Polskie Forum Językowe

Językotwórstwo (conlanging) i światy => Conlangi: a posteriori => Wątek zaczęty przez: Spiritus w Maj 01, 2014, 22:01:51

Tytuł: Pakaż reċ/Пакаж реч/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Spiritus w Maj 01, 2014, 22:01:51
Pakaż reċ
Пакаж реч
/pakaʆ rɛt͡ʆ/
Język pakozki

Język pakozki - język słowiański używany przez około 3 000 000 osób, z czego 2 700 000 w Pakozji.

Tło historyczne
Do dzisiaj nie jest pewne, czy Słowianie, którzy w 614r. dobili do brzegów Pakozii (Sardynii) uciekali przed piratami, jak to opisuje kronika , czy sami tymi piratami byli. Nie ulega wątpliwości, że wiele cech zarówno staro- jak i współczesnego pakozkiego wykazują pewne podobieństwa pod względem procesów fonologicznych i gramatycznych do języków germańskich, co sugerowałoby, że nim Pakozi przypłynęli do basenu morza śródziemnego musieli osiedlić się w okolicach zamieszkiwanych przed Normanów i zapewne zdarzało im się wypływać razem z nimi na wyprawy, gdzie poznali tajemnice żeglugi. Oznacza to, że Pakozi musieli bardzo wcześnie oddzielić się od reszty Słowian, zachowując wiele archaicznych cech zarówno w sferze języka, jak i kultury.
Fragment z Burava Historija Pakaziu Napada v Kratka (Burzliwa Historia Narodu Pakozkiego w Skrócie) Radoslava Knįża 1977r.

Fonologia

Samogłoski
PrzednieP. ZaokokrągloneTylne
Przymknięte/i/ i/y/ y/u/ u
P. Nosowe/ɪ̃/ į/ʊ̃/ ų
Średnie/ɛ/ e/ø/ ó/ɔ/ o
Otwarte/a/ a

Spółgłoski
WargoweDziąsłowePodniebienneMiękkopodniebienneKrtaniowe
Nosowe/m/ m/n/ n
Zwarte/p/ p /b/ b/t/ t /d/ d/k/ k (/g/ g)
Szczelinowe/f/ f /v/ v/s/ ſ /z/ z/ʆ/ ẛ /ʓ/ ż/x/ ch/ɦ/ h
Afrykaty/t͡s/ c /d͡z/ dz/t͡ʆ/ ċ
Aproksymant/l/ l/j/ j
Drżące/r/ r

Należy zauważyć, że ſ, z, c przed e, i, į są czytane jak ẛ, ż, ċ.

Akcent jest paroksytoniczny i ma charakter toniczno-dynamiczny. Spółgłoski rzecz jasna tracą dźwięczność w wygłosie.

Rzeczownik
Język pakozki utracił rodzaj nijaki. W toku ewolucji dość wcześnie wypadły Instrumentał, Lokatyw. Wokatyw oraz liczba podwójna. Pakozki to język aktywny typu fluid-S! Rzeczowniki i przymiotniki odmieniają się przez następujące przypadki:

Ergatyw - powstały z PS Nominatywu. Oznacza on podmiot czasownika dynamicznego.

"Mieċ hata (viecerų)."
/mʲjɛt͡ʆ ɦata vʲjɛt͡ʆɛrʊ̃/
{matkaERG. L.POJ. R.Ż. gotować3.OS. L.POJ. CZ.TER. (kolacjaACC. L.POJ. R.Ż)}
'Matka gotuje (kolację).'

Biernik - Oznacza podmiot czasownika statycznego lub dopełnienie bliższe. Używany także z czasownikiem imiennym.

"Piẛ leze."
/pʲiʆ lɛʓɛ/
{piesACC. L.POJ. R.M. leżeć3.OS. L.POJ. CZ.TER.}
'Pies leży.'

"Mieċ hata viecerų."
/mʲjɛt͡ʆ ɦata vʲjɛt͡ʆɛrʊ̃/
{matkaERG. L.POJ. R.Ż. gotować3.OS. L.POJ. CZ.TER. kolacjaACC. L.POJ. R.Ż}
'Matka gotuje kolację.'

"Tų vųdų"
/tʊ̃ vʊ̃dʊ̃/
{TomaszACC. L.POJ. CZ.TER. on-domERG. L.POJ. CZ.TER.}
'Tomasz jest domem'

Celownik - Służy głównie do wyrażania dopełnienia dalszego i łączy się z niektórymi przyimkami.

"Tų daje knihų mieci."
/tʊ̃ dajɛ knɪɦʊ̃ mʲjɛt͡ʆi/
{TomaszERG. L.POJ. R.M. dawać3.OS. L.POJ. CZ.TER. książkaACC. L.POJ. R.Ż. matkaDAT. L.POJ. R.Ż.}
'Tomasz daje matce książkę.'

"Tų ze ku domu"
/tʊ̃ ʓɛ ku dɔmu/
{TomaszERG. L.POJ. R.M. iść3.OS. L.POJ. CZ.TER. do domDAT. L.POJ. R.M.}
'Tomasz idzie do domu.'

Prepozycjonał - Można go nazwać w sumie Dopełniaczem. Łączy się z większością przyimków.

"Tų v doma."
/tʊ̃ v dɔma/
{TomaszACC. L.POJ. R.M. w domPREP. L.POJ. R.M.}
'Tomasz jest w domu.'
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Maj 01, 2014, 23:07:47
Cytat: Spiritus
Czasownik jest najbardziej rozbudowaną częścią mowy w pakozkim. Może odmieniać się przez 3 osoby, 2 liczby oraz 5 czasów. Czasownik jednak w pakozkim utracił aspekt i tryb!
Masz zamiar opisać konstrukcje zastępcze?

Chyba pierwszy język od dawna, który mi się podoba (chociaż "ſ" w ortografii niegermańskiej oraz samogłoski nietylne zaokrąglone w języku słowiańskim to herezja), ale zdecydowanie zbyt krótki opis (z chęcią zobaczyłbym wiele więcej przykładów tekstu, zmiany fonetyczne oraz wytłumaczenie tych gramatycznych dziwactw w języku słowiańskim).

Swoją drogą sposób prezentacji przypomina mój, i to chyba nie przypadkiem.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Spiritus w Maj 01, 2014, 23:17:41
Nie, nie bez powodu, ponieważ uważam twój sposób prezentacji języków za po prostu najlepszy i najbardziej wyczerpujący temat. No i dzięki ładnej oprawie graficznej przyjemnie się to to czyta :).
Dzisiaj opis jest trochę krótki, ale to dlatego, że trochę późno zacząłem pisać. Jutro rzecz jasna napiszę więcej. Rozwinę czasownik, dodam wzory odmiany, procesy fonetyczne, dłuższy tekst i napiszę coś o alternatywnej pakozkiej cyrylicy. I na pewno coś o kulturze, bo i ona jest interesująca! A jako, że są matury i mój długi weekend jest bardzo długi, więc będę miał dużo czasu na pisanie.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Toivo w Maj 02, 2014, 10:38:06
Tak na pierwszy rzut oka to całkiem daje radę ten język.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Spiritus w Maj 02, 2014, 11:52:42
Czasownik

Czasownik jest najbardziej rozbudowaną częścią mowy w pakozkim. Odmienia się przez 3 osoby, 2 liczby i 5 czasów. Czasownik w pakozkim utracił aspekt i tryb!

Odmiana przez osoby i liczby
Pakozki ma pewne cechy polisyntetyczno-inkorporujące. Odmiana przez osoby ograniczyła się do prefiksalnych zaimków osobowych zależnych od dynamiczności lub statyczności czasownika.

Czasownik dynamiczny - kachaẛ
L.pojedynczaL.mnoga
1.os.ziukachamykachų
2.os.tykachavykachų
3.os.kachakachų

Czasownik statyczny - lezeẛ
L.pojedynczaL.mnoga
1.os.lezenilezį
2.os.lezevilezį
3.os.lezelezį

Odmiana przez czasy
Czasownik pakozki pomijając fakt, iż utracił aspekt, zachował kilka archaicznych cech w sferze czasów:

Czas teraźniejszy - Został już opisany wyżej. Opisuje podstawowe i uniwersalne działania i teraźniejsze czynności.

"Anų leze."
/ʔanʊ̃ lɛʓɛ/
{AnnaACC. L.POJ. R.Ż. leżeć3.OS. L.POJ. CZ.TER.}
'Anna leży.'

Perfekt - Można go w sumie nazwać czasem przeszłym dokonanym. Tworzony poprzez sufiks -ch.

"Anų lezech."
/ʔanʊ̃ lɛʓɛx/
{AnnaACC. L.POJ. R.Ż. leżeć3.OS. L.POJ. PERF.}
'Anna leżała (i wstała xd).'

Imperfekt - Można go w sumie nazwać czasem przeszłym niedokonanym. Tworzony poprzez sufiks -ẛ (jak bezokolicznik).

"Anų lezeẛ."
/ʔanʊ̃ lɛʓɛʆ/
{AnnaACC. L.POJ. R.Ż. leżeć3.OS. L.POJ. IMPERF.}
'Anna leżała (i se może leży nadal xd).'

Czas zaprzeszły - Oznacza on czynności (z)robione przed innymi opisanymi w przeszłości.

"Anų  vila lezeẛ, ce zvanich celefų."
/ʔanʊ̃ vʲila lɛʓɛʆ, t͡ʆɛ zvanɪx t͡ʆɛlɛfʊ̃/
{AnnaACC. L.POJ. R.Ż. leżeć3.OS. L.POJ. CZ.ZAPRZESZ., kiedy dzwonić3.OS. L.POJ. PERF. telefonACC. L.POJ. R.M.}
'Anna leżała, kiedy zadzwonił telefon'

Czas przyszły - Oznacza on czynności wykonywane w przyszłości. Dotyczy on zarówno czynności dokonanych, jak i niedokonanych.

"Anų  bųż lezeẛ."
/ʔanʊ̃ bʊ̃ʆ lɛʓɛʆ/
{AnnaACC. L.POJ. R.Ż. leżeć3.OS. L.POJ. CZ.PRZYSZ.}
'Anna będzie leżeć (i może wstanie xd).'

Rozwój pakozkiego z prasłowiańskiego
Procesy są podane w kolejności chronologicznej.
Kursywą oznaczyłem procesy niekonsekwentne (te, które zaszły tylko w części rzeczowników) + przykład

Przejście akcentu:
Akcent zawsze pada na przedostatnią sylabę.

Pierwszy I-Przegłos:
Przed ь, i
o > e
a > ě
ъ > ь
u > i
ǫ > ę

Zmiękczenie:
Przed e, ě, ь, i, ę, j
c, t > č (ċ)
dz, z >ž (ż)
s, x > š (ẛ)
n > j
n > n (kniga > kniha)
pozostałe w wygłosie > C
pozostałe > Cj (Ci)

Rozwój grup spółgłoskowycg:
TorT, TolT, TerT, TelT > TraT, TlaT
orT-, olT- > raT-, laT-
kvě, kvi, gvě, gvi, xvě, xvi > švě, švi, žvě, žvi, švě, švi
g > h
cъ, kъ, tъ > č (květъ > švěč > švječ)
dzъ, gъ, zъ >ž (azъ > ъžъ > žъ > žu)
sъ, xъ > š (lěsъ > lěš > leš


Przejście spółgłosek krótkich pod akcentem w długie:
o > a
e > ě
ь > i (dьnь > zij, dьnja > zija)
ъ > > u (mъxъ > much, mъcha > mucha)


Rozwój samogłosek i jerów:
o > o ('o > 'a)
a > a
ǫ > ų
e > 'e
ě > 'a, przed spółgłoską miękką 'e
ę > į
y > i
y > y /y/ (język > įzyk)
ь > 'e, i jako ostatni w wyrazie, ', ∅ w wygłosie
ъ > o, u jako ostatni w wyrazie, ∅ w wygłosie

Wydłużenie zastępcze:
o > a
e > 'a ('e patrz pow.)

Przejście miękkości:
np. svět > svjat > švjat

Drugi I-Przegłos:
Przed akcentowanym e, i, į, 'a, 'u, 'ų
o > ó
u > y
a > 'e
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Maj 02, 2014, 14:55:08
Czego kognatem jest mav?
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Maj 02, 2014, 16:10:32
"Mowa"?
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Maj 02, 2014, 19:57:42
No tak też myślę, ale po procesach nie widać, bo l się potraciło, i wygląda to strasznie nublangowo.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Maj 02, 2014, 20:11:44
No faktycznie, w procesach nie widać wokalizacji *ŭl.

(@Spiritus: mowa < mołwa < *mŭlva)
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Spiritus w Maj 02, 2014, 20:39:49
(@Spiritus: mowa < mołwa < *mŭlva)
No cóż, przyznaję się do błędu :). W tym świetle przywracam starą nazwę na język w pakozkim - reċ.

wygląda to strasznie nublangowo.
Jak masz już pisać takie odkrywcze komentarze to lepiej ich nie pisz. Jeśli uważasz pewne cechy tego języka za noobskie - dawaj! Wymień je, bo to ty jesteś tutaj tym doświadczonym w tej kwestii, więc jeśli tak uważasz to na pewno nie z powodu swojego види ми ся.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Maj 02, 2014, 21:06:13
Ależ już napisałem: nubowy zdał mi się polonizm oraz jednoczesnie popełniony przy nim błąd, gdybyś przeczytał całą moją wypowiedź i całą ją zacytował to byś to niechybnie zauważył.
A slavlang dość ciekawy, choć historia dość naciągana i zdaje mnie się, że autor nie zna się zbytnio ni na historii Słowian ni na naszej żegludze. Wsio.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: patka chorwatka w Maj 25, 2014, 20:43:32
 Z punku widzenia juhoSłowiańskiego, podoba się.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Lukas w Czerwiec 12, 2014, 17:05:27
Jak dla mnie elementy polisyntetyczne są dość dziwne. Tylko w byłym CCCP  lub kontakcie z Turkami jest możliwe aby takie elementy przeniknęły i wtedy TraT dla Turcji a ToroT dla ZSRS pasuje. A jak wygląda deklinacja? I prosiłbym o jakiś dłuższy niż te zdania tekst.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Czerwiec 12, 2014, 18:36:22
Gdzie widzisz elementy polisyntetyczne?
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Lukas w Czerwiec 13, 2014, 12:34:04
Tak mi się wydawało po przydługich formach czasu teraźniejszego chyba że ktoś zapomniał spacji między pojedynczą a mnogą
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Hapana Mtu w Czerwiec 13, 2014, 15:25:44
Jak dla mnie elementy polisyntetyczne są dość dziwne. Tylko w byłym CCCP  lub kontakcie z Turkami jest możliwe aby takie elementy przeniknęły [...]
Przedrostki osobowe dla czasownika powstałe w kontakcie z Turkami? Raczej z Bantu albo Aztekami. Turcy - w odróżnieniu od Słowian - nie mają żadnych przedrostków, więc to raczej Słowianie mogliby ich zarazić przedrostkozą, tak jak to zresztą zrobili z Węgrami.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Czerwiec 13, 2014, 17:11:26
Cytuj
tak jak to zresztą zrobili z Węgrami
Jak to?
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Hapana Mtu w Czerwiec 13, 2014, 20:48:28
Felmegyek - w(s)chodzę
Lemegyek - zchodzę
Átmegyek - przechodzę
Kimegyek - wychodzę
Bemegyek - wchodzę
Odamegyek - podchodzę itd.

To najwyraźniej wpływ indoeuropejski, bo inne języki ural-ałtajskie tego typu przedrostków czasownika (ani zresztą żadnych innych) nie mają.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Czerwiec 13, 2014, 22:13:33
A wiadomo może na jakim etapie rozwoju języka się to pojawiło? Ciekawa rzecz, że np. bardzo indoeuropejskie strukturalnie - a wręcz słowiańskie (!) - przedrostki są w gruzińskim: nie dość że w użyciu prymarnym modyfikują znaczenie czasownika pod względem właśnie relacji przestrzennych, to jeszcze ich dodanie do postaci czasu teraźniejszego zmienia aspekt na czas przyszły.

Zastanawiam się - bo nigdy o tym nie czytałem - czy to kwestia wpływu, czy typologicznej zbieżności.
Tytuł: Odp: Pakaż mav/Пакаж мав/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Hapana Mtu w Czerwiec 13, 2014, 22:31:16
Cytuj
A wiadomo może na jakim etapie rozwoju języka się to pojawiło?
Wg tego (http://www.dercsilla.hu/wp-content/uploads/2009/11/handout_8_igekotok.pdf) węgierscy badacze są w tej sprawie podzieleni.
Istnieją trzy teorie:
1. Na etapie prajęzyka ugryjskiego (Klemm, Soltész, Honti, D. Mátai)
2. Na etapie prawęgierskim, przed zajęciem ojczyzny (http://pl.wikipedia.org/wiki/Zaj%C4%99cie_ojczyzny) (Zsirai)
3. Już po zajęciu ojczyzny pod wpływem obcym (Nurk, Simonyi, Kiefer)

Cytuj
Zastanawiam się - bo nigdy o tym nie czytałem - czy to kwestia wpływu, czy typologicznej zbieżności.
Przyznam, że też mnie to ciekawi.
Tytuł: Odp: Pakaż reċ/Пакаж реч/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Styczeń 27, 2015, 22:50:12
Zamierzasz to jeszcze kontynuować? Bo chyba najfajniejszy (no, może poza ortografią) pomysł na slawlang jaki się przez forum przetoczył jak dotąd moim zdaniem.
Tytuł: Odp: Pakaż reċ/Пакаж реч/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Spiritus w Styczeń 27, 2015, 23:18:19
No właśnie coś mię* korci do tego i to już od dłuższego czasu. Nie będę ukrywał, że do ortografii jestem dość przywiązany, ale i tak na pewno bym w niej coś zmienił, bo w tej formie jest po prostu okropna, no ale cóż. No i chyba zrobię z niego ergatlang (proszę, nie bijcie ;<) i nawet mam już pewne koncepcje nt. przejścia nom.-acc. > erg.-abs. No i na pewno zmienię kulturówkę i wywalę ten conlang gdzieś bardziej na północ, choć jeszcze nie wiem dokładnie gdzie. Cholera, chyba ostatnio spodobał mi się grenlandzki.
Spoiler
[close]
Tytuł: Odp: Pakaż reċ/Пакаж реч/Język pakozki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Styczeń 27, 2015, 23:23:53
Bo tak z resztą jest, ale jest to zwykły gwarowy twór.