Autor Wątek: Etymologijni szujodruhowie, czyli fałszywe kognaty  (Przeczytany 114723 razy)

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #420 dnia: Marzec 13, 2015, 00:25:11 »
tur. akıllı `mądry` < arab. عَقْل (`ql); łac. ago > ang. agile `mądry, bystry`
Skrzydła miłości, mocy, o wielki, Twardy Jerze,
Rozpostrzyj ponad nami, ogrzej i przyjmij nas. -Mrkalj, Palinodia o twardym jerze
***
VIVAT CAROLVS GVSTAVVS REX POLONIÆ
 

Offline Spodnie

  • Kapitan Szwecja
  • Wiadomości: 333
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #421 dnia: Marzec 14, 2015, 16:24:46 »
Buty i obuć oraz kot i okocić się.
ChWDChRL
 

Silmethúlë

  • Gość
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #422 dnia: Marzec 14, 2015, 17:59:58 »
Buty i obuć oraz kot i okocić się.

Źródło? Jakie są etymologie?
 

Offline Spodnie

  • Kapitan Szwecja
  • Wiadomości: 333
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #423 dnia: Marzec 14, 2015, 18:31:48 »
Buty są z łac. botta, a obuć — od ob- + * (występuje w złożeniach: obuć, zuć, zzuć).

Kot jest z egipskiego tešau, a okocić — z kot (w znaczeniu rzut, miot).

Żródła: en.wiktionary.org, Słownik etymologiczny Brücknera.
« Ostatnia zmiana: Marzec 14, 2015, 18:33:52 wysłana przez Spodnie »
ChWDChRL
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 747
  • Pochwalisze: 289 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #424 dnia: Marzec 14, 2015, 21:09:38 »
Kot jest z egipskiego tešau

To jakaś mooooooooocno odległa etymologja.
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Polaku, poślub Rusinkę! P0lki zostawmy Murzynom.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #425 dnia: Marzec 14, 2015, 21:14:52 »
tešau > čaute. To t to zdaje się sufiks  zżeńszczający.
 

Offline Noqa

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #426 dnia: Marzec 14, 2015, 22:08:31 »
To co fonemicznie tego kota dało? Samo /šau/?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #427 dnia: Marzec 15, 2015, 00:14:57 »
Myślę, że albo /tj/ > č i wypadnięcie š, albo teš > tš > č
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #428 dnia: Marzec 15, 2015, 11:23:37 »
Jakieś strasznie podejrzane te zmiany egipski > łacina są dla mnie. O ile ptaszki oznaczają coś w rodzaju /ʃ/, /ʧ/. Zwłaszcza /ʧ/ > /k/.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #429 dnia: Marzec 15, 2015, 11:47:35 »
Skoro imbir pochodzi ostatecznie od sanskryckiego srngaveram, to...
P.S. To prawda.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #430 dnia: Marzec 15, 2015, 12:06:25 »
Koptyjski miał /kʲ~tʃ/, więc to chyba ten sam dźwięk.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #431 dnia: Marzec 15, 2015, 13:04:07 »
Skoro imbir pochodzi ostatecznie od sanskryckiego srngaveram, to...

Pewnie przez 50 języków pośredniczących... A tutaj takich nie było (?).

Cytat: Todsmer
Koptyjski miał /kʲ~tʃ/, więc to chyba ten sam dźwięk.

W tym coś może być.
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Noqa

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #432 dnia: Marzec 15, 2015, 18:21:48 »
Albo to kwestia skopanych rekonstrukcji egipskiego. Podobne podejrzenia mam do rekonstrukcji starochińskiego Baxtera, gdzie też od groma jest dziwnych przejść, enigmatycznych fonologicznie złożeń (jego wersja starochińskiego przypomina miejscami Ubykh), czy to, że semantycznie zbliżone wyrazy zdają się zjeżdżać fonetycznie wraz z upływem czasu, a nie odwrotnie.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #433 dnia: Marzec 15, 2015, 20:55:07 »
Egipskiego nie musiano rekonstruować :)

Dobrze znany jest koptyjski, zapisywany przecież alfabetem (pochodzącym od greckiego, o znanej fonologii), znane są także transliteracje akadyjskie późnoegipskiego. Same zaś hieroglify i inne pisma staroegipskie to zasadniczo abdżad z dodatkiem logogramów, inaczej niż w przypadku chińskim, gdzie mamy właściwie tylko logogramy (co prawda różnie używane). Więc w przypadku egipskiego rekonstruuje się przede wszystkim samogłoski. W przypadku egipskiego mamy zresztą ten komfort, że możemy rekonstruować na podstawie spokrewnionych języków - przede wszystkim semickich.

Dobry przykład, jak działały hieroglify, masz tutaj.
Wyraz zapisywano sqr, dodając na końcu dookreślenie (np po grafemach opisujących iść dodawano logogram nóg - dookreślających, że chodzi o przemieszczanie - np w polskim ść mogłoby oznaczać iść, ale też np sieć). Widać, że zarówno czasownik, jak i rzeczownik zapisywano tymi samymi znakami, dodając na końcu inne dookreślenie (osobiście podejrzewam tu jakąś alternację samogłoskową wewnątrz rdzenia, w egipskim nie zapisywano też niektórych sufiksów, w tym tych pełniących funkcję gramatyczną :) ). Zasadniczo słowo egipskie w hieroglifach to zapis spółgłosek (choć czasem też i samogłosek) + dookreślenie logogramiczne (czasem po prostu zapis tego samego słowa logogramem), co samo w sobie jest ciekawe, bo może prowadzić (i zapewne prowadzi) do wielu ciekawych gier słownych i rebusów :)

System ten zresztą pozwolił uniknąć wieloznaczności często spotykanej w obecnych semickich.

Tak więc, choć staroegipski to wciąż język częściowo rekonstruowany (przede wszystkim fonologicznie), to jednak mamy tu dużo więcej podstaw do danych twierdzeń niż w przypadku chińskiego. I dużo większe szanse na to, że rekonstrukcja jest bliska oryginałowi.


Buty są z łac. botta, a obuć — od ob- + * (występuje w złożeniach: obuć, zuć, zzuć).

Nie do końca, u w bucie to wpływ obuwia :)
Starszą formę mamy np w formie botki.
« Ostatnia zmiana: Marzec 15, 2015, 21:11:12 wysłana przez Todsmer »
 

Offline Asgair

Odp: Etymologijni szujodruhowie, czyli false friends
« Odpowiedź #434 dnia: Marzec 19, 2015, 16:46:31 »
Ang. adult i adultery

adult < łac. adultus < adolescere < ad 'do' + *olere, alere 'rosnąć'
adultery < łac. adulterium < ad 'do' + alter 'inny'
« Ostatnia zmiana: Marzec 21, 2015, 01:52:26 wysłana przez Asgair »