Autor Wątek: Etymologijni szujodruhowie, czyli fałszywe kognaty  (Przeczytany 114713 razy)

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 747
  • Pochwalisze: 289 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #255 dnia: Listopad 16, 2013, 18:44:15 »
Gdyby nie zaginęła ich miękkość, pewnie przetrwałaby też ich żeńskość (jak w rosyjskim).
Nie byłaby to wtedy głęba, a nie głębia? Gdyby miała zaniknąć miękkość.

Chodziło mi o fonetyczną miękkość wargowych w wygłosie - gdyby przetrwała, to nie trzeba było by naruszać morfologji słowa.
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Polaku, poślub Rusinkę! P0lki zostawmy Murzynom.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #256 dnia: Listopad 16, 2013, 19:28:28 »
Wstawne k/g przed grupą sybilant + zwarta zębowa, a nawet samym s, jest częste w bałtyckich: lit. auksas "złoto" : pr. ausis, lit. krikštyti "chrzcić": łot. kristīt, zresztą łotewski podobnie ma tūkstuotis. Sam nie wiem skąd to, w opracowaniu z którego wziąłem te przykłady pojawia się adnotacja, ze należy to wiązać metatezą ks w sk, ale bez szerszego komentarza; gdyby chodziło o sk > ksk, mogłoby chodzić o kontaminację formy pierwotnej z hiperpoprawną, ale ciężko tak wytłumaczyć powyższe przykłady. Za to dodatkowe t w owej nazwie tysiąca chyba nie tak trudno wyjaśnić skopiowaniem drugiego t, coś jak Inflanty zam. *Iflanty.

Z drugiej strony, w pruskim mamy dokładnie odpowiadającą "tysiącowi" formę tūsimts (zaświadczoną w acc. pl. jako tussimtons), z wyraźnym -simt- z *k'omt-. W żmudzkim tego rdzenia nie widać wcale, a od hipotetycznego **tūšimtas do tūkstantis trochę długa droga.

Smoczyński wyjaśnia to tak - że tūkstantis/tūkstuotis nie odpowiada dosłownie słowiańsko-pruskiej formie, tylko jest substantywizowanym imiesłowem teraźniejszym czynnym od jakiegoś tukti~tuksti "powiększać się" i miałoby być skróceniem od (niezaświadczonego) wyrażenia "tūkstantis šimtas" ("powiększająca się setka").

Sprytne, przypomina mi to tłumaczenie *komonь (w pl. najbj znanego w wyrażeniu jechać komunikiem) od bałtosł. *kamanas ašvas „koń okiełznany” (lit. kamanos „uzda”, kamanoti „okiełznać”).

Samo *tysętji jest tłumaczone jako złożenie *tus-dḱomti „tęgie sto” (być może w bałtyckich środkowa — mocno hipotetyczna — zbitka mogłaby przekształcić się tak: sdḱ > stḱ > ḱst (metateza) > kst (depalatalizacja/rozwój kentumowy) bądź sdk > stḱ > ḱst > šst > st > kst (wstawne k)). Czy owo tukti/tuksti może być jakoś związane z pierwszych rdzeniem? Sądzę, że tak.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Ghoster

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #257 dnia: Listopad 19, 2013, 01:52:41 »
[...........]
« Ostatnia zmiana: Październik 30, 2020, 00:18:55 wysłana przez Ghoster »
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #258 dnia: Listopad 19, 2013, 12:44:16 »
Nie byłbym pewien całkowicie, czy to rzeczywiście szujodruh, n~m są praktycznie powszechne w zaimkach czy morfemach pierwszej osoby, i chyba jest to refleks stanu adamickiego.
P.S. To prawda.
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #259 dnia: Listopad 20, 2013, 13:10:27 »
Perfidny dóbel, ale nie mogę się powstrzymać.
Cholera, narodowcy chyba dokonają samospalenia, jak się dowiedzą że używają transpłciowych liczebników.
Hehe, w takim razie będą musieli zrezygnować też z planów odzyskania Kresów, bo Wołyń też jest transpłciowa.
P.S. To prawda.
 

Offline Vilène

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #260 dnia: Listopad 20, 2013, 13:49:31 »
Cholera, narodowcy chyba dokonają samospalenia, jak się dowiedzą że używają transpłciowych liczebników.
Hehe, w takim razie będą musieli zrezygnować też z planów odzyskania Kresów, bo Wołyń też jest transpłciowa.
No właśnie chyba raczej nie :P.
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 747
  • Pochwalisze: 289 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #261 dnia: Listopad 20, 2013, 14:11:41 »
A może po prostu chcą powrotu tolerancyjnej, różnorodnej, wielokulturowej Wielkiej Polski. Nie przyszło wam to do łba? :P
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Polaku, poślub Rusinkę! P0lki zostawmy Murzynom.
 

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #262 dnia: Listopad 20, 2013, 19:56:45 »
Może naciągane, ale jakoś mi się skojarzyły: jid. אוי וויי (oj wej, aj waj), mańskie oie vie (dobranoc).
 

Offline Noqa

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #263 dnia: Listopad 20, 2013, 23:43:08 »
To już na pewno było, ale ja ciągle się łapie: kant i kąt.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #264 dnia: Listopad 25, 2013, 03:19:08 »
irl. leaba (łóżko), pol. laba/niem. Labe
 

Offline Feles

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #265 dnia: Listopad 26, 2013, 17:02:33 »
fr. fragile, pol. wrażliwy
anarchokomunizm jedyną drogą do zbawienia ludzkości
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 747
  • Pochwalisze: 289 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #266 dnia: Grudzień 08, 2013, 15:44:25 »
hind. घास (ghaas) i ang. grass.
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Polaku, poślub Rusinkę! P0lki zostawmy Murzynom.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #267 dnia: Grudzień 09, 2013, 00:50:21 »
Można z konlangów?

szybski skorts [skorʦ] 'krótki' - niem. kurz ts.

Tzn to w istocie kognaty, ale dużo dalej od siebie oddalone niż na ile wyglądają :)
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #268 dnia: Grudzień 09, 2013, 14:03:30 »
sanskryckie loka "miejsce (też świat)" i łac. locus
P.S. To prawda.
 

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #269 dnia: Grudzień 22, 2013, 15:47:10 »
pol. dług (< PSł. *dъ̂lgъ < ? goc. dulgs) i pol. długi (< PSł. *dь̀lgъ-jь < PIE. *dlh1gh-ó-)
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ