Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 212377 razy)

Offline spitygniew

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1995 dnia: Lipiec 22, 2020, 21:38:19 »
Ale weźcie do tych nazw planet przynajmniej jakichś rzeczywistych słowiańskich bogów...
P.S. To prawda.
 

Offline Kazimierz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1996 dnia: Lipiec 23, 2020, 12:59:39 »
Ale po co w ogóle nazywać planety od bogów? Niepotrzebne kalkowanie, a poza tym:
Swoją drogą Słowianie bóstwa wiązali bardziej z gwiazdozbiorami niż planetami, stąd trzech planet nie potrafię nazwać.
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1997 dnia: Lipiec 26, 2020, 05:05:42 »
Moje:
salaryman - uposażnik (od uposażenie "pensja")
pensja - uposag (wzorem posag)
« Ostatnia zmiana: Lipiec 26, 2020, 05:28:16 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1998 dnia: Sierpień 05, 2020, 01:19:35 »
Głogolica, głogolicki, głogolnicy zamiast głagolicy, głagolickiego i głagolaszy. Morfem głogoł- zaświadczony na ziemiach polskich w toponimji, przynajmniej według Brü, np. Głogolice, Głogoły.

EDIT: Przy okazji jeszcze kolejna cegiełka do słownictwa językoznawczego:
supinum - dążnik (dawniej: sposób dążnościowy, co w nieprosty sposób kalkowało łac. supino - wyginać, giąć się do góry)
« Ostatnia zmiana: Sierpień 08, 2020, 22:45:34 wysłana przez Siemoród »
Ej Sluwioni jist ją nasa
sluwenska rec zîwa,
pukie nás truwe zîwåtak
za nás narod bėje!
 
Pochwalili: Kazimierz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1999 dnia: Sierpień 11, 2020, 17:37:24 »
Moje:
kraśmo – ładne pismo, kaligrafia (krasa + -mo jak w bielmo, pismo, widmo)
naznawać – próbować; naznać – spróbować; naznanie – próba (np. naznanie sił); naznań i zdr. naznanka – próbka (np. naznanki zapachów); naznawka – probówka; naznawczy – próbny (np. lot naznawczy); naznawczo – próbnie
obmiar – model (np. obmiar samolotu); obmiarowanie – modelowanie
przestępnica – paszport (inne rozważane przestępnik, przekrocznica, przekrocznik)
tryszcz – ejakulat
wsuwka – kieszeń
zaciszczka a. zaciszczek – kapsel (np. rogożyca z zaciszczkami tj. tablica z kapslami)
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2000 dnia: Sierpień 11, 2020, 18:21:56 »
Czemu nie krasmo, tak jak pismo?

Przestępnica? Może pątnica albo pąciówka? (od pąci czyli drogi, w staropolskim *pǫtь przeszło do rodzaju żeńskiego)

Podoba mi się tryszcz! Rozumiem że tak jak pryskać - pryszcz?

Wsuwka to niepotrzebne słowotwórstwo, bo po pierwsze to słowo jest zajęte, po drugie kieszeń jest wysokopolska, według Brü to nie jest związane z kiesą, ale kiszką.

Ej Sluwioni jist ją nasa
sluwenska rec zîwa,
pukie nás truwe zîwåtak
za nás narod bėje!
 
Pochwalili: Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2001 dnia: Sierpień 11, 2020, 19:21:15 »
Czemu nie krasmo, tak jak pismo?
Przestępnica? Może pątnica albo pąciówka? (od pąci czyli drogi, w staropolskim *pǫtь przeszło do rodzaju żeńskiego)
Podoba mi się tryszcz! Rozumiem że tak jak pryskać - pryszcz?
Wsuwka to niepotrzebne słowotwórstwo, bo po pierwsze to słowo jest zajęte, po drugie kieszeń jest wysokopolska, według Brü to nie jest związane z kiesą, ale kiszką.

1. Źle opisałem sposób utworzenia. Myślałem o krasić + -mo (bo przecież pismo jest od pisać, a nie od jakiegoś pisa), a wówczas, jak mi się zdaje, powinno być ś. Czy jednak nie?
2. Pątnica nie jest zła. Jest dobra, bo przywracanie dawnych słów i namnażanie od nich nowych jest bardzo dobrym podejściem. Tyle że to prze- wydaje mi się w oddaniu znaczenia paszport zasadne.
3. A nie pamiętam. Coś z tym, ale jakoś inaczej do tego dochodziłem.
4. Współcześni źródłowcy jednak upatrują w kieszeni zapożyczenia poprzez białoruski z litewskiego. Zakładam, że nauka się rozwija, że wiemy więcej niże przed 100 laty, że jesteśmy bliżsi prawdy itp. A tak poza tym, możemy mieć przecież i po kilka nazw na jedną rzecz, co nie?
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2002 dnia: Sierpień 11, 2020, 20:15:52 »
1. Biorąc pod uwagę, że w polszczyźnie mamy obocznie -śny i -sny (np. kwas - kwaśny, ale mięso - mięsny), wydaje mi się, że wcale nie miękkość tutaj decydowała a coś bardziej arbitralnego. Mimo wszystko nie kojarzę żadnego rzeczownika na -śmo, jedynie pismo, pasmo.

4. A faktycznie, Brü tutaj pierdzieli głupoty trochę, Smoczyński twierdzi, że wcześniej to słowo brzmiało kiszenia, co już ewidentnie wzkazuje na lit. kišenė, więc jednak odwołuję swoje słowa i kieszeń nie nadaje się do wysokopolskiego. Mimo wszystko lepiej nie tworzyć niepotrzebnie słów wieloznacznych. Pomyślę jeszcze, czym zastąpić kieszeń.
Ej Sluwioni jist ją nasa
sluwenska rec zîwa,
pukie nás truwe zîwåtak
za nás narod bėje!
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2003 dnia: Sierpień 16, 2020, 13:48:09 »
Wsuwka to niepotrzebne słowotwórstwo, bo po pierwsze to słowo jest zajęte, po drugie kieszeń jest wysokopolska, według Brü to nie jest związane z kiesą, ale kiszką.
Tworząc nowe rodzimosłowia, trzeba pamiętać o tym, żeby nie popaść w turbopuryzm, który bezwiednie dobiera się do… wyrazów odnośnie życia codziennego odziedziczonych z prasłowiańskiego tylko dlatego, że brzmią - nie wiedzieć czemu - „obco” czyli „mało słowiańsko” jako rzekome zapożyczenia niesłowiańskie!, skoro są kognatami wyrazów z pokrewnych języków w obrębie aryjskiej rodziny językowej (polski nos względem niemieckiego Nase, począwszy od aryjskiego *nas-), co może wywołać złudzenie obcości mimo, że wyrazy te etymologicznie okazują się wysokopolskimi czyli swojskimi.
« Ostatnia zmiana: Sierpień 17, 2020, 14:00:12 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2004 dnia: Sierpień 22, 2020, 11:00:48 »
Mój:
katechon - tamowaciel
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Kazimierz

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2005 dnia: Sierpień 22, 2020, 15:52:59 »
Niestety tama jest niemiecka.
 

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2006 dnia: Sierpień 22, 2020, 15:57:28 »
Mój:
katechon - tamowaciel
Niestety tama jest niemiecka.
No to w takim razie powstrzymaciel.
« Ostatnia zmiana: Sierpień 22, 2020, 15:59:26 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2007 dnia: Wrzesień 17, 2020, 21:43:23 »
ół - alkohol (nie wiem czy to słowo było poświadczone kiedykolwiek, ale jest wręcz praaryjskie, lit. alus, scs. олъ)
ołowina - napój alkoholowy (por. strus., оловина, cs. ѻловина - dowolny napój alkoholowy za wyjątkiem wina)
ołownik - alkoholik

Jeszcze w cs. jest ѻлȣй (олуй) - piwo, co mogłoby się przydać (oczywiście nie na miejsce piwa), ale nie wiem czy to nie jakaś dziwna rodzima formacja.
Ej Sluwioni jist ją nasa
sluwenska rec zîwa,
pukie nás truwe zîwåtak
za nás narod bėje!
 
Pochwalili: zabojad, Kazimierz, Onoma

Offline Ainigmos

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2008 dnia: Wrzesień 21, 2020, 18:16:33 »
Mój:
subwersja - przekornia (na przekór zapatrywaniom danego społeczeństwa na role społeczne)
« Ostatnia zmiana: Wrzesień 21, 2020, 18:21:40 wysłana przez Ainigmos »
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
 

Offline Siemoród

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #2009 dnia: Wrzesień 24, 2020, 00:29:00 »
kometa - kosmata (odmieniana przymiotnikowo, jak prosta, przekątna)
Dobre słowo z trzech powodów: odbitka, znaczeniowo podobne do pierwoty 'długowłosa', wyrzutnia od staropolskiego wyrażenia kosmata gwiazda.

astronom - gwiazdozorca (wzkrzeszony dawnosłów)
astronomia - gwiazdozórstwo
Ej Sluwioni jist ją nasa
sluwenska rec zîwa,
pukie nás truwe zîwåtak
za nás narod bėje!