Pokaż wiadomości

Ta sekcja pozwala Ci zobaczyć wszystkie wiadomości wysłane przez tego użytkownika. Zwróć uwagę, że możesz widzieć tylko wiadomości wysłane w działach do których masz aktualnie dostęp.


Pokaż wątki - Jątrzeniot

Strony: [1]
1
Pisma i ortografie / Sensowny zapis dla udmurckiego
« dnia: Maj 03, 2014, 03:22:43 »
Nie mogę patrzeć na ten szajs, który Rosjanie zrobili Udmurtom jako ortografię, więc stworzyłem sobie dla udmurckiego własny zapis. Najpier łacinka:

Spoiler
[close]

I moja wersja cyrylicy:

Spoiler
[close]

A tu dla porównania podany przeze mnie przykład (z wikipedii) w oryginalnej pisowni:

Spoiler
[close]

(bardzo możliwe, że źle przetranskrybowałem jakieś rusycyzmy)

2
Pisma i ortografie / Alternatywna ortografia dla angielskiego
« dnia: Maj 03, 2014, 00:12:42 »
Wrzucam mój pomysł, jak macie własne, to też wrzucajcie. Swoją ortografię oparłem zasadniczo na wymowie brytyjskiej, acz starałem się ją skontruować w taki sposób, by była w miarę kompatybilna również z innymi dialektami.

SAMOGŁOSKI
/æ/ – 〈a〉
/ɛ/ – 〈e〉
/ɪ/ – 〈i〉
/ʌ/ – 〈ə〉
/ə/ – 〈ə〉*
/ɒ/ – 〈o〉
/ʊ/ – 〈u〉
/iː/, /i/ – 〈í〉, w wygłosie 〈i〉
/ɑː/ – 〈á〉, w wygłosie 〈a〉
/ɔː/ – 〈ó〉, w wygłosie 〈o〉
/uː/ – 〈ú〉, w wygłosie 〈u〉

* Niekacentowane przyimki, przedimki, spójniki i zaimki zapisuje się tak samo jak akcentowane, w związku z czym schwa może być zapisywana również jako 〈a〉 (an, and),  〈o〉 (ov, from), 〈i〉 (dhi), 〈ê〉 (ê), 〈ù〉 (ù), 〈e〉 (dhem).

POLIFTONGI
/aɪ/ – 〈ai〉
/eɪ/ – 〈ê〉
/aʊ/ – 〈au〉
/oʊ/ – 〈ô〉
/ɔɪ/ – 〈oi〉
/ɛə(r)/ – 〈er〉, przed samogłoską 〈êr〉
/ɪə(r)/ – 〈ir〉, przed samogłoską 〈ír〉
/ɑː(r)/ – 〈ar〉, przed samogłoską 〈ár〉
/ɜː(r)/ – 〈ər〉, przed samogłoską 〈ə́r〉
/ɔː(r)/ – 〈or〉, przed samogłoską 〈ór〉
/ʊə(r)/ – 〈ur〉, przed samogłoską 〈úr〉
/ə(r)/ – 〈ər〉
/juː/ – 〈ù〉
/jʊə(r)/ – 〈ùr〉

SPÓŁGŁOSKI
/m/ – 〈m〉
/n/ – 〈n〉
/ŋ/ – 〈ng〉
/p/ – 〈p〉
/b/ – 〈b〉
/t/ – 〈t〉
/d/ – 〈d〉
/k/ – 〈k〉
/g/ – 〈g〉
/t͡ʃ/ – 〈c〉
/d͡ʒʲ/ – 〈j〉
/f/ – 〈f〉
/v/ – 〈v〉
/θ/ – 〈th〉
/ð/ – 〈dh〉
/s/ – 〈s〉
/z/ – 〈z〉
/ʃ/ – 〈sh〉
/ʒ/ – 〈zh〉
/h/ – 〈h〉
/r/ – 〈r〉
/l/ – 〈l〉
/w/ – 〈w〉, po spółgłosce 〈u〉
/j/ – 〈y〉, po spółgłosce 〈i〉

Przykład:

Inglish iz ê West Jərmanik languij dhat woz fərst spôkən in ərli mediívəl Inglənd and iz nau ê glôbəl lingua franca. It iz spôkən az ê fərst languij bai dhi məjorəti popùlêshənz ov sevrəl sovrin stêts, inklúding dhi Ùnaitəd Kingdəm, dhi Ùnaitəd Stêts, Kanədə, Ostrêliə, Aiərlənd, Nù Zílənd and ê nəmbər ov Kəribiən nêshənz; and it iz an ofishəl languij ov ólmôst 60 sovrin stêts. It iz dhi thərd-môst-komən nêtiv languij in dhi wərld, aftər Mandərin Cainíz and Spênish. It iz waidli lərnd az ê sekənd languij and iz an ofishəl languij ov dhi Ùrəpíən Ùniən, meni Komənwelth kəntríz and dhi Ùnaitəd Nêshənz, az wel az in meni wərld orgənizêshənz.

Auər Fádhər in hevən,
halôd bi ùr nêm.
Ùr kingdəm kom,
ùr wil bi dən,
on ərth, az it iz in hevən.
Giv əs dhis dê auər dêli bred,
and forgiv əs auər dets,
az wi ólsô hav forgivən auər detərz.
And líd əs not intu temptêshən,
bət dəlivər əs from ívəl.

3
Lingwistyka ogólna / Pochodzenie aprioryków
« dnia: Grudzień 22, 2013, 23:26:34 »
Na ile przy tworzeniu aprioryków bierzecie pod uwagę to, z czego mógł wyewoluować wasz konlang? Zarysowujecie choć trochę np. historyczne procesy fonetyczne, czy zlewacie to? Pytam z ciekawości, bo ostatnio z dbałości o realizm zacząłem się wgłębiać w historię obecnie tworzonego przeze mnie języka i trochę mnie to frustruje. Musiałem np. rezygnować z jakichś pomysłów, bo nie potrafiłem dopasować do nich sensownego historycznego wytłumaczenia... Zdarzyło się komuś coś takiego?

4
Pisma i ortografie / Waqin'ka
« dnia: Maj 29, 2013, 15:42:00 »
No siema. Przez jakiś czas mnie nie było, bo robię sobie odwyk od forum, żeby mnie nie odciągało od obowiązków. Niestety jednak niewchodzenie na forum nie ograniczyło w zadowalającym stopniu mojej konalngersko-konortograficznej twórczości i np. ostatnio zamiast uczyć się i pisać pracę licencjacką opracowałem kolejną alternatywną polską łacinkę. Więc ją wrzucam. Tak gdyby komuś ten temat się jeszcze nie znudził :P.

WERSJA I

Alfabet (34 znaki): a b c ĉ d e f g h i ï j k l m n ŋ o ø p q r s ŝ t u ü v w x y z ẑ ƶ (+ à ḍ è ì ò ù ỳ)* + dwuznaki: dz dẑ dƶ eø.

* Nie traktuje się tych znaków jako osobnych liter alfabetu, lecz jako warianty <a>, <d>, <e>, <i>, <o>, <u>, <y>.

1. <ó> zastępuje się przez <u>.
2. <w> zastępuje się przez <v>.
3. <ch> zastępuje się przez <h>.
4. /š/ zapisuje się jako <ŝ>.
5. /č/ zapisuje się jako <ĉ>.
6. /ž/ zapisuje się jako <ẑ>.
7. /ś/ zapisuje się jako <x>.
8. /ć/ zapisuje się jako <q>.
9. /ź/ zapisuje się jako <ƶ>.
10. /ń/ zapisuje się jako <ŋ>.
11. /ʒ/, /dz~ʒz/  zapisuje się jako <dz>, <ḍz> (dzvonek, ale oḍzyskaq).
12. /ǯ/, /dž~ǯž/ zapisuje się jako <dẑ>, <ḍẑ> (dẑem, ale ḍẑemaq).
13. /ʒ́/, /dź~ʒ́ź/  zapisuje się jako <dƶ>, <ḍƶ> (dƶiki, ale poḍƶemny).
14. /ždž~zǯž~žǯž/  zapisuje się jako <zḍẑ> (nozḍẑa, bezḍẑevny).
15. /ŋk/, /nk/ zapisuje się jako <nk>, <n’k> (banku, ale pŝystan’ku).
16. <n> przed <x>, <ƶ>, <q>, <dƶ>, <ŋ> zastępuje się przez <ŋ> (ŝaŋxe, Haŋƶe, elemeŋqe, roŋdƶe, poviŋŋi).
17. <ę> w wygłosie zastępuje się przez <e> (vidze, zvieẑe, matke).
18. <ą> w wygłosie zastępuje się przez <ø> (, nogø, robiø).
19. <ę>, <ą> przed /ṷ/, /l/ zastępuje się przez <e>, <o> (vƶewa, zajow, zamkneli).
20. <ę>, <ą> przed /p/, /b/, /v/ zastępuje się przez <em>, <om> (domb, pŝetxemvƶeŋqe).
21. <ę>, <ą> przed <x>, <ƶ>, <q>, <dƶ> zastępuje się przez <eŋ>, <oŋ> (soŋxad, beŋdƶe).
22. <ę>, <ą> w pozostałych pozycjach zastępuje się przez <en>, <on> (gensty, wonka, vonhaq).
23. Bardzo okazjonalnie wykorzystuje się grafem <eø> wymawiany jako [ɛ̃w̃]. Używa się go do zapisu onomatopei geø-geø-geø oraz partykuły pytajnej heø. Jedyny inny przykład, jaki mi przychodzi do głowy to jesteø konlangereø :P.
24. Zezwala się na zapisy typu vywanĉaq, zdanẑaq, zakanŝaq, ottrancaq.
25. Uwzględnia się zleksykalizowaną niestandardową denazalizację w pisowni wyrazów pietnaxqe, pietnasty, dƶevietnaxqe, dƶevietnasty.
26. Zapisuje się wszystkie udźwięcznienia i ubezdźwięcznienia wewnątrz wyrazu (wyŝka, potkuatka, tagẑe, jagby, besstronny, krfi, jecqe, sprafqmy). Nie uwzględnia się przy tym redukcji [w], więc pisze się jabwko, biegwŝy (‘miast *japko, *biekŝy).
27. /i̭/, /ṷ/ między spółgłoską a samogłoską zapisuje się zawsze jako <i>, <u> (depreciacia, ziexq, obieẑdẑaq, vuasny, oduoẑyq, puenta, sanduiĉ). W innych pozycjach zawsze jako <j>, <w> (mozajka, sensej, wafka, kradw, awto, wikend, ŝow). /ńi̭/ zapisuje się jako <ŋi> (daŋa, ale Daŋia).
28. /i̭i/, /ṷu/ zapisuje się jako <ï>, <ü> (ïdyŝ, armï, Grecï, maŋï, güvny, üdƶ, poüẑ). Zgłoskotwórcze <i>, <u> po samogłosce zawsze zastępuje się przez <ï>, <ü> (zaïste, ideï, Mateüŝ, poüĉaq).
29. Zapisuje się [w] rozbijające hiatusy (manuwalny, repertuwar, marihuwana, statuwy). Zezwala się na odmianę statuwana statule a także: tokŝowv tokŝole, Turnaupo Turnale, Quechuao Quechle.
30. Zezwala się na pisownię z <ƶ> zamiast <z> wymawianego jako [ʑ] w wyrazach na –zm (postmoderŋizmie, lingvizmie albo: postmoderŋiƶmie, lingviƶmie).
31. W wyrazach z /ńč~nč/ zezwala się na pisownię z <ŋ> lub <n> (pojedyŋĉy, koŋĉyq albo: pojedynĉy, konĉyq).
32. Przedrostki z–, roz–, bez– przed <dƶ> można zapisywać z uwzględnieniem asymilacji /z/ do /ź/ lub bez (zdƶiviq xe, rozdƶaw, bezdƶetny albo: ƶdƶiviq xe, roƶdƶaw, beƶdƶetny).
33. Przedrostki s–, ros–, bes– przed <q> można zapisywać z uwzględnieniem asymilacji /s/ do /ś/ lub bez (sqiŝyq, rosqongnoŋq, besqelesny albo: xqiŝyq, roxqongnoŋq, bexqelesny).
34. Przedrostki s–, ros–, bes– przed <ĉ> można zapisywać z uwzględnieniem asymilacji /s/ do /š/ lub bez (sĉeznoŋq, rosĉarovaq, besĉelny albo: ŝĉeznoŋq, roŝĉarovaq, beŝĉelny).
35. Akcent inny niż paroksytoniczny (zwłaszcza oksytoniczny) można opcjonalnie oznaczać stawiając grawis nad akcentowaną samogłoską (meŋì, krỳtyka).
36. W przypadku zapożyczeń i nazw geograficznych (ale już niekoniecznie imion/nazwisk i innych nazw własnych) preferuje się zapis spolszczony (apropo, deẑavì, Ŝikago, Hòliüd, Losàndẑeles).
37. Przy odmianie imion/nazwisk i nazw własnych obcego pochodzenia zakończonych niemym –e, apostrof zastępuje się łącznikiem (WallaceWallace-a, GoogleGoogle-ovi).
38. Przy odmianie imion/nazwisk i nazw własnych obcego pochodzenia zakończonych na –y, nie stosuje się pisowni z apostrofem (HarryHarrego, MurphyMurphyemu).
39. Przedrostek ŋe– zapisuje się łącznie także z czasownikami i przysłówkami (ŋelubie, ŋema, ŋebeŋdƶemy).
40. W czasownikach w trybie przypuszczającym cząstkę –by– zapisuje się po łączniku (ŝedw-by, viedƶaw-bym, mieli-byxqe).
41. W czasownikach w trybie rozkazującym końcówkę –ẑe zapisuje się po łączniku (jedz-ẑe, graj-ẑe, pŝyŋex-ẑe, pomyxl-ẑe).   
42. Wiele złożeń do tej pory pisanych osobno zapisuje się łącznie (napevno, tymŋemŋej, naraƶe, poprostu, pŝyĉym).
43. Zezwala się na dodawanie końcówki gramatycznej do cyfry (, XIXego).
44. Do zapisu polskich regiolektów używać można następujących znaków: ł ħ r̂ á ó é ã ẽ õ ũ ə œ ʉ. Odpowiadają im dźwięki [ɫ], [ɦ~ɣ], [r͡ʒ], [ɑ~ɒ],
  • , [e], [ã], [ɛ̃~ẽ], [ɔ̃~õ], [ũ], [ə], [ɞ], [y~ʉ]. Półmiękkość /s’/, /z’/, /c’/, /ʒ’/, /l’/ a także /š’/, /ž’/, /č’/, /ǯ’/ oznacza się z użyciem <i>/<j> (dziefĉyna, ħuliacj, Kaŝiəpsĉi suovœẑj).

    PRZYKŁAD 1

    Spoiler
    [close]

    PRZYKŁAD 2

    Spoiler
    [close]

    PRZYKŁAD 3

    Spoiler
    [close]

    WERSJA II

    Zmiany w stosunku do wersji I:
    1. <v> —> <w>.
    2. <w> —> <ʉ>.
    3. <ø> —> <oų>.
    4. <eø> —> <eų>.
    5. <ŝ>, <ĉ>, <ẑ> —> <sz>, <cz>, <ƶ>.
    6. <x>, <q>, <ƶ>, <ŋ> —> <ś>/<si>, <ć>/<ci>, <ź>/<zi>, <ń>/<ni>.
    7. <xi>, <qi>, <ƶi>, <ŋi> —> <si>, <ci>, <zi>, <ni>.
    8. <si>, <zi>, <ci> —> <s’i>, <z’i>, <c’i>.
    9. <ḍz>, <ḍƶ>, <ḍẑ> —> <d’z>, <d’zi>, <d’ƶ>.
    10. Nie zapisuje się żadnych udźwięcznień i ubezdźwięcznień (także <rz> do <sz>, a więc pƶystanek, kƶyczeć itd.). Przedrostki roz–, bez– zapisuje się zawsze z <z>. Przedrostek z– ubezdźwięcznia się przed <h> (shańbić), ale nie przed <s>, <sz> (zsunońć, zszargać).
    11. <i>, <u> dla /i̭~’/, /ṷ/ po spółgłosce —> <j>, <ʉ> (sʉowo, pʉenta, tjara, manja, kjedy, hjena, mjasto, bjeda, wjadomość).
    12. <ï> po spółgłosce i w nagłosie —> <ji>. Po samogłosce <ï> zastępuje się przez <ji> jeżeli w odmianie lub wyrazach pokrewnych pojawia się po tej samogłosce <j> (nadzieji, koleji, ƶmiji, swoji, krajina), w pozostałych pozycjach – przez <i> (idei, Korei, zaiste).
    13. W wyrazach takich jak zauwaƶyćpouczać (z [w] na styku morfemów) <ü> zastępuje się przez <u>. W pozostałych pozycjach przez <ʉu> (ʉudzić sie, gʉuwny, zaʉuƶ).
    14. <r̂>, <ã>, <ẽ>, <õ>, <ũ>, <ə>, <œ>, <ʉ> —> <ř>, <ą>, <ę>, <ǫ>, <ų>, <ë>, <ö>, <ü>.
    (poza tym wszystko jak w wersji I)

    Alfabet (29 znaków): a b c ć d e f g h i j k l m n ń o p r s ś t u ʉ w y z ź ƶ (+ à è ì ò ù ų ỳ) + dwuznaki: cz dz dź dƶ eų oų sz*.

    * Dodać można oczywiście <ci>, <ni>, <si>, <zi> i trójznak <dzi>, ale nie liczy się ich, jako że są to alografy <ć>, <ń>, <ś>, <ź>, <dź>.

    PRZYKŁAD 1:

    Spoiler
    [close]

    PRZYKŁAD 2:

    Spoiler
    [close]

    PRZYKŁAD 3

    Spoiler
    [close]

5
Conlangi: a posteriori / Wielecki
« dnia: Grudzień 26, 2012, 21:22:11 »
Przedstawiam wam w końcu mój kolejny slawlang – język wielecki. Jego początki to efekt mojej fascynacji połabskim, kaszubskim, słowińskim, rańskim Gubierta a także ideą języków północnosłowiańskich. Ostatecznie jednak przybrał formę kaszubskoklona… Tak czy siak koncept jest taki: język ten mógłby powstać w althiście, w którym Wieleci zamieniliby się historią z Czechami. To ci drudzy długo opieraliby się chrystianizacji i zostaliby w końcu całkowicie wchłonięci przez Niemcy i zgermanizowani. Natomiast na Połabiu dosyć wcześnie jakiś przywódca Wieletów przyjąłby chrzest i podbił plemiona połabskie a także pomorskie. Wielecja i tak stałaby się zależna od Cesarstwa, ale zachowałaby swój język i kulturę. Późniejsza historia przypominałaby bardzo czeską (w XV w. jakiś ruch reformatorski w rodzaju husytyzmu, potem lata germanizacji, wreszcie odrodzenie narodowe w XIX w.), z tą różnicą, że po II w. św. Wieleci jako jedyny słowiański naród nie dostaliby się do strefy wpływów ZSRR i przyjęliby skandynawski model państwa.

Na szybko zrobiona mapa Europy w tym althiście:
Spoiler
[close]

No, ale do rzeczy. Najpierw mały opis, tak żeby wczuć się w klimat:

Język wielecki (dawniej: wendyjski; wl. jelečči jãzëk a. jeleččizna; niem. Weletische Sprache, ang. Veletian language) – język zachodniosłowiański używany przez naród Wieletów. W poniższej prezentacji przedstawiam jego literacką wersję (sąjeleččizna). Ciekawostką jest, że język literacki był konstruowany trzy razy. Jego początki sięgają XV w. – pierwszych tekstów po wielecku i powstania tzw. alfabetu gansyckiego (wprowadzono wtedy znaki š, č, ž, ň). Później, w XIX w., w okresie wieleckiego odrodzenia narodowego (narodowå wotroda) „odświeżono” język literacki, pozbywając się wielu germanizmów jednocześnie wprowadzając pewne elementy gwarowe. Zachowano jednak wiele archaicznych cech, przez co język ten bardzo mocno odbiegał od mowy potocznej. W takiej postaci trwał on do II wojny światowej, po której rozpoczął się długi okres rządów Socjaldemokratycznej Partii Wielecji (Socjaldémokratičnå Partëjå Jelečči). Wtedy to zadecydowano, że należy przybliżyć język literacki mowie ludu i stopniowo zaczęto wprowadzać coraz więcej elementów języka ogólnowieleckiego (gådkowå sąjeleččizna), co z czasem doprowadziło do niemal całkowitego zlania się tych dwóch form wielecczyzny. Warto dodać, że istnieje w Wielecji Rada Języka Wieleckiego, nie ma ona jednak na celu pouczania Wieletów, jak mają mówić a jedynie promowanie konkretnego wzorca w celu ułatwienia im komunikacji (gwary wieleckie są dość mocno zróżnicowane).

FONETYKA





ALFABET I WYMOWA



PROCESY FONETYCZNE

* TelT → TolT
* olT, TolT → alT, TalT → auT, TauT
* orT, TorT, TerT → arT, TarT, TěrT
* przegłos lechicki (jednak brak jego śladów z powodu rozwoju nosówek i sonantów)
* brak przegłosu polskiego
* jer twardy mocny → o
* jer miękki mocny → e
* zanik jerów końcówkach –k, –c (a także w takich wyrazach jak wóws, woct)
* częsta wokalizacja słabych jerów w nagłosowej sylabie
* sonant l, l’alau (nigdy nie ma funkcji miękczącej)
* sonant r’ar (z zachowaniem funkcji miękczącej)
* sonant rar
* zmieszanie ǫ, ę do ą
* zrównanie jaci z e
* zrównanie y z i
* zachowanie pierwotnej długości samogłosek tylko pod neoakutem
* wzdłużenie zastępcze tylko przed spółgłoskami dźwięcznymi
* lenicja ch do h (wymowa miękkopodniebienna jedynie w wygłosie i przed spółgłoską)
* fortycja nagłosowego ch przed spółgłoską do k
* brak mazurzenia; zachowanie miękkości š, ž, č,
* palatalizacja k, g przed i, e do č,
* stwardnienie r’; języczkowa wymowa r
* kaszubienie
* bylaczenie
* w’j
* asynchroniczna wymowa miękkich labialnych
* labializacja o, u w nagłosie i po p, b, f, w, m, k, g, h
* prejotyzacja nagłosowego iji
* krótkie i po spółgłoskach twardych → ë [ə] (inaczej niż w kaszubskim, w którym ë<ĭ pojawia się również po š, ž, č, )
* nielabializowane krótkie uë [ə]
* u, ūu [y]
* i, īi [i.]
* aa [a]
* āå [ɒ]
* ąã [ã]
* ą̄ą [ɒ͂]
* oo [o̞]
* ōó [u.]
* ee [œ]
* ēé [e.]
* ji [jə]
* au, āuau [ɒw]
* o, e przed n, mó, é
* labializowane o, ó, u → [wo̞], [wə], [wy] (labializacji nie oddaje się w pisowni)
* nieuwzględniany w pisowni zanik w przed o, ó, u
* zachowanie wyraźnie synchronicznej wymowy samogłosek nosowych
* akcent swobodny, „kolumnowy”

GRAMATYKA

* w koniugacji konsekwentny brak ściągania końcówek z j
* konsekwentne stawianie zaimków osobowych przed czas.
* brak użycia czas. „być” i końcówek osobowych w cz. przeszłym
* czas. bëc „być” ma postać jes dla l. poj. i postać dla l. mn. (brak rozróżnienia na osoby)
* pochodzące od l. podwójnej końcówki -ma, -ta dla czas. 1 i 2 os. l. mn.
* pochodzące od l. podwójnej końcówki -ama, -ima dla narzędnika rzecz. i przym. w l. mn.
* zachowanie końcówki -ë/-i (i -ëma/-ima, -ëta/-ita) dla czas. w trybie rozkazującym
* zanik wołacza
* konsekwentne utrzymanie końcówki mianownika -ë dla rzecz. typu kamë, jãčmë, krë, brë
* końcówka -ojë dla wszystkich rzecz. r. m. l. poj. w celowniku
* końcówka -ë/-u dla wszystkich rzecz. r. m. i n. l. poj. w miejscowniku
* końcówka -óh dla wszystkich rzecz. l. mn. w dopełniaczu
* końcówka -a dla przym. r. n. l. mn. w mianowniku i bierniku
* końcówka -óm dla przym. r. m. i n. l. poj. w miejscowniku
* końcówka -éwo dla przym. r. m. i n. l. poj. w celowniku (i przed rzecz. żywotnymi l. poj. w bierniku)
* przymiotnikowa odmiana rzecz. r. n. zakończonych na é
* przymiotnikowa odmiana rzecz. r. ż. zakończonych na å
* zachowanie pewnej liczby przymiotników o odmianie krótkiej
* krótka odmiana imiesłowów przymiotnikowych biernych
* istnienie nieodmienialnych przymiotników typu féjn, rihtik, seksi

PRZYKŁADY

"Ojcze nasz":

Nåš tatk, kači jes w ňebu,
sjãcë sã twoje mjéno,
prëjdzë twoje rëko,
bdzë twoja wolå, kak w ňebu, tak na zémjé.
Dåj nåm kléb nåš šedzénni,
jë wotpuscë nåm naše grehë,
kak më wotpuščajéma našim lëhodzejóm,
jë ňe wodzë nås na pokusã, léno wuwolňi nås wot lëha.
Dlåtéž twoje jes rëko, jë maht, jë kwala na ječi jekóh.
Amén.


I art. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka:

Šešči lëdzé rodzą sã wolni jë jårwni w swojé čescë jë prawah. Danë jëm są jarzum jë sąmjéňé jë wóňi mają počiňac jedzin s wtorim w dëhu bractva.

SŁOWNICZEK

autk – samochód
bëlni – dobry; silny
bjélka – kobieta
bjélšči – żeński; kobiecy
bréd – owoc
cešba – radość
drug – przyjaciel
družba – przyjaźń
dzéwka – dziewczyna
farwa – kolor; barwa
féjn – niezły; dobry
fest – mocny; całkiem
gådac – mówić; rozmawiać
gådka – mowa; rozmowa
gård – miasto
gardowi – miejski
gardzån – mieszczanin
gądzba – muzyka
gąščå – puszcza
gbur – chłop
gburšči – chłopski
haup – mężczyzna
haupšči – męski
jëz – z/ze (+dopełniacz)
jo – tak
kači – jaki
kak – jak
karba – opowieść
karbjëc – opowiadać
kňądz – król
kpjëc – żartować
kpjëna – żart
krëga – wojna
krëgor – żołnierz
ku – w stronę; ku
lëbi – kochany; drogi; miły
lëbota – miłość
lëbowac – kochać
lëhi – zły
lëho – zło
léno – tylko
maht – moc
mestor – mistrz
mjésto – miejsce
nën – teraz
pak – ale
råd – zadowolony
reht – racja
rëkati – bogaty
rëko – królestwo
rihtik – akurat
s/so – z/ze (+narzędnik)
Saska – Niemcy
tatk – ojciec
wot – od
wotrok – chłopak
wubjëc – zabić

6
Conlangi: a posteriori / Konlangi do Jątrzeniothistu
« dnia: Październik 21, 2012, 07:43:31 »
Konlangi do mojego althistu. Lęski, polski i obodrzycki. Wrzucam hurtem, bo chyba nie ma sensu do każdego osobny wątek robić. Generalnie trochę już się szczerze mówiąc zniechęciłem do tego projektu, więc nie wiem kiedy (i czy) wrzucę coś więcej.

Założenia:

Doszedłem do wniosku, że gdyby granice państwowe były już od tak dawna inne niż w prawdziwej historii, to też języki zachodniosłowiańskie mogłyby kompletnie inaczej ewoluować. Inspirowałem się prawdziwymi językami i dialektami zachodniosłowiańskimi, ale ostatecznie nie przejmowałem się jakoś szczególnie tym, czy dana cecha "realhistowo" jest mazowiecka, czy małopolska. Np. takie mazurzenie objęło tutaj zupełnie inne obszary a połabski nie przypomina ani trochę tego zgermanizowanego tworu, który w prawdziwej historii powstał w izolacji i zachował się do XVIII w. Itd., itp. Myślę, że nie jest to jakieś szczególnie nierealistyczne.

JĘZYK LĘSKI
ЛЯШЧІЗНА

PROCESY
(różnice w stosunku do prawdziwej polszczyzny)

* akcent inicjalny
* brak zmieszania prasł. ǫ, ę do ą
* prasł. ǫ, ę > u, a
* > a
* ɔː > o
* ɛː > e
* ɔ przed spółgłoską nosową > o
* ɛ przed spółgłoską nosową > e
* o > u
* e, ɨ > ɪ
* ʲɪ > ʲi
* ɔ, u w nagłosie i po p, b, f, v, m, k, g, x > wa,
* g > ɦ
* nagłosowe a > ɦa
* i w nagłosie i po samogłosce > ji
* , , , , w wygłosie i przed spółgłoską > p, b, f, v, m
* , , , , przed i niepochodzącym od é > p, b, f, v, m
* , , , , przed samogłoską > pj, bj, fj, vj, mj
* pi, bi, fi, vi, mi > , , , ,
* zachowanie miękkich ʃʲ, ʒʲ, ʧʲ, ʤʲ
* , , , > s, z, ʦ, ʣ
* si, zi, ʦi, ʣi > , , ʦɪ, ʣɪ
* wzmocnienie miękkości l': > ʎ
* zanik labializacji w twardym l
* drżąco-szczelinowa wymowa r': > r͡ʒʲ
* sr͡ʒʲ, zr͡ʒʲ > str͡ʒʲ, zdr͡ʒʲ
* brak IV palatalizacji: , , ɦɪ, ɦɛ
* fonetyka między wyrazowa udźwięczniająca
* brak ubezdźwięczniania v po spółgłoskach bezdźwięcznych
* brak zaniku n przed spółgłoskami szczelinowymi nazalizującego poprzedzającą samogłoskę
* brak przejścia ɲ > przed spółgłoskami szczelinowymi nazalizującego poprzedzającą samogłoskę
* wygłosowe aj > ɛj
* nagłosowe kt > xt
* nagłosowe gd, > d, ʣ
* brak rozszerzenia і, и > є, е przed р
* cofnięcie przegłosu jaci oraz miękkiego sonantu r po spółgłoskach labialnych (np. пӧвʹєдац „powiadać”, мʹєсто „miasto”, твердий „twardy”, мертвий „martwy”)
* w odmianie rzeczowników z przegłosem lechickim zazwyczaj wyrównanie tematu do form przegłoszonych lub nieprzegłoszonych
* brak przegłosu e pochodzącego od jeru w końcówce -ел (np. кӧзел „kozioł”, ӧсел „osioł”)
* postępujący zanik odmiany czasownika биц „być”, szczątkowo zachowały się jedynie є, су
* końcówka -ий/ій dla przymiotników w r. m. l. poj.
* końcowka -ам w celowniku dla wszystkich rzecz. l. mn.
* końcowka -ув w dopełniaczu dla wszystkich rzecz. l. mn.
* końcówka -лі („-li”) zamiast -ли („-ły”) w czasie przeszłym
* całkowity zanik kategorii męskoosobowości w l. mnogiej
* I os. l. mn. ma zawsze końcówkę -м w czasowniku (np. я іѕим „idę”, я вʹєрім „wierzę”)
* czasowniki w cz. przesz. 1 i 2 os. mają taką samą postać jak 3 os. (np. я ядла „jadłam”, ви гӧвӧрілі „mówiliście”)
* konieczność używania zaimków  osobowych przed czasownikiem
* mniejsza ilość latynizmów, duża ilość zapożyczeń z greki
* większa ilość ukrainizmów (ale z dużej ich ilości język literacki został oczyszczony)

ZAPIS

Аа Бб Вв Гг Ґґ Дд Ее Єє Жж Зз Ѕѕ Ии Іі Йй Кк Лл Мм Нн Оо Ӧӧ Øø Пп Рр Сс Тт Уу Ӱӱ Фф Хх Цц Чч Џџ Шш Ьь Юю Яя

* niemiękczące e zapisuje się jako е
* miękczące e zapisuje się jako є
* niemiękczące i (czytane jako [ɪ]) zapisuje się jako и
* miękczące i (czytane jako [i.]) zapisuje się jako і
* ji zapisuje się jako і (wymowa [ji] występuje w nagłosie na zasadzie alofonu)
* jo i miękczące o zapisuje się jako ø
* dyftongi ua, ui zapisuje się jako ӧ, ӱ
* dawne samogłoski długie zapisuje się fonetycznie (у, ӱ, и, і)
* asynchroniczność miękkości labialnych oddaje się przed rozdzielenie spółgłoski i samogłoski miękczącej apostrofem
* ř zapisuje się jako рь (lub р + samogłoska miękcząca)
* dz, zapisuje się jako ѕ, џ
* нє „nie” zapisuje się łącznie z czasownikami

JĘZYK POLSKI
JĄZYK POLSKI

PROCESY
(różnice w stosunku do prawdziwej polszczyzny)

* akcent swobodny
* prasł. TărT > TarT
* prasł. TĕlT > TloT
* zachowanie miękkości przed prasł. miękkim zgłoskowtórczym r'
* brak ściągnięcia końcówek z j w wyrazach stojać, bojać sią, grać (já grają), znać (já znają), umieć (já umieją), rozumieć (já rozumieją)
* zarówno twardy jaki miękki sonant l > ol (zaimiast el, lu, il’)
* synchroniczna wymowa samogłosek nosowych
* brak przejścia krótkiego ã w ɔ̃
* > ɔ
* ɔː > u
* ɛː > ɨ
* ʲɨ > ʲi
* ɦ nigdy się nie pojawiło
* mazurzenie: ʃ, ʒ, ʧ, ʤ > s, z, ʦ, ʣ
* stwardnienie we wszystkich pozycjach (brak frykatywnej wymowy)
* li >
* xf > f
* nagłosowe ra- > -
* nagłosowe ja- > -
* zanik w w wygłosie po spółgłosce i między spółgłoskami
* konekwentne przejście i/, y/é, u/ó przed spółgłoskami nosowymi oraz ł > ie, e, o
* miękczenie k, g również w nowych złożeniach z e
* zanik e ruchomego w końcówkach -k, -c
* konsekwentny przegłos lechicki (brak wyrównań i cofnięć)
* leksykalizacja ubezdźwięcznienia w wygłosowych spółgłoskach czasowników w czasie przeszłym (w efekcie formy typu ty kráteś „ty kradłeś”, já biékiem „ja biegłem”)
* brak bohemizmów, ukrainizmów, białorusycyzmów i rusycyzmów

ZAPIS

Aa Áá Ąą Ą́ą́ Bb Cc Ćć Dd Ee Éé Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Óó Pp Rr Ss Śś Tt Uu Vv Yy Zz Źź
+dz, dź


* [v] zapisuje się jako v
*
  • zawsze zapisuje się zawsze jako h
    * [ã] zapisuje się jako ą
    * [ɔ̃] zapisuje się jako ą́
    * [u.] zapisuje się jako u lub ó
    * [ɔ] zapisuje się jako o lub á
    * [ɨ] zapisuje się jako y lub é
    * [i.] zapisuje się jako i lub

    JĘZYK OBODRZYCKI
    JONZIK OBODŽËĆĆI

    PROCESY
    (różnice w stosunku do althistowej polszczyzny)

    * przegłos jaci > o
    * przegłos prasł. ę > ǫ
    * brak zmieszania prasł. ǫ, ę do ą
    * jer twardy mocny > o
    * jer miękki mocny > a
    * ęl, ǫl > en, on
    * ɨ > i
    * krótkie u po spółgłosce nielabialnej > ə
    * krótkie i po spółgłosce twardej > ə
    * > ə
    * ɔː, ɔ̃ː > ɔw, ɔ̃w̃
    * ɛː, ɛ̃ː > ɛj, ɛ̃j̃
    * , , , , przed samogłoską > , , , ,
    * ʃʲ, ʒʲ, ʧʲ > ʃ, ʒ, ʦ
    * , > ɕ, ʑ
    * ʃʲʧʲ, sʲtʲ > ɕʨ
    * ʒʲʤʲ, zʲdʲ > ʑʥ
    * , , > s, z, ʒ
    * , > ʨ, ʥ
    * samogłoska + n w wygłosie i przed spółgłoską > samogłoska nosowa
    * samogłoska + ɲ w wygłosie i przed spółgłoską > samogłoska nosowa + j̃ 
    * samogłoska + m w wygłosie i przed spółgłoską > samogłoska nosowa +w̃ 
    * wj, jw > ɥ
    * w̃j̃, j̃w̃ > ɥ͂
    * rozbicie samogłosek i dyftongów nosowych przed samogłoską na połączenia samogłoski z n, ɲ, m
    * końcówka -oʉh w miejscu polskiej -ów
    * końcówki aorystu -h, -hmë dla I ososby
    * brak ruchomego e po ʉ przed końcówkami I i II os. l. poj. -h, -s (np. grëʉh „grałem”, mažiʉs „marzyłeś”)
    * ściągnięcia typy ona bźega „ona biegała”, śas „chciałaś”, ko „koło; obok”

    ZAPIS

    Aa Bb Cc Ćć Dd Ee Ëë Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Ss Ść Šš Tt Uu Ʉʉ Vv Zz Źź Žž
    +dz, dź


    * [ʃ], [ʒ] zapisuje się jako š, ž
    * [ʒ] pochodzące od miękkiego r zapisuje się jako ž
    * uwzględnia się ubezdźwięcznienie postępowe ž, v > š, f
    * ś, ź, ć, , ń stawia się także przed samogłoską
    * [w] wszelkiego pochodzenia zapisuje się jako ʉ
    * [ə] zapisuje się jako ë
    * dawne samogłoski długie zapisuje się fonetycznie (ë, , ej)
    * samogłoski nosowe zapisuje się jako połączenia samogłoski i n
    * dyftongi nosowe z [w̃], [j̃] zapisuje się jako połączenia samogłoski i m, ń lub samogłoski i ʉn, jn (zaleznie od etymologii)
    * [ɥ], [ɥ͂] występują jako alofony w połączeniach , ʉj, jm, ʉń

7
Lingwistyka ogólna / Ewolucja języka
« dnia: Październik 13, 2012, 10:50:28 »
Od dłuższego czasu nurtuje mnie pewna kwestia. Otóż, jak wiemy, języki ewoluują. W toku ewolucji zmieniają się fonetyka, morfologia, składnia, leksyka danego języka. Teraz - skąd biorą te zmiany? Na poziomie leksyki bardzo łatwo to wykazać - słowa opisują idee funkcjonujące w danej kulturze. Zmienia się kultura - pojawiają się określenia na nowopowstałe idee, zanikają słowa opisujące zanikające idee. W jakimś stopniu można też wykazywać powiązania między gramatyką a kulturą. Np. fakt, że w danym języku nie ma gramatycznego rozróżnienia na czasy, a inny język posiada bardzo złożony system czasów i aspektów jest zapewne powiązany z podejściem do idei czasu w kulturach, z których pochodzą owe języki. Jednak na pewnych poziomach trudno wyjaśnić skąd taki nie inny kierunek ewolucji. Np. na poziomie fonetyki. Mówi się, że procesy fonetyczne wynikają z a) uproszczeń b) dążności do spójności systemu fonologicznego. Ale to nie tłumaczy do końca czemu w jednym dialekcie ta sama dążność do ułatwień i spójności powoduje inne zmiany a w sąsiednim inne. Czemu to akurat w języku polskim zachowały się samogłoski nosowe a już w czeskim, słowackim, białoruskim nie? Skąd taki a nie inny zasięg przejścia g>h w językach słowiańskich? Myślę, że jakiś wpływ ma także kultura - jeśli społeczeństwo jest konserwatywne, to zmiany zachodzą wolniej, również fonetyczne. Ale znowu - to nie wiele tłumaczy, ponieważ często język jest w pewnych kwestiach bardziej konserwatywny a w innych bardziej postępowy. Macie jakieś przemyślenia na ten temat, coś czytaliście o tym?

8
Conlangi: a posteriori / RÉŠ VRÓSK
« dnia: Październik 08, 2012, 20:12:31 »
Slavlang, nad którym ostatnio pracowałem - język wroski. Nie jest to żaden althistowy projekt czy coś, właściwie nie ma tu konceptu.

Alfabet + wymowa:



Procesy



Akcent i iloczas:

•   jeśli w danym wyrazie występowały sylaby z samogłoskami długimi, to ostatnia z nich stała się akcentowana
np.: volé [vəleː] „wola”;  zbožé [zbəˈʒeː] „zboże”; do vizené [dəvɪzəˈneː] „do widzenia”

•   jeśli sylaba z samogłoską długą nie była wygłosowa, to samogłoska długa się skróciła
np. mi gratsi (<grátsi) „będziemy grać”; blogdarít (<blógdarít<blogodarít) „dziękować”

•   w wyrazach o więcej niż jednej sylabie e pochodzące od jeru nie jest akcentowane
np. leži [ləˈʒɪ] „kłamstwa”; tergi [tərˈgɪ] „targi”; abelki [ˈɑblkɪ] „jabłka”

•   w rzeczownikach, przymiotnikach i czasownikach niezakończonych sylabą z samogłoską długą akcent pada na przedostatnią sylabę (o ile nie zawiera ona e pochodzącego od jeru)
np. svobodni [svəˈbɔdnɪ] „wolni”, mogu [ˈmɔgʏ] „mogą”, bratri [ˈbrɑtrɪ] „bracia”

•   od powyższych zasad jest oczywiście wiele wyjątków

Rzeczowniki:

W liczbie pojedynczej kończą się zazwyczaj na spółgłoskę. W tych wypadkach, aby utworzyć z nich liczbę mnogą, dodaje się regularnie końcówkę –i. Istnieją jednak również rzeczowniki zakończone samogłoską (zazwyczaj –é). Takie rzeczowniki nie odmieniają się przez liczbę.

Przymiotniki:

Przymiotniki w liczbie pojedynczej zawsze kończą się spółgłoską a w liczbie mnogiej mają końcówkę –i.

Zaimki osobowe i dzierżawcze:



Odmiana czasowników:

•   Czas przyszły: bezokolicznik (dok. lub ndok.) + –s (l. poj.) lub –si (l. mn.)

•   Czas przeszły: temat (dok. lub ndok.) + –[e]l (l. poj.) lub –li (l. mn.)

•   Tryb rozkazujący: używa się w tej funkcji czasowników w cz. ter.; czasem używa się partykuły da -  „niech”

•   Pytania: stawia się zaimek po czasowniku; czasem używa się partykuły ši – „czy”

(końcówki czasu przyszłego –s, –si wzięły się od czasownika kutét "chcieć")

Tabelka z przykładową odmianą czasowników:



Przyimki:

v (ve) – w
s (se) – z [kimś]; używa się w funkcji narzędnika
iz – z [kądś]; od
ot – używa się w funkcji dopełniacza
ob – o
pri – przy
pre – dla
prez – przez
do – do
k (ke) – używa się w funkcji celownika
na – na
nad – nad
pod – pod

Przykładzik:

Šlénk perv i vtór ot Vseóbs Deklarasí ot Lidski Pravi:

Vseki lidé serozé svobodni i rovni v séb godnóst i sebi pravi. Ni bidu obdareni s rozúm i svedomé i maji šinít k séb spolu v dúk ot braterstev.

Vseken šlovék derží vseki pravi i svobodi postanuvani v ten Deklarasí bez vplín iz kakenbíd rožnís ot rozéj, krás, poglóv, réš, vér, politišni i inni miselnosti, narodnóst, spolešen vivód, deržen, ród li kakenbíd inen stán.
Ne možen bíd pritóm spravené neken rožnís iz povód ot politišen, zakonen li meznaroden situasí ot krajín li oblást, ke któr dán osób patrí, bez vplín iz tóg, ši dán krajín bíd nepodlegel, li pod povernóst, ne sevlodáj samdéln li bíd v kakenbíd sposób obmezén v séb samvlóz.

9
Conworldy i althisty / Jątrzeniothist
« dnia: Październik 02, 2012, 23:40:20 »
Oto mój althist. Zaznaczam, że to althist bardzo nieprzemyślany (może wręcz noobhist), wielu zmian dokładnie nie potrafię wytłumaczyć. To bardziej zabawa w "mapa Europy po mojemu" niż poważny projekt bo za mało się znam na historii by porządnie go opracować. Granice (te, które zmieniłem) oczywiście rysowałem na oko, nie są bardzo dokładne.

MAPA POLITYCZNA:



SZW. - Szwajcaria
SŁN. - Słowenia
SŁC. - Słowacja
EST. - Estonia
ALB. - Albania
CZAR. - Czarnogóra
BOŚ. - Bośnia
WAT. - Watykan
MAC. - Macedonia
K.N.S.S. - Królestwo Neapolu, Sycylii i Sardynii

MAPA RELIGIJNA:



czerwony - katolicyzm
żółty - protestantyzm + ateizm
zielony - prawosławie
niebieski - islam

LUŹNY PRZEBIEG HISTORII (bez dat i nazwisk):

* W okresie braku państwowości na terenach plemion lechickich powstało w wyniku zjednoczenia Wiślan i Lędzian Księstwo Lęskie, które przyjęło chrzest w obrządku prawosławnym (wraz z cyrylicą) a następnie zostało wchłonięte przez Ruś Kijowską. W skład Lęski wszedł w którymś momencie Górny Śląsk.

* Na północy powstała katolicka Polska, ale zamiast próbować podporządkować sobie opanowane przez wpływy ruskie ziemie lęskie, skupiła się na ekspansji na ziemie nadbałtyckie. Opanowała Pomorze (całe nazywane w tym althiście Kaszubami; tereny realhistowych Kaszub w tym althiście stały się częścią Wielkopolski). Stolicę przeniesiono do Gdańska. Następnie zajęła Połabie. W późniejszym okresie po kolei podbiła ziemie plemion bałtyjskich oraz dzisiejszą Estonię chrystianizując je. Tak powstało Zjednoczone Królestwo Polskie.

* Zjednoczone Królestwo Polskie zawarło unię personalną z Królestwem Czeskim.

* Czechy, Łużyce, Śląsk, Połabie i Kaszuby ostatecznie nigdy nie były germanizowane. Łużyce i Dolny Śląsk były natomiast poddane bohemizacji a Połabie i Kaszuby silnej polonizacji (z tym, że literacki język polski w tym althiście oparty został na gwarach z okolic Gdańska, które z kolei w jakimś tam stopniu przypominały realhistową kaszubszczyznę).

* Zjednoczone Królestwo Polskie podbiło i spolonizowało Szlezwik-Holsztyn, ponadto w okresie kolonizacji zdobyło kolonie w Afryce.

* Saksonia (tu: tereny dolnoniemieckojęzyczne) zachowała odrębność państwową w stosunku do Niemiec. Podlegała natomiast wpływom polskim.

* W okresie wojen religijnych reformacja wygrała z kontrreformacją. W wyniku wojen powstał bardzo silny i trwały podział religijno-kulturowy.

* Na terenie Niemiec protestantyzm został zdławiony. Przyjął się natomiast w Saksonii, północnej Francji, Szwajcarii, Czechach i Polsce (oraz na ziemiach jej podległych). Południowa Francja pozostała katolicka, co później przyczyniło się do powstania narodu oksytańskiego i państwa Oksytanii (jeszcze nie wiem jak dokładnie to wyglądało).

* Nie było rewolucji francuskiej. Idee Praw Człowieka, demokracji, liberalizmu, racjonalizmu, wolności i równości rozwijane były natomiast w krajach protestanckich.

* Cofnijmy się i przenieśmy na Wschód: w czasie, kiedy tereny dzisiejszej Rosji opanowali Mongołowie (a Litwa była podbita przez Polskę), na terenach dzisiejszych Rutenii i Białorusi powstało Carstwo Kijowskie, które zawarło unię realną z Księstwem Lęskim ostatecznie je (podobnie jak Polska Litwę w realhiście) wchłaniając.

* Aż do XX w. lennem Kijowa była Mołdawia. Nie dotarła tam nigdy relatynizacja i do dziś używa się cyrylicy. Relatynizacja i alfabet łaciński pojawiły się natomiast na Wołoszczyźnie i w Siedmiogrodzie.

* Literacki język lęski zaczęto kształtować w XIX w. na bazie gwar lęskich (czyli realhistowych małopolskich, ale pod dużym wpływem języka rusińskiego).

* Z kolei po wyzwoleniu się wschodnich Rusów spod władzy mongolskiej, tereny dzisiejszej Rosji zostały opanowane przez Republikę Nowogrodzką. Efekt był taki, że stolicą do dziś jest Nowogród a literacki rosyjski oparty został na gwarach północnych. Ponadto rządy Nowogrodzian nie były aż takie zamordystyczne jak Moskali w realhiście.

* Nie doszło nigdy do zjednoczenia Włoch. Powstało natomiast K.N.S.S. czyli Królestwo Neapolu, Sycylii i Sardynii.

* Nie udała się nigdzie rewolucja komunistyczna. Kraje protestanckie drogą demokratyczną doszły jednak (podobnie jak kraje skandynawskie w realhiście) do socjaldemokracji. Ponadto w krajach prawosławnych a także w K.N.S.S. przyjęły się (jako odpowiedź na niepokoje społeczne) rozwiązania chadeckie.

* Żaden Hitler nie wykorzystał nastrojów antysemickich. W związku z tym nie było Holokaustu, nie powstało państwo izraelskie (jest za to wolna Palestyna) a Żydzi wciąż bardziej lub mniej spokojnie żyją sobie w krajach europejskich.

* W XX w. miała miejsce Wielka Wojna. W jej efekcie ustalono nowe granice, pokrywające się mniej więcej z dzisiejszymi.

* Połabie, podobnie jak Litwa, Łotwa i Estonia zdobyło własną państwowość, ale wciąż jest silnie związane z Polską. Natomiast Szlezwik-Holsztyn pozostał polski – przypomina to nieco sytuację realhistowego rosyjskiego Obwodu Kaliningradzkiego.

* Nie powstało państwo belgijskie: jak widać na mapie tereny frankofońskie przyłączone zostały do Francji a niderlandzkojęzyczne do Niderlandii.

* Dawne Carstwo Kijowskie rozbito na Rutenię, Białoruś, Lęskę i Mołdawię.

* Powstała Romania (czyli Rumunia), ale składająca się tylko z Wołoszczyzny, Banatu, Dobrudży i części Siedmiogrodu. Część Siedmiogrodu zachowali Węgrzy.

* W wyniku referendów własne państwa zdobyli: Baskowie, Katalończycy, Szkoci i Walijczycy.

* Podobnie jak w realhiście upadła idea nacjonalizmu jugosłowiańskiego. W wyniku wojny bałkańskiej powstały: Chorwacja, Serbia, Bośnia, Czarnogóra, Macedonia i Słowenia. Albania została poszerzona o Kosowo.

* Tak jak w realhiście kolonie wyzwoliły się spod władzy państw europejskich. Jako że Polska posiadała afrykańskie kolonie, to trafiło do tego kraju wielu czarnoskórych imigrantów.

* Współczesna Europa jest zróżnicowana pod względem ustrojów polityczno-gospodarczych. Kraje protestanckie (dziś już mocno zateizowane) to socjaldemokracje o liberalnym podejściu do obyczajowości. Natomiast w większości krajów katolickich i prawosławnych panuje jakaś forma władzy autorytarnej, przy czym w niektórych panuje duża wolność gospodarcza a w niektórych wprowadzono elementy socjalizmu. Są to także kraje o wiele bardziej konserwatywne w kwestiach obyczajowych.

* Kurdystan jakimś cudem zdobył własną państwowość. Japonia dalej jest cesarstwem. W Korei nigdy nie było komunizmu. Nie wiem jeszcze co dzieje się w Chinach. I Ameryce Północnej. Póki co mam pomysł, żeby w wyniku wojny secesyjnej Południe oderwało się od Północy i w wyniku tego powstały na miejscu USA dwa państwa.

10
Cyrylica / Jątrzeniotowa łacinka dla rosyjskiego
« dnia: Sierpień 19, 2012, 00:19:45 »
Po varpho'wskiej rusłacince czas na moją.

a - a
б - b
в - v
г - g
д - d
е - e
ё - ë¹
ж - ž
з - z
и - i
й - j
к - k
л - l
м - m
н - n
о - o
п - p
р - r
с - s
т - t
у - u
ф - f
х - h
ц - c
ч - č
ш - š
щ - šč
ъ - '
ы - y
ь - j
э - è
ю - ǔ²
я - ǎ²

1. Ё można oczywiście zastępować przez e, tak jak w cyrylicy. A diereza pasuje, bo i w łacińskim alfabecie oznacza się nią przegłos (umlaut!).
2. Ǎ, ǔ na wzór czeskiego ě (gdzie haczek też ma funkcję miękczącą).

Ewentualnie – (brzydka) wersja bezdiakrytykowa:
š > sx
šč > scx
č > cx
ž > zx
è > e
е > je
ë > je (ew. jo)
ǔ > ju
ǎ > ja

"Ojcze nasz":

Otče nаš suščij nа nebesаh.
Dа svǎtitsǎ imǎ Tvoë.
Dа prijdët cаrstvie Tvoë.
Dа budet volǎ Tvoǎ
i nа zemle, kаk nа nebe.
Hleb nаš nаsuščnyj dаj nаm sej denj
i prosti nаm dolgi nаši
kаk i my proščаem dolžnikаm nаšim.
I ne vvedi nаs v iskušenie
no izbаvj nаs ot lukаvogo
ibo Tvoë jestj cаrstvie i silа, i slаvа vo veki.
Аminj.

11
Conlangi: a priori / JĘZYK KIRYJSKI
« dnia: Sierpień 15, 2012, 14:36:14 »
Oto aktualna wersja jednego z moich projektów - język kiryjski. Jest strasznie prosty i regularny, ale taki miał być.

SŁOWO WSTĘPU

Język kiryjski (lub: cyryjski; kir. tem Cirnadi [ʹtẽw̃ʧirʹnaðʲi]) to język używany w aktualnie wymyślanym przeze mnie conworldzie. Używają go Kiryjczycy zamieszkujący Kirię (Cirnad). Tworząc go skupiałem się na tym aby się mi podobał (zarówno pod względem brzmienia jak i gramatyki) mniej przejmując się realizmem czy oryginalnością. Efekt jest taki, że fonetyka jest miejscami żywcem zerżnięta z portugalskiego i białoruskiego a gramatyka niemal bezwyjątkowa. Parę unikalnych (chyba) cech jednak ma. Tak czy siak, obczajcie.

FONETYKA, ZAPIS

SAMOGŁOSKI I SPÓŁGŁOSKI: http://i49.tinypic.com/mafqkm.jpg

ALFABET + WYMOWA

Do zapisu języka kiryjskiego używa się rodzimego alfabetu (który dopiero opracowuję). Na potrzeby poniższej prezentacji używam łacinki. Alfabet łaciński w wersji kiryjskiej składa się z 17 liter – ACDEGILMNOPRSTUVY. Nie używa się żadnych diakrytyków. Oto alfabet z podaną wymową:

http://i48.tinypic.com/200p44n.jpg

AKCENT

Akcent wyrazowy w języku kiryjskim jest silnie dynamiczny (powoduje redukcję samogłosek nieakcentowanych), swobodny pod względem fonetycznym ale częściowo stały pod względem morfologicznym – w wyrazach odmiennych pada zawsze na ostatnią sylabę wyrazu niebędącą końcówką przypadka lub markerem.

GRAMATYKA

DEKLINACJA

Wyrazy dzielą się na odmienne (mogące pełnić funkcję rzeczownika, czasownika, przymiotnika, przysłówka lub imiesłowu; zalicza się do nich także zaimki i liczebniki) oraz nieodmienne (w tym przyimki, spójniki, partykuły). W rodzimych wyrazach każdy wyraz odmienny w mianowniku kończy się na spółgłoskę (wyjątek: zaimek ga –„ja”). Deklinacja wygląda następująco:

mianownik: końcówka zerowa
biernik: –o
dopełniacz¹: –a
dopełniacz²: –i (tworzy przymiotniki, przysłówki oraz imiesłowy)
celownik: –ey
narzędnik: –am
innessivus: –os (zastępuje przyimek w)

Liczbę mnogą tworzy się zawsze przez dodanie końcówki –av, która staje się częścią rdzenia i do niej dodaje się końcówki przypadków. Brak w kiryjskim odmiany przez rodzaje.

Nieregularnie odmieniają się jedynie zaimki ga („ja”), er („ty”), lat („co”), pat („to”), sat („coś”), gvat („wszystko”), csat („nic”) oraz plat („tamto”):

B: ga; er; lat; pat; sat; gvat; csat; plat > vo; ro; lo, po, so, gvo, cso, plo
D¹: ga; er; lat; pat; sat; gvat; csat; plat > va; ra; la, pa, sa, gva, csa, pla
D²: ga; er; lat; pat; sat; gvat; csat; plat > vi; ri; li, pi, si, gvi, csi, pli
C: ga; er; lat; pat; sat; gvat; csat; plat > vey; rey; ley, pey, sey, gvey, csey, pley
N: ga; er; lat; pat; sat; gvat; csat; plat > vam; ram; lam, pam, sam, gvam, csam, plam
I: ga; er; lat; pat; sat; gvat; csat; plat > vos; ros; los, pos, sos, gvos, csos, plos

PRZYIMKI

Przyimki stawia się przed danym wyrazem. Wyraz ten zawsze występuje wtedy w mianowniku. Używa się następujących przyimków:

ca – od; z
ig – z; przy
ya – dla
no – do
ta – na
ma – nad
op – pod
ci – przed
co – po
vu – mimo
na – zamiast
da – o; na temat; ze względu

SKŁADNIA

W języku kiryjskim najczęstszym szykiem zdania jest VSO, przy czym jest to język genitywno-akuzatywny. Części zdania oznacza się dodając końcówki przypadków - podmiot posiada końcówkę dopełniacza¹ (-a) natomiast orzeczenie pozostaje w mianowniku. Markerem dopełnienia jest jest końcówka biernika (-o). Ponadto brak jest rozróżnienia na rzeczownik, przymiotnik i czasownik. Oznacza to, że np. zdanie „ludzie kochają koty” brzmi identycznie co zawiadomienie „miłość ludzi do kotów” – aram yanga mucavo (dosł. „miłość[mian.] ludzie[dop.¹] koty[bier.]”).

CZASY I ASPEKTY

Nazwy czynności mogą posiadać aspekt ciągły (oznacza on, że czynność wykonywana jest w danym momencie) lub aspekt ogólny (czynność wykonywana jest przez dłuższy czas lub/i z przerwami). Rozróżnienie to przypomina trochę różnicę między polskimi iść i chodzić. W celu zmiany aspektu dodaje się odpowiednie sufiksy: –an (tworzący aspekt ogólny) lub –ir (tworzący aspekt ciągły).

Ponadto, jeśli czas, w którym dana czynność jest wykonywana nie jest określony (np. w zdaniu jutro pójdę do szkoły czas jest określony: czynność będzie wykonywana jutro a więc w przyszłości) dodaje się prefiksy al– (tworzący czas przeszły) i ni– (tworzący czas przyszły). Dodaje się je także czasem do wyrazu nieoznaczającego czynności. Np. zdanie „będziesz Kiryjczykiem” tłumaczy się jako er niCirnadic (gdzie Cirnadic – „Kiryjczyk”) a zdanie „byłeś z Kirii” jako er ca alCirnad. Z kolei zdanie „byłem głupi” tłumaczy się jako alpac va (gdzie pac – „głupota” ale też „być głupim”).

TRYB ROZKAZUJĄCY, PYTANIA, PRZECZENIA

Tryb rozkazujący i pytania tworzy się przez dodanie partykuł di („niech”) i su („czy”).
Np.:

„zabij go!” > can di pico! (gdzie can – „zabić”; pic – „on”; „ona”)
„lubisz mnie?” > nay su ra vo? (gdzie nay – „lubić”)
„jesteś w domu?” > molos su er? (gdzie mol – „dom”)

Przeczenia tworzy się dodając partykułę ec („nie”).
Np.

„nie walczę z tobą” > ec com va ro (gdzie com – „walka”)
„to nie jest mój dom” > pat ec vi mol (gdzie pat – „to”; mol – „dom”)
„nie zabijaj go!” > ec can di pico! (gdzie can – „zabić”; pic – „on”; „ona”)

STRONA BIERNA

Stronę bierną tworzy się przez dodanie sufiksu –ov („być robionym”).
Np.:

pat cora tamov vam – „to jabłko jest jedzone przeze mnie” (dosł. „tego jabłka bycie jedzonym mną”)
gdzie: cor – „jabłko”; tam – „jeść”

ZAIMKI

ga – ja
vi – mój
nag – my
nagi – nasz
er – ty
ri – twój
get – wy
geti – wasz
pat – ono; to; ten
pi – taki; tak
pic – on; ona
pici – jego; jej
picav – oni; one
picavi – ich
pagos – tu
pivos – teraz
lat – co; który
li – czyj; jaki; jak
lic – kto
lici – czyj (jakiej osoby)
lagos – gdzie
livos – kiedy
sat – coś; któryś
si – czyjś; jakiś
sic – ktoś
sici – czyjś (jakiejś osoby)
sagos – gdzieś
sivos – kiedyś
csat – nic; żaden
csi – niczyj
csic – nikt
csici – niczyj (żadnej osoby)
csagos – nigdzie
csivos – nigdy
gvat – wszystko; każdy
gvi – cały
gvic – każdy (każda osoba)
gvici – wspólny (każdej osoby)
gvagos – wszędzie
gvivos – zawsze
plat – tamto; tamten
plagos – tam
plivos – wtedy
mi – swój
ca lat – dlaczego (z jakiego powodu)
ya lat – dlaczego (w jakim celu)
ca lag – skąd
no lag – dokąd

PARTYKUŁY

oy – tak
ec – nie
su – czy
di – niech
dogu – nawet
do – też
gu – aż
loi – tylko

SPÓJNIKI

on – i
lat – że
vu – mimo, że
vup – ale
nap – lecz; tylko
na – zamiast
su – lub
suc – ani
li – niż
casu – więc
cap – bo
oysu – jeśli
ecsu – jeśli nie

LICZEBNIKI

il – jeden; raz; jedynka
ili – pojedyńczy; jeden
ilari – pierwszy
iloi – jedyny
pav – dwa; dwójka
pavi – podwójny
pavari – drugi
slen – trzy; trójka
sleni – potrójny
slenari – trzeci
tant – cztery; czwórka
tanti – poczwórny
tantari – czwarty
vam – pięć; piątka
vamari – piąty
gop – sześć; szóstka
gopari – szósty
striy – siedem; siódemka
striyari – siódmy
mes – osiem; ósemka
mesari – ósmy
cvin – dziewięć; dziwiątka
cvinari – dziewiąty
yac – dziesięć; dziesiątka
yacari – dziesiąty
yac-on-il – jedenaście; jedenastka
yac-on-ilari – jedenasty
yaca-pav – dwadzieścia; dwudziestka
yaca-pavi – dwudziesty
yaca-pav-on-tantari – dwudziesty czwarty
yaca-slen – trzydzieści; trzydziestka
alac – sto; setka
alacari – setny
alaca-striy-on-yaca-cvin-on-vami – siedemset dziewięćdziesiąty piąty

Przy dodawaniu liczebnika do określanego nim wyrazu dodaje się do niego końcówkę –i natomiast wyraz ów pozostaje w mianowiku i liczbie pojedynczej.
Np.:

„jeden wojownik” > ili comic (dosł.: „pojedyńczy wojownik”)
„ośmiu ludzi” > mesi ilic (dosł.: „ośmiokrotny człowiek”)
„trzy mieszkania” > sleni yop (dosł.: „potrójne mieszkanie”)
„piędziesiąt głów” > yaca-vami poc (dosł.: „piędziesięciokrotna głowa”)

PRZYKŁADY

"Ojcze nasz" i I art. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (podana wymowa w IPA):

http://i46.tinypic.com/o9lhcl.jpg

SŁOWNICZEK

będzie.

12
Lingwistyka ogólna / Samogłoski w nagłosie
« dnia: Lipiec 26, 2012, 18:26:31 »
Zastanawia mnie, czy istnieją jakieś natlangi, w których samogłoska nigdy nie występuje w nagłosie a jednocześnie nie używa się w nich zwarcia krtaniowego. Znacie jakieś takie przypadki? Pytam, bo pracuję nad pewnym conlangiem i chciałem zrobić tak, żeby a, o, e, i, y były w nagłosie i po samogłosce zawsze czytane, jako [ɦä], [ɦɔ], [ɦɛ], [ji], [jy]. O ile "obowiązkowa" prejotyzacja nagłosowego i nie jest chyba niczym specjalnie dziwnym (pojawia się w gwarach polskich np. a w poza akcentem także w białoruskim) o tyle bezwględna preaspiracja jest trochę kontrowersyjnym rozwiązaniem. Co sądzicie?

13
Cyrylica / Kolejna polska cyrylica... tym razem althistowa
« dnia: Lipiec 17, 2012, 23:43:51 »
Wiem, że polskich cyrylic na tym forum było już od холєры i być może niektórzy już rzygają tym tematem, ale po prostu musiałem wrzucić i mój projekt. Najwyżej olejcie :D

Koncept jest taki: załóżmy, że we wczesnym średniowieczu Polska przyjęła chrzest w obrządku wschodnim i zamiast znaleźć się w obrębie wpływów zachodnio-łacińsko-rzymsko-niemiecko-katolickich znalazła się w obrębie wpływów wschodnio-grecko-bizantyjsko-bułgarsko-cerkiewnosłowiańsko-prawosławnych. Ok. XII w. dotarłby do nas alfabet cyryliczny i powoli zacząłby się dopasowywać do języka polskiego. Próbowałem dojść do tego, jak obecnie wyglądałby ten alfabet.

Jako że miałem problemy z niektórymi znakami, to wrzucam linki do obrazków (lepsze to niż męczenie się z opisami typu "jotyzowane a z cyrkumfleksem").

Polska cyrylica w stanie obecnym: http://a.asset.soup.io/asset/3247/4714_741e.jpeg

Opis historii polskiej cyrylicy: http://0.asset.soup.io/asset/3247/6576_b0fb_960.jpeg

Objaśnienie powodów przyjęcia przeze mnie konkretnych rozwiązań: http://e.asset.soup.io/asset/3247/6958_1fd7.jpeg

Przykład, "Ojcze nasz": http://1.asset.soup.io/asset/3248/3969_6d06.jpeg

14
Przywitalnia - dla nowych / Przywit!
« dnia: Lipiec 16, 2012, 01:21:36 »
Witajcie, drodzy(gie) forumowicze(czki)!

Od dawna zaglądam na forum i w końcu postanowiłem się oficjalnie zarejestrować, może czasem udzielić. Tak czy siak, uznałem za stosowne się najpierw przywitać. Więcej o sobie zamieściłem w Spisie.

Strony: [1]