Polskie Forum Językowe

Językotwórstwo (conlanging) i światy => Conlangi: a posteriori => Wątek zaczęty przez: agentcooper w Sierpień 28, 2017, 13:26:39

Tytuł: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Sierpień 28, 2017, 13:26:39
Karantu deli [IPA][ka4a_~U_^_~tU d{E_^LI][/IPA] to język oparty na indoeuropejskich - nie do końca rozumiem języki ergatywne, aglutynacja mnie nie kręci. Koszula najbliższa ciału, więc bazuję mój conlang na tym, co znam najlepiej i mimo bólu w serduszku spowodowanego tym, że podejrzewam samego siebie o tworzenie nooblangu dzielnie prę z tematem do przodu.

Nazwa karantu deli oznacza wprost "język karancki".



1. FONETYKA I PISOWNIA
1.1. System spółgłoskowy
dwuwargowewargowo-zębowedziąsłowezadziąsłowepodniebiennemiękkopodniebiennekrtaniowe
zwartep bt dc ɟk gʔ
nosowemɱnɲŋ
uderzenioweɾ
szczelinowef vs zʃ ʒç ʝx ɣ
aproksymantyʋjɰ w
boczne aproksymantylʎɫ

W tabeli ujęto również alofony fonemów.

1.2. Samogłoski i dyftongi

samogłoskawariant akcentowanywariant nieakcentowanyuwagi
<i>ɪi̯ɪ
<u>ʊu̯ʊwariant akcentowany przed aproksymantami oraz /r/ - /øː/
<e>æɪ̯ə
<o>ou̯ɔprzed aproksymantami oraz /r/ jako /ɑɔ̯/
<a>aʊ̯aprzed aproksymantami oraz /r/ jako /aɔ̯/

Warianty nosowe posiadają /a/, /ɛ/ oraz /ɔ/, natomiast w wyniku ewolucji języka są one aktualnie realizowane jako odpowiednio [ipa]/a_~M\_~/, /E_~M\_~/ i /ɔ_~w_~/[/ipa]. Nie występują przed spółgłoskami nosowymi (/m/, [ipa]/F/, /n/, /J/, /N/[/ipa]) oraz przed aproksymantami (/ʋ/, /j/, /ɰ/, /w/).

1.3. Akcent
Akcent pada na przedostatnią sylabę. Akcent poboczny - o ile ma szansę wystąpić - pada na kolejną przedostatnią sylabę. Działa tu reguła samogłosek akcentowanych i nieakcentowanych:

deli /[ipa]"d{E_^LI[/ipa]/

Ka'ranta /[ipa]ka"raU_^nta/[/ipa]

te,leviz'zija - /[ipa]t@%l{I_^PIz"zIi_^a[/ipa]/

1.4. Pisownia

do tego wrócimy :)
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Kazimierz w Sierpień 28, 2017, 15:36:41
Lepiej zmień czcionkę bo nie widać niektórych liter.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Sierpień 28, 2017, 15:47:44
Lepiej zmień przeglądarkę.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Sierpień 28, 2017, 15:48:59
Na telefonie nie działa, to może przez to?
I co znaczy akcent pada na co drugą sylabę od końca?
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Kazimierz w Sierpień 28, 2017, 16:12:06
Na telefonie nie działa, to może przez to?
I co znaczy akcent pada na co drugą sylabę od końca?
Chyba to, że ostatnia sylaba nie jest akcentowana, przedostatnia jest itd.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Sierpień 28, 2017, 16:12:34
Znaczy to tyle, że akcent pada na przedostatnią sylabę, a następnie akcent drugiego stopnia na co drugą licząc w tył.
Podsumowując informacje z pierwszego posta:
[th][/th]
   [th]przykład[/th]
   [th]wymowa[/th]
   [th]znaczenie[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]✔️[/td]
   [td]park[/td]
   [td]/'paɔ̯ɾk/[/td]
   [td]budynek[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]✔️❌[/td]
   [td]deli [/td]
   [td]/ˈdæɛ̯ʎɪ/[/td]
   [td]język[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]❌✔️❌[/td]
   [td]Karanta [/td]
   [td]/kaˈraʊ̯nta/[/td]
   [td]Karanta[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]✔️❌✔️❌[/td]
   [td]televizija[/td]
   [td]/təˌlæɪ̯ʋɪzˈzɪi̯a/[/td]
   [td]telewizja[/td]
[/tr]
[/table]
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Sierpień 28, 2017, 16:21:17
Muszę po prostu siąść, mieć więcej czasu i przepisać a i uporządkować notatki (bo tworzę ten język tak, jak Vonnegut utrzymywał, że tworzył Hokus Pokus - na skrawkach papieru).
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Toyatl w Sierpień 28, 2017, 17:26:30
Ja też niestety widzę prostokąty zamiast liter, co u mnie dość rzadko się zdarza. Więc problem leży po Twojej stronie. Jeśli chcesz, żeby Twoje posty były czytelne, musisz go sam rozwiązać.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Sierpień 28, 2017, 17:30:49
Naprawione. To wina użycia znacznika [tt ] - font monospace z jakichś przyczyn nie był w stanie obsłużyć symboli IPA. Na komputerze działało, na telefonie faktycznie nie. Wybaczcie, stan rzeczy już uległ zmianie :)
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Wrzesień 11, 2018, 22:55:25
Zapraszam serdecznie do przejrzenia garstki informacji na temat języka, stanowiących uzupełnienie pierwszego posta w wątku.

Szyk zdania
Zwyczajny szyk zdania to SVO (Subject – Verb – Object, czyli podmiot – orzeczenie – dopełnienie):

Jas traiže magazzine ko-špevlejseme.
ja szukać-1-sg-pres sklep-sg-acc z zabawka-pl-ins.
Szukam sklepu z zabawkami.

W zdaniach pytających następuje inwersja – szyk zmienia się w VSO:

Vidače ëvjo alštje ašje ëljoves?
widzieć-2-pl-pres wy gdzieś def lew-pl-acc.
Oba przykłady ładnie ilustrują jedną z cech języka karanckiego - brak zaimka nieokreślonego przy jednoczesnym występowaniu zaimka określonego:

[th]rodzaj[/th]
   [th]liczba pojedyczna[/th]
   [th]liczba podwójna[/th]
   [th]liczba mnoga[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]męski (m)[/td]
   [td]as[/td]
   [td]asa[/td]
   [td]ašje[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]żeński (f)[/td]
   [td]ana[/td]
   [td]ani[/td]
   [td]ane[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]nijaki (n)[/td]
   [td]ato[/td]
   [td]ati[/td]
   [td]ata[/td]
[/tr]
[/table]

LICZBA PODWÓJNA?! Oraz przypadki
Jest rok 2018 naszej ery. Liczba podwójna zniknęła ze wszystkich znanych conlangów... Wszystkich? Nie! Jeden, jedyny conlang, wciąż stawia opór modzie i uprzykrza życie autorowi i wyimaginowanym użytkownikom, walczącym z 18 formami rzeczowników, przymiotników i liczebników.

Liczba podwójna ma się bardzo dobrze, ale jako, że jest bardzo świeżym pomysłem, nie dopracowałem jeszcze wszystkich deklinacji (choć „dopracowanie deklinacji” to w ogóle spore nadużycie).

Rzeczowniki, przymiotniki i liczebniki w języku karanckim odmieniają się przez 6 przypadków:
- nominativ
- genitiv
- dativ
- akkuzativ
- instrumentalis
- locativ

Ta lista to znana i lubiana klasyka gatunku. O funkcjach każdego z przypadków szerzej innym razem.

Rodzaj
Każdy rzeczownik ma swój rodzaj – męski, żeński lub nijaki.

Deklinacja i koniugacja
Powyższe informacje prowadzą do jednego – przymiotniki zgadzają się z rzeczownikami w liczbie i rodzaju. Zwykle przymiotniki odmieniają się jak rzeczowniki. Zaś zaimki odmieniają się nadzwyczaj nieregularnie.

Jak już wspomniałem, mamy 3 liczby. To samo odnosi się do czasowników, odmienianych przez 3 osoby i 3 liczby.

Krótki opis form czasownika:

Bezokolicznik kończy się bez wyjątku na – či, końcówkę, która wyewoluowała ze starokaranckich –ti oraz –ki.

Istnieje coś podobnego do angielskiego bare infinitive, prawdopodobnie nazywa się to supinum – po czasownikach modalnych oraz w złożeniach (iść zjeść, iść zapalić, iść się kąpać) używamy formy bez –i, przy czym tu pojawiają się schody: spółgłoska, która zostaje, to –t lub –k.

Przykładowo, czasownik ibači (mieć), w starokaranckim brzmiał *ibati – stąd w zdaniu

Jas žustrje ibat karrusa.
Ja musieć-1-sg mieć-supinum auto-acc-sg
Muszę mieć auto.

Czasy gramatyczne to:
Poza wspomnianym wyżej supinum, występują również imiesłowy czynne i bierne, oba teraźniejsze i przeszłe.
Czasy dokonane tworzymy przez użycie czasownika posiłkowego ajëči (-k) i dodanie imiesłowu biernego.

Jas ajče žustravk ibat karrusa.
Musiałem mieć auto.

Negacja
Nic prostszego, przed czasownikiem, który negujemy, dorzucamy partykułę (?) ne (jeśli następujący czasownik rozpoczyna się od samogłoski), lub , jeśli od spółgłoski. Różnica polega na wymowie /e/ - trema wymusza wymówienie szwy (/[ipa]@[/ipa]).

Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Wrzesień 12, 2018, 10:12:52
Martwi mnie rozróżnienie [m] a [ɱ]. Może do któregoś z nich dodaj jakąś modulację dźwięczności chociaż?
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Wrzesień 12, 2018, 10:33:08
Co do odmiany czasowników wspomnianych wyżej:

traižëči
([ipa]/"t4{:Y_^Z@tSI/[/ipa])
czasownik regularny,
końcówka ëči
vidëči
([ipa]/"v\iI_^d@tSI/[/ipa])
czasownik regularny,
końcówka ëči
ibači
([ipa]/I"ba:U_^tSI/[/ipa])
czasownik regularny
w czasie teraźniejszym,
końcówka ači
žustreči
([ipa]/ZUs"t4{:I_^tSI/[/ipa])
czasownik regularny
w czasie teraźniejszym, modalny,
końcówka eči
pojedynczajas
tu
sas/sana/sato
traiže
traižes
traižen
vide
vides
viden
iba
ibas
iban
žustrje
žustrjes
žustrjen
podwójnaënodvë
ëvjodvë
sasa/sani/sati
traižvo
traižva
traižva
vidvo
vidva
vidva
ibavo
ibava
ibava
žustrjevo
žustrjeva
žustrjeva
mnogaëno
ëvjo
sašje/sane/sata
traižmo
traižte
traižu
vidmo
vidte
vidu
ibamo
ibate
ibanu
žustrjemo
žustrjete
žustrjenu


Martwi mnie rozróżnienie [m] a [ɱ]. Może do któregoś z nich dodaj jakąś modulację dźwięczności chociaż?
Tu chodziło bardziej o to, że zawsze przed <f> oraz <v> [m] asymiluje się do [ɱ]. Ta tabelka też wymaga dopracowania.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Wrzesień 12, 2018, 11:02:31
To jest slawlang? :P
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Wrzesień 12, 2018, 11:14:39
To jest przecież nooblang.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Pluur w Wrzesień 12, 2018, 11:47:35
Cytuj
Tu chodziło bardziej o to, że zawsze przed <f> oraz <v> [m] asymiluje się do [ɱ]. Ta tabelka też wymaga dopracowania.
To nie musisz tego do tabelki dawać.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Wrzesień 12, 2018, 12:30:02
Cytuj
Tu chodziło bardziej o to, że zawsze przed <f> oraz <v> [m] asymiluje się do [ɱ]. Ta tabelka też wymaga dopracowania.
To nie musisz tego do tabelki dawać.

Cytuj
W tabeli ujęto również alofony fonemów.
To stąd zamieszanie ;)
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Wrzesień 12, 2018, 14:15:01
Warto alofony dać w nawias (albo w ogóle nie umieszczać w tabelce, bo to trochę zbytek łask), żeby uniknąć zamieszania.
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Caraig w Wrzesień 12, 2018, 19:32:11
Wygląda słowiańskawo.
Czy ibači to z ps. *ěbati? xD
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Kazimierz w Wrzesień 12, 2018, 20:26:42
Ciekawa przesówka znaczeniowa  :-P

A sam język jak dla mnie całkiem spoko. Bardzo podoba mi się jego brzmienie (mimo tych dziwnych samogłosek). To ma btć a posteriori z elementami a priori? Masz dla niego jakiś conworld /althist czy tak sobie dla siebie?
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: 커래얟쓰 w Wrzesień 13, 2018, 13:39:25
Karantu deli [IPA][ka4a_~U_^_~tU d{E_^LI][/IPA] to język oparty na indoeuropejskich - nie do końca rozumiem języki ergatywne, aglutynacja mnie nie kręci.
Zatem jesteśmy swoimi totalnymi przeciwieństwami :P

Nawet jeśli to nóblang to i tak mi się podoba, tylko wypadałoby ogarnąć tą tabelkę z alofonami bo naprawdę wprowadza w błąd. No i chyba wszyscy czekamy na coś więcej tekst reszte gramatyki etc.

[/size]Jest rok 2018 naszej ery. Liczba podwójna zniknęła ze wszystkich znanych conlangów... Wszystkich? Nie! Jeden, jedyny conlang, wciąż stawia opór modzie i uprzykrza życie autorowi i wyimaginowanym użytkownikom, walczącym z 18 formami rzeczowników, przymiotników i liczebników.
Wygrałeś xD Mam nadzieje że taki sposób prezentowania się przyjmie!
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Dynozaur w Wrzesień 13, 2018, 18:57:37
Akurat w conlangach liczba podwójna ma się stosunkowo dobrze - zaryzykowałbym takie stwierdzenie xDDDDD
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: agentcooper w Październik 16, 2018, 22:52:20
Drobna dygresja odautorska
Ogólnie to pracuję, studiuję i do tego jeszcze mam swoją małą działalność. Mój dzień trwa od świtu do zmierzchu, a czasami wolę sobie obejrzeć serial niż głowić się nad tabelką odmian czasowników. Kiedyś byłem tym jakby bardziej zafascynowany, teraz to ucieczka od bólu życia codziennego xD

LICZEBNIKI
Postanowiłem pójść w system dwudziesiętny (dwudziestkowy?).

[th]-[/th]
   [th]słowo[/th]
   [th]wymowa[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]0[/td]
   [td]nulla[/td]
   [td]/nøːla/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]1[/td]
   [td]jen[/td]
   [td]/jæɪ̯ɲ/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]2[/td]
   [td]dve[/td]
   [td]/dvæɪ̯/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]3[/td]
   [td]tri[/td]
   [td]/trɪi̯/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]4[/td]
   [td]hetar[/td]
   [td]/xæɪ̯tar/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]5[/td]
   [td]peše[/td]
   [td]/pæɪ̯ʃə/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]6[/td]
   [td]akos[/td]
   [td]/aʊ̯kos/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]7[/td]
   [td]sišt[/td]
   [td]/sɪi̯ʃt/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]8[/td]
   [td]akta[/td]
   [td]/aʊ̯kta/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]9[/td]
   [td]degen[/td]
   [td]/dæɪ̯ɣən/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]10[/td]
   [td]dats[/td]
   [td]/daʊ̯ts/[/td]
[/tr]
[/table]


[th]-[/th]
   [th]słowo[/th]
   [th]wymowa[/th]
[/tr]
[tr]
   [td]11[/td]
   [td]jendets[/td]
   [td]/jæɪ̯ɲdəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]12[/td]
   [td]dvedets[/td]
   [td]/dvæɪ̯dəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]13[/td]
   [td]tridets[/td]
   [td]/trɪi̯dəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]14[/td]
   [td]hetardets[/td]
   [td]/xətaɔ̯rdəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]15[/td]
   [td]pešedets[/td]
   [td]/pəʃæɪ̯dəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]16[/td]
   [td]akosdets[/td]
   [td]/akou̯zdəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]17[/td]
   [td]sišdets[/td]
   [td]/sɪi̯ʒdəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]18[/td]
   [td]aktadets[/td]
   [td]/aktaʊ̯dəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]19[/td]
   [td]degendets[/td]
   [td]/dəɣæɪ̯ndəts/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]20[/td]
   [td]dventej[/td]
   [td]/dvæɪ̯ntəj/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]21[/td]
   [td]dventej jen[/td]
   [td]/dvæɪ̯ntəj jæɪ̯ɲ/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]30[/td]
   [td]trintej[/td]
   [td]/trɪi̯ɲtəj/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]40[/td]
   [td]hetarintej[/td]
   [td]/xæɪ̯tarɪi̯ɲtəj/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]50[/td]
   [td]pešeintej[/td]
   [td]/pæɪ̯ʃə.ɪi̯ɲtəj/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]60[/td]
   [td]tridventej[/td]
   [td]/trɪdvæɪ̯ntəj/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]70[/td]
   [td]tridventejdats[/td]
   [td]/trɪi̯dvəntæɪ̯ʝdats/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]80[/td]
   [td]hetardventej[/td]
   [td]/xæɪ̯tardvæɪ̯ntəj/[/td]
[/tr]
[tr]
   [td]90[/td]
   [td]hetardventejdats[/td]
   [td]/xətaɔ̯rdvəntæɪ̯ʝdats/[/td]
[/tr]
[/table]
Tytuł: Odp: Język karancki
Wiadomość wysłana przez: Henryk Pruthenia w Październik 16, 2018, 23:48:29
Hetar się podoba, fajnie wyprowadzone/zmieniono/wymyślone. Ciekawe co doprowadziło do powstania piątki i siódemki. Chodzi mi o owe /š/ ciekawie wygląda. A szóstka - jakaś samogłoska dla ułatwienia wymowy, czy skąd wygrzebane?