Autor Wątek: Pytania o etymologie w językach różnych  (Przeczytany 91102 razy)

Offline Wedyowisz

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #570 dnia: Lipiec 15, 2017, 12:44:13 »
Ale rozpowszechnione jest też mniemanie, że istniało prasł. *selo (tak Vasmer i Derksen), kognat pragerm. *saliz „sala, dom” i lit. sala „wyspa” (a także „działka, zagon”). Co mówi chronologia polskiego wyrazu?

EDIT: ponadto *sedlo jest nieoczekiwane ze względu na prawo Wintera (powinno być raczej *sědlo, por. czeskie sídlo, które musi kontynuować jaćkę, bo długie í). Mogła taka forma powstać drogą kontaminacji, ale jeżeliby nie było wyrazu *selo, to pytanie: z czym?
« Ostatnia zmiana: Lipiec 15, 2017, 13:23:13 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 32 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #571 dnia: Lipiec 15, 2017, 15:40:42 »
czeskie sídlo, które musi kontynuować jaćkę, bo długie í

Sedlo też jest w czeskim, ale to od *sedъlo. Sídlo z pewnością musi być jakąś nową, analogiczną formacją od czasownika sídlit ze względu na powiązanie znaczeniowe (kognaci z naszymi "osiedlać, osiadły").
 

Offline Siemoród

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #572 dnia: Lipiec 15, 2017, 21:23:04 »
EDIT: ponadto *sedlo jest nieoczekiwane ze względu na prawo Wintera (powinno być raczej *sědlo, por. czeskie sídlo, które musi kontynuować jaćkę, bo długie í). Mogła taka forma powstać drogą kontaminacji, ale jeżeliby nie było wyrazu *selo, to pytanie: z czym?
To skąd siodło (na konia), strus. сєдьло? Absolutnie bez jacia a przecie od siedzenia toto.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 32 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #573 dnia: Lipiec 16, 2017, 13:12:11 »
To skąd siodło (na konia), strus. сєдьло? Absolutnie bez jacia a przecie od siedzenia toto.

Kortlandt twierdzi, że prasłowiańskie *sedъlo/*sedьlo jest pożyczką germańską.
 

Offline Wedyowisz

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #574 dnia: Lipiec 16, 2017, 21:35:43 »
czeskie sídlo, które musi kontynuować jaćkę, bo długie í

Sedlo też jest w czeskim, ale to od *sedъlo. Sídlo z pewnością musi być jakąś nową, analogiczną formacją od czasownika sídlit ze względu na powiązanie znaczeniowe (kognaci z naszymi "osiedlać, osiadły").

Siadło jest u nas poświadczone później niż sioło (XVI wiek kontra XV wiek, por. wieś: XIII wiek) i derywaty *siodła w tym sensie i dlatego Boryś uznaje je za wtórne, ale *sědlo łatwiej uzasadnić bez konieczności przyjmowania egzotycznej wersji prawa Wintera.

Ponoć selo było też w staroczeskim (Derksen).

Cytat: Siemoród
To skąd siodło (na konia), strus. сєдьло? Absolutnie bez jacia a przecie od siedzenia toto.

Było *sěděti i *sěsti, zatem *sedъlo na pierwszy rzut oka się odróżnia. Są dwa wyjścia: uznać *sedъlo za pożyczkę (swoją drogą, nie jest to megapopularny sufiks w słow.) bądź przeformułować prawo Wintera tak, żeby nie omijało ten wyraz — i inne wyjątki (np. uzależnić od położenia akcentu albo typu sylaby). Pewne uznanie zyskała wersja, że dotyczyło ono tylko sylab zamkniętych, ale dyskusja chyba nie jest dotąd zakończona.
« Ostatnia zmiana: Lipiec 16, 2017, 21:40:01 wysłana przez Wedyowisz »
стань — обернися, глянь — задивися
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 32 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #575 dnia: Lipiec 16, 2017, 22:14:42 »
Było *sěděti i *sěsti, zatem *sedъlo na pierwszy rzut oka się odróżnia. Są dwa wyjścia: uznać *sedъlo za pożyczkę (swoją drogą, nie jest to megapopularny sufiks w słow.) bądź przeformułować prawo Wintera tak, żeby nie omijało ten wyraz — i inne wyjątki (np. uzależnić od położenia akcentu albo typu sylaby). Pewne uznanie zyskała wersja, że dotyczyło ono tylko sylab zamkniętych, ale dyskusja chyba nie jest dotąd zakończona.

Kroonen uważa, że większość wyjątków wynika z tego, że to indoeuropejskie konstrukcje są błędne, bo są oparte wyłącznie na pragermańskim prawie Grimma, a nie uwzględnia się rzekomego prawa Kluge'a.
 

Offline Toyatl

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #576 dnia: Lipiec 28, 2017, 13:22:39 »
Skąd się wzięło brandzlować się?
 

Offline Siemoród

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #577 dnia: Lipiec 28, 2017, 13:58:05 »
Skąd się wzięło brandzlować się?
Od brandzla? Żadnego innego spokrewnionego słowa nie znam.
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 32 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #578 dnia: Lipiec 28, 2017, 17:23:24 »
Skąd się wzięło brandzlować się?

Oczywiście, że jerrrrmańskie pochodzenie... Brandsohle --> brandzel --> brandzlować się.
 

Offline Spiritus

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #579 dnia: Sierpień 02, 2017, 21:07:22 »
Jaka jest etymologia staronordyjskiego sufiksu negacji obecnego np. w islandzkim "ekki" czy duńskim "ikke"?
QVIS·SVM
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 32 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #580 dnia: Sierpień 02, 2017, 21:34:49 »
Jaka jest etymologia staronordyjskiego sufiksu negacji obecnego np. w islandzkim "ekki" czy duńskim "ikke"?

Podobno ma to związek z indoeuropejskim sufiksem nieokreślonym *kʷid, który samodzielnie oczywiście tworzy słynne słówka pytające.
EDIT: związek z kein czy geen bardzo prawdopodobny (< *ne-kʷe).
« Ostatnia zmiana: Sierpień 02, 2017, 21:43:19 wysłana przez Obcy »
 

Offline poloniok

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #581 dnia: Wrzesień 02, 2017, 20:49:06 »
Trochę zbyt dziwne pytanie, ale co dokładnie jest etymologią kofoly (tej czeskiej coca-coli)? Wiem że pochodzi ze syropu "KOFO", ale na co staje to właśnie? Od czego "KOFO" jest skrótem?
 

Offline Siemoród

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #582 dnia: Wrzesień 02, 2017, 21:08:57 »
kofeina?
Єи, Словѣнє, ѥщє наша
Словѣнъ мълва живєть
Пока нашє вѣрьноѥ сьрдьцє
За нашь народъ бьѥть!
 

Offline poloniok

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #583 dnia: Wrzesień 02, 2017, 21:12:49 »
kofeina?

Też myślałem, ale dwa punkty mówią przeciw temu

1. KOFO

2. Pisanie w dużych literach wzkazuje na jakiś skrót
 

Offline Widsið

Odp: Pytania o etymologie w językach różnych
« Odpowiedź #584 dnia: Wrzesień 02, 2017, 22:12:01 »
1. -o- jest z cola.
2. Nazwę tego napoju zapisuje się po prostu "Kofola". Zapis w formie loga na etykiecie nie jest tu istotny.