Polskie Forum Językowe

Językoznawstwo => Polszczyzna => Wątek zaczęty przez: jaga w Luty 25, 2016, 21:58:09

Tytuł: O co chodzi z węgierskimi nazwiskami: Konstancia? etymologia
Wiadomość wysłana przez: jaga w Luty 25, 2016, 21:58:09
Witam

szukam etymologii tego nazwiska z XVII z okolic Starego Sącz: "Zophia Konstancia"? jest ono pochodzenia węgierskiego? co zdarzało się rzecz jasna w tym regionie..?

w porówaniu np. Agnieszka Michałowska, raczej wskazuje na konotacje lokalne i polskie..

https://pl.wikipedia.org/wiki/Nazwiska_w%C4%99gierskie

Jak to jest z tymi węgierskimi nazwiskami? czy podane na początku wskazuje na panne, bowiem nie przejęto imienia z nazwiska ewentualnego męża jak to ma miejsce tradycyjnie na Węgrzech?

dodatkowo kończy się na -ancia, czyli jakby spolszczenie?

**
Nazwiska mężatek

Tradycyjnie kobieta przejmowała nie tylko nazwisko ale i imię męża (z końcówką -né), np. Mária Varga po wyjściu za Andrása Szabó stawała się Szabó Andrásné. Możliwa jest też mieszana forma, np. Éva Varga po ślubie z mężczyzną o nazwisku Vig nazywa się Vigné Varga Éva

inne przykłady:

http://www.bogardi.com/gen/g022.htm
Tytuł: Odp: O co chodzi z węgierskimi nazwiskami: Konstancia? etymologia
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Luty 25, 2016, 22:09:09
del
Tytuł: Odp: O co chodzi z węgierskimi nazwiskami: Konstancia? etymologia
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Luty 25, 2016, 22:24:37
Pytanie czy to nazwisko, czy drugie imię po prostu (Konstancja).
Tytuł: Odp: O co chodzi z węgierskimi nazwiskami: Konstancia? etymologia
Wiadomość wysłana przez: Mahtlactli Omome Tochtli w Luty 25, 2016, 23:16:36

Jak to jest z tymi węgierskimi nazwiskami? czy podane na początku wskazuje na panne, bowiem nie przejęto imienia z nazwiska ewentualnego męża jak to ma miejsce tradycyjnie na Węgrzech?


Ja tylko dodam -- bo rozumiem, że jednak chodzi o imię osoby żyjącej w Polsce -- że przejmowanie nazwiska męża w Polsce to nie od razu się ustaliło. Nie wiem, jak w XVII w., ale jeszcze w XVI, zdaje się, nie było to bezwyjątkowe.
Tytuł: Odp: O co chodzi z węgierskimi nazwiskami: Konstancia? etymologia
Wiadomość wysłana przez: jaga w Luty 25, 2016, 23:40:26
właśnie się zastanawiam czy ta kobieta była panną, czy ta "kontancia" to np. nie imię matki?

drugie imię w tych wiekach mało było spotykane, lub inna wersja - jako imię męża - dlaczego jest końcówka "ANCIA" przez "i"?

czy od Konstantego jest możliwe nazwisko "Konstancja" i jeszcze przez "i', skąd ta końcówka?

Poza tym oba człony są raczej pochodzenia zagranicznego w XVII wieku jeszcze tak nieprzyjęte? wieć jeżeli już to mężatka z importu lub po prostu panna po matce Kontacji, bez nazwiska po przybyciu

Jak to przybysze :-)

Tytuł: Odp: O co chodzi z węgierskimi nazwiskami: Konstancia? etymologia
Wiadomość wysłana przez: Mahtlactli Omome Tochtli w Luty 26, 2016, 12:06:33
właśnie się zastanawiam czy ta kobieta była panną, czy ta "kontancia" to np. nie imię matki?
drugie imię w tych wiekach mało było spotykane, lub inna wersja - jako imię męża - dlaczego jest końcówka "ANCIA" przez "i"?

Cytuj
czy od Konstantego jest możliwe nazwisko "Konstancja" i jeszcze przez "i', skąd ta końcówka?

Nie jestem pewien czy rozumiem. W jakiego typu źródle jest ta Konstancia? W dokumencie z epoki?

Jeżeli to jest oryginalna, XVII-wieczna pisownia, to zapis Konstancia przez i w ogóle nie wymaga wyjaśnienia. Wprawdzie od XVI wieku przyjęła się jako norma pisownia końcówek -cya -sya przez y, ale idea normy ortograficznej w języku polskim przyjmowała się dość opornie "w terenie" i w XVII w. w dokumentach tworzonych przez prowincjonalnych pysarzow nieraz panuje jeszcze chaos co do użycia i oraz y. Tak, że jeśli hipoteza o węgierskim pochodzeniu tej osoby jest oparta tylko na obecności krótkiego i w imieniu/nazwisku to... podszedłbym do niej sceptycznie :-)

Nie umiem się odnieść do tego, czy w XVII w. zwyczaj noszenia dwóch imion był w Polsce popularny. Intuicja podpowiada mi, że czemu nie, w końcu to stulecie króla Jana Kazimierza, ale wolałbym, żeby wypowiedział się na ten temat ktoś bardziej kompetentny...

Cytuj
Poza tym oba człony są raczej pochodzenia zagranicznego w XVII wieku jeszcze tak nieprzyjęte?

W sensie, że nie były to imiona przyjęte w Polsce? Tak się składa, że Zofia w XVII w. była jednym z najpopularniejszych imion żeńskich; co do Konstancji -- nie wiem, jak często je nadawano, ale można założyć, że zdarzało się to, choćby na cześć... Konstancji Habsburżanki, królowej Polski i matki rzeczonego Jana Kazimierza ;-)

Podsumowując: poprosiłbym o więcej danych, np. nie bardzo rozumiem, skąd założenie, że osoba ta miałaby pochodzić z Węgier?

Jeżeli jednak rozumiem dobrze, że w jakimś dokumencie z XVII w. pojawia się jakaś Zophia Konstancia o której nic nie wiadomo, poza tym, jak się nazywa, to w mojej opinii hipoteza zerowa powinna być taka, że są to po prostu dwa imiona, zapisane zgodnie z ówczesną grafią, nazwisko nie zostało z jakiegoś powodu podane (może nie miała? -- nie jest to niemożliwe), a z samej formy imion nie można wywnioskować nic na temat etnicznego pochodzenia naszej bohaterki.