Polskie Forum Językowe

Językoznawstwo => Lingwistyka ogólna => Wątek zaczęty przez: Noqa w Styczeń 25, 2013, 10:05:14

Tytuł: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 25, 2013, 10:05:14
Przyszła mi do głowa trzecia klasa leksykalnych osobliwości. Zdarza się, że w języku funkcjonują dwa słowa o bardzo podobny brzmieniu, jak i znaczeniu, tak jakby język nie mógł się zdecydować na jedną z form, wbrew jakimś prawom czy uniwersałom. Nie chodzi mi tu o różne oczywiste zestawy, będące sobie zwykle momentatywami czy innym świństwem (np. mrugać, mrygać, migać, mrużyć czy gleam, glimmer, glow, glitter, glisten - czy ktoś jest w stanie nazwać takie klasy wyrazów, coś jakby analogicznego do onomatopeji? Z jakiegoś powodu chyba wszystkie języki mają pełno takich wieloraczków w takich obszarach semantyki), ale o bardziej zaskakujące formy. Choć to oczywiście kwestia własnego wyczucia, co jest ciekawe, a co mniej.
Jeśli ktoś zna wytłumaczenie dla istnienia danej pary (rozpodobnienie, zapożyczenie wewnętzne czy wręcz kognatu z innego języka) to też jest tu na to miejsce.

Pol. grdyka/krtań
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Pingǐno w Styczeń 25, 2013, 11:19:48
Cytuj
mrugać, mrygać

To akurat wydaje mi się być różnicą dialektalną, bo ja nigdy nie mówię "mrygać". :P
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: tob ris tob w Styczeń 25, 2013, 11:37:39
Pingi, proszę Cię. Przeczytaj jeszcze raz.
Nie chodzi mi tu o różne oczywiste zestawy, [...] np. mrugać, mrygać, migać, mrużyć

A co do krtani/grdyki - czy to jest rzeczywiście to samo? Chociaż...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Styczeń 25, 2013, 13:44:36
Cytuj
czy ktoś jest w stanie nazwać takie klasy wyrazów, coś jakby analogicznego do onomatopeji?

Zjawisko to sound symbolism
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 25, 2013, 20:40:36
Dzięki Gubiert, rzeczywiście o to chodziło.

tob, znaczenie jest co najmniej bardzo bliskie, a złożenie "grd" czy bezdźwięcznie "krt" występują tylko w tych konkretnych wyrazach, więc nie ma mowy o zbiegu okoliczności.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Jątrzeniot w Styczeń 25, 2013, 20:52:45
krtań < grtań
grdyka < grtyka
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Maj 23, 2013, 23:51:32
Mam kolejny dziwny przypadek: ang. brink, brim, rim.
Etymonline wprowadza tu tylko większe zamieszanie, twierdząc, że pochodzenie brim jest niepewne, ale wywodząc z PIE *bhrem-, jednocześnie dla brink podając formę z pra-germańskiego *brenkon, a to łącząc z PIE *bhreng-/*bhren, zdaje się, że to tylko różnica rekonstrukcji. Tymczasem o rim twierdzi, że kognaty ma tylko w Old Norse.

Czemu angielski potrzebował trzech, praktycznie identycznych określeń na brzeg, mając przy tym całkiem spory inwentarz jeszcze innych, tego nie mogę pojąć.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Maj 24, 2013, 16:53:15
Na zdrowy, chłopsko-robotniczy rozum stawiałbym, że środkowa forma jest kontaminacja dwóch poprzednich.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Maj 24, 2013, 21:29:43
Za etymonline:
brink < brink (MLG)
brim < brymme (OE)
rim < rima (OE)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Czerwiec 15, 2013, 23:47:01
Angielski wydaje się wypełniony takimi parami i grupkami podobnych rdzeni o kojarzącym się znaczeniu, ale niekoniecznie związanych etymologicznie.

taunt i daunt (oba to galicyzmy)
quench i quell
tack i tackle
yell i yelp
tight i taut
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Lipiec 08, 2013, 16:39:58
mud, muck i mire.
Żadne z nich nie spokrewnione.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Lipiec 14, 2013, 21:42:15
Deptak i dreptak.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: ArturJD w Listopad 24, 2013, 16:56:50
Od razu mi się skojarzyło "fra" i "tra" po włosku...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Listopad 24, 2013, 17:31:54
cull i kill
maim i maul (?)
masakra i makabra

Cytuj
Od razu mi się skojarzyło "fra" i "tra" po włosku...

Komuś się kiedyś czcionka obróciła...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Listopad 30, 2013, 14:40:32
Pool, puddle i pond.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Mahtlactli Omome Tochtli w Grudzień 01, 2013, 18:58:54
"Gdy" i "kiedy"? Oba < ps. *kъdy; historycznie "poprawne" jest "gdy", a "kiedy" jest nieregularne. O coś takiego też chodzi w tym wątku?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Silmethúlë w Grudzień 01, 2013, 20:28:01
PS. *kogъdy (← *ko gody?) → *kъgъdy → kiegdy (regularny rozwój jerów, poświadczone np. w wyd. H. Kowalewicz, W. Kuraszkiewicz, Staropolska pieśń maryjna na nowo odczytana, „Archiwum Literackie” t. 16 (Miscellanea Staropolskie 4), Wrocław 1972, s. 12-13 (http://staropolska.pl/sredniowiecze/poezja_religijna/maryja_czysta_dziewice.html) → kiedy (odpada /g/, ze względu na częstość użycia?).

Z kolei gdy ma rozwój analogiczny, z tym, że nie odpadło od kiegdy /g/, a całe początkowe kie- (czy tam ko- od kogъdy).

Zatem oba słowa są równie historycznie (nie)poprawne i (nie)regularne. Nimniej, owszem, pasują do tematu. ;-)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Feles w Grudzień 01, 2013, 21:08:06
A "wapń" i "wapień"?

inb4 Dynozaur
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Grudzień 02, 2013, 22:14:17
No ale to chyba tak, że jedną nazwę urobiono od drugiej, żeby nazwać coś innego?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toivo w Grudzień 03, 2013, 21:55:11
fińskie vain/vaan "tylko"
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Grudzień 03, 2013, 22:00:00
A "wapń" i "wapień"?

inb4 Dynozaur

To bardziej genetycznie zmodyfikowane klony niż bliźniacy...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Feles w Grudzień 03, 2013, 22:00:55
"jeżeli" i "jeśli"?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Grudzień 08, 2013, 17:06:37
alliance i dalliance
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Grudzień 08, 2013, 17:46:02
"Zmienić się w coś" oraz "zamienić się w coś";
"By coś się stało" i "aby coś się stało";
Pasuje li to tutaj?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Grudzień 08, 2013, 21:42:17
Z pierwszego to bym raczej wyekstrahował samo z-/za-, które egzystują bez większych różnic między sobą.
To, że różne przedrostki będą tworzyć bardzo podobne czasowniki to nie jest akurat specjalnie dziwne.

Z morfologii to jeszcze padł przykład w Polszczyźnie: profesorzy/profesorowie, reżyserzy/reżyserowie et al.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Grudzień 12, 2013, 15:28:41
Cytuj
Z morfologii to jeszcze padł przykład w Polszczyźnie: profesorzy/profesorowie, reżyserzy/reżyserowie et al.
To ciekawe, że są środowiska polonistów normatywnych, którym bardzo ta dwoistość ciąży i próbują zrobić z tego -owie jakąś bardziej prestyżową formę. Potem gádász sobie o czym bądź, podchodzi do ciebie samozwańczy polonistyczny intelektualista i ci mówi, że nie profesorzy, tylko profesorowie (wzg. nie otwarłem, tylko otworzyłem). A człowiek, dla świętego spokoju, musi mu zamknąć usta słownikiem, choć przecież takim słownikiem można by dużo więcej krzywdy zrobić.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Grudzień 12, 2013, 15:38:56
Wymyślanie zdupnich reguł tam, gdzie nie ma reguł to prastara preskryptywistyczna tradycja. Tym sposobem ci i owi chcą zapewnić sobie to, że będą potrzebni i poważani.

Np. w XIX wieku próbowano zupełnie od czapy usystematyzować końcówki przymiotników -ym i -em (czego pokłosiem jest odmiana typu Zakopanem), a także konstrukcje będzie + imiesłów na -ł i będzie + bezokolicznik (co, nie trzeba mówić, w ogóle się nie przyjęło).
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Grudzień 14, 2013, 18:45:55
Czereda i trzoda?

EDIT: Zapomniałem o znacznie prostszej parze: chmura i chmara.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Silmethúlë w Grudzień 15, 2013, 15:30:06
Chmura i chmara mają wyraźnie różne znaczenie, więc do końca nie pasują do tego wątku.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Grudzień 15, 2013, 16:00:28
Czy ja wiem, czy wyraźnie różne. Dla mnie "chmara much" ~ "chmura much" - czyli takie skupisko, przypominające chmurę. Więc chmara wydaje się (percepcyjnie) taką chmurą czegoś.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Grudzień 19, 2013, 21:07:31
Technologia i technika (w znaczeniu the application of scientific knowledge for practical purposes, especially in industry i machinery and devices developed from scientific knowledge - chciałem podać znaczenie z polskiego słownika, ale okazało się, że PWN kompletnie nie ogarnia znaczenia tego słowa)

Czy inne języki też mają tu takie zamieszanie?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Mahtlactli Omome Tochtli w Grudzień 24, 2013, 12:01:54
Wigilia i wilia :-)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Styczeń 08, 2014, 01:25:25
"Pałać się czymś" oraz "parać się czymś", obie formy występują w moim słowniku i nie rozgraniczam ich w żaden sposób.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Styczeń 08, 2014, 19:03:40
Nigdy nie słyszałem pałać się czymś.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Aureliusz Chmielewski w Styczeń 08, 2014, 19:13:55
Ja się spotykam z tym dość często, nawet ostatnio na lekcji polskiego o tym mówiliśmy. A mi się wydaje, że pałać się czymś jest bardziej emocjonalne niż parać się i podkreśla nasz stostunek do czegoś, ale nie jestem tego pewien.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 08, 2014, 19:19:25
Kontaminacja.
"Pałać się do czegoś" to to samo, co "palić się do czegoś", czyli czymś się podniecać. A przez podobieństwo do "parać się czymś" przyjęło jego zabarwienie znaczeniowe i składnie.

Taka moja odważna hipoteza.

EDIT: Swoją drogą to palić/pałać jest właśnie parą bliźniaków.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Styczeń 08, 2014, 19:22:17
Ale tak bogiem a prawdą, korpusem a słownikiem, to nie tylko współoznaczane, ale i znaczone są różne: parać się czymś to `robić coś z trudem, odwalać robotę, mozolić się`, a (za)pałać można np. miłością do czegoś. Pałać się czymś to kontaminacja.

EDIT: Noqa mnie uprzedził, no ale to potwierdza hipotezę tylko.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 08, 2014, 19:29:29
Hm. Teraz się zastanawiam, czy aby i "pałać się do czegoś" nie jest też samo kontaminacją, wobec oryginalnego "zapałać czymś do czegoś".

Cytuj
parać się czymś to `robić coś z trudem, odwalać robotę, mozolić się`

Nie zgodziłbym się - w moim idiolekcie to znaczy tyle, co zajmować się często, wykonywać jako pracę zarobkową. "Robienia z trudem" u mnie wcale nie ma, wręcz ten czasownik sugeruje, że idzie to dość prężnie.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Styczeń 08, 2014, 19:40:06
Cytuj
Hm. Teraz się zastanawiam, czy aby i "pałać się do czegoś" nie jest też samo kontaminacją, wobec oryginalnego "zapałać czymś do czegoś".
Ja się z tym w ogóle nie spotkałem. W słowniku podają, że pałać to pierwotnie `płonąć`, też w przenośnym zmyśle. Nie powinno być raczej pałać do czegoś?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 08, 2014, 19:44:34
Sam zaprzykładziłeś "Zapałał miłością do czegoś".

EDIT: "Na te słowa zapałał gniewem" też brzmi dość znajomo.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Styczeń 08, 2014, 19:56:13
No właśnie ja znam tylko użycie zapałać (jakimś uczuciem) (do czegoś). A ciekawi mnie wersja bez uczucia i bez za-. Ale w korpusie (http://nkjp.pl/poliqarp) nic takiego nie znajduję (znaczy bez uczucia), poza jednym poświadczeniem kontaminacji: Jako młodzieniec pałał [pałać:praet:sg:m1:imperf] em się różnymi zajęciami.

EDIT: Użycie pałać się musi być wybitnie archaiczne - nachodzę je ino w Słowniku XVII w.:
Cytuj
Pochodnią w ręku maią: a te Ewmenidy Zapaliły na roskaz nielubey Cyprydy w drugiey ręce dobyte miecze się pałaią. DrobOpow 195.
– Venus [...] Pallas i Juno [...] Potkały mnie z twym, o panno, abrysem. Staną, jak wryte, i pojźrą po sobie, Czym się wszytkie trzy pysznią, widząc w tobie. Pała się Pallas; Juno nie junaczy I Wenus więdnie, skoro go obaczy. PotFrasz1Kuk II 221.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 08, 2014, 20:35:15
Ejże, ejże, co z ciebie za Polak.
Przecież "dzięcielina pała (panieńskim rumieńcem)"!
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Styczeń 08, 2014, 20:36:31
Cholera! A ja zawsze się głowiłem, kto to jest ten dzięcielin.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Styczeń 08, 2014, 20:50:58
A już myślałem, że zostanę znowuż to na zwany "hipsterem"; dla zaskoczenia tu chyba niektórym to "pałać" zdaje się bliższe niż "parać".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: CookieMonster93 w Styczeń 08, 2014, 21:15:12
znów, znowu
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Vilène w Styczeń 08, 2014, 22:04:50
Cholera! A ja zawsze się głowiłem, kto to jest ten dzięcielin.
Lol. Ja się zawsze zastanawiałam, czymże jest ta pała.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Styczeń 09, 2014, 12:39:31
Cholera! A ja zawsze się głowiłem, kto to jest ten dzięcielin.
Dziewczyna pachniała gryką, świerzopem i dzięcieliną pałą.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Styczeń 17, 2014, 12:30:30
Dość, dosyć.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 25, 2014, 22:17:25
Oznajmujący, oznajmiający.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Styczeń 25, 2014, 22:21:26
Jak dla mnie "oznajmiający", w przeciwieństwie do "oznajmujący", jest czasem ciągłym. Tylko ja to tak odczuwam?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Mahtlactli Omome Tochtli w Styczeń 26, 2014, 10:55:19
Tylko.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Styczeń 27, 2014, 15:45:02
ravage i rampage (por. też ravish, ransom, ransack)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 27, 2014, 22:55:33
Wine, vine - logicznie patrząc te słowa powinny być identyczne.

Na podobnej zasadzie polskie mistrz, majster, magister. (minister?)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Styczeń 27, 2014, 23:02:23
Master, maestro :)

Wine to słowo pragermańskie, zapożyczone w czasie, gdy łacina miała jeszcze [w], vine to pożyczka z francuskiego.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Styczeń 27, 2014, 23:37:31
"Master" i "Maestro" raczej nie są używane zamiennie.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Styczeń 27, 2014, 23:40:10
Cytuj
Wine to słowo pragermańskie, zapożyczone w czasie, gdy łacina miała jeszcze [w], vine to pożyczka z francuskiego.

Wiem. Ale to właśnie dosyć dziwne, że język zapożycza to samo dwukrotnie, raz, żeby nazwać napój, a potem, żeby nazwać krzak ;-)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Widsið w Styczeń 27, 2014, 23:52:10
Na podobnej zasadzie polskie mistrz, majster, magister. (minister?)
Akurat minister ma dokładnie przeciwną etymologię, bo jest utworzony na bazie *minis (= minor) przez analogię do magister (< magis "duży"). Pierwotne znaczenie tego słowa to "służący". Ale mistrz, majster, magister, maestro i master to faktycznie wręcz patologiczny przykład zapożyczenia tego samego kilka razy, żeby oddać różne znaczenia, które mógłby oddać oryginalny łaciński etymon.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Luty 02, 2014, 13:06:47
cny (współcześnie głównie w formie zaprzeczonej: niecny) i czesny (współcześnie tylko derywat czesne)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Luty 02, 2014, 14:05:20
"Czesne" nie od czasu?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Luty 02, 2014, 15:12:18
Wg pana Wiesia nie, w stpol. czesne / czestne „opłata na rzecz sędziego” albo i kościoła. Czesny „uczciwy, zacny, honorowy etc.”. A więc rozwój znaczenia jak w honorarium.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 02, 2014, 15:30:25
Prostszym derywatem jest "poczesny", np. "poczesne miejsce".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 25, 2014, 11:50:06
Szanowny/szacowny

EDIT: Swoją drogą: szanować - szacunek - WTF?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Luty 25, 2014, 12:16:24
Najwidoczniej szacunek zmienił znaczenie pod wpływem podobnego wyrazu, jak oportunista (wiadomo) czy kujon (niegdyś "kanalja", "niedołęga" wg Brücknera; nie wymienia on dzisiejszego znaczenia, ale nie ma w polszczyźnie sufiksu -on, więc to chyba to samo skojarzone w międzyczasie z kuciem).
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Silmethúlë w Luty 25, 2014, 12:25:50
Nie całkiem zmienił, raczej przyjął drugie. Bo w końcu „czas potrzebny na lot z Ziemi na Marsa wyniesie szacunkowo…”
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 25, 2014, 13:47:17
Jakieś to naciągane. Przy kujonie jest wyraźne podobieństwo fonetyczne i podobne nacechowanie.
A szacunek do szanowania nie jest specjalnie podobny brzmieniowo, a podobieństwa semantycznego też nie widzę specjalnie (chyba, że jakąś drogą poprzez liczyć się z kimś, ale to chyba naciągane)

EDIT: Nie wiem, czy słusznie przyjmuję, że początkowe znaczenie szacować to estymować. Jakby nie było to wciąż dziwny przeskok semantyczny.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toivo w Luty 25, 2014, 19:31:04
EDIT: Nie wiem, czy słusznie przyjmuję, że początkowe znaczenie szacować to estymować. Jakby nie było to wciąż dziwny przeskok semantyczny.
Nie taki dziwny, to pochodzi z niemieckiego, zapewne już w obu znaczeniach.

szacować (estymować) = oceniać wielkość czegoś
szacować (darzyć szacunkiem) = wysoko oceniać czyjąś wartość/pozycję

wciąż można spotkać coś w stylu jmdn hoch schätzen "oceniać kogoś wysoko" / "szanować kogoś".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Luty 25, 2014, 20:00:08
por. cieszyć się wielką estymą
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Marzec 04, 2014, 17:51:08
ang. found i fund
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Maj 25, 2014, 11:58:43
Właśnie sobie przypomniałem; angielska podwójna wymowa:
Either [iːðəɹ];
Either [aɪ̯ðəɹ].
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Feles w Maj 25, 2014, 15:01:00
Właśnie sobie przypomniałem; angielska podwójna wymowa:
Either [iːðəɹ];
Either [aɪ̯ðəɹ].
Jeszcze trochę i może ktoś znajdzie jakichś Anglików, którzy wymawiają also jako [alzo] i albeit jako [albaɪt].
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Widsið w Maj 25, 2014, 15:02:54
albeit jako [albaɪt].
[ɔːlbeɪt] zdarzyło mi się już usłyszeć, więc idziemy w dobrym kierunku ;)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Maj 26, 2014, 12:05:51
Właśnie sobie przypomniałem; angielska podwójna wymowa:
Either [iːðəɹ];
Either [aɪ̯ðəɹ].
Either [aɪ̯ðə].*

No, chyba ze znów mam złe informacje i Angole też używają wersji z [i:].
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Towarzysz Mauzer w Maj 26, 2014, 14:39:18
Cytuj
Jeszcze trochę i może ktoś znajdzie jakichś Anglików, którzy wymawiają also jako [alzo] i albeit jako [albaɪt].
[albaɪt maxt flaɪ]
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Maj 26, 2014, 15:43:46
Praca dodaje skrzydeł?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: CookieMonster93 w Maj 27, 2014, 13:22:37
Właśnie sobie przypomniałem; angielska podwójna wymowa:
Either [iːðəɹ];
Either [aɪ̯ðəɹ].
Either [aɪ̯ðə].*

No, chyba ze znów mam złe informacje i Angole też używają wersji z [i:].
[aɪðəɹ] pojawia się w Kanadzie. Oni ogólnie czasami mają tak, że niektóre słowa w niektórych regionach mają bardziej brytyjską wymowę np. advertisement [ædˈvəɹtɪzmənt] miast [ˌædvəɹˈtaɪzmənt]
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Grudzień 12, 2014, 21:20:58
Krzak - krzew
Wczoraj, po 22 latach styczności z językiem, uświadomiłem sobie, że to przecież są dwa różne słowa.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Kwiecień 18, 2015, 19:28:53
Może już było:
dziś i dzisiaj
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: elslovako w Kwiecień 30, 2015, 10:12:00
Tu i tutaj na tej samej zasadzie.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Serpentinius w Maj 10, 2015, 00:08:22
pluskać - bluzgać, pryskać - bryzgać?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Maj 10, 2015, 00:49:14
W moim idiolekcie "pluskać" 'rozchlapywać wokół wodę (dla zabawy)' i "bluzgać" 'klnąć, przeklinać kogoś'; są jakieś inne, podobniejsze znaczenia, czy jak to się stało?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Maj 10, 2015, 08:15:05
Bluzgnąć to tak bardziej pejoratywnie "pluskać".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Maj 14, 2015, 14:52:34
W moim idiolekcie "pluskać" 'rozchlapywać wokół wodę (dla zabawy)' i "bluzgać" 'klnąć, przeklinać kogoś'
Bluzgnąć to tak bardziej pejoratywnie "pluskać".

W moim własnorzeczu bluzgać oznacza także świecki podobnik (analog) religianckiej czynności przeklinania / klnięcia z tą różnicą, że bez zamiaru obłożenia kogoś klątwą.


Poza tym:

wewnętrzny - wnętrzny
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Maj 14, 2015, 20:09:24
Krzak - krzew
Wczoraj, po 22 latach styczności z językiem, uświadomiłem sobie, że to przecież są dwa różne słowa.

Ale szczerzedruchy. Formą wyjściową jest kierz.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Lukas w Maj 14, 2015, 22:01:37
Kierz? Pierwszy raz słyszę! Do kiedy urzywan był?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Widsið w Maj 14, 2015, 22:16:35
W wiejskiej Wielkopolsce do tej pory. Dodatkowo na Kaszubach czerzk, ekw. kierz + -ek.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Qrczak w Maj 15, 2015, 10:43:37
U Chmielewskiej:

“— Pan — rzekł nieco podejrzliwie, wskazując długopisem Pawła. — Ucho moje słyszało. Nie spożył kawę. Wizytował krze. Dlaczego?”
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Maj 15, 2015, 11:13:15
"Nie spożył kawę?" Serio?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ghoster w Maj 15, 2015, 11:29:22
Nie dziwcie się, wiele razy słyszałem już, jak ludzie używali bierniku przy zanegowanych czasownikach. Boję się o losy polskiego.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Maj 17, 2015, 10:40:49
Niektórzy używają także wołacza/miejscownika zamiast dopełniacza :)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Maj 17, 2015, 18:19:23
"Nie spożył kawę?" Serio?

Mówiący to nienative, jego nierówna walka z polskim to taki running gag w tej książce.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Lukas w Maj 19, 2015, 19:38:58
Ja dodałbym jeszcze w polskim patrzeć, patrzyć, patrzać
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Canis w Maj 31, 2015, 21:20:47
Bluzgnąć to tak bardziej pejoratywnie "pluskać".
Moment.
Że co?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Maj 31, 2015, 22:42:20
ang. clamp i cramp, oba znaczące zaciskać i podobno niespokrewnione.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Czerwiec 13, 2015, 11:58:51
W dobie średniopolskiej:
próżnica (http://sjp.pl/pr%C3%B3%C5%BCnica)  -  próżnia (zanim znaczenie jej uprzyrodniczyło się (http://sjp.pl/pr%C3%B3%C5%BCnia) w dobie nowopolskiej)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Lipiec 06, 2015, 22:40:32
ang. garner i gather
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Sierpień 06, 2015, 19:16:47
tardy i tarry
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Sierpień 08, 2015, 23:46:18
systematyzować i systemizować
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Sierpień 22, 2015, 20:43:43
bark i kark
masakra, maszkara i makabra
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Listopad 24, 2015, 00:48:40
beletrystyka i beletria
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toszczyk w Styczeń 11, 2016, 02:06:33
Piernik - forma poprawna, pieprznik - forma podwójnie zdegenerowana. Złożenie tych samych morfemów.
Prawidłowa regularna odmiana to oczywiście ppierz-pieprzu - jak szwiec-szewca etc. Ppierz jest piękny na piśmie, ale trudny w wymowie, dlatego urobiono zwyrodniały pieprz. Ppierz tworzy sufiksem -ny przymiotnik ppierny, po uproszczeniu wymowy pierny. Po dodaniu sufiksu -ik wychodzi nam piernik.
Pieprznik - od zdegenerowanego mianownika urobiono sufiksem -ny jeszcze dziwniejszy przymiotnik pieprzny. Zwraca uwagę brak przejścia r' do r przed sufiksem -ny, a takie przejście powinno zajść. Generalnie sufiks -ny nie miękczy r swoim jerem. Porównaj: mocarny, cmentarny, odźwierny, pancerny. Dodano sufiks -ik i jest pieprznik.

PS. niektóre sufiksy -n- mają zmiękczone r, np. wietrzny, opatrzność i wewnętrzny.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Styczeń 11, 2016, 13:21:49
pokrzepi(a)ć i skrzepi(a)ć
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 10, 2016, 00:59:33
bronić i chronić
Chyba zupełny przypadek.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Luty 10, 2016, 11:16:36
plwać i pluć.
"plwać" brzmi jakby dostojniej, a "pluć" to trochę lepiej niż "charkać".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 10, 2016, 14:06:41
"plwać" to chyba zwykły habituatyw (jak być - bywać, umyć - umywać). Ale akurat dla mnie to "plwanie" bardziej kojarzy się z "charkaniem", czyli pluciem z flegmą, podczas gdy "plucie" to takie zwykłe plucie śliną.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 10, 2016, 19:44:49
przykuć i przykłuć (ew. samo kuć i kłuć)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: elslovako w Luty 10, 2016, 20:12:30
trzaskać i trzeszczeć
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Luty 10, 2016, 21:10:15
Aż dziwne, że nikt o takiej parze nie wspomniał:
iść i leźć
(niby iść pochodzi od *jьti a leźć od *lězti, ale czy te dwie słowie już w prsłw. nie były jakoś powiązane?)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Luty 10, 2016, 22:04:38
Aż dziwne, że nikt o takiej parze nie wspomniał:
iść i leźć
(niby iść pochodzi od *jьti a leźć od *lězti, ale czy te dwie słowie już w prsłw. nie były jakoś powiązane?)

Skoro mamy parę supletywną znajdę ~ znalazłem, to rzeczywiście coś w tym jest...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Luty 10, 2016, 22:11:46
Ale to późniejsza i tylko zresztą polska innowacja. I chyba nie było wymian l : j, choć niechaj się mądrzejsi wypowiedzą.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Luty 10, 2016, 22:21:50
Ale to późniejsza i tylko zresztą polska innowacja. I chyba nie było wymian l : j, choć niechaj się mądrzejsi wypowiedzą.

I nagłosowe z- chyba też tylko polskie.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Luty 10, 2016, 22:54:49
Mnie się zawsze wydawało, że "jechać" i "iść" są etymologicznie powiązane.
A z łaciny może para: "rufus" i "ruber".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Luty 11, 2016, 17:12:46
machina i maszyna
Widać wyraźnie dwie szkole zapożyczeń.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 21, 2016, 14:32:25
reveal i unveil

Dwukrotne zapożyczenie tego samego łacińskiego rdzenie, z dwoma różnymi ortografiami.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Icefał w Luty 21, 2016, 15:33:21
zbór i sobór
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Luty 21, 2016, 17:14:42
bojownik i wojownik
Podobnie mamy też pary imion Brzetysław i Wratysław, oraz węgierskie miasto/nazwisko Veszprém związane z polskim(?) Bezprymem.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Luty 21, 2016, 19:44:42
Skąd przejście b > v? Swoją drogą, znam też przypadek odwrotny, podbudapeszteńskie miasteczko Budaörs nazywa się po niemiecku Wudarsch.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Luty 21, 2016, 19:55:52
A z kolei Wrocław to po niemiecku Breslau.
Przejście b > β > v to zdarza się, ale chyba nie tędy trop...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Luty 21, 2016, 20:28:06
No ale grupy [vr] w niemieckim nie ma więc to jeszcze zrozumiałe.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Luty 21, 2016, 21:10:42
[del]
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Luty 25, 2016, 07:44:12
Przykład z niemieckiego.
Menge i przeczenie od tego Unmenge znaczą to samo (tłum)! Tyle że to drugie jest bardziej dosadne, a pierwsze może oznaczać też "ilość".
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Luty 25, 2016, 21:39:03
Jest też jakiś polski analogiczny przykład, ale nie mogę sobie przypomnieć.

Tymczasem: zwykły i zwyczajny. To chyba ten sam proces, co sforkowanie dziś/dzisiaj?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Luty 25, 2016, 21:52:53
Jest też jakiś polski analogiczny przykład, ale nie mogę sobie przypomnieć.
opodal i nieopodal, płaskorzeźba i wypukłorzeźba
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Luty 25, 2016, 21:56:59
Ciekawe, podobnie są pary:
tu tutaj
tam tamoj
(djalektalnie)


Jest też jakiś polski analogiczny przykład, ale nie mogę sobie przypomnieć.
opodal i nieopodal, płaskorzeźba i wypukłorzeźba
a czy tutaj przedrostek nie- nie ma czasem takiego znaczenia jak serbochorwackie i czeskie -ne?
ko - kto
neko - ktoś

koliko - ile
nekoliko - kilka

gde - gdzie
negde - gdzieś
(niegdzie!)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toszczyk w Marzec 10, 2016, 23:28:15
Etymologicznymi bliźniakami są itr, terb, iterb i erb - wszystkie nazwane od szwedzkiej miejscowości Ytterby.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Marzec 11, 2016, 12:25:39
Nie mieli pomysłu na nazwy, ścisłe muszczki xDD
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Marzec 13, 2016, 22:56:24
ang. braid   plait (warkocz)
Kognaty?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Marzec 14, 2016, 17:43:49
ang. braid   plait (warkocz)
Kognaty?

Raczej nie, bo plait jest z francuszczyzny, od łac. plecto, co już burzy ewentualny związek.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Maj 09, 2016, 21:07:54
dosyć, dość, dostatecznie
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Lipiec 09, 2016, 21:56:20
Dlaczego tu do jasnej ciasnej nie ma rosyjskiego i polskich wulgaryzmów? Może są to oczywistości, ale warto jednak wiedzieć. Po lewej jest wariant częstszy / szerszy znaczeniowo.

pierdolę, pierdzielę, pierdziulę
kurwa, kuźwa
dupa, pupa
cipa, pipa, piczka (przestawka?)
+
враг, ворог (w ukraińskim głównie to drugie)
город, град (to drugie popularne w toponimii)
ворота, врата
голос, глас
холодный, прохладный
моложе, младший
сторона, страна
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Sierpień 22, 2016, 00:57:51
pomyłka i omyłka
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Wrzesień 04, 2016, 07:45:21
skra i iskra

BTW Z powodów osobistych jeszcze długo mnie nie będzie regularnie na PFJ :(
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: SchwarzVogel w Wrzesień 04, 2016, 10:30:54
skra i iskra



No to chyba jeszcze jaskra, skoro o tym mowa.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Wrzesień 04, 2016, 10:46:06
Ale to już nie brat bliźniak, bo ma zupełnie inne znaczenie.

2400 post :)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Wrzesień 04, 2016, 11:54:19
Czy skra jest jakąś dziwną apokopą czy z kolei iskra powstała przez dodanie jakiegoś tajemniczego prefiksu i-?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Wrzesień 04, 2016, 12:01:14
Czy skra jest jakąś dziwną apokopą czy z kolei iskra powstała przez dodanie jakiegoś tajemniczego prefiksu i-?
Nie, to zachodniosłowiańskie wywalanie nagłosowego jь-, dosyć nieregularne zresztą.

dochodzi jeszcze:
igrać - grać
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Wrzesień 04, 2016, 12:49:29
W gramatyce Długosz-Kurczabowej i Dubisza jest stwierdzenie, że pierwotnie zależało to od pozycji w zdaniu: *Iskry lecą ale *Lecą skry.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: SchwarzVogel w Wrzesień 04, 2016, 23:50:53
Ale to już nie brat bliźniak, bo ma zupełnie inne znaczenie.

Iścina, ale zanim wyszczególniło się znaczenie 'kłopoty z oczami' zapewne znaczyło po prostu 'jakaś isrka' (do dziś tak w czeskim) więc nie mogłem się powstrzymać.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Wrzesień 16, 2016, 02:46:35
Może nie do końca spółcześnie i deskryptywistycznie (opisańczo) :


świekier i szwagier
świekra i szwagierka
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Listopad 21, 2016, 16:28:37
gratulować i winszować
łąki i łęgi
ścieżka i steczka
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Grudzień 04, 2016, 20:31:10
Angielskie bedeck i bethatch (~ nakrywać, pokrywać).
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Styczeń 11, 2017, 15:04:16
Syberia i Sybir
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Styczeń 23, 2017, 18:53:59
Trojaczki!
ang. skid, ski i shide (wszystko powiązane z deskami lub drewnem)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Luty 01, 2017, 14:33:18
ang. heron i egret (czapla)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Icefał w Luty 01, 2017, 17:08:49
Wysepka i wysypka
Prawie ten sam wyraz
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Luty 01, 2017, 21:00:33
Wysepka i wysypka

Ja nie widzę praktyczne żadnego podobieństwa między insulą a egzantemą... A wy?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Luty 01, 2017, 22:27:59
kałach - kałasz
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: elslovako w Luty 02, 2017, 13:58:18
Dlaczego i czemu (ewentualnie jeszcze po co)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Silmethúlë w Luty 02, 2017, 14:04:11
Dlaczego i czemu (ewentualnie jeszcze po co)

Po co  jednak odrobinę inne, ale jest jeszcze, rozwalające mnie, kolokwialne dlaczemu. Redundantne podobnie, jak wspomniane w innym wątku conmigocum + mecum.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Feles w Luty 07, 2017, 14:55:54
Skośny, skrośny.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Борівой w Luty 10, 2017, 11:55:13
Ang. quiet i coy
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Luty 10, 2017, 13:04:20
Czworaczki z akadzkiego!
Amat, awāt, abut i abat (wszystkie razem oznaczają "słowo, wypowiedź, rzecz, sprawa")
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Wedyowisz w Kwiecień 17, 2017, 18:01:23
ang. carp i harp (czasowniki)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Kwiecień 30, 2017, 21:17:16
piach i piasek
Drugie jest chyba zwyczajnym zdrobnieniem drugiego, ale to rozróżnienie praktycznie zanikło (a jego ślad pozostaje chyba tylko w emfatycznych wyrażeniach typu "iść do piachu")
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Lipiec 27, 2017, 00:42:31
wzajem i wzajemnie
To pierwsze uprzysłówczyło się od staropolskiego wyr. przyimkowego w+za+jem, zaś jego ostatni człon urzeczowniczył się od czas. jąć, lecz ta wzajemna wymiana z drugim zanika lub zanikła, jak tylko w stylizacjach archaicznych lub dla eurytmii.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Wrzesień 02, 2017, 22:35:50
rząć i rżnąć

Jeśli dobrze zrozumiałem Wedyowisza, to nie tylko bliźniaki, a wręcz bliźniaki syjamskie.
Różny rozwój *rzznąć (z *rьznǫti) zależnie od dialektu
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Listopad 05, 2017, 21:26:19
precedensowy i bezprecedensowy (w większości kontekstów)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Listopad 06, 2017, 06:45:09
Trojaczki spójników porównania!
niż, aniżeli, niźli
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: CookieMonster93 w Luty 12, 2018, 13:04:36
Niderlandzki:
het eind
het einde
het end
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Luty 17, 2018, 01:38:22
nowsze zamiast (z emfatyzacją przyimkiem w funkcji przedrostka) i dawniejsze miast
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Noqa w Marzec 29, 2018, 12:05:45
żona i małżonka
a także trochę mąż i małżonek

oraz jeszcze

iskra i skra
(to jest jakaś dziwna apokopa czy jakiś dziwny przyrostek, który polszczyna raz założyła, a potem zapomniała i tęchnie to gdzieś po szafach?)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Marzec 29, 2018, 14:16:29
Prasłowiańskie jь- zazwyczaj po prostu zanikało, czasami tylko pozostawało jako i-, stąd pary imać i mieć, igrać i grać.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: CookieMonster93 w Kwiecień 24, 2018, 14:25:25
cyfra i szyfr
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Obcy w Kwiecień 24, 2018, 16:35:13
a także trochę mąż i małżonek

Emm... nie ma tu ani trochę żadnego związku. Pierwszy komponent jest pochodzenia germańskiego i kognaty mają/miały różne znaczenia, od "umowy, kontraktu" po "język, mowę". Spokojnie, tak błędnie od strony etymologicznej myśli wielu zachodniosłowiańskich konserwatystów i innych przeciwników tzw. równości małżeńskiej ;)
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Styczeń 28, 2019, 15:56:46
olcha & olsza
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Styczeń 28, 2019, 19:39:08
grahamka i grahamek

Do końca nie wiadomo, w jakim rodzaju gramatycznym winien odmieniać się wyraz w mianowniku liczby pojedynczej?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Kazimierz w Styczeń 28, 2019, 19:52:51
Oczywiście, że grahamka.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: pipipipi w Sierpień 03, 2019, 23:12:11
Kondom i kondon

Co ciekawe mimo wielkiego podobieństwa pierwsze ma wydźwięk formalny (podobnie do prezerwatywy) a drugie mocno potoczny.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: spitygniew w Sierpień 08, 2019, 12:13:58
No bo drugie jest zniekształceniem, więc nic dziwnego, że jest potoczne...
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Onoma w Sierpień 08, 2019, 13:31:00
Czy "hołota" i "gołota" są z podobnej parafii?
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Siemoród w Sierpień 09, 2019, 16:31:18
Czy "hołota" i "gołota" są z podobnej parafii?
Tak, bodaj w XIV i XV wieku w polszczyźnie istniały wahania g~h spowodowane wpływem czeskiego, jednak równiedobrze może to być wpływ zachodnioruski.
Tytuł: Odp: Bracia bliźniacy
Wiadomość wysłana przez: Ainigmos w Grudzień 09, 2019, 17:48:03
tygrys szablozębny lub szablastozębny