Autor Wątek: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93  (Przeczytany 13980 razy)

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #60 dnia: Sierpień 13, 2012, 11:49:41 »
Wprowadziłem poprawki do dialektu oldkastylijskiego. (str. 4)
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #61 dnia: Sierpień 16, 2012, 13:40:23 »
Nieaktualne, omówione dalej

/ə/ w Nowofundlandzkich dialektach.
Przykładowy wyraz
Dialekty rhotic1
Dialekty non-rhotic1
winner, winners
œɻ ~ əɻ
ɐ
winner is
œɻ ~ əɻ
ɐɻ
spotted, roses, comfortable
ɨ
ɪ̈
information
œɻ ~ əɻ
ɪ̈
oven, rhyth|m, comfortable
œ ~ ə
ɪ̈
opinion, about, afford
œ ~ ə
ɐ
apple, simple, travel
œl ~ əl
ɔw

1http://pl.wikipedia.org/wiki/Rhoticity
« Ostatnia zmiana: Grudzień 08, 2012, 23:11:53 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #62 dnia: Sierpień 27, 2012, 10:26:38 »
Zdecydowałem, że dialekt oldkastylijski powraca do swojej poprzedniej, pierwszej formy.

Nieaktualne, omówione dalej
« Ostatnia zmiana: Grudzień 08, 2012, 23:12:18 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #63 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:08:35 »
Gwara nowomoskiewska(patrz -> mapa str. 1 wątku):

Małe przypomnienie odnośnie wymowy:
Rz – jak czeskie ř [r̝]
H – jak dźwięczne ch [ɣ]
ÂÂ [ɐː], Ó [oː], É [ɨː]~[iː] (po i, j, l, rz), Ę [ɨ̃]~[ĩ] (po i, j, l, rz), Ą [õ], AŁ/AU [ɑw], rzy>rzi reszta jak w ogólnopolskim

1. (po)nrawić się – (s)podobać się (l.p. 1. nrawię, 2. nrawisz, 3. nrawi l.mn. 1. nrawimy, 2. nrawicie, 3. nrawią)
2. szto? – co? (tylko jako pytanie, co – również jest używane w tym kontekście)
3. skazać – powiedzieć (l.p. 1. skażę, 2. skażesz, 3. skaże l.mn. 1. skażemy, 2. skażecie, 3. skażą)
4. tolka – tylko (używane częściej niż nowofundlandzkie „jen” i polskie „tylko”)
5. uże – już
6. da – tak (potwierdzenie) (tak – również jest używane w tym kontekście)
7. gawarzić – mówić (ja gawarzę, ty gawarzisz, on gawarzi, my gawarzimy, wy gawarzicie, oni gawarzą)
8. ili – albo
9. sztoby – aby
10. żyzń lub żyźń – życie (częściej używane to drugie, gdyż wg użytkowników brzmi bardziej polsko)
11. toże – też
12. czerez – przez
13. poczemu? – dlaczego?
14. (po)smatrzeć – (po)patrzeć (ja smatrzę, ty smatrzesz, on smatrze, my smatrzemy, wy smatrzecie, oni smatrzą)
15. prosto – po prostu (używane też w ogólnopolskim znaczeniu)
16. rabota – praca (w znaczeniu „ciężka praca”)
17. nużny – potrzebny ((nié) nużno – (nie) trzeba)
18. wsiegda (si = [ɕ]) – zawsze (używane obok nowofundlandzkiego (za)wżdy i polskiego zawsze)
19. mnogo – dużo, wiele; niémnogo - niewiele
20. dzięgi – pieniądze [ˈʥĩŋgʲi]
21. opiać – znów
22. utro – rano
23. kniga – książka
24. nazad (również pisane i wymawiane „na zââd”) – do tyłu, wstecz; młodzi ludzie częściej mówią „na zââd” ââ = [ɐː] w gwarze nowomoskiewskiej
25. rozgowor – rozmowa
26. (do)żdââć – (do)czekać, wyczekiwać(gdy ndk.) (ja żdââm, ty żdzââsz, on -ââ, my –ââmy, wy –ââcie, oni –ââją) – odmiana różniąca się od rosyjskiej
27. wozduch – powietrze
28. skory – szybki (rzadko używane w ogólnopolskim znaczeniu); skoro – szybko, wkrótce
29. grudź – pierś (głównie używane, gdy mówimy o kobietach hojniej obdarzonych przez naturę bądź chirurga plastycznego)
30. zawtra – jutro
31. gieroj – bohater
32. wsio – wszystko (si = [ɕ])
33. nada – należy, nié nada – nie należy
34. drug – przyjaciel (drużka – przyjaciółka)
35. lico – twarz (twâârz – również często używane)
36. snowa – znów
37. nikagdââ – nigdy
38. wmiesto – zamiast (zamiast – rzadko używane, wmiesto – bardzo powszechne)
39. wsiakie – wszelakie, różne
40. chwatââć, chwacić – starczać, wystarczyć (ja chwatââm, ty –ââsz, on –ââ, my –ââmy, wy –ââcie, oni –ââją; ja chwacę, ty chwacisz, on chwaci, my chwacimy, wy chwacicie, oni chwacą)
41. obyczny – zwykły
42. widzimo – widocznie
43. tołpa – tłum
44. tonki – cienki
45. czaj – herbata
46. spasiba – dziękuję (si = [ɕ], dziwnie to brzmi, ale w dialekcie nowomoskiewskim j. rosyjskiego – tak to się wymawia)
47. piać – śpiewać (również ma ogólnopolskie znaczenie)
48. piewaczka, piewacz – wokalist(k)a
49. wychod – wyjście
50. miełki – drobny
51. krysza – dach
52. babuszka – starsza kobieta
53. brosić, brosââć – rzucić, rzucać (ja broszę/brosââm, ty brosisz/brosââsz, itd.)
54. wwierch – w górę, do góry, na górę
55. kaścior – ognisko
56. krasiwy – ładny
57. malczyk – chłopiec (młody, w wieku przedszkolnym lub szkoły podstawowej)
58. nawierno – na pewno
59. parta – ławka (zwykle o szkolnej ławce)
60. pabieda – wygrana, zwycięstwo
61. pariadek – porządek („e ruchome”)
62. posle – potem, później (polskie odpowiedniki częściej używane, choć posle również)
63. priamo – szczerze/otwarcie, prosto (częściej używane w pierwszym znaczeniu); priamy - szczery
64. sudźba – los
65. uspiech – sukces, powodzenie
66. chwost – kolejka
67. etââż – piętro (z francuskiego, poprzez rosyjski)
68. jaszczyk – skrzynka
69. brawy – dzielny
70. sposobny – zdolny (uzdolniony)
71. umny – mądry; bezumny - lekkomyślny
72. bujny – gwałtowny, porywczy (używane też w ogólnopolskim znaczeniu)
73. kawarny – podstępny, zdradziecki, perfidny
74. jeda – jedzenie, posiłek
75. (po)kuszââć – (z)jeść  (ja –ââm, ty –ââsz, on –ââ, my –ââmy, wy –ââcie, oni –ââją)
76. rubaszka – koszula
77. trusy – majtki
78. majka – koszulka
79. charaszó - spoko, dobrze, w porządku
<<80. – 93. w toku>>

EDIT: Akcent jak w całej Nowej Fundlandii (j. polski) - inicjalny

EDIT2: Jak ktoś zna jakieś często używane, fajne rosyjskie słówka i chce dołożyć coś w puste jeszcze miejsca w słowniku, to czekam na propozycje. ^^
« Ostatnia zmiana: Sierpień 29, 2012, 19:45:25 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 891
  • Pochwalisze: 218 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #64 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:21:31 »
Nrawić się poznałeś przeze mnie? :D

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #65 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:22:01 »
Tak. Bardzo mi się nrawi to nrawi.
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 891
  • Pochwalisze: 218 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #66 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:26:39 »
A czemu akanié?
To przeciéż jest dość nowy proces... (nadal niezły kawałek Rosji nie aka...)

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #67 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:27:03 »
Rosjanie do NF przybywają od początku XXw. :-)

EDIT: Nowofundlandczycy(rosyjskojęzyczni) też akają. Rosyjski bez akania jest dziwny.
« Ostatnia zmiana: Sierpień 29, 2012, 19:29:50 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 891
  • Pochwalisze: 218 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #68 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:40:13 »
Nie wiém, ja tam słyszałem i wolę akający, ale mnie to jakoś nie przeszkadza...

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #69 dnia: Sierpień 29, 2012, 19:42:00 »
Jak tylko myślę o wymowie rosyjskiej, to pierwsze skojarzenia: akanie, zaciąganie i tj, dj, sj, zj ^^

A bez akania tak jakoś dziwnie... spasibO, chOrOszo... ja tam wolę spasibA, chArAszo :-)

i mam nowe słówko!

79. charaszó - dobrze, spoko, w porządku ^^
« Ostatnia zmiana: Sierpień 29, 2012, 19:44:55 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline Noqa

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #70 dnia: Wrzesień 15, 2012, 23:07:19 »
Nie byłem nigdy w stanie się przez to przebić, ale wygląda na naprawdę imponujący kawał roboty.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #71 dnia: Wrzesień 17, 2012, 12:52:18 »
Nie wiem jak długo to wszystko tworzyłem, chyba całe liceum... :-P Projekt ciągle się rozwija swoim powolnym tempem, póki nic nie ma do roboty. Ostatnio nic nie tworzę i mało tu patrzę, zbyt dużo spraw osobistych niestety...
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #72 dnia: Listopad 14, 2012, 13:50:56 »

Po moich małych reformach pewne rzeczy uległy zmianie :-)


Język angielski w Nowej Fundlandii
Przyjął kanadyjską ortografię

Słownictwo
Dialekt zachodni
gwara oldkastylijska
Dialekt zachodni
gwara grejszypska
Dialekt centralny
gwara tomaszowska
Dialekt centralny
gwara krzikowska
Dialekt centralny
gwara brzeska
1
Dialekt wschodni
General American
dla porównania :-)3
lad, bad, cat, pass, path2
ɜː
ɜː
ɛː
ɛː
ɛː
æː
æ
apple, sample2
æ
ä
ä
ä
ä
ä
æ
father
æː
äː
äː
äː
ɑː
ɑ
not, wasp, hot
ä
ä
ä
ä
ä
ä
ɑ
off, loss, cloth
ɔ
ɔ
ɔ
ɔ
ɔ
ɔ
ɔ ~ ɒ ~ ɑ
law, caught, all
ɑː
ɒː
ɔː
ɔː
ɔː
ɔ ~ ɒ ~ ɑ
about
ə
ə
ə
ə
ə
ə
ə
spotted
ɨ
ɨ
ɨ
ɨ
ɨ
ɨ
ɪ̈
sit
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
ɪ
city
i
i
i
i
i
i
i
see, meat
i
date, day, pain, whey, rein
ɜj
ɜj
ɛj
ɛj
ɛj
æj
bed
ɛ
ɛ
ɛ
ɛ
ɛ
ɛ
ɛ
burn, turn
ʊ̈ɻ
ʊɻ
ʌ̈ɻ ~ äɻ4
ʌ̈ɻ
ʌ̈ɻ
ʌ̈ɻ
ɝ ~ ɹ̩
herd, earth
ɜɻ
ɜɻ
ɛɻ
ɛɻ
ɛɻ
ɛɻ
ɝ ~ ɹ̩
bird
ɪɻ
ɪɻ
ɪɻ
ɪɻ
ɪɻ
ɪɻ
ɝ ~ ɹ̩
world, work
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɝ ~ ɹ̩
winner
əɻ~ɻ̣
əɻ~ɻ̣
əɻ~ɻ̣
əɻ~ɻ̣
əɻ~ɻ̣
əɻ~ɻ̣
ɚ~ɹ̩
run, won, flood
ʊ̈
ʊ
ʌ̈ ~ ä4
ʌ̈
ʌ̈
ʌ̈
ʌ
put, hood
u
u
ʊ ~ 7 ~ u
ʊ
ʊ
ʊ
ʊ
through, threw
cute, ewe5
(j)uː
(j)uː
(j)uː
(j)uː
(j)uː
(j)uː
(j)u
my, wise
äj
äj
äj
äj
ɑj
ɑj
aɪ ~ ʌi
boy, hoist
ɔj
ɔj
ɔj
ɔj
ɑj
ɑj
ɔɪ ~ oɪ
tow, soul, roll, cold, folk, no, toe, soap
ɔw ~ ɔ6
ɔw ~ ɔ6
ɔw ~ ɔ6
ɔw ~ ɔ6
ɔw ~ ɔ6
ɔw ~ ɔ6
oʊ ~ o
now, trout
äw
äw
äw
äw
äw
äw
arm, car
äɻ
äɻ
äɻ
äɻ
äɻ
äɻ
ɑɹ
deer, here
i(ə)ɹ
mare, there, bear
ɜɻ
ɜɻ
ɛɻ
ɛɻ
ɛɻ
ɛɻ
ɛɹ ~ eɹ
sort, warm, tore, boar, port
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɻ
ɔɹ ~ oɹ
tour, moor
ʊɻ ~ u̠ɻ7 ~ uɻ
ʊɻ
ʊɻ
ʊɻ
ʊɹ ~ ɔɹ ~ oɹ
pure, Europe
juɻ
juɻ
jʊɻ ~ ju̠ɻ7 ~ juɻ
jʊɻ
jʊɻ
jʊɻ
jʊɹ ~ jɝ
the
ð
ð
ð
ð
ð
d
ð
think
θ
θ
θ
θ
θ
t
θ
thread
θɻ
θɻ
θɻ
θɻ
θɻ
ʈ͡ʂɻ
θɻ
nothing
θ
θ
θ
θ
θ
ɾ
θ
better, ladder
ɾ
ɾ
ɾ
ɾ
ɾ
ɾ
ɾ
try
ʈ͡ʂɻ
ʈ͡ʂɻ
ʈ͡ʂɻ
ʈ͡ʂɻ
ʈ͡ʂɻ
ʈ͡ʂɻ
dry
ɖ͡ʐɻ
ɖ͡ʐɻ
ɖ͡ʐɻ
ɖ͡ʐɻ
ɖ͡ʐɻ
ɖ͡ʐɻ
strike
ʂʈ͡ʂɻ
ʂʈ͡ʂɻ
ʂʈ͡ʂɻ
ʂʈ͡ʂɻ
ʂʈ͡ʂɻ
ʂʈ͡ʂɻ
stɻ
hate, him, he
h
h
x7 ~ h
x
x
x
h
-ing
ɪŋ
ɪŋ
ɪŋ7 ~ ɪn
ɪŋ
ɪn
ɛn
ɪŋ
canyon, onion
ɲj
ɲj
ɲj
ɲj
ɲj
ɲj
nj
-[niə],-[nɪə]
ɲjə
ɲjə
ɲjə
ɲjə
ɲjə
ɲjə
[niə],[nɪə]
[əl] (wygłos)
ɜw
ɜw
əl ~ ḷ8
əl ~ ḷ8
əl ~ ḷ8
əl ~ ḷ8
əl

1 Niegdyś standardowa, obecnie Tomaszowska przejęła tę rolę. :-)
2 Długi wariant: przysłówki, rzeczowniki, czasowniki i imiesłowy jednosylabowe + wyrazy pochodne, gdy akcent zostaje w tym samym miejscu.
3 http://en.wikipedia.org/wiki/International_Phonetic_Alphabet_chart_for_English_dialects
4 [ä] ok. 40% populacji Tomaszowa; tak też mówią użytkownicy dialektu zachodniego, gdy zachodzi potrzeba mówienia w neutralnym/oficjalnym dialekcie.
5 yod-dropping (opuszczanie [j]) jak w USA :-)
6 przed [l]
7 typowo tomaszowska wymowa
8 najczęstszy wariant

Inne zmiany/ciekawostki fonetyczne

ʃ - przed i, ɪ, j [ɕ], w pozostałych przypadkach [ʂ]
ʒ - przed i, ɪ, j [ʑ], w pozostałych przypadkach [ʐ]
t͡ʃ - przed i, ɪ, j [ʨ], w pozostałych przypadkach [ʈ͡ʂ]
d͡ʒ - przed i, ɪ, j [ʥ], w pozostałych przypadkach [ɖ͡ʐ]
Zlanie się [æɻ] oraz [ɛɻ] w jeden dźwięk np. marry i merry są homofonami, typowo kanadyjska cecha. :-)

/t/, /d/, /s/, /z/, /l/, /n/ mogą być wymawiane tak jak w American English [t], [d], [s], [z], [l], [n] - dialekt zachodni i Tomaszów - głównie ludzie powyżej 30. roku życia, w innych regionach tylko starsze pokolenia (60+).
Mogą być też wymawiane w ten sposób: [t̪], [d̪], [s̪], [z̪], [l̪], [n̪], co jest bardzo popularne wśród młodego pokolenia (wszystkie regiony, w dial. zach. głównie ludzie poniżej 30. roku życia) oraz mieszkańców, którzy żyją w wielojęzycznych miejscowościach lub też nie są rodzimymi użytkownikami tego języka.

/l/ Wymawiane jest zwykle [λ] przed [i]
W Nowej Fundlandii nie występuje "dark L" [ɫ]


EDIT: Allofony między dwiema miękkimi głoskami

[ə] > [ɘ]
[ɜ] > [ə]
[ɛ] > []
[æ] > [ɛ]
[a] > [æ]
[ä] > [a]
[ɑ] > [ä]
[ɔ] > []
[u] > [ʉ]
[ʊ] > [ʊ̈]
[ʊ̈] > [ʏ]
« Ostatnia zmiana: Grudzień 21, 2012, 13:49:52 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #73 dnia: Listopad 15, 2012, 23:49:51 »
Wprowadziłem drobne zmiany w wymowie w słowach z długimi samogłoskami i z [ʌ] :-)

Zapowiadam również reformę wymowy w dialektach "polskich" :-)
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1
 

Offline CookieMonster93

Odp: Nowofundlandzkie dialekty(w tym Polszczyzna) by CookieMonster93
« Odpowiedź #74 dnia: Listopad 16, 2012, 15:45:56 »

Nowofundlandzka polszczyzna

Dźwięk
Polski
w Europie
Standardowy
NF
Dial. zach. -
gw. nederl-
andzka
Dial. zach. -
gw. nowomos-
kiewska
Dial. pół-
nocny
Dial. połud-
niowo-
-zach
Dialekt
centralny -
(używany
w stolicy)
Dial. wsch.
- gw. krzi-
kowska
Dial. wsch.
- gw. święto-
jańska
U-
U- [u]
U- [u]~[]~[ʊ]
U- [u]
U- [u]
U- [u]
U- [u]
U- []
Łö- [wœ]3
Łö- [wœ]3
O-
O- [ɔ]
O- [ɔ]
O- [ɔ]
O- [ɔ]
O- [ɔ]
O- [ɔ]
O- [ɔ]
Łâ- [wʌ̈]3
Łâ- [wʌ̈]3
Ju-
Ju- [ju]
Ju- [ju]~[j]~[jʊ]
Ju- [ju]
Ju- [ju]
Dju- [ɟu]
Ju- [ju]
Ju- [j]
Jü- [(j)y]2
Jü- [jy]
ą*
ą [ɔɰ̃]
ą [ũ]~[ũ̠]~[ʊ̃]
ą [õ]
ą [õ]
öü ]~ö[œ]*
ą [ũ]
ą [ũ̠]
ą [ʊ̃]
ą [ʊ̃]
A - przy jednej
miękkiej spłgł.
A [ä]
A [ä]
A [ä]
A [ä]
A [ä]
Ä [æ]5~A [ä]
A [ä]
A [ä]
A [ä]
A - między dwiema
miękkimi spłgł.
A [æ]
A [a]
A [a]
A [a]
A [a]
Ä [æ]5~A [a]
A [a]
A [a]
A [a]
-ów
-ów [uf]
-ów [uːf]
-ów [owf]
-ów [oːf]
-öw [œf]~[əf]
-ów [uːf]~[oːf]6
-ów [uːf]
-ów [uːf]
-ów [uːf]
U - nie na samym
początku
U [u]
U [u]~[]~[ʊ]
U [u]
U [u]
U [u]
U [u]
U []
U [ʊ]
U [ʊ]
J-
J- [j]
J- [j]
J- [j]
J- [j]
Dj- [ɟ]
J- [j]
J- [j]
J- [j]
J- [j]
Á
A [ä]
Á [ɔː]
Á [ɑː]
ââ [ɐː]
Á [ɔː]
Á [ɑː]5,6~[ɒː]
Á [ɔː]
Á [ɔː]
Á [o̞ː]
É
(po i, j, l, rz)
E [ɛ]
É [iː]
É [iː]
É [iː]
É [iː]
É [iː]
É [iː]
É [iː]
É [iː]
É (inne
pozycje)
E [ɛ]
É [ɨː]
É [ɨː]
É [ɨː]
É [ɨː]
É [ɨː]
É [ɨː]
É [ɨː]
É [ɨː]
Ó
Ó [u]
Ó [uː]
Ó [ow]4~[oː]
Ó [oː]
öö [œː]
Ó [uː]~[oː]6
Ó [uː]
Ó [uː]
Ó [uː]
AŁ, AU
AŁ, AU [äw]
AŁ, AU [äw]
AŁ, AU [ɑw]
AŁ, AU [ɑw]
ÂŁ, ÂU [ʌ̈w]
AŁ, AU [äw]
AŁ, AU [äw]
AŁ, AU [äw]
AŁ, AU [äw]
Ę
(po i, j, l, rz)*
Ę [ɛɰ̃]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę [ĩ]
Ę (inne
pozycje)*
Ę [ɛɰ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
Ę [ɨ̃]
JĘ*
JĘ [jɛɰ̃]
JĘ [jĩ]
JĘ [jĩ]
JĘ [jĩ]
JĘ [jĩ]
JĘ [jĩ]
JĘ [jĩ]
JĘ [(j)ĩ]2
JĘ [jĩ]

1 gwara północno-zachodnia i praska (używana w Prażce)
2 [j] pojawia się po samogłosce oprócz "i", dotyczy też JÉ
3 Dla ułatwienia [w] zawsze zapisuje się jako Ł
* przed L,Ł - utrata nosowości oraz []
4 Z wyjątkiem pozycji przed [w]. [ɲ], [j], [j̃]
5 Gwara parkowska
6 Gwara szybecka

Wymowa H i RZ

h [ɣ] - dźwięczny odpowiednik ch [x]
rz [] - jak czeskie ř
rzy (PL) > rzi (NF)

Ponadto w dialekcie północnym

tn, dn, nn [nː]~[nn]
tń, dń, nń [ɲː]~[nɲ]
tm, dm, mm [mː]~[mm]

Pozostałe charakterystyczne cechy nowofundlandzkiej polszczyzny i wymowa nosówek

Sz, cz, dż, ż wymawiane jako "retrofleksy" [ʂ], [ʈ͡ʂ], [ɖ͡ʐ], [ʐ]
Akcent inicjalny - na pierwszej sylabie.
Połączenia nk, ng zawsze wymawiane [nk] i [ng]!
Końcówki wyrazów obcych -nia zapisujemy i wymawiamy -nja np. Danja, Rumunja (Danji, Rumunji)
Końcówki w wyrazach obcego pochodzenia: -cji, -sji, -zji, -ii, -ji wymowa: [ɪ] zamiast [i].
To samo dotyczy nosówek: -cję, -sję, -zję, -ię, -ję wymowa: [ɪ̃] zamiast [ĩ].
Oddziela się dwuznaki apostrofem np.: s'inus, mar'znąć itp.
Nie dotyczy przedrostków np. odznaczyć (a nie od'znaczyć)

Alofony samogłosek między dwiema miękkimi spółgłoskami:
A - omówione powyżej w tabeli
E [] - dźwięk pośredni między [e] oraz [ɛ]
O [] - dźwięk pośredni między [o] oraz [ɔ]
U (zależnie od gwary) -> [u] => [ʉ]
[] => [ʊ̈]
[ʊ] => [ʏ] (jak niemieckie krótkie ü)

*[] jest dźwiękiem pośrednim pomiędzy [u] oraz [ʊ]
zaś [ʊ̈] pomiędzy [ʏ] oraz [ʊ]

Wymowa nosówek:
Inaczej lub prawie tak jak w Europie:
Prawdziwa samogłoska nosowa lub + [ɰ̃] (drugi wariant ok. 22% ludności NF, głównie dial. centr.) w pozycji na końcu wyrazu (także ę!) oraz przed: s, z, sz i ż
Tak jak w Europie:
+ [n] przed: d, t, cz, dż, c, dz
+ [ɲ] lub [j̃] przed: ć, dź
+ [m] przed: p, b
+ [ŋ] przed: k, g

W Europie:
Dwugłoski nosowe tworzą się tam, gdzie ich wcześniej nie było, najczęściej w pozycji przed /s/. Por. pisownię nonsens i wymowę /ˈn̪ɔw̃sew̃s/. Tego typu wymowa zdarza się także w przypadku samogłosek innych niż e i o, np. „awans” – /ˈavaw̃s/, „kunszt” – /kuw̃ʃt/.
- To zjawisko nie pojawia się w Nowej Fundlandii!


Mapa języków i dialektów Nowej Fundlandii - po reformie

Spoiler
[close]
« Ostatnia zmiana: Listopad 22, 2020, 14:56:24 wysłana przez CookieMonster93 »
English C1/2 Nederlands B2/C1 中文 B1 Čeština A2/B1