Pokaż wiadomości

Ta sekcja pozwala Ci zobaczyć wszystkie wiadomości wysłane przez tego użytkownika. Zwróć uwagę, że możesz widzieć tylko wiadomości wysłane w działach do których masz aktualnie dostęp.


Pokaż wątki - Obcy

Strony: [1] 2
1
Organizacja / Odp: Wesołych Świąt
« dnia: Kwiecień 01, 2018, 12:29:28 »
Lout's nochten!
Vesely Svietki!

2
Tłumaczenia / Znaki zodiaku
« dnia: Luty 24, 2018, 16:34:12 »
Otwieram nową serię.

Jak zwykle astralogermański i istanbudzki:
zodiak - ðes däirenkränchel - zverietnik
znak zodiaku - ðes starent - zverietnicke znameno
1. Baran - ðer Uäðer - Baran
2. Byk - ðer Stäir - Byk
3. Bliźnięta - ðene Dächläinen - Pokrevci
4. Rak - ðes Kräiv - Rak
5. Lew - ðer Lämper - Lev
6. Panna - ðe Onhäudǝ - Devica
7. Waga - ðes Uäiǝ - Balans
8. Skorpion - ðes Säicheldäir - Skorpijon
9. Strzelec - ðer Souter - Strelc
10. Koziorożec - ðes Fäinelstäi - Kozorog
11. Wodnik - Drächelmën - Vodolej
12. Ryby - ðene Fiser - Ryby

3
Conlangi: a priori / Język nissidzki
« dnia: Styczeń 29, 2018, 21:11:26 »
Nisĭdeçãinïa sønda - język należący do grupy języków laryngijskich i podgrupy tzw. języków złożonych, używany w Nissidzie przez 98 milionów ludzi. Blisko spokrewniony jest w pełni wzajemnie zrozumiały język marneski, często też uważany za dialekt nissidczyzny. Różnice są głównie kosmetyczne poza jednym, że marneski może być też pisany alfabetem laryngijskim, natomiast nissidzki tylko łacinką. Do tej samej gałęzi języków złożonych należy również język rydwański, spokrewniony w około 88% z nissidczyzną, a także język harbencki, zrozumiały w mowie na ok. 76%, natomiast w piśmie już w ogóle niezrozumiały dla Nissidczyka, ponieważ alfabet laryngijski jest tam jedynym obowiązującym pismem. Należy też wiedzieć, że język nissidzki uważa się za bezpośrednią spuściznę po języku starolaryngijskim (analogicznie jak macedoński wobec staro-cerkiewno-słowiańskiego).

Podstawowe cechy języka nissidzkiego:
- akcent swobodny i ruchomy, prawie zawsze oznaczany na piśmie (różnica w stosunku m.in. do szapienckiego)
- pisownia w miarę fonetyczna (bardziej fonetyczna niż harbencka, ale mniej niż rydwańska)
- brak głosek szumiących w rodzimych wyrazach, za to dystynktywne [h] i
  • oraz [l] i [ɫ]

- o wiele większa skłonność do zapożyczeń europejskich niż np. w szemierszczyźnie
- istnienie dystynktywnych samogłosek krótkich i zwykłych, do tego samogłoski krótkie dystynktywne również między sobą
- akcent może padać zarówno na samogłoskę długą, ale także może padać i na krótką (co jest niedozwolone chociażby w rydwańskim)
- siedem przypadków identycznych z polskim (tyle że narzędnik ma nieco więcej funkcji), cząstkowo też partytyw
- istnieje aglutynacja, dlatego rola przyimków jest mocno ograniczona, choć nie aż do tego stopnia jak w szemierskim
- ścisła kongruencja przymiotnika z rzeczownikiem
- dość skomplikowana odmiana czasownika, z częstymi wymianami samogłosek, przesuwkami akcentu i supletywizmem
- podobnie skomplikowana odmiana rzeczownika
- relatywnie duże zbieżności składniowe i leksykalne z językiem szemierskim
- aspektualność czasownika - cztery aspekty podobne do tych szemierskich, jednak trochę różniące się zastosowaniem
- analityczny aspekt stanowy i tryb rozkazujący, fleksyjny aspekt wielokrotny i tryb przypuszczający (to nie czas jak w szemierskim)
- częste zjawisko palatalizacji głosek [t] i [l] po niektórych końcówkach fleksyjnych

Głosownia
a/ă/ȃ/ä/ë [a] - ao [ɑ] - ã [æ˙] - b [b] - d [d̺] - e/ĕ/ȇ/ë [ɛ] - ẽ [ɘ˙] - f [f] - g [g] - h [h] - hj [x] - i/ĭ/ȋ/ï [i] - ĩ [ɪ˙] - j [j] - k [k] - l [l] - m [m] - n [n] - o/ŏ/ȏ/ö [ɔ] - õ [ɜ˙] - p [p] - r [r] - s [s̺] - sj* [ʂ] - t [t̺] - u/ŭ/ȗ/ü [u] - ũ [ɤ˙] - v* [v] - z [z] - zj* [ʐ] - ø [o] - ç [s̺ʲ] - ļ [ɫ] - ţ [ts̺ʲ]
+ dyftongi: ai/ăi [aj] - au [aw] - ãi [e], [ɘ˙j]** - ei/ĕi [ɛj] - ẽi [ɘ˙j] - ou [ɔw] - ui/ŭi [uj] - ũi [y], [ɪ˙j]**
*tylko w zapożyczeniach
**drugi wariant przed samogłoską i w środku wyrazu

Zasady pisowni w pigułce
1. Jeżeli mamy do czynienia z akcentowaną samogłoską długą, to zaznaczamy na niej akcent główny, chyba że:
a) jest to pierwsza nieredukowana sylaba w wyrazie, z wyjątkiem sytuacji, gdy wyraz należy do paradygmatu ruchomego w obu liczbach lub samogłoski redukowane i nieredukowane w pierwszej w ogóle sylabie wymieniają się
b) samogłoska należy do digrafu, poza pozycją przed i
c) jest to ø
d) jest obok samogłoska z dierezą
2. W przypadku zrostów i złożeń zasady wymienione w 1. dla każdej cząstki obowiązują osobno.
3. Znak akcentu głównego stawiamy też w jednosylabowych wyrazach, które mają akcent emfatyczny.
4. Stawiamy znak akcentu pobocznego:
a) w wyrazach przynajmniej trzysylabowych, by oznaczyć akcent poboczny (o ile oczywiście są spełnione warunki z punktu 1)
b) w pierwszej sylabie wyrazów z paradygmatem ruchomym w obu liczbach (o ile oczywiście sylaba spełnia warunki z punktu 1)
c) w niektórych jednosylabowych słowach, aby zaznaczyć, że nie posiadają własnego akcentu (enklityki lub proklityki, o ile oczywiście sylaba spełnia warunki z punktu 1)
5. Stawiamy dierezę:
a) żeby zaznaczyć, że druga samogłoska następująca po innej nie należy do dyftongu, tylko jest osobną samogłoską
b) zawsze na drugiej samogłosce, jeśli następuje hiatus
c) na końcu wyrazu, aby zaznaczyć, że samogłoska nie jest końcówką fleksyjną, tylko należy do tematu
d) w przypadku litery e, jeśli ją wymawiamy jak [a]

Artykuł 1 PDPC:
Hadăne sãinŭie sãdănţe sødrȇpnũï hană houãnaļdũiã ao hană maçenãiai pareţe ao deçleţe. Hȃ ẽsĭ senă føndelçai stĕmeçe ao hønũirăţeçe, sãr søldĭ hømendahă dẽmirneie hou ënderãinïe terhjăiẽ.

4
Tłumaczenia / Życzenia świąteczne w natlangu
« dnia: Grudzień 25, 2017, 15:11:20 »
Poprawmy swoją znajomość natlangów poprzez składanie sobie wzajemnych życzeń.

Magiczny język słowiański:
Желая ви честита Коледа и весела Нова Година - от Обци.
Życzę wam wesołych Świąt i szczęśliwego Nowego Roku - od Obcego.

5
Przywitalnia - dla nowych / Conlangerowy spis ludności '17
« dnia: Styczeń 06, 2017, 20:29:59 »
No to jedziemy z tym koksem  ;-)

Nick: Obcy
Wiek: kalendarzowo 21
Zarost: znikomy
Kolor oczu: piwny
Numer buta: ~43
Dominująca ręka: lewakiem jestem
Suma cyfr daty urodzenia: 38
Ulubiony smak wafelków: śmietankowe!!!
Zainteresowania: informatyka, językoznawstwo, matematyka, korektorstwo, meteorologia
Języki: (w kolejności od najlepiej poznanego) polski, angielski, niemiecki, francuski, niderlandzki, rosyjski, czeski, hiszpański, norweski
Ostatnie konlangi: przeczytajcie se pod awatarem :)
Wyznanie: każda religia to zło (z małymi wyjątkami)
Polityka: śmieszkowate lewactwo z małą mieszanką feminogejonacjofaszyzmu (Dewiza: absolutne "tak" dla homo i absolutne "nie" dla uchodźców!)

6
Conlangi: a priori / Język szapiencki
« dnia: Styczeń 31, 2016, 13:04:20 »
Czas rozwinąć gałąź języków laryngijskich i opublikować język szapiencki. Posługuje się nim około 45 milionów ludzi na terytorium około dwa razy mniejszym od Polski. Zestaw fonemów:

Samogłoski
a /a/
e /ɛ/
ë /ɘ/
i /ɪ/   
o /ɔ/
ə̈ /æ/

Spółgłoski
b /b/   p /p/    d /d/    t /t/       g /g/
s /s/    z /z/     ʃ /θ/     š /ʃ/      f /f/
l /l/      m /m/  n /n/    r /ɾ/
j /j/      u /w/   h /h/
Oprócz tego są geminaty.

Właściwości języka
Akcent może padać na różne sylaby w różnych wyrazach, dotyczy to też form gramatycznych tego samego wyrazu. Akcent będziemy zaznaczać za pomocą podkreślenia. Przeważa szyk SVO, jednak często mamy też do czynienia z szykiem VSO, a w przypadku czasowników modalnych z szykiem SOV. Język zaliczany jest do fleksyjnych, choć ma dużo elementów aglutynacyjnych, a także często występuje przegłos i zmiany w temacie. Czasowniki posiadają cztery aspekty: prosty, kauzatywny, bezcelowy prosty i bezcelowy kauzatywny. Jednak w odróżnieniu od reszty laryngijskich szapiencki ma również aspekty pochodne, wyrażające np. przypuszczenie, domniemanie, emfazę. W dodatku jest pewna liczba pułapek związanych ze zmianą znaczenia w zależności od tego, czy czasownik jest przechodni, czy nieprzechodni. Rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki i zaimki też się odmieniają. Poza tym istnieje jeszcze harmonia samogłoskowa, która wymusza, aby określone samogłoski nie występowały blisko siebie lub między określonymi grupami spółgłosek.

Czasowniki
Czasowniki szapienckie są podzielone na kilkanaście klas odmiany. Każdy czasownik posiada tzw. temat teraźniejszy i temat przeszły (czasem też i temat przyszły). Uwaga na trzecią osobę, z nazwami własnymi i rzeczownikami niepoliczalnymi używamy formy 3. os. l.mn., a nie l.poj. Podczas odmiany czasownika mamy do czynienia z wieloma procesami, np. przegłosem (czerwony), zmianą tematu (niebieski) i duplikacją samogłoski (zielony).
sëntə̈ (mieć powinność)
[table=1]
[tr][td]
l.poj.l.mn.
1.sesetëje
2.sëtasëtër
3.sëteseta
[/td][td]
plə̈hta (umierać)
[table=1]
[tr][td][/td][td]l.poj.[/td][td]l.mn.[/td][/tr]
[tr][td]1.[/td][td]plošë[/td][td]plošëje[/td][/tr]
[tr][td]2.[/td][td]plə̈ha[/td][td]plə̈hə̈[/td][/tr]
[tr][td]3.[/td][td]plə̈še[/td][td]ploha[/td][/tr]
[/table]
[/td][td]
zërja (być, zostać)
[table=1]
[tr][td][/td][td]l.poj.[/td][td]l.mn.[/td][/tr]
[tr][td]1.[/td][td]šemë[/td][td]šemëje[/td][/tr]
[tr][td]2.[/td][td]šërja[/td][td]šërjë[/td][/tr]
[tr][td]3.[/td][td]šëm[/td][td]šema[/td][/tr]
[/table]
[/td][td]
tëlja (myśleć)
[table=1]
[tr][td][/td][td]l.poj.[/td][td]l.mn.[/td][/tr]
[tr][td]1.[/td][td]tëlë[/td][td]tëlje[/td][/tr]
[tr][td]2.[/td][td]tə̈la[/td][td]tə̈lə̈[/td][/tr]
[tr][td]3.[/td][td]tël[/td][td]tëla[/td][/tr]
[/table]
[/td][td]
zdërə̈ (pić)
[table=1]
[tr][td][/td][td]l.poj.[/td][td]l.mn.[/td][/tr]
[tr][td]1.[/td][td]zdëra[/td][td]zdëraja[/td][/tr]
[tr][td]2.[/td][td]ʃʃëra[/td][td]ʃʃërë[/td][/tr]
[tr][td]3.[/td][td]zdëre[/td][td]zdëra[/td][/tr]
[/table]
[/td][td]
hə̈ʃa (iść)
[table=1]
[tr][td][/td][td]l.poj.[/td][td]l.mn.[/td][/tr]
[tr][td]1.[/td][td]šertë[/td][td]šertëje[/td][/tr]
[tr][td]2.[/td][td]šëna[/td][td]šënër[/td][/tr]
[tr][td]3.[/td][td]šërte[/td][td]šerta[/td][/tr]
[/table]
[/td][/tr][/table]

Nie będzie na razie żadnego durnego tekstu, bo trzeba jeszcze uzupełnić ważne informacje. Na razie to tyle.

7
Pisma i ortografie / Cyrylica polska wg Obcego
« dnia: Styczeń 27, 2016, 17:41:15 »
Wypadałoby, bym umieścił choć jedną swoją cyrylicę tutaj, skoro jest taka już "moda" na tym forum. Bez zaskoczeń, więc tutaj przedstawiono tylko rozwiązania dla nietypowych sytuacji. Ogólnie ma bardziej oddawać polską ortografię, etymologia jest mniej ważna.

e niezmiękczające -- ъ
ja, ia -- po spółgłosce i na początku wyrazu, ale nie na końcu wyrazu ѣ, w pozostałych wypadkach я
jo, io -- ё
ó -- ѹ
-- ѹ̈
ą -- ѫ
ę -- ѧ
ją, ią -- ѭ
ję, ię -- ѩ
h -- ґ
dz -- ѕ
-- џ
-- д́
rz -- р́, przed samogłoskami zmiękczającymi р
l -- љ, przed samogłoskami zmiękczającymi л
ć -- ћ, przed samogłoskami zmiękczającymi т
ń -- њ, przed samogłoskami zmiękczającymi н
ś --  с́
ź -- з́
j (й) -- występuje tylko przed spółgłoską i na końcu wyrazu i jako znak oznaczający miękką, obcą dla polszczyzny spółgłoskę przed j

+ ч, ш, щ, ц, џ, ѕ, р́, љ i j są twarde z wyjątkiem sytuacji, gdy po nich następuje niezmiękczające е i ё oraz zostaje rozróżnienie między и a ы.

8
Polszczyzna / Semantyka polska
« dnia: Grudzień 22, 2015, 21:19:29 »
Brakuje mi działu o jakichś dziwnych przesunięciach semantycznych w polskim, które nie zaistniały w innych słowiańskich, a może nawet i dziwnych jak na słowiańskie słowach (jak kobieta).

dywan ma jaki związek z sofą?
duma ma jaki związek z myśleniem?
gwar (hałas) ma jaki związek z mówieniem?
czeluść ma jaki związek ze szczęką?
sklep ma jaki związek z sufitem lub piwnicą?

9
Conlangi: a posteriori / Język haureński
« dnia: Grudzień 20, 2015, 18:38:49 »
Czas rozwinąć gałąź języków astralogermańskich. Krótka prezentacja języka haureńskiego (tego literackiego), dość nietypowego języka z rodziny germańskich. Język ten powstał (realnie) ok. 6 lat temu.

Fonetyka:
Samogłoski dzielimy na szerokie i wąskie.
s. szerokas. wąskaortografia
[a][ɑ]a
[ɛ][æ]ä/e
[i][ɪ]i
[ɔ][œ]o/oo
[u][ɯ]u
[y][ə]ü

Dyftongi są traktowane jako połączenie samogłoski + spółgłoski [j] (i)  lub [w] (u). Niestety nie ma prostych reguł, kiedy stosujemy samogłoskę szeroką, kiedy wąską (ale iloczas w innych germańskich dużo może podpowiedzieć), ani też, kiedy pisać ä, kiedy e. Ortograficzne podwojenie o zdarza się tylko w ostatniej sylabie przed jedną spółgłoską i to tylko wtedy, jeśli mamy do czynienia z etymologicznym długim o.

Spółgłoski:
1.p [p] t [t] k [k] ~ [pʰ] [tʰ] [kʰ]
2. b [β] d [ð] g [ɣ] ~ [b] [d] [g]
3. l [l] m [m] n [n] ng [ɲ] r [r] s [s]/[z] sch/š [ʃ] f [f] w [w]/[v] th/ð [θ]
4. h/ch [h] j [j]

Spółgłoski z grupy 1 po samogłoskach szerokich, ale przed samogłoską i na początku wyrazu, natomiast te z grupy 2 na początku wyrazu i zawsze tam, gdzie ortograficznie jest spółgłoska podwojona, podlegają despirantyzacji. Spółgłoski z grupy 4 po samogłoskach szerokich, a na końcu sylab zamkniętych stają się nieme. Pozostałe spółgłoski w tych pozycjach stają się bezdźwięczne (o ile są dźwięczne). Między dwiema samogłoskami niektóre spółgłoski mogą ulegać ortograficznemu podwojeniu. Są to d, t, g, l, m, n, s. Niestety nie ma prostych reguł, kiedy podwajać, kiedy nie. Wybór między sch/š bądź th/ð jest spowodowany równouprawnieniem starej i nowej pisowni, więc jest dowolny, jednak należy go stosować konsekwentnie w jednej publikacji. Generalnie używa się š i th. Litery h - używamy na początku wyrazu, ch - w innych pozycjach. Głoski [v] używamy przed o, u i ü, w pozostałych wypadkach używamy [w]. Głoski [z] używamy między samogłoskami, w innych wypadkach używamy [s].

Przeważa akcent padający na pierwszą sylabę rdzenia, jednak zdarzają się wyjątki, zwłaszcza w wyrazach obcych.

Gramatyka
Haureński najbardziej wyróżnia się właśnie gramatyką. Ma nietrudną, aczkolwiek rozwiniętą odmianę.

Rzeczownik
Są trzy rodzaje: męski, żeński i nijaki. Wybór rodzaju żeńskiego jest uzasadniony etymologicznie (chociaż w 90% wypadków będzie miał końcówkę -e), natomiast wybór rodzaju męskiego lub nijakiego częściowo jest etymologiczny, bowiem rodzaj w wielu wypadkach zależy od ostatniej spółgłoski rzeczownika, a czasem także od tego, czy ostatnia samogłoska jest szeroka, czy wąska.
Jest sześć przypadków: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, miejscownik (mający też funkcję narzędnika) i wołacz. Jest liczba pojedyncza i liczba mnoga.
Przegłosy często się zdarzają: a > ä, u > ü, o > e, e > i. Czasem też się zdarza zjawisko "wymiany stóp", czyli zmiany końcowych spółgłosek tematu.

Kilka przykładów odmiany:
(fot "stopa" - r. męski, deklinacja mocna)
lp.lm.
M.foot /fɔt/fetter /'fɛtʰær/
D.fots /fɔts/fetra /'fɛtra/
C.fet /fɛt/fetret /'fɛtrɛt/
B.foten /fɔtʰɛn/fetren /'fɛtrɛn/
Ms.fote /fɔtʰɛ/
lub = C.lp.
= C.lm.
W.fott /fœt/= M.lm.
(lamm "jagnię" - r. nijaki, deklinacja mocna)
lp.lm.
M.lamm /lɑm/lämmer /'læmær/
D.lämmes /'læmɛs/lämmra /'læmra/
C.lämm /'læm/lämmret /'læmrɛt/
B.= M.lp.= M.lm.
Ms.lämme /'læmɛ/
lub = C.lp.
= C.lm.
W.lamm /lam/= M.lm.
(hand "dłoń" - r. żeński, deklinacja mocna)
lp.lm.
M.hand /hɑnt/händel /'hændɛl/
D.hands /hɑnts/händla /'hændla/
C.hänne /'hænɛ/händlet /'hændlɛt/
B.handen /hɑndɛn/ händlen /'hændlɛn/
Ms.hann /'hɑn/
lub = C.lp.
= C.lm.
W.hann /han/= M.lm.
(bug "brzuch" - r. męski, deklinacja słaba)
lp.lm.
M.bug /bu/büggen /'bygæn/
D.büg /byh/büga /'byɣa/
C.buga /'buɣa/büggt /'bykt/
B.bugen /'buɣɛn/bügen /'byɣɛn/
Ms.buge /'buɣɛ/
lub = C.lp.
= C.lm.
W.bug /bɯh/= M.lm.
(hus "dom" - r. nijaki, deklinacja słaba)
lp.lm.
M.hus /hus/hüssen /'hysæn/
D.hüss /hys/hüsa /'hyza/
C.husa /'huza/hüsst /'hyst/
B.=M.lm.= M.lm.
Ms.husse /'husɛ/
lub = C.lp.
= C.lm.
W.huss /hɯs/= M.lm.
(tunge "język" - r. żeński, deklinacja słaba)
lp.lm.
M.tunge /tɯɲɛ/tüngen /'təɲæn/
D.tungens /'tɯɲɛns/tünga /'təɲa/
C.tunn /'tɯn/tüngt /'təɲt/
B.tungen /'tɯɲɛn/ tünnen /'tənɛn/
Ms.tunne /'tɯnɛ/
lub = C.lp.
= C.lm.
W.tung /tɯɲ/= M.lm.

Przymiotnik
Mamy deklinację mocną i słabą. Słabej używamy po zaimkach i liczebnikach. W tej deklinacji przymiotnik jest nieodmienny. W pozostałych wypadkach używa się deklinacji mocnej.

Przykład odmiany mocnej:
(roud "czerwony")
(r. męski)
lp.lm.
M. = W.roud /rɔwt/rodda /'rɔda/
D.rouds /rɔwts/rodder /''rɔdɛr/
C.rouden /'rɔwðæn/rodt /'rɔt/
B.rouden /'rɔwðɛn/rodden /'rɔdɛn/
Ms.rouda /'rɔwða/
lub = C.lp.
= C.lm.
(r. nijaki)
lp.lm.
M. = W.roude /rɔwðɛ/rodde /'rɔdɛ/
D.rouds /rɔwts/rodder /''rɔdɛr/
C.rouden /'rɔwðæn/rodt /'rɔt/
B.= M.lp.= M.lm.
Ms.rouda /'rɔwða/
lub = C.lp.
= C.lm.
(r.żeński)
lp.lm.
M. = W.roude  /rɔwðɛ/rodda /'rɔda/
D.rouder /rɔwðær/rodder /''rɔdɛr/
C.= D. lp.rodt /'rɔt/
B.rouden /'rɔwðɛn/= M.lm.
Ms. = D.lp.= C.lm.

Uwaga dla rzeczowników i przyimków: Ms.lp. = C.lp. w wypadku pewnych stałych przyimków. Zaimki i liczebniki nie odzwierciedlają tej różnicy.

Czasownik
Z czasów prostych mamy tylko czas teraźniejszy i czas przeszły. Dodatkowo w 3.os.lp. rozróżnia się rodzaje.

Przykłady odmiany:

(magen /'mɑɣɛn/ "robić" - deklinacja słaba I)
(czas teraźniejszy)
lp.lm.
1.mage /'mɑɣæ/maggen /'magɛn/
2.mages /'mɑɣɛs/mageth /'maɣɛθ/
3.mag (r. męski) /mɑh/
mage (r. nijaki) /mɑɣɛ/
maga (r. żeński) /'mɑɣa/
magent /'maɣɛnt/
(czas przeszły)
lp.lm.
1.magde /'mɑɣdæ/magden /'maɣdæn/
2.magdes /'mɑɣdɛs/magdet /'maɣdɛt/
3.magd (r. męski) /mɑht/
magde (r. nijaki) /mɑɣdɛ/
magda (r. żeński) /'mɑɣda/
magden /'maɣdɛn/

(sätten /'sætɛn/ "siadać" - deklinacja słaba II)
(czas teraźniejszy)
lp.lm.
1.sätte /'sætæ/sättet /'sætɛt/
2.säts /'sæts/sätth /''sætθ/
3.sätt (r. męski) /'sæt/
sätte (r. nijaki) /'sætɛ/
sätta (r. żeński) /'sæta/
sätteth /'sætɛθ/
(czas przeszły)
lp.lm.
1.sädde /'sædæ/sädden /'sɛdæn/
2.säddes /'sædɛs/säddet /''sɛdɛt/
3.säd (r. męski) /'sæd/
sädde (r. nijaki) /'sædɛ/
sädda (r. żeński) /'sæda/
sädden /'sɛdɛn/

(simmen /'simɛn/ "pływać" - deklinacja mocna)
(czas teraźniejszy)
lp.lm.
1.simme /'simæ/simmet /'simɛt/
2.simmer /'simɛr/simmt /''simt/
3.simm (r. męski) /'sim/
simme (r. nijaki) /'simɛ/
simma (r. żeński) /'sima/
simmet /'simæt/
(czas przeszły)
lp.lm.
1.samm /'sam/sämmen /'sɛmæn/
2.sammt /'samt/sämmet /''sɛmɛt/
3.samm (r. męski) /'sam/
samme (r. nijaki) /'samɛ/
samma (r. żeński) /'sama/
sämmen /'sɛmɛn/

(kemen /'kʰɛmɛn/ "przychodzić" - deklinacja mocna)
(czas teraźniejszy)
lp.lm.
1.keme /'kʰɛmæ/kemet /'kʰɛmɛt/
2.kimer /kʰimɛr/kimt /''kʰimt/
3.kim (r. męski) /'kʰim/
kime (r. nijaki) /'kʰimɛ/
kima (r. żeński) /'kʰima/
kemet /'kʰɛmæt/
(czas przeszły)
lp.lm.
1.kam /'kʰam/kämen /'kʰɛmæn/
2.kamt /'kʰamt/kämmet /''kʰɛmɛt/
3.kam (r. męski) /'kʰam/
kame (r. nijaki) /'kʰamɛ/
kama (r. żeński) /'kʰama/
kämen /'kʰɛmɛn/

Jakiś tekst
Halla lüder sinn burn foren onn gelig ansittlig sins werthhades onn siner ritta. Ir sinn forgenn mid forständnätt onn gewite onn ir schälen gägensidlig ormagen in gaste thät broderhades.

10
Pisma i ortografie / Moja reforma ortografii polskiej
« dnia: Grudzień 05, 2015, 12:34:29 »
Może trochę nie na temat, ale zaproponuję własny punkt widzenia w kwestii nowelizacji przepisów ortograficznych w języku polskim. Uwaga, niektóre reformy są daleko idące i mogą znacząco odchodzić od tradycji na rzecz wymowy, logiki i czasem też indywidualności. Mimo to myślę, że chociaż mała część przepisów jest rozsądna. Na górze dałem mniej rewolucyjne przepisy, na dole bardziej.

  • Obowiązkowo musi być ujednolicona pisownia wielką literą z wyrazem uściślającym typu aleja, cmentarz, ulica. Żeby nie zastanawiać się niepotrzebnie nad tym, czy wyraz uściślający jest częścią nazwy własnej, czy nie, powinna obowiązywać pisownia wyrazu uściślającego wyłącznie wielką literą, chyba że ewidentnie da się pominąć ten człon, np. Kaplica Sykstyńska, Pomnik Walki O Równość, Brama Floriańska, Rondo Powstańców Śląskich, ale wolno np. (ulica) Rozbrat. Przyimki i spójniki wchodzące w skład nazwy własnej najlepiej pisać wielką literą, bez niepotrzebnych komplikacji, to też ukłon w stronę potocznej pisowni skrótowców typu WOS, WOK.
  • Aby uszanować tradycję i uzyskać spójność z formami potem, przedtem, rzeczowniki pochodzące od przymiotników rodzaju nijakiego powinno się odmieniać wg schematu Zakopane, np. o czesnem, janosikowem, poborowem. Zasadę tę powinno się rozszerzyć też wszędzie tam, gdzie forma przymiotnikowa nie może przyjąć żadnego określenia rzeczownikowego, np. owszystkiem, rozmawiam otem.
  • Przy tworzeniu skrótów wielowyrazowych po każdym wyrazie ma być kropka i trzeba usunąć te obrzydliwe skróty oo., prof. prof., np. m.in. (między innymi), p.n.e. (przed naszą erą). t.zw. (tak zwany), b.db. (bardzo dobry), t.j. (to jest).
  • Koniecznie musi być poprawiona nieetymologiczna pisownia związana z ó, u, rz, ż, h, ch, o ile to nie wprowadzi dziwności fonetycznych, np. pasorzyt, ogurek, chałastra, ale (ze względu na dziwne ó przed bezdźwięczną lub m, n) może zostać: dłuto, buty, tłumaczyć. Może zostać pisownia [j] przed samogłoską jako i, ale tylko po m, p, b, w, c [c+j=ć], s [s+j=ś], z [z+j=ź], n [n+j=ń], dz [dz+j=dź], a również po k, g, ale wtedy tylko przed e (z wyjątkiem rzeczowników typu makie, magie). Nie ma tu sensu odróżniać i od j, skoro występowanie tych liter przed [j] jest odczuwane jako rodzime. W reszcie przypadków powinno się jotować przed samogłoską oraz wprowadzić zamiast nierodzimego -nia, -nii kombinacje -ńja, -ńji, np. historja, historji, magja, magji, magje, mańja, mańji, fjord, fjesta, tjara, ale: rupia, rupi, babcia, babci, biologja, giermek, miękkiego, wiolonczela.
  • W przypadku tzw. wyrażeń przyimkowych najrozsądniejszym rozwiązaniem byłaby pisownia łączna, np. wogóle, bezmała, odnowa, conajmniej, napewno, przedewszystkiem, nakoń, zamąż. Tym bardziej bez sensu jest zwłaszcza wydzielanie tych form, które już istnieją reliktowo w języku polskim. Pisownię łączną lepiej zastosować też tam, gdzie nie można wstawić żadnego określenia między przyimek a daną część mowy lub przyimek jest akcentowany, np. bezemnie, bezniej, pozatym, weśnie, naczczo, nazłość, zaco, dotego. Pisownię rozdzielną stosujemy tylko tam, gdzie ewidentnie mamy do czynienia z oddzielnym znaczeniem przyimka, czyli tam, gdzie można domyślnie wstawić określenie lub partykułę po przyimku, również teoretycznie w nazwach własnych, np. pod (moim) domem, od (pewnego) czasu do (pewnego) czasu, o (godzinie) szóstej, o (samym) chlebie, co (każdą) niedzielę, nad (szerokie) morze, obraz "Bitwa pod (jakimś tam) Grunwaldem".
  • Absolutnie trzeba zmienić pisownię z cząstką by. Ze względu na funkcjonowanie cząstki jako enklityki, ruchomości tej cząstki oraz problemów niektórych użytkowników polskiego z akcentowaniem czasowników z tą cząstką lepiej wprowadzić całkowicie oddzielną pisownię w każdej części mowy, np. było by, chciał byś, mogli byśmy. Wyjątkiem mogą być te słowa, w których znaczenie przypuszczające jest zatarte lub oddzielna pisownia by wprowadziła niejednoznaczność, np. aby, gdyby, żeby, oby.
  • W przypadku nazw religijnych powinna przeważać w literaturze czysto naukowej pisownia małą literą, jeśli nie mamy na myśli jakichś osobistości, miejsc lub ich mieszkańców (bez peryfraz), tytułów, urzędowych nazw świąt lub instytucji czy też emocjonalnego stosunku, np. wielki post, wielkanoc, boże narodzenie, objawienie, wigilia, eucharystia, wielki testament, dziesięć przykazań Bożych, najświętsza Maryja panna, ziemia obiecana, triduum paschalne, kościół katolicki, ale: Niedziela Wielkanocna, Kościół Rzymskokatolicki, Kana Galilejska.
  • Lepiej pisać małą literą każdą nazwę regionu większego niż miejscowość, jego mieszkańca i utworzonego od tego przymiotnika, powiązaną z geograficzną nazwą własną (nie liczymy planet, galaktyk itd.), np. polska, polak, polski, europa, europejczyk, europejski, jednak: Warszawa, Warszawiak, Warszawski, Berlin, Berlińczyk, Berliński. W przypadku tytułów piszemy zawsze z cudzysłowem i wielką literą tylko w pierwszym wyrazie i nazwach własnych, dotyczy to też wszelkich czasopism, np. "Gazeta wyborcza", "Mówią wieki".
  • Co do pisowni z nie, dobrym pomysłem mogłaby być pisownia łączna w prawie każdej odmiennej części mowy, nieodmiennych formach czasownikowych, częściach konstrukcji przyimkowych i przysłówkach odprzymiotnikowych, np. niewiem, nienajlepiej, niemożna. Nie dość, że w wypadku czasowników to byłoby zgodne z naturalnym akcentowaniem tej cząstki z czasownikiem jako jedną całość, to pozbylibyśmy się problemów z pisaniem np. niedowidzieć, nie dowierzać, nienawidzić, niedomagać. W wypadku przymiotników, rzeczowników i przysłówków też lepiej tak zrobić, i to również (albo raczej przede wszystkim) w stopniu wyższym i najwyższym, ze względu na to, że różnica pomiędzy czasownikowymi, przymiotnikowymi a rzeczownikowymi częściami mowy się zaciera oraz ze względu na trudności w odróżnieniu przymiotników od zaimków i liczebników przez przeciętnego użytkownika polszczyzny. Wyjątkiem od tej pisowni byłoby nie podkreślające przeciwstawność i kontrast (nie musi być spójnika ale, lecz), np. nie ja; nie trzy; nie dobry, lecz zły.
  • W wypadku znacznych problemów z zastosowaniem reguł dozwolona jest różna pisownia, np. o tym wszystkiem, o tem wszystkim.

11
Tłumaczenia / Tłumaczenia conlangów w conlangach :P
« dnia: Listopad 15, 2015, 23:17:49 »
Coraz bardziej widzę potrzebę częstego zwoływania Komisji Standaryzacji Nazw Własnych, bo jeśli moje języki mają być żywe, to muszą się jakoś odwoływać do świata rzeczywistego. Tym razem nietypowa standaryzacja. Wybrałem kilkanaście interesujących sztucznych języków i przetłumaczyłem ich nazwy na germański i szemierski. Konwencja: polski - germański - szemierski.

Pekseili - pächsäili - pesséjlija
Tjevango - tševangəu - tjefángoja
narzecze wysokopolskie - houpolnišer ringspouch - háressilédénijesi s.
j. ahtialański - ächtialšes š., ailauai -  ahtjaljesi s., ájlaféja
j. arbastyjski - arbastišes š. - arbásnesi s.
j. burgundzki - borgondišes š. - bűrhűndesi s.
j. immarejski - immaräišes š. - imaréjesi s.
j. pomerański - pomeranišes š. - pamerjési s.
j. rodzki - rodišes š. - rodesi s.
j. roterski - roterišes š. - roteresi s.
j. szybski - sivšes š. - sibesi s.
j. wielkopolski - hodpolnišes š. - hodessiédénijesi s.
j. wigierski - vüirišes š. - vűresi s.
j. zapadni - ƨapädner š. - hárenseni s., hárensenissiselvénesi s.
j. zimny - šodes š. - helű s.

12
Conworldy i althisty / Opowiastki o Kontynencie Istanbudzkim
« dnia: Wrzesień 29, 2015, 14:55:36 »
Tutaj będą zamieszczane różne, przeróżne fakty na temat Kontynentu Istanbudzkiego. Dziś zajmę się rokiem szkolnym i akademickim w Istanbu.

Istanbu
Obowiązek szkolny w Istanbu zaczyna się od 6 roku życia i trwa do 16 roku życia. W wieku 4 lat jest tzw. przygotowanie przedszkolne - trwa ono 2 lata, jest ono na ogół nieobowiązkowe, jednak i tak każde dziecko musi być regularnie sprawdzane pod względem zdolności i umiejętności. Zajęcia odbywają się zgodnie z kalendarzem roku szkolnego. Trwają od poniedziałku do piątku od 8:30 do 14:00 (o 12:00 jest półgodzinna przerwa obiadowa), chociaż w niektórych przedszkolach - jeśli zażądają tego rodzice - może być wprowadzony sześciodniowy rozkład zajęć - wtedy zajęcia zaczynają się od 9:00. Bardzo częstą praktyką w przedszkolach jest wprowadzanie dwa razy w tygodniu nauki języka obcego (zazwyczaj jest to astralogermański na zachodzie, a na wschodzie szemierski).

W wieku 6 lat dzieci idą do pierwszej klasy szkoły podstawowej, choć w szczególnych przypadkach można opóźnić rozpoczęcie obowiązku szkolnego najpóźniej o dwa lata. Rok szkolny zaczyna się w sierpniu lub wrześniu, a kończy się w czerwcu lub lipcu. Istnieje specjalny algorytm do wyznaczania kalendarza roku szkolnego, o czym będzie w osobnej sekcji. Podstawówka trwa 10 klas, pierwsze pięć klas to klasy niższe, pozostałe pięć to klasy wyższe. Przedmioty nauczane w pierwszych pięciu klasach to: matematyka (4), język istanbudzki (4), język obcy (4), wychowanie fizyczne, w tym edukacja zdrowotna (4), nauki przyrodnicze (4), nauki społeczne, w tym historia i etyka (4), edukacja artystyczna (3) i edukacja technologiczna (3). W nawiasach jest standardowa liczba godzin w tygodniu dla piątoklasisty - szkoły mogą rozłożyć różnie te przedmioty, jednak najczęściej uczniowie muszą zrealizować 30 godzin w tygodniu (tak jest przez całe pięć lat).. Co ciekawe, duży nacisk stawia się na język obcy - jest tych zajęć zazwyczaj cztery razy w w tygodniu i co ciekawe, na języku istanbudzkim uczy się od najmłodszego rozpoznawania i cech dialektów istanbudzkich. Zajęcia trwają zawsze od 8:00 (chyba że trzeba inaczej zorganizować rozkład zajęć), a kończą się około 14:00. Lekcje trwają 45 minut, choć jest bardzo popularne łączenie zajęć w bloki dwulekcyjne. Przerwy trwają różnie - zazwyczaj 10-15 minut, a przerwa obiadowa na ogół 20-25 minut, po czwartej lekcji. Obowiązuje skala ocen od 1 do 8, nie ma plusów lub minusów, a również nie ma na tym etapie opisowych nazw ocen Ocena 8 jest najwyższa, 1 - najniższa. Oceny nie liczą się w jakikolwiek sposób do świadectwa, jednak są informacją dla ucznia i rodzica o postępach w nauce i zachowaniu. Uczeń na tym etapie zawsze przechodzi do następnej klasy (często mówi się na to "przejście do następnego roku"). Klasę 5 kończy kilkudniowy centralny egzamin sprawdzający wiedzę i/lub umiejętności ze wszystkich przedmiotów. Nie wpływa on na promocję do klasy 6. Warto zwrócić uwagę na ciekawą wielowiekową tradycję. W wielu szkołach w piątek (lub przed przerwą świąteczną), po zajęciach odbywa się krótki apel, podczas którego wychwala się naturę, świat dookoła i zasady nim rządzące, a także życzy się wszystkim zdrowia i bezpieczeństwa.

Klasy 6-10 różnią się minimalnie od klas 1-5. Przede wszystkim zajęcia trwają do 15:00 i trzeba zrealizować 35 godzin w tygodniu. Przedmioty są na ogół takie same, jednak niektóre bloki są "rozbite" na kilka przedmiotów, np. język istanbudzki na literaturę (w tym analiza, interpretacja i pisanie wypracowań) i naukę o języku (w tym gramatyka, ortografia, etyka języka i dialektologia). Ciekawe jest to, że nie ma de stricte żadnych obowiązkowych lektur oraz że jest więcej literatury zagranicznej niż rodzimej. Kolejną ciekawostką są zajęcia z języka obcego (tego kontynuowanego z podstawówki), na których oprócz słówek, gramatyki i pisania omawia się też nietrudną literaturę w oryginale (zazwyczaj opowiadania, nowele i wiersze). Poza tym wiele szkół wprowadza na tym etapie jeszcze drugi język obcy, często jest nim chatyński na północy i astralski na południu. Do innych nowości należy fakt, że uczeń może być niedopuszczony do następnej klasy, jeśli z przynajmniej dwóch przedmiotów (w klasie 10 jednego z przedmiotów nieobjętych egzaminem) otrzymał 1 lub 2. Niestety nie ma egzaminów poprawkowych na tym etapie. Pod koniec klasy 10, podobnie jak w klasie 5, odbywa się tygodniowy centralny egzamin, tyle że obejmuje wiedzę humanistyczno-społeczną, matematyczno-przyrodniczą i wiedzę z dwóch języków obcych. Trzeba z niego otrzymać ocenę przynajmniej 3, aby ukończyć szkołę podstawową (wiekowo polski odpowiednik klasy pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej).

Dalszym, nieobowiązkowym etapem edukacji jest szkoła średnia. Można wybrać liceum kończące się maturą, szkołę zawodową kończącą się egzaminem zawodowym, szkołę profilowaną kończącą się egzaminem zawodowym i maturą albo szkołę techniczną, również kończącą się egzaminem zawodowym i maturą. Dwie ostatnie odpowiadają naszemu technikum, jednak szkoła techniczna kształci w zawodach wymagających styczności z technologiami (komputerami, maszynami, pojazdami), a także m.in. w medycynie, policji, straży pożarnej, natomiast szkoła profilowana kształci m.in. menadżerów, bankowców, marketingowców, muzyków, aktorów itp. Liceum i szkoła zawodowa trwa 3 lata, natomiast szkoła techniczna i szkoła profilowana - 4 lata, w niektórych wypadkach też 5 lat. Zajęcia w tych szkołach już są bardziej wyspecjalizowane przedmioty. Jest mniej godzin z przedmiotów ogólnych, natomiast więcej czasu poświęca się przedmiotom rozszerzonym i/lub przedmiotom zawodowym. W siatce godzin jest przewidziane na ogół od 35 do 40 godzin tygodniowo. Aby przejść do następnej klasy, nie można mieć z żadnego wiodącego przedmiotu i z przynajmniej dwóch przedmiotów ogólnych (w ostatniej klasie z żadnego nieobjętego egzaminem) oceny 1 lub 2. Matura zawsze sprawdza wiedzę z matematyki, języka istanbudzkiego i wiodącego języka obcego, a egzamin zawodowy - wiedzę związaną z rynkiem pracy. Z każdego egzaminu trzeba mieć ocenę 3 (nie dotyczy to tzw. opcjonalnych przedmiotów rozszerzonych i opcjonalnych kwalifikacji).

Teraz będzie sporo różnic w stosunku do polskich perspektyw. Szkoła wyższa jest dostępna dla każdego, kto ma ukończoną maturę lub egzamin zawodowy. Jest ona prawie zawsze bezpłatna, zarówno studia stacjonarne, jak i zaoczne (aby studiować zaocznie, trzeba mieć stałą pracę lub odbywać równolegle studia stacjonarne), włączając w to ewentualny drugi kierunek, ponieważ podlega pod to samo ministerstwo, co szkoły podstawowe i średnie. Nawet mieszkania dla studentów i związane z nimi opłaty musi zapewnić rząd. Wyjątkiem są opłaty (niewysokie) za powtarzanie semestrów, egzaminów lub pracy dyplomowej, drobne usługi, np. ksero, sklepiki, automaty, a także kary nałożone za zniszczenie szkody materialnej. Selekcja kandydatów odbywa się najczęściej za pomocą konkursu świadectw, jednak często wymaga się egzaminów z języków obcych w celu przypisania do odpowiedniej grupy. Kandydaci z zagranicy muszą mieć poświadczoną znajomość języka istanbudzkiego (dowolny dialekt) na poziomie biegłym. Nauka trwa 5-6 lat, rok dzieli się na dwa semestry. Ogólnie zajęć jest dość dużo, na studiach stacjonarnych mogą być czasami nawet w sobotę. Rok akademicki zaczyna się cztery tygodnie po rozpoczęciu roku szkolnego, a kończy się równolegle z zakończeniem roku szkolnego, po sesji egzaminacyjnej podczas specjalnej uroczystości zakończenia. Po zakończeniu studiów nie otrzymuje się żadnego tytułu ani stopnia naukowego (w Istanbu nie ma licencjata ani magistra), jedynie tytuł absolwenta. Ewentualny tytuł naukowy (jest tylko młodszy profesor - potocznie doktor i starszy profesor - potocznie mistrz) zdobywa się podczas studiów uzupełniających i po obronie tzw. pracy tytularnej.


13
Conlangi: a posteriori / Język istanbudzki
« dnia: Wrzesień 13, 2015, 16:37:39 »
Czas Wam zaprezentować chyba najstarszy mój projekt, choć już nie za bardzo rozwijany, który w tym roku obchodzi dziesięciolecie - zachodniosłowiański conlang zwany istanbudzkim. Jest on używany na Kontynencie Istanbudzkim od XI wieku przez ok. 80 mln mieszkańców. Wyróżnia się pięć dialektów: zachodni, centralny, południowo-zachodni (dawne Czechy Istanbudzkie), południowo-wschodni (dawna Słowacja Istanbudzka) i wschodni (dawna Norwegia Istanbudzka - nazwa wzięta od górzystości terenu, podobnie jak w Norwegii). Wszystkie są używane w Istanbu, które zjednoczono w 2015 roku (wcześniej dialekty południowe były państwowo oddzielne). Oficjalny jest dialekt zachodni, mimo to przedstawię język ze wszystkich stron. Oczywiście już na tym forum jest pełno slavlangów, jednak oprócz podstaw skupię się na wyjątkowych właściwościach tego języka.

Co takiego wyjątkowego w istanbudzkim?
  • realizacja prasłowiańskiego *ę w większości pozycji jako ie [jɛ]
  • realizacja prasłowiańskiego *y jako tzw. u niezaokrąglonego [ɯ:]
  • wyjątkowo uproszczona koniugacja dzięki procesowi wyrównywania z tematem czasu teraźniejszego
  • zacieranie się różnic między czasownikami dokonanymi i niedokonanymi, zwłaszcza w dialekcie zachodnim, centralnym i wschodnim (czyli właściwe Istanbu), efektem tego jest częste nazywanie czasu przyszłego dokonanego teraźniejszym
  • stosunkowo konserwatywna deklinacja
  • stosunkowo zachowawcza wymowa, nawet są jery, choć są już niewielkie zastosowania, jedynymi poważniejszymi procesami były denazalizacja i upraszczanie grup spółgłoskowych
  • niemy przyimek v (w), z kolei w złożeniach usunięcie go, stąd np. stupit' [u:](wstąpić), stajit' (wstawać)
  • brak ruchomych samogłosek, zawsze zostają one w odmianie
  • żywa do dziś odmiana krótka przymiotnika, choć już z nieco zmienionym zastosowaniem

Od 2011 roku obowiązuje oficjalnie tylko alfabet łaciński, wcześniej była cyrylica, jednak do dzisiaj można się natknąć na nazwy geograficzne w dwóch wariantach.
a [ä]    b [b]    c [t͡s]    d [d̪]    e [ɛ], [æ:]    f [f]    g [g]    ch [h], [x]   i [i]    j [j]    k [k]    l [l]    m [m]    n [n]    o [ɔ]    p [p]    r [ɾ]    s [s̪]    t [t̪]   u [u], [u:]    v [v]    y [ɯ:]    z [z̪]    č [t͡ʃ], [t͡ʃʲ]    š [ʃ], [ʃʲ],    ž [ʒ], [ʒʲ]    d' [ɟ]    t' [c]    l' [ʎ] + [ɪˑ], [ʊˑ] (tak, te półdługie samogłoski są to pozostałości po jerach)

Kilka uściśleń i różnic dialektalnych
  • Akcent jest stały morfologicznie, pada najczęściej na drugą sylabę od końca formy podstawowej, w formach pochodnych stosujemy się do formy podstawowej, (w dialektach innych niż zachodni akcent przesuwa się na ewentualny przedrostek dla jednosylabowych rdzeni), np. braterstvo (brat), videdlo (vidit'). Czasem pada też na trzecią lub pierwszą od końca formy podstawowej, np. informacija, Pariz, čitajim (ale čitat').
  • Spółgłoski d', t' i l' (w tej kolejności w słownikach!) pisze się tylko na końcu wyrazów i przed spółgłoskami. Wielkie litery występują w wariantach D', T', L' (czyli zawsze piszemy apostrof). W dialekcie wschodnim i południowo-wschodnim (tu poza l') zastępuje się je kombinacją [d],[t],[l] + [ɪˑ] (jer miękki).
  • Samogłoska [æ:] jest pozostałością po jaci, oddaje się ją w pisowni tak samo jak [ɛ]. Występuje głównie w dialekcie zachodnim i centralnym, w centralnym w pozycji nieakcentowanej i całkowicie w w południowo-zachodnim zanika iloczas: [æ], we wschodnim przeszła na [ɛ:], w południowo-wschodnim zlała się z [ɛ].
  • Samogłoska [u:] jest pozostałością po tylnej nosówce, oddaje się ją w pisowni tak samo jak [u]. Występuje głównie w dialekcie zachodnim i południowo-zachodnim, w pozostałych zlała się z [u].
  • Spalatalizowane warianty [t͡ʃ], [ʃ] i [ʒ] (w dialekcie południowo-zachodnim zawsze [t͡ɕ], [ɕ] i [ʑ]) występują przed [i], rzadziej przed [ɛ] pochodzącym z przedniej nosówki i dodatkowo jeśli po omawianych głoskach występował jer miękki (np. na końcu wyrazu dla rzeczowników rodzaju żeńskiego i w końcówce 2.os.lp. czasowników), w dialekcie centralnym i wschodnim wspomniana zmiana obowiązuje, jednak przed [ɛ] pochodzącym z przedniej nosówki (we wschodnim dodatkowo przed dawnym jerem miękkim) są zwykłe spalatalizowane formanty lub coraz częściej zwykłe warianty, natomiast w dialekcie południowo-wschodnim w każdej pozycji występują tylko normalne [t͡ʃ], [ʃ] i [ʒ] (zapewne wpływ szemierski).
  • Przed dyftongiem [jɛ] (kontynuant dawnej przedniej nosówki) i samogłoską [i] (przypadek [t͡ʃ],[ʃ],[ʒ]+[i] opisany wcześniej) każda spółgłoska ulega palatalizacji, przypadek przed samogłoską [i] nie obowiązuje w dialekcie wschodnim i południowo-wschodnim (tu poza [l]).
  • Spółgłoskę [h] wymawia się przed samogłoskami, a [x] przed spółgłoskami, na końcu wyrazów i zawsze po spółgoskach [j]. [l], [m], [n], [ɾ] i [s] (poza [s] w dialekcie centralnym). W dialekcie wschodnim i południowo-wschodnim zawsze wymawiamy [h], poza pozycją przed spółgłoską, a w dialekcie południowo-zachodnim mamy prawie zawsze [x], a [h] tylko na początku wyrazu lub członu, poza pozycją przed [i].
  • W dialekcie południowo-wschodnim głoski [f] i [v] często występują w wariancie [ɸ] i [β].
  • W dialekcie południowo-zachodnim głoski [g], [k], [d] i [t] (w południowo-wschodnim [g] i [k]) przed samogłoską często podlegają aspiracji do [gʱ], [kʰ], [dʱ] i [tʰ].
  • W dialekcie centralnym i wschodnim głoska [ɯ:] w pozycji nieakcentowanej traci iloczas: [ɯ], natomiast w tej pozycji w dialekcie południowo-wschodnim występuje [ə].
  • W dialekcie centralnym i wschodnim samogłoska i jest długą: [i:], a we wschodnim również dotyczy to a [a:] w pozycji akcentowanej i na końcu wyrazu.
Odmiana czasownika jest niezmiernie łatwa, istnieją tylko dwa nieregularne czasowniki, byt' (być) i jdit' (iść) i trzy koniugacje.
Koniugacja I - bezokolicznik -at'
czas teraźniejszy*
l.poj.l.mn.
1.-ajim-ajime
2.-ajiš [ʃʲ]-ajite
3.-aji-aju [u:]

czas przeszły*
l.poj.l.mn.
1.-alim-alime
2.-ališ [ʃʲ]-alite
3.-al (m)
-ala (f)
-alo (n)
-ali
Rozkaźnik: -aj
Imiesłów czynny: -ajuci* [u:]
Imiesłów bierny: -ajut* [u:]
Supinum: -ati
Koniugacja IIa - bezokolicznik -it'
czas teraźniejszy
l.poj.l.mn.
1.-im-ime
2.-iš [ʃʲ]-ite
3.-i-(ij)u [u:]

czas przeszły*
l.poj.l.mn.
1.-ilim-ilime
2.-iliš [ʃʲ]-ilite
3.-il (m)
-ila (f)
-ilo (n)
-ili
Rozkaźnik: -Ø**, -i***
Imiesłów czynny: -uci* [u:]
Imiesłów bierny: -en
Supinum: -iti
Koniugacja IIb - bezokolicznik -et'
czas teraźniejszy
l.poj.l.mn.
1.-im-ime
2.-iš [ʃʲ]-ite
3.-i-(ij)u [u:]

czas przeszły* (-el- [æ:])
l.poj.l.mn.
1.-elim-elime
2.-eliš [ʃʲ]-elite
3.-el (m)
-ela (f)
-elo (n)
-eli
Rozkaźnik: -Ø**, -i***
Imiesłów czynny: -uci* [u:]
Imiesłów bierny: -en [æ:]
Supinum: -eti [æ:]
Koniugacja IIc - bezokolicznik -ut'
czas teraźniejszy
l.poj.l.mn.
1.-im-ime
2.-iš [ʃʲ]-ite
3.-i-(ij)u [u:]

czas przeszły*
l.poj.l.mn.
1.-ulim-ulime
2.-uliš [ʃʲ]-ulite
3.-ul (m)
-ula (f)
-ulo (n)
-uli
Rozkaźnik: -Ø**, -i***
Imiesłów czynny: -uci [u:]
Imiesłów bierny: -ut [u:]
Supinum: -uti [u:]
Koniugacja III - bezokolicznik -t', jednosylabowe
czas teraźniejszy
l.poj.l.mn.
1.-jem-jeme
2.-ješ [ʃʲ]-jete
3.-je-ju [u:]

czas przeszły
l.poj.l.mn.
1.-lim-lime
2.-liš [ʃʲ]-lite
3.-l (m)
-la (f)
-lo (n)
-li
Rozkaźnik: -j
Imiesłów czynny: -juci [u:]
Imiesłów bierny: -t
Supinum: -ti

*przesunięcie akcentu o sylabę w prawo, tylko w dialekcie zachodnim (w koniugacji I również w centralnym i południowo-zachodnim)
**zmiany na końcu tematu - d:d', t:t', l:l', [t͡ʃ]:[t͡ʃʲ], [ʃ]:[ʃʲ], [ʒ]:[ʒʲ]
***w przypadku gdy temat kończy się na dwie spółgłoski

W przypadku koniugacji I w dialekcie wschodnim i centralnym dość częste jest zastępowanie końcówek -ajim, -ajiš... końcówkami -ajem, -aješ itd. Wpływy te zaznaczyły się najbardziej przy powitaniu vitajete (odpowiednik dzień dobry).
Kolejną anomalią jest temat czasu przeszłego czasownika jdit' (iść):
  • šidl- (i wymawiamy jako [ɪˑ]), preferowany w dialekcie południowo-zachodnim i południowo-wschodnim
  • šl- [ʃʲ], wtedy 3.os. lp. r.m. brzmi šil (i wymawiamy jako [ɪˑ] - jer miękki)
  • šodl-, preferowany w dialekcie wschodnim (zwłaszcza potocznie).
W dialekcie zachodnim dwie pierwsze formy są używane praktycznie zamiennie, w dialekcie centralnym tyczy się to drugiej i trzeciej formy.
Jeśli chodzi o czasownik byt' (być), to na ogół odmienia się w czasie teraźniejszym wg koniugacji II, z rdzeniem jes-, w czasie przeszłym z rdzeniem by-, w czasie przyszłym z rdzeniem bud- [u:] (budim, budiš, ...). W dialekcie wschodnim, południowo-zachodnim i południowo-wschodnim używa się starszych form: w czasie teraźniejszym jesem, jeseš, ..., jesu, w przyszłym: budem, budeš, ..., budu. Ponadto w dialekcie wschodnim istnieje równolegle "stara" odmiana nieregularna: jemi, jesi, je, jesme, jeste, su(t).
Na ogół czas przyszły zaznacza się tylko za pomocą określenia czasu, jednak można stosować konstrukcję byt' w czasie przyszłym + supinum (chyba że czynność długo nie będzie skończona lub opisujemy stan, to wtedy częściej jest bezokolicznik). Dialekt południowo-zachodni i południowo-wschodni stosuje równie często konstrukcję chotit' (chcieć) + supinum. W tym wypadku zamiana supinum na bezokolicznik zmieni znaczenie na nasze "chcę coś robić".
I na razie to tyle.  :-D

14
Conlangi: a posteriori / Zgermanizowany francuski
« dnia: Sierpień 25, 2015, 13:22:01 »
Czas na iście prawdziwy nooblang  :-D Fonetyka francuska, zaimki i rodzajniki francuskie, konstrukcje francuskie, zasady gramatyczne na ogół francuskie, chociaż będzie smaczek w postaci czasowników nieregularnych (czas przeszły i imiesłów bierny). Germańskie jest zwłaszcza słownictwo (z małymi wyjątkami), które jest zresztą bardzo konserwatywne.

Koniugacja czasowników
Końcówki wszystkie francuskie. Nie zachodzi liaison przed h (czyli h aspiré). Końcówka przeważnie -er, rzadziej zdarza się -re.

[table=1]
[tr]
[td]bezokolicznik[/td][td]1. lp.[/td][td]2. lp.[/td][td]3. lp.[/td][td]1. l.mn.[/td][td]2. l.mn.[/td][td]3. l.mn.[/td][td]1. lp. przeszły[/td][td]imiesłów bierny (r.m., lp.)[/td]
[/tr]
[tr]
[td]luber /ly'be/ (kochać)[/td][td]lube[/td][td]lubes[/td][td]lube[/td][td]lubons[/td][td]lubez[/td][td]lubent[/td][td]lubais[/td][td]lubé[/td]
[/tr]
[tr]
[td]haber /a'be/  (mieć)[/td][td]habe[/td][td]habes[/td][td]habe[/td][td]habons[/td][td]habez[/td][td]habent[/td][td]habais[/td][td]habé[/td]
[/tr]
[tr]
[td]cunner /ky'ne/ (móc, potrafić)[/td][td]canne[/td][td]cannes[/td][td]canne[/td][td]cunnons[/td][td]cunnez[/td][td]cunnent[/td][td]cunnais[/td][td]cunné[/td]
[/tr]
[tr]
[td]danquier /dɑ̃ki'je/ (myśleć)[/td][td]danquie[/td][td]danquies[/td][td]danquie[/td][td]danquions[/td][td]danquiez[/td][td]danquient[/td][td]dannais[/td][td]danné[/td]
[/tr]
[tr]
[td]haiter /ɛ'te/ (nazywać się) [/td][td]haite[/td][td]haites[/td][td]haite[/td][td]haitons[/td][td]haitez[/td][td]haitent[/td][td]haitais[/td][td]haitu[/td]
[/tr]
[tr]
[td]quemer /kə'me/ (przychodzić)[/td][td]quème[/td][td]quèmes[/td][td]quème[/td][td]quemons[/td][td]quemez[/td][td]quèment[/td][td]quamais[/td][td]cumu[/td]
[/tr]
[tr]
[td]seguer /sə'ge/ (widzieć)[/td][td]sègue[/td][td]sègues[/td][td]sègue[/td][td]seguons[/td][td]seguez[/td][td]sèguent[/td][td]saguais[/td][td]sevu[/td]
[/tr]
[tr]
[td]dore /dɔ̜ʁ/ (robić)[/td][td]dos[/td][td]dos[/td][td]dot[/td][td]dons[/td][td]dotes[/td][td]dont[/td][td]dedais[/td][td]du[/td]
[/tr]
[tr]
[td]beure /bøʁ/ (być)[/td][td]beus[/td][td]beus[/td][td]beut[/td][td]bons[/td][td]beutes[/td][td]bunt[/td][td]vasais[/td][td]bu[/td]
[/tr]
[tr]
[td]gare /gaʁ/ (iść)[/td][td]gas[/td][td]gas[/td][td]gat[/td][td]gons[/td][td]gates[/td][td]gant[/td][td]iais[/td][td]gu[/td]
[/tr]
[/table]

Liczebniki
Liczebniki też są zapożyczone z germańskich (chociaż w rzeczywistości byłoby to mało możliwe).
Lp.l. głównyl. porządkowy
1ain (m), aine (f)airième
2touaiandrième
3driedridième
4fedourfedourième
5finffinvième
6sessesessième
7sebunsebunième
8attouattouième
9nevunnevunième
10teguntegunième
11ainlifainlivième
12toualiftoualivième
13dritegundritegunième
20touaitiguetouatiguième

Rodzaj rzeczownika
Jak w germańskich, tyle że rodzaj nijaki został "pochłonięty" przez rodzaj męski.

Przykładowe zdania
Je haite AB et je libe in le Polande.Nazywam się AB i mieszkam w Polsce.
Mój ulubiony kraj to Niemcy i byłem tam pięć lat temu.Mon lande leubé beut le Dudichelande et je vasais dare il y habe finf jérs.
Jeśli będę dużo ćwiczyć, to zostanę mistrzem.Si j'obe fel, je verdrai maistre.
Chciałbym się spotkać z moimi przyjaciółmi.Je vilerais moter mes frionds.
Zgubiłem klucz i żałuję tego.Je habe lusu le slutil et je le grète.
Czy spędzimy całą noc ze sobą?Spendons-nous la natte haile l'ain mide l'andre?
Widziałem dwie piękne dziewczyny.Je saguais touai chaunes magads.

15
Conlangi: a priori / Język senderoski
« dnia: Lipiec 26, 2015, 14:38:16 »
Język z rodziny senderoskich, współcześnie nie posiada żadnych dialektów, co jest ewenementem na skalę Kontynentu Istanbudzkiego.

Samogłoski:
[ä] [ɛ] [i] [ɔ] [u] [ɯ] - prosto.
Pojawia się iloczas, ale jest to raczej cecha wynikająca z tradycji językowej i uwarunkowań fonologicznych. Nie występuje często i NIE jest cechą relewantną. Mimo iloczas jest bardzo przydatny, najczęściej pojawia się w jednosylabowcach. Wraz z dużą przewidywalnością akcentu dynamicznego ułatwia dzielenie zdania na wyrazy, jak również zrozumienie użytkownika senderoskiego (np. przyimki senderoskie łatwiej oddzielić od rzeczownika, w przeciwieństwie do polskiego, gdzie się zlewają z rzeczownikiem).

Spółgłoski:
[b] [bʰ] [β] [ɸ]
[d] [dʰ] [d̪ˠ] [ð̠]
[t] [tʰ] [t̪ˠ] [θ̱ ]
[ɣ] [h] [x] [k]
[l] [m] [ʋ̃] [n] [ɾ]
[s] [ʃ] [j] [ɯ̯]
Zjawisko ubezdźwięczniania na końcu wyrazu i przed dźwięcznymi jest obowiązkowe.

Najważniejsze cechy języka:
  • akcent toniczny, mamy cztery tony, rosnący( ́), rosnąco-opadający( ̂ ), opadający( ̀) i opadająco-rosnący( ̌ ) + niezaznaczany neutralny, z drugiej strony ton neutralny i rosnący często wymawia się tak samo (neutralnie), co może sprawić mały problem w pisowni, jednak tony dotyczą też sylab nieakcentowanych (czyli wymawianych ciszej i mniej donośnie), choć najczęściej będzie tam ton neutralny (bez diakrytyka);
  • zaznaczanie tonów nad samogłoskami, równocześnie pomijanie ich w druku, gdy nie ma czcionek lub mamy do czynienia z tekstem niewymagającym starannego języka, i w internecie, zwłaszcza na czatach i forach dyskusyjnych, nigdy nie wolno pominąć tych znaków przy pisaniu odręcznym(!);
  • pisownia w dużym stopniu etymologiczna, oparta pierwotnie na języku irlandzkim, przede wszystkim trudno przewidzieć nieme "i" i "ch";
  • mogą być duże problemy z prawidłowym czytaniem, np. głosce "dh" odpowiadają aż trzy fonemy, w dodatku się nieraz wymieniają nawzajem w różnych formach tego samego wyrazu, czego pisownia nie oddaje;
  • często zdarzające się oboczności w wymowie i w piśmie przy różnych formach tego samego wyrazu;
  • szyk zdania: orzeczenie - podmiot - dopełnienie;
  • silne rozróżnienie płci, np. nawet w zaimkach mój, twój określa się płeć właściciela;
  • bardzo bogate słownictwo: odkryto około 1,7 mln słów, stąd dość dużo słów podstawowych ma synonimy, co jest wyjątkiem na Kontynencie Istanbudzkim;
  • w miarę prosta koniugacja czasowników, tylko kilkanaście wyjątków (ciut więcej przy 3.os. lp.), chociaż bardzo nieregularne, nierzadko supletywne tworzenie gerundiów, które odpowiada bezokolicznikowi np. w czasownikach modalnych, w senderoskim bezokolicznik nie istnieje;
  • bardzo trudna i nieprzewidywalna odmiana rzeczownika, a dokładniej biernika lp. i mianownika l.mn., z drugiej strony mamy tylko trzy przypadki, mianownik, biernik i coś na wzór "prepositional", z drugiej strony przymiotniki są nieodmienne;
  • bardzo wiele form liczebnikowych i nietypowy system tworzenia liczebników;
  • kończenie w pisowni prawie wszystkich wyrazów na spółgłoskę;
  • dopuszczalność form potocznych nawet w kulturze wysokiej - oprócz języka staroastralskiego ewenement.

Strony: [1] 2