Autor Wątek: Etymologie w polskim  (Przeczytany 159798 razy)

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #180 dnia: Lipiec 07, 2012, 23:45:09 »
Cytat: lesznagorna
Niezmiernie ciekawą jest etymologia nazwy góry. Wg. legendy, w czasie najazdu tatarskiego w XIII w., na szczycie góry miało być stanowisko dowodzenia Czyngis - Chana. Syn Czyngis - Chana, oblegający ze swoim tabunem gród cieszyński, został zwiedziony podjazdem i zginął w rozlewiskach Bobrówki. W odwet Czyngis - Chan wyrżnął wszystkich mieszkańców położonej u stóp góry wioski a zwłoki spalił. Skrybowie, posługujący się wówczas łacinązapisali w księgach nazwę wioski jako Ustrino, a nazwę góry jako Czan - torium.

Za dużo 4chana było i się chłopakom rzuciło. Ustrino to chyba od ustor byłoby :p

Cytuj
pierwszej części przytoczonego wpisu zupełnie nie rozumiem, a co do drugiej - też o tym byłem pomyślał, ale jakoś nie chce mi się wierzyć w zmianę r → n...
W zapożyczeniach i złożeniach, które straciły czytelność (a la nietoperz) nie takie rzeczy się działy, chociaż w tym przypadku to rzeczywiście zagadkowe. Może to jakie tabu albo nazwa była książkowa i to literówka?

Nazwy szczytów w montes Turtur są po części od nazwisk rozmaitech Szwabików, co tam widać szukali merkuriowych warów, więc może ta Czantoria też po jakimś Madziarze ofirskiem nazwana?
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 742
  • Pochwalisze: 276 razy
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #181 dnia: Lipiec 10, 2012, 07:21:33 »
ma ktoś pomysł, jaka jest etymologia oronimu Czantoria?

Cytat: lesznagorna
Niezmiernie ciekawą jest etymologia nazwy góry. Wg. legendy, w czasie najazdu tatarskiego w XIII w., na szczycie góry miało być stanowisko dowodzenia Czyngis - Chana. Syn Czyngis - Chana, oblegający ze swoim tabunem gród cieszyński, został zwiedziony podjazdem i zginął w rozlewiskach Bobrówki. W odwet Czyngis - Chan wyrżnął wszystkich mieszkańców położonej u stóp góry wioski a zwłoki spalił. Skrybowie, posługujący się wówczas łacinązapisali w księgach nazwę wioski jako Ustrino, a nazwę góry jako Czan - torium.
[...] Aleksander Bruckner w swoim słowniku objaśnia, iż właściwą jest nazwa Czartoryja, góra zryta nie przez czarty, ale krety.
http://www.lesznagorna.fora.pl/sport-i-turystyka,8/historia-i-legendy,36.html

pierwszej części przytoczonego wpisu zupełnie nie rozumiem, a co do drugiej - też o tym byłem pomyślał, ale jakoś nie chce mi się wierzyć w zmianę r → n...

Z tym Czyngis-chanem brzmi jak lipna legenda, z tego samego gatunku co Wars i Sawa (geje? przecież Savva to męzkie imię). I tu nie chodzi wcale o to, że wierzę w nieomylność Brü, po prostu na takie legendy trzeba zawsze uważać.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 10, 2012, 07:24:17 wysłana przez Dynozaur »
ZÎWE WENSKA!
Joz jis råd, cu wå Wilķaj Wida ni sǫ al murste pasî.

Jestem Wendem, więc mam obowiązki połabskie. Są one tym większe, im więcej morskich piesów panoszy się we Wielkiej Wodzie.
 

Offline spitygniew

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #182 dnia: Lipiec 10, 2012, 09:29:51 »
pierwszej części przytoczonego wpisu zupełnie nie rozumiem, a co do drugiej - też o tym byłem pomyślał, ale jakoś nie chce mi się wierzyć w zmianę r → n...
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dysymilacja
P.S. To prawda.
 

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #183 dnia: Lipiec 10, 2012, 12:41:28 »
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dysymilacja

ok, znalazłem na wersji angielskiej przykład przejścia n → r, czyli wprawdzie w drugą stronę, no ale zawsze to coś

Cytuj
Latin hominem ("man", acc.) > Old Spanish omne > omre > Spanish hombre


Ustrino to chyba od ustor byłoby :p

mnie się z Ustroniem skojarzyło. ;)
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #184 dnia: Lipiec 14, 2012, 11:12:14 »
Skąd pogusiowe nrawić, myślałem, że regionalizm, ale nawet Google tu całkiem milczy.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #185 dnia: Lipiec 14, 2012, 11:18:35 »
Skąd pogusiowe nrawić, myślałem, że regionalizm, ale nawet Google tu całkiem milczy.

Wid Moskaliw.

U mnie w rodzinie wytworzył się czasownik pachożyć na (X pachoży na Y) od похож на ;-D
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Henryk Pruthenia

  • Der Untermenschenbändiger
  • Moderatór
  • Wiadomości: 5 848
  • Pochwalisze: 209 razy
  • Pieśń Arjów!
    • Mój konlangerski dorobek
  • Konlangi: Ziemskie, Kyońskie, Adnackie; autor neszszszczyzny
Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #186 dnia: Lipiec 14, 2012, 12:47:49 »
Skąd pogusiowe nrawić, myślałem, że regionalizm, ale nawet Google tu całkiem milczy.
мне нравится - lubię to (iz fejsbuka etc.)

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #187 dnia: Lipiec 17, 2012, 17:38:50 »
Czy ślepy i sleep[/b] to mogą być kognaty?
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #188 dnia: Lipiec 17, 2012, 19:04:38 »
Wikisłownik podaje, że sleep jest z PIE lab.

EDIT:
Co ciekawe, w słowie protogermańskim podaje inną etymologię.

EDIT2:
Czyli by wychodziło, że w polskim kognatem do "sleep" jest "słaby".

EDIT3:
A "spać" jest chyba z tego rdzenia.

EDIT4:
Czyli nie kognaty.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 17, 2012, 19:16:27 wysłana przez tqr »
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #189 dnia: Lipiec 17, 2012, 22:06:16 »
Ha, muszę wreszcie się nauczyć z wikisłownika korzystać.
Etymonline podawało dla "sleep" pierwiastek *sleb, o znaczeniu "słaby". Pewnie jeden pies z tym *slab, *lab.

Ale ja nie mówię o polskim "spać", tylko "ślepy". Chyba dokończyłeś w umyśle moje pytanie :) Bruckner typowo dla siebie podaje "prasłowo" i tyle jego wyjaśnień. "ślepy" ma wg. wiki pochodzić od *slěpъ, a to z kolei - czy mogłoby od *slab? Niech się ktoś biegły w przekształceniach PIE wypowie.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #190 dnia: Lipiec 17, 2012, 22:50:26 »
Fakt, dokończyłem sobie w głowie :)
Co do "ślepego" taka myśl - a może to pożyczka gocka? Od "spać", a jakże.
A co do *slěpъ, czy przypadkiem jer twardy nie pochodził od "u"?
 

Offline BartekChom

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #191 dnia: Lipiec 18, 2012, 00:34:02 »
A co do *slěpъ, czy przypadkiem jer twardy nie pochodził od "u"?
Normalnie pochodził. Ale podobno mógł też pochodzić od słabego o. Normalną praindoeuropejską końcówką w rodzaju męskim (czy coś takiego, gdzieś czytałem, że w pie. nie było rodzajów) było -os (to znaczy temat kończył się na o, a końcówką mianownika było -s) i z niego pochodził twardy jer. A przymiotniki zachowywały się chyba jak rzeczowniki.

Poza tym nic mi nie wiadomo, żeby słowiańskie p mogło pochodzić od pie. b.
 

Offline Todsmer

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #192 dnia: Lipiec 18, 2012, 09:41:06 »
A czy *slěpъ mogło pochodzić od goc. slepan (bądź jakiejś formy tego słowa)?

Co do rodzajów w PIE (a raczej jego braku), ma ktoś jakieś info? (tak btw chyba wystarczyłoby sprawdzić zgodność rodzajów kognatów w różnych językach indoeuropejskich - np. w polskim i łacinie - i podejrzewam, że ktoś już to zrobił :-) )
« Ostatnia zmiana: Lipiec 18, 2012, 09:44:16 wysłana przez tqr »
 

Offline Noqa

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #193 dnia: Lipiec 22, 2012, 22:21:07 »
Pochodzenie "Słowianin" od s-lau-os
Jest-li to prawdopodobne?
Bo ten rdzeń znalazłem tylko w tym jednym artykule.

A w ogóle co sądzicie o pochodzeniu słowa "Słowianin"? Nieraz mnie to forum zaskakiwało.
At him he yelled and yelped, tackling with taunting and dauntings; he tied and tacked him tightly and tautly, and killed him and quelled him and quenched him.
 

Offline varpho :Ɔ(X)И4M:

Odp: Etymologie w polskim
« Odpowiedź #194 dnia: Lipiec 22, 2012, 22:23:37 »
Pochodzenie "Słowianin" od s-lau-os
Jest-li to prawdopodobne?
Bo ten rdzeń znalazłem tylko w tym jednym artykule.

A w ogóle co sądzicie o pochodzeniu słowa "Słowianin"? Nieraz mnie to forum zaskakiwało.

teorii jest mnogość... od śliskości po niewolników.
K̥elHä wet̥ei ʕaK̥un kähla k̥aλai palhʌ-k̥ʌ na wetä
śa da ʔa-k̥ʌ ʔeja ʔälä ja-k̥o pele t̥uba wete
Ѫ=♥ | Я←Ѧ