Pokaż wiadomości

Ta sekcja pozwala Ci zobaczyć wszystkie wiadomości wysłane przez tego użytkownika. Zwróć uwagę, że możesz widzieć tylko wiadomości wysłane w działach do których masz aktualnie dostęp.


Pokaż wątki - CookieMonster93

Strony: [1] 2 3
1
Nauka natlangów / Język putonghua w obydwu pismach
« dnia: Luty 03, 2018, 15:42:01 »
Cześć, dzieciaczki. Stwierdziłem, że przydałby się tutaj jakiś porządny kurs chińskiego. Co prawda nie mam absolutnie nic złego do powiedzenia o poprzednim, ale chciałbym poprowadzić własny wg własnego widzimisię. Przy okazji będę tutaj umieszczał różnice między wersją tajwańską a chińską. Poza pismem są delikatne różnice w wymowie, rzadziej występuje ton neutralny i bardzo rzadko różni się odrobinę wymowa. Kurs będzie prowadzony w obydwu pismach. Wszystkie tekściki napisane będą osobno w jednym i drugim, a przy listach słówek, jeśli występuje różnica w wymowie między Tajwanem a Chinami, będzie to ładnie wspomniane. ;-)

Kursy będę prowadził wg własnego podziału na poziomy, pierwsze 2 poziomy będą miały po 300 znaków, kolejne stopniowo więcej. Podział wyglądać będzie mniej więcej w ten sposób:

Mój poziomHSK (certyfikaty chińskie)TOCFL (certfikaty tajwańskie)CEFR
1 (300 字)1 (174 字)A0
2 (600 字)2 (347 字)1 (489 字)A1
3 (1000 字)3 (617 字)2 (787 字)A2
4 (1600 字)4 (1064 字)3 (1304 字)B1
5 (2200 字)5 (1685 字)4 (1936 字)B2
6 (3000 字)6 (2663 字)5 i 6 (~2800 字)C1 i C2

字 zì = znaki

Jak widzicie, starałem się łączyć poziomy tak, żeby jednocześnie uczyć do jednego i drugiego certyfikatu, i żeby dać sobie pulę do wprowadzania jakichś innych uznanych przeze mnie za istotne słów. ;-)

Poziom pierwszy będzie obejmował 25 lekcji (20 lekcji po 15 znaków + ćwiczenia oraz 5 sprawdzianów)
 
第一課 // 第一课 // dì yī kè // Lekcja pierwsza

1.1 Wprowadzenie do pīnyīnu
1.1.1 Spółgłoski – część pierwsza
1.1.2 Samogłoski – część pierwsza
1.1.3 Intonacja
1.2 Słownictwo
1.3 Gramatyka
1.3.1 Szyk zdania w j. putonghua
1.3.2 Zadawanie pytań z partykułą 嗎 // 吗 // ma
1.3.3 Zadawanie pytań z partykułą 呢 // ne
1.3.4 Przymiotniki w funkcji orzeczenia, przysłówek 很 // hěn
1.3.5 Przysłówek 也 // yě
1.3.6 Tworzenie pytań typu 什麼 // 什么 // shénme


1.1 Wprowadzenie do pīnyīnu

Pierwszą ważną informacją dotyczącą wymowy chińskiej jest to, że nie występuje w niej podział na spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne jak w języku polskim, a raczej na przydechowe i bezprzydechowe. Te pierwsze oznacza się w pinyinie jako bezdźwięczne np. p /pʰ/ [pʰ], pozostałe zaś jako dźwięczne b /p/ [b̥]~[b]. Spółgłoski bezprzydechowe, chociaż fonemicznie oznaczane są jako bezdźwięczne i chociaż tak też mogą być wymawiane, z reguły bliższe są polskim spółgłoskom dźwięcznym albo dźwięcznym spółgłoskom ubezdźwięcznionym (ale nie całkowicie).

1.1.1 Spółgłoski – część pierwsza

pīnyīn
wymowa
pīnyīn
wymowa
b
[b̥] ~ [b]
p
[pʰ]
d
[d̥] ~ [d]
t
[tʰ]
g
[ɡ̊] ~ [ɡ]
k
[kʰ]
m
[m]
n
[n]
h
[x ]
f
[f]
l
[l]
w
[w]
y
[j]

1.1.2 Samogłoski – część pierwsza

pīnyīn
wymowa
a
[a]
o
[ɔ] ~ [wɔ]*
e
[ɤ] ~ [ɯʌ]** lub [ə] - nieintonowane
i
[i] ~ [ɨ]***
u
[u] ~ [y]****
ü
[y]
* po spółgłoskach b, p, m, f
** zależnie od użytkownika [ɤ] może, ale nie musi się dyftongizować, jeżeli nie następuje po nim spółgłoska
*** po spółgłoskach twardych (w kolejnych lekcjach)
**** po spółgłoskach miękkich (w kolejnych lekcjach)

1.1.3 Intonacja

mā – ton wysoki, równy
má – ton wznoszący (od średniego do najwyższego poziomu)
mǎ – ton opadająco-wznoszący (od poziomu średnio-niskiego do najniższego, a potem do wysokiego)
Przy szybkiej wymowie wymawiana jest tylko pierwsza część tonu (od średnio-niskiego na sam dół), często towarzyszy mu creaky voice.
mà – ton opadający (od najwyższego do najniższego poziomu)
ma – sylaba nieintonowana

W przypadku połączenia 3 ton + 3 ton, wymawiamy 2 ton + 3 ton (patrz 你好 w części Słownictwo), jeżeli ton 3 powtarza się więcej niż 1 raz w obrębie jednego słowa / zwrotu, możemy wymówić np. 3 + 3 + 3 + 3 jako 2 + 2 + 2 + 3, gdy zaś mamy 2 zwroty 3 + 3, to raczej będzie to 2 + 3 + 2 + 3.

CLICK

1.2 Słownictwo

Legenda:
繁體字 fántǐzì – znaki tradycyjne
简体字 jiǎntǐzì (czyt. jiántǐzì) – znaki uproszczone
tái – na Tajwanie
zhōng – w ChRL

Bardzo polecam stronę: https://www.mdbg.net/chinese/dictionary do nauki pisania, jeśli klikniecie na wybrany znak, a potem na pędzel, możecie zobaczyć gifa z kolejnością kresek.

Nr
繁體字
简体字
pīnyīn
PL
Gramatyka
1
ja
zaimek os.
2
ty
zaimek os.
2a
ty (żeńskie)
zaimek os.
3
jiào [d̥͡ʑ̥jɑʊ ˥˩]
1. mieć na imię (lub imię i nazwisko)
2. wołać
3. szczekać
czasownik
4
shì [ʂɨ ˥˩]
być (kimś / czymś)
czasownik
5-6
什麼
什么
shénme [ʂən˧˥ mə˧]
jaki, co
zaimek pytający
7
zì [d̥͡z̥ɨ ˥˩]
znak (pisma)
rzeczownik
8
míng [miŋ ˧˥]
1. imię (w złożeniach)
2. klasyfikator do ludzi
1. rzeczownik
2. klasyfikator
8a
名字
名字
台: míngzì
中: míngzi
imię (samodzielny rzeczownik)
rzeczownik
9
xìng [ɕiŋ ˥˩]
1. nazwisko
2. mieć na nazwisko
1. rzeczownik
2. czasownik
9a
姓名
姓名
xìngmíng
imię i nazwisko
rzeczownik
10
謝謝
谢谢
xièxie [ɕjɛ˥˩ ɕjɛ˩]
dziękować, dziękuję
czasownik
10a
謝謝你
谢谢你
xièxie nǐ
dziękuję ci
11
hǎo [xɑʊ ˧˩˦]
1. dobry
2. dobrze
3. bardzo (potocznie)
1. przymiotnik
2-3. przysłówek
11a
你好
你好
ní hǎo*
dzień dobry
12
hěn [xən ˧˩˦]
bardzo
przysłówek
13
też
przysłówek
14
ma
czy?
partykuła
14a
你好嗎?
你好吗?
ní hǎo ma?
jak się masz?
15
ne [nə]
a
partykuła
* pod wpływem sandhi, połączenie 3 ton + 3 ton wymawiamy jako 2 ton + 3 ton, stąd ní hǎo zamiast nǐ hǎo.

1.3 Gramatyka

1.3.1 Szyk zdania w j. putonghua

Podstawowym szykiem zdania w języku putonghua jest podmiot + orzeczenie + dopełnienie.

我叫Maciej。
Mam na imię Maciej.

1.3.2 Zadawanie pytań z partykułą 嗎 // 吗 // ma

Żeby stworzyć pytanie typu „czy… ?”, wstawiamy partykułę 嗎 // 吗 na końcu zdania

你叫Maciej嗎? // 你叫Maciej吗?
Czy masz na imię Maciej?

1.3.3 Zadawanie pytań z partykułą 呢 // ne

Partykuła 呢 // ne służy do zadawania pytań typu „(…), a… ?” Umieszczona jest zawsze na końcu zdania.

我叫Maciej,你呢?
Mam na imię Maciej, a ty?

1.3.4 Przymiotniki w funkcji orzeczenia, przysłówek 很 // hěn

Przymiotniki w j. putonghua mogą pełnić rolę orzeczenia. Muszą jednak wtedy występować w zdaniu twierdzącym z przysłówkiem stopnia. Najbardziej podstawowym przysłówkiem stopnia jest 很 // hěn i jak każdy przysłówek występuje po podmiocie, przed orzeczeniem.

你好嗎? // 你好吗?
我很好,謝謝。// 我很好,谢谢。


Jak się miewasz?
Mam się dobrze, dziękuję.

1.3.5 Przysłówek 也 // yě

Przysłówek 也 // yě odpowiada polskiemu „też” albo „oraz” łączącemu dwa zdania, ponieważ w j. putonghua słowo „i” może łączyć wyłącznie rzeczowniki i zaimki. Jako przysłówek jest umiejscowiony zawsze po podmiocie, przed orzeczeniem.

我看書,(我)也吃飯。// 我看书,(我)也吃饭。
wǒ kàn shū, (wǒ) yě chī fàn.
Czytam książkę i jem (posiłek).

1.3.6 Tworzenie pytań typu 什麼 // 什么 // shénme

Zadając pytania za pomocą zaimków pytających, nie zmieniamy szyku zdania. Podstawiamy – w tym wypadku 什麼 // 什么 // shénme – pod informację, która nas interesuje.

你的名字是什麼?// 你的名字是什么?

台:nǐ de míngzì shì shénme?
中:nǐ de míngzi shì shénme?
Jak masz na imię?
dosł. Twoje - imię - jest - co?

Partykułę 的 omówię przy kolejnych zajęciach. ;-)

2
Pisma i ortografie / Ciastko-tengwar dla polskiego
« dnia: Styczeń 08, 2016, 23:01:52 »
Na razie wrzucam to :-)
Spoiler
[close]

Przykład tekstu jutro! :D

Parę wyjaśnień:
– ó powstało z połączenia diakrytyków o i u. Przypomina kroplę wody napisaną pod kątem. ^_^
– tak wiem, tengwar powinien być zapisywany fonetycznie w 100%, ale mój nie będzie. Chcę, by zachował cechy obecnej polskiej ortografii.
– zmiękczenie oznaczane kropką pod literą (bo kropka nad literą to i), nie tylko w przypadku ć, ś, ź, ń. Także m̩, w̩ i inne, więc wiadro to wiadro
– Uznałem, że skoro w polskim mamy jedno r, to użyję tylko jednego. (Tengwar ma dwa, jedno na początku i w środku, drogie wygłosowe). Znak na rz, to znak dla bezdźwięcznego tengwarowego r.
– Nie ma sposobu na zapisywanie geminat z diakrytykiem, wolę po prostu zapisać je dwa razy.
– W przypadku ź trochę fail, bo kropka powinna być poniżej, ale trochę braknie miejsca przy wpisywaniu klawiaturą. :C

3
Pisma i ortografie / Hangyl dla polskiego
« dnia: Sierpień 20, 2014, 11:48:14 »
Polski Hangyl
퍼릐ᄊ키 한게릐

Pozor! Projekt mocno naciągany!

Geneza powstania

– Szyfrowanie wiadomości pisanych w języku polskim np. na wykładach, jak mi się nudzi, a piszę coś, czego nikt nie powinien rozumieć. Cyrylica okazała się nie dość wystarczająca, bo zdarzają się jednostki, które „coś kojarzą” i „coś tam przeczytają”.
– Nuda
– Hangyl jest zajebisty

Samogłoski
Łacinka
V
ʲV ~ jV
*V~łV
a
e
y
(ㅖ)
o
ó
1
u
(우)2
i
(이)2   ㅣ
*blokowy wypełniacz*  3
ę
(앵)
(얭)
(왱)
ą
(엉)
(영)
(웡)
* – Przekształca s, z, c, dz, r, p, b w sz, ż, cz, dż, rz, f, w.
1 – brak lepszego znaku, pozostało oe :C
2 – występują w osobnych sylabach, aby nie przekształcać spółgłosek
3 – w tym przypadku trzeba zostawić samą spółgłoskę :)

Spółgłoski
Hangyl
Czytanie bazowe
Czytanie miękkie
Czytanie przekształcone
g [ɡ]
ǵ [ɟ̠]
-
k [k]
ḱ [c̠]
-
n [n̪]
ń [ȵ]
-
d [d̪]
ď [d̪ʲ]
-
t [t̪]
ť [t̪ʲ]
-
r [r]~[ɾ]
l [l̪]~[ʎ]
rz [̦ʒ]~[ʃ]
m [m]
ḿ [mʲ]
-
b [b]
b́ [bʲ]
w [v]
p [p]
ṕ [pʲ]
f [f]
z [z̪]
ź [ʑ]
ż [ʒ]
s [s̪]
ś [ɕ]
sz [ʃ]
dz [d͡z̪]
dź [d͡ʑ]
dż [d͡ʒ]
c [t͡s̪]
ć [t͡ɕ]
cz [t͡ʃ]
(c)h
  • ~[h]
(c)h́ [ç̠]
-
ᄋ*
-
-
-
Z braku znaku dla 'z' zapisałem hangylowe /s/ jako Z, a /ss/ jako S. Analogicznie postąpiłem w przypadku c, dz – choć nie było to konieczne, chciałem być konsekwentny. Inne podwójne znaki nie występują w tym hangylu :) Także w blokach ;)

*Funkcje ᄋ
#1 – pojawia się na początku sylaby, jeśli sylaba nie zaczyna się spółgłoską.
#2 – po e oraz o oznacza nosowość (ę, ą).
#3 – jeśli następuje po nim samogłoska jotowana, tworzy j + samogłoskę; a jeśli występuje po nim samogłoska przekształcająca spółgłoskę w historycznie miękką, to wtedy zastępuje ł.
#4 – pomaga zapisać finalne j oraz ł, jeśli znajduje się pomiędzy nimi, a i/u np. kraj – ᄏ라잉, stał – ᄊ타웅   .

Zasady pisania:
#1 Samotna samogłoska nie stoi sama.
#2 Dzielenie na sylaby: po pierwsze dzielimy wyraz tak, by w miarę możliwości każdy blok zaczynał się od spółgłoski. Nie naruszając zasady pierwszej dzielenia na sylaby, zapisujemy w miarę możliwości jedną spółgłoskę na koniec bloku. Samotne spółgłoski zapisujemy tak, by nie naruszyć powyższych dwóch zasad np. CCV = C+CV, VCCCV = VC+C+CV, VCC = VC+C (np. CCV = dwa = d+wa (ᄃ봐); VCCCCV - ekstra = ek+s+t+ra (애ᄏᄊᄐ라), VCC = ups = up+s (웊ᄊ))

Przykładowy tekst „Ojcze Nasz” (어잉쫴 나쓰):
어잉쫴 나쓰, ᄏ토레씌 얬ᄐ 브 냬뱨,
어잉쫴 나쓰, ᄏ토레씌 얬ᄐ 브 냬뱨,
씌브얭쯰 썡 이먱 ᄐ붜얘,
ᄑ뤠잉즤 ᄏ로럤ᄐ붜 ᄐ붜얘;
벙즤 붜랴 ᄐ붜야 야커 브 냬뱨, 탘 이 나 섀미.
ᄒ럐바 나쐐거 퍼브쐗냬거 다잉 남 지쌰잉;
이 얻ᄑ우씌쯰 남 나쐐 브이네,
 야커 이 메 얻ᄑ우쓰쫘메 나쒬 브이너봐잉쩜;
이 냬 뵈즤 났 나 퍼쿠쐐냬,
아럐 났 ᄉ바브 어대 ᄉ왜거.
아맨

ᄒ왜ᄒ왜ᄒ왜 :)

4
Pisma i ortografie / Problem z zapisem
« dnia: Luty 03, 2014, 14:17:10 »
Problem, który wciąż do mnie wraca i wciąż nie mam pomysłu na odpowiedni zapis.
Chodzi o zapis procesu, który zachodzi w jednym z moich dialektów języka polskiego. Próbowałem wielu pomysłów, tudzież absurdalnych. Wiąże się to z procesem opisanym poniżej, ale dla pełnego obrazu zamieszczę także inne procesy w tym dialekcie.

#1 Proces wyróżniający gwarę spośród innych w althiście o Nowej Fundlandii
nagłosowe o, ó, u oraz o, ó, u po a) samogłosce, b) p, b, m ulegają prelabializacji
o > [wɐ]
ó > [wɔː]
u > [wɵ]
Zapisy jak dotąd wymyślone przeze mnie: (w kolejności jak powyżej): 1. ò, ô, ù, 2. łâ, łá, łö, 3. ø, ǿ, ʉ (żaden z nich mi się nie podoba, zwłaszcza pierwszy, a drugi jest bez sensu)
Inne procesy:
Spoiler
[close]

EDIT: Fajnie, jakby ktoś miał pomysł z diakrytykiem pod literą, ale niestety mi nic do głowy nie przychodzi. :/

5
Cyrylica / Praktyczna? cyrylica by Ciastek
« dnia: Styczeń 11, 2014, 00:33:08 »
Cyrylica zrobiona trochę z nudów, trochę (możliwe, że w przyszłości) do szyfrowania polskiego, by nikt z moich znajomych nie zrozumiał. Niestety nie miałem pomysłu na literę Y, a za wszelką cenę chcę uniknąć Ы, ponieważ uważam, że litera zaczynająca się od Ь, nie powinna oznaczać twardego dźwięku. Proszę o traktowanie projektu z lekkim przymrużeniem oka, acz wszystkie uwagi mile widziane.
Łacinka
Grażdanka polska
Nazwa liter(y)
A
А а, Я я
a, ja
Ą
Оӈ оӈ, Юӈ юӈ1
-
B
Б б
be
C
Ц ц
ce
Ć
Ть ть
-
CZ
Ч ч
cze
D
Д д
de
DZ
Дз дз
-
Дь дь
-
Дж дж
-
E
Ее, Ѥѥ
e, je
Ę
Еӈ еӈ, Ѥӈ ѥӈ1
-
F
Ф ф
ef
G
Г г
gie
H, CH
Х х2
cha
I
И и
i
J
Й й
jot
K
К к
ka
Ł
Л л
L
Ль ль
-
M
М м
em
N
Н н
en
Ń
Нь нь
-
O
О о, Ю ю4
o, jo
Ó
О́ о́, Ю́ ю́4
o z kreską, jo z kreską
P
П п
pe
R
Р р
er
RZ
Ҏ ҏ3
erz
S
С с
es
Ś
Сь сь
-
SZ
Ш ш
esz
SZCZ
Щ щ
szcze
T
Т т
te
U
У у, ІУ ıу4
u, ju
Ŭ
Ў ў
krótkie u
W
В в
we / wu
Y
ѵ
y
Z
З з
ze(t)
Ź
Зь зь
-
Ż
Ж ж
że(t)
/ŋ/
ӈ
nosek
[j]
ь
miękki znak
twardy znak
ъ
twardy znak

Лѥгенда (Legenda):
1 – w rzeczywistości ogonek ten jest trochę krótszy przy н (n). Znak ten jest używany we wszystkich pozycjach jako oznaczenie fonemu /ŋ/.
EDIT: Uwaga! Nie dotyczy allofonicznego [ŋ], a jedynie asynchronicznych polskich nosówek!
2 – Rozróżnienie h-ch nie zostało zachowane.
3 – Uznałem, że skoro historycznie miękkie spółgłoski są oznaczane przy pomocy innych liter, to rz również powinno. Wstążka przy tym znaku jest odrobinę wyraźniejsza (w moim wyobrażeniu) niż widać tutaj.
4 – Uznałem, że jo i będą zapisywane przy pomocy ю, ю́ zamiast ё, które nie dość, że tutaj nie pasuje, to pozostawia problem z zapisem . Niestety na zapis ju nie miałem lepszego pomysłu niż ІУ, ale sądzę, że to dobre i konsekwentne rozwiązanie (patrz – inne jotowańce prócz ja).

Poza tym niezgłoskotwórcze u w wyrazach obcych np. auto, Europa otrzymało również swój własny znak.

Zapis w wyrazach obcych:
tia, dia, sja, zja – тъя, дъя, съя, зъя i podobnież: tii, diom, sją, zję itd. – тъи, дъюм, съюӈ, зъѥӈ
W pozostałych przypadkach używa się miękkiego znaku np. -ia/-ja > ья oraz -ii/-ji > ьи etc.

au, eu => аў, еў
weekend => ўикенд

6
Lingwistyka ogólna / Fonetyka, itp.
« dnia: Styczeń 05, 2014, 14:19:11 »
[ɟ] jest używane na oznaczenie polskiego miękkiego g i jest bardziej akuratne niż [gʲ]. IPA nie jest uniwersalną mądrością, która wszystko określa na 100% dokładnie. Była już o tym mowa. Podobnie też miękkie k oznacza się [c] np. kiedy [ˈcɛdɪ̈]

7
Lingwistyka ogólna / Ameryckie /ʊ/
« dnia: Styczeń 02, 2014, 14:13:37 »
Filmik z dokładną wymową /ʊ/ w amerykańskim angielskim 18:40 zaczyna mówić o /ʊ/
Zastanawiam się, czy [ʊ] to odpowiednie oznaczenie amerykańskiego /ʊ/? Zacznę od vowel chartu dla angielskiego dialektu, który jest najbliższy AmE. Widać tu, że [ʊ] jest całkiem blisko położone względem
  • , przez co można wywnioskować, że powinno brzmieć podobnie. Jednakże [ʊ] jest niezaokrąglone (tak przynajmniej wnioskuję po tym, co mówi pani na filmiku), więc jak oznaczyć ten dźwięk?

Czy jest to może jednak [ɤ] wysunięte do przodu czy [ɯ] ściągnięte w dół? Mam problem z dokładnym oznaczeniem tego dźwięku, a jest mi potrzebny do dialektów, które wymyślam dla Nowej Fundlandii.
EDIT: Jak słucham np. /ʊ/ w australijskim angielskim, to brzmi o wiele bardziej jak coś blisko [u] lub
  • , jest zaokrąglone, tak myślę.

8
Do gramatycznych i leksykalnych różnic jeszcze nie doszedłem, ale leksykalnymi planuję się zająć w najbliższym czasie. :D

Tutaj trochę o tym, co naskrobałem odnośnie fonetyki i fonologii, wzorowałem się bardzo mocno na belgijskim francuskim, bo zachował parę archaicznych co do wymowy cech np. rozróżnienie /ɛ̃/ - /œ̃/ oraz /ɛ/ - /ɛː/ itp. pierdoły. Artykuł o belgijskim francuskim i jego fonologii znaleźć można łatwo na anglojęzycznej wikipedii w artykule "Belgian French" :-)

Język francuski w Nowej Fundlandii:
Fonologia:
Fonologia ma wiele cech belgijskiej francuszczyzny:
• Brak fonemu /ɥ/: Kombinacja /ɥi/ jest zastąpiona przez /wi/, w innych sytuacjach /ɥ/ zmienia się w /y(w)/. Dlatego dla frankofonów z NF słowa enfuir i enfouir są homofonami.
• Różnica między /ɛ̃/ i /œ̃/ jest zachowana, podczas gdy we Francji te dwa dźwięki zlały się ze sobą. Więc: brin i brun są wymawiane inaczej w Nowej Fundlandii, a bardzo często są homofonami we Francji. /œ̃/ jest realizowane w Nowej Fundlandii jako [ɐ̃] lub [ã], a przy transkrypcjach fonemicznych zapisywane /ɐ̃/.
• Różnica między samogłoskami /ɛ/ i /ɛː/ jest utrzymana, podczas gdy we Francji, te dwa dźwięki zlały się ze sobą. Słowa mettre i maître są wymawiane inaczej.
• Różnica między /o/ i /ɔ/ jest utrzymana, słowa peau i pot wymawiane są inaczej.
• Występuje silna różnica między krótkimi a długimi samogłoskami:
Podczas gdy we Francji długie samogłoski występują tylko w zamkniętych sylabach, w NF mogą występować nawet na samym końcu wyrazu: <ée#>, <aie#> [ˈeɪə], <ue#> [ˈyː], <ie#> [ˈiː], <oue#> [ˈuː] i <eue#>[ˈøː]. Wskutek tego niemal każdy żeński przymiotnik brzmi inaczej niż jego męski odpowiednik.
• Fonem /ɑ/ jest wymawiany jako dłuższy odpowiednik /a/: [äː] lub dialektalnie: [ɑː]~[ɒː], zapis fonemiczny: /aː/
• Litera "w" jest zawsze wymawiana [w], tak samo jak w j. angielskim. We Francji, jest często wymawiana [v] jak w Niemieckim. Na przykład, słowo wagon to /vaɡɔ̃/ w standardowym francuskim, ale /waɡõ/ w nowofundlandzkim francuskim.
• Występuje ubezdźwięczniane dźwięcznych głosek w wygłosie np. d wymawia się [t̪], b wymawia się [p], a g – [k]. Czasem dochodzi do uproszczenia grupy spółgłoskowej, bo zanika l, to powoduje wymawianie: /ɡrɔ̃ːt̪/ zamiast /ɡrɔ̃ːd̪/ (grande) lub /t̪aːp/ zamiast /t̪abl̪/ (table).
Cechy typowe dla nowofundlandzkiej francuszczyzny:
• Fonem /ʎ/ nie istnieje, zastępuje go /j/.
• Fonem /ʁ/ jest realizowany przeważnie jako [r] i w zapisie fonemicznym oznaczany /r/. Inne warianty wymowy spotyka się wśród imigrantów. Osoby z wadą wymowy mają tendencję do wymawiania /r/ jako [ɹ], jak w nowofundlandzkim angielskim. (To samo dotyczy osób z wadą wymowy, którzy posługują się w Nowej Fundlandii innymi językami, które mają głoskę: [r])
• Przesunięcie samogłosek nosowych:
/ɑ̃/ > /ɔ̃/
/ɔ̃/ > /õ/
/œ̃/ > /ɐ̃/: [ɐ̃]~[ã]
/ɛ̃/: [ɛ̃]
Oraz ustne /œ(ː)/: [ɐ(ː)] wśród młodych osób, głównie wśród dziewcząt oraz wśród młodzieży z okolic Tomaszowa. De facto [œ(ː)] jest wymową standardową, lecz przymyka się coraz częściej oko na [ɐ(ː)] i coraz częściej pojawiają się prezenterzy telewizyjni bądź radiowi wymawiający ten dźwięk w ten sposób. Uwaga! Tylko w dialekcie północnym (używanym też w Tomaszowie i okolicach).
W nowszych opracowaniach naukowych nt. wymowy w nowofundlandzkim francuskim opisuje się [ɐ(ː)] jako jeden z wariantów fonemu /œ(ː)/. Szacuje się, że ok. 17% użytkowników francuskiego w NF używa [ɐ(ː)], przy czym 72% tej liczby to młodzież, a niemal 2/3 z nich to dziewczęta.
Fonem /ø(ː)/ realizuje się zaś jako [ɵ(ː)]
• Dyftongizacja /o/ i /e/:
[oʊ] i [eɪ] jako realizacje fonemów /o/, /e/ pojawiają się wszędzie prócz pozycji przed [r], [l], [w], [j], gdzie wymawiane są: [oː], [eː], zaś w wygłosie, gdy są długimi samogłoskami (np. w przymiotnikach żeńskich) wymawiane są: [oʊə] i [eɪə]
Zapis fonemiczny powyższych dźwięków to: /oː/ i /eː/, a długie: /oːə/ i /eːə/
• Palatalizacja /t/, /d/, /s/, /z/ przed /y/ do /ʨ/, /ʥ/, /ɕ/, /ʑ/. Przed /ɥ/, które przeszło w /w/ nie zachodzi palatalizacja.

Różnice fonetyczne między dialektami:
/ɐ̃(ː)/:   
[ɐ̃(ː)] – dialekt północny
[ã(ː)] – dialekt południowy (dokładniej: [ä̃(ː)])
/œ(ː)/:
[œ(ː)] lub [ɐ(ː)] – dialekt północny
[œ(ː)] – dialekt południowy
/aː/:
[äː] – dialekt północny
[ɑː] lub [ɒː] – dialekt południowy

9
Nauka natlangów / Nederlands met Koekiemonster
« dnia: Czerwiec 29, 2013, 14:42:50 »
Les 1 - Vocalen/Klinkers

Wymowę, o której poniżej napisałem można odsłuchać TUTAJ
de vocaal / de klinker - samogłoska

Na pierwszej lekcji nie będzie jeszcze wszystkich samogłosek, nie ma co przeciążać mózg, ucząc się zbyt wielu informacji na raz. :-) Na początek wprowadzenie do dźwięków "prostych",  dyftongi będą na następnych zajęciach. :-) Celem lekcji 1. jest zrozumienie podstaw niderlandzkiej ortografii, zasady są bardzo proste i logiczne i zasady są bardzo przestrzegane, wyjątków bowiem jest niewiele.

Samogłoski "proste" - wersja krótka i długa oraz zapis

Na tej (jak na każdej) lekcji będę posługiwał się zapisem dla wymowy "standardowej", takim, który można znaleźć w każdym słowniku, gdzie jest podana wymowa oraz dokładnie takim, jakim posługujemy się na lekcjach fonetyki. Oczywiście każdy zapis fonetyczny charakteryzuje się tym, że występują w nim pewne uproszczenia bądź nie jest do końca dokładny (chociażby zapis polskiego "y" albo pisanie angielskiego R jako [r] w słownikach itp.), wszystkie niuanse zostaną omówione, oczywiście nawiązywać będę do wymowy standardowej, dialektów omawiać nie będę, wyślę za to może parę linków, żebyście wiedzieli, że to, co "oficjalne" jest tutaj, a co nie, to nie. :-)
Wymowa oficjalna dla "holenderskiego niderlandzkiego" to dialekt bazowany na tym z okolic Maastricht*, wymowa oficjalna dla Belgii to praktycznie to samo, z drobnymi różnicami, głównie w wymowie G, CH oraz IJ/EI i UI. :-)
*TAK W AMSTERDAMIE I HADZE POSŁUGUJĄ SIĘ DIALEKTAMI, KTÓRE NIEWIELE MAJĄ WSPÓLNEGO Z JEDYNYM SŁUSZNYM NIDERLANDZKIM!!!!1111oneoneone

Poniżej samogłoski "proste". To, co w nich jest najfajniejsze, to to, że w każdym dialekcie brzmią niemalże tak samo. :-)

Samogłoska krótka
IPA
Zapis w słownikach
Samogłoska długa
IPA
Zapis w słownikach
a
[ɑ]
[ɑ]
a/aa
[aː]
[a]
e
[ɛ], nieakc.: [ə]
[ɛ], nieakc.: [ə]
e/ee
[eː]~[eɪ]1
[e]
i
[ɪ]~[ɪ̈]
[ɪ]
ie
[i]2
[i]
o
[ɔ]
[ɔ]
o/oo
[oː]~[oʊ]1
u
[ʏ]
[ʏ]
u/uu
[y]2
[y]
-
-
-
oe
[u]2
[u]2
SAMOGŁOSKI W HOLANDII TABELKA i DYFTONGI HOLENDERSKIE NA POTEMSAMOGŁOSKI W BELGII TABELKA i DYFTONGI NA POTEM

1 - De facto żaden wariant nie jest lepszy niż drugi, Holendrzy mają tendencję do dyftongizowania :-) Przed "R" i "Dark L" te dźwięki brzmią:
(tu również chyba nie ma lepszego, choć nas uczą "tych pierwszych"):
"ee" [eː]~[eə]~[ɪː]~[ɪə]
"oo" [oː]~[oə]~[ʊː]~[ʊə]

2 - długie [iː], [yː], [uː] zamiast [i], [y], [u] wymawia się de facto TYLKO przed /r/

Kolejna ciekawostka z neta i mój komentarz:
"/ɪ ʏ y/ are lowered and backed, and sound more like [ɘ̟ ɵ̟ ʉ̞] respectively." - Nie powiedziałbym, że są aż tak "obniżone i cofnięte", jednak faktem jest, że odrobinę są. Flamandzkie (belgijskie) [y], to nadal [y] - mimo wszystko. :-) Holenderskie "u/uu" zaś to jak najbardziej [ʉ̞]. :-)

WAŻNE WYJĄTKI
Samogłoska "i" w wyrazach obcego pochodzenia w sylabach otwartych jest wymawiana jako [i]~[iː]
Samogłoska "y" występuje w wyrazach obcego pochodzenia, w sylabach zamkniętych oznacza [ɪ], w otwartych [i]~[iː]; są też wyrazy, gdzie odpowiada dźwiękowi [ɛi].

W wyrazach obcego pochodzenia samogłoski "długie-nieakcentowane" są wymawiane krótko, ale z barwą samogłoski długiej np.:
economie [ekono'mi], bioscoop [bijos'ko:p]

Sylaby otwarte i zamknięte, czyli kiedy podwajamy spółgłoskę lub samogłoskę

Zamiast się rozpisywać, krótko omówię to w punktach:
1. Gdy sylaba jest otwarta, samogłoska w niej jest długa np. buren ma długie "u" /y(ː)/, bo bu-ren. (nie możemy zamknąć sylaby, bo sylaba kolejna zawsze musi zaczynać się spółgłoską)
2. Gdy sylaba jest zamknięta, samogłoska w niej jest krótka np. vis ma krótkie "i" /ɪ/.
3. Gdy potrzebujemy krótkiej samogłoski w otwartej sylabie, zamykamy ją dodatkową samogłoską np. letter = let-ter (gdyby było le-ter - e byłoby długie)
4. Kiedy zaś potrzebujemy długiej samogłoski w zamkniętej sylabie, podwajamy ją np. maken (robić) = ma-ken, zaś ik maak /aː/ (robię), bo "mak" miałoby krótkie "a" /ɑ/, a długość pozostaje na tym samym miejscu przy odjęciu końcówki bezokolicznika. :-)

Kolejne ważne zasady:
1. NIGDY nie piszemy dwa razy jednej spółgłoski na końcu wyrazu... NIGDY!!!!1111 np. liggen (leżeć) => ik lig (ja leżę) - zamykanie jednej sylaby dwa razy nie ma sensu.
2. Są dwie spółgłoski, które nigdy nie pojawiają się na końcu słowa: v oraz z; zastępowane są przez f i s, omówimy to przy spółgłoskach i odmianach. :-)

DOPISEK, UWAGA UWAGA!!!!
Nawet, jeśli mamy w wyrazie dwuznak, to "dzielimy słowo" na sylaby w taki sposób, jakby dwuznaku nie było np.
ciało => lichaam, ma krótkie "i" /ɪ/ ponieważ lic-haam!!!!!!

10
Polszczyzna / Rzadkie i fajne słownictwo, które mało kto zna :)
« dnia: Maj 09, 2013, 15:24:09 »
Jak wiadomo, słowa lubią wypadać z głowy, a czasem znamy jakieś słowo, a nie potrafimy go komuś wytłumaczyć. Możliwe, że dzieje się tak, ponieważ nie znamy jego znaczenia wystarczająco dobrze.

Postanowiłem zatem utworzyć temat, w którym każde rzadko używane lub często błędnie rozumiane słowo, może zostać wyjaśnione. Albo każdy może też tutaj opowiedzieć o znaczeniu nowego słowa w języku polskim, które poznał.

Ja ostatnio zauważyłem, że znam np. takie słowo jak "skwer", ale nie wiedziałem, czym to się różni od zwykłego "parku" - okazało się po sprawdzeniu w słowniku, że tylko wielkością. skwer=mały park

Kolejne słowa:
tryptyk - obraz/dzieło/rzeźba składający/e/a się z trzech części: PRZYKŁAD
odnosi się również do dzieł literackich i filmowych, def. (cz.2.) z sjp.pl: dzieło literackie, filmowe itp. składające się z trzech części połączonych wspólnym tematem
kokpit: 1. komora, zagłębienie w rufowej części pokładu jachtu, służące jako pomieszczenie dla załogi;
2. wieloosobowa kabina załogi samolotu;
3. ciasna kabina samochodu rajdowego;
4. kabina dla kierowców samochodu ciężarowego

Przy okazji, wkurza mnie bardzo jak ktoś myli bynajmniej i przynajmniej.

11
Conlangi: a posteriori / Nowofundlandzki angielski - wersja ostateczna
« dnia: Marzec 30, 2013, 17:16:57 »
Dźwięki w nowofundlandzkim angielskim:

Słownictwo
Dialekt zach.
oficjalny
Dialekt centralny
Dialekt wschodni rhotic
Dialekt wschodni non-rhotic
Received
Pronunciation
G. American i G. Canadian -
na niebiesko, gdy
inaczej niż w GA
lad, bad, cat     /æ/ > /a/
ä ~ (a)*
a
a
a
æ ~ a
æ
ask, pass, path     /æ/ > /a/
ä ~ (a)*
a
a
a
ɑː broad a
æ
bank,  man, sample, tag
/æ/ > /æː/ przed /n/, /m/, /ŋ/ i /g/
æ̝ː ~ æ̝ə̯**
æ̝ː ~ æ̝ə̯**
æɪ̯
æɪ̯
æ ~ a
æ
father
äː ~ (ɑː)*
ɑː
ɒː
ɒː
ɑː
ɑ ~ ä  ɑ ~ ɒ
not, hot     father-bother merger /ɒ/ > /ɑː/
äː ~ (ɑː)*
ɑː
ɒː
ɒː
ɔ ~ ɒ̝
ɑ ~ ä  ɑ ~ ɒ
on, off, loss, cloth     lot-cloth split przed /s/, /f/, /θ/
oraz (tylko N. Fundlandia) /ʃ/ i /ʧ/ i /l/, /ɹ/, /n/
ɔ
ɔ
ɔ
ɔ
ɔ ~ ɒ̝
ɑ ~ ɒ ~ ɔ  ɑ ~ ɒ
long, blog, dog, gone     rozwój /ɒ/ > /ɔː/
przed /g/ oraz /ŋ/ podczas father-bother merger
ɔː
ɔː
ɔ ~ ɒ̝
ɑ ~ ɒ ~ ɔ  ɑ ~ ɒ
law, caught, all
ɔː
ɔː
ɔ̝ː
ɑ ~ ɒ ~ ɔ  ɑ ~ ɒ
about
ə / ɐ***
ə / ɐ***
ə / ɐ***
ə / ɐ***
ə
ə
run, won, flood
ə / ɐ***
ɞ
ʊ
ʊ
ɐ
ʌ
spotted
ɘ
ɘ
ɘ
ɘ
ɪ
ɪ̈
sit
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
city
i
i
i
i
i ~ ɪ
i
see, meat
i
date, day, pain, whey, rein
e̞i̯ ~ ɛi̯
e̞i̯
eɪ ~ ɛɪ
eɪ ~ e
bed
ɛ
ɛ
ɛ
ɛ
ɛ ~ e̞
ɛ
burn, turn, world, work
ɐɹ
ɞɹ
ʊɹ
øː ~ øɹ
əː(ɹ) ~ ɜː(ɹ)
ɝ ~ ɹ̩
herd, earth
ɛɹ
ɛɹ
ɛɹ
ɛː ~ ɛɹ
əː(ɹ) ~ ɜː(ɹ)
ɝ ~ ɹ̩
bird
ɪɹ
ɪɹ
ɪɹ
ɪː ~ ɪɹ
əː(ɹ) ~ ɜː(ɹ)
ɝ ~ ɹ̩
winner
əɹ ~ ɹ̩
əɹ ~ ɹ̩
əɹ ~ ɹ̩
ə / ɐ*** ~ əɹ
ə(ɹ)
ɚ ~ ɹ̩
put, hood
ʊ ~ u̟ ~ u
ʊ
u
u
ʊ ~ ɵ̠
ʊ
through, threw
uː ~ (u̟ː)*
u̟ː
ɪu̯
ɪu̯
u̟ː ~ ʉː
cute, ewe
juː ~ (ju̟ː)*
ju̟ː
juː
juː
ju̟ː ~ jʉː
(j)u̟
my, wise
ai̯
ɑi̯
ɒi̯
ɒi̯
äɪ
äɪ ~ ʌi
boy, hoist
ɔi̯
ɑi̯
ɒi̯
ɒi̯
ɔɪ
ɔɪ ~ oɪ   ɔɪ
tow, soul, roll, cold, folk, no, toe, soap
o̞u̯ ~ ɔu̯
o̞u̯
əʊ
əʊ~ɒʊ~ɔʊ przed /l/
oʊ ~ o
o~oə~oʊ (przed /l/)
now, trout
äu̯ ~ (au̯)*
au̯
au̯
au̯
äʊ
äʊ ~ æʊ   äʊ ~ ʌu
arm, car
äɹ ~ (ɑɹ)*
ɑɹ
ɒɹ
ɒː ~ ɒɹ
ɑː(ɹ)
ɑɹ
deer, here
ɪə/ɪɐ ~ iɹ
ɪə̯(ɹ) ~ ɪː(ɹ)
i(ə)ɹ    ɪɹ
mare, there, bear
ɛɹ
ɛɹ
ɛɹ
ɛː ~ ɛɹ
ɛə(ɹ) ~ ɛː(ɹ)
ɛɹ ~ eɹ    ɛɹ
sort, warm, tore, boar, port
ɔɹ
ɔɹ
oə/oɐ ~ oɹ
ɔ̝ː(ɹ)
ɔɹ ~ oɹ    ɔɹ
tour, moor
uɹ ~ (u̟ɹ)*
u̟ɹ
ʊə/ʊɐ ~ uɹ
ʊə̯(ɹ) ~ ɔ̝ː(ɹ)
ʊɹ ~ ɔɹ ~ oɹ    ʊɹ
pure, Europe
juɹ (ju̟ɹ)* ~ jəɹ (nieakc.)
ju̟ɹ ~ jəɹ (nieakc.)
juɹ ~ jəɹ (nieakc.)
jʊə/jʊɐ ~ ju(ɹ) /
jə/jɐ ~ jəɹ
jʊə(ɹ) ~ jɔ̝ː(ɹ)
jʊɹ ~ jɝ
the
ð
ð
d
d
ð
ð
think
θ
θ
t
t
θ
θ
thread
θɹ
θɹ
t͡ʃɹ
t͡ʃɹ
θɹ
θɻ
nothing
θ
θ
ɾ
ɾ
θ
θ
better, ladder
ɾ
ɾ
ɾ
ɾ
t / d
ɾ
try
t͡ʃɹ
t͡ʃɹ
t͡ʃɹ
t͡ʃɹ
-
-
dry
d͡ʒɹ
d͡ʒɹ
d͡ʒɹ
d͡ʒɹ
-
-
strike
ʃt͡ʃɹ
ʃt͡ʃɹ
ʃt͡ʃɹ
ʃt͡ʃɹ
-
-
hate, him, he
h
h
h
h
h
h
-ing
ɪŋ ~ ɪn
ɪŋ ~ ɪn
ən ~ n̩
ən ~ n̩
ɪŋ
ɪŋ
canyon, onion
ȵj
ȵj
ȵj
ȵj
nj
nj
-[niə],-[nɪə]
ȵjə
ȵjə
ȵjə
ȵjə
[niə],[nɪə]
[niə],[nɪə]
əl ~ ḷ
əl ~ ḷ
əl ~ ḷ
əl ~ ḷ
əl ~ ḷ
əl ~ ḷ
əl ~ ḷ
Słownictwo
Dialekt zach.
oficjalny
Dialekt centralny
Dialekt wschodni rhotic
Dialekt wschodni non-rhotic
Received
Pronunciation
G. American i G. Canadian -
na niebiesko, gdy
inaczej niż w GA

EDIT: ok, TERAZ już nie będzie żadnych zmian.
* - wymowa dopuszczalna w języku oficjalnym, choć uważana za mniej poprawną. (Osoby uczące się oficjalnej angielszczyzny nie uczą się tych dźwięków)
**[æ̝ə̯] jako opcjonalny wariant przed nosowymi, ale nigdy przed "g"
***[ɐ] – tak wymawiana jest schwa na końcu słowa i pod akcentem
[i:] oraz [u:] przed samogłoską lub zgłoskotwórczą spółgłoską zmieniają się w [ij] i [uw].

Słowo „shirt” jest wymawiane: [ɕøːt] lub rzadziej: [ɕɛːt], aby uniknąć podobieństwa do „shit” w dialekcie non-rhotic

W pozostałych dialektach:
[əɹ] zamiast [ɹ̩] przed samogłoską

To samo we wszystkich dialektach jest w przypadku /ḷ/ oraz /n̩/ i /m̩/, schwa pojawia się przed nimi, gdy znajdują się przed samogłoską. Dla uproszczenia zawsze zapisuje się te dźwięki w transkrypcjach jako [əl]/[ən]/[əɹ]/[əm]

[t] jest realizowane jako [t̚]:
(opcjonalnie) W wygłosie po krótkiej samogłosce i/lub przed dźwięczną spółgłoską (prócz /ɹ/, /w/)
(zawsze) Przed /n̩/
np. mountain ['mäu̯nt̚n̩]~['mau̯nt̚n̩], get it ['gɛɾ ɪt̚], immediately [ɪˈmiːdiət̚li], kitten [ˈkɪt̚n̩]
[ɾ] jako realizacja fonemów /d/ i /t/ pojawia się w tych samych sytuacjach, co w dialektach GA i GC.

Yod-dropping pojawia się również w tych samych sytuacjach, co w dialektach GA i GC.

Inne informacje:
:

Rozwój fonemów /ɒ/ oraz /æ/:

Pierwsze przegłosy (pogrubieniem zaznaczona oficjalna wymowa):

/ɒ/

Rozwój /ɒ/ w nowofundlandzkiej angielszczyźnie: (efekt XVII-wiecznego przegłosu – lot-cloth split) od /ɒ/ do /ɒː/, a następnie (XIXw.) /ɔ/ przed /f/, /s/, /θ/ oraz /ʃ/ i /ʧ/ i /n/, /l/, /ɹ/; np. on [ɔn] oraz want [wɔnt] w nowofundlandzkiej angielszczyźnie

/ɒ/ w wyrazach nietkniętych powyższym przegłosem przeszło w /ɑː/ w 2. poł. XVIIIw. (ma to związek z migracjami ludności z USA, gdzie pojawiło się father-bother merger, w NF).
W XIX w. [ɑː] w zależności od regionu przechodzi w [äː]~[ɑː]~[ɒː].
Przegłos nie dotyczy /ɒ/ przed fonemami /g/ oraz /ŋ/ oraz słowa gone, gdzie zaszedł inny przegłos /ɒ/ > /ɔː/ - realizowane [ɔː]~[oː] w zależności od dialektu

W pozostałych przypadkach, np. wyrazach obcego pochodzenia, które nie zadomowiły się w pełni w j. angielskim: /ɒ/ > /ɔ/ realizowane jest jako [ɔ]

æ-tensing oraz /æ/ w nowofundlandzkim angielskim:

Językoznawcy nowofundlandzcy umieszczają æ-tensing w 2. połowie XIX w.
/æ/ wydłużało się przed nosowymi spółgłoskami /n/, /m/ oraz /ŋ/ i /g/ we wszystkich możliwych pozycjach do [æː]
W 1. poł. XXw. rozwijało się lub nie, tworząc takie kontynuanty jak: [æ̝ː]~[æ̝ə]~[æɪ̯] ([æ̝ə] jako wariant [æː] nie pojawia się przed [g])
W 1. poł. XXw. /æɹ/, /ɛɹ/ i /ɛəɹ/* zlały się w jeden dźwięk (ten drugi) (Mary–marry–merry merger)
Krótkie /æ/ zaś uległo obniżeniu i centralizacji do /a/ - realizacja: [a] lub [ä]
*w przypadkach złożenia „samogłoska+schwa+r” – schwa zanika wszędzie, pojawia się czasem „lekka schwa” dla ułatwienia wymowy przed /ɹ/ i /l/, zwłaszcza po dyftongach oraz długich samogłoskach np. beer [biᵊɹ]

line-loin merger

Proces, który zachodził w XIXw. Polegał na zlewaniu się w jeden dźwięk /ai/ oraz /ɔi/, dotyczy ok. 35% użytkowników angielszczyzny nowofundlandzkiej. Oficjalna wymowa odróżnia te dźwięki. /ai/ oraz /ɔi/ zlały się w [ɑi̯] lub [ɒi̯]

caught-coat merger, czyli zlanie się fonemów /ɔː/ i /oʊ/ w /o:/; w dialekcie wschodnim oba te słowa wymawiane są /ko:t/

/θ/, /ð/
/θ/, /ð/ w 2. poł. XIXw. zaniknęły w dial. wsch. na korzyść: [t], [d], [ɾ]

Inne zmiany/ciekawostki fonetyczne:
/ʃ/ - przed i, ɪ, j [ɕ], w pozostałych przypadkach [ʃ]
/ʒ/ - przed i, ɪ, j [ʑ], w pozostałych przypadkach [ʒ]
/t͡ʃ/ - przed i, ɪ, j [ʨ], w pozostałych przypadkach [t͡ʃ]
/d͡ʒ/ - przed i, ɪ, j [ʥ], w pozostałych przypadkach [d͡ʒ]
W Nowej Fundlandii nie występuje "dark L" [ɫ]

12
Pisma i ortografie / OT o nosówkach
« dnia: Marzec 28, 2013, 21:51:37 »
Cytuj
Tylko maůe pytan’ko – czy w takim raźe, w tej ortografji sůowo sens powinno śe pisać jako „sęs”?

Co za problem, skoro nawet obecnie pisze się brąz, pąsowy czy pęseta. Och wy moje ortograficzne chaotyczności!
Hm, ńe do końca jestem pewjen jak u innyh, ale u mńe somogůoska w "sens" i "kęs" nie jest taka sama...

U mnie wygląda to tak:
sens, sensu => [sɛ̃ɰ̃s], [sɛ̃nsu]
kęs, kęsa => [kɛ̃ɰ̃s], [kɛ̃ɰ̃sä]

podobnież: [bäŋk~bänk], ale [bänku] - w drugim przypadku jestem konsekwentny, w pierwszym - różnie (może nie ma związku, ale warto wspomnieć)
Ostatnio bacznie obserwuję swoje nosówki :-)

Ciężko jednak oceniać na podstawie mojej wymowy, bo ZAWSZE starałem się mówić wyraźnie i poprawnie. Może to być hiperpoprawność. Jednak ja się nie przejmuję i mówię po swojemu, nikt do tej pory mi nie wytykał, że źle mówię. Też za bardzo nie przejmuję się wymową - w przypadku takich drobnych szczegółów, jedyne co mnie denerwuje niesamowicie to wygłosowe -ą wymawiane jako 'om'... Fuj!

13
Języki naturalne / Pytania odnośnie natlangów
« dnia: Luty 01, 2013, 17:43:17 »
Dziwię się, że nikt tego jeszcze nie założył, a ja szukałem takiego wątku, by o coś zapytać.

Chodzi mi o ukraiński:

1. Jak się pisze odręczne: Ґґ, Іі, Її, Юю (Gg, Ii, Jiji, Juju) ?
2. Czy jest jakaś różnica między немає за що / нема за що ? (Nemaje za szczo/Nema za szczo) Spotkałem się w podręczniku z dwoma i nie wiem, czy to jakiś błąd, czy może obie formy są dopuszczalne, albo obie znaczą co innego.
3. Czy pisownia nazw narodowości z małej litery np. поляк (pol'ak) jest poprawna? Czy może to błąd w książce?
4. Znacie jakieś dobre słowniki ukraińsko-polskie / polsko-ukraińskie on-line?

Będę wdzięczny za informacje.

14
Conworldy i althisty / Nowa Fundlandia 2.0
« dnia: Styczeń 31, 2013, 20:26:16 »
Brytyjczycy, Francuzi i Amerykanie w Nowej Fundlandii:
Cytuj
Gdy w 1497 roku przybyli następni Europejczycy z Johnem Cabotem, ustanowiono kontakty z tubylcami. Ich ówczesna liczba jest sporna, różne szacunki podają od 1.000 do 5.000 osób.
W latach 1500-1700 przybywało tu niewielu Brytyjczyków, zwykle, po przybyciu Polaków, integrowali się z polskojęzyczną ludnością i do tej pory nie wiadomo, ilu w rzeczywistości ich tutaj przybyło, szacuje się, że ok. 15 tysięcy.
Kolonizacja brytyjska na tychże obszarach rozpoczyna się w 1788r. Była ona efektem ogłoszenia niepodległości przez Stany Zjednoczone. Brytyjczycy nie chcieli wówczas tracić swojej potęgi. Ziemie wschodnie Nowej Fundlandii zostały zamieszkane przez ok. 40 tys. Brytyjczyków do 1795r. Stany Zjednoczone obawiające się o swe nowe państwo i możliwość ewentualnej utraty niepodległości utrudniali Brytyjczykom osiedlanie się na tych ziemiach do czasu, gdy Nowa Fundlandia nie zostanie ogłoszona państwem. Dotychczas bowiem był to wyspa częściowo zamieszkiwana przez Indian – powoli uczących się języka polskiego i Polaków, którzy zajmowali zaledwie część wyspy i nieznających jej całkowitego kształtu.  Polacy uznawali Indian za prawowitych mieszkańców wyspy, więc zamiast starać się z nimi walczyć, próbowali „nauczyć ich czym jest cywilizacja”. W Nowej Fundlandii de facto panowało prawo, ale stosowano je wyłącznie dla ludzi polskiego pochodzenia. Obowiązywało kilka prostych kodeksów. Władzę sprawowali wszyscy obywatele, ponieważ mała liczba ludności na to pozwalała. Do decydowania o losach polskiej ludności miał prawo każdy co najmniej 20-letni mężczyzna. Edukacją zajmowali się księża katoliccy i Uniwersytet Tomaszowski założony w pierwszej osadzie – w Tomaszowie w 1712r. W 1797 r. Stany Zjednoczone zagroziły, że jeśli Nowa Fundlandia nie spisze swego prawa, uderzą, aby w nią zaatakować. Polacy zaakceptowali ultimatum, Brytyjczycy również. Innego wyboru nie było, gdyż Stany Zjednoczone były państwem o wiele silniejszym. Mimo, że Wielka Brytania nie zgadzała się, Brytyjczycy w Nowej Fundlandii również zaakceptowali ultimatum. Amerykanie zagrozili im zatem, opowiadając się tym razem po stronie Nowej Fundlandii, że będą ich bronić, w razie brytyjskiego ataku. Brytyjczycy odpuścili, a w 1801r. spisana została Konstytucja Nowej Fundlandii. Język angielski i polski były równoprawne, jednakże angielski był oficjalny w parlamencie w czasie obrad, w których Amerykanie nadzorowali wszystkie sprawowane decyzje. Byli jedynie obserwatorami, nie ingerowali w politykę, gdyż konstytucja zapewniała równość, wolność i tolerancję dla wszystkich obywateli. W latach 1830-1890r. do Nowej Fundlandii zjeżdżali się Francuzi. Kontakty z Nową Fundlandią i Francją były bardzo przyjacielskie, dlatego pozwalano im się tu swobodnie osiedlać (północno-zachodnia część kraju) i „cywilizować” Indian pokojowo – zgodnie z nowofundlandzką konstytucją. Ok. 125 tys. Francuzów zasiedliło tereny dotychczas niezamieszkane przez Europejczyków, a ich język w 1876r. ustanowiono trzecim urzędowym. W latach 1878-1940 zjeżdżało się również wielu mieszkańców francuskich i brytyjskich kolonii, jako tania siła robocza. To sprawiło, że ok. 70 tys. czarnoskórych i 25 tys Azjatów (mongoloidów) zamieszkało Nową Fundlandię – ucząc się na miejscu języków miejscowych. Głównie – polskiego, francuskiego i angielskiego, ale również później w mniejszym stopniu czeskiego i rosyjskiego, a nawet ukraińskiego. Wedle prawa nowofundlandzkiego mieli oni swoje prawo wolności, ale prawo równości obowiązywało dopiero ich dzieci, które nauczyły się języka urzędowego biegle i chodziły do nowofundlandzkich szkół. Nie byli oni poddawani żadnym represjom, podobnie jak żyjący tu od lat Indianie. Amerykanie również od ustanowienia konstytucji osiedlali się tutaj, później sprowadzali się również Kanadyjczycy.

Polacy w Nowej Fundlandii
Liczby są już nieaktualne w tym i poniższych postach, proszę patrzeć do tabelki, gdzie są migracje do Nowej Fundlandii :-)
Kolonizacja Nowej Fundlandii przez Polaków rozpoczyna się w 1701 r. W pierwszym okresie 1701-1723 r. wyjechało do Nowej Fundlandii ok. 140 tys. Polaków (w 1701r. – ok. 40 tys. 1703-1708r. – 30 tys.). Ze względu na dość nieciekawą sytuację w kraju wielu ludzi uciekało przed III wojną północną. Osiedlali się głównie w północnej części Nowej Fundlandii. Kolejny okres migracji przypada na lata rozbiorów Polski. W czasach rozbiorów przyjechało tu ok. 245 tys. Polaków (1773-1795 r.) oraz w czasach, gdy państwem Polaków była de facto już tylko zajęta część Nowej Fundlandii (głównie centrum i południe) 1796-1807 r. ok. 50 tys. Kolejne wielkie fale migracji przypadają na lata I wojny światowej (ok. 330 tys.) i II WŚ (ok. 455 tys.). W sumie do Nowej Fundlandii wyemigrowało ok.  2,6 mln ludności polskiej.
„Polacy”, których przybycie do Nowej Fundlandii ubiegło I i II WŚ nie uważają się za Polaków, lecz po prostu za Nowofundlandczyków.

Czesi, Ukraińcy i Rosjanie w Nowej Fundlandii
Przed I wojną światową w latach 1907-1912 organizowano małe wyprawy z terenów Austro-Węgier. Czesi i Polacy za zgodą rządów Austro-Węgierskich założyli organizację, której celem był połów ryb z Morza Adriatyckiego. W tym celu osiedlali się na terenach obecnej Słowenii, zatrudniając dość sporą liczbę ludzi do pracy. Finansowano z pieniędzy rządu nowe łodzie rybackie. Potajemnie w tym czasie budowano również łodzie, które miały wypłynąć do Nowej Fundlandii. Dzięki temu zamieszkało na terenach Słowenii ok. 220 tys. Polaków i ok. 155 tys. Czechów. Spośród nich udało się zbiec do Nowej Fundlandii. Od czasu do czasu wypuszczano łodziami po 20-30 tys. ludzi rocznie, tłumacząc zaginięcia występowaniem sztormów i niespokojnymi wodami. Gdy w 1912r. wypłynął ostatni statek i miał po nim płynąć następny, okazało się, że jeden z miejscowych Austriaków, żyjący na terenie Słowenii doniósł o działalności organizacji. Mimo, że wielu pracowników nie wiedziało o drugiej działalności tego związku, zostali oni skazani. Wśród nich znalazło się wielu Słoweńców. W sumie wypłynęło około 170 tys. Polaków i 120 tys. Czechów. Czesi osiedlali się w południowej części kraju, Polacy częściej zamieszkiwali bardziej północne regiony, integrując się z miejscową polskojęzyczną ludnością.
Po II wojnie światowej do Nowej Fundlandii zbiegło (za czasów komunizmu) ok. 300 tys. Czechów, 60 tys. Słowaków i 100 tys. Polaków. Emigracja Polaków, ze względu na to, że rządy PRL-u wiedziały o Nowej Fundlandii, była bardzo utrudniona. W 1909r. czeski ustanowiono językiem urzędowym.
Po upadku komunizmu do NF sprowadziło się ok.
700 tys. Polaków
450 tys. Czechów
i 70 tys. Słowaków

Rosjanie w Nowej Fundlandii
W latach 1906-1912 do NF sprowadzali się również Rosjanie. Próbowali oni podbić zachodnią część kraju. Efektem tych wypraw było osiedlenie się w Nowej Fundlandii ok. 300 tys. Rosjan. Ziemie te były wówczas niezamieszkane, więc Rosjanie, drogą pokojową postanowili je skolonizować. Niestety w latach 1912-1915 zamieszkujący pobliskie tereny frankofoni kanadyjscy, postanowili wysiedlić stamtąd Rosjan siłą. Efektem była śmierć ok. 30 tys. Rosjan i 37 tys. nowofundlandzkich Kanadyjczyków. Efektem tychże starć było przesiedlenie części ludności. Frankofoni zajęli północno-zachodnią część wyspy, zaś Rosjanie południowo-zachodnią. Ziemie środkowo-zachodnie pozostały niezamieszkane. Język rosyjski ustanowiono w 1917r. urzędowym i dano ludności nowofundlandzkie obywatelstwo.

Ukraińcy w Nowej Fundlandii
W latach 1924-1936 na te niezamieszkane tereny przybyło ok. 200 tys. Ukraińców. Miało to na celu zaludnienie terenów dotychczas niezamieszkałych. W 1942r. ukraiński został kolejnym językiem urzędowym pod wpływem protestów ludności ukraińskojęzycznej w latach 1939-1942.

REWOLUCJA W PAŃSTWIE W 1929r. 1950-1954r.
Przyczyny:
- brak praw dla kobiet i ich protesty (1950r. zaczęły się ubiegać o swe prawa)
- bieda na terenach rosyjsko- i ukraińskojęzycznych
- niejednolity system edukacji nie pozwalający niektórym kształcić się w innym języku
- kryzys gospodarczy
- nierówne traktowanie (wbrew konstytucji) mniejszości narodowych i etnicznych i nie-białych mieszkańców
- dyskryminacja homoseksualizmu przez wspólnoty religijne (utworzenie na podstawach kościoła katolickiego i luterańskiego oraz prawosławnego – protestanckiego kościoła Nowej Fundlandii)
Efekty:
1954r. spisanie nowej konstytucji i podpisanie: Konwencji o Prawach Politycznych Kobiet
- dotychczas dwuizbowy parlament (po reformie z 1860r. – wprowadzenie 2. Izby, urzędu premiera, uniezależnienie się od władz amerykańskich) – ma jedną izbę
- usunięcie urzędu premiera – ustrój prezydencki na wzór amerykański
- kobiety mają prawa takie jak mężczyźni
- przeciwdziałania kryzysowi gospodarczemu
- zakaz dyskryminacji i wprowadzenie tolerancji rasowej, religijnej
- armia w państwie – zawodowa
W 1973r. 1990r.
- wprowadzono całkowity zakaz dyskryminacji ze względu na orientację homoseksualną i zalegalizowano śluby związki partnerskie osób tej samej płci
W 1989r. 2000r. posunięto się dalej i zezwolono na zmianę płci i śluby osób homoseksualnych i transseskualnych. Ślub taki osoba transseksualna może zawrzeć, gdy małżonek/małżonka jest świadoma transseksualizmu partnera/ki. Osoby transseksualne w dowodach tożsamości mają: nazwisko i imię sprzed i po operacji, zdjęcia – sprzed i po operacji.

Protestancki kościół Nowej Fundlandii powstał w 1870r.
(w 1950r. wyznawcy: ok. 57% ludności - kościół wschodni, 12% - zachodni)
- 2 kalendarze – prawosławny (na zachodzie – Rosjanie i Ukraińcy 12%), „nasz” - pozostali
- antykoncepcja, homoseksualizm, śluby homoseksualne*, aborcja, eutanazja – „legalne” i niepotępiane (aborcja – tylko w przypadku ciąży z gwałtu lub zagrożenia życia matki lub silnego uszkodzenia płodu)
* od reformy kościelnej z 1973r. 2004r.
- 2 sakramenty – chrzest – tylko dla co najmniej 13-letnich wiernych, komunia święta – przyjmowana zwykle zaraz po chrzcie oraz chrzest dla zmarłych, którzy go nie otrzymali. Wierzy się, że osoba ochrzczona zaraz po śmierci – również ma szansę na zbawienie
- biblia podstawą wiary
- odrzucenie kultu świętych
- spowiedź tylko powszechna, bez spowiedzi przy konfesjonale
- pozostałe dogmaty – kompromis między trzema wspólnotami religijnymi
- odrzucenie zwierzchnictwa papieża – najwyżsi rangą są arcybiskupi - każda wspólnota językowa wybiera reprezentanta. Wybierają ich księża i biskupi.

15
Nauka natlangów / Nauka natlangów dla samouczków z audio :P
« dnia: Styczeń 12, 2013, 14:54:15 »
Co myślicie o takich kursach? (Podręcznik, opis gramatyki, poziom A1-A2 + do tego audio) Kupiłem sobie dzisiaj ukraiński i grecki podstawowy i zamierzam coś takiego wypróbować, jak uda mi się to ogarnąć, może znajdę native'a-penfrienda (mówiącego też po angielsku) by się sprawdzić. Ktoś już z Was próbował uczyć się tak sam? Czy jest to skuteczne?

Strony: [1] 2 3