Autor Wątek: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93  (Przeczytany 13945 razy)

Offline Todsmer

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #45 dnia: Lipiec 10, 2012, 13:50:55 »
Czemu "chiél" i "chók" przez "ch"?
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #46 dnia: Lipiec 10, 2012, 14:04:44 »
Zobacz na wymowę h
  • ~[h] w nowofundlandzkim angielskim i na wymowę ch
  • i h[ɣ] w nowofundlandzkiej polszczyźnie. :-)
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Todsmer

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #47 dnia: Lipiec 10, 2012, 14:07:02 »
Pod wpływem jakiego języka "h" stało się dźwięczne?
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #48 dnia: Lipiec 10, 2012, 14:11:22 »
Żadnego, to archaizm, kolonizacja zaczęła się w XVw. :-)
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #49 dnia: Lipiec 10, 2012, 20:45:57 »

Wyrazy polskie (w NF), które uległy zmianom fonetycznym (nie licząc tych z długimi a i e)


dom -> dóm (wymiana ó:o) np. dóm, domu, domem itd.
koń -> kóń (wymiana ó:o)
przyjaźń -> przáźń odmiana: przáźni, przáźń, przáźni, przáźnią
przyjaciel -> przáciel
przyjaciółka -> przációłka
(za)przyjaźnić się -> (za)przáźnić się
« Ostatnia zmiana: Lipiec 11, 2012, 15:40:31 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #50 dnia: Lipiec 11, 2012, 19:51:12 »

Irlandzki w Nowej Fundlandii

Irlandczycy do NF przybywali z przeróżnych części Irlandii, co spowodowało (podobnie jak na terenach "nowych dialektów mieszanych" w Polsce) ujednolicenie się języka mówionego i używanie niemal wyłącznie literackiego irlandzkiego. Język ten przeszedł też trobne zmiany fonetyczne.

Irlandia
 IPA
Nowa Fundlandia
IPA
ˠ
2
ɲ
c
ʨ
ɟ
ʥ
ç
ɕ
ʃ
ʃ 1
ʤ 1
ʧ 1
1 jak w europejskiej odmianie języka polskiego, czasem wymawiane i zapisywane: [ʂ], [ɖ͡ʐ], [ʈ͡ʂ]
2 [λ] przed [i]

Ukraiński w Nowej Fundlandii - obie gwary są równoprawne i oficjalne

Litera
Gwara
nederlandzka
Gwara
południowo-zachodnia
А
ä
ä
Б
b
b
В
v ~ w1
v ~ w1
Г
ɣ
ɣ
Ґ
g
g
Д
ДЬ
Е
ɛ
ɛ
Є
jɛ ~ ʲɛ
jɛ ~ ʲɛ
Ж
ʐ
ʐ
ЖЬ
ʑ
ʑ
З
ЗЬ
И
ɨ
ɪ
І
i ~ ʲi
i ~ ʲi
Ї
ji
ji
Й
j
j
К
k
k
Л
ɫ
ɫ
ЛЬ
~ λ2
~ λ2
М
m ~ ɱ3
m ~ ɱ3
Н
~ ŋ4
~ ŋ4
НЬ
ɲ
ɲ
О
ɔ
ɔ
П
p
p
Р
r ~ ɾ
r ~ ɾ
С
СЬ
Т
ТЬ
У
ʊ
u
Ф
f
f
Х
x
x
ХЬ5
~ ç
xʲ ~ ç
Ц
ʦ̪
ʦ̪
ЦЬ, ЧЬ
ʨ
ʨ
Ч
ʈ͡ʂ
ʈ͡ʂ
Ш
ʂ
ʂ
ШЬ
ɕ
ɕ
Щ
ʂʈ͡ʂ
ʂː
ЩЬ
ɕʨ
ɕː
Ю
jʊ ~ ʲʊ
ju ~ ʲu
Я
jä ~ ʲä
jä ~ ʲä
1 - w sąsiedztwie bezdźwięcznej spółgłoski i w wygłosie oraz kiedy wymienia się z "У"
2 - przed [ i ]
3 - przed [f] i [v]
4 - przed [k] i [g]
5 - kolorem zaznaczony bardziej powszechny wariant wymowy w danym regionie

Język Portugalski w NF - dialekty de facto równoprawne, de iure - zwykle nauczany dialekt krzikowski

Portugalia IPA
Nowa Fundlandia
okolice Nowej Lizbony
Nowa Fundlandia Krzików/
St. John's/Tomaszów + okolice
ɐ
ɐ
ʌ̈
ɐ̃
ɐ̃
ʌ̈̃
a
a
ä
u (pisane o)
u
ʊ ~ 1
u - akcentowane
u
u
u - nieakcentowane
u
ʊ ~ 1
ʁ
x ~ h
x
ʃ (pisane ch)
ʧ3 ~ ʨ2
ʈ͡ʂ ~ ʨ2
ʃ
ʃ3 ~ ɕ2
ʂ ~ ɕ2
ʒ
ʒ3 ~ ʑ2
ʐ ~ ʑ2
1 - Tomaszów
2 - przed [i], [j]
3 - taka sama zasada jak w irlandzkim: jak w europejskiej odmianie języka polskiego, czasem wymawiane i zapisywane: [ʂ], [ɖ͡ʐ], [ʈ͡ʂ]

Ponadto samogłoski z diakrytykami są wymawiane długo. :-)
« Ostatnia zmiana: Grudzień 08, 2012, 23:09:50 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 891
  • Pochwalisze: 218 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #51 dnia: Lipiec 11, 2012, 20:02:53 »
Ogólnie dość ciekawe jest, że szczelinowe i afrykaty we wszystkiech językach upodobniły się... powstała na téj Nowéj Funlandji swojego rodzaju liga językowa...

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #52 dnia: Lipiec 11, 2012, 20:08:17 »
Brawo za spostrzegawczość, to dotyczy również samogłosek. :-)
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 891
  • Pochwalisze: 218 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #53 dnia: Lipiec 11, 2012, 20:11:31 »
Spostrzegawczość? Już po drugiém poście zauważyłem, ale jednak parę procesów jest ponaginanech... Ale Twój świat, Twoje kredki. :)

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #54 dnia: Lipiec 11, 2012, 20:12:29 »
Wiem o tym, jednak nie jest to nieuzasadnione. Można to wytłumaczyć migracjami ludności. :-) XD Skoro jest taka liga bałkańska, to tym bardziej może być liga nowofundlandzka na terenie jednej wyspy. ^^ (chyba)
« Ostatnia zmiana: Lipiec 11, 2012, 20:23:54 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #55 dnia: Lipiec 12, 2012, 17:29:03 »

Gwara szybecka - pełny słowniczek ^^

1. úż– już
2. útro – jutro
3. moc – bardzo
4. se – się
5. spátki – z powrotem
6. pajedzieć – powiedzieć
Odmiana:
já paím, ty paísz, on(-a,-o) paí, my paíme, wy paíte, oni paídzą
7. skwielí – świetny, znakomity
skwiele – świetnie, znakomicie
8. przánie – życzenie
9. wíc – więcej
10. nejwíc – najwięcej
11. krásný – piękny
12. piekný – piękny
13. dwerze – drzwi (M. dwerze, D. dwýrz, C. dwerzom, B. dwerze, N. dwerzami, Ms. dwerzák, W. dwerze!)
Odmiana czasownika „być”:
Já sem, Ty Si (wymowa śi), on(-a,-o) je/jest, my sme, wy ste, oni są
14. já – ja
15. ne – nie
16. ano – tak
17. gde, gdeś – gdzie, gdzieś
18. kdo, kdoś (wymowa gdo, gdoś) – kto, ktoś
19. není – nie jest/nie ma
20. zas - znów
21. zase - znowu
22. mezy - między
23. nebo – albo
24. zakázáno – nie wolno
25. zawisłość – związek (= powiązanie, zależność)
26. zákon – prawo
27. owládáć (Se) – rządzić (się)
28. owládánie – rządzenie, kontrola
29. samostatnie – samodzielnie
30. spúsób – sposób
31. pro – dla
32. pak – potem, więc, następnie, znowu
32. podle – według, zgodnie z czymś
33. celí – cały
34. tady – tutaj
35. protoże – ponieważ
36. asy – około, chyba, prawdopodobnie
37. pokud – dopóki, dokąd
38. dnes – dziś
39. możný – możliwy
40. procz – dlaczego, czemu
41. mniesic – księżyc
42. dokázáć – udowodnić
43. dokázywać – udowadniać
44. otázka – problem, kwestia, zagadnienie, pytanie
45. poździe – późno
46. hned – zaraz, w tej chwili
47. témnierz – niemal, prawie
48. kniha – książka
49. wísledek – wynik, rezultat
50. dost – dość, dosyć
51. wczera – wczoraj
52. czlen – członek (osoba)
53. pomazanka – krem
54. nawíc – ponadto, dodatkowo
55. inak – inaczej
56. opiet  - znów
57. szpatný – zły
szpatnie – źle
58. podobáć se k czemuś – być podobnym do czegoś
59. (na)psáć – (na)pisać (já psám, ty psász, on psá, my psáme, wy psáte, oni psáją)
60. (prze)cztáć – (prze)czytać (já cztám, ty cztász, on cztá, my cztáme, wy cztáte, oni cztáją)
61. (za)ptáć – (za)pytać (já ptám, ty ptász, on ptá, my ptáme, wy ptáte, oni ptáją)
62. pocyt – uczucie, wrażenie
63. základ – fundament, podstawa
64. porzád – ciągle, nieustannie, wciąż
65. pokraczować – kontynuować
66. pokraczowanie – kontynuacja
67. kam – dokąd
68. strom – drzewo
69. wlas – włos
70. podpora (oprócz polskiego znaczenia) – zapomoga, zasiłek
71. letos – w tym roku
72. chápáć – rozumieć, pojmować (częściej używane: rozumieć) odmiana: -ám, -ász, -á itd.
73. bratyr – brat
74. wzduch – powietrze
75. zaímawý – ciekawy, interesujący
76. manżel – małżonek, manżelka – małżonka
77. budowa – budynek, budowla
78. obwykle – zwykle, zazwyczaj
79. kolyk – ile
80. stać – kosztować (Kolyk to stoi? – ile to kosztuje?)
81. wiądący – kierownik
82. útok – atak
83. jednoduchý – prosty, nieskomplikowany
84. rzecz – mowa + polskie znaczenie
85. czelo – czoło
86. prziprawa – przyprawa, przygotowanie
87. prziprawiáć se – przygotowywać się, prziprawić se – przygotować się
88. maso – mięso
89. hlubokí – głęboki (hlubszý > nejhlubszý)
90. zedź – mur
91. żák – uczeń
92. záda – plecy (odmiana jak w l. mnogiej)
93. nástroj – narzędzie
94. obsah – zawartość, treść
95. osud – los
96. chyba – wada, brak, błąd + pol. znacz.
97. bydleć – mieszkać gdzieś na stałe
(já bydlim, ty bydlisz, on bydli, my bydlime, wy bydlite, oni bydlą)
98. postel – łóżko
99. spráwa – wiadomość, aktualność
100. mandel - migdał
101. rozynka – rodzynek
102. myrkew f – marchew
103. brambor – ziemniak
104. kwieták – kalafior
105. celer – seler
106. brokolica – brokuł
107. czesnek – czosnek
108. rajcza – pomidor
109. szpenát – szpinak
110. rzedkwiczka – rzodkiewka
111. fazola – fasola
112. kukurzica – kukurydza
113. krzen – chrzan
114. żampión – pieczarka
115. smetana – śmietana
116. wejco – jajko
117. twaroh – twaróg
118. sýr – ser
119. sadło – smalec
120. peprz – pieprz
121. skorzica – cynamon
122. hrzebiczek – goździk
123. horczyca – musztarda
124. pażytka – szczypiorek
125. szalwiej – szałwia
126. kmín – kminek
127. majoránka – majeranek
128. med – miód
129. żel – galaretka
130. bonbon – cukierek
131. suszenka – herbatnik
132. buchta – drożdżówka
133. zmar’zlina – lód (deser)
134. dżus – sok
135. czaj – herbata
136. noka – kluska
137. polewka – zupa
138. hranolka – frytka
139. swaczyna – podwieczorek
140. dezert – deser
141. jabylko – jabłko
142. szwestka – śliwka
143. broskiew – brzoskwinia
144. jahoda - truskawka
145. leśna jahoda – poziomka
146. ostrużyna – jeżyna
147. borówka – jagoda
148. brusynka – żurawina
149. czáp – bocian
150. jerzáb – żuraw
151. wolawka – czapla
152. kachna – kaczka
153. ślepica – kura
154. husa – gęś
155. straka – sroka
156. wrána – wrona
157. hawron – gawron
158. kyrkawec – kruk
159. wrabec – wróbel
160. koropatwa – kuropatwa
161. datel – dzięcioł
162. holub – gołąb
163. slawík – słowik
164. kukaczka – kukułka
165. psztros – struś
166. borzka – burza
167. hospoda – knajpa
168. howor – rozmowa
169. howado – bydlę
170. minca – moneta
171. ruka – ręka
rukopis – rękopis
172. statek – posiadłość ziemska, majątek ziemski + polskie znaczenie
173. cisk – druk, ciskárz – drukarz, (wy)ciskáć – (wy)drukować
174. wlak – pociąg
175. slaný – słony
176. paliwý – ostry
177. sladkí – słodki
178. halenka – bluzka
179. szatka – chustka
180. czepica – czapka
181. klobąk – kapelusz
182. bunda – kurtka
183. kabát – płaszcz
184. rukawica – rękawica
185. ponożka – skarpet(k)a
186. tanga – stringi
187. żupan – szlafrok
188. kapsa – kieszeń
189. rukaw – rękaw
190. ahoj – cześć
191. herec – aktor
192. hereczka – aktorka
193. stromorąb – drwal
194. wobchodník – sklepikarz
195. klejnotník – jubiler
196. hudba – muzyka
197. hlawa – głowa
198. swal – mięsień
199. szlacha – ścięgno
200. bránica – przepona
201. kląb – staw
202. skráń – skroń
203. zornica – źrenica
204. bulwa – gałka oczna
205. oboczka – brew
206. lico – policzek
207. ret – warga
208. dáseń – dziąsło
209. hyrdło – gardło
210. mandla – migdał
211. pyrst – palec
212. hrudník – klatka piersiowa
213. hrudź – pierś f
214. brzich – brzuch
215. híździe – pośladek n
216. játra – wątroba
217. páterz – kręgosłup
218. pánew – miednica
219. husle – skrzypce
220. huslista – skrzypek
221. hrzích – grzesz
222. (z)hrzíszyć – (z)grzeszyć
223. lehkí – lekki (> lehszý > nejlehszý)
224. tma – ciemność
225. tmý – ciemny (> temszý > nejtemszý)
226. (po)cycić – (po)czuć
227. szpunt – korek, zatyczka
228. klyd – odpoczynek
229. chuć – chęć, apetyt (np. dobrej chuci! – smacznego!)
230. wzdalować – oddalać, wzdálić – oddalić
231. horko – gorąco, upał
232. horkí – upalny, gorący (> horszý > nejhorszý)
233. stejný – stały, taki sam
234. dál – dal, wciąż, nadal
235. (po)hnąć – poruszać, ruszyć
236. hnusný – obrzydliwy (>hnuśniejszý > nejhnuśniejszý)
237. dokorzáný – otwarty szeroko
238. wóń – zapach (przy odmiane ó:o)
239. hołpáć (se) – machać, bujać, kołysać, powiewać, trząść (się)
240. i gdyż – jednak(że), acz(kolwiek)
241. kołzlo – czar
242. zázrak – cud
243. pohádka – bajka, baśń
244. kolem – wokół
245. istý – pewny
246. smírzować, smírzić (Se) – (z)godzić (się), pogodzić (się), pojednać (się)
247. chycáć – chwycać, chycić – chwycić
248. pár – para
249. neż – niż (więcej niż…, mniej niż itd.)
250. cielo – ciało
251. tedź – teraz, obecnie
252. úswit – świt, blask
253. mylha – mgła
254. (za)toużyć – (za)pragnąć, (za)tęsknić
255. obyczejný – banalny, codzienny, pospolity
256. (s)tuszyć (se) – podejrzewać, domyślać/-ić (się)
257. (za)trzpycić – błyszczeć, iskrzyć, skrzyć
258. touha – tęsknota
259. báseń – baśń (e ruchome) f
260. wzácný – wartościowy, drogocenny
261. (z)hodzić – miotać, rzucać/-ić (ja hodzym, ty hodzisz, on hodzi, my hodzime, wy hodzite, oni hodzą)

f - rodzaj żeński
n - rodzaj nijaki ^^
« Ostatnia zmiana: Sierpień 04, 2012, 06:40:50 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #56 dnia: Lipiec 12, 2012, 21:13:22 »
Chciałbym dodać pewną informację odnośnie angielskiego:
/t/, /d/, /s/, /z/, /l/, /n/ mogą być wymawiane tak jak w American English [t], [d], [s], [z], [l]1,2, [n]
Mogą być też wymawiane w ten sposób: [t̪], [d̪], [s̪], [z̪], [l̪]1, [n̪], co jest bardzo popularne wśród młodego pokolenia oraz mieszkańców, którzy żyją w wielojęzycznych miejscowościach lub też nie są rodzimymi użytkownikami tego języka.

Obie wersje są poprawne.

1 Wymawiane zwykle [λ] przed [i]
2 w Nowej Fundlandii nie występuje "dark L" [ɫ]
« Ostatnia zmiana: Sierpień 11, 2012, 17:21:44 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #57 dnia: Sierpień 11, 2012, 18:53:19 »
Pozwoliłem sobie zmodyfikować jeden dialekt nowofundlandzkiego angielskiego, aby był non-rhotic (R po samogłoskach nie jest wymawiane, chyba że poprzedza je samogłoska)

Wprowadzone zostały zmiany, dialekt pozostał rhotic i jest omówiony dalej
« Ostatnia zmiana: Grudzień 08, 2012, 23:11:18 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Rémo

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #58 dnia: Sierpień 11, 2012, 21:39:16 »
dom -> dóm (wymiana ó:o) np. dóm, domu, domem itd.
koń -> kóń (wymiana ó:o)
przyjaźń -> przáźń odmiana: przáźni, przáźń, przáźni, przáźnią
przyjaciel -> przáciel
przyjaciółka -> przációłka
(za)przyjaźnić się -> (za)przáźnić się

A to mnie się podoba! :D A to tylko te wyrazy, czy to tylko przykłady?
Pozdrawiam! :)
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #59 dnia: Sierpień 12, 2012, 16:40:09 »
Przejrzyj cały wątek, znajdziesz więcej :-)
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1