Conlanger - Wkład użytkownika [pl]

Szablon:Ko'ari

2026-04-13T18:55:19Z

Canis:

Szablon:Wojny Szurii

2026-03-15T21:14:01Z

Canis:

{|border=0 width="100%" style="border: #a2a9b1; font-size: 85%;" class="mw-collapsible wikitable"
!style="background-color:#ccccff;" colspan="10"|[[Szablon:Wojny Szurii|E]] • <big>[[Wojny Szurii]]</big>
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;"|Tematy ogólne
|'''[[Szuria]]''' · [[Wojny Szurii]] ⁘ '''[[Cywilizacja Enenków]]''' 4328-8012 [[EK]] ([[Tuwwa]] · [[Ein]] · [[Ewan]] · [[Futta]] · [[Hemele]] · [[Anuraki]] · [[Yumma']] · [[Taka]]), 8012-9612 [[EK]] ('''[[Górski Szur]]''') • [[Pulserimcy]] ('''[[Boate]]''' · [[Miote]] · [[Tanate]]) • [[Misava]] • [[Aksayon]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Futta|Futty]]: (5321 - 6128 EK)
|[[Pierwsza wojna futtańsko-tuwwska 5321 EK - 5324 EK|'''I futtańsko-tuwwska 5321-5324 EK''']] · [[Pierwsza kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK|I kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK]] · [[Pierwsza kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK|I kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK]] · [[Kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK|kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK]] · [[Pierwsza kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857 EK - 5874 EK|I kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857-5874 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK|kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK]] · [[Druga kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940 EK - 5951 EK|II kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940-5951 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Tuwwa|Tuwwy]]: (6128 - 6800 EK)
|[[Druga wojna futtańsko-tuwwska 6125 EK - 6128 EK|'''II wojna futtańsko-tuwwska 6125-6128 EK''']] · [[Pierwsza kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132 EK - 6148 EK|I kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132-6148 EK]] · [[Kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK|kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK]] · [[Druga kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203 EK - 6214 EK|II kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203-6214 EK]] · [[Druga kampania Einu przeciwko Misawcom 6230 EK - 6239 EK|II kampania Einu przeciwko Misawcom 6230-6239 EK]] · [[Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232 EK - 6240 EK|Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232-6240 EK]]★ · [[Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232 EK - 6239 EK|Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232-6239 EK]] · [[Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233 EK - 6240 EK|Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233-6240 EK]] · [[Wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240 EK - 6242 EK|wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240-6242 EK]]★ · [[Kampania Aksajonu przeciwko Amaksusowi 6511 EK - 6520 EK|kampania Akasjonu przeciwko Amaksusowi 6511-6520 EK]] · [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|II kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544-6552 EK]] · [[Konsolidacje pulserimskie 6500 - 6700 EK|konsolidacje pulserimskie 6500-6700 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK|kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK]] · [[Rebelia futtańska przeciwko Tuwwie 6560 EK]] · [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] · [[Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK|IV kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784-6785 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Okres [[Cywilizacja Enenków|enenckich]] wojen domowych: (6800 - 8007 EK)
|[[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|'''III wojna futtańsko-tuwwska 6801-6804 EK''']] · [[Wojna przeciwko Zunaite 6804-6807 EK]] · [[Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK|Wojna Półkoronna 6821-6870 EK]] · [[Pierwsza wojna tuwwsko-hemeleńska 6995 EK - 7001 EK|I wojna tuwwsko-hemeleńska 6995-7001 EK]] · [[Pierwsza wojna einusko-ewańska 7020 EK - 7030 EK|I wojna einusko-ewańska 7020-7030 EK]] · [[Druga wojna tuwwsko-hemeleńska 7029 EK - 7034 EK|II wojna tuwwsko-hemeleńska 7029-7034 EK]] · '''[[Czwarta wojna futtańsko-tuwwska 7209 EK - 7294 EK|IV wojna futtańsko-tuwwska 7209-7294 EK]]''' · [[Pierwsza wojna hemeleńsko-ewańska 7401 EK - 7404 EK|I wojna hemeleńsko-ewańska 7401-7404 EK]] · '''[[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK|V wojna futtańsko-tuwwska 7689-7702 EK]]''' · [[Wojna futtańsko-tolińska 7774 EK - 7781 EK|II wojna futtańsko-tolińska 7774-7781 EK]] · '''[[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK|VI wojna futtańsko-tolińska 7967-7970 EK]]''' (zniszczenie Futty) · '''[[Wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974 EK - 8007 EK|wielka wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974-8007 EK]]'''
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Świt narodów Szuru: (8007 - 8600 EK)
|[[Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150 EK - 8200 EK|Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150-8200 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152 EK - 8183 EK|Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152-8183 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Boate 8155 EK - 8170 EK|Wojna wyzwoleńcza Boate 8155-8170 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Riante 8155 EK - 8173 EK|Wojna wyzwoleńcza Rite 8173-8155 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Podboje [[Boate]]: (8600 - 9690 EK)
|[[Pierwsza wojna boateńsko-tuwwska 8194 EK - 8211 EK|I wojna boateńsko-tuwwska 8194-8211 EK]] · [[Wojna boateńsko-riateńska 8220 EK - 8223 EK|Wojna boateńsko-riateńska 8220-8223 EK]] · [[Wojna misawsko-eińska 8258 EK - 8271 EK|Wojna misawsko-eińska 8258-8271 EK]] (zniszczenie Einu) · [[Druga wojna boateńsko-tuwwska 8340 EK - 8362 EK|II wojna boateńsko-tuwwska 8340-8362 EK]] (zniszczenie [[Hemele]], założenie [[Seafor]]u) · [[Wojna boateńsko-mioteńska 8500 EK - 8530 EK|wojna boateńsko-mioteńska 8500-8530 EK]] · [[Wojna boateńsko-tanateńska 8572 EK - 8591 EK|wojna boateńsko-tanateńska 8572-8591 EK]] · [[Wojna boateńsko-misawska 8702 EK - 8704 EK|wojna boateńsko-misawska 8702-8704 EK]] · [[Trzecia wojna boateńsko-tuwwska 8702 EK - 8732 EK|III wojna boateńsko-tuwwska 8702-8783 EK]] · [[Wojna tanateńsko-nuaryjska 8999 EK - 9012 EK|wojna tanateńsko-nuaryjska 8999-9012 EK]] · [[Wojna buańsko-misawska 9101 EK - 9105 EK|wojna buańsko-misawska 9101-9105 EK]] · [[Czwarta wojna boateńsko-tuwwska 9400 EK - 9418 EK|IV wojna boateńsko-tuwwska 9400-9418 EK]] · '''[[Piąta wojna boateńsko-tuwwska 9601 EK - 9612 EK|V wojna boateńsko-tuwwska 9601-9612 EK]]''' (zniszczenie [[Tuwwa|Tuwwy]])
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Epoka przetasowania: (9690 - 9900 EK)
|'''[[Wojna tangijsko-boateńska 9690 EK - 9702 EK|Wojna tangijsko-boateńska 9690-9702 EK]]''' · '''[[Wojna boateńsko-misawska 9758 EK - 9769 EK|wojna boateńsko-misawska 9758-9769 EK]]''' (aneksja [[Misawa|Misawy]])
|}<includeonly>[[Kategoria:Szuria]][[Kategoria:Wojny Kyonu]][[Kategoria:Wojny Szurii]]</includeonly><noinclude></noinclude>

Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK

2026-03-11T21:41:03Z

Canis:

{{Wojny Szurii}}
{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=Wojny domowe [[Pulserimcy|Enenków]]
|nazwa konfliktu=Wojna Półkoronna 6821-6870 EK
|rok = 6821 EK - 6870 EK
|grafiki=[[Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png|350px|border]] Północ [[Szuria|Szuru]] ogarnięty pożogą wojny.
|czas = 6821 EK - 6870 EK
|miejsce = Yumma', zlew Erkadranu, góry zachodniohakajskie, równiny [[Ein]]u
|przyczyna = kampania imperialna [[Ein]]u
|wynik=klęska [[Ein]]u
|strona A=[[Plik:Ein flag.png|50px]] [[Ein]]
|strona B=[[Plik:Yumma flag.png|50px]] [[Yumma']] [[Plik:Ewan flag.png|50px]] [[Ewan]] [[Plik:Flaga Buanii.png|30px]] ''[[Buania]] (najemnicy)''<hr/>[[Plik:Misava flag.png|50px]] [[Misava]]
|strona A - politycy=
|strona B - politycy=
|strona A - wojskowi=
|strona B - wojskowi=
|strona A - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': umiarkowane
|strona B - straty='''Straty wojenne:''' poważne<hr/>'''Straty cywilne''': poważne
}}'''Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK''' - duży konflikt zbrojny w średniowiecznej północy [[Szuria|Szurii]], który rozpoczął się najazdem państwa-miasta (i protopaństwa) [[Ein]]u o podłożu imperialnym na wolne państwo-miasto [[Yumma'|Yummę]], odpowiedzią wielkiego państwa-miasta i lenników [[Ewan]]u w obronie Yummy' połączoną z jednoczesnym atakiem z północy zjednoczonego państwa [[Misava]]-[[Trunat]]. Wojna trwała {{RokKyonu|49}} [[EK]] i skończyła się katastrofalnym niepowodzeniem i całkowitym zrujnowaniem [[Ein]]u, który stracił około 70% terytorium lennego i swoją reputację. Wojna nie dopuściła do przekształcenia się [[Ein]]u z typowego dla [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] państwa-miasta z lennami w prawidłowe państwo, utwierdził [[Ewan]] o prawidłowości swojego prowadzenia kraju, i stanowiła historyczne zwycięstwo dla [[Misava|Misavy]], świętowane długo na tle klęsk poprzednich stuleci. W obronie [[Yumma'|Yummy']] brali udział także najemnicy [[Buania|buańscy]].

{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Przed wojną 6821 EK
!W trakcie
!Po wojnie 6870 EK
|-
|[[Plik:Szuria północ w 6821 EK.png|350px]]
|[[Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png|350px]]
|[[Plik:Szuria północ w 6870 EK.png|350px]]
|}

=Tło i przyczyny wojny=
W 6800 [[EK]] w [[Ein]]ie, [[Cywilizacja Enenków|enenckim]] państwie-mieście o bardzo wielu lennach, zapanował talen, którego ambicją była transformacja ustrojowa z państwa-miasta w prawdziwe państwo o odpowiedniej hierarchii, systemie społecznym bezpośrednich zależności i jednolitej tożsamości narodowej, dzięki czemu chciał do 6815 [[EK]] rozpocząć stopniowe podbicie wszystkich Enenków, narzucenie wszystkim hegemonii, i uruchomienie Imperium Enenków. W tym samym czasie:
* Na północy, [[Misava]] i [[Trunat]] zjednoczyły się w jedno państwo, ale żywa była pamięć o [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|wojnie 6544-6552 EK]] i zniszczeniu [[Thakronu]]. Talen Einu wiedział, że Misava byłaby trudna do ataku, ale [[Misawcy]] potrafią grać wyłącznie defensywnie, więc wystarczy ich pozostawić w spokoju, by kontynuować misję.
* Na południu, państwo-miasto [[Yumma']] było prymitywniejsze i narażone geograficznie.
* Dalej na południu, duże państwo-miasto [[Ewan]] (o wielu lennach) znajdowało się w stanie zimnej wojny z [[Tuwwą]], dawnym hegemonem regionu, i [[Hemele]].
[[Ein]] nie był gotowy na atak w 6815 [[EK]]. Dopiero pod koniec 6820 [[EK]] wojsko ruszyło z miasta na południe: [[Yumma']] była w optymalnej pozycji do ataku.

=Przebieg wojny=
[[Ein]] zaatakował [[Yumma'|Yummę]] w 6821 [[EK]] i nałożył oblężenie na miasto. Dwa okręty yummańskie uciekły na południe i powiadomiły [[Ewan]] o ataku. Yumma upadła pod koniec 6821 [[EK]] po wykonaniu przez [[Ein]] podkopu. Pierwotnym planem była konsolidacja władzy w Yummie, natomiast do talena Einu dotarła informacja o włączeniu się [[Ewan]]u do wojny. Wojska talena wymordowały większość populacji męskiej zdolnej do walki bądź rozproszyły ich, aby zapobiec rewolucji w mieście w sytuacji, w której Eińczycy musieli szybko wycofywać się z Yummy na wschód do rychłych starć z Ewanem. Działania te wywołały wzburzenie społeczności enenckiej.

[[Ewan]]owi udało się zebrać wszystkich lenników państwa-miasta i latem 6822 [[EK]] rozpoczął zmasowaną inwazję na [[Ein]], szybko zajmując solidne terytoria. Niektórzy lennicy Einu przeszli na stronę Ewanu. Finalnie, pod koniec 6822 [[EK]] armie [[Ein]]u i [[Ewan]]u starły się pośrodku terytorium na tzw. "Wzgórzach". W bitwie [[Ewan]] wyszedł zwycięsko. Armia [[Ein]]u została rozproszona i zmuszona do odwrotu, a [[Ewan]] ścigał ich na zachód. Na północnym-wschodzie, Ewan niemal bez walk zajmował terytoria, aż spotkał się z [[Misawcy|Misawcami]], z którymi nie wszczął boju.

Na północy, na wieść o opustoszeniu wielu garnizonów przez [[Ein]] i o włączeniu się [[Ewanu]] do wojny, [[Misava]] - zjednoczona z [[Trunat]]em w jedno państwo - zaatakowała [[Ein]] wzdłuż Erkadranu jeszcze w 6822 [[EK]]. Także od północnego-zachodu zaczęli schodzić na Eińskie osady górskie i podbijać je jedna po drugiej. Nie wszczęli wojny z [[Ewanem]] po spotkaniu się z nimi. Misava nie miała szczególnej przewagi nad Eińczykami, ale skutecznie wykorzystywali swoje zapory obronne na przewężeniach Erkadranu, i przerzedzeni przeciwnicy z czasem byli wykańczani. Misawcy postanowili nie wchodzić zbyt wgłąb terytoriów wcześniej zależnych od Einu, i powiadomili Ewan, że interesuje ich tylko odzyskanie należnych im pradawnych ziem. Misava natychmiast rozpoczęła konstrukcję fortyfikacji wzdłuż nowych granic.

Od tej pory Ein skonsolidował resztę wojsk. Talen [[Ein]]u zaakceptował nowy układ granic z [[Misava|Misavą]] i skierował wojska na front z [[Ewan]]em, gdzie odniósł kilka zwycięstw. Część ludności zaczęła walczyć z Ewańczykami od tyłu, komplikując kampanię atakujących. Ponieważ wzdłuż rzeki Kait Kay Misava nadal schodziła z gór wypychając Eińczyków, talen część wojska musiał skierować i tam. Ewan zaczynał wyczerpywać moment ataku. Od tej pory Ein tracił tereny bardzo powoli.

W 6850 [[EK]] ludność [[Yumma'|Yummy]] rozpoczęła powstanie przeciwko Eińczykom. W 6852 [[EK]] najemnicy z [[Buania|Buanii]] dotarli pod miasto ze wsparciem z [[Ewan]]u i [[Yumma']] została wyzwolona, zajmując nawet część terytorium [[Ein]]u, otwierając front południowy.

W 6864 [[EK]] doszło do kolejnej dużej bitwy między [[Ein]]em i [[Ewan]]em, tzw. Bitwę o Miasto Dwóch. Na tym etapie Ewan przepytał już wielu jeńców eińskich i talen Ewanu był zdumiony i zaalarmowany apetytem imperialnym Einu i lojalnością części jego poddanych. Bitwa o Miasto Dwóch zakończyła się zwycięstwem [[Ewan]]u nad [[Ein]]em.

W 6867 [[EK]] front zachodniogórski się zatrzymał. [[Ewan]] wyczerpał możliwości kontynuowania ataku, i wezwał [[Ein]] na negocjacje pokojowe. [[Yumma']] nie była w stanie przeć dalej na północ, powstrzymywana przez rdzennych Eińczyków. W 6870 [[EK]] [[Ewan]] oznajmił, że wezwie [[Futta|Futtę]] i [[Tuwwa|Tuwwę]] na pomoc, jeśli [[Ein]] nie zaakceptuje pokoju. Front zamarł, ponieważ w 6870 [[EK]] talen [[Ein]]u zmarł w nieznanych okolicznościach. [[Ewan]] był w tym momencie 20 kilometrów od miasta [[Ein]]. Pogrzeb, żałoba i konsolidacje wojsk po obu stronach po długim czasie w boju sprawiły, że front został wstrzymany na okres negocjacji. Finalnie, w 6871 [[EK]] pokój został podpisany między [[Yumma'|Yummą]] i [[Ewan]]em a [[Einem]], a na początku 6872 [[EK]] między [[Ein]]em a [[Misava|Misavą]].

=Skutki=
[[Ein]] utracił 70% terytorium i respekt wśród [[Cywilizacja Enenków|Enenków]]. Zetknięcie się granic między [[Misava|Misavą]] a [[Ewanem]] doprowadziło do nawiązania relacji, także handlowych, między tymi narodami. Wojna utrzymała w przekonaniu [[Ewan]] i [[Yumma'|Yummę]], że system państw-miast jest lepszy od innych pomysłów.

Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK

2026-03-09T21:24:00Z

Canis: /* Przebieg wojny */

{{Wojny Szurii}}
{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=Wojny domowe [[Pulserimcy|Enenków]]
|nazwa konfliktu=Wojna Półkoronna 6821-6870 EK
|rok = 6821 EK - 6870 EK
|grafiki=[[Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png|350px|border]] Północ [[Szuria|Szuru]] ogarnięty pożogą wojny.
|czas = 6821 EK - 6870 EK
|miejsce = Yumma', zlew Erkadranu, góry zachodniohakajskie, równiny [[Ein]]u
|przyczyna = kampania imperialna [[Ein]]u
|wynik=klęska [[Ein]]u
|strona A=[[Plik:Ein flag.png|50px]] [[Ein]]
|strona B=[[Plik:Yumma flag.png|50px]] [[Yumma']] [[Plik:Ewan flag.png|50px]] [[Ewan]] [[Plik:Flaga Buanii.png|30px]] ''[[Buania]] (najemnicy)''<hr/>[[Plik:Misava flag.png|50px]] [[Misava]]
|strona A - politycy=
|strona B - politycy=
|strona A - wojskowi=
|strona B - wojskowi=
|strona A - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': umiarkowane
|strona B - straty='''Straty wojenne:''' poważne<hr/>'''Straty cywilne''': poważne
}}'''Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK''' - duży konflikt zbrojny w średniowiecznej północy [[Szuria|Szurii]], który rozpoczął się najazdem państwa-miasta (i protopaństwa) [[Ein]]u o podłożu imperialnym na wolne państwo-miasto [[Yumma'|Yummę]], odpowiedzią wielkiego państwa-miasta i lenników [[Ewan]]u w obronie Yummy' połączoną z jednoczesnym atakiem z północy zjednoczonego państwa [[Misava]]-[[Trunat]]. Wojna trwała {{RokKyonu|49}} [[EK]] i skończyła się katastrofalnym niepowodzeniem i całkowitym zrujnowaniem [[Ein]]u, który stracił około 70% terytorium lennego i swoją reputację. Wojna nie dopuściła do przekształcenia się [[Ein]]u z typowego dla [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] państwa-miasta z lennami w prawidłowe państwo, utwierdział [[Ewan]] o prawidłowości swojego prowadzenia kraju, i stanowiła historyczne zwycięstwo dla [[Misava|Misavy]], świętowane długo na tle klęsk poprzednich stuleci. W obronie [[Yumma'|Yummy']] brali udział także tajemnicy [[Buania|buańscy]].

{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Przed wojną 6821 EK
!W trakcie
!Po wojnie 6870 EK
|-
|[[Plik:Szuria północ w 6821 EK.png|350px]]
|[[Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png|350px]]
|[[Plik:Szuria północ w 6870 EK.png|350px]]
|}

=Tło i przyczyny wojny=
W 6800 [[EK]] w [[Ein]]ie, [[Cywilizacja Enenków|enenckim]] państwie-mieście o bardzo wielu lennach, zapanował talen, którego ambicją była transformacja ustrojowa z państwa-miasta w prawdziwe państwo o odpowiedniej hierarchii, systemie społecznym bezpośrednich zależności i jednolitej tożsamości narodowej, dzięki czemu chciał do 6815 [[EK]] rozpocząć stopniowe podbicie wszystkich Enenków, narzucenie wszystkim hegemonii, i uruchomienie Imperium Enenków. W tym samym czasie:
* Na północy, [[Misava]] i [[Trunat]] zjednoczyły się w jedno państwo, ale żywa była pamięć o [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|wojnie 6544-6552 EK]] i zniszczeniu [[Thakronu]]. Talen Einu wiedział, że Misava byłaby trudna do ataku, ale [[Misawcy]] potrafią grać wyłącznie defensywnie, więc wystarczy ich pozostawić w spokoju, by kontynuować misję.
* Na południu, państwo-miasto [[Yumma']] było prymitywniejsze i narażone geograficznie.
* Dalej na południu, duże państwo-miasto [[Ewan]] (o wielu lennach) znajdowało się w stanie zimnej wojny z [[Tuwwą]], dawnym hegemonem regionu, i [[Hemele]].
[[Ein]] nie był gotowy na atak w 6815 [[EK]]. Dopiero pod koniec 6820 [[EK]] wojsko ruszyło z miasta na południe: [[Yumma']] była w optymalnej pozycji do ataku.

=Przebieg wojny=
[[Ein]] zaatakował [[Yumma'|Yummę]] w 6821 [[EK]] i nałożył oblężenie na miasto. Dwa okręty yummańskie uciekły na południe i powiadomiły [[Ewan]] o ataku. Yumma upadła pod koniec 6821 [[EK]] po wykonaniu przez [[Ein]] podkopu. Pierwotnym planem była konsolidacja władzy w Yummie, natomiast do talena Einu dotarła informacja o włączeniu się [[Ewan]]u do wojny. Wojska talena wymordowały większość populacji męskiej zdolnej do walki bądź rozproszyły ich, aby zapobiec rewolucji w mieście w sytuacji, w której Eińczycy musieli szybko wycofywać się z Yummy na wschód do rychłych starć z Ewanem. Działania te wywołały wzburzenie społeczności enenckiej.

[[Ewan]]owi udało się zebrać wszystkich lenników państwa-miasta i latem 6822 [[EK]] rozpoczął zmasowaną inwazję na [[Ein]], szybko zajmując solidne terytoria. Niektórzy lennicy Einu przeszli na stronę Ewanu. Finalnie, pod koniec 6822 [[EK]] armie [[Ein]]u i [[Ewan]]u starły się pośrodku terytorium na tzw. "Wzgórzach". W bitwie [[Ewan]] wyszedł zwycięsko. Armia [[Ein]]u została rozproszona i zmuszona do odwrotu, a [[Ewan]] ścigał ich na zachód. Na północnym-wschodzie, Ewan niemal bez walk zajmował terytoria, aż spotkał się z [[Misawcy|Misawcami]], z którymi nie wszczął boju.

Na północy, na wieść o opustoszeniu wielu garnizonów przez [[Ein]] i o włączeniu się [[Ewanu]] do wojny, [[Misava]] - zjednoczona z [[Trunat]]em w jedno państwo - zaatakowała [[Ein]] wzdłuż Erkadranu jeszcze w 6822 [[EK]]. Także od północnego-zachodu zaczęli schodzić na Eińskie osady górskie i podbijać je jedna po drugiej. Nie wszczęli wojny z [[Ewanem]] po spotkaniu się z nimi. Misava nie miała szczególnej przewagi nad Eińczykami, ale skutecznie wykorzystywali swoje zapory obronne na przewężeniach Erkadranu, i przerzedzeni przeciwnicy z czasem byli wykańczani. Misawcy postanowili nie wchodzić zbyt wgłąb terytoriów wcześniej zależnych od Einu, i powiadomili Ewan, że interesuje ich tylko odzyskanie należnych im pradawnych ziem. Misava natychmiast rozpoczęła konstrukcję fortyfikacji wzdłuż nowych granic.

Od tej pory Ein skonsolidował resztę wojsk. Talen [[Ein]]u zaakceptował nowy układ granic z [[Misava|Misavą]] i skierował wojska na front z [[Ewan]]em, gdzie odniósł kilka zwycięstw. Część ludności zaczęła walczyć z Ewańczykami od tyłu, komplikując kampanię atakujących. Ponieważ wzdłuż rzeki Kait Kay Misava nadal schodziła z gór wypychając Eińczyków, talen część wojska musiał skierować i tam. Ewan zaczynał wyczerpywać moment ataku. Od tej pory Ein tracił tereny bardzo powoli.

W 6850 [[EK]] ludność [[Yumma'|Yummy]] rozpoczęła powstanie przeciwko Eińczykom. W 6852 [[EK]] najemnicy z [[Buania|Buanii]] dotarli pod miasto ze wsparciem z [[Ewan]]u i [[Yumma']] została wyzwolona, zajmując nawet część terytorium [[Ein]]u, otwierając front południowy.

W 6864 [[EK]] doszło do kolejnej dużej bitwy między [[Ein]]em i [[Ewan]]em, tzw. Bitwę o Miasto Dwóch. Na tym etapie Ewan przepytał już wielu jeńców eińskich i talen Ewanu był zdumiony i zaalarmowany apetytem imperialnym Einu i lojalnością części jego poddanych. Bitwa o Miasto Dwóch zakończyła się zwycięstwem [[Ewan]]u nad [[Ein]]em.

W 6867 [[EK]] front zachodniogórski się zatrzymał. [[Ewan]] wyczerpał możliwości kontynuowania ataku, i wezwał [[Ein]] na negocjacje pokojowe. [[Yumma']] nie była w stanie przeć dalej na północ, powstrzymywana przez rdzennych Eińczyków. W 6870 [[EK]] [[Ewan]] oznajmił, że wezwie [[Futta|Futtę]] i [[Tuwwa|Tuwwę]] na pomoc, jeśli [[Ein]] nie zaakceptuje pokoju. Front zamarł, ponieważ w 6870 [[EK]] talen [[Ein]]u zmarł w nieznanych okolicznościach. [[Ewan]] był w tym momencie 20 kilometrów od miasta [[Ein]]. Pogrzeb, żałoba i konsolidacje wojsk po obu stronach po długim czasie w boju sprawiły, że front został wstrzymany na okres negocjacji. Finalnie, w 6871 [[EK]] pokój został podpisany między [[Yumma'|Yummą]] i [[Ewan]]em a [[Einem]], a na początku 6872 [[EK]] między [[Ein]]em a [[Misava|Misavą]].

=Skutki=
[[Ein]] utracił 70% terytorium i respekt wśród [[Cywilizacja Enenków|Enenków]]. Zetknięcie się granic między [[Misava|Misavą]] a [[Ewanem]] doprowadziło do nawiązania relacji, także handlowych, między tymi narodami. Wojna utrzymała w przekonaniu [[Ewan]] i [[Yumma'|Yummę]], że system państw-miast jest lepszy od innych pomysłów.

Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK

2026-03-09T21:21:55Z

Canis: /* Przebieg wojny */

{{Wojny Szurii}}
{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=Wojny domowe [[Pulserimcy|Enenków]]
|nazwa konfliktu=Wojna Półkoronna 6821-6870 EK
|rok = 6821 EK - 6870 EK
|grafiki=[[Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png|350px|border]] Północ [[Szuria|Szuru]] ogarnięty pożogą wojny.
|czas = 6821 EK - 6870 EK
|miejsce = Yumma', zlew Erkadranu, góry zachodniohakajskie, równiny [[Ein]]u
|przyczyna = kampania imperialna [[Ein]]u
|wynik=klęska [[Ein]]u
|strona A=[[Plik:Ein flag.png|50px]] [[Ein]]
|strona B=[[Plik:Yumma flag.png|50px]] [[Yumma']] [[Plik:Ewan flag.png|50px]] [[Ewan]] [[Plik:Flaga Buanii.png|30px]] ''[[Buania]] (najemnicy)''<hr/>[[Plik:Misava flag.png|50px]] [[Misava]]
|strona A - politycy=
|strona B - politycy=
|strona A - wojskowi=
|strona B - wojskowi=
|strona A - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': umiarkowane
|strona B - straty='''Straty wojenne:''' poważne<hr/>'''Straty cywilne''': poważne
}}'''Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK''' - duży konflikt zbrojny w średniowiecznej północy [[Szuria|Szurii]], który rozpoczął się najazdem państwa-miasta (i protopaństwa) [[Ein]]u o podłożu imperialnym na wolne państwo-miasto [[Yumma'|Yummę]], odpowiedzią wielkiego państwa-miasta i lenników [[Ewan]]u w obronie Yummy' połączoną z jednoczesnym atakiem z północy zjednoczonego państwa [[Misava]]-[[Trunat]]. Wojna trwała {{RokKyonu|49}} [[EK]] i skończyła się katastrofalnym niepowodzeniem i całkowitym zrujnowaniem [[Ein]]u, który stracił około 70% terytorium lennego i swoją reputację. Wojna nie dopuściła do przekształcenia się [[Ein]]u z typowego dla [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] państwa-miasta z lennami w prawidłowe państwo, utwierdział [[Ewan]] o prawidłowości swojego prowadzenia kraju, i stanowiła historyczne zwycięstwo dla [[Misava|Misavy]], świętowane długo na tle klęsk poprzednich stuleci. W obronie [[Yumma'|Yummy']] brali udział także tajemnicy [[Buania|buańscy]].

{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Przed wojną 6821 EK
!W trakcie
!Po wojnie 6870 EK
|-
|[[Plik:Szuria północ w 6821 EK.png|350px]]
|[[Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png|350px]]
|[[Plik:Szuria północ w 6870 EK.png|350px]]
|}

=Tło i przyczyny wojny=
W 6800 [[EK]] w [[Ein]]ie, [[Cywilizacja Enenków|enenckim]] państwie-mieście o bardzo wielu lennach, zapanował talen, którego ambicją była transformacja ustrojowa z państwa-miasta w prawdziwe państwo o odpowiedniej hierarchii, systemie społecznym bezpośrednich zależności i jednolitej tożsamości narodowej, dzięki czemu chciał do 6815 [[EK]] rozpocząć stopniowe podbicie wszystkich Enenków, narzucenie wszystkim hegemonii, i uruchomienie Imperium Enenków. W tym samym czasie:
* Na północy, [[Misava]] i [[Trunat]] zjednoczyły się w jedno państwo, ale żywa była pamięć o [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|wojnie 6544-6552 EK]] i zniszczeniu [[Thakronu]]. Talen Einu wiedział, że Misava byłaby trudna do ataku, ale [[Misawcy]] potrafią grać wyłącznie defensywnie, więc wystarczy ich pozostawić w spokoju, by kontynuować misję.
* Na południu, państwo-miasto [[Yumma']] było prymitywniejsze i narażone geograficznie.
* Dalej na południu, duże państwo-miasto [[Ewan]] (o wielu lennach) znajdowało się w stanie zimnej wojny z [[Tuwwą]], dawnym hegemonem regionu, i [[Hemele]].
[[Ein]] nie był gotowy na atak w 6815 [[EK]]. Dopiero pod koniec 6820 [[EK]] wojsko ruszyło z miasta na południe: [[Yumma']] była w optymalnej pozycji do ataku.

=Przebieg wojny=
[[Ein]] zaatakował [[Yumma'|Yummę]] w 6821 [[EK]] i nałożył oblężenie na miasto. Dwa okręty yummańskie uciekły na południe i powiadomiły [[Ewan]] o ataku. Yumma upadła pod koniec 6821 [[EK]] po wykonaniu przez [[Ein]] podkopu. Pierwotnym planem była konsolidacja władzy w Yummie, natomiast do talena Einu dotarła informacja o włączeniu się [[Ewan]]u do wojny. Wojska talena wymordowały większość populacji męskiej zdolnej do walki bądź rozproszyły ich, aby zapobiec rewolucji w mieście w sytuacji, w której Eińczycy musieli szybko wycofywać się z Yummy na wschód do rychłych starć z Ewanem. Działania te wywołały wzburzenie społeczności enenckiej.

[[Ewan]]owi udało się zebrać wszystkich lenników państwa-miasta i latem 6822 [[EK]] rozpoczął zmasowaną inwazję na [[Ein]], szybko zajmując solidne terytoria. Niektórzy lennicy Einu przeszli na stronę Ewanu. Finalnie, pod koniec 6822 [[EK]] armie [[Ein]]u i [[Ewan]]u starły się pośrodku terytorium na tzw. "Wzgórzach". W bitwie [[Ewan]] wyszedł zwycięsko. Armia [[Ein]]u została rozproszona i zmuszona do odwrotu, a [[Ewan]] ścigał ich na zachód. Na północnym-wschodzie, Ewan niemal bez walk zajmował terytoria, aż spotkał się z [[Misawcy|Misawcami]], z którymi nie wszczął boju.

Na północy, na wieść o opustoszeniu wielu garnizonów przez [[Ein]] i o włączeniu się [[Ewanu]] do wojny, [[Misava]] - zjednoczona z [[Trunat]]em w jedno państwo - zaatakowała [[Ein]] wzdłuż Erkadranu jeszcze w 6822 [[EK]]. Także od północnego-zachodu zaczęli schodzić na Eińskie osady górskie i podbijać je jedna po drugiej. Nie wszczęli wojny z [[Ewanem]] po spotkaniu się z nimi. Misava nie miała szczególnej przewagi nad Eińczykami, ale skutecznie wykorzystywali swoje zapory obronne na przewężeniach Erkadranu, i przerzedzeni przeciwnicy z czasem byli wykańczani. Misawcy postanowili nie wchodzić zbyt wgłąb terytoriów wcześniej zależnych od Einu, i powiadomili Ewan, że interesuje ich tylko odzyskanie należnych im pradawnych ziem. Misava natychmiast rozpoczęła konstrukcję fortyfikacji wzdłuż nowych granic.

Od tej pory Ein skonsolidował resztę wojsk. Talen [[Ein]]u zaakceptował nowy układ granic z [[Misava|Misavą]] i skierował wojska na front z [[Ewan]]em, gdzie odniósł kilka zwycięstw. Część ludności zaczęła walczyć z Ewańczykami od tyłu, komplikując kampanię atakujących. Ponieważ wzdłuż rzeki Kait Kay Misava nadal schodziła z gór wypychając Eińczyków, talen część wojska musiał skierować i tam. Ewan zaczynał wyczerpywać moment ataku. Od tej pory Ein tracił tereny bardzo powoli.

W 6850 [[EK]] ludność [[Yumma'|Yummy]] rozpoczęła powstanie przeciwko Eińczykom. W 6852 [[EK]] najemnicy z [[Buania|Buanii]] dotarli pod miasto ze wsparciem z [[Ewan]]u i [[Yumma']] została wyzwolona, zajmując nawet część terytorium [[Ein]]u, otwierając front południowy.

W 6864 [[EK]] doszło do kolejnej dużej bitwy między [[Ein]]em i [[Ewan]]em, tzw. Bitwę o Miasto Dwóch. Na tym etapie Ewan przepytał już wielu jeńców eińskich i talen Ewanu był zdumiony i zaalarmowany apetytem imperialnym Einu i lojalnością części jego poddanych. Bitwa o Miasto Dwóch zakończyła się zwycięstwem [[Ewan]]u nad [[Ein]]em.

W 6867 [[EK]] front zachodniogórski się zatrzymał. [[Ewan]] wyczerpał możliwości kontynuowania ataku, i wezwał [[Ein]] na negocjacje pokojowe. [[Yumma']] nie była w stanie przeć dalej na północ, powstrzymywana przez rdzennych Eińczyków. W 6870 [[EK]] [[Ewan]] oznajmił, że wezwie [[Futta|Futtę]] i [[Tuwwa|Tuwwę]] na pomoc, jeśli [[Ein]] nie zaakceptuje pokoju. Front zamarł, ponieważ w 6870 [[EK]] talen [[Ein]]u zmarł w nieznanych okolicznościach. [[Ewan]] był w tym momencie 20 kilometrów od miasta [[Ein]]. Pogrzeb, żałoba i konsolidacje wojsk po obu stronach po długim czasie w boju sprawiły, że front został wstrzymany na okres negocjacji. Finalnie, w 6871 [[EK]] pokój został podpisany między [[Yumma'|Yummą]] i [[Ewan]]em a [[Einem]], a na początku 6872 [[EK]] między [[Ein]]em a [[Misava|Misavą]].

Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK

2026-03-09T21:01:31Z

Canis: Utworzono nową stronę "{{Wojny Szurii}} {{Wojna |tło tekstu=black |conworld tekst kolor=white |conworld=''Część conworldu KYON''. |seria konfliktów=Wojny domowe Enenków |nazwa konfliktu=Wojna Półkoronna 6821-6870 EK |rok = 6821 EK - 6870 EK |grafiki=border Północ Szuru ogarnięty pożo…"

Plik:Szuria północ w 6870 EK.png

2026-03-09T20:40:31Z

Canis: == Opis == Kategoria:Szur

== Opis ==
[[Kategoria:Szur]]

Plik:Szuria północ w 6821 EK.png

2026-03-09T20:30:04Z

Canis: == Opis == Kategoria:Szur

== Opis ==
[[Kategoria:Szur]]

Plik:Szuria w 6821-6870 EK.png

2026-03-09T20:10:46Z

Canis: == Opis == Kategoria:Szur

== Opis ==
[[Kategoria:Szur]]

Szablon:Wojny Szurii

2026-03-09T19:47:24Z

Canis:

{|border=0 width="100%" style="border: #a2a9b1; font-size: 85%;" class="mw-collapsible wikitable"
!style="background-color:#ccccff;" colspan="10"|[[Szablon:Wojny Szurii|E]] • <big>[[Wojny Szurii]]</big>
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;"|Tematy ogólne
|'''[[Szuria]]''' · [[Wojny Szurii]] ⁘ '''[[Cywilizacja Enenków]]''' 4328-8012 [[EK]] ([[Tuwwa]] · [[Ein]] · [[Ewan]] · [[Futta]]), 8012-9612 [[EK]] ('''[[Górski Szur]]''') • [[Pulserimcy]] ('''[[Boate]]''' · [[Miote]] · [[Tanate]]) • [[Misava]] • [[Aksayon]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Futta|Futty]]: (5321 - 6128 EK)
|[[Pierwsza wojna futtańsko-tuwwska 5321 EK - 5324 EK|'''I futtańsko-tuwwska 5321-5324 EK''']] · [[Pierwsza kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK|I kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK]] · [[Pierwsza kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK|I kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK]] · [[Kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK|kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK]] · [[Pierwsza kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857 EK - 5874 EK|I kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857-5874 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK|kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK]] · [[Druga kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940 EK - 5951 EK|II kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940-5951 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Tuwwa|Tuwwy]]: (6128 - 6800 EK)
|[[Druga wojna futtańsko-tuwwska 6125 EK - 6128 EK|'''II wojna futtańsko-tuwwska 6125-6128 EK''']] · [[Pierwsza kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132 EK - 6148 EK|I kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132-6148 EK]] · [[Kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK|kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK]] · [[Druga kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203 EK - 6214 EK|II kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203-6214 EK]] · [[Druga kampania Einu przeciwko Misawcom 6230 EK - 6239 EK|II kampania Einu przeciwko Misawcom 6230-6239 EK]] · [[Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232 EK - 6240 EK|Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232-6240 EK]]★ · [[Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232 EK - 6239 EK|Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232-6239 EK]] · [[Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233 EK - 6240 EK|Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233-6240 EK]] · [[Wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240 EK - 6242 EK|wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240-6242 EK]]★ · [[Kampania Aksajonu przeciwko Amaksusowi 6511 EK - 6520 EK|kampania Akasjonu przeciwko Amaksusowi 6511-6520 EK]] · [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|II kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544-6552 EK]] · [[Konsolidacje pulserimskie 6500 - 6700 EK|konsolidacje pulserimskie 6500-6700 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK|kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK]] · [[Rebelia futtańska przeciwko Tuwwie 6560 EK]] · [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] · [[Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK|IV kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784-6785 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Okres [[Cywilizacja Enenków|enenckich]] wojen domowych: (6800 - 8007 EK)
|[[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|'''III wojna futtańsko-tuwwska 6801-6804 EK''']] · [[Wojna przeciwko Zunaite 6804-6807 EK]] · [[Wojna Półkoronna 6821 EK - 6870 EK|Wojna Półkoronna 6821-6870 EK]] · [[Pierwsza wojna tuwwsko-hemeleńska 6995 EK - 7001 EK|I wojna tuwwsko-hemeleńska 6995-7001 EK]] · [[Pierwsza wojna einusko-ewańska 7020 EK - 7030 EK|I wojna einusko-ewańska 7020-7030 EK]] · [[Druga wojna tuwwsko-hemeleńska 7029 EK - 7034 EK|II wojna tuwwsko-hemeleńska 7029-7034 EK]] · '''[[Czwarta wojna futtańsko-tuwwska 7209 EK - 7294 EK|IV wojna futtańsko-tuwwska 7209-7294 EK]]''' · [[Pierwsza wojna hemeleńsko-ewańska 7401 EK - 7404 EK|I wojna hemeleńsko-ewańska 7401-7404 EK]] · '''[[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK|V wojna futtańsko-tuwwska 7689-7702 EK]]''' · [[Wojna futtańsko-tolińska 7774 EK - 7781 EK|II wojna futtańsko-tolińska 7774-7781 EK]] · '''[[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK|VI wojna futtańsko-tolińska 7967-7970 EK]]''' (zniszczenie Futty) · '''[[Wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974 EK - 8007 EK|wielka wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974-8007 EK]]'''
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Świt narodów Szuru: (8007 - 8600 EK)
|[[Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150 EK - 8200 EK|Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150-8200 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152 EK - 8183 EK|Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152-8183 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Boate 8155 EK - 8170 EK|Wojna wyzwoleńcza Boate 8155-8170 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Riante 8155 EK - 8173 EK|Wojna wyzwoleńcza Rite 8173-8155 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Podboje [[Boate]]: (8600 - 9690 EK)
|[[Pierwsza wojna boateńsko-tuwwska 8194 EK - 8211 EK|I wojna boateńsko-tuwwska 8194-8211 EK]] · [[Wojna boateńsko-riateńska 8220 EK - 8223 EK|Wojna boateńsko-riateńska 8220-8223 EK]] · [[Wojna misawsko-eińska 8258 EK - 8271 EK|Wojna misawsko-eińska 8258-8271 EK]] (zniszczenie Einu) · [[Druga wojna boateńsko-tuwwska 8340 EK - 8362 EK|II wojna boateńsko-tuwwska 8340-8362 EK]] (zniszczenie [[Hemele]], założenie [[Seafor]]u) · [[Wojna boateńsko-mioteńska 8500 EK - 8530 EK|wojna boateńsko-mioteńska 8500-8530 EK]] · [[Wojna boateńsko-tanateńska 8572 EK - 8591 EK|wojna boateńsko-tanateńska 8572-8591 EK]] · [[Wojna boateńsko-misawska 8702 EK - 8704 EK|wojna boateńsko-misawska 8702-8704 EK]] · [[Trzecia wojna boateńsko-tuwwska 8702 EK - 8732 EK|III wojna boateńsko-tuwwska 8702-8783 EK]] · [[Wojna tanateńsko-nuaryjska 8999 EK - 9012 EK|wojna tanateńsko-nuaryjska 8999-9012 EK]] · [[Wojna buańsko-misawska 9101 EK - 9105 EK|wojna buańsko-misawska 9101-9105 EK]] · [[Czwarta wojna boateńsko-tuwwska 9400 EK - 9418 EK|IV wojna boateńsko-tuwwska 9400-9418 EK]] · '''[[Piąta wojna boateńsko-tuwwska 9601 EK - 9612 EK|V wojna boateńsko-tuwwska 9601-9612 EK]]''' (zniszczenie [[Tuwwa|Tuwwy]])
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Epoka przetasowania: (9690 - 9900 EK)
|'''[[Wojna tangijsko-boateńska 9690 EK - 9702 EK|Wojna tangijsko-boateńska 9690-9702 EK]]''' · '''[[Wojna boateńsko-misawska 9758 EK - 9769 EK|wojna boateńsko-misawska 9758-9769 EK]]''' (aneksja [[Misawa|Misawy]])
|}<includeonly>[[Kategoria:Szuria]][[Kategoria:Wojny Kyonu]][[Kategoria:Wojny Szurii]]</includeonly><noinclude></noinclude>

Szuria

2026-03-07T13:50:32Z

Canis: /* Cytaty Spiritusa */

{{Kyon aktywny}}
: ''Niniejszy artykuł integruje opis rejonu z usuniętym artykułem o historii Szurii.''
{{Szur Intro}}
{{Region
|Nazwa regionu = Szuria
|Grafika =[[Plik:Szur 8973.png|399px]] Szuria w 8973 [[EK]] [[Plik:Szuria.png|400px]] ''Szuria w 9509 [[EK]]''
|Język = [[język enencki]], [[język ahtialański pulserimski]], [[język merawicki]], [[język aksajoński]]
|Lokalizacja = [[Kanisja]]/[[Kyon Południowy]]
|Krainy =
|Państwa = [[Cywilizacja Enenków]]
|Miasta = [[Tuwwa]], [[Futta]], [[Ewan]], [[Ein]], [[Seafor]], [[Thakron]], [[Pakdan]]
|Narody = [[Cywilizacja Enenków|Enenkowie]], [[Boateńcy]], [[Misawcy]], [[Aksajońcy]]
}}
'''Szuria''' - kraina historyczna położona wzdłuż całego zachodniego wybrzeża południowej półkuli [[Kyon]]u, na południe od [[Auria|Aurii]] ([[Buania|Buanii]]) aż do północno-zachodnich granic [[Nuaria|Nuarii]], klasyfikowana albo jako [[Kyon Południowy]]<ref>Wg klasyfikacji [[Użytkownik:Borlach|Borlacha]], który tworzył klasyfikację globalną.</ref> albo jako część [[Kanisja|Kanisji]]<ref>Wg klasyfikacji [[Użytkownik:Canis|Canisa]], odpowiedzialnego za tę część świata.</ref>.

Nazwa wzięła się od [[Cywilizacja Enenków|"Szuru" - nazwy własnej Cywilizacji Enenków]], która dominowała w obszarze przez cały okres od 4328 [[EK]] do 8012 [[EK]], aż do upadku narodowości enenckiej<ref>Z uwagi na porzucenie </ref>.

Za historię Szurii odpowiadało dwóch ludzi: [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] oraz [[Użytkownik:Canis|Canis]]. Ten rejon [[Kyon]]u należy do [[Projekt Kyon|obszaru zainteresowań]] Canisa, ale oddał go [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusowi]] na rozwinięcie tu jego pomysłów na państwa, z czego powstała historia Enenków. Spiritus porzucił swój projekt i opuścił społeczność Kyonu, przez co Canis cofnął jego datowanie wydarzeń o tysiąc lat [[EK]], ale uszanował i pozostawił już napisane prace, natomiast po granicznym roku 8000 [[EK]] cywilizacja Enenków upadła i została zastąpiona przez inne narody, co jest konsekwencją porzucania projektu Kyon.

=Narody Szurii=
Narodami Szurii były:
* [[Cywilizacja Enenków]]:
** [[Tuwwa]]
** [[Futta]]
** [[Ein]]
** [[Ewan]]
** [[Yumma]]
** [[Hemele]]
** [[Anuraki]]
** [[Taka]]
* [[Pulserimcy|Cywilizacja Pulserimców]]:
** [[Boate]]
** [[Pisferöte]]
** [[Žartante]]
** [[Širawte]]
** [[Hìhsebante]]
** [[Sanite]]
** [[Raite]]
** [[Šuyate]]
** [[Hnottute]]
** [[Zunaite]]
** [[Aksìte]]
** [[Fakte]]
* [[Misawcy|Cywilizacja Misawców]]:
** [[Misava]]
** [[Ćrańot]]
** [[Trunat]]
* [[Aksajońcy|Cywilizacja Aksayonu]]:
** [[Aksayon]]
** [[Angan]]
** [[Lering]]
* Inne (w większości, eksterminowane w rajdach pow. narodów):
** [[Kurani]]
** [[Inarisowie]]
** [[Agirowie]]
** [[Wraci]]

=Klimat=
''„Zajmujący większą powierzchnię Szur wyraźnie zmienia się w zależności od położenia. Najbardziej północna część kraju ma klimat podobny do buańskiego, niemniej bardziej zmierzając na południe widzimy znacznie silniejsze oddziaływanie Wielkiej Pustyni Południowej Kyonu. To oddziaływanie wypaliłoby ziemie szurskie, gdyby nie zatoka ewańska: olbrzymi żar pustyni latem rozgrzewa masy wody zatoki, wywołując niże, miejscami głębokie, a wraz z nimi intensywne opady deszczu. Dlatego zatoka ewańska posiada dobry klimat do rolnictwa, choć sporo zależy od fazy wielkiej oscylacji oceanicznej. Zimą, kiedy powietrze z kontynentu staje się lodowate, zatoka nie jest w stanie się dostatecznie ogrzać, a zatem wywoływać opadów, a wiatry pozostają wschodnie, i są wtedy suche. Na południe, na półwyspie szurskim, często zatrzymuje się zimą naturalny niż granicy komórki Hadleya i Ferrela - tam deszcze są naturalne. Na południe od tego miejsca, wskutek tej granicy oraz oddziaływania Coriolisa, wiatry zmieniają kierunek na zachodni, przynosząc znaczne ilości wilgoci nad te tereny, choć zimą potrafi to być również śnieg - im bardziej na południe, tym większa na to szansa. ”'' 
- [[Wielbłąd i Rekin/Buania i Szur]]

=Historia=
[[Plik:QKtGRya.png|thumb|right|400px|Orientacyjna mapa miast Szuru.]]'''Historia [[Szuria|Szurii]]''', czyli obszaru wybrzeża zachodniowo-południowego kontynentu [[Kyonu]], na południe od [[Buania|Aurii]] po [[Nuaria|Amaxus]], opisuje dzieje wielu różnych narodów, od [[Cywilizacja Enenków|państw-miast Enenków]] takich jak [[Tuwwa]], [[Ein]], [[Ewan]], [[Futta]], przez narody takie jak [[Misava]] i [[Aksayon]], aż po [[Pulserimcy|Pulserimców]] [[Boate]], [[Miote]], [[Tanate]] i wiele innych. Historia do 8000 [[EK]] zdominowana jest przez [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], a potem przez [[Boate|Boateńców]].

Enency nigdy nie stworzyli jednego, scentralizowanego państwa. Szur składał się z wielu mniej lub bardziej niezależnych miast-państw i malutkich, rolniczych królestw. Pierwotnie większość państewek była rządzona przez dynastycznych monarchów. Z czasem jednak, wielu z nich zostało obalonych przez arystokrację czy mieszczaństwo lub pod ich wpływem straciło większość swej władzy. Dominowały systemy quasi-demokratyczne, np. arystokratyczne republiki, czy monarchie ograniczone przez silne parlamenty. Nierzadkie były też demokracje bezpośrednie podobne do tej ateńskiej.

Rozdrobnienie administracyjne i wojny między miastami-państwami ostatecznie doprowadziły do upadku Szuru, a resztki etnicznych Enenków zostały wchłonięte przez inne narody.

==Szuria jako projekt Kyonu==
W 2016 roku, [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] planował:
: ''"Silne zależności gospodarcze między miastami i quasi-demokratyczność ich ustrojów politycznych doprowadziły do tego, że wojny są stosunkowo rzadkie. Toczą się one zwykle np. o konkretną ziemię czy źródło jakiegoś cennego surowca. Wiele miast ma zawodowe wojsko wyżywiane i wyposażane z podatków. Z powodu braku zewnętrznych wrogów, enencka sztuka wojenna jest na raczej niskim poziomie."''
- [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], 2016<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.0.html</ref>
: ''"2) W roku 9124 [według mojego oryginalnego zamysłu; nie jestem do tej daty przywiązany i jeśli będziemy ustalać wspólną historię, jestem gotów ją zmienić] Szur zostaje skolonizowany przez Murię. Murowie z pewnością byliby też zainteresowani Buanią, więc naturalnie pojawiłby się konflikt między Murią a Tangią."''
- [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], 2016<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.0.html</ref>. Przypis: rok "9124" należy tu rozumieć jako 8124, datowanie podawane przez Spiritusa cofnięto w 2025 r. o tysiąc lat.
Choć finalnie [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] nie był w tych planach konsekwentny i planował szereg wojen pomiędzy państwami-miastami, to niewątpliwie [[Użytkownik:Canis|Canis]] zupełnie nie uhonorował "rzadkości" wojen:
: ''"Myślę, że Enenkowie chcieli pokoju. Po prostu go nie dostali. Wedle opisów Spiritusa, Enenkowie byli skłóceni wewnętrznie i nigdy nie rozwinęli scalonych organizmów państwowych poza państwami-miastami. I tyle Spiritus wniósł do projektu ziem, które były mu oddane na rozwinięcie, i tyle tyle się dowiedzieliśmy po prawie 10 latach. Geopolitycznie, niemożliwe też było kolonizowanie tych ziem przez [[Muria|Murię]], które zapowiadał. To nie Murowie ich najadą, tylko inne rdzenne narody wspaniałego obszaru Szurii, którzy złamią z czasem hegemonię Enenków i nastąpi kres cywilizacji enenckiej...a końca ich cywilizacji w końcu chciał sam Spiritus. I chętnie wykorzystam projekt [[Pulserimcy|Pulserimców]] do bycia ich katem."''
- [[Użytkownik:Canis|Canis]], 2025

==Prehistoria==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została uzupełniona/napisana przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]].''
|}
Naród Enenków pojawił się prawdopodobnie podczas migracji z bardziej południowych obszarów [[Kyon]]u, jako że są to narody rasy ludzkiej podobnej do polinezyjskiej, która do [[rok wspólny Kyonu|roku wspólnego 8793 EK]] rozciąga się od [[Nuaria|Nuarii]] do [[Tangia|Tangii]]. Proto-Enenkowie byli zbiorowiskiem plemion, które zatrzymały się w tym obszarze pomiędzy [[Buania|Buanią]], a ziemiami na południe od [[Szur]]u.

==Starożytność==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została uzupełniona/napisana przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]].''
|}
Uważa się, że mniej więcej około lat 2700 [[EK]] przez teren [[Szur]]u musiała przejść wschodnia [[Korona Kaori]]. Był to artefakt [[Nuaria|staronuaryjski]], którego losy są niejasne. Były wykonane dwie: korona dla wielkich cywilizacji Zachodu ([[Kanisja|Kanisji]]) zaginęła całkowicie, natomiast korona dla wielkich cywilizacji Wschodu (ziem późniejszego [[Ajdynir]]u) z nieznanej przyczyny trafiła na zachód, zamiast na wschód. We wczesnych latach 3000 zapisywano jej obecność w [[Buania|Buanii]], po czym trafiła na [[wyspa Kaori|wyspę Kaori]]. Ludy Szuru nie pozostawiły wiele śladów po niej, poza kilkoma rysunkami naskalnymi identyfikującymi przedmiot. Szur nie wyrobił sobie żadnych trwałych legend na jej temat.

{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została napisana pierwotnie przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]].''
|}
Najstarsze znane dziś zapiski historyczne w Szurze pochodzą z roku ok. 3000 [[EK]]. Mniej więcej w tym czasie dochodzi do rozkwitu cywilizacji na tym obszarze.

==Powstanie kluczowych miast-państw==
Datowanie kluczowych miast-państw jest następujące:
* W roku 4328 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Futta]].
* W roku 4492 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Tuwwa]].
* W roku 4590 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Ewan]].
* W roku 4898 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Ein]].
Miasta handlowały ze sobą, nie prowadząc silniejszych wojen w okresie 4328 [[EK]] - 5001 [[EK]]. Okazjonalne potyczki się zdarzały, szczególnie pomiędzy Futtą a Tuwwą.

==Średniowiecze==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została uzupełniona/napisana przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]].''
|}
W roku 5001 [[EK]] miasto Futta usprawnia uprawy na swoim terytorium i zwiększa populację, podbijając pod siebie jako lenna wyspę z miastami Tolina i Taka. Handluje żywnością i innymi towarami, płynąc z nimi pomiędzy południową [[Buania|Buanią]] a [[Nuaria|Nuarią]].

==Pierwsza wojna Futty i Tuwwy, hegemonia futtańska==
W roku 5321 [[EK]] Futta i Tuwwa prowadzą ze sobą pierwszą poważną wojnę. Tuwwa zostaje podbita, ale jest kontrolowana tylko przez 4 lata, wymieniona zostaje lokalna administracja. Rozpoczyna się okres hegemonii futtańskiej nad całym obszarem szurskim, a choć północne miasta pozostają niezależne, to Futta dominuje gospodarczo.

Ten okres trwa przez trzy dynastie, 804 lat Kyonu, tj. 300 lat ziemskich. W roku 6125 [[EK]], poważny kryzys pałacowy u Futty wywołał kryzys w wojnie o władzę, a działo się to w tym samym czasie co wzmocnienie się władz w Tuwwie, która już od stu lat nie płaciła Futcie żadnych danin.

==Druga wojna Futty i Tuwwy, hegemonia tuwwska==
[[Plik:6235 EK Szuria.png|thumb|left|350px|[[Szuria]] pogrążona w wojnach w 6230 [[EK]].]]W roku 6125 [[EK]] przełużający się paraliż polityczny Futty i znaczące osłabienie jej wpływów spowodowało wojnę między Tuwwą a Futtą, z której to Tuwwa wyszła zwycięsko w roku 6128 [[EK]].

Hegemonia tuwwska trwała od 6128 [[EK]] do 6800 [[EK]], 672 lat Kyonu lub 251 lat ziemskich. Rządziły dwie lokalne dynastie enenckie. W roku 6800 [[EK]] Futta finalnie odrzuciła hegemonię tuwwską, z czym Tuwwa nie mogła niczego zrobić.

==Okres walk między narodami enenckimi==
Przez całe tysiąclecie 6800 - 7800 [[EK]], miasta-państwa enenckie usiłują walczyć ze sobą o dominację. Tradycje republikańskie przenikały się z okresowymi królestwami, wymieniane bywały lenna, terytoriami wstrząsały rewolucje. Enenkowie przez ten okres nadal dominowali etnicznie nad innymi narodami, ale ich proporcja zaczynała spadać wskutek bratobójczych wojen, które ścinały ich populacje. W tym samym czasie, inne rdzenne narody obszaru Szuru zaczynały gwałtownie rosnąć w populacji.

==Ostatnia walka regionalna i upadek Szuru==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została napisana pierwotnie przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]], ale zmienione zostało datowanie.''
|}
Do roku 7970 [[EK]] Tuwwa zapewniła sobie przewagę technologiczną poprzez handel z innymi państwami, głównie z [[Buania|Buanią]]. W tym roku upadła Futta, ostatni raz przyczyniając się do ekspansji tuwwskiej. Senat wysłał poselstwo do trzech głównych miast kontynentalnego Szuru: Hemele, Ewanu i Einu, od których zażądano kapitulacji, przejścia na [[religia Enenków|religię Enenków]] w wydaniu tuwwskim, albo wojny z obietnicą taktyki spalonej ziemi i dewastacji ich krain.
* Hemele zgodziło się w roku 7971 [[EK]], zostało łagodnie potraktowane i utrzymało autonomię.
* Ewanu odesłało posłów z powrotem do Tuwwy z odpowiedzią odmowną.
* Einu stracił posłów tuwwskich i odesłał ich głowy z powrotem do Tuwwy.
Ewanu i Einu zawarły sojusz. 7974-7996 to walka raczej wyrównana, chociaż z nieznaczną przewagą północy, zakończona ostatecznie zawieszeniem broni - górzysty środkowy Szur jest terenem bardzo trudnym do prowadzenia jakichkolwiek walk. W roku 8001 [[EK]], Ewan zaatakował Hemele, co było błędem strategicznym, ponieważ nie popierał tego ich sojusznik Ein. W regionie wybuchło powstanie, Ewańczycy zostali wygnaniu z Hemele, Tuwwa wkroczyła na terytorium ewanu. Wpół drogi pomiędzy Hemele a Ewanem, w pobliżu wioski o nazwie Uszuru doszło do starcia dwóch armii. Tuwwczycy odnieśli niespodziewanie druzgocące zwycięstwo, głównie dzięki zastosowaniu nowych technologii wojennych, i ruszyli oblegać Ewan. Miasto było oblegane przez kilkanaście tygodni i po raz pierwszy w historii Szuru użyto tam prochu. Miasto Ewan ostatecznie poddało się w 8002 [[EK]]. Najwyższych dostojników miasta czekał różny los, część zdołała uciec, część ułaskawiono, część została złożona w ofierze, ale samo miasto nie ucierpiało większych dalszych zniszczeń i upokorzeń. W mieście wykorzeniono tradycyjny politeistyczny kult.

Przeciwnikiem został Ein i u schyłku roku 8002 doszło do pierwszych starć na granicy. Osłabiona wojną z Ewanem tuwwska armia nie była jednak w stanie przebić się w głąb terytorium wroga. Tuwwski dowódca wpadł jednak na pomysł przerzucenia części wojsk na wschód, ażeby te przeszły górami. Operacja ta trwała dosyć długo, ale ostatecznie powiodła się, a Ein nagle znalazł się w pozycji ataku z dwóch stron — południowej i wschodniej. Konieczność rozpoczęcia przerzucania wojsk na wschód pomogły wrogowi wedrzeć się od południa, a nim owo przerzucenie doszło w pełni do skutku, tuwwska armia napierająca od zachodu zajęła żyzną dolinę Timi Kili stanowiącą główny obszar zaopatrzenia regionu w żywność. Nie udało się również ocalić prastarej świątyni boga-słońca czczonego na północy — wraz z otaczającym ją miasteczkiem została splądrowana i doszczętnie zniszczona.

Na początku roku 8005 Ein został oblężony. Stary król zginął w walce, a nowy, przekonany o niezdobywalności swego grodu, nie zamierzał jednak poddać się, tak jak uczynili to Ewańczycy — zdawał sobie sprawę z faktu, że zostałby stracony przez Tuwwczyków. Miasto zostało wzięte głodem w 8007 [[EK]], przy znacznej dewastacji wywołanej atakami artyleryjskimi (ogniowymi). Tuwwa w mieście przeprowadziła terror: palono, plądrowano, gwałcono, brano w niewolę, burzono, składano w ofierze czy po prostu mordowano. Król, wraz z całą rodziną, arystokracją, dworem, dużą częścią wojska i innymi zostali przewleczeni przez cały Szur aż do Tuwwy, gdzie cały orszak został złożony w rytualnej, ceremonialnej masakrze z przedłużonym udziałem tortur, a zwłoki najważniejszych osobistości następnie stratowano na miazgę.

Pod koniec tego okresu Tuwwa była potężnie osłabiona, obszar - wyludniony przez wojnę, mordy i emigrację wojenną, armia - osłabiona przez rozciągnięcie. Tuwwa cieszyła się wolnością do 8012 roku [[EK]], po czym wojny wewnętrzne doprowadziły do zapaści cywilizacyjnej w każdym zakątku cywilizacji etnicznych Enenków. Tymczasem, inne narody zaczęły budować swoje cywilizacje.

==Koniec narodowości enenckiej==

==Rok wspólny Kyonu==
{{Główny artykuł|Rok wspólny Kyonu}}

=Wojny Szurii=
{{Szablon:Wojny Szurii}}
=Cytaty [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]]=
==2021-04-22==
* '''[[Użytkownik:Canis|Canis]]:''' ''"O Szurze chciałbym wiedzieć w sumie dwie rzeczy:''
** ''Jedna to jest jaka tam jest flaga i emblemat/godło?''
** ''Druga to jest jak przyszłość Szuru i jak zareaguje na dobrowolną akcesję sąsiedniej Buanii do Unii Tangijskiej i w następstwie tego zenit potęgi tangijskiej w 9750 EK, i później na jej upadek w 9867?''
** ''Trzecia w sumie jeszcze, Szur to jednolity organizm czy zespół miast raczej?"''
* '''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"No właśnie w roku wspólnym godła nie ma, bo wówczas Szur nie jest jednym państwem, tylko zbiorem państw-miast. W niedługiej przyszłości po roku wspólnym następuje szereg wojen, które doprowadzają do zjednoczenia całego kontynentalnego Szuru (poza wyspą Toliną) pod władzą Tuwwy, która w międzyczasie została zdominowana przez fanatyczny kult boga Taszina, który to wymaga m.in. licznych ofiar z ludzi. Pamiętam, że miałem wcześniej pomysł, żeby Muria skolonizowała Szur, ale teraz o ile ma sens to zrealizować, to przeniósłbym to na późniejszy okres, bo wielkość oceanu raczej uniemożliwiłaby cokolwiek ponad eksplorację i handel przed epoką przemysłową. ''(Rozmowa o wyspie Tolina): ''"Tak długo jak w Szurze będzie trwała dominacja Tuwwy, kraj będzie stawiał na silny izolacjonizm, natomiast wyspa Tolina wręcz przeciwnie - pozbawiona handlu z Szurem i narażona na inwazję zeń raczej będzie szukała sojuszników i partnerów gdzie się da. Ogólnie w rezultacie wojny na Tolinę uciekła spora część Enenków z kontynentu."''
'''Interpretacja z 3/2026:''' pomimo że Spiritus opuścił projekt, przez co jego ziemie w Kanisji/Szurii wróciły do [[Użytkownik:Canis|Canisa]] na rozgospodarowanie i podlegają zmianom, to pomysły sensowne są zachowywane, jedynie 1000 EK wcześniej niż Spiritus datował. Są pewne nieścisłości między jego opisami pow. (Discord) a forum, ale to normalne, powyższe to jego luźne rozważania i planowanie.
# Za sensowne nie zostało uznane, by Muria kolonizowała Szur, z 2 przyczyn (1. olbrzymia bariera geograficzna, geopolityczna, technologiczna i ekonomiczna uniemożliwiająca to Murom + 2. porzucenie przez Spiritusa projektu Kyon wiąże się z silnym osłabieniem Murii jako państwa, jako że wyłącznie aktywni gracze mogą prowadzić potęgi regionalne czy globalne).
# Kult Taszina zostaje zachowany jako kanoniczny. Natomiast nic na jego temat [[Użytkownik:Canis|Canis]] nie rozwija - zachowując to jako możliwość dla Spiritusa do rozwinięcia, gdyby jednak postanowił powrócić i coś zrobić dla Enenków.
# Izolacjonizm podczas hegemonii Tuwwy zaistniał, po reinterpretacji tej historii przez [[Użytkownik:Canis|Canis]]a, ale nie z wyboru, jak zapewne planował [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], tylko na siłę: Tuwwa non-stop zwalczała mniejsze plemiona, walczyła z [[Pulserimcy|Pulserimcami]] (o których Spiritus nic nie wie - ich pomysł został wstawiony po porzuceniu przez niego projektu) albo Enenkowie zwalczali się wzajemnie.

==2020-06-10==
* '''[[Użytkownik:Canis|Canis]]:''' ''"1) Jaki stosunek do Buanii miał Szur przed aneksją Buanii przez Tangię? Np. w roku wspólnym (odpowiednik XV wieku na Ziemi) Buania była jeszcze niepodległa, ale w roku 9509 na grafice powyżej (odpowiednik XVII-XVIII wieku na Ziemi) należała już do Tangii. Jakie byłyby stosunki? 2) Czym można by handlować? 3) Czy były jakieś wojny w przeszłości albo czy nadal jest jakiś casus belli?"''
* '''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"1 i 3. Żadna wspólna historia nie została ustalona. Natomiast: 1) Niedługo po roku wspólnym Szur został w pełni podporządkowany Tuwwie, której loklany kult Taszina przerodził się w ekspansywny monoteizm, więc zakadam, że po podbiciu szurskich rywali Tuwwczycy mieliby chętkę na Buanię. 2) W roku 9124 [według mojego oryginalnego zamysłu; nie jestem do tej daty przywiązany i jeśli będziemy ustalać wspólną historię, jestem gotów ją zmienić] Szur zostaje skolonizowany przez Murię. Murowie z pewnością byliby też zainteresowani Buanią, więc naturalnie pojawiłby się konflikt między Murią a Tangią. 2. Hm, musiałbym się zastanowić. Na pewno Szur nie jest specjalnie żyzny - większość powierzchni zajmują wyżyny i góry ~300-600 m.n.p.m." "Dabelpost, ale informuję, że przeniosłem artykuł na wiki z "Cywilizacja Enenków" na "Szur". Rozróżnienie pomiędzy cywilizacją, a ziemią, którą zamieszkuje, okazało się niepotrzebne. W praktyce zawsze używałem "Enenków" (czyli w tłumaczeniu po prostu ludzi czy też ludziaków) jako nazwę mieszkańców, A "Szur" jako nazwę krainy, a także kraju po unifikacji*; ten uzus jest teraz oficjalny - choć zgaduję, że wasze conlangi, jeśli ich użytkownicy nie mieli jakichś większych kontaktów z Enenkami, będą używać tylko jednego z tych określeń. *por. "Han" i "Zhongguo" "''
'''Interpretacja z 3/2026:''' Zmiany w kanonie, zastosowane w tych pomysłach po opuszczeniu przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]a projektu, dotyczą głównie usunięcia wątku [[Muria|murskiego]] z obszaru Szurii. Pomysł na konflikt z [[Buania|Buanią]] był ciekawy. Jednakże, karne cofnięcie datowania wydarzeń o 1000 [[EK]] powoduje, że pomiędzy takim wydarzeniem a czasami, w których Buania mogła być cywilizacyjnie osiągalna jako cel do ataku i obrony, wchodzi epoka świtu narodów Szurii ([[Misawcy|Misawców]], [[Pulserimcy|Pulserimców]] i [[Aksajon|Aksajońców]]) i właściwie upadek [[Cywilizacja Enenków|Cywilizacji Enenków]]. Stąd do tej wojny w czasach średniowiecznych nie doszło. [[Kult Taszina]] został zachowany jako kanoniczny. Skoro Spiritus planował go na około rok wspólny, a jego pomysły cofnięto o milenium, to Kult Taszina musiał powstał w [[Tuwwa|Tuwwie]] około 7800 [[EK]]. To mogło spowodować tarcia z Szinwiinizmem innych państw-miast, głównie [[Futta|Futty]]. Pasuje to do planowanych wojen: [[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK]], [[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK]].

==2020-01-29==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Murskie okręty dobiły do wschodnich wybrzeży Toliny w roku 108 nowej ery, tj. 9091 wspólnego kalendarza, za rządów drugiego murskiego Obrońcy Umatauka [ˌʔʊməˈ tʰɒʊ̯hə]. Wojna w Szurze zakończyła się 84 (~30 ziemskich) lata wcześniej. W jej trakcie, a także po niej na Tolinę przypływali wszelkiego rodzaju uchodźcy z kontynentu — polityczni, religijni, jak i tacy, którym nie widziało się zbytnio żyć pod twardą, fanatycką tuwwską ręką. Gdyby gwałtowny wzrost populacji na nie-aż-znowu-takiej-wielkiej wyspie nie był wystarczającym problemem, pojawił się jeszcze jeden: polityka administracji tuwwskiej stała się bardzo izolacjonistyczna. Handel został zerwany, co boleśnie ugodziło w tolińską gospodarkę. Geopolitycznie wyspa była jednak bezpieczna — Tuwwa nie dysponowała flotą zdolną do inwazji. Z konieczności wzmocnił się handel z innymi krajami regionu — Buanią, Pinu, a nawet odleglejszą i niedostępną zimą Nuarią. Położenie geopolityczne wyspy sprawiło, że Murowie szybko zaczęli być bardzo ciepło przyjmowani. Po pierwsze handel z odległym krajem był wcale intratny; po wtóre kusiła murska technologia; ale najważniejszym czynnikiem była flota — wrogość mogła skończyć się inwazją lub blokowaniem handlu, przyjaźń zaś mogła zabezpieczyć i wzmocnić pozycję wyspy w regionie. A może murska pomoc mogłaby pomóc w pokonaniu Tuwwy... W roku 9107, wkrótce po koronacji Arnapadru [ˌʔɑːɳəˈpʰʌɽʊ], na mocy traktatu doża toliński oficjalnie ogłosił siebie i wszystkich swoich obywateli protegowanymi młodego murskiego Obrońcy. Traktat zawierał część tajną: odbicie Szuru. Murom nie podobało się, że tuwwczycy nie chcieli handlować. Ponadto, Szur jeszcze nie otrząsnął się w pełni po wojnie. Religijny terror wywoływał ciągłe insurekcje, liczne wysokogórskie królestewka opierały się podbojowi; samą klasę rządzącą trawiły częste oskarżenia o herezję i zdradę. Izolacja największym piętnem odcisnęła się na kupieckich miastach środkowego Szuru — które jak na ironię pierwsze poddały się tuwwskiej dominacji. Murowie ujrzeli w słabym państwie tuwwskim idealnego kandydata do kolonizacji — eksploatacji zasobów i wykorzystania strategicznego. Wojna rozpoczęła się wiosną 9122, pod pretekstem żądania otwarcia na handel. Murskie statki wpłynęły do Tawganu i Gahamy, przy okazji desantując wojska na ląd. Ein i Tuwwa zostały oblężone i ostrzelone z armat. Ein, wciąż odbudowujący się po wojnie i kiepsko ufortyfikowany, upadł szybko. Tuwwscy arcykapłani nakazali wojskom marsz na północ i południe w celu obrony dwóch najważniejszych miast — tym samym wpadając w murską pułapkę. Kolejne okręty z żądaniami wysłano do Ewanu, którego zubożali kupieccy patrycjusze przyjęli flotę entuzjastycznie. W międzyczasie wszędzie podsycano rebelie (choć często wcale nie trzeba już było nic podsycać, co najwyżej podlewać ogień sowicie oliwą). Ostatecznie komunikacja ze stolicą stała się niemożliwa, a dowódcy rozdzielonych wojsk zdani byli na siebie. Na północy sprzymierzyli się z górskim królestwem Chawanu (en. Xavā́n [xaˈvǎːn]), z pomocą którego pokonało wojska tuwwskie na północy. Insurekcje w centralnej części Szuru były skuteczne — górzysty przesmyk wciśnięty między wielotysięczniki a ocean był idealną, naturalną twierdzą dla rebeliantów. Zimę roku 9123 spędzono na obronie tej pozycji. W surowym południowym klimacie (przypominam, że to półkula południowa!) Tuwwa nie mogła się już dłużej bronić — zniszczona przez armaty i zdziesiątkowana przez głód upadła pod naporem najeźdźców i heretyków. Finał walk na południu wiązał się ze strategicznym powrotem potomkini fucckich władców, co ostatecznie zmobilizowało okoliczną ludność. Wieść o zdobyciu Tuwwy i doszczętnym zniszczeniu świątyni Taszina i wszytskich innych obiektów związanych z jego kultem złamała morale prawowiernych wojsk. Ostatnie potyczki miały miejsce latem 9124. Chawański władca i fuccka dziedziczka (spokojnie, jakieś imiona kiedyś dostaną) wzięli ślub i, za murską zgodą, namaszczeni zostali na władców całego Szuru, symbolicznie łącząc Północ z Południem. Poddali siebie i swych poddanych pod opiekę Obrońcy. Szur został podzielony na trzy części: Północ, Środek i Południe, gdzie każdy jest nieco inaczej związany z Murią. Stolicą całego Szuru stał się Ein, Tuwwa zaś, w której zniszczono bezwzględnie wszelkie pozostałości po kulcie Taszina, stała się miastem pod wyłączną murską jurysdykcją. Kult Taszina został zakazany, podobnie wszelkie jednobóstwo oraz krwawe ofiary. Nowi władcy, za rekomendacją Murii, wspierają najbardziej pokojowe i umiarkowane kulty. Nowemu zjednoczonemu enenckiemu państwu pozostawiono pewną autonomię. Murowie przede wszystkim mają dostęp do surowców i kontrolują handel oraz politykę zagraniczną. Kwestie wewnętrzne są w rękach enenckich, a Murowie nie mają prawa osiedlać się bez zgody lokalnych władz. Murowie wiedzą, że Szur jest wciąż bardzo niespokojnym regionem, a stłamszenie niespodziewanej rebelii może okazać się trudne; zresztą, niepokoje nie służą biznesowi. Tolina pozostaje niezależnym państwem, znacznie mocniej związanym z metropolią. PS: Się namachałem xD..."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,2371.msg91910.html#msg91910</ref>

'''Interpretacja z 3/2026:''' Zmiany w kanonie, zastosowane w tych pomysłach po opuszczeniu przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]a projektu, dotyczą głównie usunięcia wątku [[Muria|murskiego]] z obszaru Szurii. Sam pomysł przebiegu tamtej inwazji był ciekawy, ale niemożliwy do wdrożenia w tamtych czasach. Zamiast paść ofiarom Murów, Enenkowie w ostatecznym kanonie padli ofiarą innych ludów regionu. Być może, Murowie pojawili się tam potem, choć trudno udzielić odpowiedzi na pytanie a) dlaczego płynęli akurat w to miejsce, b) jak utrzymywaliby swoje siły. Tekst powyżej natomiast ujawniał pewne niuanse organizacji, religii i życia Enenków. Te aspekty mogą być wstawione do kanonu.

==2018-02-11==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"W roku 8970 padła niezdobyta dotąd Futta, w wyniku czego tuwwska ekspansja nabrała rozpędu, mpgąc skierować się na północ. Wkrótce tuwwski Senat wysłał poselstwo do trzech głównych miast kontynentalnego Szuru: Hemele, Ewanu i Einu. Sprawa była jasna: albo kapitulacja i nawrócenie na jedyną wiarę albo wojna (i zupełny brak litości po przegranej, oczywiście). Zgodnie z oczekiwaniami, pierwsze z miast, o charakterze głównie kupieckim zgodziło się na konwersję, dzięki czemu zostało bardzo łagodnie potraktowane i zachowało częściową autonomię. Sytuacja wyglądała jednak zupełnie inaczej w przypadku dwóch pozostałych polis. Zgodnie ze swoimi temperamentami, ewańskie Zgromadzenie odesłało tuwwskich posłów z kwitkiem, a król Einu — odcięte głowy. Na nieszczęście (i niespodziewanie się) Tuwwczyków, Ewan i Ein jakimś cudem sprzymierzyły się przeciwko wspólnemu wrogowi. Lata 8974-8996 to walka raczej wyrównana, chociaż z nieznaczną przewagą północy, zakończona ostatecznie zawieszeniem broni; trzeba bowiem wiedzieć, że górzysty środkowy Szur jest terenem bardzo trudnym do prowadzenia jakichkolwiek walk (przez co jednocześnie przez lata stanowił niejaką strefę buforową pomiędzy potęgami polis południowych i północnych). Wraz z przybyciem roku 9001 Ewan popełnił jednak fatalny błąd: postanowił szarpnąć się na Hemele, odpowiadając na prośby słane przez niektórych z ichniejszych kupców i wygnywanych dostojników oraz rosnące niepokoje społeczne związane z powolnym zacieśnianiem tuwwskich szponów nad miastem i ograniczaniem wcześniej zagwarantowanych swobód. Problem był jeden: Ein nie popierał takiego ruchu (Eińczycy zdawali sobie zresztą sprawę, że ze względów geograficznych to i tak ich drzewiejsi sojusznicy zajęliby Hemele i ciągneliby zeń profity). Decyzja o wkroczeniu na teren autonomicznego obszaru przyspieszył jednak wybuch powstania. Tuwwa tymczasem nie pozostała oczywiście bierna — jej armia szybko znalazła się po drugiej stronie i rozpoczęła się walka. Ta jednak nie była już wyrównana — wkrótce Ewańczycy zostali wygnani z hemelskich ziem, a zostawiwszy część wojsk w celu zduszenia powstania, Tuwwczycy wkroczyli na terytorium Ewanu. Wpół drogi pomiędzy Hemele a Ewanem, w pobliżu wioski o nazwie Uszuru doszło do starcia dwóch armii. Tuwwczycy odnieśli niespodziewanie druzgocące zwycięstwo, głównie dzięki zastosowaniu nowych technologii wojennych, i ruszyli oblegać Ewan. Miasto, oblegane przez kilkanaśćie tygodni — po raz pierwszy w historii Szuru użyto prochu! — ostatecznie poddało się. Najwyższych dostojników miasta czekał różny los — część zdołała (lub zdołała była) uciec, część ułaskawiono, część została złożona w ofierze, ale samo miasto nie ucierpiało większych dalszych zniszczeń i upokorzeń. Oczywiście, niezbędnym było porzucenie tradycyjnego politeistycznego kultu. Ostatnim przeciwnikiem na kontynencie pozostał Ein — a tym razem Tuwwa nie zamierzała zaprzestać walki, a Ein nie zamierzał czekać biernie. U schyłku roku 9002 doszło do pierwszych starć na granicy. Osłabiona wojną z Ewanem tuwwska armia nie była jednak w stanie przebić się w głąb terytorium wroga. Tuwwski dowódca wpadł jednak na pomysł przerzucenia części wojsk na wschód, ażeby te przeszły górami. Operacja ta trwała dosyć długo, ale ostatecznie powiodła się, a Ein nagle znalazł się w pozycji ataku z dwóch stron — południowej i wschodniej. Konieczność rozpoczęcia przerzucania wojsk na wschód pomogły wrogowi wedrzeć się od południa, a nim owo przerzucenie doszło w pełni do skutku, tuwwska armia napierająca od zachodu zajęła żyzną dolinę Timi Kili stanowiącą główny obszar zaopatrzenia regionu w żywność. Nie udało się również ocalić prastarej świątyni boga-słońca czczonego na północy — wraz z otaczającym ją miasteczkiem została splądrowana i doszczętnie zniszczona. Na początku roku 9005 Ein został oblężony. Nowy król (stary zginął w walce), przekonany o niezdobywalności swego grodu, nie zamierzał jednak poddać się, tak jak uczynili to Ewańczycy — zdawał sobie zresztą sprawę, że nie zostałby oszczędzony przez Tuwwczyków. Ci jednak nie musieli wcale starać się za wszelką cenę sforsować wysokich murów miasta — wystarczyło czekać, prowadząc (być może trochę dla niepoznaki) zwykłe, nieco leniwe oblężęnie. Miasto zostało wzięte głodem; niszczone wystrzeliwanymi przerażającymi ognistymi pociskami, trawione wywoływanymi przez nie pożarami i odcięte od dostaw żywności i wody w końcu ,,sforsowało" się od wewnątrz — wskroś rozkazom słanym z pałacu, mieszkańcy otwarli najeźdźcom bramy, licząc na podobne potraktowanie, jakie spotkało hemelczyków i ewańczyków. Mylili się jednak. Wojna słono owych najeźdźców kosztowała, co wiązało się z wysokimi podatkami; a że większość wojsk znajdowała się daleko od kontrolowanych przez Tuwwę ziem, zaczęły się problemy z lojalnością. Potrzeba więc było pokazu siły. Wkrótce po zajęciu miasta zaczął się terror: palono, plądrowano, gwałcono, brano w niewolę, burzono, składano w ofierze czy po prostu mordowano. Król, wraz z całą rodziną, arystokracją, dworem, dużą częścią wojska i innymi zostali przewleczeni przez cały Szur aż do Tuwwy, gdzie cały (no, prawie — część trafiła w międzyczasie tam i ówdzie) ten orszak został złożony w największej i najbrutalniejszej masowej ofierze, jaką do tej pory widział enencki świat. Zwłoki najważniejszych osobistości następnie stratowano na miazgę. Wkrótce do Einu przybywać zaczęły przybywać grupy imigrantów z miast południa, aby zasklepić demograficzną dziurę, złagodzić przeludnienie i krzesić wiarę w Taszina na odległej północy. Wojna w kontynentalnym Szurze kończy się więc w roku 9007. Wielu co bogatszych mieszkańców północy zdążyło się ewakuować na wyspę Tolinę, podobnie jak wielu z prześladowanych odtąd członków buddyjskopodobnego ruchu zwanego szinwoizmem. A no właśnie, co z Toliną? Tuwwczycy nie chcą wziąć się za ostatni niezdobyty przez siebie bastion obrzydliwej herezji? Cóż, na razie liżą rany."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,2094.msg83381.html#msg83381</ref>

==2017-12-03==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Enenkowie przechodzą teraz swoisty okres przejściowy. Po tym jak rozpadła się hegemonia tuwwska (ok 300 ziemskich lat temu), poszczególne ośrodki miejskie zaczęły stawać się coraz bardziej od siebie niezależne. W międzyczasie w Tuwwie powstał nowy ruch religijny, który uznawał Taszina (bo tak będzie się chyba nazywał), którego Tuwwa była głównym ośrodkiem kultu, za jedynego boga. Ruch ten narobił trochę bigosu w mieście targanym niepokojami po politycznej klęsce i ostatecznie w nim zapanował. Tuwwczyczy stawili sobie za cel odbój i konwersję całego Szuru, który dalej czcił starych bogów. Obecnie sytuacja wygląda tak: Tuwwa zajmuje jakoś tak równe południowe pół Szuru - parę lat temu zdobyto Futtę, co znacznie podwyższyło morale Tuwwczyków - a trzeba wiedzieć, że Futta pozostawała dotąd twierdzą niezdobytą, twardo trzymającą się kultu swoich dawnych bogów. Środek Szuru z ważnym kupieckim miastem Hemele jest obecnie terenem, którego polityczna przyszłość jest niepewna, chociaż niewykluczone, że w obliczu ostatnich sukcesów militarnych Tuwwy dobrowolnie podda się i nawróci na nową wiarę. Reszta Szuru to głównie dwa miasta - republikański Ewan i monarchistyczny Ein - położone na północy oraz wyspa Tolina, Jak sytuacja się rozwinie, zobaczymy."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg81903.html#msg81903</ref>

==2017-08-30==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Religia południowego Szuru też jest dosyć pruderyjna, ale ona jest w ogóle dosyć dziwna i trochę mrhoczna. Ale muszę jakoś do tego siąść i to porządnie opisać. A skoro mowa o Szurze, to dochodzę do wniosku, że te wysokości naprawdę mogą być problemem... W Szurze chyba nie będzie na ten moment żyło więcej niż z 10 milionów ludzi i, jeśli populacja znów zacznie rosnąć, za niedługo ktoś naprawdę będzie musiał wymyślić jakiś sposób na przeludnienie."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg79052.html#msg79052</ref>

==2017-08-27==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Jeśli chodzi o Szur, to liczba ludności jest dosyć równo rozprowadzona, z wyjątkiem tego, że w niektórych miejscach w grę wchodzi wysokość (już kiedyś o tym pisałem, w SpaceEngine Szur to topograficznie taka Grecja na sterydach :P). Największe trzy, cztery miasta będą miały po 100-200 tys. mieszkańców, i liczby te będą stopniowo spadać wraz z zmniejszającą się rolą danych ośrodków miejskich. Po upadku ostatniej tuwwskiej hegemonii i początku wojen religijnych populacja Szuru spadła, jednak wraz z nastaniem nowego porządku znów zaczęła się powoli odradzać. Myślę, że będzie gdzieś na poziomie 60 milionów (i powoli rośnie). Jeśli chodzi o Murię, to wzdłuż południowego wybrzeża (poza samym południem, gdzie dominować będą lasy namorzynowe) będzie największe zagęszczenie ludności. Północ jest bardzo słabo zaludniona. Ogół populacji to jakieś 45 milionów. Pojowie to będzie jakieś 1,5-3 milionów, z dużym błędem statystycznym. Opieram się głównie na danych japońskich, chińskich i polskich. Wiem, że populacje Szuru i Murii są dosyć spore, ale te obszary wcale nie są małe - oba mają gdzieś w okolicach miliona kilometrów kwadratowych - i oba leżą w całkiem przyjemnym, morskim klimacie."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg78793.html#msg78793</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"W Szurze zapomniałem jeszcze o jednym aspekcie - rzeźba terenu będzie utrudniać rolnictwo. To oznacza, że jeżeli Szur nie będzie importował jedzenia, to albo szurskie polis będą musiały kontrolować populację (na ten moment cięższe do zrobienia, acz przy enenckiej administracji szłoby zrobić) albo populacja będzie rosnąć, po czym będzie dochodziło do głodu - i wtedy będzie nagły spadek*. W takim układzie powiedzmy, że Szur będzie miał populację taką, jak Muria - ok. 30 milionów, która będzie teraz powoli rosnąć. *Teraz se myślę, że to dobry powód na przemyślenie kolonizacji... Jeno enenckie marynarki są słabawe - wokół Szuru (oprócz jednej) nie ma wysp, więc po co ktoś miałby budować statki? Może doszłoby do dyfuzji idei i jakiś enencki talen postanowiłby wyruszyć w nieznane :)? To jest jeszcze do przemyślenia."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg78793.html#msg78793</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Naczy, co masz na myśli? Opieram się na danych statystycznych. Nie chodzi mi o żadne powiększanie sobie penisa liczbą ludności - dla mnie to by i mogło być 200 tysięcy, jeśli taki by był rozwój cywilizacyjny - nie chcę ani zawyżać, ani zaniżać. A Szur to duży, zurbanizowany obszar, usytuowany w morskim, dosyć ciepłym klimacie; z drugiej strony są czynniki geopolityczne i topograficzne, które mogą mieć negatywny wpływ na liczbę ludności. Cóż, trudno określić :|."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg78817.html#msg78817</ref>

==2017-07-12==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"No to jeśli już jest takie tłumowe przyzwolenie na offtop, to powiem, że Enenkowie od samego początku używają systemu piątkowego. Zresztą, wcześniej, jeśli dobrze pamiętam, mieli takowego używać Murzy."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/board,4.0.html</ref>

==2017-06-21==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Właśnie, co do Enenków na mapie. Zmienił mi się ostatnio koncept rysu historycznego, więc można ich oznaczać jako jedno państwo - tylko że trochę się rozbiegło i obecnie po prostu nikt nie jest wystarczająco silny, ażeby narzucić całej reszcie swoją władzę, choć i tak mamy co najmniej dwóch władców tytułujących się Mówcami całego Szuru - mówca Tuwwy (ten mający historycznie nieco większe prawa do tego tytułu) i Einu (nowa potęga w regionie, więc czemu nie miałby dodać sobie trochę splendoru?). A może i mówca Futty przypomni sobie starożytną potęgę Górskiej Twierdzy i również zacznie rościć sobie prawo do tronu mównicy?"''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76710.html#msg76710</ref>

==2017-06-16==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Trzecia sprawa - zastanawiam się nad rolą Enenków w regionie. Początkowo planowałem zrobić z nich lud dosyć odizolowany, jako że większość cywilizacji rozwijała się raczej na drugim końcu globu, teraz jednak wydaje mi się to mało prawdopodobne, szczególnie że Enenkowie nie tworzą jednego unitarnego państwa, które mogłoby podjąć decyzję o izolacjoniźmie. Z pewnością więc pojawią się takie państwa-miasta, które będą miały ochotę wejść w jakieś konszachty z innymi ludami, by zdobyć dominację nad innymi. Pluur, Canis -- ktoś, coś? Jedno jest pewne -- zaliczanie Enenków do szeroko pojętej "Kanisji" jest błędem -- będą oni stanowić zupełnie odrębny ośrodek kulturowy."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76484.html#msg76484</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Fajnie by było, gdyby ktoś dał tym Enenkom w dupę, może ich zaraził jakąś nieznaną im chorobą, coby ten Szur nie był taką nudną se krainką xD. Inna sprawa jest taka, że nie wiem, jakie szanse miałbyś na przebycie tejże pustyni."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76489.html#msg76489</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"O właśnie, akurat. Mi się pomysł polinezyjskich Enenków podoba. Można by założyć, że ichniejsi Polinezyjczycy wędrowali wzdłuż południowego wybrzeża. Ma to sens - migracja wzdłuż morza jest bardziej rozsądna niż zagłębianie się w Wielką Pustynię :P."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76527.html#msg76527</ref>

==2016-09-18==
Poniższy post z forum<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.msg73126.html#msg73126</ref> do dzisiaj (2026-03-05) pozostaje jedynym większym źródłem informacji o Enenkach, nie licząc ograniczonych wpisów [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] tutaj na Wiki. Interpretacja z 2026-03-05, to jak zostały te ustalenia zmienione przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]], zostały poniżej wstawione w tekst kolorem zielonym.

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' 
''"Niewielka grupa nomadów przemierza martwe, spalone słońcem piaski pustyni. Gdzieś tam, daleko, na zachodnim horyzoncie, majaczą majestatyczne góry. Cóż może się za nimi kryć?'' 
 
''Wiele kilometrów dalej wspinamy się na szczyty potężnych, pokrytych śniegiem dziesięciotysięczników. Ostatni raz spoglądamy za siebie — na przerażająco spokojną ziemię, której chyba nigdy nie było dane zobaczyć deszczu.'' 
 
''Przed nami rozciąga się dolina dwóch szerokich rzek, wciśnięta pomiędzy strome górskie stoki i wybrzeże oceanu. Schodzimy. W twarz uderza nas przyjemna bryza. Dostrzegamy liczne kanały, miasta, osady, rozległe pola i sady.'' 
 
'''''Ćur, czyli odległa kraina''''' 
''Nie wiadomo, skąd i kiedy Enenkowie przybyli do swojego obecnego domu. Zapewne przeszli doń przez góry a przychodzić musieli z bardzo daleka — Enency nazywają swoją ojczyznę Ćur, co najpewniej pochodzi od przymiotnika ćuri — "odległy", "osamotniony".'' '''Interpretacja 2026:''' rzeczywiście Enenkowie są uznani za naród spokrewniony z ludami tacyńskimi, ale ich języki są izolatami. 
 
''Mimo że samotna, ziemia ta obfituje w naturalne bogactwa. Ciepłe lasy monsunowe, poprzecinane licznymi potokami spływającymi z gór, roją się od egzotycznych roślin i zwierząt. Ulewne deszcze zapewniają dobre warunki do rolnictwa.'' 
 
[[Plik:Szur.png]] 
''Mapa Ćuru z najważniejszymi miastami (od góry): Edźirem, Evanem i Tuvvą.'' '''Interpretacja 2026:''' co ciekawe, nie wydaje się, aby "Edźir" pojawiał się kiedykolwiek później. Wygląda na to, że na tym szkicu Spiritus nazywał "Edźirem" późniejsze państwo-miasto [[Ein]]. 
 
'''''Ustrój polityczny''''' 
''Enency nigdy nie stworzyli jednego, scentralizowanego państwa. Miast tego, Ćur składa się z wielu mniej lub bardziej niezależnych miast-państw i malutkich, rolniczych królestw.'' '''Interpretacja 2026:''' to zostało utrzymane. Brak scentralizowanego państwa w typie imperialnym zresztą finalnie doprowadził do zagłady Enenków. 
 
''Pierwotnie większość państewek była rządzona przez dynastycznych monarchów. Z czasem jednak, wielu z nich zostało obalonych przez arystokrację czy mieszczaństwo lub pod ich wpływem straciło większość swej władzy. Obecnie więc dominują systemy quasi-demokratyczne, np. arystokratyczne republiki (por. Republika Rzymska) czy monarchie ograniczone przez silne parlamenty (por. dawna Wielka Brytania). Nierzadkie są też demokracje bezpośrednie podobne do tej ateńskiej.'' '''Interpretacja 2026:''' Canis nie wtrącał się w te tematy, zostawiając to Spiritusowi do opracowania, jeżeli by kiedyś chciał wrócić i coś zrobić dla Enenków. 
 
'''''Gospodarka''''' 
''Gospodarkę większości państw Ćuru można określić mianem gospodarki pałacowej. Obywatele płacą podatki, zwykle w postaci części wyprodukowanych przez siebie dóbr — np. rolnicy oddają zboże, rzemieślnicy narzędzia. Państwo może też wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt. Podatków nie płacą natomiast urzędnicy państwowi. Dokładny opis systemu podatkowego funkcjonującego w większości miast-państw opiszę dokładniej kiedy indziej.'' 
 
''Poza obowiązkiem płacenia podatków gospodarka w Ćurze jest dosyć liberalna i zwykle nieograniczona żadnymi surowymi przepisami. Głównym środkiem płatniczym są różnego rodzaju płaciwa czy bite w niektórych państwach pieniądze je reprezentujące.'' 
 
''Jeśli chodzi o rolnictwo, hoduje się właściwie wszystko — od ryżu, przez owoce i warzywa, po rośliny o zastosowaniach w medycynie czy wykorzystywanych do wyrobu towarów luksusowych. Na mniej żyznych terenach pasie się zwierzęta. Ważną rolę w gospodarce odgrywają wyrąb drzew i górskie kamieniołomy.'' 
 
''W miastach większość populacji stanowią rzemieślnicy zajmujący się przetwarzaniem zakupionych surowców na konkretne produkty.'' 
 
'''''Szkolnictwo''''' 
''Wiele miast posiada jakiś system szkół publicznych, w innych istnieją tylko szkoły prywatne. Mimo wszystko wśród mieszczan zwyczaj posyłania dzieci do szkoły chociaż na kilka lat jest powszechny a w miastach analfabeci stanowią mniejszość. Na wsi sytuacja jest różna. Umiejętność czytania i pisania nie jest jednak żadnym przywilejem wyższych klas; większość mieszkańców Ćuru ją posiada.'' '''Interpretacja 2026:''' to zostało utrzymane: Enenkowie byli najwyżsi cywilizacyjnie w swoim regionie aż do roku wspólnego, i mieli pełny potencjał do bycia imperium, ale kłótnie między państwami-miastami doprowadziły do ich upadku na rzecz barbarzyńców. 
 
''W szkole uczy się głównie czytać, pisać i liczyć oraz szkoli się do życia politycznego i kulturalnego. Nie istnieją jednak żadne programy nauczania — tak naprawdę każda szkoła uczy inaczej a sytuacja jest dosyć chaotyczna.'' 
 
'''''Wojna!''''' 
''Silne zależności gospodarcze między miastami i quasi-demokratyczność ich ustrojów politycznych doprowadziły do tego, że wojny są stosunkowo rzadkie. Toczą się one zwykle np. o konkretną ziemię czy źródło jakiegoś cennego surowca. Wiele miast ma zawodowe wojsko wyżywiane i wyposażane z podatków.'' '''Interpretacja 2026:''' ten zapis został najgwałtowniej wywrócony przez Canisa. W efekcie, wbrew planom Spiritusa, Szuria jest jednym z obszarów najdotkliwiej i najdłużej dotkniętych dramatycznymi wojnami. 
 
''Z powodu braku zewnętrznych wrogów, enencka sztuka wojenna jest na raczej niskim poziomie.'' '''Interpretacja 2026:''' i jedno i drugie zostało wymazane, Enenkowie mieli finalnie poważnych, zewnętrznych wrogów, a ich sztuka wojenna była dobrze rozwinięta. 
 
'''''Nauka, technologia, filozofia''''' 
''W Ćurze przedstawiciele wolnych zawodów są dosyć liczną klasą. Enenccy astronomowie dokładnie opisali nocne niebo. Na całkiem niezłym poziomie stoi medycyna. Bardzo cenione są filzoofia i blisko z nią spokrewniona matematyka, które rozwijane są już od stu-, jeśli nie tysiącleci. Myśliciele są bardzo cenieni w społeczeństwie. Dokładny opis różnych enenckich szkół filozoficznych na pewno gdzieś kiedyś się pojawi.'' '''Interpretacja 2026:''' nigdy się nie pojawił
 
''Jeśli chodzi o technologię, dba się o higienę — buduje się kanalizację i akwedukty. Znane są koło, paier i druk.'' 
 
'''''Religia i sztuka''''' 
''Granica między religią a filozofią jest dla Enenków nieostra. Często w danej społeczności współistnieją tradycyjne wierzenia i nierzadko sprzeczne z nimi szkoły filozoficzne.'' 
 
''Mimo to mitologia jest częstym motywem w sztuce, w której dominuje szeroko rozumiana rzeźba, chociaż ostatnio rysunek nabiera na popularności.'' 
 
''Literatura jest jedną z tych rzeczy, które najbardziej trzymają Ćur w kulturalnej kupie. To dzięki popularności wielu klasycznych poematów czy rozpraw filozoficznych powstał, można by rzec, nieformalnie skodyfikowany język literacki, którym posługują się wyższe klasy społeczne.'' 
 
''To tyle na dzisiaj. Na pewno rozwinę ostatnie trzy sekcje i rozpiszę się trochę o kulturze."'' 

==2016-07-15==
[[Plik:OHWt4GI.png]]
* '''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Oprócz [[Muria|Murii]] i okolic, nad którymi pracuję, wymyśliłem nową cywilizację. Zamierzasz coś robić na tamtych terenach xD? Bo fajne są, a się marnują/marnowałyby. Ale jak nie, to nie."''
* '''[[Użytkownik:Canis|Canis]]:''' ''"Nie zamierzam ich zagospodarować, raczej w przyszłości skupię się na Tangii tak długo, aż nie ogarnę jej do końca. Możesz wziąć wskazane okolice." <ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php?msg=72197</ref>
'''Interpretacja z 3/2026:''' Spiritus otrzymał od Canisa ziemie Szuru na zagospodarowanie. Finalnie, trzymał je około 5 lat, a po upływie 10 lat można podsumować, że potencjał zmarnował. Canis tymczasem rzeczywiście skończył wielkie artykuły o Tangii: wpierw [[Tangia]] 9509 EK (w 11/2020 r.) i [[Tangia (złoty wiek)]] 9750 EK (w 10/2022 r.) i nawet rozpoczął wielki artykuł o 11000 EK (patrz: [[FTI]]) zanim zajął się Szurią i obszarami Enenków.

=Przypisy=
<references/>

=Regiony=
{{Regiony Kyonu intro}}

Kult Taszina

2026-03-07T13:42:05Z

Canis:

'''Kult Taszina''' - monoteistyczna religia [[Cywilizacja Enenków|cywilizacji Enenków]] ([[Szuria]], zachodni [[Kyon]]) powstała w [[Tuwwa|Tuwwie]] około 7700 [[EK]], która wyrosła z [[religia Enenków|religii Enenków]] (szinwiinizmu), w której odrzucono wszystkich innych bogów i boga Taszina obdarzono fanatycznym kultem. Tuwwczycy składali mu krwawe ofiary złożone z ludzi. Zaistnienie tej religii gwałtownie zaostrzyło istniejącą rywalizację między [[Tuwwa|Tuwwą]] a [[Futta|Futtą]] i innymi narodami enenckimi. Po wielu wojnach domowych (najważniejsze: [[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK]], [[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK]]) narody enenckie były tak osłabione i skłócone, że Enenkowie zostali podbici przez [[Pulserimcy|Pulserimców]] oraz na północy przez [[Misawców]]. W efekcie, [[Religia Enenków|szinwiniizm]] wymarł całkowicie do 9505 [[EK]], a zmodyfikowany kult Taszina utrzymał się w [[Górski Szur|Górskim Szurze]], który został podbity przez imperium [[Boate]] do 9700 [[EK]], a do 10000 [[EK]] po cywilizacji Enenków nie został ślad.

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"To znaczy, ta religia nie jest do końca nowa. Taszin zawsze był jednym z najważniejszych bóstw enenckiego panteonu. Centrum jego kultu zawsze była Tuwwa. Jego wspięcie się aż na szczyt i wyparcie wiary w innych bogach było procesem długotrwałym, umożliwionym głównie dzięki zlaniu się (w Tuwwie) z bardzo dawnym bóstwem Ulim, politycznym ambicjom tuwwskich kapłanów i niepokojom społecznym wywołanym przez wcześniejszy upadek geopolityczny miasta."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,2094.msg83384.html#msg83384</ref>

=Różnice między kanonem [[Użytkownik:Canis|Canis]]a a pierwotnymi pomysłami [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]]=
Pomysłodawcą Enenków był [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], któremu [[Użytkownik:Canis|Canis]] oddał te ziemie na rozwinięcie. [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] w 2020 r. luźnymi spekulacjami zakładał<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.msg93409.html#msg93409</ref>, że Tuwwa po roku wspólnym 8973 [[EK]] podbije całą [[Szuria|Szurię]], zaprowadzi krwawy kult Taszina, po czym rozpoczęli ekspansywne szerzenie tej religii, kierując swoją agresję na [[Buania|Buanię]]. Następnie, Enenkowie mieli zostać podbici przez [[Muria|Murię]], w czasach renensansowych, mimo że ta leży po drugiej stronie planety. Ponieważ [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] opuścił Kyon, nie rozwinąwszy pomysłów ponad drobne zalążki, [[Użytkownik:Canis|Canis]] przejął projekt na powrót i rozpoczął zmiany w kanonie. Odrzucił wątek [[Muria|murski]], cofnął datowania pomysłów [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]a o 1000 [[EK]], i wprowadził do regionu wiele innych rdzennych narodowości [[Szuria|Szurii]], które zamiast [[Muria|Murów]] odpowiedzą stopniowo za zagładę cywilizacji Enenków.

[[Użytkownik:Canis|Canis]] nie rozwijał szczegółów na temat kultu Taszina. Pozostawia to [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]owi, gdyby ten wbrew wszelkim nadziejom kiedyś powrócił.

=Przypisy=
<references/>

=Artykuły pokrewne=
{{Religie Kyonu}}
{{Szur Intro}}

Szablon:Szur Intro

2026-03-07T13:38:44Z

Canis:

Szuria

2026-03-07T13:35:56Z

Canis: /* Cytaty Spiritusa */

{{Kyon aktywny}}
: ''Niniejszy artykuł integruje opis rejonu z usuniętym artykułem o historii Szurii.''
{{Szur Intro}}
{{Region
|Nazwa regionu = Szuria
|Grafika =[[Plik:Szur 8973.png|399px]] Szuria w 8973 [[EK]] [[Plik:Szuria.png|400px]] ''Szuria w 9509 [[EK]]''
|Język = [[język enencki]], [[język ahtialański pulserimski]], [[język merawicki]], [[język aksajoński]]
|Lokalizacja = [[Kanisja]]/[[Kyon Południowy]]
|Krainy =
|Państwa = [[Cywilizacja Enenków]]
|Miasta = [[Tuwwa]], [[Futta]], [[Ewan]], [[Ein]], [[Seafor]], [[Thakron]], [[Pakdan]]
|Narody = [[Cywilizacja Enenków|Enenkowie]], [[Boateńcy]], [[Misawcy]], [[Aksajońcy]]
}}
'''Szuria''' - kraina historyczna położona wzdłuż całego zachodniego wybrzeża południowej półkuli [[Kyon]]u, na południe od [[Auria|Aurii]] ([[Buania|Buanii]]) aż do północno-zachodnich granic [[Nuaria|Nuarii]], klasyfikowana albo jako [[Kyon Południowy]]<ref>Wg klasyfikacji [[Użytkownik:Borlach|Borlacha]], który tworzył klasyfikację globalną.</ref> albo jako część [[Kanisja|Kanisji]]<ref>Wg klasyfikacji [[Użytkownik:Canis|Canisa]], odpowiedzialnego za tę część świata.</ref>.

Nazwa wzięła się od [[Cywilizacja Enenków|"Szuru" - nazwy własnej Cywilizacji Enenków]], która dominowała w obszarze przez cały okres od 4328 [[EK]] do 8012 [[EK]], aż do upadku narodowości enenckiej<ref>Z uwagi na porzucenie </ref>.

Za historię Szurii odpowiadało dwóch ludzi: [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] oraz [[Użytkownik:Canis|Canis]]. Ten rejon [[Kyon]]u należy do [[Projekt Kyon|obszaru zainteresowań]] Canisa, ale oddał go [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusowi]] na rozwinięcie tu jego pomysłów na państwa, z czego powstała historia Enenków. Spiritus porzucił swój projekt i opuścił społeczność Kyonu, przez co Canis cofnął jego datowanie wydarzeń o tysiąc lat [[EK]], ale uszanował i pozostawił już napisane prace, natomiast po granicznym roku 8000 [[EK]] cywilizacja Enenków upadła i została zastąpiona przez inne narody, co jest konsekwencją porzucania projektu Kyon.

=Narody Szurii=
Narodami Szurii były:
* [[Cywilizacja Enenków]]:
** [[Tuwwa]]
** [[Futta]]
** [[Ein]]
** [[Ewan]]
** [[Yumma]]
** [[Hemele]]
** [[Anuraki]]
** [[Taka]]
* [[Pulserimcy|Cywilizacja Pulserimców]]:
** [[Boate]]
** [[Pisferöte]]
** [[Žartante]]
** [[Širawte]]
** [[Hìhsebante]]
** [[Sanite]]
** [[Raite]]
** [[Šuyate]]
** [[Hnottute]]
** [[Zunaite]]
** [[Aksìte]]
** [[Fakte]]
* [[Misawcy|Cywilizacja Misawców]]:
** [[Misava]]
** [[Ćrańot]]
** [[Trunat]]
* [[Aksajońcy|Cywilizacja Aksayonu]]:
** [[Aksayon]]
** [[Angan]]
** [[Lering]]
* Inne (w większości, eksterminowane w rajdach pow. narodów):
** [[Kurani]]
** [[Inarisowie]]
** [[Agirowie]]
** [[Wraci]]

=Klimat=
''„Zajmujący większą powierzchnię Szur wyraźnie zmienia się w zależności od położenia. Najbardziej północna część kraju ma klimat podobny do buańskiego, niemniej bardziej zmierzając na południe widzimy znacznie silniejsze oddziaływanie Wielkiej Pustyni Południowej Kyonu. To oddziaływanie wypaliłoby ziemie szurskie, gdyby nie zatoka ewańska: olbrzymi żar pustyni latem rozgrzewa masy wody zatoki, wywołując niże, miejscami głębokie, a wraz z nimi intensywne opady deszczu. Dlatego zatoka ewańska posiada dobry klimat do rolnictwa, choć sporo zależy od fazy wielkiej oscylacji oceanicznej. Zimą, kiedy powietrze z kontynentu staje się lodowate, zatoka nie jest w stanie się dostatecznie ogrzać, a zatem wywoływać opadów, a wiatry pozostają wschodnie, i są wtedy suche. Na południe, na półwyspie szurskim, często zatrzymuje się zimą naturalny niż granicy komórki Hadleya i Ferrela - tam deszcze są naturalne. Na południe od tego miejsca, wskutek tej granicy oraz oddziaływania Coriolisa, wiatry zmieniają kierunek na zachodni, przynosząc znaczne ilości wilgoci nad te tereny, choć zimą potrafi to być również śnieg - im bardziej na południe, tym większa na to szansa. ”'' 
- [[Wielbłąd i Rekin/Buania i Szur]]

=Historia=
[[Plik:QKtGRya.png|thumb|right|400px|Orientacyjna mapa miast Szuru.]]'''Historia [[Szuria|Szurii]]''', czyli obszaru wybrzeża zachodniowo-południowego kontynentu [[Kyonu]], na południe od [[Buania|Aurii]] po [[Nuaria|Amaxus]], opisuje dzieje wielu różnych narodów, od [[Cywilizacja Enenków|państw-miast Enenków]] takich jak [[Tuwwa]], [[Ein]], [[Ewan]], [[Futta]], przez narody takie jak [[Misava]] i [[Aksayon]], aż po [[Pulserimcy|Pulserimców]] [[Boate]], [[Miote]], [[Tanate]] i wiele innych. Historia do 8000 [[EK]] zdominowana jest przez [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], a potem przez [[Boate|Boateńców]].

Enency nigdy nie stworzyli jednego, scentralizowanego państwa. Szur składał się z wielu mniej lub bardziej niezależnych miast-państw i malutkich, rolniczych królestw. Pierwotnie większość państewek była rządzona przez dynastycznych monarchów. Z czasem jednak, wielu z nich zostało obalonych przez arystokrację czy mieszczaństwo lub pod ich wpływem straciło większość swej władzy. Dominowały systemy quasi-demokratyczne, np. arystokratyczne republiki, czy monarchie ograniczone przez silne parlamenty. Nierzadkie były też demokracje bezpośrednie podobne do tej ateńskiej.

Rozdrobnienie administracyjne i wojny między miastami-państwami ostatecznie doprowadziły do upadku Szuru, a resztki etnicznych Enenków zostały wchłonięte przez inne narody.

==Szuria jako projekt Kyonu==
W 2016 roku, [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] planował:
: ''"Silne zależności gospodarcze między miastami i quasi-demokratyczność ich ustrojów politycznych doprowadziły do tego, że wojny są stosunkowo rzadkie. Toczą się one zwykle np. o konkretną ziemię czy źródło jakiegoś cennego surowca. Wiele miast ma zawodowe wojsko wyżywiane i wyposażane z podatków. Z powodu braku zewnętrznych wrogów, enencka sztuka wojenna jest na raczej niskim poziomie."''
- [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], 2016<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.0.html</ref>
: ''"2) W roku 9124 [według mojego oryginalnego zamysłu; nie jestem do tej daty przywiązany i jeśli będziemy ustalać wspólną historię, jestem gotów ją zmienić] Szur zostaje skolonizowany przez Murię. Murowie z pewnością byliby też zainteresowani Buanią, więc naturalnie pojawiłby się konflikt między Murią a Tangią."''
- [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], 2016<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.0.html</ref>. Przypis: rok "9124" należy tu rozumieć jako 8124, datowanie podawane przez Spiritusa cofnięto w 2025 r. o tysiąc lat.
Choć finalnie [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] nie był w tych planach konsekwentny i planował szereg wojen pomiędzy państwami-miastami, to niewątpliwie [[Użytkownik:Canis|Canis]] zupełnie nie uhonorował "rzadkości" wojen:
: ''"Myślę, że Enenkowie chcieli pokoju. Po prostu go nie dostali. Wedle opisów Spiritusa, Enenkowie byli skłóceni wewnętrznie i nigdy nie rozwinęli scalonych organizmów państwowych poza państwami-miastami. I tyle Spiritus wniósł do projektu ziem, które były mu oddane na rozwinięcie, i tyle tyle się dowiedzieliśmy po prawie 10 latach. Geopolitycznie, niemożliwe też było kolonizowanie tych ziem przez [[Muria|Murię]], które zapowiadał. To nie Murowie ich najadą, tylko inne rdzenne narody wspaniałego obszaru Szurii, którzy złamią z czasem hegemonię Enenków i nastąpi kres cywilizacji enenckiej...a końca ich cywilizacji w końcu chciał sam Spiritus. I chętnie wykorzystam projekt [[Pulserimcy|Pulserimców]] do bycia ich katem."''
- [[Użytkownik:Canis|Canis]], 2025

==Prehistoria==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została uzupełniona/napisana przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]].''
|}
Naród Enenków pojawił się prawdopodobnie podczas migracji z bardziej południowych obszarów [[Kyon]]u, jako że są to narody rasy ludzkiej podobnej do polinezyjskiej, która do [[rok wspólny Kyonu|roku wspólnego 8793 EK]] rozciąga się od [[Nuaria|Nuarii]] do [[Tangia|Tangii]]. Proto-Enenkowie byli zbiorowiskiem plemion, które zatrzymały się w tym obszarze pomiędzy [[Buania|Buanią]], a ziemiami na południe od [[Szur]]u.

==Starożytność==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została uzupełniona/napisana przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]].''
|}
Uważa się, że mniej więcej około lat 2700 [[EK]] przez teren [[Szur]]u musiała przejść wschodnia [[Korona Kaori]]. Był to artefakt [[Nuaria|staronuaryjski]], którego losy są niejasne. Były wykonane dwie: korona dla wielkich cywilizacji Zachodu ([[Kanisja|Kanisji]]) zaginęła całkowicie, natomiast korona dla wielkich cywilizacji Wschodu (ziem późniejszego [[Ajdynir]]u) z nieznanej przyczyny trafiła na zachód, zamiast na wschód. We wczesnych latach 3000 zapisywano jej obecność w [[Buania|Buanii]], po czym trafiła na [[wyspa Kaori|wyspę Kaori]]. Ludy Szuru nie pozostawiły wiele śladów po niej, poza kilkoma rysunkami naskalnymi identyfikującymi przedmiot. Szur nie wyrobił sobie żadnych trwałych legend na jej temat.

{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została napisana pierwotnie przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]].''
|}
Najstarsze znane dziś zapiski historyczne w Szurze pochodzą z roku ok. 3000 [[EK]]. Mniej więcej w tym czasie dochodzi do rozkwitu cywilizacji na tym obszarze.

==Powstanie kluczowych miast-państw==
Datowanie kluczowych miast-państw jest następujące:
* W roku 4328 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Futta]].
* W roku 4492 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Tuwwa]].
* W roku 4590 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Ewan]].
* W roku 4898 [[EK]] powstaje administracyjnie [[Ein]].
Miasta handlowały ze sobą, nie prowadząc silniejszych wojen w okresie 4328 [[EK]] - 5001 [[EK]]. Okazjonalne potyczki się zdarzały, szczególnie pomiędzy Futtą a Tuwwą.

==Średniowiecze==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została uzupełniona/napisana przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]].''
|}
W roku 5001 [[EK]] miasto Futta usprawnia uprawy na swoim terytorium i zwiększa populację, podbijając pod siebie jako lenna wyspę z miastami Tolina i Taka. Handluje żywnością i innymi towarami, płynąc z nimi pomiędzy południową [[Buania|Buanią]] a [[Nuaria|Nuarią]].

==Pierwsza wojna Futty i Tuwwy, hegemonia futtańska==
W roku 5321 [[EK]] Futta i Tuwwa prowadzą ze sobą pierwszą poważną wojnę. Tuwwa zostaje podbita, ale jest kontrolowana tylko przez 4 lata, wymieniona zostaje lokalna administracja. Rozpoczyna się okres hegemonii futtańskiej nad całym obszarem szurskim, a choć północne miasta pozostają niezależne, to Futta dominuje gospodarczo.

Ten okres trwa przez trzy dynastie, 804 lat Kyonu, tj. 300 lat ziemskich. W roku 6125 [[EK]], poważny kryzys pałacowy u Futty wywołał kryzys w wojnie o władzę, a działo się to w tym samym czasie co wzmocnienie się władz w Tuwwie, która już od stu lat nie płaciła Futcie żadnych danin.

==Druga wojna Futty i Tuwwy, hegemonia tuwwska==
[[Plik:6235 EK Szuria.png|thumb|left|350px|[[Szuria]] pogrążona w wojnach w 6230 [[EK]].]]W roku 6125 [[EK]] przełużający się paraliż polityczny Futty i znaczące osłabienie jej wpływów spowodowało wojnę między Tuwwą a Futtą, z której to Tuwwa wyszła zwycięsko w roku 6128 [[EK]].

Hegemonia tuwwska trwała od 6128 [[EK]] do 6800 [[EK]], 672 lat Kyonu lub 251 lat ziemskich. Rządziły dwie lokalne dynastie enenckie. W roku 6800 [[EK]] Futta finalnie odrzuciła hegemonię tuwwską, z czym Tuwwa nie mogła niczego zrobić.

==Okres walk między narodami enenckimi==
Przez całe tysiąclecie 6800 - 7800 [[EK]], miasta-państwa enenckie usiłują walczyć ze sobą o dominację. Tradycje republikańskie przenikały się z okresowymi królestwami, wymieniane bywały lenna, terytoriami wstrząsały rewolucje. Enenkowie przez ten okres nadal dominowali etnicznie nad innymi narodami, ale ich proporcja zaczynała spadać wskutek bratobójczych wojen, które ścinały ich populacje. W tym samym czasie, inne rdzenne narody obszaru Szuru zaczynały gwałtownie rosnąć w populacji.

==Ostatnia walka regionalna i upadek Szuru==
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Niniejsza treść została napisana pierwotnie przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]], ale zmienione zostało datowanie.''
|}
Do roku 7970 [[EK]] Tuwwa zapewniła sobie przewagę technologiczną poprzez handel z innymi państwami, głównie z [[Buania|Buanią]]. W tym roku upadła Futta, ostatni raz przyczyniając się do ekspansji tuwwskiej. Senat wysłał poselstwo do trzech głównych miast kontynentalnego Szuru: Hemele, Ewanu i Einu, od których zażądano kapitulacji, przejścia na [[religia Enenków|religię Enenków]] w wydaniu tuwwskim, albo wojny z obietnicą taktyki spalonej ziemi i dewastacji ich krain.
* Hemele zgodziło się w roku 7971 [[EK]], zostało łagodnie potraktowane i utrzymało autonomię.
* Ewanu odesłało posłów z powrotem do Tuwwy z odpowiedzią odmowną.
* Einu stracił posłów tuwwskich i odesłał ich głowy z powrotem do Tuwwy.
Ewanu i Einu zawarły sojusz. 7974-7996 to walka raczej wyrównana, chociaż z nieznaczną przewagą północy, zakończona ostatecznie zawieszeniem broni - górzysty środkowy Szur jest terenem bardzo trudnym do prowadzenia jakichkolwiek walk. W roku 8001 [[EK]], Ewan zaatakował Hemele, co było błędem strategicznym, ponieważ nie popierał tego ich sojusznik Ein. W regionie wybuchło powstanie, Ewańczycy zostali wygnaniu z Hemele, Tuwwa wkroczyła na terytorium ewanu. Wpół drogi pomiędzy Hemele a Ewanem, w pobliżu wioski o nazwie Uszuru doszło do starcia dwóch armii. Tuwwczycy odnieśli niespodziewanie druzgocące zwycięstwo, głównie dzięki zastosowaniu nowych technologii wojennych, i ruszyli oblegać Ewan. Miasto było oblegane przez kilkanaście tygodni i po raz pierwszy w historii Szuru użyto tam prochu. Miasto Ewan ostatecznie poddało się w 8002 [[EK]]. Najwyższych dostojników miasta czekał różny los, część zdołała uciec, część ułaskawiono, część została złożona w ofierze, ale samo miasto nie ucierpiało większych dalszych zniszczeń i upokorzeń. W mieście wykorzeniono tradycyjny politeistyczny kult.

Przeciwnikiem został Ein i u schyłku roku 8002 doszło do pierwszych starć na granicy. Osłabiona wojną z Ewanem tuwwska armia nie była jednak w stanie przebić się w głąb terytorium wroga. Tuwwski dowódca wpadł jednak na pomysł przerzucenia części wojsk na wschód, ażeby te przeszły górami. Operacja ta trwała dosyć długo, ale ostatecznie powiodła się, a Ein nagle znalazł się w pozycji ataku z dwóch stron — południowej i wschodniej. Konieczność rozpoczęcia przerzucania wojsk na wschód pomogły wrogowi wedrzeć się od południa, a nim owo przerzucenie doszło w pełni do skutku, tuwwska armia napierająca od zachodu zajęła żyzną dolinę Timi Kili stanowiącą główny obszar zaopatrzenia regionu w żywność. Nie udało się również ocalić prastarej świątyni boga-słońca czczonego na północy — wraz z otaczającym ją miasteczkiem została splądrowana i doszczętnie zniszczona.

Na początku roku 8005 Ein został oblężony. Stary król zginął w walce, a nowy, przekonany o niezdobywalności swego grodu, nie zamierzał jednak poddać się, tak jak uczynili to Ewańczycy — zdawał sobie sprawę z faktu, że zostałby stracony przez Tuwwczyków. Miasto zostało wzięte głodem w 8007 [[EK]], przy znacznej dewastacji wywołanej atakami artyleryjskimi (ogniowymi). Tuwwa w mieście przeprowadziła terror: palono, plądrowano, gwałcono, brano w niewolę, burzono, składano w ofierze czy po prostu mordowano. Król, wraz z całą rodziną, arystokracją, dworem, dużą częścią wojska i innymi zostali przewleczeni przez cały Szur aż do Tuwwy, gdzie cały orszak został złożony w rytualnej, ceremonialnej masakrze z przedłużonym udziałem tortur, a zwłoki najważniejszych osobistości następnie stratowano na miazgę.

Pod koniec tego okresu Tuwwa była potężnie osłabiona, obszar - wyludniony przez wojnę, mordy i emigrację wojenną, armia - osłabiona przez rozciągnięcie. Tuwwa cieszyła się wolnością do 8012 roku [[EK]], po czym wojny wewnętrzne doprowadziły do zapaści cywilizacyjnej w każdym zakątku cywilizacji etnicznych Enenków. Tymczasem, inne narody zaczęły budować swoje cywilizacje.

==Koniec narodowości enenckiej==

==Rok wspólny Kyonu==
{{Główny artykuł|Rok wspólny Kyonu}}

=Wojny Szurii=
{{Szablon:Wojny Szurii}}
=Cytaty [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]]=
==2021-04-22==
* '''[[Użytkownik:Canis|Canis]]:''' ''"O Szurze chciałbym wiedzieć w sumie dwie rzeczy:''
** ''Jedna to jest jaka tam jest flaga i emblemat/godło?''
** ''Druga to jest jak przyszłość Szuru i jak zareaguje na dobrowolną akcesję sąsiedniej Buanii do Unii Tangijskiej i w następstwie tego zenit potęgi tangijskiej w 9750 EK, i później na jej upadek w 9867?''
** ''Trzecia w sumie jeszcze, Szur to jednolity organizm czy zespół miast raczej?"''
* '''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"No właśnie w roku wspólnym godła nie ma, bo wówczas Szur nie jest jednym państwem, tylko zbiorem państw-miast. W niedługiej przyszłości po roku wspólnym następuje szereg wojen, które doprowadzają do zjednoczenia całego kontynentalnego Szuru (poza wyspą Toliną) pod władzą Tuwwy, która w międzyczasie została zdominowana przez fanatyczny kult boga Taszina, który to wymaga m.in. licznych ofiar z ludzi. Pamiętam, że miałem wcześniej pomysł, żeby Muria skolonizowała Szur, ale teraz o ile ma sens to zrealizować, to przeniósłbym to na późniejszy okres, bo wielkość oceanu raczej uniemożliwiłaby cokolwiek ponad eksplorację i handel przed epoką przemysłową. ''(Rozmowa o wyspie Tolina): ''"Tak długo jak w Szurze będzie trwała dominacja Tuwwy, kraj będzie stawiał na silny izolacjonizm, natomiast wyspa Tolina wręcz przeciwnie - pozbawiona handlu z Szurem i narażona na inwazję zeń raczej będzie szukała sojuszników i partnerów gdzie się da. Ogólnie w rezultacie wojny na Tolinę uciekła spora część Enenków z kontynentu."''
'''Interpretacja z 3/2026:''' pomimo że Spiritus opuścił projekt, przez co jego ziemie w Kanisji/Szurii wróciły do [[Użytkownik:Canis|Canisa]] na rozgospodarowanie i podlegają zmianom, to pomysły sensowne są zachowywane, jedynie 1000 EK wcześniej niż Spiritus datował. Są pewne nieścisłości między jego opisami pow. (Discord) a forum, ale to normalne, powyższe to jego luźne rozważania i planowanie.
# Za sensowne nie zostało uznane, by Muria kolonizowała Szur, z 2 przyczyn (1. olbrzymia bariera geograficzna, geopolityczna, technologiczna i ekonomiczna uniemożliwiająca to Murom + 2. porzucenie przez Spiritusa projektu Kyon wiąże się z silnym osłabieniem Murii jako państwa, jako że wyłącznie aktywni gracze mogą prowadzić potęgi regionalne czy globalne).
# Kult Taszina zostaje zachowany jako kanoniczny. Natomiast nic na jego temat [[Użytkownik:Canis|Canis]] nie rozwija - zachowując to jako możliwość dla Spiritusa do rozwinięcia, gdyby jednak postanowił powrócić i coś zrobić dla Enenków.
# Izolacjonizm podczas hegemonii Tuwwy zaistniał, po reinterpretacji tej historii przez [[Użytkownik:Canis|Canis]]a, ale nie z wyboru, jak zapewne planował [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], tylko na siłę: Tuwwa non-stop zwalczała mniejsze plemiona, walczyła z [[Pulserimcy|Pulserimcami]] (o których Spiritus nic nie wie - ich pomysł został wstawiony po porzuceniu przez niego projektu) albo Enenkowie zwalczali się wzajemnie.

==2020-06-10==
* '''[[Użytkownik:Canis|Canis]]:''' ''"1) Jaki stosunek do Buanii miał Szur przed aneksją Buanii przez Tangię? Np. w roku wspólnym (odpowiednik XV wieku na Ziemi) Buania była jeszcze niepodległa, ale w roku 9509 na grafice powyżej (odpowiednik XVII-XVIII wieku na Ziemi) należała już do Tangii. Jakie byłyby stosunki? 2) Czym można by handlować? 3) Czy były jakieś wojny w przeszłości albo czy nadal jest jakiś casus belli?"''
* '''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"1 i 3. Żadna wspólna historia nie została ustalona. Natomiast: 1) Niedługo po roku wspólnym Szur został w pełni podporządkowany Tuwwie, której loklany kult Taszina przerodził się w ekspansywny monoteizm, więc zakadam, że po podbiciu szurskich rywali Tuwwczycy mieliby chętkę na Buanię. 2) W roku 9124 [według mojego oryginalnego zamysłu; nie jestem do tej daty przywiązany i jeśli będziemy ustalać wspólną historię, jestem gotów ją zmienić] Szur zostaje skolonizowany przez Murię. Murowie z pewnością byliby też zainteresowani Buanią, więc naturalnie pojawiłby się konflikt między Murią a Tangią. 2. Hm, musiałbym się zastanowić. Na pewno Szur nie jest specjalnie żyzny - większość powierzchni zajmują wyżyny i góry ~300-600 m.n.p.m." "Dabelpost, ale informuję, że przeniosłem artykuł na wiki z "Cywilizacja Enenków" na "Szur". Rozróżnienie pomiędzy cywilizacją, a ziemią, którą zamieszkuje, okazało się niepotrzebne. W praktyce zawsze używałem "Enenków" (czyli w tłumaczeniu po prostu ludzi czy też ludziaków) jako nazwę mieszkańców, A "Szur" jako nazwę krainy, a także kraju po unifikacji*; ten uzus jest teraz oficjalny - choć zgaduję, że wasze conlangi, jeśli ich użytkownicy nie mieli jakichś większych kontaktów z Enenkami, będą używać tylko jednego z tych określeń. *por. "Han" i "Zhongguo" "''
'''Interpretacja z 3/2026:''' Zmiany w kanonie, zastosowane w tych pomysłach po opuszczeniu przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]a projektu, dotyczą głównie usunięcia wątku [[Muria|murskiego]] z obszaru Szurii. Pomysł na konflikt z [[Buania|Buanią]] był ciekawy. Jednakże, karne cofnięcie datowania wydarzeń o 1000 [[EK]] powoduje, że pomiędzy takim wydarzeniem a czasami, w których Buania mogła być cywilizacyjnie osiągalna jako cel do ataku i obrony, wchodzi epoka świtu narodów Szurii ([[Misawcy|Misawców]], [[Pulserimcy|Pulserimców]] i [[Aksajon|Aksajońców]]) i właściwie upadek [[Cywilizacja Enenków|Cywilizacji Enenków]]. Stąd do tej wojny w czasach średniowiecznych nie doszło. [[Kult Taszina]] został zachowany jako kanoniczny. Skoro Spiritus planował go na około rok wspólny, a jego pomysły cofnięto o milenium, to Kult Taszina musiał powstał w [[Tuwwa|Tuwwie]] około 7800 [[EK]]. To mogło spowodować tarcia z Szinwiinizmem innych państw-miast, głównie [[Futta|Futty]]. Pasuje to do planowanych wojen: [[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK]], [[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK]].

==2018-02-11==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"W roku 8970 padła niezdobyta dotąd Futta, w wyniku czego tuwwska ekspansja nabrała rozpędu, mpgąc skierować się na północ. Wkrótce tuwwski Senat wysłał poselstwo do trzech głównych miast kontynentalnego Szuru: Hemele, Ewanu i Einu. Sprawa była jasna: albo kapitulacja i nawrócenie na jedyną wiarę albo wojna (i zupełny brak litości po przegranej, oczywiście). Zgodnie z oczekiwaniami, pierwsze z miast, o charakterze głównie kupieckim zgodziło się na konwersję, dzięki czemu zostało bardzo łagodnie potraktowane i zachowało częściową autonomię. Sytuacja wyglądała jednak zupełnie inaczej w przypadku dwóch pozostałych polis. Zgodnie ze swoimi temperamentami, ewańskie Zgromadzenie odesłało tuwwskich posłów z kwitkiem, a król Einu — odcięte głowy. Na nieszczęście (i niespodziewanie się) Tuwwczyków, Ewan i Ein jakimś cudem sprzymierzyły się przeciwko wspólnemu wrogowi. Lata 8974-8996 to walka raczej wyrównana, chociaż z nieznaczną przewagą północy, zakończona ostatecznie zawieszeniem broni; trzeba bowiem wiedzieć, że górzysty środkowy Szur jest terenem bardzo trudnym do prowadzenia jakichkolwiek walk (przez co jednocześnie przez lata stanowił niejaką strefę buforową pomiędzy potęgami polis południowych i północnych). Wraz z przybyciem roku 9001 Ewan popełnił jednak fatalny błąd: postanowił szarpnąć się na Hemele, odpowiadając na prośby słane przez niektórych z ichniejszych kupców i wygnywanych dostojników oraz rosnące niepokoje społeczne związane z powolnym zacieśnianiem tuwwskich szponów nad miastem i ograniczaniem wcześniej zagwarantowanych swobód. Problem był jeden: Ein nie popierał takiego ruchu (Eińczycy zdawali sobie zresztą sprawę, że ze względów geograficznych to i tak ich drzewiejsi sojusznicy zajęliby Hemele i ciągneliby zeń profity). Decyzja o wkroczeniu na teren autonomicznego obszaru przyspieszył jednak wybuch powstania. Tuwwa tymczasem nie pozostała oczywiście bierna — jej armia szybko znalazła się po drugiej stronie i rozpoczęła się walka. Ta jednak nie była już wyrównana — wkrótce Ewańczycy zostali wygnani z hemelskich ziem, a zostawiwszy część wojsk w celu zduszenia powstania, Tuwwczycy wkroczyli na terytorium Ewanu. Wpół drogi pomiędzy Hemele a Ewanem, w pobliżu wioski o nazwie Uszuru doszło do starcia dwóch armii. Tuwwczycy odnieśli niespodziewanie druzgocące zwycięstwo, głównie dzięki zastosowaniu nowych technologii wojennych, i ruszyli oblegać Ewan. Miasto, oblegane przez kilkanaśćie tygodni — po raz pierwszy w historii Szuru użyto prochu! — ostatecznie poddało się. Najwyższych dostojników miasta czekał różny los — część zdołała (lub zdołała była) uciec, część ułaskawiono, część została złożona w ofierze, ale samo miasto nie ucierpiało większych dalszych zniszczeń i upokorzeń. Oczywiście, niezbędnym było porzucenie tradycyjnego politeistycznego kultu. Ostatnim przeciwnikiem na kontynencie pozostał Ein — a tym razem Tuwwa nie zamierzała zaprzestać walki, a Ein nie zamierzał czekać biernie. U schyłku roku 9002 doszło do pierwszych starć na granicy. Osłabiona wojną z Ewanem tuwwska armia nie była jednak w stanie przebić się w głąb terytorium wroga. Tuwwski dowódca wpadł jednak na pomysł przerzucenia części wojsk na wschód, ażeby te przeszły górami. Operacja ta trwała dosyć długo, ale ostatecznie powiodła się, a Ein nagle znalazł się w pozycji ataku z dwóch stron — południowej i wschodniej. Konieczność rozpoczęcia przerzucania wojsk na wschód pomogły wrogowi wedrzeć się od południa, a nim owo przerzucenie doszło w pełni do skutku, tuwwska armia napierająca od zachodu zajęła żyzną dolinę Timi Kili stanowiącą główny obszar zaopatrzenia regionu w żywność. Nie udało się również ocalić prastarej świątyni boga-słońca czczonego na północy — wraz z otaczającym ją miasteczkiem została splądrowana i doszczętnie zniszczona. Na początku roku 9005 Ein został oblężony. Nowy król (stary zginął w walce), przekonany o niezdobywalności swego grodu, nie zamierzał jednak poddać się, tak jak uczynili to Ewańczycy — zdawał sobie zresztą sprawę, że nie zostałby oszczędzony przez Tuwwczyków. Ci jednak nie musieli wcale starać się za wszelką cenę sforsować wysokich murów miasta — wystarczyło czekać, prowadząc (być może trochę dla niepoznaki) zwykłe, nieco leniwe oblężęnie. Miasto zostało wzięte głodem; niszczone wystrzeliwanymi przerażającymi ognistymi pociskami, trawione wywoływanymi przez nie pożarami i odcięte od dostaw żywności i wody w końcu ,,sforsowało" się od wewnątrz — wskroś rozkazom słanym z pałacu, mieszkańcy otwarli najeźdźcom bramy, licząc na podobne potraktowanie, jakie spotkało hemelczyków i ewańczyków. Mylili się jednak. Wojna słono owych najeźdźców kosztowała, co wiązało się z wysokimi podatkami; a że większość wojsk znajdowała się daleko od kontrolowanych przez Tuwwę ziem, zaczęły się problemy z lojalnością. Potrzeba więc było pokazu siły. Wkrótce po zajęciu miasta zaczął się terror: palono, plądrowano, gwałcono, brano w niewolę, burzono, składano w ofierze czy po prostu mordowano. Król, wraz z całą rodziną, arystokracją, dworem, dużą częścią wojska i innymi zostali przewleczeni przez cały Szur aż do Tuwwy, gdzie cały (no, prawie — część trafiła w międzyczasie tam i ówdzie) ten orszak został złożony w największej i najbrutalniejszej masowej ofierze, jaką do tej pory widział enencki świat. Zwłoki najważniejszych osobistości następnie stratowano na miazgę. Wkrótce do Einu przybywać zaczęły przybywać grupy imigrantów z miast południa, aby zasklepić demograficzną dziurę, złagodzić przeludnienie i krzesić wiarę w Taszina na odległej północy. Wojna w kontynentalnym Szurze kończy się więc w roku 9007. Wielu co bogatszych mieszkańców północy zdążyło się ewakuować na wyspę Tolinę, podobnie jak wielu z prześladowanych odtąd członków buddyjskopodobnego ruchu zwanego szinwoizmem. A no właśnie, co z Toliną? Tuwwczycy nie chcą wziąć się za ostatni niezdobyty przez siebie bastion obrzydliwej herezji? Cóż, na razie liżą rany."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,2094.msg83381.html#msg83381</ref>

==2017-12-03==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Enenkowie przechodzą teraz swoisty okres przejściowy. Po tym jak rozpadła się hegemonia tuwwska (ok 300 ziemskich lat temu), poszczególne ośrodki miejskie zaczęły stawać się coraz bardziej od siebie niezależne. W międzyczasie w Tuwwie powstał nowy ruch religijny, który uznawał Taszina (bo tak będzie się chyba nazywał), którego Tuwwa była głównym ośrodkiem kultu, za jedynego boga. Ruch ten narobił trochę bigosu w mieście targanym niepokojami po politycznej klęsce i ostatecznie w nim zapanował. Tuwwczyczy stawili sobie za cel odbój i konwersję całego Szuru, który dalej czcił starych bogów. Obecnie sytuacja wygląda tak: Tuwwa zajmuje jakoś tak równe południowe pół Szuru - parę lat temu zdobyto Futtę, co znacznie podwyższyło morale Tuwwczyków - a trzeba wiedzieć, że Futta pozostawała dotąd twierdzą niezdobytą, twardo trzymającą się kultu swoich dawnych bogów. Środek Szuru z ważnym kupieckim miastem Hemele jest obecnie terenem, którego polityczna przyszłość jest niepewna, chociaż niewykluczone, że w obliczu ostatnich sukcesów militarnych Tuwwy dobrowolnie podda się i nawróci na nową wiarę. Reszta Szuru to głównie dwa miasta - republikański Ewan i monarchistyczny Ein - położone na północy oraz wyspa Tolina, Jak sytuacja się rozwinie, zobaczymy."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg81903.html#msg81903</ref>

==2017-08-30==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Religia południowego Szuru też jest dosyć pruderyjna, ale ona jest w ogóle dosyć dziwna i trochę mrhoczna. Ale muszę jakoś do tego siąść i to porządnie opisać. A skoro mowa o Szurze, to dochodzę do wniosku, że te wysokości naprawdę mogą być problemem... W Szurze chyba nie będzie na ten moment żyło więcej niż z 10 milionów ludzi i, jeśli populacja znów zacznie rosnąć, za niedługo ktoś naprawdę będzie musiał wymyślić jakiś sposób na przeludnienie."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg79052.html#msg79052</ref>

==2017-08-27==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Jeśli chodzi o Szur, to liczba ludności jest dosyć równo rozprowadzona, z wyjątkiem tego, że w niektórych miejscach w grę wchodzi wysokość (już kiedyś o tym pisałem, w SpaceEngine Szur to topograficznie taka Grecja na sterydach :P). Największe trzy, cztery miasta będą miały po 100-200 tys. mieszkańców, i liczby te będą stopniowo spadać wraz z zmniejszającą się rolą danych ośrodków miejskich. Po upadku ostatniej tuwwskiej hegemonii i początku wojen religijnych populacja Szuru spadła, jednak wraz z nastaniem nowego porządku znów zaczęła się powoli odradzać. Myślę, że będzie gdzieś na poziomie 60 milionów (i powoli rośnie). Jeśli chodzi o Murię, to wzdłuż południowego wybrzeża (poza samym południem, gdzie dominować będą lasy namorzynowe) będzie największe zagęszczenie ludności. Północ jest bardzo słabo zaludniona. Ogół populacji to jakieś 45 milionów. Pojowie to będzie jakieś 1,5-3 milionów, z dużym błędem statystycznym. Opieram się głównie na danych japońskich, chińskich i polskich. Wiem, że populacje Szuru i Murii są dosyć spore, ale te obszary wcale nie są małe - oba mają gdzieś w okolicach miliona kilometrów kwadratowych - i oba leżą w całkiem przyjemnym, morskim klimacie."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg78793.html#msg78793</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"W Szurze zapomniałem jeszcze o jednym aspekcie - rzeźba terenu będzie utrudniać rolnictwo. To oznacza, że jeżeli Szur nie będzie importował jedzenia, to albo szurskie polis będą musiały kontrolować populację (na ten moment cięższe do zrobienia, acz przy enenckiej administracji szłoby zrobić) albo populacja będzie rosnąć, po czym będzie dochodziło do głodu - i wtedy będzie nagły spadek*. W takim układzie powiedzmy, że Szur będzie miał populację taką, jak Muria - ok. 30 milionów, która będzie teraz powoli rosnąć. *Teraz se myślę, że to dobry powód na przemyślenie kolonizacji... Jeno enenckie marynarki są słabawe - wokół Szuru (oprócz jednej) nie ma wysp, więc po co ktoś miałby budować statki? Może doszłoby do dyfuzji idei i jakiś enencki talen postanowiłby wyruszyć w nieznane :)? To jest jeszcze do przemyślenia."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg78793.html#msg78793</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Naczy, co masz na myśli? Opieram się na danych statystycznych. Nie chodzi mi o żadne powiększanie sobie penisa liczbą ludności - dla mnie to by i mogło być 200 tysięcy, jeśli taki by był rozwój cywilizacyjny - nie chcę ani zawyżać, ani zaniżać. A Szur to duży, zurbanizowany obszar, usytuowany w morskim, dosyć ciepłym klimacie; z drugiej strony są czynniki geopolityczne i topograficzne, które mogą mieć negatywny wpływ na liczbę ludności. Cóż, trudno określić :|."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg78817.html#msg78817</ref>

==2017-07-12==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"No to jeśli już jest takie tłumowe przyzwolenie na offtop, to powiem, że Enenkowie od samego początku używają systemu piątkowego. Zresztą, wcześniej, jeśli dobrze pamiętam, mieli takowego używać Murzy."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/board,4.0.html</ref>

==2017-06-21==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Właśnie, co do Enenków na mapie. Zmienił mi się ostatnio koncept rysu historycznego, więc można ich oznaczać jako jedno państwo - tylko że trochę się rozbiegło i obecnie po prostu nikt nie jest wystarczająco silny, ażeby narzucić całej reszcie swoją władzę, choć i tak mamy co najmniej dwóch władców tytułujących się Mówcami całego Szuru - mówca Tuwwy (ten mający historycznie nieco większe prawa do tego tytułu) i Einu (nowa potęga w regionie, więc czemu nie miałby dodać sobie trochę splendoru?). A może i mówca Futty przypomni sobie starożytną potęgę Górskiej Twierdzy i również zacznie rościć sobie prawo do tronu mównicy?"''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76710.html#msg76710</ref>

==2017-06-16==
'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Trzecia sprawa - zastanawiam się nad rolą Enenków w regionie. Początkowo planowałem zrobić z nich lud dosyć odizolowany, jako że większość cywilizacji rozwijała się raczej na drugim końcu globu, teraz jednak wydaje mi się to mało prawdopodobne, szczególnie że Enenkowie nie tworzą jednego unitarnego państwa, które mogłoby podjąć decyzję o izolacjoniźmie. Z pewnością więc pojawią się takie państwa-miasta, które będą miały ochotę wejść w jakieś konszachty z innymi ludami, by zdobyć dominację nad innymi. Pluur, Canis -- ktoś, coś? Jedno jest pewne -- zaliczanie Enenków do szeroko pojętej "Kanisji" jest błędem -- będą oni stanowić zupełnie odrębny ośrodek kulturowy."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76484.html#msg76484</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Fajnie by było, gdyby ktoś dał tym Enenkom w dupę, może ich zaraził jakąś nieznaną im chorobą, coby ten Szur nie był taką nudną se krainką xD. Inna sprawa jest taka, że nie wiem, jakie szanse miałbyś na przebycie tejże pustyni."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76489.html#msg76489</ref>

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"O właśnie, akurat. Mi się pomysł polinezyjskich Enenków podoba. Można by założyć, że ichniejsi Polinezyjczycy wędrowali wzdłuż południowego wybrzeża. Ma to sens - migracja wzdłuż morza jest bardziej rozsądna niż zagłębianie się w Wielką Pustynię :P."''<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1939.msg76527.html#msg76527</ref>

==2016-09-18==
Poniższy post z forum<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.msg73126.html#msg73126</ref> do dzisiaj (2026-03-05) pozostaje jedynym większym źródłem informacji o Enenkach, nie licząc ograniczonych wpisów [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] tutaj na Wiki. Interpretacja z 2026-03-05, to jak zostały te ustalenia zmienione przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]], zostały poniżej wstawione w tekst kolorem zielonym.

'''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' 
''"Niewielka grupa nomadów przemierza martwe, spalone słońcem piaski pustyni. Gdzieś tam, daleko, na zachodnim horyzoncie, majaczą majestatyczne góry. Cóż może się za nimi kryć?'' 
 
''Wiele kilometrów dalej wspinamy się na szczyty potężnych, pokrytych śniegiem dziesięciotysięczników. Ostatni raz spoglądamy za siebie — na przerażająco spokojną ziemię, której chyba nigdy nie było dane zobaczyć deszczu.'' 
 
''Przed nami rozciąga się dolina dwóch szerokich rzek, wciśnięta pomiędzy strome górskie stoki i wybrzeże oceanu. Schodzimy. W twarz uderza nas przyjemna bryza. Dostrzegamy liczne kanały, miasta, osady, rozległe pola i sady.'' 
 
'''''Ćur, czyli odległa kraina''''' 
''Nie wiadomo, skąd i kiedy Enenkowie przybyli do swojego obecnego domu. Zapewne przeszli doń przez góry a przychodzić musieli z bardzo daleka — Enency nazywają swoją ojczyznę Ćur, co najpewniej pochodzi od przymiotnika ćuri — "odległy", "osamotniony".'' '''Interpretacja 2026:''' rzeczywiście Enenkowie są uznani za naród spokrewniony z ludami tacyńskimi, ale ich języki są izolatami. 
 
''Mimo że samotna, ziemia ta obfituje w naturalne bogactwa. Ciepłe lasy monsunowe, poprzecinane licznymi potokami spływającymi z gór, roją się od egzotycznych roślin i zwierząt. Ulewne deszcze zapewniają dobre warunki do rolnictwa.'' 
 
[[Plik:Szur.png]] 
''Mapa Ćuru z najważniejszymi miastami (od góry): Edźirem, Evanem i Tuvvą.'' '''Interpretacja 2026:''' co ciekawe, nie wydaje się, aby "Edźir" pojawiał się kiedykolwiek później. Wygląda na to, że na tym szkicu Spiritus nazywał "Edźirem" późniejsze państwo-miasto [[Ein]]. 
 
'''''Ustrój polityczny''''' 
''Enency nigdy nie stworzyli jednego, scentralizowanego państwa. Miast tego, Ćur składa się z wielu mniej lub bardziej niezależnych miast-państw i malutkich, rolniczych królestw.'' '''Interpretacja 2026:''' to zostało utrzymane. Brak scentralizowanego państwa w typie imperialnym zresztą finalnie doprowadził do zagłady Enenków. 
 
''Pierwotnie większość państewek była rządzona przez dynastycznych monarchów. Z czasem jednak, wielu z nich zostało obalonych przez arystokrację czy mieszczaństwo lub pod ich wpływem straciło większość swej władzy. Obecnie więc dominują systemy quasi-demokratyczne, np. arystokratyczne republiki (por. Republika Rzymska) czy monarchie ograniczone przez silne parlamenty (por. dawna Wielka Brytania). Nierzadkie są też demokracje bezpośrednie podobne do tej ateńskiej.'' '''Interpretacja 2026:''' Canis nie wtrącał się w te tematy, zostawiając to Spiritusowi do opracowania, jeżeli by kiedyś chciał wrócić i coś zrobić dla Enenków. 
 
'''''Gospodarka''''' 
''Gospodarkę większości państw Ćuru można określić mianem gospodarki pałacowej. Obywatele płacą podatki, zwykle w postaci części wyprodukowanych przez siebie dóbr — np. rolnicy oddają zboże, rzemieślnicy narzędzia. Państwo może też wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt. Podatków nie płacą natomiast urzędnicy państwowi. Dokładny opis systemu podatkowego funkcjonującego w większości miast-państw opiszę dokładniej kiedy indziej.'' 
 
''Poza obowiązkiem płacenia podatków gospodarka w Ćurze jest dosyć liberalna i zwykle nieograniczona żadnymi surowymi przepisami. Głównym środkiem płatniczym są różnego rodzaju płaciwa czy bite w niektórych państwach pieniądze je reprezentujące.'' 
 
''Jeśli chodzi o rolnictwo, hoduje się właściwie wszystko — od ryżu, przez owoce i warzywa, po rośliny o zastosowaniach w medycynie czy wykorzystywanych do wyrobu towarów luksusowych. Na mniej żyznych terenach pasie się zwierzęta. Ważną rolę w gospodarce odgrywają wyrąb drzew i górskie kamieniołomy.'' 
 
''W miastach większość populacji stanowią rzemieślnicy zajmujący się przetwarzaniem zakupionych surowców na konkretne produkty.'' 
 
'''''Szkolnictwo''''' 
''Wiele miast posiada jakiś system szkół publicznych, w innych istnieją tylko szkoły prywatne. Mimo wszystko wśród mieszczan zwyczaj posyłania dzieci do szkoły chociaż na kilka lat jest powszechny a w miastach analfabeci stanowią mniejszość. Na wsi sytuacja jest różna. Umiejętność czytania i pisania nie jest jednak żadnym przywilejem wyższych klas; większość mieszkańców Ćuru ją posiada.'' '''Interpretacja 2026:''' to zostało utrzymane: Enenkowie byli najwyżsi cywilizacyjnie w swoim regionie aż do roku wspólnego, i mieli pełny potencjał do bycia imperium, ale kłótnie między państwami-miastami doprowadziły do ich upadku na rzecz barbarzyńców. 
 
''W szkole uczy się głównie czytać, pisać i liczyć oraz szkoli się do życia politycznego i kulturalnego. Nie istnieją jednak żadne programy nauczania — tak naprawdę każda szkoła uczy inaczej a sytuacja jest dosyć chaotyczna.'' 
 
'''''Wojna!''''' 
''Silne zależności gospodarcze między miastami i quasi-demokratyczność ich ustrojów politycznych doprowadziły do tego, że wojny są stosunkowo rzadkie. Toczą się one zwykle np. o konkretną ziemię czy źródło jakiegoś cennego surowca. Wiele miast ma zawodowe wojsko wyżywiane i wyposażane z podatków.'' '''Interpretacja 2026:''' ten zapis został najgwałtowniej wywrócony przez Canisa. W efekcie, wbrew planom Spiritusa, Szuria jest jednym z obszarów najdotkliwiej i najdłużej dotkniętych dramatycznymi wojnami. 
 
''Z powodu braku zewnętrznych wrogów, enencka sztuka wojenna jest na raczej niskim poziomie.'' '''Interpretacja 2026:''' i jedno i drugie zostało wymazane, Enenkowie mieli finalnie poważnych, zewnętrznych wrogów, a ich sztuka wojenna była dobrze rozwinięta. 
 
'''''Nauka, technologia, filozofia''''' 
''W Ćurze przedstawiciele wolnych zawodów są dosyć liczną klasą. Enenccy astronomowie dokładnie opisali nocne niebo. Na całkiem niezłym poziomie stoi medycyna. Bardzo cenione są filzoofia i blisko z nią spokrewniona matematyka, które rozwijane są już od stu-, jeśli nie tysiącleci. Myśliciele są bardzo cenieni w społeczeństwie. Dokładny opis różnych enenckich szkół filozoficznych na pewno gdzieś kiedyś się pojawi.'' '''Interpretacja 2026:''' nigdy się nie pojawił
 
''Jeśli chodzi o technologię, dba się o higienę — buduje się kanalizację i akwedukty. Znane są koło, paier i druk.'' 
 
'''''Religia i sztuka''''' 
''Granica między religią a filozofią jest dla Enenków nieostra. Często w danej społeczności współistnieją tradycyjne wierzenia i nierzadko sprzeczne z nimi szkoły filozoficzne.'' 
 
''Mimo to mitologia jest częstym motywem w sztuce, w której dominuje szeroko rozumiana rzeźba, chociaż ostatnio rysunek nabiera na popularności.'' 
 
''Literatura jest jedną z tych rzeczy, które najbardziej trzymają Ćur w kulturalnej kupie. To dzięki popularności wielu klasycznych poematów czy rozpraw filozoficznych powstał, można by rzec, nieformalnie skodyfikowany język literacki, którym posługują się wyższe klasy społeczne.'' 
 
''To tyle na dzisiaj. Na pewno rozwinę ostatnie trzy sekcje i rozpiszę się trochę o kulturze."'' 

==2016-07-15==
[[Plik:OHWt4GI.png]]
* '''[[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]:''' ''"Oprócz [[Muria|Murii]] i okolic, nad którymi pracuję, wymyśliłem nową cywilizację. Zamierzasz coś robić na tamtych terenach xD? Bo fajne są, a się marnują/marnowałyby. Ale jak nie, to nie."''
* '''[[Użytkownik:Canis|Canis]]:''' ''"Nie zamierzam ich zagospodarować, raczej w przyszłości skupię się na Tangii tak długo, aż nie ogarnę jej do końca. Możesz wziąć wskazane okolice." <ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php?msg=72197</ref>
'''Interpretacja z 3/2026:''' Spiritus otrzymał od Canisa ziemie Szuru na zagospodarowanie. Finalnie, trzymał je około 5 lat, a po upływie 10 lat można podsumować, że potencjał zmarnował. Canis tymczasem rzeczywiście skończył wielkie artykuły o Tangii: wpierw [[Tangia]] 9509 EK (w 11/2020 r.) i [[Tangia (złoty wiek)]] 9750 EK (w 10/2022 r.) i nawet rozpoczął wielki artykuł o 11000 EK (patrz: [[FTI]]) zanim zajął się Szurią i obszarami Enenków.

=Przypisy=
<references/>

=Regiony=
{{Regiony Kyonu intro}}

Szuria

2026-03-07T13:26:34Z

Canis: /* Cytaty Spiritusa */

Język enencki

2026-03-07T13:26:28Z

Canis:

{{Szur Intro}}
{{język
| kolor = pink
| nazwa = Język enencki
| nazwa własna = Ehínenki
| twórca = Spiritus
| rok = 2016
| nazwa conworldu = Kyon
| regiony = obszar [[Cywilizacja Enenków|cywilizacji Enenków]]
| mówiący = ''do ustalenia''
| alfabet = w conworldzie: pismo enenckie; autor używa alfabetu łacińskiego
| typologia = OSV
| klasyfikacja = izolowany
| tekst jaki = Cytat z ''Zasad filozofii''
| tekst = Mi kâni yoôn wíni sáwanjiyîl zebé tezgân ezmór na ilā́s mā́la ter šu zunwakên šawtâ.
}}
{{słownik}}
'''Język enencki''' (en. ''Ehínenki'' {{IPA|[ʔɛhínɛŋki]}}) to język izolowany używany na obszarze [[Cywilizacja Enenków|cywilizacji Enenków]]. Język jest częścią projektu wspólnego conworldu [[Kyon]]. Artykuł ten opisuje standardowy język enencki (en.''Tarakmawtā́le'' {{IPA|[tarakmawtǎːlɛ]}}, dosł. ''język piór i kamieni'').

Więcej o języku enenckim: https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1993.msg78443.html#msg78443

==Fonologia==
===Spółgłoski===
{|class=wikitable style="text-align: center;"
|-
!colspan=2|
!Wargowe
!colspan=2|Dziąsłowe
!Podniebienne
!Tylnojęzykowe
!Krtaniowe
|-
!colspan=2|Nosowe
|{{IPA|m}}
|colspan=2|{{IPA|n}}
|
|
|
|-
!rowspan=2|Zwarte
!bezdźwięczne
|{{IPA|p}}
|colspan=2|{{IPA|t}}
|
|{{IPA|k}}
|{{IPA|ʔ}}
|-
!dźwięczne
|{{IPA|b}}
|colspan=2|{{IPA|d}}
|
|{{IPA|g}}
|
|-
!rowspan=2|Kontynuanty
!bezdźwięczne
|{{IPA|f}}
|{{IPA|s}}
|{{IPA|ɬ}}
|{{IPA|ʃ}}
|{{IPA|x}}
|{{IPA|h}}
|-
!dźwięczne
|{{IPA|v}}
|{{IPA|z}}
|{{IPA|l}}
|{{IPA|ʒ}}
|{{IPA|ɣ}}
|
|-
!colspan=2|Drżące
|
|colspan=2|{{IPA|r}}
|
|
|
|-
!colspan=2|Półsamogłoski
|
|colspan=2|
|{{IPA|j}}
|{{IPA|w}}
|
|}
===Samogłoski===
Enencki dysponuje prostym zestawem pięciu barw samogłosek z dodatkowym rozróżnieniem na długość. Samogłoski długie wymawiane są około dwa razy dłużej od ich krótkich odpowiedników w sylabach akcentowanych; w sylabach nieakcentowanych różnica długości może być jednak mniejsza.
{|class=wikitable style="text-align:center"
|-
!
!Przednie
!Centralne
!Tylne
|-
!Przymknięte
|{{IPA|i}}~{{IPA|ɪ}} {{IPA|iː}}
|
|{{IPA|u}}~{{IPA|ʊ}} {{IPA|uː}}
|-
!Środkowe
|{{IPA|ɛ}} {{IPA|eː}}
|
|{{IPA|ɔ}} {{IPA|oː}}
|-
!Otwarte
|
|{{IPA|a}} {{IPA|aː}}
|
|}
===Alofonia===
===Fonotaktyka===
Enencką sylabę można przedstawić w następujący sposób: 
<big>CVR</big>, gdzie 
'''C''' to dowolna pojedyncza spółgłoska lub w śródgłosie geminata; 
'''CC''' to zbitka dwuspółgłoskwa — dopuszczalne są następujące zbitki:
*sybilant dziąsłowy + spółgłoska zwarta lub nosowa: /sp/, /zb/, /st/, /zd/, /sk/, /zg/, /sm/, /zm/, /sn/, /zn/,
*spółgłoska zwarta + niepodobna nosowa: /pn/, /bn/, /tm/, /dm/, /km/, /gm/, /kn/, /gn/,
*niepodobna spółgłoska zwarta + dziąsłowy sybilant: /ps/, /bz/, /ks/, /gz/,
'''V''' to dowolna samogłoska — długa lub krótka; 
'''R''' to spółgłoska /l/, /ɬ/, /z/, /s/ /r/, /n/, /j/, /w/ lub /ʔ/; nie występują jednak kody *iy, *īy, *uw, *ūw.

Sylaby z długą samogłoską nazywa się długimi (w opozycji do krótkich), a te z kodą — ciężkimi (w opozycji do lekkich).
===Akcentuacja===
W języku enenckim występuje akcent toniczny, który polega na nadaniu samogłosce tonu wysokiego. Co ważne, samogłoski długie posiadają dwie mory, podczas gdy akcent pada tylko na jedną morę. Tworzy to następujące możliwości:
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan=2|
!colspan=3|Niekacentowana
!colspan=3|Akcentowana
|-
!Zapis
!Wymowa (fonemiczna)
!Wymowa (fonetyczna)
!Zapis
!Wymowa (fonemiczna)
!Wymowa (fonetyczna)
|-
!Krótka
!a
|colspan=2|{{IPA|[a]}}
!á
|colspan=2|{{IPA|[á]}}
|-
!rowspan=2|Długa
!rowspan=2|ā
|rowspan=2|{{IPA|[a͜a]}}
|rowspan=2|{{IPA|[aː]}}
!â
|{{IPA|[á͜a]}}
|{{IPA|[âː]}}
|-
!ā́
|{{IPA|[a͜á]}}
|{{IPA|[ǎː]}}
|}

==Zapis==
===Kawita===
Pierwotny system pisma enenckiego. Jego nazwa — ''Qawitā'' {{IPA|[qawiˈtaː]}} — może być przetłumaczona jako "pisanie w kamieniu". Jak sama nazwa wskazuje, pismo to jest używane do rycia w kamieniu lub innym twardym materiale. Choć nadal jest to prawdą, inskrypcje pisane kawitą spotkać można w wielu miejscach, często na przedmiotach codziennego użytku. Starożytne znaki kawity uznaje się bowiem za mające magiczną moc.

Ze względu na nieprzystosowanie kawity do enenckiego systemu fonologicznego oraz na podstawie lokalnych podań można spekulować, iż pismo to zostało zapożyczone przez Enenków od ludów zamieszkujących Szur przed ich przybyciem.
===Tarata===
===Alfabet łaciński===
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"
|- style="font-size: 1.5em;"
| a || ā || b || d || e || ē || f || g || ĝ || h || i || ī || j || k || l || ł || m
|-
| [a] || [aː] || [b] || [d] || [ɛ] || [eː] || [f] || [g] || [ɣ] || [h] || [i] || [iː] || [ʒ] || [k] || [l] || [ɬ] || [m]
|- style="font-size: 1.5em;"
| n || o || ō || p || r || s || š || t || u || ū || v || w || x || y || z || ʼ<ref>Nie oznaczany na początku słowa.</ref>
|-
| [n] || [ɔ] || [oː] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [u] || [uː] || [v] || [w] || [x] || [j] || [z] || [ʔ]
|}
==Morfologia==
===Alternacje===
====Typy przedrostków====
{|class=wikitable style=text-align:center
|-
!
!Zwarte bezdźwięczne
!Zwarte dźwięczne
!Szczelinowe bezdźwięczne
!Szczelinowe dźwięczne
!Nosowe
!Płynne
!/ʔ/
!/h/
|-
!colspan=9|Samogłoskowe
|-
!Typ I (< *...V-)
|'''udźwięcznienie:''' /p/ > /b/ /t/ > /d/ /k/ > /g/
|'''spirantyzacja:''' /b/ > /v/ /d/ > /v/(!) /g/ > /ɣ/
|'''udźwięcznienie:''' /f/ > /v/ /s/ > /z/ /ɬ/ > /l/ /ʃ/ > /ʒ/ /x/ > /ɣ/
|''brak zmian''
|''brak zmian''
|''brak zmian''
|/h/ > /∅/
|''brak zmian''
|-
!Typ II (< *...Vʔ)
|'''geminacja:''' /p/ > /pp/ /t/ > /tt/ /k/ > /kk/
|/b/ > /gm/ /d/ > /gn/, /g/ > /nn/(!)
|/s/ > /ks/
|/z/ > /gz/
|'''geminacja:''' /m/ > /mm/ /n/ > /nn/
|'''geminacja:''' /j/ > /jj/ /w/ > /ww/ /r/ > /rr/
|/ʔ/ > /kk/
|/h/ > /ks/
|-
!Typ III (< *...Vh)
|/p/ > /sp /t/ > /st/ /k/ > /sk/
|/b/ > /zm/ /d/ > /zn/ /g/ > /zn/(!)
|'''geminacja:''' /f/ > /ff/ /s/ > /ss/ /ɬ/ > /ɬɬ/ /ʃ/ > /ʃʃ/ /x/ > /xx/
|/v/ > /zb/ /z, l/ > /zd/ /ɣ/ > /zg/
|'''geminacja:''' /m/ > /mm/ /n/ > /nn/
|/j, r/ > /ʃʃ/ /w/ > /xx/
|/ʔ/ > /sk/
|/h/ > /xx/
|-
!colspan=9|Spółgłoskowe
|-
!...s/z-
|''brak zmian''
|''brak zmian''
|/sɬ/ > /ɬɬ/ /sʃ/ > /ʃʃ/
|/zl/ > /ll/ /zʒ/ > /ʒʒ/
|''brak zmian''
|/j, r/ > /ʒʒ/
|/sh/ > /ss/
|/sʔ/ > /st/
|-
!...ł/z-
|''brak zmian''
|''brak zmian''
|/ɬs/ > /ss/
|/lz/ > /zz/
|''brak zmian''
|/lj/ > /jj/
|/ɬh/ > /ɬɬ/
|/ɬʔ/ > /ɬt/
|}

====Zmiękczenie====
{|class=wikitable style=text-align:center;
|-
!
!/s, t/ /st/, /ɬt/
!/z, d/ /zd/, /ld/
!/x, k/ /sk/, /ɬk/
!/ɣ, g/ /zg/, /lg/
!/ɬ/
!/l/
!/r, y/
|-
!-i1 (< *-i)
|/ʃ/ /ʃʃ/, /ʃʃ/
|/ʒ/ /ʒʒ/, /jʒ/
|/s/ /ss/, /ss/
|/z/ /zz/, /jz/
|/ʃ/
|/j/
|/ʒ/
|-
!-i2 (< *-ɨ)
|colspan=8|''brak zmian''
|}
====Inne====
Z powodów historycznych podczas dodawania do słowa afiksów pojawić się mogą następujące alternacje:
*pojawienie się nowej sylaby w rzeczownikach o akcencie powierzchownie paroksytonicznym: grátma (ABS) : grat'''í'''mas (ACC) (nie *''gratmás'');
*wymiana ā : i: paywā́ti (ABS) : payw'''i'''tís (ACC) (nie *''paywatás'') — alternacja ta występuje przede wszystkim w derywatach syngulatywnych zakończonych na -ā́ti;
*ponadto, zasada krótkiej sylaby przed samogłoską akcentowaną wpływa na długość samogłosek w odmienionych rdzeniach: mūpi : m'''u'''pís, m'''u'''pā́ti : m'''ū'''pitís.
===Rzeczownik===
====Liczba====
{|class=wikitable style="text-align: center;"
|-
!rowspan=4|Liczba
!colspan=5|Podstawa
|-
!colspan=3|pojedyncza
!rowspan=2|mn. nieokreślona
!rowspan=2|mn. określona
|-
!zwykła
!reduplikacja
!derywat syngulatywny
|-
!width=70|drzewo
!ojciec
!pole
!łza
!oko
|-
!Pojedyncza
|'''tárka'''
|'''súli'''
|'''kilā́ti'''
|kūmanā́ti
|winâti
|-
!Mn. nieokreślona
|tarhíka
|suhíla
|kihilā́ta
|'''kumā́na'''
|wihinâta
|-
!Mn. określona
|itarkâ
|susúli
|kīkilā́ti
|kūkūmanā́ti
|'''wíni'''
|}
====Przypadki====
W języku enenckim występują dwa przypadki — absolutyw i biernik-dopełniacz.

Końcówka przypadku zachowuje się zasadniczo aglutynacyjne, a rzeczowniki odmienione przez kategorię liczby odmieniają się przez przypadek niezależnie od swych pozostałych form.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
!nasiono
!nos
|-
!Absolutyw
|nátu
|ā́l
|-
!Biernik-Dopełniacz
|natús
|ałłá
|-
|}
====Przedrostek dzierżawczy====
W języku enenckim konstrukcja dzierżawcza wykazuje zjawisko double marking — poza tym, że posiadacz jest wyrażony w bierniku-dopełniaczu, rzeczownik posiadany jest dodatkowo oznaczony przedrostkiem e1-.
===Czasownik===
====Forma przechodnia (czynna) i nieprzechodnia (bierno-zwrotna)====
Czasowniki enenckie mają podstawową formę (stronę) — przechodnią lub nieprzechodnią. Czasowniki o bazie przechodniej, po zmianie na formę nieprzechodnią nabierają znaczenia biernego i/lub zwrotnego (myć > być mytym/myć się), czasowniki o bazie nieprzechodniej nabierają znaczenia przechodniego (świecić > oświecać). Obie formy można regularnie utworzyć od wszystkich czasowników (zdarzają się jednak nieregularności w tych co bardziej popularnych).

'''Formę nieprzechodnią''' tworzy się za pomocą okołorostka ∅1-...-i1 i wrostka <n> po pierwszej sylabie.

'''Formę przechodnią''' tworzy się za pomocą przyrostka -a i wrostka <nowiki><s/z></nowiki> po pierwszej sylabie.

Jeżeli samogłoska rdzenia jest długa, przed wrostkiem zostaje skrócona; jeżeli sylaba rdzenia jest ciężka, koda znika, a sylaba zostaje wzdłużona.

Poniżej podano przykłady derywacji form (formy derywowane są pogrubione):
{| class=wikitable style=text-align:center
|-
!
!Baza nieprzechodnia
!Baza przechodnia
|-
!Forma nieprzechodnia
|kā́n ''świecić''
|'''gánji''' ''rodzić się''
|-
!Forma przechodnia
|'''kazná''' ''oświecać''
|kádi ''rodzić''
|}
====Forma kauzatywna====
Od każdego czasownika lub przymiotnika można utworzyć formę kauzatywną. Dokonuje się tego za pomocą okołorostka sa2-...-a. Kauaztywy mogą podlegać dalszej derywacji.

Przykłady:
{| class=wikitable style=text-align:center
|-
!Podstawa
!Kauzatyw
!Dalsza derywacja
|-
|víšša ''kochać''
|savíšša ''oczarowywać, rozkochiwać''
|zavinášši ''zakochiwać się''
|-
|páki ''duży, wielki''
|sappáka ''powiększać''
|zappánsi ''powiększać się''
|-
|náfa ''leżeć''
|sannáfa ''kłaść''
|zannánfi ''kłaść się''
|-
|î ''iść, jechać''
|sáyya (niereg.) ''wieźć''
|zanájji ''przenosić się, przeprowadzać się''
|}

====Strona aplikatywna====
Strony aplikatywnej używa się, by zwiększyć walencję czasownika (odbiarca, benefaktyw, komitatyw) oraz gdy okolicznik (miejsce, narzędzie) jest w focusie.
{| class=wikitable style=text-align-center;"
|-
!Znaczenie
!Forma
|-
!Odbiorca
|li- lā́y-
|-
!Benefaktyw
|fe- fé-
|-
!Komitatyw
|zun- zón-
|-
!Miejsce
|xa- xá-
|-
!Narzędzie
|wa- wā́-
|}
====Aspekt i czas====
=====I grupa=====
Do tej grupy zaliczają się wszystkie czasowniki, które aspekt dokonany tworzą poprzez infiks <mi>.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Aspekt\Czas
!Teraźniejszy
!Przeszły
!Przyszły
!Imperatyw
|-
!Niedokonany
|kū́ro
|kuróta
|kuróge
|kū́re
|-
!Dokonany
|kumī́ro
|kūmiróta
|kūmiróge
|kumī́re
|-
!Hipotetyczny
|kuváro
|kūvaróta
|kūvaróge
|kuváre
|}
=====II grupa=====
Do tej grupy należą wszystkie czasowniki, które tworzą aspekt dokonany poprzez dodanie przedrostka.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Aspekt\Czas
!Teraźniejszy
!Przeszły
!Przyszły
!Imperatyw
|-
!Niedokonany
|rumê
|rumḗta
|rumḗwe
|rumḗne
|-
!Dokonany
|sawrumê
|sawrumḗta
|sawrumḗwe
|sawrumḗne
|-
!Hipotetyczny
|ruvamê
|ruvamḗta
|ruvamḗwe
|ruvamḗe
|}

=====III grupa=====
Do tej grupy należą derywaty innych czasowników, które po dodaniu przedrostka zyskują aspekt dokonany, a formy niedokonane tworzą poprzez rozszerzenie rdzenia o afiks -āg(-a).
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Aspekt\Czas
!Teraźniejszy
!Przeszły
!Przyszły
!Imperatyw
|-
!Niedokonany
|łutałā́ga
|łutałā́tta
|łutałā́wwe
|łutałā́ge
|-
!Dokonany
|łutáła
|łutałáta
|łutałáwe
|łutáłe
|-
!Hipotetyczny
|łutaváła
|łutavałáta
|łutavałáwe
|łutaváłe
|}

===Zaimek===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!
!Pojedyncza
!Mnoga okr.
!Mnoga nieokr.
|-
!colspan=4|Absolutyw
|-
!1.EXCL
|šo
|šāw
|—
|-
!1.INCL
|—
|roz
|—
|-
!2
|ne, ner<ref>Przed samogłoską i w wygłosie</ref>
|nā, nār
|—
|-
!3.AN
|ō
|i’ō
|ōha
|-
!3.INAN
|la
|ilā
|laha
|-
!colspan=4|Biernik-Dopełniacz
|-
!1.EXCL
|šṓs
|šawsá
|—
|-
!1.INCL
|—
|róssa
|—
|-
!2
|nerós
|naššá
|—
|-
!3.AN
|ṓs
|i’ṓs
|ohás
|-
!3.INAN
|lā́s
|ilā́s
|lā́has
|}
Przedrostki 3.os. występują wyłącznie w zdaniach podrzędnych; w zdaniach nadrzędnych 3.os. oznacza się poprzez brak prefiksu, natomiast w zdaniach podrzędnych takowy brak oznacza, że wykonawcą czynności pozostaje podmiot zdania głównego (patrz: [[Język enencki#Składnia|Składnia]]).
===Przyimek===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Znaczenie
!Forma niezależna
!Forma przedrostkowa<ref>Wszystkie przedrostki przyimkowe są typu I</ref>
|-
!Miejscownik
|xáne
|xa- xá-
|-
!Narzędnik
|wā́ne
|wa- wā́-
|-
!Allatyw
|tṓne
|to- tô-
|-
!Ablatyw
|šíne
|ši- ší-
|-
!Temporał
|mírre
|mir- mír-
|-
!Essyw/ Ekwatyw
|nózne
|nuz- nóz-
|}
===Liczebnik===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!colspan=10|1-25
|-
!1
|width=40|tí
!6
|width=40|ti tā́n
!11
|width=40|ti mḗn
!16
|width=40|ti lā́n
!21
|width=40|ti nū́
|-
!2
|mé
!7
|me tā́n
!12
|me mḗn
!17
|me lā́n
!22
|me nū́
|-
!3
|lán
!8
|lan tā́n
!13
|lan mḗn
!18
|lan lā́n
!23
|lan nū́
|-
!4
|pír
!9
|pir tā́n
!14
|pir mḗn
!19
|pir lā́n
!24
|pir nū́
|-
!5
|'''tā́n'''
!10
|'''mḗn'''
!15
|'''lā́n'''
!20
|'''nū́'''
!25
|'''tanzá'''
|-
!colspan=10|26-50...
|-
!26
|ti tan nū́
!31
|ti men nū́
!36
|ti lan nū́
!41
|tí nu mé
!46
|ti tā́n nu mé
|-
!27
|me tan nū́
!32
|me men nū́
!37
|me lan nū́
!42
|mé nu mé
!47
|me tā́n nu mé
|-
!28
|lan tan nū́
!33
|lan men nū́
!38
|lan lan nū́
!43
|lán nu mé
!48
|lan tā́n nu mé
|-
!29
|pir tan nū́
!34
|pir men nū́
!39
|pir lan nū́
!44
|pír nu mé
!49
|pir tā́n nu mé
|-
!30
|'''men nū́'''
!35
|'''lan nū́'''
!40
|'''nu mé'''
!45
|'''tā́n nu mé'''
!50
|'''menzá'''
|-
!colspan=10|... 121-125
|-
!colspan=8 rowspan=5|
!121
|'''ti nū́ tā́n nusá'''
|-
!122
|'''me nū́ tā́n nusá'''
|-
!123
|'''lan nū́ tā́n nusá'''
|-
!124
|'''pir nū́ tā́n nusá'''
|-
!125
|'''tan páki'''
|}

==Składnia==
===Liczebniki===
Liczebniki (poza 1) łączą się z liczbą mnogą określoną.

Większość małych liczebników jest traktowana jako przydawka. Występują one po rzeczowniku i nie wpływają na jego formę: 
'''Kōkošúnni pír''' ''Cztery psy''

Liczebniki, które w [[Język enencki#Liczebnik|tabelce]] zostały '''pogrubione''' składniowo traktowane są jak rzeczowniki<ref>Liczebnik ''tā́n'' "pięć" dosłownie oznacza "pięść", sufiks ''-za'' (jak w ''tanzá'' "dwadzieścia pięć") jest archaicznym sufiksem zgrubienia, a ''tan páki'' "sto dwadzieścia pięć" (ze skróceniem samogłoski ze względu na akcentuacyjne traktowania liczebników jako całych słów) oznacza dosłownie "duże pięć" (albo, oczywiście "duża pięść"). Liczebnik ''nū́'' ma najpewniej związek z przymiotnikiem ''nū́mi'' "cały, pełny".</ref>. Są głowami swoich fraz, a rzeczownik pojawia się za nimi i zostaje odmieniony w bierniku-dopełniaczu: 
'''Tā́n kōkošunnás''' ''Pięć psów''

==Słowotwórstwo==
===Rzeczownik===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=2| Rodzaj
!Tworzenie
!Przykład
!Wyraz podstawowy
!Polskie tłumaczenie
! Uwagi
|-
!Prosty koncept
!rowspan=2|Odczasownikowe
|rowspan=2|tożsame formie czasownika
|šáw
|šáw (myśleć)
|myśl
|Często trudne lub niemożliwe jest określenie, czy to rzeczownik pochodzi od czasownika czy na odwrót.
|-
!Część ciała wykorzystywana do danej czynności
|tā́le
|tā́le (mówić)
|język
|Wszystkie te rzeczowniki tworzą liczbę mnogą określoną poprzez reduplikację: ''tā́le'' (SG), ''tatā́le'' (PL-DF).
|-
!colspan=2|Rzeczownik odczasownikowy
| -V̄n
|wínīn
|wíni (widzieć)
|wzrok
|Tworzy abstrakcyjne nazwy czynności.
|-
!Miara
!rowspan=3|Odprzymiotnikowe
|rowspan=2|-o
|líwpo
|líwpi wysoki
|wysokość
|
|-
!rowspan=3|Rzeczownik abstrakcyjny
|séro
|sére (każdy, wszyscy)
|ogół, zbiór
|
|-
|rowspan=3|-tā
|hustâ
|hózi (wolny)
|wolność
|
|-
!Odrzeczownikowe
|enéntā
|énen (człowiek, obywatel)
|człowieczeństwo
|
|-
!Nauka, dziedzina
!Odrzeczownikowe
|doksomortâ
|doksomóre (przeszłość)
|historia
|
|-
!Narzędzie
!Odczasownikowe
| -ao
|diláo
|díla (latać)
|skrzydło
|
|-
!rowspan=3|Osoba
!Odczasownikowe
|rowspan=3|-en
|pímen
|pími (walczyć)
|woj, rycerz
|
|-
!Odrzeczownikowe
|doksomortáen
|doksomortâ (historia)
|historyk
|-
!Odprzymiotnikowe
|šúbbi
|šúbbi (mądry)
|mędrzec
|
|-
!colspan=2 rowspan=2|Kobieta
|rowspan=2|-āma
|rawā́ma
|rā́wi (rządzić)
|władczyni, królowa
|rowspan=2|Używane tylko, gdy z jakiegoś powodu uznane jest za niezbędne sprecyzowanie płci; częściej stosowane z typowo kobiecymi czynnościami czy w rzeczownikach odnoszących się do życia prywatnego i rodzinnego.
|-
|mixā́ma
|rowspan=2|mā́xa (umierać, śmierć)
|wdowa
|-
!colspan=2|Mężczyzna
| -(a)šū
|mixašû
|wdowiec
|Używane tylko do derywowania męskich form odpowiadającym rzeczownikom, które zazwyczaj odnoszą się do kobiet.
|-
!rowspan=2|Zdrobnienie
!rowspan=2|Odrzeczownikowe
|rowspan=2|-ozi
|tazzózi
|tázzu miasto
|miasteczko
|rowspan=2|Zdrobniony rzeczownik może zmienić znaczenie.
|-
|talózi
|tā́le (język, mowa)
|stwierdzenie, zdanie, artykuł
|}

==Dialekty==
Choć nazywa się ją zbiorczo "językiem enenckim", należy zauważyć, iż współczesna enencczyzna jest raczej grupą jezyków, które same w sobie stanowią zróżnicowane kontinua dialektalne.

Tradycyjnie wyróżnia się dwie główne grupy lektów enenckich — północną i południową, a od niedawna również wschodnią.

Wszystkie języki enenckie, włączając w to enencczyznę klasyczną, wywodzą się od języka praenenckiego, podczas gdy początków współczesnego podziału dialektalnego należy doszukiwać się na etapie języka staroenenckiego. Klasyczny język enencki oparty jest na dialektach południowych i to od niego bezpośrednio wywodzi się współczesne lekty południowe. Świadectwem istnienia różnic dialektalnych w staroenencczyźnie może być chociażby występowanie w enenckim północnym fonemu /ŋ/, który odpowiada klasycznemu /w/ (por. klas. ''woma'' /ˈwoma/ vs. ewań. ''ngouma'' /ˈŋowma/ — "macica").

Od niedawna dopiero badane dialekty wschodnie mogły się już jednak odłączyć wcześniej, o czym świadczyć może chociażby inny rozwój PE zbitek sC (por. klas. ''šan(o)'' [ˈʃan(o)] vs. północnopehoański eḱano /eˈtʃaːno/ — "wzgórze, góra"; z PE *skano).
===Podział===
*[[język enencki/język praenencki|Język praenencki]] (†)
**[[język enencki/język staroenencki|Język staroenencki]] (†)
***Dialekty staroenenckie południowe (→ [[język enencki|klasyczny język enencki]])
****[[język enencki/dialekty południowe|Dialekty południowe]] (współczesne)
***Dialekty staroenenckie północne
****[[język enencki/dialekty północne|Dialekty północne]] (współczesne)
**(?) [[język enencki/dialekty wschodnie|Dialekty wschodnie]]

==Literatura==
Większość utworów literackich w Szurze powstaje w Tarakawitalati, którego główną podstawą są epickie dzieła poetyckie. Dialekty rzadko są zapisywane.

Tradycyjnie Enenkowie rozróżniają 5 gatunków literackich: poezję (''łamēma'') — którą często dzieli się na epicką (''kerłamēma'') i liryczną (''yānłamēma''), dramat (''korēma''), oracje (''tālēma''), eseje (''š’awēma'') oraz pisma użytkowe (''seret’ēma'').
==Przykładowe teksty==
===Owca i konie===
{|class=wikitable
|-
!Tekst enencki
!Tekst polski
|-
|Wimîni paywā́ti mī́l súni itukâ xáne šán. O tími zofáta vékki pawúri, O mémi portá loapā́ti páki, O lámmibé sayyáta ástoa káwwi. Paywā́ti itukā́s lā́damī́le: „šo wavṓwe nenére wínine nâ ástoa itukā́s safo’á na fo’á’. Itukâ kudamī́le: „Zṓre, paywā́ti, šāw wavṓwe’ nére wínine ástoa, rā́wen, na fedáła súni toĝáyda o-kā́nis. Mór li sunís paywā́ti méy. Lā́s zomī́ne, paywā́ti halláta na káwwa wā́ne beóni.
|Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie; jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
|}

===Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Artykuł I===
{|class=wikitable
|-
!Tekst enencki
!Tekst polski
|-
||Ástoa sére gánji xaózi xanázibé eliwpitā́s evuhijázbe ṓs. Ṓs génsi šáwo guššáwobé ter féxavova’é suhíta ezṓmi šuwtā́s.
|Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa.
|}

===Cytat z ''Zasad filozofii''===
{|class=wikitable
|-
!Tekst enencki
!Tekst francuski
!Tłumaczenie polskie (autorskie)
|-
|Mi kâni yoôn wíni sáwanjiyîl zebé tezgân ezmór na ilā́s mā́la ter šu zunwakên šawtâ.
|C'est proprement avoir les yeux fermés, sans tâcher jamais de les ouvrir, que de vivre sans philosopher.
|Jest tym samym mieć zamknięte oczy i nigdy nie próbować ich otworzyć, co żyć bez filozofii.
|}

===Ma beauté (fragment)===
{| class=wikitable style=text-align:center
|-
!Tekst enencki
!Tekst francuski
!Tłumaczenie polskie (autorskie)
|-
|E’ōvitâ šṓs, ṓgi lā́s ši’ā́ysa 
Ōvitâ, ṓgi lā́s ši’ā́ysa 
Náwa lā́s ne fôn šo? (x2) 
E’ōvitâ šṓs, ṓgi fáha šo (x2) 

Šo sawgóyma sére; īki šṓs ne sáwfahā́ga (x2) 
Lā́s šo mamigíma; ihiłkás xán’ šo ijî (x2)
|Ma beauté, ne t'en vas pas 
Beauté, ne t'en vas pas 
Pourquoi tu me fais ça ? (x2) 
Ma beauté, ne me laisse pas (x2) 

J'ai tout gâché ; maintenant, tu m'abandonnes (x2) 
J'l'ai mérité ; dans les rues, je vagabonde (x2)
|Ma piękności, nie odchodź (x2) 
Piękności, nie odchodź 
Czemu mi to robisz? (x2) 
Ma piękności, nie zostawiaj mnie (x2) 

Wszystko zepsułem; teraz mnie porzucasz (x2) 
Zasłużyłem na to; ulicami się włóczę (x2)
|}

==Przypisy==
<references/>
{{Języki Kyonu}}
[[Kategoria:Języki Kyonu|Enencki]]

Wojna przeciwko Zunaite 6804-6807 EK

2026-03-07T09:49:10Z

Canis: Utworzono nową stronę "{{Wojny Szurii}} {{Wojna |tło tekstu=black |conworld tekst kolor=white |conworld=''Część conworldu KYON''. |seria konfliktów=Wojny domowe Pulserimców |nazwa konfliktu=Wojna przeciwko Zunaite 6804-6807 EK |rok = 6804 EK - 6807 EK |grafiki=border Podbicie Zunaite w 6807 […"

Plik:Szuria w 6804-07 EK Boate.png

2026-03-07T09:32:22Z

Canis: == Opis == Kategoria:Szur

== Opis ==
[[Kategoria:Szur]]

Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK

2026-03-07T09:30:39Z

Canis: Utworzono nową stronę "{{Wojny Szurii}} {{Wojna |tło tekstu=black |conworld tekst kolor=white |conworld=''Część conworldu KYON''. |seria konfliktów=Wojny domowe Enenckie |nazwa konfliktu=Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK |rok = 6801 EK - 6804 EK |grafiki=border Ekspansja…"

Plik:Szuria w 6804-07 EK Tuwwa.png

2026-03-07T09:20:39Z

Canis: == Opis == Kategoria:Szur

== Opis ==
[[Kategoria:Szur]]

Szablon:Wojny Szurii

2026-03-07T09:04:44Z

Canis:

{|border=0 width="100%" style="border: #a2a9b1; font-size: 85%;" class="mw-collapsible wikitable"
!style="background-color:#ccccff;" colspan="10"|[[Szablon:Wojny Szurii|E]] • <big>[[Wojny Szurii]]</big>
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;"|Tematy ogólne
|'''[[Szuria]]''' · [[Wojny Szurii]] ⁘ '''[[Cywilizacja Enenków]]''' 4328-8012 [[EK]] ([[Tuwwa]] · [[Ein]] · [[Ewan]] · [[Futta]]), 8012-9612 [[EK]] ('''[[Górski Szur]]''') • [[Pulserimcy]] ('''[[Boate]]''' · [[Miote]] · [[Tanate]]) • [[Misava]] • [[Aksayon]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Futta|Futty]]: (5321 - 6128 EK)
|[[Pierwsza wojna futtańsko-tuwwska 5321 EK - 5324 EK|'''I futtańsko-tuwwska 5321-5324 EK''']] · [[Pierwsza kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK|I kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK]] · [[Pierwsza kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK|I kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK]] · [[Kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK|kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK]] · [[Pierwsza kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857 EK - 5874 EK|I kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857-5874 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK|kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK]] · [[Druga kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940 EK - 5951 EK|II kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940-5951 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Tuwwa|Tuwwy]]: (6128 - 6800 EK)
|[[Druga wojna futtańsko-tuwwska 6125 EK - 6128 EK|'''II wojna futtańsko-tuwwska 6125-6128 EK''']] · [[Pierwsza kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132 EK - 6148 EK|I kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132-6148 EK]] · [[Kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK|kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK]] · [[Druga kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203 EK - 6214 EK|II kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203-6214 EK]] · [[Druga kampania Einu przeciwko Misawcom 6230 EK - 6239 EK|II kampania Einu przeciwko Misawcom 6230-6239 EK]] · [[Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232 EK - 6240 EK|Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232-6240 EK]]★ · [[Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232 EK - 6239 EK|Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232-6239 EK]] · [[Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233 EK - 6240 EK|Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233-6240 EK]] · [[Wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240 EK - 6242 EK|wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240-6242 EK]]★ · [[Kampania Aksajonu przeciwko Amaksusowi 6511 EK - 6520 EK|kampania Akasjonu przeciwko Amaksusowi 6511-6520 EK]] · [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|II kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544-6552 EK]] · [[Konsolidacje pulserimskie 6500 - 6700 EK|konsolidacje pulserimskie 6500-6700 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK|kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK]] · [[Rebelia futtańska przeciwko Tuwwie 6560 EK]] · [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] · [[Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK|IV kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784-6785 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Okres [[Cywilizacja Enenków|enenckich]] wojen domowych: (6800 - 8007 EK)
|[[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|'''III wojna futtańsko-tuwwska 6801-6804 EK''']] · [[Wojna przeciwko Zunaite 6804-6807 EK]] · [[Druga kampania Ewanu przeciwko Misawcom 6821 EK - 6823 EK|II kampania Ewanu przeciwko Misawcom 6821-6823 EK]] · [[Pierwsza wojna tuwwsko-hemeleńska 6995 EK - 7001 EK|I wojna tuwwsko-hemeleńska 6995-7001 EK]] · [[Pierwsza wojna einusko-ewańska 7020 EK - 7030 EK|I wojna einusko-ewańska 7020-7030 EK]] · [[Druga wojna tuwwsko-hemeleńska 7029 EK - 7034 EK|II wojna tuwwsko-hemeleńska 7029-7034 EK]] · '''[[Czwarta wojna futtańsko-tuwwska 7209 EK - 7294 EK|IV wojna futtańsko-tuwwska 7209-7294 EK]]''' · [[Pierwsza wojna hemeleńsko-ewańska 7401 EK - 7404 EK|I wojna hemeleńsko-ewańska 7401-7404 EK]] · '''[[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK|V wojna futtańsko-tuwwska 7689-7702 EK]]''' · [[Wojna futtańsko-tolińska 7774 EK - 7781 EK|II wojna futtańsko-tolińska 7774-7781 EK]] · '''[[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK|VI wojna futtańsko-tolińska 7967-7970 EK]]''' (zniszczenie Futty) · '''[[Wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974 EK - 8007 EK|wielka wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974-8007 EK]]'''
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Świt narodów Szuru: (8007 - 8600 EK)
|[[Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150 EK - 8200 EK|Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150-8200 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152 EK - 8183 EK|Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152-8183 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Boate 8155 EK - 8170 EK|Wojna wyzwoleńcza Boate 8155-8170 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Riante 8155 EK - 8173 EK|Wojna wyzwoleńcza Rite 8173-8155 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Podboje [[Boate]]: (8600 - 9690 EK)
|[[Pierwsza wojna boateńsko-tuwwska 8194 EK - 8211 EK|I wojna boateńsko-tuwwska 8194-8211 EK]] · [[Wojna boateńsko-riateńska 8220 EK - 8223 EK|Wojna boateńsko-riateńska 8220-8223 EK]] · [[Wojna misawsko-eińska 8258 EK - 8271 EK|Wojna misawsko-eińska 8258-8271 EK]] (zniszczenie Einu) · [[Druga wojna boateńsko-tuwwska 8340 EK - 8362 EK|II wojna boateńsko-tuwwska 8340-8362 EK]] (zniszczenie [[Hemele]], założenie [[Seafor]]u) · [[Wojna boateńsko-mioteńska 8500 EK - 8530 EK|wojna boateńsko-mioteńska 8500-8530 EK]] · [[Wojna boateńsko-tanateńska 8572 EK - 8591 EK|wojna boateńsko-tanateńska 8572-8591 EK]] · [[Wojna boateńsko-misawska 8702 EK - 8704 EK|wojna boateńsko-misawska 8702-8704 EK]] · [[Trzecia wojna boateńsko-tuwwska 8702 EK - 8732 EK|III wojna boateńsko-tuwwska 8702-8783 EK]] · [[Wojna tanateńsko-nuaryjska 8999 EK - 9012 EK|wojna tanateńsko-nuaryjska 8999-9012 EK]] · [[Wojna buańsko-misawska 9101 EK - 9105 EK|wojna buańsko-misawska 9101-9105 EK]] · [[Czwarta wojna boateńsko-tuwwska 9400 EK - 9418 EK|IV wojna boateńsko-tuwwska 9400-9418 EK]] · '''[[Piąta wojna boateńsko-tuwwska 9601 EK - 9612 EK|V wojna boateńsko-tuwwska 9601-9612 EK]]''' (zniszczenie [[Tuwwa|Tuwwy]])
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Epoka przetasowania: (9690 - 9900 EK)
|'''[[Wojna tangijsko-boateńska 9690 EK - 9702 EK|Wojna tangijsko-boateńska 9690-9702 EK]]''' · '''[[Wojna boateńsko-misawska 9758 EK - 9769 EK|wojna boateńsko-misawska 9758-9769 EK]]''' (aneksja [[Misawa|Misawy]])
|}<includeonly>[[Kategoria:Szuria]][[Kategoria:Wojny Kyonu]][[Kategoria:Wojny Szurii]]</includeonly><noinclude></noinclude>

Szablon:Religie Kyonu

2026-03-07T08:56:55Z

Canis:

Kult Taszina

2026-03-07T08:54:28Z

Canis:

'''Kult Taszina''' - monoteistyczna religia [[Cywilizacja Enenków|cywilizacji Enenków]] ([[Szuria]], zachodni [[Kyon]]) powstała w [[Tuwwa|Tuwwie]] około 7700 [[EK]], która wyrosła z [[religia Enenków|religii Enenków]] (szinwiinizmu), w której odrzucono wszystkich innych bogów i boga Taszina obdarzono fanatycznym kultem. Tuwwczycy składali mu krwawe ofiary złożone z ludzi. Zaistnienie tej religii gwałtownie zaostrzyło istniejącą rywalizację między [[Tuwwa|Tuwwą]] a [[Futta|Futtą]] i innymi narodami enenckimi. Po wielu wojnach domowych (najważniejsze: [[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK]], [[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK]]) narody enenckie były tak osłabione i skłócone, że Enenkowie zostali podbici przez [[Pulserimcy|Pulserimców]] oraz na północy przez [[Misawców]]. W efekcie, [[Religia Enenków|szinwiniizm]] wymarł całkowicie do 9505 [[EK]], a zmodyfikowany kult Taszina utrzymał się w [[Górski Szur|Górskim Szurze]], który został podbity przez imperium [[Boate]] do 9700 [[EK]], a do 10000 [[EK]] po cywilizacji Enenków nie został ślad.

=Różnice między kanonem [[Użytkownik:Canis|Canis]]a a pierwotnymi pomysłami [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]]=
Pomysłodawcą Enenków był [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], któremu [[Użytkownik:Canis|Canis]] oddał te ziemie na rozwinięcie. [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] w 2020 r. luźnymi spekulacjami zakładał<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.msg93409.html#msg93409</ref>, że Tuwwa po roku wspólnym 8973 [[EK]] podbije całą [[Szuria|Szurię]], zaprowadzi krwawy kult Taszina, po czym rozpoczęli ekspansywne szerzenie tej religii, kierując swoją agresję na [[Buania|Buanię]]. Następnie, Enenkowie mieli zostać podbici przez [[Muria|Murię]], w czasach renensansowych, mimo że ta leży po drugiej stronie planety. Ponieważ [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] opuścił Kyon, nie rozwinąwszy pomysłów ponad drobne zalążki, [[Użytkownik:Canis|Canis]] przejął projekt na powrót i rozpoczął zmiany w kanonie. Odrzucił wątek [[Muria|murski]], cofnął datowania pomysłów [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]a o 1000 [[EK]], i wprowadził do regionu wiele innych rdzennych narodowości [[Szuria|Szurii]], które zamiast [[Muria|Murów]] odpowiedzą stopniowo za zagładę cywilizacji Enenków.

[[Użytkownik:Canis|Canis]] nie rozwijał szczegółów na temat kultu Taszina. Pozostawia to [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]owi, gdyby ten wbrew wszelkim nadziejom kiedyś powrócił.

=Przypisy=
<references/>

=Artykuły pokrewne=
{{Religie Kyonu}}
{{Szur Intro}}

Kult Taszina

2026-03-07T08:53:40Z

Canis: Utworzono nową stronę "'''Kult Taszina''' - monoteistyczna religia cywilizacji Enenków (Szuria, zachodni Kyon) powstała w Tuwwie około 7700 EK, która wyrosła z religii Enenków (szinwiinizmu), w której odrzucono wszystkich innych bogów i boga Taszina obdarzono fanatycznym kultem. Tuwwczycy składali mu krwawe ofiary złożone z ludzi. Zaistnienie tej religii gwałtownie zaostrzyło istniejącą rywalizację międz…"

'''Kult Taszina''' - monoteistyczna religia [[Cywilizacja Enenków|cywilizacji Enenków]] ([[Szuria]], zachodni [[Kyon]]) powstała w [[Tuwwa|Tuwwie]] około 7700 [[EK]], która wyrosła z [[religia Enenków|religii Enenków]] (szinwiinizmu), w której odrzucono wszystkich innych bogów i boga Taszina obdarzono fanatycznym kultem. Tuwwczycy składali mu krwawe ofiary złożone z ludzi. Zaistnienie tej religii gwałtownie zaostrzyło istniejącą rywalizację między [[Tuwwa|Tuwwą]] a [[Futta|Futtą]] i innymi narodami enenckimi. Po wielu wojnach domowych (najważniejsze: [[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK]], [[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK]]) narody enenckie były tak osłabione i skłócone, że Enenkowie zostali podbici przez [[Pulserimcy|Pulserimców]] oraz na północy przez [[Misawców]]. W efekcie, [[Religia Enenków|szinwiniizm]] wymarł całkowicie do 9505 [[EK]], a zmodyfikowany kult Taszina utrzymał się w [[Górski Szur|Górskim Szurze]], który został podbity przez imperium [[Boate]] do 9700 [[EK]], a do 10000 [[EK]] po cywilizacji Enenków nie został ślad.

=Różnice między kanonem [[Użytkownik:Canis|Canis]]a a pierwotnymi pomysłami [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]]=
Pomysłodawcą Enenków był [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]], któremu [[Użytkownik:Canis|Canis]] oddał te ziemie na rozwinięcie. [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] w 2020 r. luźnymi spekulacjami zakładał<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.msg93409.html#msg93409</ref>, że Tuwwa po roku wspólnym 8973 [[EK]] podbije całą [[Szuria|Szurię]], zaprowadzi krwawy kult Taszina, po czym rozpoczęli ekspansywne szerzenie tej religii, kierując swoją agresję na [[Buania|Buanię]]. Następnie, Enenkowie mieli zostać podbici przez [[Muria|Murię]], w czasach renensansowych, mimo że ta leży po drugiej stronie planety. Ponieważ [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]] opuścił Kyon, nie rozwinąwszy pomysłów ponad drobne zalążki, [[Użytkownik:Canis|Canis]] przejął projekt na powrót i rozpoczął zmiany w kanonie. Odrzucił wątek [[Muria|murski]], cofnął datowania pomysłów [[Użytkownik:Spiritus|Spiritus]]a o 1000 [[EK]], i wprowadził do regionu wiele innych rdzennych narodowości [[Szuria|Szurii]], które zamiast [[Muria|Murów]] odpowiedzą stopniowo za zagładę cywilizacji Enenków.

=Przypisy=
<references/>

=Artykuły pokrewne=
{{Religie Kyonu}}
{{Szur Intro}}

Szuria

2026-03-07T08:37:19Z

Canis: /* Cytaty Spiritusa */

Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK

2026-03-07T07:47:47Z

Canis: /* Front północny */

{{Wojny Szurii}}
{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=Kampanie [[cywilizacja Enenków|Enenckie]] przeciw innym narodom Szurii
|nazwa konfliktu=Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK
|rok = 6784 EK - 6785 EK
|grafiki=[[Plik:Szuria 6785 EK.png|351px|border]] Państwa [[Cywilizacja Enenków|enenckie]] oraz [[Pulserimcy|pulserimskie]] w 6785 [[EK]]
|czas = 6784 EK - 6785 EK
|miejsce =[[Anuraki]], [[Žartante]], [[Boate]], [[Futta]]
|przyczyna =kampania wojenna [[Anuraki]] przeciwko [[Žartante]]
|wynik=Administracyjnie: status quo Politycznie: nieudana kampania [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] silne napięcie między [[Futta]] a hegemonem [[Tuwwa|Tuwwą]] silne napięcie między [[Boate]] i [[Zunaite]]
|strona A=[[Anuraki]] & [[Plik:Tuwwa flag.png|50px]] [[Tuwwa]] & [[Plik:Futta flag.png|50px]] [[Futta]]
|strona B=[[Plik:Pulserim early.png|50px]] [[Žartante]], [[Pisferöte]], [[Boate]], [[Miote]]
|strona A - politycy=Liderzy polityczni Enenków
|strona B - politycy=Liderzy polityczni Pulserimców
|strona A - wojskowi=Wojskowi Enenków
|strona B - wojskowi=Wojskowi Pulserimców
|strona A - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': znaczne
|strona B - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': znaczne
}}'''Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom {{RokEryKyonu|6784}} - {{RokEryKyonu|6785}}''' - konflikt zbrojny będący następstwem [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampanii przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] ({{RokKyonu|217}} lat [[Kyon]]u wcześniej); państwo-miasto [[Anuraki]] wywołało wojnę z [[Žartante]], ponownie pociągając ze sobą szereg sojuszy. [[Cywilizacja Enenków]] na tym etapie była już świadoma faktu, że historycznie słabsi od nich [[Pulserimcy]] skutecznie bronili się przed napadami Enenków dzięki wydajnej współpracy między plemionami. Ich rosnący poziom cywilizacyjny i gwałtownie rosnąca populacja niepokoiły zarówno [[Futta|Futtę]], jak i hegemona Enenków [[Tuwwa|Tuwwę]]. Aby uniknąć dalszych spięć z [[Futta|Futtą]], Tuwwczycy wyjątkowo zaakceptowali ich prowadzenie w kampanii przeciwko Pulserimcom, co zakończyło ich hegemonię.

Wojna zakończyła się porażką, [[Futta]], [[Tuwwa]] i [[Anuraki]] nie potrafiły ze sobą współpracować, szpiedzy pulserimscy uprzedzili o ataku, ponadto Pulserimcy skutecznie wmówili [[Futta|Futcie]], że [[Tuwwa]] im wydała plany ataku. Gdy w 6785 [[EK]] pod okupacją znajdowało się 15% [[Anuraki]] i 5% macierzystych ziem [[Futta|Futty]], Pulserimcy wmówili Enenkom, że matriarchalne społeczeństwa pulserimskie nie pragną wojny (co było kłamstwem) i pomimo napaści [[Anuraki]] będzie zgoda na wieloletni pokój w ramach starych granic. Pulserimcy maksymalnie lewarowali wieloletni konflikt wewnętrzny Enenków i maksymalizowali możliwości wbicia klina pomiędzy [[Futta|Futtę]] i [[Tuwwa|Tuwwę]], co pomimo pewnej świadomości tych działań u [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], też już przyzwyczajonych do [[Žartante]] i [[Boate]], skończyło się wygraną wojną psychologiczną i [[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|wojną futtańsko-tuwwską 6801-6804]], czyli {{RokKyonu|16}} lat kyońskich później.

=Frakcje=
Po stronie [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], zdrajcami byli [[Taka|Takczycy]] z wyspy [[Tolina]]. Hegemona nie wsparły także [[Hemele]], [[Ein]], [[Ewan]] czy [[Yumma]]. Po stronie [[Pulserimcy|Pulserimców]], zdrajcami byli [[Zunaite]]. Żaden z tych narodów nie stawił się do boju. Ostatecznie, w intensywnych walkach uczestniczyli [[Anuraki]], [[Futta]] i [[Tuwwa]] po jednej stronie, przeciwko [[Žartante]], [[Boate]], [[Miote]] i [[Aksíte]] po drugiej.

=Przebieg wojny=
Wojna przebiegała na trzech frontach i zakończyła się podpisaniem pokoju przywracającego granice sprzed wojny.

==Front zachodni==
W 6784 [[EK]], [[Anuraki]] zaatakowało [[Stol·for]], stolicę [[Žartante]], przeprowadzając desant morski z obu stron, próbując zaskończyć wroga wzięciem miasta w oblężenie. Pomimo że Pulserimcy wiedzieli o ataku, miasto spłonęło w 40%. Atak [[Anuraki]] od zachodu się nie powiódł, flankę w porę zniszczyła armia [[Aksìte]]. Do 6785 [[EK]], armie [[Aksìte]] i [[Žartante]] posunęły się wgłąb [[Anuraki]].

==Front północny==
[[Plik:Pulserim thanks to the Enenki.jpg|thumb|left|300px|Pulserimski podstęp: podziękowania Tuwwie. Wizja artysty (pancerz płytowy jeszcze nie istniał w tych czasach).]]Na froncie północnym, [[Futta]] i [[Tuwwa]] wspólnie zaatakowały północ [[Boate]] i [[Žartante]], ale [[Boate]] już miało w tym miejscu wystawioną przeciwko nim mniej zaawansowaną, ale wielokrotnie liczniejszą armię. Przed walką, wysłannik [[Boate]] podziękował [[Tuwwa|Tuwwie]] za honorowe poinformowanie ich o ataku, co było kłamstwem mającym na celu wbicie klina pomiędzy obie armie enenckie. Bitwa w 6784 [[EK]] była nieskładna i Enenkowie musieli się wycofać, Do 6785 [[EK]], [[Boate]] wyrzuciło obie armie ze swoich ziem oraz zaczęło okupację około 5% rdzennego terytorium [[Futta|Futty]].

==Front wschodni==
Na froncie wschodnim, z gór macierzystych dla pulserimców, od setek lat okupowanych przez [[Tuwwa|Tuwwę]], [[Boate]] zaatakowała [[Tuwwa]] mając nadzieję na zajęcie [[Alna·for]]u, stolicy [[Boate]], kiedy główna ich armia walczyła na północy. Także i na tym odcinku [[Boate]] było przygotowane, z armią [[Miote]] już na miejscu. Boateńcy chcieli pokonać Enenków i odzyskać ich macierzyste ziemie jeziora [[Nan·do]], natomiast z uwagi na nieoczekiwane niestawienie się [[Zunaite]] do boju, nie byli w stanie skutecznie walczyć i rzeczywiście groziło im załamanie frontu i natarcie [[Tuwwa|Tuwwczyków]] na [[Alna·for]]. Siły tuwwskie jednak były za małe i finalnie front ustabilizował się w dawnych granicach, bez przełomu.

=Podpisany pokój=
W roku {{RokEryKyonu|6785}}, po nieudanej czwartej kampanii [[Tuwwa|Tuwwy]] przeciwko [[Pulserimcy|Pulserimcom]], doszło do podpisania porozumienia pokojowego, które kończyło działania zbrojne i przywracało stan granic sprzed wojny. Układ ten został narzucony w dużej mierze przez samych Pulserimców, którzy bardzo skutecznie wykorzystali wewnętrzne podziały wśród [[Cywilizacja Enenków|Enenków]]. Dzięki rozbudowanej siatce szpiegowskiej i skutecznej propagandzie, wmówili oni Futcie, że Tuwwa zdradziła ich interesy, a jednocześnie przedstawiali własne społeczeństwo jako matriarchalne i niechętne dalszym konfliktom. W ten sposób osłabili determinację obu stron do kontynuowania walk.

Choć formalnie warunki pokoju nie różniły się od wcześniejszych porozumień – granice utrzymano w dotychczasowym kształcie, a Pulserimcy nie zyskali nowych terytoriów – to realny efekt był znaczący. Prestiż [[Anuraki]] został zrujnowany, współpraca Futty i Tuwwy uległa zupełnemu rozbiciu. Pulserimcy odnieśli tym samym zwycięstwo dyplomatyczne i psychologiczne, które wzmocniło ich pozycję w regionie i stworzyło fundament pod kolejne sukcesy militarne i polityczne w następnych dziesięcioleciach.

W historiografii Pulserimskiej pokój z 6785 EK bywa przedstawiany jako przykład "wygranej bez zwycięstwa" – sytuacji, w której nie osiągnięto spektakularnych zdobyczy terytorialnych, lecz dzięki zręcznej manipulacji i wykorzystaniu sprzeczności wewnątrz obozu wroga udało się uzyskać długofalowe korzyści. Zawarty pokój przyniósł nie tylko kilkuletnią stabilizację, ale także doprowadził do wybuchu wojny futtańsko-tuwwskiej w latach 6801–6804 EK, której wynik ostatecznie przypieczętował osłabienie hegemonii Tuwwy. Pulserimcy też wyjątkowo chętnie stosowali od tej pory wojnę psychologiczną, szpiegowstwo, sabotaż.

Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK

2026-03-05T14:20:12Z

Canis: /* Front północny */

{{Wojny Szurii}}
{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=Kampanie [[cywilizacja Enenków|Enenckie]] przeciw innym narodom Szurii
|nazwa konfliktu=Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK
|rok = 6784 EK - 6785 EK
|grafiki=[[Plik:Szuria 6785 EK.png|351px|border]] Państwa [[Cywilizacja Enenków|enenckie]] oraz [[Pulserimcy|pulserimskie]] w 6785 [[EK]]
|czas = 6784 EK - 6785 EK
|miejsce =[[Anuraki]], [[Žartante]], [[Boate]], [[Futta]]
|przyczyna =kampania wojenna [[Anuraki]] przeciwko [[Žartante]]
|wynik=Administracyjnie: status quo Politycznie: nieudana kampania [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] silne napięcie między [[Futta]] a hegemonem [[Tuwwa|Tuwwą]] silne napięcie między [[Boate]] i [[Zunaite]]
|strona A=[[Anuraki]] & [[Plik:Tuwwa flag.png|50px]] [[Tuwwa]] & [[Plik:Futta flag.png|50px]] [[Futta]]
|strona B=[[Plik:Pulserim early.png|50px]] [[Žartante]], [[Pisferöte]], [[Boate]], [[Miote]]
|strona A - politycy=Liderzy polityczni Enenków
|strona B - politycy=Liderzy polityczni Pulserimców
|strona A - wojskowi=Wojskowi Enenków
|strona B - wojskowi=Wojskowi Pulserimców
|strona A - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': znaczne
|strona B - straty='''Straty wojenne:''' znaczne<hr/>'''Straty cywilne''': znaczne
}}'''Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom {{RokEryKyonu|6784}} - {{RokEryKyonu|6785}}''' - konflikt zbrojny będący następstwem [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampanii przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] ({{RokKyonu|217}} lat [[Kyon]]u wcześniej); państwo-miasto [[Anuraki]] wywołało wojnę z [[Žartante]], ponownie pociągając ze sobą szereg sojuszy. [[Cywilizacja Enenków]] na tym etapie była już świadoma faktu, że historycznie słabsi od nich [[Pulserimcy]] skutecznie bronili się przed napadami Enenków dzięki wydajnej współpracy między plemionami. Ich rosnący poziom cywilizacyjny i gwałtownie rosnąca populacja niepokoiły zarówno [[Futta|Futtę]], jak i hegemona Enenków [[Tuwwa|Tuwwę]]. Aby uniknąć dalszych spięć z [[Futta|Futtą]], Tuwwczycy wyjątkowo zaakceptowali ich prowadzenie w kampanii przeciwko Pulserimcom, co zakończyło ich hegemonię.

Wojna zakończyła się porażką, [[Futta]], [[Tuwwa]] i [[Anuraki]] nie potrafiły ze sobą współpracować, szpiedzy pulserimscy uprzedzili o ataku, ponadto Pulserimcy skutecznie wmówili [[Futta|Futcie]], że [[Tuwwa]] im wydała plany ataku. Gdy w 6785 [[EK]] pod okupacją znajdowało się 15% [[Anuraki]] i 5% macierzystych ziem [[Futta|Futty]], Pulserimcy wmówili Enenkom, że matriarchalne społeczeństwa pulserimskie nie pragną wojny (co było kłamstwem) i pomimo napaści [[Anuraki]] będzie zgoda na wieloletni pokój w ramach starych granic. Pulserimcy maksymalnie lewarowali wieloletni konflikt wewnętrzny Enenków i maksymalizowali możliwości wbicia klina pomiędzy [[Futta|Futtę]] i [[Tuwwa|Tuwwę]], co pomimo pewnej świadomości tych działań u [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], też już przyzwyczajonych do [[Žartante]] i [[Boate]], skończyło się wygraną wojną psychologiczną i [[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|wojną futtańsko-tuwwską 6801-6804]], czyli {{RokKyonu|16}} lat kyońskich później.

=Frakcje=
Po stronie [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], zdrajcami byli [[Taka|Takczycy]] z wyspy [[Tolina]]. Hegemona nie wsparły także [[Hemele]], [[Ein]], [[Ewan]] czy [[Yumma]]. Po stronie [[Pulserimcy|Pulserimców]], zdrajcami byli [[Zunaite]]. Żaden z tych narodów nie stawił się do boju. Ostatecznie, w intensywnych walkach uczestniczyli [[Anuraki]], [[Futta]] i [[Tuwwa]] po jednej stronie, przeciwko [[Žartante]], [[Boate]], [[Miote]] i [[Aksíte]] po drugiej.

=Przebieg wojny=
Wojna przebiegała na trzech frontach i zakończyła się podpisaniem pokoju przywracającego granice sprzed wojny.

==Front zachodni==
W 6784 [[EK]], [[Anuraki]] zaatakowało [[Stol·for]], stolicę [[Žartante]], przeprowadzając desant morski z obu stron, próbując zaskończyć wroga wzięciem miasta w oblężenie. Pomimo że Pulserimcy wiedzieli o ataku, miasto spłonęło w 40%. Atak [[Anuraki]] od zachodu się nie powiódł, flankę w porę zniszczyła armia [[Aksìte]]. Do 6785 [[EK]], armie [[Aksìte]] i [[Žartante]] posunęły się wgłąb [[Anuraki]].

==Front północny==
[[Plik:Pulserim thanks to the Enenki.jpg|thumb|left|300px|Pulserimski podstęp: podziękowania Tuwwie.]]Na froncie północnym, [[Futta]] i [[Tuwwa]] wspólnie zaatakowały północ [[Boate]] i [[Žartante]], ale [[Boate]] już miało w tym miejscu wystawioną przeciwko nim mniej zaawansowaną, ale wielokrotnie liczniejszą armię. Przed walką, wysłannik [[Boate]] podziękował [[Tuwwa|Tuwwie]] za honorowe poinformowanie ich o ataku, co było kłamstwem mającym na celu wbicie klina pomiędzy obie armie enenckie. Bitwa w 6784 [[EK]] była nieskładna i Enenkowie musieli się wycofać, Do 6785 [[EK]], [[Boate]] wyrzuciło obie armie ze swoich ziem oraz zaczęło okupację około 5% rdzennego terytorium [[Futta|Futty]].

==Front wschodni==
Na froncie wschodnim, z gór macierzystych dla pulserimców, od setek lat okupowanych przez [[Tuwwa|Tuwwę]], [[Boate]] zaatakowała [[Tuwwa]] mając nadzieję na zajęcie [[Alna·for]]u, stolicy [[Boate]], kiedy główna ich armia walczyła na północy. Także i na tym odcinku [[Boate]] było przygotowane, z armią [[Miote]] już na miejscu. Boateńcy chcieli pokonać Enenków i odzyskać ich macierzyste ziemie jeziora [[Nan·do]], natomiast z uwagi na nieoczekiwane niestawienie się [[Zunaite]] do boju, nie byli w stanie skutecznie walczyć i rzeczywiście groziło im załamanie frontu i natarcie [[Tuwwa|Tuwwczyków]] na [[Alna·for]]. Siły tuwwskie jednak były za małe i finalnie front ustabilizował się w dawnych granicach, bez przełomu.

=Podpisany pokój=
W roku {{RokEryKyonu|6785}}, po nieudanej czwartej kampanii [[Tuwwa|Tuwwy]] przeciwko [[Pulserimcy|Pulserimcom]], doszło do podpisania porozumienia pokojowego, które kończyło działania zbrojne i przywracało stan granic sprzed wojny. Układ ten został narzucony w dużej mierze przez samych Pulserimców, którzy bardzo skutecznie wykorzystali wewnętrzne podziały wśród [[Cywilizacja Enenków|Enenków]]. Dzięki rozbudowanej siatce szpiegowskiej i skutecznej propagandzie, wmówili oni Futcie, że Tuwwa zdradziła ich interesy, a jednocześnie przedstawiali własne społeczeństwo jako matriarchalne i niechętne dalszym konfliktom. W ten sposób osłabili determinację obu stron do kontynuowania walk.

Choć formalnie warunki pokoju nie różniły się od wcześniejszych porozumień – granice utrzymano w dotychczasowym kształcie, a Pulserimcy nie zyskali nowych terytoriów – to realny efekt był znaczący. Prestiż [[Anuraki]] został zrujnowany, współpraca Futty i Tuwwy uległa zupełnemu rozbiciu. Pulserimcy odnieśli tym samym zwycięstwo dyplomatyczne i psychologiczne, które wzmocniło ich pozycję w regionie i stworzyło fundament pod kolejne sukcesy militarne i polityczne w następnych dziesięcioleciach.

W historiografii Pulserimskiej pokój z 6785 EK bywa przedstawiany jako przykład "wygranej bez zwycięstwa" – sytuacji, w której nie osiągnięto spektakularnych zdobyczy terytorialnych, lecz dzięki zręcznej manipulacji i wykorzystaniu sprzeczności wewnątrz obozu wroga udało się uzyskać długofalowe korzyści. Zawarty pokój przyniósł nie tylko kilkuletnią stabilizację, ale także doprowadził do wybuchu wojny futtańsko-tuwwskiej w latach 6801–6804 EK, której wynik ostatecznie przypieczętował osłabienie hegemonii Tuwwy. Pulserimcy też wyjątkowo chętnie stosowali od tej pory wojnę psychologiczną, szpiegowstwo, sabotaż.

Plik:Pulserim thanks to the Enenki.jpg

2026-03-05T14:19:16Z

Canis: {{perchance}} Kategoria:Pulserimcy

== Opis ==
{{perchance}}
[[Kategoria:Pulserimcy]]

Szablon:Wojny Szurii

2026-03-05T14:13:16Z

Canis:

{|border=0 width="100%" style="border: #a2a9b1; font-size: 85%;" class="mw-collapsible wikitable"
!style="background-color:#ccccff;" colspan="10"|[[Szablon:Wojny Szurii|E]] • <big>[[Wojny Szurii]]</big>
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;"|Tematy ogólne
|'''[[Szuria]]''' · [[Wojny Szurii]] ⁘ '''[[Cywilizacja Enenków]]''' 4328-8012 [[EK]] ([[Tuwwa]] · [[Ein]] · [[Ewan]] · [[Futta]]), 8012-9612 [[EK]] ('''[[Górski Szur]]''') • [[Pulserimcy]] ('''[[Boate]]''' · [[Miote]] · [[Tanate]]) • [[Misava]] • [[Aksayon]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Futta|Futty]]: (5321 - 6128 EK)
|[[Pierwsza wojna futtańsko-tuwwska 5321 EK - 5324 EK|'''I futtańsko-tuwwska 5321-5324 EK''']] · [[Pierwsza kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK|I kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK]] · [[Pierwsza kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK|I kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK]] · [[Kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK|kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK]] · [[Pierwsza kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857 EK - 5874 EK|I kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857-5874 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK|kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK]] · [[Druga kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940 EK - 5951 EK|II kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940-5951 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Tuwwa|Tuwwy]]: (6128 - 6800 EK)
|[[Druga wojna futtańsko-tuwwska 6125 EK - 6128 EK|'''II wojna futtańsko-tuwwska 6125-6128 EK''']] · [[Pierwsza kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132 EK - 6148 EK|I kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132-6148 EK]] · [[Kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK|kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK]] · [[Druga kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203 EK - 6214 EK|II kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203-6214 EK]] · [[Druga kampania Einu przeciwko Misawcom 6230 EK - 6239 EK|II kampania Einu przeciwko Misawcom 6230-6239 EK]] · [[Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232 EK - 6240 EK|Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232-6240 EK]]★ · [[Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232 EK - 6239 EK|Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232-6239 EK]] · [[Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233 EK - 6240 EK|Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233-6240 EK]] · [[Wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240 EK - 6242 EK|wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240-6242 EK]]★ · [[Kampania Aksajonu przeciwko Amaksusowi 6511 EK - 6520 EK|kampania Akasjonu przeciwko Amaksusowi 6511-6520 EK]] · [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|II kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544-6552 EK]] · [[Konsolidacje pulserimskie 6500 - 6700 EK|konsolidacje pulserimskie 6500-6700 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK|kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK]] · [[Rebelia futtańska przeciwko Tuwwie 6560 EK]] · [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] · [[Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK|IV kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784-6785 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Okres [[Cywilizacja Enenków|enenckich]] wojen domowych: (6800 - 8007 EK)
|[[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|'''III wojna futtańsko-tuwwska 6801-6804 EK''']] · [[Wojna przeciwko Zunaite 6820-6823 EK]] · [[Druga kampania Ewanu przeciwko Misawcom 6821 EK - 6823 EK|II kampania Ewanu przeciwko Misawcom 6821-6823 EK]] · [[Pierwsza wojna tuwwsko-hemeleńska 6995 EK - 7001 EK|I wojna tuwwsko-hemeleńska 6995-7001 EK]] · [[Pierwsza wojna einusko-ewańska 7020 EK - 7030 EK|I wojna einusko-ewańska 7020-7030 EK]] · [[Druga wojna tuwwsko-hemeleńska 7029 EK - 7034 EK|II wojna tuwwsko-hemeleńska 7029-7034 EK]] · '''[[Czwarta wojna futtańsko-tuwwska 7209 EK - 7294 EK|IV wojna futtańsko-tuwwska 7209-7294 EK]]''' · [[Pierwsza wojna hemeleńsko-ewańska 7401 EK - 7404 EK|I wojna hemeleńsko-ewańska 7401-7404 EK]] · '''[[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK|V wojna futtańsko-tuwwska 7689-7702 EK]]''' · [[Wojna futtańsko-tolińska 7774 EK - 7781 EK|II wojna futtańsko-tolińska 7774-7781 EK]] · '''[[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK|VI wojna futtańsko-tolińska 7967-7970 EK]]''' (zniszczenie Futty) · '''[[Wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974 EK - 8007 EK|wielka wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974-8007 EK]]'''
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Świt narodów Szuru: (8007 - 8600 EK)
|[[Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150 EK - 8200 EK|Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150-8200 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152 EK - 8183 EK|Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152-8183 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Boate 8155 EK - 8170 EK|Wojna wyzwoleńcza Boate 8155-8170 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Riante 8155 EK - 8173 EK|Wojna wyzwoleńcza Rite 8173-8155 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Podboje [[Boate]]: (8600 - 9690 EK)
|[[Pierwsza wojna boateńsko-tuwwska 8194 EK - 8211 EK|I wojna boateńsko-tuwwska 8194-8211 EK]] · [[Wojna boateńsko-riateńska 8220 EK - 8223 EK|Wojna boateńsko-riateńska 8220-8223 EK]] · [[Wojna misawsko-eińska 8258 EK - 8271 EK|Wojna misawsko-eińska 8258-8271 EK]] (zniszczenie Einu) · [[Druga wojna boateńsko-tuwwska 8340 EK - 8362 EK|II wojna boateńsko-tuwwska 8340-8362 EK]] (zniszczenie [[Hemele]], założenie [[Seafor]]u) · [[Wojna boateńsko-mioteńska 8500 EK - 8530 EK|wojna boateńsko-mioteńska 8500-8530 EK]] · [[Wojna boateńsko-tanateńska 8572 EK - 8591 EK|wojna boateńsko-tanateńska 8572-8591 EK]] · [[Wojna boateńsko-misawska 8702 EK - 8704 EK|wojna boateńsko-misawska 8702-8704 EK]] · [[Trzecia wojna boateńsko-tuwwska 8702 EK - 8732 EK|III wojna boateńsko-tuwwska 8702-8783 EK]] · [[Wojna tanateńsko-nuaryjska 8999 EK - 9012 EK|wojna tanateńsko-nuaryjska 8999-9012 EK]] · [[Wojna buańsko-misawska 9101 EK - 9105 EK|wojna buańsko-misawska 9101-9105 EK]] · [[Czwarta wojna boateńsko-tuwwska 9400 EK - 9418 EK|IV wojna boateńsko-tuwwska 9400-9418 EK]] · '''[[Piąta wojna boateńsko-tuwwska 9601 EK - 9612 EK|V wojna boateńsko-tuwwska 9601-9612 EK]]''' (zniszczenie [[Tuwwa|Tuwwy]])
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Epoka przetasowania: (9690 - 9900 EK)
|'''[[Wojna tangijsko-boateńska 9690 EK - 9702 EK|Wojna tangijsko-boateńska 9690-9702 EK]]''' · '''[[Wojna boateńsko-misawska 9758 EK - 9769 EK|wojna boateńsko-misawska 9758-9769 EK]]''' (aneksja [[Misawa|Misawy]])
|}<includeonly>[[Kategoria:Szuria]][[Kategoria:Wojny Kyonu]][[Kategoria:Wojny Szurii]]</includeonly><noinclude></noinclude>

Szablon:Wojny Szurii

2026-03-05T14:09:04Z

Canis:

{|border=0 width="100%" style="border: #a2a9b1; font-size: 85%;" class="mw-collapsible wikitable"
!style="background-color:#ccccff;" colspan="10"|[[Szablon:Wojny Szurii|E]] • <big>[[Wojny Szurii]]</big>
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;"|Tematy ogólne
|'''[[Szuria]]''' · [[Wojny Szurii]] ⁘ '''[[Cywilizacja Enenków]]''' 4328-8012 [[EK]] ([[Tuwwa]] · [[Ein]] · [[Ewan]] · [[Futta]]), 8012-9612 [[EK]] ('''[[Górski Szur]]''') • [[Pulserimcy]] ('''[[Boate]]''' · [[Miote]] · [[Tanate]]) • [[Misava]] • [[Aksayon]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Futta|Futty]]: (5321 - 6128 EK)
|[[Pierwsza wojna futtańsko-tuwwska 5321 EK - 5324 EK|'''I futtańsko-tuwwska 5321-5324 EK''']] · [[Pierwsza kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK|I kampania Ewanu przeciwko Misawcom 5478 EK]] · [[Pierwsza kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK|I kampania Einu przeciwko Misawcom 5501 EK]] · [[Kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK|kampania Einu przeciwko Kuranom 5539 EK]] · [[Pierwsza kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857 EK - 5874 EK|I kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5857-5874 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK|kampania Tuwwy przeciwko Inuris 5983 EK]] · [[Druga kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940 EK - 5951 EK|II kampania Futty przeciwko Pulserimcom 5940-5951 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Hegemonia [[Tuwwa|Tuwwy]]: (6128 - 6800 EK)
|[[Druga wojna futtańsko-tuwwska 6125 EK - 6128 EK|'''II wojna futtańsko-tuwwska 6125-6128 EK''']] · [[Pierwsza kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132 EK - 6148 EK|I kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6132-6148 EK]] · [[Kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK|kampania Futty przeciwko Agirom 6174 EK]] · [[Druga kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203 EK - 6214 EK|II kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6203-6214 EK]] · [[Druga kampania Einu przeciwko Misawcom 6230 EK - 6239 EK|II kampania Einu przeciwko Misawcom 6230-6239 EK]] · [[Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232 EK - 6240 EK|Kontratak Pulserimców przeciwko Enenkom 6232-6240 EK]]★ · [[Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232 EK - 6239 EK|Wojna Aksajonu przeciwko Leringowi 6232-6239 EK]] · [[Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233 EK - 6240 EK|Starcia migracyjne Aksajońców z Pulserimcami 6233-6240 EK]] · [[Wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240 EK - 6242 EK|wojna aksajońsko-tanateńska przeciwko Anganowi 6240-6242 EK]]★ · [[Kampania Aksajonu przeciwko Amaksusowi 6511 EK - 6520 EK|kampania Akasjonu przeciwko Amaksusowi 6511-6520 EK]] · [[Druga kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544 EK - 6552 EK|II kampania Enenków przeciwko Misawcom 6544-6552 EK]] · [[Konsolidacje pulserimskie 6500 - 6700 EK|konsolidacje pulserimskie 6500-6700 EK]] · [[Kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK|kampania Tuwwy przeciwko Wratom 6587 EK]] · [[Rebelia futtańska przeciwko Tuwwie 6560 EK]] · [[Trzecia kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566 EK - 6568 EK|III kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6566-6568 EK]] · [[Czwarta kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784 EK - 6785 EK|IV kampania Tuwwy przeciwko Pulserimcom 6784-6785 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|[[Cywilizacja Enenków|Enenckie]] wojny domowe: (6800 - 8007 EK)
|[[Trzecia wojna futtańsko-tuwwska 6801 EK - 6804 EK|'''III wojna futtańsko-tuwwska 6801-6804 EK''']] · [[Wojna przeciwko Zunaite 6820-6823 EK]] · [[Druga kampania Ewanu przeciwko Misawcom 6821 EK - 6823 EK|II kampania Ewanu przeciwko Misawcom 6821-6823 EK]] · [[Pierwsza wojna tuwwsko-hemeleńska 6995 EK - 7001 EK|I wojna tuwwsko-hemeleńska 6995-7001 EK]] · [[Pierwsza wojna einusko-ewańska 7020 EK - 7030 EK|I wojna einusko-ewańska 7020-7030 EK]] · [[Druga wojna tuwwsko-hemeleńska 7029 EK - 7034 EK|II wojna tuwwsko-hemeleńska 7029-7034 EK]] · '''[[Czwarta wojna futtańsko-tuwwska 7209 EK - 7294 EK|IV wojna futtańsko-tuwwska 7209-7294 EK]]''' · [[Pierwsza wojna hemeleńsko-ewańska 7401 EK - 7404 EK|I wojna hemeleńsko-ewańska 7401-7404 EK]] · '''[[Piąta wojna futtańsko-tuwwska 7689 EK - 7702 EK|V wojna futtańsko-tuwwska 7689-7702 EK]]''' · [[Wojna futtańsko-tolińska 7774 EK - 7781 EK|II wojna futtańsko-tolińska 7774-7781 EK]] · '''[[Szósta wojna futtańsko-tuwwska 7967 EK - 7970 EK|VI wojna futtańsko-tolińska 7967-7970 EK]]''' (zniszczenie Futty) · '''[[Wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974 EK - 8007 EK|wielka wojna Tuwwy przeciwko Ewanowi i Einu 7974-8007 EK]]'''
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Świt narodów Szuru: (8007 - 8600 EK)
|[[Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150 EK - 8200 EK|Wojna wyzwoleńcza Misawy 8150-8200 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152 EK - 8183 EK|Wojna wyzwoleńcza Aksajonu zachodniego 8152-8183 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Boate 8155 EK - 8170 EK|Wojna wyzwoleńcza Boate 8155-8170 EK]] · [[Wojna wyzwoleńcza Riante 8155 EK - 8173 EK|Wojna wyzwoleńcza Rite 8173-8155 EK]]
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Podboje [[Boate]]: (8600 - 9690 EK)
|[[Pierwsza wojna boateńsko-tuwwska 8194 EK - 8211 EK|I wojna boateńsko-tuwwska 8194-8211 EK]] · [[Wojna boateńsko-riateńska 8220 EK - 8223 EK|Wojna boateńsko-riateńska 8220-8223 EK]] · [[Wojna misawsko-eińska 8258 EK - 8271 EK|Wojna misawsko-eińska 8258-8271 EK]] (zniszczenie Einu) · [[Druga wojna boateńsko-tuwwska 8340 EK - 8362 EK|II wojna boateńsko-tuwwska 8340-8362 EK]] (zniszczenie [[Hemele]], założenie [[Seafor]]u) · [[Wojna boateńsko-mioteńska 8500 EK - 8530 EK|wojna boateńsko-mioteńska 8500-8530 EK]] · [[Wojna boateńsko-tanateńska 8572 EK - 8591 EK|wojna boateńsko-tanateńska 8572-8591 EK]] · [[Wojna boateńsko-misawska 8702 EK - 8704 EK|wojna boateńsko-misawska 8702-8704 EK]] · [[Trzecia wojna boateńsko-tuwwska 8702 EK - 8732 EK|III wojna boateńsko-tuwwska 8702-8783 EK]] · [[Wojna tanateńsko-nuaryjska 8999 EK - 9012 EK|wojna tanateńsko-nuaryjska 8999-9012 EK]] · [[Wojna buańsko-misawska 9101 EK - 9105 EK|wojna buańsko-misawska 9101-9105 EK]] · [[Czwarta wojna boateńsko-tuwwska 9400 EK - 9418 EK|IV wojna boateńsko-tuwwska 9400-9418 EK]] · '''[[Piąta wojna boateńsko-tuwwska 9601 EK - 9612 EK|V wojna boateńsko-tuwwska 9601-9612 EK]]''' (zniszczenie [[Tuwwa|Tuwwy]])
|-
!style="background-color:#ddddff; text-align: right;" width="10%"|Epoka przetasowania: (9690 - 9900 EK)
|'''[[Wojna tangijsko-boateńska 9690 EK - 9702 EK|Wojna tangijsko-boateńska 9690-9702 EK]]''' · '''[[Wojna boateńsko-misawska 9758 EK - 9769 EK|wojna boateńsko-misawska 9758-9769 EK]]''' (aneksja [[Misawa|Misawy]])
|}<includeonly>[[Kategoria:Szuria]][[Kategoria:Wojny Kyonu]][[Kategoria:Wojny Szurii]]</includeonly><noinclude></noinclude>

Szuria

2026-03-05T10:44:20Z

Canis: /* 2016-07-15 */

Szuria

2026-03-05T10:28:02Z

Canis: /* Cytaty Spiritusa */

Plik:OHWt4GI.png

2026-03-05T10:23:08Z

Canis: Kategoria:Kyon

== Opis ==
[[Kategoria:Kyon]]

Szuria

2026-03-05T09:51:33Z

Canis: /* Cytaty Spiritusa */

Szuria

2026-03-05T09:43:34Z

Canis: /* Przypisy */

Cywilizacja Enenków

2026-03-05T09:34:09Z

Canis:

: ''Nie mylić z [[Szuria|Szurią]], krainą geograficzną.''
{{Szur Intro}}
{{Cpaństwo
|czasy litera = R2
|czasy kolor otoczki litery = #cc0000
|czasy kolor tła tekstu = #cc0000
|czasy kolor tekstu = white
|tło tekstu = black
|poziom tekst kolor = white
|czasy kolor otoczki cyfry = #b34700
|czasy kolor tła tekstu cyfry = #b34700
|poziom rozwoju kolor tekstu = white
|poziom rozwoju cyfra = 4
|poziom tekst = ''Państwo conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|rok = ROK 7973 EK
|transliteracja nazwy państwa = Szur
|nazwa własna państwa = Šúr
|lokalizacja = [[Plik:Szur 8973.png|500px]] Szur na mapie [[Kyon]]u w 7973 EK
|stolica = [[Tuwwa]] (nieformalnie, pod koniec)
|języki urzędowe = [[Język enencki|enencki]]
|głowa państwa = talenowie miast
|władca = ?
|ustrój = konfederacja feudalna (pałacowa)
|etnografia = Enenkowie
|religia państwowa = [[Religia Enenków]]
|średnia długość życia = 50 lat
|ludność całkowita = 9 520 000 os.
|kiedy = 7973 EK
|pojawienie = 4328 - 4898 powstanie 4 państw-miast
|koniec = asymilacja Enenków w inne narody pomiędzy 7973 EK a 8400 EK
|system monetarny = enencki sikur
|waluta = enencki sikur
|kod waluty = ESR
}}
'''Cywilizacja Enenków''' ([[język enencki|enen.]] ''«Šúr»'' {{IPA|/ˈʃúr/}}<ref>Początkowo zwany przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] "Ćur".</ref>) to szereg państw-miast istniejących w okresie od 4328 [[EK]] do 8012 [[EK]], położonych w krainie zwanej [[Szur]]em nad południowo-wschodnim wybrzeżem [[Kyon]]u, zamieszkana przez etnicznych '''Enenków''' ([[język enencki|enen.]] ''«Énennki»'' {{IPA|/ʔɛ́nɛŋki/}}, pl. ''«Ehínenka»'' {{IPA|/ʔɛhínɛŋka/}}). W roku 7973 [[EK]], u szczytu swojej potęgi, państwa miasta graniczyły od północy z [[Buania|Buanią]] i od południa z [[Nuaria|Nuarią]]. W skład wchodziły głównie miasta [[Tuwwa]], [[Futta]], [[Ein]] oraz [[Ewan]]. Okazjonalnie, państwa te dominowały nad innymi i nad obszarem, co nazywano "hegemonią".

Enenkowie nigdy nie utworzyli jednolitego ani trwałego aparatu państwowego poza systemem państw-miast i ostatecznie padli ofiarą wzajemnych wojen, po czym zostali zdominowani przez inne narody obszaru Szuru, głównie przez [[Pulserimcy|Pulserimców]]. Państwa-miasta Enenków ulegały systematycznemu osłabieniu do roku 8500 [[EK]], w 9505 [[EK]] istniało już tylko ostatnie państwo «Šúr Šano» "[[Górski Szur]]" ze stolicą w [[Tuwwa|Tuwwie]] w stanie semi-permanentnego oblężenia, wcielone do państwa [[Boate]]. Do roku 11000 [[EK]] Enenkowie całkowicie zniknęli również etnicznie.

Historycznie, Szur był królestwem, w którym władzę dzierżył król (en. ''«tā́len»'' {{IPA|/tǎːlɛn/}}, dosł. "mówca") najsilniejszego miasta-państwa (en. ''«tālesā́ti»'' {{IPA|/taːlɛsǎːti/}}) — początkowo Futty, potem Tuwwy. W ciągu ostatnich paruset lat doszło jednak do upadku ostatniej dynastii tuwwskich mówców i obecnie Szur znajduje się w okresie rozbicia dzielnicowego, gdzie talesati nie było w stanie narzucić innym swojej hegemonii. Jednakże w ciągu ostatnich lat w polityce Szuru dominować zaczęły tzw. Trzy Wielkie Talesa: Ejin (en. ''«Eyîn»'' {{IPA|/ʔɛjîːn/}}), Ewan (en. ''«Ewán»'' {{IPA|/ʔɛwán/}}) oraz Tuwwa (en. ''«Túwwaʼ»'' {{IPA|/túwːaʔ/}}).

__TOC__

=Nazwa=
Słowo ''Enenk'', ''Enenek'' pochodzi od [[język enencki|enenckiego]] słowa ''Énenki'', będącego derywatem słowa ''énen'' oznaczające człowieka, mieszkańca lub obywatela. ''Kíli Ehinénkas'' oznacza więc "ziemie ludzi" (''kíli'' "ziemie"). Słowo Szur tymczasem pochodzi najprawdopodobniej od przymiotnika ''šúri'', które przetłumaczyć można jako "odległy", "osamotniony".

==W innych językach==
{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Język
!Szur
!Enenk
|-
|[[Język murski|murski]]
|Cudu
|Te Einenki
|-
|[[Język ayu|ayu]]
|{{Ayu|Σύρι}} ''Huri'' /'syɾi/, /'hyɾi//
|{{Ayu|Ενενκε}} ''Enenke'' /'eneŋke/
|}

=Flagi/symbole=
{| border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 75%;"
|-
|style="border: 1px #aaaaaa solid;"|'''Uwaga:''' ''Te flagi zostały zaprojektowane przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]], już po usunięciu [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] z projektu [[Kyon]]. Były potrzebne do użycia w artykułach o wojnach Szurii.''
|}
Poniższe flagi bywały używane dla oznaczenia najważniejszych państw-miast.
{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Państwo-miasto
!Flaga
|-
![[Tuwwa]]
|[[Plik:Tuwwa_flag.png|350px]]
|-
![[Futta]]
|[[Plik:Futta_flag.png|350px]]
|-
![[Ein]]
|[[Plik:Ein_flag.png|350px]]
|-
![[Ewan]]
|[[Plik:Ewan_flag.png|350px]]
|-
![[Hemele]]
|[[Plik:Hemele_flag.png|350px]]
|}

=Geografia=
Szur jest terytorium w zdecydowanej większości górzystym. Tereny nizinne występują wyłącznie na cienkim paśmie wzdłuż wybrzeży oceanu (jednakże wysokość dosyć szybko wzrasta) oraz na północy. Wysokość nad poziomem morza mocno się waha, najwyższe góry osiągają wysokość do ok. 13 km n.p.m.<ref>Wysokość względna to ok. 11 km.</ref> Większość Szuru znajduje się na wyżynach na wysokości ok. 1 km n.p.m.

Szur oddzielony jest od [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu|Wielkiej Pustyni Południowej]] naturalną barierą w postaci wysokich gór; ich linia jest jednakże nieregularna i często pojawiają się szerokie wyrwy, których wysokość względna nie wynosi więcej 1-2 km. Z gór spływają dwie rzeki — Gahama (enen. ''Ĝaháma'') na południu i Tawgan (enen. ''Tā́wgan'') na północy.

=Historia=
{{Główny artykuł|Historia Szuru}}

=Miasta=
Poniżej podano listę ośrodków miejskich Szuru powyżej 25 000 mieszkańców.
{|class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|-
!Nazwa polska ''Nazwa oryginalna''
!Położenie na mapie
!Liczba ludności (w tys.)
!Talesati
|- style="background-color:lightgreen"
!Anuraki ''Ānurākiʼ''
|[[Plik:gdzieanuraki.png|80px]]
|65
|Anuraki
|- style="background-color:pink"
![[Ein]] ''Eyīn''
|[[Plik:gdzieein.png|80px]]
|100
|[[Ein]]
|- style="background-color:lightyellow"
![[Ewan]] ''Ewan''
|[[Plik:gdzieewan.png|80px]]
|155
|[[Ewan]]
|- style="background-color:khaki"
![[Futta]] ''Futtaʼ''
|[[Plik:gdziefutta.png|80px]]
|30
|[[Futta]]
|- style="background-color:palevioletred"
!Hemele ''Ħēmēle''
|[[Plik:gdziehemele.png|80px]]
|50
|Hemele
|- style="background-color:lightgreen"
!Taka ''Takā''
|[[Plik:gdzietaka.png|80px]]
|70
|Anuraki
|- style="background-color:pink"
!Jumma ''Yummaʼ''
|[[Plik:gdziejumma.png|80px]]
|40
|Ein
|- style="background-color:lightblue"
![[Tuwwa]] ''Tuwwaʼ''
|[[Plik:gdzietuwwa.png|80px]]
|170
|color=blue|[[Tuwwa]]
|}

=Kalendarz=
Enenkowie dzielą rok na piętnaście pięciodniowych tygodni. Dodatkowo co pięć lat dodaje się jeden specjalny dzień na koniec roku, by zapobiec przesunięciu pór roku (rok na Kyonie trwa ok. 75,2 ichniejszych dni). Ostatni dzień tygodnia jest dla większości ludzi wolny. Poza tym w wielu większych miastach odbywają się regularne, cotygodniowe targi. Poszczególne tygodnie nie mają swoich nazw; są po prostu numerowane. Ponadto podawanie tygodnia w datach jest dosyć rzadkie. Zwykle, podając datę, wymienia się po prostu numer dnia w roku<ref>Podawanie dnia tygodnia byłoby redundantne, jako że piątkowo-dwudziestkowy system liczbowy enenczcyzny pokazuje go zwykle explicite.</ref>

=Religia=
{{Główny artykuł|Religia Enenków}}
Podstawowym pojęciem enenckiej religii jest ''Tixān'' {{IPA|[tiˈxaːn]}}. Słowo to trudno przetłumaczyć; jego znaczenie można przybliżyć jako "świat duchowy, idei", "eter"; jest to też słowo używane na określenie enenckiego panteonu, ogółu bóstw a często także innych istot niematerialnych. Wśród szurskich duchownych i uczonych nie ma zgody co do natury Tichanu — jedni uznają go za osobowe bóstwo a nawet czczą, inni traktują go raczej jako metaforę rzeczywistej natury świata, niedostrzegalnej dla ludzkiej percepcji.

Pierwotnym bóstwem Enenków jest Ūli — Bóg Słońce — który rozjaśnił pustki Tichanu, tworząc w ten sposób świat rzeczywisty — niebo i ziemię. Z powodu tabu nazywany jest często "Niemową" (enen. ''Meytālešin'' {{IPA|[mejtaːleˈʃin]}}), ponieważ uznaje się, iż po ukończeniu swego dzieła Uli udał się z powrotem do swego niebiańskiego pałacu i odtąd nie ingeruje bezpośrednio w sprawy świata. Nie oznacza to jednak, iż nie ma on znaczenia w wierzeniach Enenków — jest on gwarantem istnienia całego świata materialnego. Nie zanosi się do niego prywatnych intencji, ale kult Ulego, prowadzony przez "Niemych kapłanów" (enen. ''Meytāle Tihixānea'' {{IPA|[mejˈtaːle tihixaːˈnea]}}), jest trzonem enenckiego społeczeństwa; bluźnienie na Boga Słońce zazwyczaj jest karane śmiercią.

=Gospodarka=
W większości tales występuje gospodarka pałacowa. Każdy dorosły obywatel talesati jest zobowiązany zapłacić podatek w postaci surowców (np. rolnicy oddają część swoich plonów, rzemieślnicy wyprodukowane narzędzia) lub pracy. Państwo może także wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt (np. właściciel kamieniołomu może być zobligowany do zaopatrzenia miasta w kamienie do budowy muru). Urzędnicy opłacani przez państwo nie płacą podatków, podobnie jak lekarze czy nauczyciele; w ostatnich latach doprowadziło to do znacznego wzbogacenia się i wzmocnienia pozycji klasy podobnej do europejskiej burżuazji. Podatki są sumiennie egzekwowane, a uchylanie się od ich płacenia karane surowo — nawet śmiercią. Sama gospodarka w Szurze jest jednak dosyć liberalna i w większości tales nie ma większych obostrzeń prawnych, które ograniczałyby handel.

Gospodarkę większości państw Szuru można określić mianem gospodarki pałacowej. Obywatele płacą podatki, zwykle w postaci części wyprodukowanych przez siebie dóbr — np. rolnicy oddają zboże, rzemieślnicy narzędzia. Państwo może też wyegzekwować podatek w postaci zamówienia na konkretny produkt. Podatków nie płacą natomiast urzędnicy państwowi. Dokładny opis systemu podatkowego funkcjonującego w większości miast-państw opiszę dokładniej kiedy indziej. Poza obowiązkiem płacenia podatków gospodarka w Szurze jest dosyć liberalna i zwykle nieograniczona żadnymi surowymi przepisami. Głównym środkiem płatniczym są różnego rodzaju płaciwa czy bite w niektórych państwach pieniądze je reprezentujące. Jeśli chodzi o rolnictwo, hoduje się właściwie wszystko — od ryżu, przez owoce i warzywa, po rośliny o zastosowaniach w medycynie czy wykorzystywanych do wyrobu towarów luksusowych. Na mniej żyznych terenach pasie się zwierzęta. Ważną rolę w gospodarce odgrywają wyrąb drzew i górskie kamieniołomy. W miastach większość populacji stanowią rzemieślnicy zajmujący się przetwarzaniem zakupionych surowców na konkretne produkty.<ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php/topic,1858.0.html</ref>

=Szur jako projekt=
Szur został napisany przez [[Użytkownik:Spiritus|Spiritusa]] w roku 2020-tym po oddaniu jemu tej części [[Kanisja|Kanisji]] przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] po to, aby te ziemie zagospodarować. Spiritus napisał tylko część wydarzeń, następnie zaprzestał jakichkolwiek działań i odpowiedzi na wezwania. W roku 2024 podjęto decyzję o cofnięciu wszystkich wydarzeń historii Szuru o tysiąc lat [[Kyon]]u, a następnie uznano, że państwo i naród zniknęli bezpowrotnie, zwalniając cały ten obszar dla innych projektów.

{{Kyon do dewastacji}}

=Przypisy=
<references/>
{{Państwa Kyonu}}
[[Kategoria:Państwa Kyonu]][[Kategoria:Szur]]

Język bukiński

2026-02-28T07:46:52Z

Canis:

'''Język bukiński, bukińszczyzna (bk. būkųzke, būkųzky iazyk, būkųzka mowa)''' - zachodniosłowiański język sztuczny. Posługuje się nim lud Buków. Projekt powstał z inicjatywy Tynnai w 2025 roku.
{| class="wikitable"
! colspan="2" |'''būkųzky iazyk'''
|-
|Obszar
|Pomorze, Polska
|-
|Liczba mówiących
|52 tys. użytkowników
|-
|Pismo/alfabet
|łacina
|-
! colspan="2" |klasyfikacja genetyczna
|-
|klasyfikacja genetyczna
|

* Języki indoeuropejskie
* Języki bałtosłowiańskie
* Języki słowiańskie
* Języki zachodniosłowiańskie
* Języki lechickie
* Grupa środkowolechicka
* Język prabukiński
* Język średniobukiński
* Język nowobukiński (bukiński standardowy)
|-
! colspan="2" |Status oficjalny
|-
| colspan="2" |Pomorze, Polska
|-
|Kod
|bk
|-
|Słownik
|Ślauwik bukųzkyi mowy
|}

= Historia =
Ludy Bukowskie osiedliły się w Polsce z początkiem XIII n.e; prawdopodobnie przybyli z wyspy Wolin, choć niektóre źródła podają, że przybyli z terenów Prus, dzisiejszego terytorium rosyjskiego obwodu kaliningradzkiego. Język posiada wiele cech języków bałtyckich oraz już nieistniejącej grupy pomorskiej języków lechickich. Posiada także zapożyczenia z języka kaszubskiego, litewskiego oraz rosyjskiego.

= Alfabet =
{| class="wikitable"
|+Alfabyt
!bukiński
!IPA
|-
|Aa
|a
|-
|Åå
|ɔ, ä
|-
|Āā
|a:
|-
|Bb
|b
|-
|Cc
|t͡s
|-
|Dd
|d
|-
|Ee
|ə, iɛ
|-
|Ëë
|ɛ
|-
|Ff
|f
|-
|Gg
|g
|-
|Hh
|x
|-
|Ii
|i
|-
|Īī
|i:
|-
|Kk
|k
|-
|Ll
|l
|-
|Łł
|w
|-
|Mm
|m
|-
|Nn
|n
|-
|Oo
|o, ɞ
|-
|Ōō
|o:
|-
|Pp
|p
|-
|Rr
|r
|-
|Ss
|s
|-
|Tt
|t
|-
|Uu
|u
|-
|Ųų
|ũ
|-
|Ww
|v
|-
|Yy
|ɪ
|-
|Zz
|z
|-
|Żż
|ʒ
|}

'''Uwagi:'''

= Fonetyka =
{| class="wikitable"
|+Samogłoski
!
!Przednie
!Centralne
!Tylne
|-
!Przymknięte
| align="center" |i
| align="center" |
| align="center" |u
|-
!Półprzymknięte
| align="center" |e
|
| align="center" |o
|-
!Średnia
|
| align="center" |ə
|
|-
!Półotwarte
| align="center" |ɛ
| align="center" |ɞ
| align="center" |ɔ
|-
!Otwarte
|
| align="center" |ä
|
|}
Cechy fonetyczne:

= Gramatyka =

=== Zaimki osobowe ===
{| class="wikitable"
|+lp
!pl
!bk
|-
|ja
|jå
|-
|ty
|ty
|-
|on/ona
|won/wona
|}
{| class="wikitable"
|+lmn
!pl
!bk
|-
|my
|my
|-
|wy
|wy
|-
|oni
|woni/wony
|}

=== Odmiana "być" (bytu) w czasie teraźniejszym ===
{| class="wikitable"
!lp
|-
|jå jëstam
|-
|ty jëstes
|-
|won/wona jes
|}
{| class="wikitable"
!lmn
|-
|me jëseżme
|-
|we jëseżcie
|-
|woni/wone sų
|}

==== Tworzenie zdań w czasie teraźniejszym (prezenz) ====
Ja jestem Polakiem. - '''Jå jëstam Polak.'''

Ona jest lekarką. - '''Wona jes doktor.'''

My jesteśmy biedni. - '''Me jëseżme biade.'''

On jest chory. - '''Won jes nezdrawy.'''

=== Odmiana "być" (bytu) w czasie przeszłym ===
{| class="wikitable"
!lp
|-
|jå był
|-
|ty byłos
|-
|won/wona był/była
|}
{| class="wikitable"
!lmn
|-
|me bełyzme
|-
|we bełyzcie
|-
|woni/wone były
|}

==== Tworzenie zdań w czasie przeszłyn (praiżde) ====
Ja byłem w sklepie. - '''Jå był wu magazynų.'''

Ona była u koleżnaki. - '''Wona była u prziådky.'''

Oni byli niemili. - '''Woni były nemylë'''

On był w lesie. - '''Won był wu lësu'''.

= Tłumaczenia =

=== Deklaracja praw człowieka ===
'''''Wsiytczāi lidië rodzų sa wulne ë rōwne wu swych czistnoce ë swych prawach. Māių dostiene rozimom ë simoniei ë māių påstapywaut wubac druchen wu duchu bracinotī.'''''

=== Modlitwa Pańska ===

'''''Odcza nasz, jaszy jës wu nebezach'''''

'''''niach sa swiocy twa miana'''''

'''''niach przindza twa krålestwa'''''

'''''niach mudzaie twa wola'''''

'''''jak wu nebesach tak uz na żemli'''''

'''''Chlebe neszego pawszadniagu dei nōm dzysaī'''''

'''''ë adpastų nōm nachie winy'''''

'''''jako ë my adpåstame nażym winowajsom'''''

'''''A nie dopusta na naz pokuszenio'''''

'''''ale naz zbaw oda złego. Āmen'''''
= Porównanie języków =
{| class="wikitable"
|+
!polski
!kaszubski
!połabski drzewiański
!bukiński
|-
|ogień
|òdżiń
|viďėn
|woigyn
|-
|woda
|wòda
|wådă
|wådai
|-
|zima
|zëma
|zaimă
|zīma
|-
|śnieg
|sniég
|sneg
|snieg
|-
|wieczór
|wieczór
|vicer
|wyciar
|-
|wiatr
|wiater
|v́otĕr
|wietr
|-
|ręka
|rãka
|rǫkă
|rųka
|}

[[Kategoria:Conlangi]]

Język yuke

2026-02-21T08:03:35Z

Canis:

{{Nuaria intro}}
{{Język
| kolor = #99ccff
| kolor2 = darkblue
| nazwa = Język yuke
| nazwa własna = Yuketon · ᔪᑫᑐᕝᓐ
| państwa f = '''Tsila:''' Ora<hr/>'''[[Kyon]]:''' [[Nuaria|Amaxus Nuaria]]
| mówiący f = '''Tsila:''' ?<hr/>'''[[Kyon]]:''' ok. 300 tys. ludzi
| kraje = '''[[Kyon]]:''' [[Nuaria|Amaxus Nuaria]]
| twórca = [[Użytkownik:Canis|Canis]]
| rok = 2010
| wersja = 2.4
| alfabet = łaciński, sylabariusz inuicki
| typologia = SVO
| klasyfikacja = <hr/>Języki yuketońskie - yuketon anvaan - '''yuketon suvaan'''
| regulowany = ''?''
| conlanger1 = yuk
| tekst jaki = Przykład
| tekst = "Yuketon ſuvaan aſſara 
Yuketon ſuvaan puara 
Suvaan nuani jarſans yuktenmeve 
yuketen mava"
}}
{{sp}}'''Język yuke''' (yuk. ''yuketon'' /jyge'don/, sylabariuszem inuickim: ᔪᑫᑐᕝᓐ) - język [[Użytkownik:Canis|Canisa]] zapoczątkowany w roku 2010 na potrzeby kilku conworldów, pierwotnie wykorzystany w 2014 roku na planecie Tsila /'tsila/ przez mieszkańców teokratycznej i technokratycznej Świętej Republiki Ora ze stolicą w Nirahi. Następnie był wykorzystany do conworldu [[Kyon]], jako język [[Nuaria|Amaksusu Nuarii]].

Z językoznawczego punktu widzenia, juka może być podsumowany jako zgrupowanie dialektów raczej niż jeden język (podobnie jak np. [[Język ayu|ayu]]). Pomimo stosunkowo długiej historii conlangu, nigdy nie uzyskał takiej uwagi jak [[język ahtialański]] czy [[ayu]], ale był wspominany, co spowodowało, że istnieje kilka bardzo niedopracowanych, niespójnych kodyfikacji, nie traktowanych zbyt kanonicznie. Drobne próby zmian podejmowano w latach 2013, 2015 i 2017-2018. Doczekał się jednak dokumentu regulującego, choć dane w nim też są niespójne. W 2020 roku, Canis planował doprowadzić język do porządku, ale zawiódł. Podobne plany były podjęte w roku 2021 i 2023, bez skutku. Następne ''były planowane'' w 2025 roku<Del>, bo co może pójść nie tak</del>, niestety w 2025 próba zrobienia czegoś rozsądnego z Yuketonem nieoczekiwanie zakończyła się niepowodzeniem. Zapewne 2026 to będzie rok sukcesu.

Pokrewnym językiem jest [[język aksajoński|aksajoński]].

[[Kategoria:Nuaria]][[Kategoria:Języki Kyonu]]

Święta Republika Tangii

2026-01-04T09:16:27Z

Canis: /* Nazwy w różnych językach */

{{Kyon aktywny}}
{{FTI góra}}
{{Cpaństwo
|czasy litera = F2
|czasy kolor otoczki litery = #29a3a3
|czasy kolor tła tekstu = #29a3a3
|czasy kolor tekstu = white
|tło tekstu = black
|poziom tekst kolor = white
|czasy kolor otoczki cyfry = #003300
|czasy kolor tła tekstu cyfry = #003300
|poziom rozwoju kolor tekstu = white
|poziom rozwoju cyfra = 11
|poziom tekst = ''Państwo conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|rok = LATA 11006 EK
|flaga = [[Plik:FTI flag.png|225px|border]] Flaga Tangii
|herb = [[Plik:FTI CoA.png|210px|border]] Godło Republiki
|przed = [[FTI (1'6 EK)|FTI 10600 EK]]
|po = [[FTI (późna)|FTI (późna)]]
|transliteracja nazwy państwa = Święta Republika Tangia
|nazwa własna państwa = ΦΑΝ·ΤΑΝΓΥΑ·ΙΤΙΚΟΡΗΡΟ ΚΥᾺΧΑΝΧΑΡΑΙ·ΦΑΝΦΑΚΆΝ
|lokalizacja = [[Plik:FTI na świecie - 11000 EK.png|border|401px]] Tangia na [[Kyon|świecie]] [[Plik:FTI Amau.png|border|400px]] Miasta w FTI
|stolica = [[Kun|Miasto Kun]]
|porządek prawny = Prawo stanowione
|ustawa zasadnicza = [[Konstytucja FTI]]
|języki urzędowe = [[Język ayu|Język Ayu]]
|języki = [[Język ayu|Język Ayu]]
|głowa państwa = Prezydent Republiki
|władca = [[Hatori Ton Anate]]
|ustrój = Republika Federalna
|kiedy = 11 006 [[EK]]
|ludność całkowita = 292 239 264
|etnografia = [[Tangijczycy]]
|średnia długość życia = 73 lat
|hymn narodowy = {{Ayu|«Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο!»}}'' [[Ayu:Hymn Republiki Tangijskiej|"Święta, Republika Tangia!"]] [[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3]]
|pojawienie = 10319 [[EK]], niepodległość od [[Państwo Neszów|P. Neszów]] po [[Wielka Okupacja Kaori|Okupacji Kaori]]
|koniec = [[Święta Republika Tangii (późna)|późna FTI]]
|religia państwowa = [[Ko'ari]]
|typ religii = System filozoficzno-religijny
|siła wyższa = Emergencja człowiecza
|ośrodki kultu = [[Kun Leita]], [[Naratai]], [[Afari]], [[Hatlangao]], [[Orumilo]], [[Reitika]]
|wolność wyznaniowa = Ograniczona
|inne religie = [[Neokaraizm]], [[Neoszamanizm tangijski]], religie lokalne, nowe wierzenia
|regiony = [[wyspa Kaori]] ([[Kanisja]])
|powierzchnia = 1 014 748 km² [[wyspa Kaori]]
|klimat = wybrzeża, lasy deszczowe, lasy umiarkowane, wysokie góry, pustynie
|eksport do = [[Secht]], cały świat
|towary eksportowe = optyka, elektronika, popkultura, awionika, motoryzacja, koleje, uzbrojenie
|import z = [[Secht]], cały świat
|towary importowe = żywność, materiały surowe
|system monetarny = fiducjarny
|waluta = 1 [[Aotai]] = 100 kunei
|kod waluty = AOT
|motto = «ΦΕΡΥΚΑΝῈΝ·ΧΥᾺΧΥΡΑΝΓΆΝ» "Nasza wolność i miłość do ludzi"
}}'''Święta Republika Tangia, Parlamentem Postanowiona''' lub po prostu '''Tangia''' - państwo o ustroju federalno-republikańskim na [[wyspa Kaori|wyspie Kaori]] i okolicznych archipelagach w [[Kanisja|Kanisji]] ([[Kyon]]), o powierzchni 1 014 748 km² i populacji około 292 milionów ludzi, ze stolicą w mieście [[Kun Leita|Kun]] na północno-wschodnim wybrzeżu. FTI charakteryzuje nietypowy ład społeczno-kulturowo-polityczny przypominający system teokratyczny, ale w którym zamiast wiary w boga/bogów występuje silnie propagowany i obligatoryjny laicki system etyczno-filozoficzno-religijny zwany [[Ko'ari|"Ko'ari"]].
<center>
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%; text-align: center;"
|-
!Język
!Krótka nazwa państwa
!Pełna nazwa państwa
!Nazwa mieszkańca
|-
|[[Język ayu|Ayu]]
|{{Ayu|Τανγυα}} ''Tangua'' {{IPA|/'tʰaŋgwa/}}
|{{Ayu|Φαν Τανγυα Ιτικορηρο, κυὰΧανχαραι Φανφακάν}} ''Fan Tangua Itikoreiro, kuàHanharai Fanfakán'' {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo kʰʷəˈhanhaɾaɪ̆ ɸanɸəˈkʰan/}} [[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Short.mp3]]
|{{Ayu|Τανγυαραι}} ''Tanguarai'' {{IPA|/'tʰaŋgwaɾai/}}
|-
|}
</center>
FTI w roku 11 000 [[EK]] jest odpowiednikiem cywilizacyjnym Ziemi w roku 2120, i jest pierwszym projektem w [[Kyon]]ie przed długo omawianą epoką typu [https://en.wikipedia.org/wiki/Cyberpunk cyberpunk], czyli nieodległej przyszłości, stylistycznie opracowanym w stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Solarpunk solarpunk]. Państwo jest futurystyczne, zurbanizowane, przechodzi swój złoty wiek i mierzy się ze swoimi problemami. Jest zróżnicowane kulturowo, etnicznie, i jest wysoko zaawansowane technologicznie. Posiada zaawansowaną infrastrukturę, jest wysoko zelektryfikowane, z rozwiniętym przemysłem, stanowi hub logistyczny zachodniego [[Kyon]]u, jest ważnym centrum finansowym, posiada elektrownie atomowe. Posiada nowoczesną armię, potężną flotę morską i powietrzną, sieć satelitów, i broń atomową. Symbolem Tangii republikańskiej są jakiekolwiek złote wzory na białym tle, symbolizujące dobrobyt wynikający z czystości, często z szafirowymi dodatkami symbolizującymi kaoryjskie (tangijskie) korzenie idei.

[[Plik:FTI Collage.png|300px|thumb|left|1: [[Hanharai]] (parlament), 2: Komplex fabryczny Tongami Akala, 3: Giełda w [[Naratai]], 4. Koncert [[Hang Yomi]], 5. Maraton w [[Reitika|Reitice]], 6. Dzieci tangijskie.]]Ciężko jednoznacznie określić sąsiedztwo geograficzne FTI, ponieważ jest to jedyny projekt [[Kyon]]u tak daleko wysunięty w przyszłość. Inni twórcy projektu tkwią w XV wieku, nie XXII wieku. Nie wiadomo, jakie inne kraje, oraz w jakiej formie, znajdują się naokoło, co stwarza problemy, ponieważ Kyon w 11 000 roku jest zglobalizowany.

Święta Republika Tangia w roku 11 000 [[EK]] i Tangia jako cała przeżywała swój złoty wiek. Korzenie kultury republikańskiej Tangii wywodzą się z frakcji [[Inyorai]] z czasów imperialnych, szczególnie [[TWD|tangijskiej wojny domowej]]. Po [[Impakt Kunatlyjski|zniszczeniu miasta Kun Atla przez meteoryt]] w 9861 [[EK]], społeczeństwo tkwiące w wysokim napięciu rozpoczęło wtedy wojnę domową, której Inyorai byli ważną częścią, ale zarówno republikanie, jak i [[Teilanrai|imperialiści]] przegrali wojnę na rzecz [[Akiokarai|komunistów tangijskich]], którzy scedowali wszystko poza [[wyspa Kaori|wyspą Kaori]] i zaprowadzili u siebie komunizm - [[Akioka|państwo Akioka]]. To państwo, rządzone dyktaturą [[Ken Akirome|Kena Akirome]], doprowadziło do śmierci milionów ludzi wskutek głodu i represji, po czym kraj został najechany przez [[Państwo Neszów]], wskutek czego część [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]] w latach 10059 do 10319 [[EK]] tkwiła pod ich okupacją, a za pozostałą część rozbiorów odpowiadała [[Buania]] oraz [[Secht]]. Powolna odbudowa jedności narodu przeciw okupantom, oraz kultura z przewagą idei republikańskich, spowodowała, że Secht i Buania oddały Tangii niepodległość, a Neszowie finalnie także wycofali się wskutek swojego głębokiego kryzysu wewnętrznego. Po powstaniu FTI, kraj wpierw zbudował swoją potęgę gospodarczą, rozpoczynając od bycia tanią siłą roboczą odpowiedzialną za masową produkcję tanich przedmiotów na eksport. Z czasem, do 11 000 [[EK]], Tangia przekształciła się z gospodarki industrialnej do w pełni rozwiniętej z nadal potężnym, ale już malejącym sektorem przemysłowym i coraz silniejszym sektorem usługowym, w szczególności teleinformatycznym, i finansowym, w zakresie bankowości.

Za złote czasy Republiki odpowiadają zatem:
* Przedłużony okres pokoju.
* Okres odbudowy kraju i modernizacja przez [[Państwo Neszów]] i [[Secht]] podczas [[Wielka Okupacja Kaori|okupacji]].
* Następnie, okres potężnej industrializacji młodej Republiki, z tanią siłą roboczą, i powstanie jej potęgi produkcyjno-eksportowej.
* Następnie, okres poprawnego przekształcenia w nowoczesną gospodarkę, opartą o sektor usługowy, teleinformatyczny oraz finansowy.
* Specyficzna kultura oparta na religijnej moralności bez żadnej deifikacji, scalenie narodowe oraz pokojowe nastawienie Tangijczyków.

Za słabości Republiki wymienia się czasami:
* Przeludnienie i problemy związane z megamiastami.
* Napływ nieintegrującej się migracji z krajów ubogich i ogarniętych konfliktami.
* Pojawiające się rozdziały wewnętrzne, uwidocznione w systemie demokratycznym, polaryzacja szczególnie na tle migracji.
* Mimo upływu czasu od okupacji, nadal widoczne są podziały pomiędzy północą i południem, wschodem a zachodem.

Tangię jako projekt prowadzi [[Użytkownik:Canis|Canis]]. Jest jednym z pierwszych państw projektu [[Kyon]]. Jest najbardziej rozwiniętym projektem tego autora, nie tylko z uwagi na ilość tekstu i dbałość o szczegóły, ale także na matematyczne podejście do demografii i gospodarki, z zależnością statystyk od siebie. Demografia jest rozbijana "od góry do dołu" na coraz drobniejsze grupy społeczne, do których dopisywane jest wynagrodzenie. Na podstawie tych działań udaje się ustalić wiele szczegółów, które do tej pory przy takich projektach były tylko mglistymi domysłami.

<center>{{Kyon apokryf przyszłości}}</center>

=Nazwa kraju=
Pełna oficjalna nazwa kraju to "Święta Republika Tangia" - w języku Ayu: {{Ayu|«Φαν Τανγυα Ιτικορηρο»|100}} ''‹Fan Tangua Itikoreiro›'', wymowa: {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}. Czasami stosuje się inne określenie: {{Ayu|«Φαν Καορι Ιτικορηρο»|100}} ''‹Fan Kaori Itikoreiro›'', wymowa: {{IPA|/ɸan 'kʰa.oɾi ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}, czyli "Święta Republika Kaori". Słowo "Tangia" (w języku mahan: {{Ayu|«Τανὲμά»|100}} ''‹Tanèmá›'' {{IPA|/tane˨ma˦/}}) jest niejasnego pochodzenia. W czasach unitarnych (np. patrz: [[Tangia (8973 EK)|Tangia w roku wspólnym 8973 EK]]), spekulowano, że słowo ma związek ze słowem {{Ayu|«τανγα»|100}} ''‹tanga›'' {{IPA|/'tʰaŋga/}} oznaczającym "mistrzostwo" albo "władzę" (porównaj ze słowem: {{Ayu|«τανυ»|100}} ''‹tanu›'', {{IPA|/'tʰanʉ/}} "władca", "pan"), ale nawet w tych czasach powszechnie akceptowano pogląd, że jest to znacznie późniejsza interpretacja. Słowo "Tangia" pojawia się pierwszy raz podczas [[Okres Królestw Tangijskich|okresu Kaori]] w ośmiu tekstach [[Luta ni Fari|lutafaryjskich]], gdzie tym określeniem nazywano "ciepłe kraje mórz". Prawdopodobnie przez najstarszą część historii słowo "Tangia" oznaczało po prostu "świat", a potem wyspę samą [[wyspa Kaori|Kaori]]. Po przyłączeniu [[Buania|Buanii]] do unii tangijskiej w roku 9266 [[EK]], wyspę przestano nazywać "Tangią", a nazywano jej synonimem [[Wyspa Kaori|Kaori]], tymczasem słowem "Tangia" określano polityczny ustrój podległy cesarzowi.

Słowo "Kaori" ({{Ayu|«Καορι»|100}} ''‹Kaori›'', formalna wymowa: {{IPA|/'kʰa.oɾi/}}, często: {{IPA|/'cʰœːʉ̆ɾi/}}, {{IPA|/'cʰyːɾi/}}) jest starsze i pochodzi prawdopodobnie z jednego z przedtangijskich języków rdzennych dla wyspy, bądź z jakiegoś języka [[Pinu|pinuskiego]]. Pierwotnie, oznaczała krainę dobrobytu z legend ludowych. Wiele państw feudalnych [[Okres Królestw Tangijskich|Okresu Królestw Kaoryjskich]] aspirowało do uznania się za "Kaori". Słowo oznacza też [[Korona Kaori|Koronę Kaori]] ({{Ayu|«Καορι Νϋι»|100}} ''‹Kaori Nui›'' {{IPA|/'kʰaoɾi 'nyɥi/}}), której przypisywano potężną moc magiczną, dającą coś w stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Mandate_of_Heaven Mandatu Niebios] i o ten przedmiot toczono wtedy krwawe wojny.

Świętą Republikę Tangijską nazywa się czasami innymi określeniami:
* {{Ayu|«Τηλεα ῡ Λϋα νι Φανγ»|100}} ''‹Teilea yu Lüa ni Fang›'' {{IPA|/'tʰejɫea ɥy 'ɫʉwa ni ɸaŋ/}} - "Kraj Bieli i Złota". Odnosi się do obscenicznie bogatej narodowej stylistyki ornamentów ze złota na czystym białym tle.
* {{Ayu|«Κυναὶ Χυὰεριὶ Νινατ»|100}} ''‹Kunaì Huàeriì Ninat›'' {{IPA|/'kʰʉnaj hwə'ʔerij 'ninat/}} - "Dobroć Mórz i Ziemi". Określenie propagandowe.
* {{Ayu|«Πιλό νι Ρανγ»|100}} ''‹Piló ni Rang›'' {{IPA|/pi'ɫo ni raŋ/}} - "Ryż i Światło". Odnosi się do ogromnej produkcji ryżu oraz wszechobecnego sztucznego światła.
* {{Ayu|«Φαρράλητανὰ Ταυαν»|100}} ''‹Farráleitanà Tawan›'' {{IPA|/ɸər'raʔ 'ɫejtanə 'tʰawan/}} - "Kraj Megamiast". Odnosi się do wielomilionowych, przeludnionych miast.
* {{Ayu|«Καμπια ῡ Οναραῐ»|100}} ''‹Kampia yu Onaraĭ›'' {{IPA|/'kʰampʲa ɥy 'ʔonaraj.ji/}} - "Naród Rekinów". Jest to samo-obelga, która opisuje tendencję Tangijczyków do waśni i zadawania bratobójczego cierpienia. Bezpośrednio odnosi się do [[TWD|Tangijskiej Wojny Domowej]]. Na podstawie tych słów, powstała pieśń o tym samym tytule<ref>Patrz: [[Ayu:Naród Rekinów|"Naród Rekinów"]].</ref>, patrz: [[Ayu:Naród Rekinów|"Naród Rekinów" (piosenka)]].

Historycznie, używano też innych określeń:
* {{Ayu|«Ρανγνὰ Ταυαν»|100}} ''‹Rangnà Tawan›'' {{IPA|/'raŋgrə 'tʰawan/}} - "Świetlisty Kraj". Płazy i niektóre gatunki ryb wytwarzają maź luminescencyjną, która po naświetleniu oddaje światło do 48 godzin. Pokrywano nią zbroje ceremonialne i niektóre okręty.
* {{Ayu|«Ταυαν ῡ Λουρη»|100}} ''‹Tawan yu lourei›'' {{IPA|/'tʰawan ɥy 'ɫœːʉ̆ɾej/}} - "Kraina Szkła". Tangia w średniowieczu wyspecjalizowała się w optyce, obróbce szkła w celach obserwacyjnych.
* {{Ayu|«Τηλεα ῡ Ομα‘ε»|100}} ''‹Teilea yu Oma'e›'' {{IPA|/'tʰejɫea ɥy 'ʔomaʔe/}} - "Państwo Kuszy". Kusza była bronią ceremonialną.

Buańczycy nazywają kraj "Tañusy" /taŋusɯ/, gdzie człon "-sy" dotyczy państwa. W [[Secht|Sechcie]] nazywa się go w [[język nowosechtoński|nscht.]] {{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto}} ''Tānū''. [[Ajdynir]] nazywa Tangię "Tāzhvanir" /ta:ʐvaˈɲir/.

==Nazwy w różnych językach==
Poniższa tabela przedstawia nazwy Tangii w różnych językach.

{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!język
!nazwa państwa
!pełna nazwa państwa
!nazwa mieszkańca
|-
!colspan=4|większe języki ziemskie
|-
|Polski
|Tangia {{IPA|/'taŋgʲa/}}
|Święta Republika Tangia {{IPA|/'ɕfʲẽnta rɛ'publika 'taŋgʲa/}}
|Tangijczycy {{IPA|/taŋgij't͡ʂɨt͡sɨ/}}
|-
|English
|Tangia {{IPA|/'tʰæŋgʲə/}}
|Holy Republic of Tangia {{IPA|/'həʊ̆li ɹʷə'pʰʌblɪk əv 'tʰæŋgʲə/}}
|Tangians {{IPA|/'tʰæŋgʲænz/}}
|-
|Español
|Tangia {{IPA|/'tangʲa/}}
|Santa República de Tangia {{IPA|/'santa re'publika de 'tangʲa/}}
|Tangiano {{IPA|/tan'gʲano/}}
|-
|官话 (chiński)
|塔尼亚 ''Tǎníyǎ'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨/}}
|塔尼亚神圣共和国 ''Tǎníyǎ Shénshèng Gònghéguó'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨ ʂɘ˩˥nʂɘ˥˩ŋ ko˥˩ŋhɘ˩˥kʷo˩˥/}}
|塔尼亚人 ''Tǎníyǎ rén'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨ ɻɘ˩˥n/}}
|-
|Français
|Tangia {{IPA|/tɑ̃'gja/}}
|Sainte République du Tangia {{IPA|/sɑ̃t ʁepy'blik dy tɑ̃gia/}}
|Tangiens {{IPA|/tɑ̃'gjɛ̃/}}
|-
|Deutsch
|Tangien {{IPA|/'tʰangʲen/}}
|Heilige Republik Tangien {{IPA|/'haɪ̆ligə ʀepub'lik 'tʰangʲen/}}
|Tangienisch {{IPA|/tan'gʲenɪʃ/}}
|-
|Русский
|Тангия {{IPA|/'tangijə/}}
|Святая Республика Тангия {{IPA|/svʲɪ'tajə rʲɪs'publikə 'tangijə/}}
|Тангийцы {{IPA|/'tangijt͡sɨ/}}
|-
|Português
|Tangia {{IPA|/ˈtɐ̃w̃ʒʲa/}}
|Santa República Tangian {{IPA|/ˈsɐ̃w̃tə ʁəʃˈpublikə ˈtɐ̃w̃ʒʲa/}}
|os Tangianos {{IPA|/us ˈtɐ̃w̃ʒʲanus/}}
|-
!colspan=4|współczesne języki [[Kyon]]u
|-
|'''[[Język ayu|Ayu]]'''
|{{Ayu|Τανγυα}} ''Tangua'' {{IPA|/'tʰaŋgwa/}}
|{{Ayu|Φαν Τανγυα Ιτικορηρο}} ''Fan Tangua Itikoreiro'' {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}
|{{Ayu|Τανγυαραι}} ''Tanguarai'' {{IPA|/'tʰaŋgwaɾai/}}
|-
|[[Język aksajoński|Aksajoński]]
|탄놔헤 ''‹Tannwahe›'' {{IPA|/ˈtʰanːʷahe/}}
|탄놔헤 고루오 인난 ''‹Tannwahe Koruo Innan›'' {{IPA|/tʰanːʷaˈhe k͈oruˈo ˈinnan/}}
|탄놔레간 ''‹Tannwaregan›'' {{IPA|/tʰanːʷaɾeˈgan/}}
|-
|[[Język hetyński|Hetyński]]
|תאנו ''Tanu'' {{IPA|/'tanu/}}
|נוץ תאנו סימהאדול ''Nuts Tanu Simh'adul'' {{IPA|/nut͡s 'tanu simhʔadul/}}
|תאנויר ''Tanuir'' {{IPA|/'tanuir/}}
|-
|[[Język misawski|Misawski]]
|តង្វា ''‹Tangva›'' {{IPA|/ˈtaŋva/}}
|តង្វា មឹស ឍក្រទ ''‹Tangva Mys Thokrot›'' {{IPA|/ˈtaŋgva mɨs tʰokrot/}}
|តង្វាឌន ''‹Tangvadon›'' {{IPA|/ˈtaŋgvadon/}}
|-
|[[Język neszyjski|Neszyjski]]
|Āes {{IPA|/ˈaːes/}}
|Āese Tā́ħen Padāilke {{IPA|/ˈaːese ˈta᷈ːχen paˈdaːi̯lkʲe/}}
|Āese {{IPA|/ˈaːese/}}
|-
|[[Język ahtialański pulserimski|Pulserimski]]
|{{Pls|𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮}} ''‹Tangwa·lor›'' {{IPA|/ˈtaŋgwaˌɫɔr/}}
|{{Pls|𐑑𐑮𐑳𐑒𐑮𐑘𐑳 𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮}} ''‹Trakrya Tangwa·lor›'' {{IPA|/ˈtrakrja ˈtaŋgwaˌɫɔr/}}
|{{Pls|𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮·𐑮𐑴𐑛}} ''‹Tangwa·lor·rod›'' {{IPA|/ˈtaŋgwaˌɫɔr rɔd/}}
|-
|[[Język nowosechtoński|Sechtoński]]
|{{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto|200}} ''Tānū'' {{IPA|/taːnuː/}}
|{{Unicode|ܣ݂ܡ ܬܲܢܵܒܳ ܣ݄ܡܗܵܐܵܕ݅ܠ|Serto|200}} ''Sim Tānav Sīmha‘adūl'' {{IPA|/sim 'ta:nav 'si:mhaʔaˌduːl/}}
|{{Unicode|ܐܵܝܬܐܲܢܝ݂ܪ|Serto|200}} ''Aytānyir'' {{IPA|/ʔaj'ta:njir/}}
|-
|[[Język nowosurandralski|Surandralski]]
|ताभनीअ ''Távaria'' {{IPA|/ˈtaːvarʲia/}}
|खापडें ताभनीट कभान्ट ''Khápazę Távarica Kavárca'' {{IPA|/ˈkʰaːpazæ̃ ˈtaːvarʲit͡sa ˈkavaːrt͡sa/}}
|डंताभनी ''Zątávari'' {{IPA|/ˈzɑ̃taːvarʲi/}}
|-
|[[Język urański|Urański]]
|{{Unicode|𐤕𐤀𐤍𐤅‎|Damase}} ''Tanu'' {{IPA|/'tanu/}}
|{{Unicode|𐤆𐤅𐤓 𐤂𐤑𐤍𐤎𐤉𐤌𐤉 𐤕𐤀𐤍𐤅|Damase}} ''Zor Gesʿnasimi Tanu'' {{IPA|/zor gesˤnasi'mi 'tanu/}}
|{{Unicode|𐤕𐤀𐤍𐤅𐤉𐤓|Damase}} ''Tanuyir'' {{IPA|/'tanujir/}}
|-
|[[Język yuke|Yuketon]]
|ᑕᓐᓄᐊᕶᕉ ''Tannuahero'' {{IPA|/tanːʷa'hɛɾɔ/}}
|ᑕᓐᓄᐊᕶᕉ ᖅᑯᕐᑊᐅᐆᕐ ᐃᓄᕐᑊ ''Tannuahero Qoruor Inorv'' {{IPA|/tanːʷa'hɛɾɔ 'q`orʷor 'inorʷ/}}
|ᑕᓐᓄᐊᓃᒐᓐ ''Tannuanekan'' {{IPA|/'tanːʷanɛˌgan/}}
|-

!colspan=4|antyczne/średniowieczne języki [[Kyon]]u
|-
|[[Język ajdyniriański|Średnioajdyniriański]]
|Tāzhvanir {{IPA|/ta:ʐva'ɲiɾ/}}
|Samrasheqvan Ahûrani Tāzhvaniraz {{IPA|/sam.raʂɛq'van axʉ'raɲi ta:ʐvaɲi'ɾaz/}}
|Tāzhvôs {{IPA|/ta:ʐ'vɤs/}}
|-
|[[Język surandralski|Średniosurandralski]]
|ताभन्ई ''Távani'' {{IPA|/ˈtɐvani/}}
|खापाडं कभान्बं ताभन्ई ''Khápázã Kavánbã Távani'' {{IPA|/ˈkʰɐpɐzɐ̃ ˈkavɐnbɐ̃ ˈtɐvani/}}
|ताभन्ईहु ''Távanië'' {{IPA|/ˈtɐvaniə/}}
|-
|}

=Symbole narodowe=
Symbolami narodowymi są flaga, herb, logo, stylistyka narodowa oraz hymn narodowy.
==Flaga, herb, logo, stylistyka==
Flaga FTI była zaprojektowana w roku 10342 [[EK]]. Biel symbolizuje czystość, złoto symbolizuje pomyślność, która z czystości wynika. Granatowy kolor symbolizuje morza i jest tradycyjnym symbolem etnicznych [[Tangijczycy|Tangijczyków]], podobnie jak symbol księżyca [[Lykaon]]a. W przeszłości był używany jako symbol jedności narodów tangijskich i symbol misji karajskiej, której celem jest rozprzestrzenienie religii wody na cały świat, w czasach obecnych jest symbolem etnicznym Tangijczyków. Związek wody z naturalnym satelitą jest silny na Ziemi, ale jeszcze silniejszy na [[Kyon]]ie, ponieważ Lykaon krąży o wiele bliżej swojej planety niż Księżyc. Centralny ornament symbolizuje jedność [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

Herb Świętej Republiki reprezentuje złoto-biały orzeł, symbolizujący niebo i ziemię, oraz orka, symbolizująca morze i etniczny naród [[Tangijczycy|tangijski]]. Orzeł, symbolizujący jednoczesną sprawiedliwość i siłę, siedzi na plecach orki, która jest wielkim, potężnym stworzeniem bez strachu.

Narodowymi barwami Republiki są biel i złote wzory na nim, czasami z granatowymi akcentami, kształtami lub przedmiotami. Biel symbolizuje prawość i czystość, złoto symbolizuje pomyślność, jaka z tego wynika. Granatowy kolor symbolizuje Tangijczyków i morze. W czasach FTI, bardzo powszechna była stylistyka typu ''art deco'', ale na białym tle - nazywano to {{Ayu|«Τανγυανὰ τυπη ῡ λϋα χυὰφανγ»|100}} ''‹Tanguanà tupei yu lüa huàfang›'' {{IPA|/'tʰaŋgwanə 'tʰʉpej ɥy 'lywa hʷə'faŋ/}} "Tangijska obsesja bieli i złota".

{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|Flaga, herb, logo, stylistyka
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:FTI flag.png|300px]]
|width="300"|[[Plik:FTI CoA.png|300px]]
|
|
|
|
|-
|Flaga Świętej Republiki.
|Herb Świętej Republiki.
|
|
|
|
|-
|width="300"|[[Plik:Tangua CoA.png|200px]]
|width="300"|[[Plik:Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png|200px]]
|-
|Powszechnie wykorzystywanym wzorem, ale nie w oficjalnych dokumentach, jest także ten wariant.
|Przez część osób, organizacji oraz firm, ale nie przez urzędy, czasami wykorzystywany jest symbol klinowy Tangii. Ten symbol jest stary istniał już podczas powstania [[Tangia (6911 EK)|Unii Tangijskiej w roku 6911]].
|-
|width="300"|[[Plik:Tangia ksiezyc morze pioro.png|200px]]
|width="300"|[[Plik:Tangia palma i morze.png|200px]]
|-
|Inne popularne symbole Tangii to białe pióro, złota palma, oraz morze.
|Białe pióro, złota palma, oraz morze.
|-
|width="300"|[[Plik:FTI separator.png|200px]]
|-
|Narodowe barwy FTI: biel i złoto.
|}

==Hymn państwowy==
: ''Pobierz nagranie hymnu FTI: [[:Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3|Hymn_FTI.mp3]]''
[[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3]]
[[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν2.mp3]]
{{Główny artykuł|Ayu:Hymn Republiki Tangijskiej}}
Tangijski hymn państwowy powstał w roku 10343 [[EK]]. Został zaprojektowany przez Arato Naku No‘e, i w odróżnieniu od innych utworów narodowych, nie wywodzi się z żadnych pieśni ludowych. Odcina się wyraźnie od historii i określa, jak ma wyglądać Tangia teraz i w przyszłości.
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align: left;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|-
![[Ayu]]
!Transkrypcja
!Polski
|-
|style="font-family: Cardo;"|«Φαράμκὲν χατα ηρο, τοʻα, ταρανγ νι χατεν. Φαν λι Τανγυανὰ Ιτικορηρο, φοʻυκὲν χυὰγιομικὲν. Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο! ΚυὰΧανχαραι φανφακάν, ρον αλεμίν χυὰλαννηρο, γιο, ατανρυαόν ιλλοὶ μηνγάν! Τοπανικὲν λιανιῐ χερινλανὶν, ταυκορα – ιλλοὶ φενγκὲν ανι, Χατλαμεορο ῡ Καορινᾰν, Ποναμα ανατλημο χυὰʻερι. Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο! ΚυὰΧανχαραι φανφακάν, ρον αλεμίν χυὰλαννηρο, γιο, ατανρυαόν ιλλοὶ μηνγάν! Ὰφφυμιρυαγιάν φανγ, ῡ ταρααλ νι ηρο τενγάν. Χακυν τονολαόν αρανγ, χυὰκοραεὶ χυρανγάν.»
|''‹Faramkèn hata eiro, to‘a, tarang ni haten. Fan lí Tanguanà Itikoreiro, fo‘uken huàyomiken. Fan, Tangua Itikoreiro! KuàHanharai fanfakán, ron alemín huàlanneiro, yo, atanruaón illoì meingán! Topanikèn lianiĭ herinlanìn, taukora - illoì fengkèn ani, Hatlameoro yu Kaorinăn, Ponama anatleimo huàʻeri. Fan, Tangua Itikoreiro! KuàHanharai fanfakán, ron alemín huàlanneiro, yo, atanruaón illoì meingán! Àffumiruayán fang, yu taraal ni eiro tengán. Hakun tonolaón arang, huàkoraeì hurangán.›''
|"Nasz bój jest przeciw złu, kagańcowi, jarzmu i biczowi. Święta jest Tangijska Republika, nasza kultura i religia. Święta, Republika Tangijska! Poprzez Parlament zdecydowano, że dla pokoju i pomyślności, zaprawdę, zawsze budujemy swą potęgę. Nasze czyny - autoryzowane głosem, a prezydent - nasz agent, z piękna [[Kaori]], z insygniami lądu i morza. Święta, Republika Tangijska! Poprzez Parlament zdecydowano, że dla pokoju i pomyślności, zaprawdę, zawsze budujemy swą potęgę. Nigdy nie przyjmę złota, rzezi i brutalności zła. Będę nawigować najwyższą logiką, i humanitaryzmem ludzi."
|-
|}

==Hymn narodowy==
: ''Pobierz nagranie hymnu narodowego: [[:Plik:Ιραχά, χο'υμνὰι! Proper.mp3|Hymn_Tangijczyków.mp3]]''
[[Plik:Ιραχά, χο'υμνὰι! Proper.mp3]]

Tangijska Konstytucja wyróżnia hymny państwowy i narodowy od siebie. Państwowy tyczy się całego państwa i jest opisany wyżej. Hymn narodowy należy konkretnie do narodu tangijskiego i nosi tytuł {{Ayu|«Ιραχά, χο'υμνὰι!»|100}} ''‹Irahá, hoʻumnài!›'' "Bądź cicho, tej nocy!".
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align: left;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|-
![[Ayu]]
!Transkrypcja
!Polski
|-
|style="font-family: Cardo;"|(Κυναι) «Αιραχά, χοʻυμνὰι, Χαλλο γιυλλῠν αγιαλυὰ ναμένὰι φο τυὰν εριλῠν. Χον αραῠ, λανγρέ, Χον χοροῠ, κευταρέ, Νὰι Τανγυα χοʻυμ, Ῡ χολυὶ ταρορετ. (Κυναι) Λενγερυά λανανὰι, Με-ρανγνὰ χουραμ, Νακο Χανχαραι, Πυλαλυάον Τανγυαραι.»
|''(Kunai) ‹Airahá, hoʻumnài, Hallo yullŭn ayaluà naménài fo tuàn erilŭn. Hon araŭ, langré, Hon horoŭ, keutaré, Nài Tangua hoʻum, Yu holuì taroret. (Kunai) Lengeruá lananài, Me-rangnà houram, Nako Hanharai, Pulaluáon Tanguarai.›''
|"(Refren) Bądź cicho tej nocy, pozwól gwiazdom przemówić, z miłością, do was, do mórz. Bądź księżycem, o duszo, bądź słońcem, ty, tak ważna, w tangijskiej nocy, w wiośnie umysłu. (Refren) Należymy do powietrza, w burzy świateł, bo za Parlamentem mieszkają Tangijczycy."
|-
|}

==Slogany==
Oficjalnym sloganem jest: {{Ayu|«Φερυκακὲν Χυὰχυρανγάν»|100}} ''‹Ferukanèn Huàhurangán›'' {{IPA|/ˈɸeɾʉkanən hʷəhʉɾaŋˈgan/}} "Nasza wolność oraz miłość do ludzi", dosłownie: "nasza wolność i humanitaryzm". Dwa stare slogany są także wykorzystywane:
* {{Ayu2|Λυτα νι Φαρι, μα‘α χατυα χαρι!|Luta ni Fari - ma‘a hatua hari!|/ˈɫʉta ni ˈɸaɾi ˈmaʔa ˈhatʷa ˈhaɾi/|[[Luta ni Fari]], wpisz mnie do kronik!}} - często z wykorzystaniem tangijskiego pisma klinowego: [[Plik:Tangian cuneiform phrase LutaniFari ma'a hatua hari.png|100px]]. Najstarszy slogan, pochodzący z początków [[Okres Królestw Tangijskich|okresu królestw Kaori]]. Jego słów nie da się dopasować do [[język ayu|języka Ayu]], prawdopodobnie było to obcojęzyczne, być może przedtangijskie wyrażenie, które zostało przystosowane do ubogiej fonetyki Ayu i przekształcone przez wieki. Używany był rytmiczny okrzyk bojowy. Znaczenie słów "Luta ni Fari, wpisz mnie do kronik!" zdaje się być dopisane znacznie później, a język oryginalnych słów pozostaje nieznany.
* {{Ayu2|Χο'υμ! Χο'υμ! Τανγυα χο'υμ!|Ho'um! Ho'um! Tangua ho'um!|/'hoʔʉm 'hoʔʉm 'taŋgwa 'hoʔʉm/|Noc! noc! Tangijska noc!}} - okrzyk bojowy przyjęty do 9509 EK podczas [[karaizm]] rewolucji sekty i miał oznaczać rozwój ideologii karajskiej w taki sposób, aby była wyznawana przez cały świat, tak, że zawsze nad jakimiś karaistami świeci noc z gwiazdami<ref>Aluzja do hasła "The empire on which the sun never sets." Czytaj więcej: [https://en.wikipedia.org/wiki/The_empire_on_which_the_sun_never_sets?oldformat=true Wikipedia.org], dostęp 30-12-2020.</ref>. Współcześnie odnosi się nie do religii karajskiej, a do typowej państwowej etyki humanitarystycznej Świętej Republiki, ale też do rozprzestrzeniania kultury tangijskiej.

=Polityka, wiara i struktura władzy=
Najwyższym dokumentem prawnym Świętej Republiki Tangia (FTI) jest jej [[Konstytucja FTI|Konstytucja]], zwana też ''Aturao''. Jest to akt o charakterze nie tylko ustrojowym, ale i etycznym – pełni funkcję dokumentu świętego w świeckim rozumieniu. Konstytucja integruje ustrój państwowy z zasadami doktryny Ko’ari, czyniąc z niej centrum zarówno systemu prawnego, jak i filozofii życia obywateli. Choć Tangia nie uznaje żadnych bóstw, posiada system etyczny o randze quasi-religijnej – Ko’ari – który wypełnia miejsce tradycyjnej wiary i stanowi źródło legitymizacji wszystkich władz.

== Siedem Kół Zębatych Władzy ==
Zgodnie z Konstytucją FTI, władza w państwie nie jest skoncentrowana, lecz rozdzielona pomiędzy siedem tzw. ''Kół Zębatych'' ({{Ayu|Χαρατα Υατολῠν|100}}), które mają współpracować jak mechanizm:
* '''Ludzie Dorośli''' – obywatele posiadający pełnię praw obywatelskich, główni zwierzchnicy państwa.
* '''Hanharai''' – parlament składający się z Izby Ludu, Izby Znawców i Izby Etyków.
* '''Prezydent''' – głowa państwa, wybierany przez Ludzi Dorosłych w wyborach powszechnych.
* '''Sądownictwo''' – obejmujące sądy ogólne, Radę Konstytucji, Straż Demokratyczną i inne trybunały.
* '''Siły Zbrojne''' – służące wyłącznie obronie konstytucyjnego porządku.
* '''Policja''' – działająca w ramach cywilnej kontroli i poszanowania praw człowieka.
* '''Transmisja''' – system niezależnych mediów i informacji, uważany za strażnika świadomości zbiorowej.

Każde z Kół Zębatych musi działać w zgodzie z zasadami Ko’ari i podlega ocenie etycznej. Żadne z nich nie może przejąć pełni władzy ani funkcji pozostałych. Ich równowaga i wzajemne ograniczanie się stanowią podstawę stabilności republiki.

== Laicka etyka i świętość państwa ==
Tangia określa się mianem ''Świętej Republiki'', mimo że nie posiada religii w klasycznym sensie. Świętość ta nie wynika z objawienia, lecz z etyki – państwo jako wspólnota zorganizowana według najwyższych wartości moralnych. Zasady Ko’ari, zapisane w rozdziale 6 Konstytucji, stanowią swoisty „katechizm republikański”. Konstytucja pełni funkcję tekstu świętego: jest recytowana w szkołach, obchodzona w święto Dnia Aturao i umieszczana w gmachach publicznych obok flagi narodowej.

== Hierarchia i zależności ==
Choć Koła Zębate są równe formalnie, niektóre z nich mają przywileje proceduralne. Parlament ([[Hanharai]]) ma inicjatywę ustawodawczą, ale jego ustawy mogą zostać zablokowane przez Izbę Etyków lub Radę Konstytucji. Prezydent może zawetować ustawę, lecz jego weto może być przełamane przez ponowne głosowanie Ludzi Dorosłych. Straż Demokratyczna stoi ponad wszystkimi frakcjami politycznymi w sprawach wyborów, a Transmisja może publikować etyczne raporty o działaniach każdej z władz.

== Religia a państwo ==
Państwo jest ściśle laickie – działalność religijna nie jest zakazana, ale musi być całkowicie oddzielona od funkcji publicznych. Żadna religia nie może być finansowana ze środków publicznych ani posiadać przywilejów instytucjonalnych. Władze nie uznają objawień, cudów, ani dogmatów – jedynym obowiązującym źródłem prawdy moralnej jest Ko’ari. Organizacje religijne działają na tych samych zasadach, co stowarzyszenia prywatne.

== Podsumowanie ==
Ustrój Tangii to model solarpunkowego republikanizmu świeckiego, w którym mechaniczna precyzja rozdziału władzy spotyka się z organiczną moralnością społeczną. Etyka nie jest dodatkiem do systemu, lecz jego osią napędową. Konstytucja jako tekst święty, Ko’ari jako żywa etyka i siedem Kół Zębatych jako system sprawowania władzy tworzą razem unikalną strukturę państwową, która łączy funkcjonalność z duchowością świecką.

==Konstytucja FTI (''Aturao'')==
{{Główny artykuł|Konstytucja FTI}}
{{Termin|{{Ayu|Ατυραο}}|‹Aturao› [[język ayu|Ayu]]|Konstytucja| /ˈʔatʉɾa.o/}}
Konstytucja FTI, czyli "Aturao", powstała w roku 10350 [[EK]] dzięki współpracy [[Ketumari Ha'apo]] i [[Yaomai Ta'epa|Yaomai Ta'epy]]. Pierwowzorem był zbiór ustaw z 10319 [[EK]], jednak kończący się okres przejściowy zarządzania Republiką przez armię i zorganizowanie dla niej wyborów przez marszałka [[Tuanori Hatu Maku]] na prezydenta Republiki i konsekwentny wybór [[Toku Tamari]] na pierwszego prezydenta w roku 10334 [[EK]] podniósł potrzebę stworzenia rdzenia dla ustawodawstwa republikańskiego. Wielu komentatorów politycznych uważało, że większość innych krajów, szczególnie [[Secht]], od stuleci czerpie korzyści z istnienia ustawy zasadniczej. W roku 10341 roku Toku Tamari powołał do istnienia [[Hanharai]], czyli parlament tangijski. Ten przyjął projekt ustawy [[Ketumari Ha'apo]] i [[Yaomai Ta'epa|Yaomai Ta'epy]] jako Konstytucję w 10350 [[EK]].

Kompletny tekst Konstytucji Republiki w języku polskim jest dostępny (postęp 100%).
* Polski tekst konstytucji FTI [[:Plik:Konstytucja Republiki Kaoryjskiej Polski.pdf|'''Kliknij, aby otworzyć. Wersja beta 1.0''']] (2024-12-14)
Tekst w języku Ayu jest w trakcie przygotowywania (postęp 7,5%).

Konstytucja FTI składa się z 28 rozdziałów:
# Preambuła,
# Państwo,
# Konstytucja i Prawo,
# Naród,
# Obywatelstwo i Dokumenty,
# Ko'ari,
# Ludzie Dorośli,
# Hanharai,
# Prezydent,
# Sądownictwo,
# Siły Zbrojne,
# Policja,
# Transmisja
# Stany Wyjątkowe,
# Państwo na Wygnaniu,
# Dyplomacja i Relacje Międzynarodowe,
# Gospodarka,
# Infrastruktura,
# Oświata,
# Służba Zdrowia,
# Mieszkalnictwo,
# Ciąża i Wychowanie,
# Osoby Starsze,
# Święci,
# Mniejszości i Cudzoziemcy,
# Badanie Świata i Instytucje Naukowe,
# Ochrona Środowiska,
# Załączniki.

Konstytucja Tangii, znana także jako Aturao, zyskała z czasem status nie tylko podstawy prawnej, lecz także duchowego fundamentu republiki. Dla wielu obywateli stanowi ona tekst święty w sensie świeckim — wyraz zbiorowej mądrości, etyki Ko’ari i głębokiej odpowiedzialności obywatelskiej. Co ciekawe, wszystkie egzemplarze konstytucji wydawane przez państwo opatrzone są tłoczeniem symbolu siedmiu kół zębatych — reprezentujących współdziałanie władz — i przechowywane są w domach publicznych, bibliotekach i nawet świątyniach jako źródło edukacji obywatelskiej. W 10400 EK ustanowiono coroczne święto Dnia Aturao, obchodzone w miesiącu Neunau, podczas którego uczniowie czytają fragmenty konstytucji na głos w instytucjach publicznych, a najstarsze egzemplarze dokumentu wystawiane są w Hanharai w specjalnej gablocie z wyspy [[Hiranea]].

==Ko‘ari: Fundament etyczny Świętej Republiki Tangia==
{{Ko'ari}}
{{Termin|Κο‘αρι | [[język ayu|Ayu]]| Prawość| /ˈkoʔaɾi/| ''‹Ko‘ari›''}}
{{Główny artykuł|Ko'ari}}
''Ko'ari'' to oficjalna doktryna etyczna Świętej Republiki Tangia (FTI), stanowiąca nie tylko fundament ustroju republikańskiego, lecz także głęboko zakorzeniony system wartości obywatelskich i narodowych. Jest to świecka etyka oparta na rozumie, odpowiedzialności i trosce o wspólnotę, obecna zarówno w Konstytucji (Aturao), jak i w codziennej praktyce obywateli, urzędów oraz instytucji państwowych. Ko'ari nie jest wyłącznie tekstem ideologicznym – to żywy kodeks moralny, przenikający myślenie polityczne, strukturę społeczną i działanie państwa. Znajduje swoje miejsce w szkołach, mediach, sądownictwie, [[Hanharai]], działaniach prezydenta, a nawet w systemie transmisji (tj. mediów).

=== Geneza i historia Ko'ari ===
Korzenie Ko'ari sięgają Tangijskiej Wojny Domowej (9901–9999 EK), podczas której [[Inyorai|frakcja republikańska]], znana jako ''Inyorai'', opracowała pierwsze zręby systemu etycznego odróżniającego ją od totalitarnych oraz monarchistycznych rywali. Najważniejszą z tych osób był [[Tau Tarikanan ū Naratai|święty Tarikanan z Naratai]], generał [[inyorai]], który położył fundamenty pod etykę narodową, i który zginął jako męczennik z rąk [[Akioka|terrorystów komunistycznych]]. Później, w okresie największego chaosu, siedmioro myślicieli (część na wygnaniu):
* [[Maihano Terepo]]
* [[Anoa Yamakori]]
* [[Fana Taukiri]]
* [[Himi Kureta]]
* [[Olai Temarua]]
* [[Neti Hatau]]
* [[Koama Itua]]
rozpoczęło formułowanie zbioru zasad opartych na [[hakun|logice]], wspólnocie i [[nerea|odpowiedzialności]]. Ich pisma i przemówienia, znane później jako ''[[Listy Świadomości]]'', stanowiły duchową inspirację dla ruchu republikańskiego.

Po zakończeniu wojny, Ko'ari zaczęło się rozprzestrzeniać jako oddolna filozofia życia codziennego, przetrwało represje i zakazy podczas [[WOK|okupacji wyspy Kaori]] (10059–10319 [[EK]]), gdzie funkcjonowało w ukryciu jako forma obywatelskiego oporu. W tamtym czasie uważano, że przestrzeganie zasad Ko'ari jest jednym z nielicznych aktów wolności dostępnych pod okupacją. Po odzyskaniu niepodległości, Ko'ari stało się podstawą jednoczącą społeczeństwo i zostało oficjalnie wpisane do Konstytucji FTI w 10350 EK.

=== Struktura Ko'ari ===
Zgodnie z Konstytucją, Ko'ari składa się z jedenastu równorzędnych zasad – tzw. ''cnót Ko'ari'':
* ''[[Hurangán]]'' – humanitaryzm: życie i godność człowieka jako nadrzędna wartość.
* ''[[Hirane]]'' – emergencja: wspólnota jako wartość większa niż suma jednostek.
* ''[[Hakun]]'' – logika: obowiązek jasnego, spójnego i racjonalnego myślenia.
* ''[[Neika'i]]'' – szacunek dla nieszkodliwych tradycji i historii.
* ''[[Reo'ina]]'' – pragmatyzm: skuteczne działanie podporządkowane etyce.
* ''[[Yakome]]'' – regeneracja psychiczna: troska o równowagę wewnętrzną i odpoczynek.
* ''[[Nitakimaya]]'' – psychologia: świadomość emocji, procesów wewnętrznych i relacyjnych.
* ''[[Hana]]'' – obowiązek: aktywna troska o społeczeństwo, instytucje i innych ludzi.
* ''[[Nerea]]'' – odpowiedzialność: gotowość do ponoszenia skutków własnych działań.

Nieoficjalnie, lecz powszechnie uznaje się także dwie zasady pomocnicze:
* ''[[Hamiya]]'' – czystość intencji.
* ''[[Tokaré]]'' – mądra miłość, świadoma i odpowiedzialna emocjonalność.

=== Ko'ari w systemie prawnym i państwowym ===
Władze Tangii są zobowiązane do przestrzegania Ko'ari. Każda ustawa, decyzja rządowa i rozporządzenie musi być zgodne z jego duchem. Szczególną rolę w ochronie Ko'ari pełni Izba Etyków Hanharai oraz Rada Konstytucji, które mają obowiązek odrzucać propozycje praw niezgodne z zasadami etycznymi republiki. Sędziowie oraz urzędnicy państwowi przechodzą regularne szkolenia z zakresu Ko'ari, a ocenianie decyzji publicznych odbywa się również przez pryzmat tych zasad.

=== Ko'ari w życiu społecznym ===
Ko'ari nauczane jest w szkołach jako jeden z trzech filarów edukacji podstawowej (obok języka i matematyki), obecne jest także w lokalnych debatach, poradnictwie i funkcjonowaniu wspólnot. W miastach i wsiach działają ''Domy Ko'ari'' – publiczne instytucje wsparcia moralnego i mediacji obywatelskiej. Obywatele zachęcani są do „wewnętrznego raportu” – cotygodniowej refleksji nad swoim życiem w świetle zasad Ko'ari.

=== Frakcje, herezje i schizmy ===
Jak każdy silny system etyczny, Ko'ari nie uniknęło sporów ideologicznych. Największym zagrożeniem dla jego spójności były tzw. ''frakcje sztywne'' (np. ''Huru Koari'') – interpretujące zasady w sposób dogmatyczny, odrzucający kompromis i pragmatyzm. Inne ugrupowania, jak ''Neoemergentyści'', próbowały pozbawić Ko'ari elementu indywidualnej odpowiedzialności, podkreślając wyłącznie wspólnotowość.

Współczesna Święta Republika aktywnie zwalcza ''herezje Ko'ari'', które zagrażają integralności doktryny i podważają jej świecki, republikański charakter. Instytucje takie jak Rada Konstytucji oraz Ministerstwo Transmisji prowadzą rejestry organizacji mogących wypaczać Ko'ari i blokują ich dostęp do instytucji publicznych.

=== Symbolika i obecność kulturowa ===
Symbolem są symbole [[Pisma tangijskie|klinowe]] twarzy i człowieka, symbolizujące ludzkość i humanitaryzm oraz uniwersalność i obowiązkowość Ko'ari dla gatunku ludzkiego. Zazwyczaj przedstawiane są na tarczy bądź w formie uproszczonego symbolu. Pochodzi to od flagi republikańskiej, [[inyorai]], z czasów [[TWD|tangijskiej wojny domowej]].
<gallery>
Plik:Ko'ari symbol shield.png|Symbol kolorowy, tj. na tarczy
Plik:Ko'ari symbol shield gallery.png|Uproszczony symbol Ko'ari
Plik:Flaga Republikanska.png|Flaga republikańska, z której wywodzi się symbol Ko'ari
</gallery>

Czasami używa się innych symboli. Są to jedenastoramienna gwiazda, siedem zębatych kół, czy spirala harmonii, obecne są na monetach, flagach urzędów, odznakach etyków i w architekturze publicznej. Obchody ''Dnia Ko'ari'', przypadające na trzeci dzień miesiąca Puronau, obejmują wspólne czytanie zasad, debaty, a także publiczne deklaracje etyczne składane przez młodych dorosłych.

==Siedmiopodział władzy==
Siedmiopodział władzy (siedem kół zębatych kraju) jest określony w Konstytucji i szerzej opisany w poniższych rozdziałach. Są to:
* Ludzie Dorośli,
* Hanharai (parlament),
* Prezydent,
* Sądownictwo,
* Siły Zbrojne,
* Policja,
* tzw. "Transmisja", tj. media).

=== Kilá Koraelŭn – Ludzie Dorośli ===
{{Termin|{{Ayu|Κιλά Κοραελῠν}}|[[język ayu|Ayu]]|Ludzie Dorośli|/kɪ'ɫaʔ 'kʰoɾa.eɫɯn/}}

'''Kilá Koraelŭn''' to centralna instytucja obywatelska w ustroju Świętej Republiki Tangia. Ludzie Dorośli nie są jedynie grupą wyborczą – stanowią jedno z siedmiu Kół Zębatych władzy państwowej i zarazem najwyższy autorytet zbiorowy. To właśnie oni wybierają prezydenta, Hanharai, zarządzają referendum, ratyfikują zmiany Konstytucji i – w razie kryzysu – mogą zwołać nadzwyczajną Konferencję Ocalenia Republiki. Zgodnie z §2.1 Konstytucji FTI, są to ''„osoby, które mogą wypowiadać się w imieniu wspólnoty państwowej i posiadają prawo do jej współtworzenia”''.

Proces dojścia do dorosłości w Tangii nie zależy wyłącznie od wieku biologicznego, lecz jest stopniowy i oparty na kryteriach intelektualnych, obywatelskich i moralnych. Tylko ten, kto przejdzie odpowiednie etapy edukacji oraz refleksji nad sobą i wspólnotą, może uzyskać pełnię praw obywatelskich.

# '''Stopień pierwszy''' (''Kelaya Inar'') przysługuje dziecku, które ukończyło 12 lat i zdało egzamin podstawowy. Musi ono wykazać się biegłością w czytaniu i pisaniu, znajomością faktów o swoim regionie i strukturze państwa oraz – zgodnie z kontrowersyjnym §2.2 pkt 3 – ''„umiejętnością powiedzenia, w co wierzy”''. Nie chodzi tu o religię, lecz o świadomą deklarację światopoglądową – może to być Ko’ari, filozofia, sceptycyzm czy etyka osobista. Wymóg ten traktowany jest jako pierwszy akt autorefleksji i moralnego zaangażowania jednostki w życie społeczne.
# '''Stopień drugi''' (''Kelaya Rotu'') uzyskuje się po ukończeniu 16 lat oraz zaliczeniu egzaminu z edukacji obywatelskiej. Egzamin obejmuje wiedzę o Konstytucji, Ko’ari, systemie prawnym i siedmiu Kołach Zębatych. Osoba z tym stopniem zyskuje pełną zdolność do czynności prawnych (§2.3): może samodzielnie zawrzeć związek partnerski lub małżeński, pracować, posiadać rachunek bankowy, zawierać umowy i korzystać z ochrony prawnej na równi z dorosłymi.
# '''Stopień trzeci''' (''Kilá Koraelŭn'') przyznawany jest automatycznie po ukończeniu 20. roku życia. To właśnie ten status oznacza pełne obywatelstwo i możliwość czynnego uczestnictwa w życiu politycznym: kandydowania do parlamentu, oddawania głosów, udziału w partiach, organach lokalnych i narodowych.

Jednak zapis §2.5 Konstytucji wzbudza wiele interpretacyjnych napięć. Głosi on bowiem, że ''„osoba staje się dorosła w rozumieniu państwowym z chwilą spełnienia warunków wiekowych, niezależnie od egzaminów, które jest zobowiązana zdać”''. Ustawodawca wskazuje więc jednocześnie na wymóg zdania egzaminu oraz jego formalną niekonieczność dla uzyskania statusu dorosłości. W praktyce stworzono kompromis: osoby, które nie zaliczyły egzaminów, ale ukończyły 20. rok życia, wpisywane są jako '''Ludzie Dorośli ograniczeni''' (''Koraelŭn Paome''), którzy mogą głosować, lecz nie mogą kandydować ani wykonywać funkcji publicznych do czasu uzupełnienia braków edukacyjnych.

Status Ludzi Dorosłych jest w Tangii ściśle powiązany z odpowiedzialnością moralną i społeczną. Władza – w tym władza prezydencka, sądownicza i parlamentarna – wywodzi się nie z tytułu, ale z legitymacji nadanej przez Ludzi Dorosłych. Zgodnie z §4.1 i §4.3 Konstytucji, żadne ciało ustawodawcze nie może działać wbrew ich woli, a decyzje Ludzi Dorosłych mogą nadpisywać decyzje Hanharai. Konferencja Ocalenia, przewidziana w §4.5, może zostać zwołana tylko przez Ludzi Dorosłych, jeśli uznają oni, że Republika znajduje się w stanie kryzysu ustrojowego.

Rola Kilá Koraelŭn czyni z Tangii państwo nie elit politycznych, lecz elit obywatelskich – społeczeństwo, w którym odpowiedzialność za wspólnotę zaczyna się od samowiedzy, edukacji i gotowości do działania na rzecz dobra wspólnego.

===Taukora - prezydent===
{{Termin|{{Ayu|Ταυκορα}}|[[język ayu|Ayu]]|Prezydent| /'tʰœːʉ̆koɾa/}}
{{Główny artykuł|Prezydent FTI}}
'''Prezydent''' jest najwyższym przedstawicielem państwa w Świętej Republice Tangii, pełniącym deklaratywnie funkcję "sługi narodu" (Rozdział 9 Konstytucji, §9.1) i odpowiedzialnym za spajanie mechanizmów państwa. Jego rola jest kluczowa dla utrzymania równowagi między władzami oraz realizacji zasad [[Ko'ari]].

Zasady wyboru:
* Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych, tajnych i obowiązkowych przez Ludzi Dorosłych (obywateli, którzy ukończyli 50 lat i przeszli zasadnicze szkolenie wojskowe) (Rozdział 9, §9.4 i Rozdział 7, §7.1).
* Kadencja trwa 5 lat, z możliwością jednokrotnej reelekcji (Rozdział 9, §9.5).
* Kandydat musi mieć ukończone 100 lat, a jego kandydaturę może zgłosić partia polityczna (min. 50 000 członków) lub 200 000 obywateli (Rozdział 9, §9.3).
* Osoby skazane za przestępstwa polityczne, korupcję lub zdradę nie mogą kandydować (Rozdział 9, §9.3).

Obowiązki oraz uprawnienia:
* Reprezentuje państwo na arenie międzynarodowej, ale działa w zgodzie z polityką zagraniczną rządu (Rozdział 9, §9.17).
* Ma prawo inicjatywy ustawodawczej w [[Hanharai]] (parlamencie) oraz wetowania ustaw, które może zostać odrzucone przez 4/5 głosów parlamentu (Rozdział 9, §9.11-9.12).
* Powołuje i odwołuje najwyższych dowódców [[Aranu|Sił Zbrojnych]] i Policji, z zastrzeżeniem prawa sprzeciwu tych instytucji w czasie pokoju (Rozdział 9, §9.13-9.15).
* Ogłasza stany wyjątkowe, w tym stan wojny na wniosek Sił Zbrojnych (Rozdział 9, §9.20 i Rozdział 14, §14.11).
* Nadaje ordery i nagrody (Rozdział 9, §9.18), ogłasza spis powszechny (Rozdział 9, §9.19) oraz zarządza budżetem państwa (bez prawa weta wobec ustaw budżetowych) (Rozdział 17, §17.7).

Ograniczenia i odpowiedzialność:
* Prezydent podlega kontroli Rady Nadzoru Sług (Trybunału Stanu) i może być odwołany przez 4/5 głosów Hanharai po pozytywnej opinii sądu (Rozdział 9, §9.10 i Rozdział 10, §10.21).
* Jest objęty immunitetem; zatrzymanie wymaga zgody Rady Nadzoru Sług (Rozdział 9, §9.21).
* Nie może należeć do partii politycznej ani zajmować innych stanowisk państwowych podczas kadencji (Rozdział 9, §9.3).

Komunikacja z narodem:
* Ma prawo do własnego kanału telewizyjnego, radiowego i portalu internetowego (Rozdział 9, §9.16).
* Może wygłaszać Orędzia – oficjalne przemówienia do narodu, nadawane z umiarkowaną częstotliwością (Rozdział 9, §9.16).

Stanowisko w czasie kryzysu:
* W przypadku tzw. Arekuarua (wojny domowej z udziałem Sił Zbrojnych jako wroga) lub okupacji, Prezydent może przekształcić się w część Władz Państwa na Wygnaniu (Rozdział 15, §15.1-15.3).

Ciekawostki:
* Prezydent Tangii jest jednym z nielicznych urzędników, którzy mogą uczestniczyć w Radzie Transmisji, zachowując równy status z mediami (Rozdział 9, §9.16).
* Jego decyzje są często poddawane ocenie moralnej przez Izbę Etyków, co odzwierciedla znaczenie Ko'ari w życiu publicznym (Rozdział 6, §6.1).

===Hanharai - parlament===
{{Termin|{{Ayu|Χανχαραι}}|[[język ayu|Ayu]]|Parlament| /'hanhaɾaɪ̆/}}
{{Główny artykuł|Hanharai}}
[[Plik:10050 a Hanharai.jpg|thumb|right|450px|Budowla Hanharai.]]'''Hanharai''' to parlament Świętej Republiki Tangia (FTI), stanowiący jedno z siedmiu głównych kół zębatych władzy w państwie, obok Ludzi Dorosłych, Prezydenta, Sądownictwa, Sił Zbrojnych, Policji i Transmisji. Jego zasadniczą funkcją jest stanowienie prawa oraz demokratyczna kontrola nad organami wykonawczymi. Hanharai działa w zgodzie z wartościami Ko’ari oraz na podstawie Konstytucji Tangii, której przestrzeganie jest jego obowiązkiem nadrzędnym.

Hanharai tworzą trzy izby: Izba Ludu, Izba Znawców oraz Izba Etyków. Izba Ludu to reprezentacja obywateli, w której zasiada 2 konsulów na każdy milion obywateli, z minimalną liczbą 150 i maksymalnie 1500. Izba ta posiada prawo inicjatywy ustawodawczej i stanowi centrum debaty politycznej. Izba Znawców składa się ze 100 senatorów – ekspertów posiadających wiedzę i doświadczenie w różnych dziedzinach funkcjonowania państwa. Ich zadaniem jest analizowanie ustaw i ostrzeganie przed potencjalnymi błędami lub niezgodnością z prawem. Izba Etyków liczy 50 członków – etyków, którzy oceniają proponowane ustawy z punktu widzenia moralnego i społecznego. Są oni najstarsi i najbardziej doświadczeni spośród polityków, a ich kandydatura wymaga rekomendacji środowisk akademickich.

[[Plik:Struktura Hanharai PL.png|501px]]

Każda izba wybiera Spikera – osobę bezstronną, kompetentną w prawie, która kieruje pracami izby, ale nie uczestniczy w głosowaniach ani debatach merytorycznych. Kandydaci do każdej z izb muszą spełniać kryteria wiekowe (odpowiednio 50, 80 i 110 lat) oraz wykazywać się czystością prawną i moralną. Tylko członkowie partii politycznych mogą kandydować do Izby Ludu; kandydatura do pozostałych izb nie wymaga przynależności partyjnej, lecz wymaga doświadczenia i opinii środowisk zawodowych.

Proces legislacyjny rozpoczyna się w Izbie Ludu. Ustawy po pierwszym i drugim czytaniu są głosowane i, jeśli uzyskają większość głosów, trafiają do Izby Znawców i Izby Etyków, które mają 8 dni na przygotowanie opinii i zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń. Obie izby mogą sprzeciwić się ustawie, co skutkuje jej powrotem do Izby Ludu. Jeśli jednak sprzeciw zostanie odrzucony, ustawa trafia do Prezydenta, który może ją podpisać lub zawetować. W ten sposób zachowany jest mechanizm wzajemnej kontroli władzy ustawodawczej, wykonawczej i prezydenckiej.

Wybory do Hanharai odbywają się co 8 lat. Są one obowiązkowe, tajne i powszechne. Każdy Ludź Dorosły ma prawo do trzech głosów: na konsula, senatora i etyka. Nieusprawiedliwione nieuczestniczenie w wyborach stanowi poważne wykroczenie i podlega karze grzywny. Nad prawidłowością głosowania czuwa Straż Demokratyczna, a proces wyborczy jest uregulowany szczegółowym harmonogramem, obejmującym m.in. kampanię, ciszę wyborczą oraz terminowe ogłoszenie wyników.

Partia polityczna w Tangii ma pełne prawo funkcjonowania, o ile nie promuje ustrojów totalitarnych, monarchizmu ani systemu Akioka. Partie mogą działać w modelu prezesowskim lub kolektywnym (radnym). Ich finansowanie jest jawne i może pochodzić z darowizn, składek członkowskich oraz budżetu państwa.

Hanharai powołuje rząd (Ka’ura), z premierem na czele, wyłanianym przez partię z największą liczbą konsulów. Ministrowie są odpowiedzialni przed Hanharai i mogą być przez niego odwołani. Hanharai ma obowiązek wyznaczać także tzw. Konsuli Lustra – przedstawicieli opozycji, którzy pełnią funkcje kontrolne wobec ministrów rządu.

Siedziba Hanharai znajduje się w centrum największej koncentracji ludności na wyspie Kaori. Dodatkowo parlament posiada dwie zapasowe siedziby, oddalone i w pełni przygotowane do pracy w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna czy katastrofa naturalna. Hanharai posiada także własne, niezależne systemy komunikacji, niezwiązane z armią, zapewniające ciągłość działania nawet w przypadku zagrożenia arekuarua – potencjalnego przewrotu wojskowego.

Hanharai stanowi serce systemu demokratycznego w Tangii i jego istnienie jest gwarantem suwerenności Ludzi Dorosłych, którzy jako jedyni posiadają pełnię praw obywatelskich i wybierają skład parlamentu oraz Prezydenta.

===Ostatnie wyniki wyborów w 11006 [[EK]] do [[Hanharai]]===
Ostatnie wyniki wyborów do [[Hanharai]] ważne dla tego artykułu odbyły się w roku 11 006 [[EK]]. Zgodnie z zapisami Konstytucji:
<blockquote>
§ 8.3: "'''Izba Ludu''' składa się z 2 przedstawicieli zwanych konsulami na każdy 1 000 000 obywateli państwa (...), lecz nie mniej niż 150 i nie więcej niż 1500 konsuli." 
§ 8.4: "'''Izba Znawców''' składa się ze 100 przedstawicieli zwanych senatorami." 
§ 8.4: "'''Izba Etyków''' składa się z 50 przedstawicieli zwanych etykami."
</blockquote>

Ponieważ w Tangii w roku 11 006 [[EK]] było 292 239 264 osób, kalkulacja 292 239 264/1 000 000 daje wynik 292,24 * 2 = 584,48, co oznacza, że Izbie Ludu przysługuje 584 konsuli. Liczba ta mieści się w dozwolonym zakresie przewidzianym przez Konstytucję, od 150 do 1500. Oczywiście, Izba Znawców składa się nadal ze 100 senatorów, a Izba Etyków z 50 etyków.

<center>[[Plik:FTI 11006EK election chart.png|1000px]]

[[Plik:FTI Profs elections.png|500px]]

[[Plik:FTI Ethics.png|250px]] </center>

{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Partia !! Nurt !! Kolor !! Mandaty Ludu !! Mandaty Znawcy !! Mandaty Etyków !! Suma
|-
| [[Autorytet Siatki Światła]] || [[Plik:FTI Humanitarism.png|25px]] Humanitarni ||bgcolor="#ffd700"| || 228 || 39 || 20 || 287
|-
| [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || [[Plik:FTI Cybernetics.png|25px]] Cybernetyści ||bgcolor="#40e0d0"| || 123 || 22 || 10 || 155
|-
| [[Przymierze Tawira]] || [[Plik:FTI socdem.png|25px]] Socjaldemokraci ||bgcolor="#d73027"| || 111 || 19 || 9 || 139
|-
| [[Sojusz Ko'ari]] || [[Plik:FTI Legalists.png|25px]] Legaliści ||bgcolor="#007a3d"| || 70 || 10 || 6 || 86
|-
| [[Gałąź Kontynuum]] || [[Plik:FTI socdem.png|25px]] Socjaldemokraci ||bgcolor="#005f73"| || 29 || 5 || 2 || 36
|-
| Mniejsze partie || - ||bgcolor="#A6A6A6"| || 23 || 5 || 3 || 31
|-
! '''Suma''' || - || - || '''584''' || '''100''' || '''50''' || '''734'''
|}

===Marulera - sądownictwo===
{{Termin|{{Ayu|Μαρυλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sądownictwo| /'maɾʉɫeɾaʔ/}}
'''Sądownictwo''' w Świętej Republice stanowi jedną z siedmiu głównych władz państwowych i funkcjonuje jako władza niezależna od parlamentu, rządu i prezydenta. Gwarantuje obywatelom sprawiedliwy proces, ochronę przed nadużyciami państwa oraz niezależność sędziów. Jest to struktura wielopoziomowa, zróżnicowana i podporządkowana zasadom Ko’ari.

Sądy dzielą się na trzy typy: sądy ogólne, trybunały specjalistyczne oraz rady konstytucyjne. Sądy ogólne rozpatrują większość spraw cywilnych i karnych i działają w trzech instancjach: Sąd Amau (pierwszej instancji), Sąd Tonno’o (drugiej instancji) oraz Sąd Najwyższy (trzeciej i ostatecznej instancji). Wymiar sprawiedliwości opiera się na zasadzie domniemania niewinności, równości stron, jawności procesu oraz prawie do obrony z udziałem adwokata. Sędziowie są nieusuwalni, bezpartyjni i niezależni, a proces sądowy nie może się toczyć bez obecności obrońcy oskarżonego.

[[Plik:Sądy w FTI - PL.png|501px]]

Trybunały specjalistyczne obejmują cztery odrębne jednostki:
* '''Rada Konstytucji''' – organ orzekający o zgodności ustaw, umów i działań władz z Konstytucją. Jej decyzje są ostateczne. Składa się z 20 sędziów powoływanych przez Hanharai na 14 lat, mogących być wybranymi tylko raz ponownie. Tylko Rada może uchylić własne orzeczenie.
* '''Rada Nadzoru Sług''' – rozpatruje odpowiedzialność najwyższych urzędników państwowych (z immunitetem) i dzieli się na Sąd Sług Szczególnych (dla osób z listy §2.7 Konstytucji) oraz Sąd Sług Ogólnych (dla pozostałych polityków). Jej decyzje są wiążące i opierają się na opinii Rady Konstytucji w sprawach konstytucyjnych.
* '''Straż Demokratyczna''' – trybunał wyborczy odpowiedzialny za nadzór nad legalnością wyborów. Może stwierdzać ich nieważność i zarządzać powtórki głosowania. Posiada własną kadrę urzędniczą oraz prawo akredytacji lokali wyborczych.
* '''Sąd Wojenny''' – sąd przeznaczony do orzekania w sprawach żołnierzy, którego sędziowie nie mogą mieć doświadczenia służby wojskowej poza szkoleniem podstawowym. Kadencja sędziego trwa 14 lat. Orzeczenia tego sądu mogą być zaskarżone wyłącznie do Rady Konstytucji, i to tylko raz.

Zasady prowadzenia spraw sądowych opierają się na głębokim szacunku dla praw człowieka: zakazane są tortury, wymuszenia zeznań oraz podsłuchiwanie rozmów oskarżonego z adwokatem. Państwo nie ma prawa zmuszać adwokata do ujawniania treści takich rozmów. Koszty obrony ponosi oskarżyciel w przypadku przegranej sprawy.

Integralną częścią sądownictwa są także dwa Biura Antykorupcyjne:
* '''Biuro Antykorupcyjne do Spraw Sądów''' – bada przypadki korupcji w sądownictwie.
* '''Biuro Antykorupcyjne Państwa''' – zajmuje się całą resztą instytucji publicznych oraz przypadkami korupcji o znaczeniu międzynarodowym.

Oba biura są kierowane przez niezależne Rady i mają osobnych Zwierzchników, którzy odpowiadają przed Hanharai, Transmisją i Ludźmi Dorosłymi. Państwo dopuszcza zgłoszenia anonimowe, a donosy objęte są tajemnicą wobec osób oskarżonych.

Sądownictwo Tangii odgrywa rolę strażnika praworządności i balansu sił. Działa w duchu Ko’ari i traktuje każdą sprawę jako sprawę moralną, wymagającą sprawiedliwości, przejrzystości i głębokiego szacunku dla osoby ludzkiej.

===Siły zbrojne FTI===
{{Termin|{{Ayu|Ιτικορηροὶ Ταυ Μηνγάνᾰτ}}|[[język ayu|Ayu]]|Wielka Siła Republiki| /ˌʔitiˈkʰoɾeɪ̆roɪ̆ tʰœːʉ̆ mʲɪŋ'ganət/| ‹Itikoreiroì Tau Meingánăt›}}
{{Główny artykuł|Siły Zbrojne FTI}}
====Marynarka wojenna====
=====Okręty wojenne=====
====Siły lądowe====
=====Wojska artyleryjskie=====
=====Twierdze i fortece=====
====Siły specjalne====
====Obserwatoria====
====Szpitalnictwo wojskowe====

===Oto‘ori - policja===

==Partie polityczne==
{{Główny artykuł|Historia polityki demokratycznej Świętej Republiki Tangii}}
<center>[[Plik:FTIPoliticalPartiesMap.png|1000px]]</center>

===Wyniki wyborów do [[Hanharai]] - lista historyczna===
{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Rok !! Era !! Zwycięzca !! Nurt !! Zwycięzca % !! Frekwencja !! Opis wyborów, sytuacji w kraju
|-
| 10334 || 1 || [[Sojusz Humanitaryzmu]] || Humanitarni || 31% || 42% || Tangia wychodzi z obcej okupacji poraniona, uboga i zagubiona, ale z silnym pragnieniem budowy nowego świata. [[Sojusz Humanitaryzmu]] (31%) zwycięża jako głos łagodności, współczucia i odbudowy wspólnoty wśród ruin. [[Partia Wschodzącej Przyszłości]] (26%) przyciąga ludzi wizją samowystarczalności, ziemi i pracy u podstaw, ale jeszcze nie dominuje. [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] (18%) podkreśla potrzebę ustanowienia silnych fundamentów prawnych, porządku i przejrzystych struktur. [[Front Rezonansowy]] i konserwatyści są zbyt ekstremalni lub przestarzali, by przekonać zmęczone społeczeństwo. To czas nadziei, w którym zwycięża najłagodniejsza wizja przyszłości.
|-
| 10342 || 1 || [[Sojusz Humanitaryzmu]] || Humanitarni || 34% || 45% || [[Sojusz Humanitaryzmu]] (34%) umacnia swoją pozycję jako gwarant spokoju, wsparcia socjalnego i współczucia – dokładnie tego, czego potrzebuje zniszczony naród. Tangijczycy czują, że nadal trzeba leczyć rany, a nie eksperymentować. [[Partia Wschodzącej Przyszłości]] (25%) trzyma się mocno, ale ich wizja pracy i produktywności nie porusza tak serc jak empatia humanitarystów. [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] (16%) traci, bo prawo i instytucje są dla ludzi wciąż czymś dalekim. Spiralni i konserwatyści pozostają marginalni – jeszcze nie nadszedł czas ideologii ani porządku. Tangia jeszcze nie patrzy w przyszłość – dopiero uczy się oddychać.
|-
| 10350 || 2 || [[Nowa Tangijska Emergencja]] || Humanitarni || 30% || 48% || Między rokiem 10342 a 10350 EK Tangię dotknął kryzys dostaw podstawowych surowców: infrastruktura była zbyt słaba, by utrzymać równy dostęp do wody, energii i żywności. Gdy na prowincji pojawiły się kolejki i braki, [[Sojusz Humanitaryzmu]] zaczął być postrzegany jako nieskuteczny i zbyt łagodny. Społeczeństwo domagało się bardziej zdecydowanej opieki – i tak narodziła się [[Nowa Tangijska Emergencja]] (30%), która przejęła elektorat humanitarny, ale z ostrzejszym tonem i silniejszym dążeniem do zarządzania kryzysowego. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (26%) wzmocnił się jako opcja dla klas pracujących, ale nie przebił emocjonalnego przekazu Emergencji. [[Blok Dyrektyw]] i [[Kontinuum Obywatelskie]] powoli zyskują na nieufności wobec chaosu. To pierwsze wybory, gdzie narracja zmienia się z "nadziei" na "ratunek".
|-
| 10358 || 2 || [[Nowa Tangijska Emergencja]] || Humanitarni || 34% || 52% || [[Nowa Tangijska Emergencja]] (34%) umacnia swoje przywództwo jako partia porządku i reakcji, sprawnie zarządzająca powojennym chaosem i infrastrukturą. Społeczeństwo, wciąż kruche i zmęczone, nagradza sprawczość, nawet jeśli kosztem jest ograniczenie pluralizmu i uproszczenie przekazu. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (28%) rośnie jako wiarygodna opozycja klas niższych, ale nie przekracza Emergencji, która lepiej zarządza emocjami. [[Blok Dyrektyw]] (16%) próbuje zaproponować poważną reformę prawną, lecz ich język jest zbyt suchy dla społeczeństwa, które nadal myśli sercem. To czas silnego państwa, uproszczonych odpowiedzi i zarządzanej stabilizacji – Tangia nie ufa już mglistym marzeniom, tylko tym, którzy "coś robią".
|-
| 10366 || 2 || [[Ludowy Front Dobrobytu]] || Ludowcy || 32% || 54% || Po latach kryzysowego zarządzania i twardej administracji, społeczeństwo zaczyna patrzeć na przyszłość z innego kąta – w centrum uwagi staje zwykły człowiek. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (32%) wygrywa wybory, obiecując wyższe płace, reformę pracy i inwestycje w lokalną produkcję, które dają nadzieję nie elitom, lecz robotnikom i rolnikom. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (29%) traci nie dlatego, że zawiodła, ale dlatego, że jej czas minął – Tangia chce już czegoś więcej niż samej stabilności. [[Blok Dyrektyw]] (17%) stopniowo zdobywa poparcie tych, którzy wierzą, że bez nowego ładu prawnego państwo ugrzęźnie. W tle – powolna odbudowa klas średnich i początek polityki jako sporu o dobrobyt, a nie przetrwanie.
|-
| 10374 || 2 || [[Ludowy Front Dobrobytu]] || Ludowcy || 34% || 56% || [[Ludowy Front Dobrobytu]] (34%) umacnia swoją dominację jako partia, która nie tylko obiecała pracę i chleb, ale też zaczęła faktycznie poprawiać warunki życia w prowincjach i przedmieściach. Ludzie czują, że państwo wróciło do nich, nie jako opiekun czy zarządca, lecz jako partner codzienności. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (27%) stopniowo się marginalizuje – ich narracja oparta na reagowaniu na kryzys traci siłę w epoce rosnących aspiracji. [[Blok Dyrektyw]] (18%) zyskuje wśród warstw bardziej wykształconych i klasy urzędniczej, postulując systematyzację praw i nowoczesną strukturę instytucji. Tangia po raz pierwszy od odzyskania wolności nie boi się jutra – zaczyna planować je świadomie.
|-
| 10382 || 2 || [[Blok Dyrektyw]] || Legaliści || 31% || 59% || Po latach społecznego entuzjazmu i rozbudzonych oczekiwań, [[Blok Dyrektyw]] (31%) przejmuje władzę, przekonując wyborców, że bez nowoczesnego prawa, transparentnych instytucji i systemowego ładu – wszystko runie. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (26%) ponosi konsekwencje rosnącego deficytu i zbyt optymistycznych obietnic – ludzie chcą teraz zarządzania, nie wizji. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (21%) powraca nieco jako przypomnienie o wrażliwości społecznej, ale ich czas jako lidera już przeminął. [[Kontinuum Obywatelskie]] i [[Spirala Kulturowa]] (łącznie 18%) pełnią rolę niszowych głosów – jedni wołają o tradycję, drudzy o duchowość, ale to technokracja i modernizacja stają się nowym językiem polityki. Tangia wchodzi w okres racjonalizacji i instytucjonalnej odbudowy.
|-
| 10390 || 2 || [[Blok Dyrektyw]] || Legaliści || 33% || 60% || [[Blok Dyrektyw]] (33%) konsoliduje władzę jako silna, uporządkowana siła modernizacji, która wprowadza nowe kodeksy, standaryzuje urzędy i tworzy ramy dla sprawnie działającego państwa. Ich język może być chłodny, ale działa – społeczeństwo szanuje skuteczność i przewidywalność. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (25%) traci na nieumiejętności dopasowania się do nowej technokratycznej epoki, a Emergencja (21%) staje się cieniem samej siebie, przywołując już tylko nostalgię po czasach kryzysowej jedności. [[Spirala Kulturowa]] (10%) zaskakująco rośnie, przyciągając młodsze grupy narracją o kulturze, symbolice i duchowym odrodzeniu. Mimo to, centrum ciężkości Tangii przesunęło się – od emocji ku strukturze.
|-
| 10398 || 2 || [[Spirala Kulturowa]] || Spiralni || 28% || 61% || Po latach dominacji pragmatyzmu i technokracji, wyborcy zwracają się ku emocjom, symbolice i duchowości – [[Spirala Kulturowa]] (28%) wygrywa wybory jako partia nowej wyobraźni. Ich przekaz – o potrzebie odnowienia tożsamości, wartości i sensu życia – trafia szczególnie do młodszych i artystów, zmęczonych nudą legalizmu. [[Blok Dyrektyw]] (25%) nie potrafi przekonać do siebie poza klasą średnią i urzędniczą, a [[Ludowy Front Dobrobytu]] (21%) boryka się z oskarżeniami o nieefektywność. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (12%) staje się reliktem przeszłości. Tangia po raz pierwszy w historii głosuje nie na program, ale na wizję sensu – i to zmienia krajobraz polityczny.
|-
| 10406 || 2 || [[Spirala Kulturowa]] || Spiralni || 31% || 63% || [[Spirala Kulturowa]] (31%) utrzymuje dominację jako głos wrażliwości, duchowości i odnowy symbolicznej, obiecując nowy paradygmat społeczny oparty na kulturze, edukacji i wspólnocie emocjonalnej. Ale wyborcy zaczynają też szukać nowej równowagi: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (20%) pojawiają się po raz pierwszy jako technokratyczna, ale głęboko etyczna siła, łącząca pragmatyzm z moralnym ładem – i budzą ogromne zainteresowanie. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (25%) nadal trzyma się mocno dzięki zakorzenieniu w lokalnych strukturach i lojalności społecznej. [[Blok Dyrektyw]] (11%) i [[Kontinuum Obywatelskie]] (8%) słabną, niezrozumiałe już dla pokolenia wychowanego na ideach, a nie procedurach. Tangia staje na progu rewolucji intelektualno-moralnej – nie tej krzykliwej, lecz wyciszonej, głęboko transformującej.
|-
| 10414 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 67% || Rząd zdominowany przez [[Ziemia i Niebo Ko'ari]], wsparty przez [[Blok Dyrektyw]], możliwe symboliczne włączenie Zjednoczonej Wspólnoty [[Ko'ari]].
Polityka będzie duchowo-etatystyczna, scentralizowana i moralizatorska, z ograniczoną tolerancją dla radykalnych eksperymentów i pluralizmu poznawczego.
Rozpoczyna się Epoka Polaryzacji, ale jeszcze w jej pierwszej fazie – zdominowanej przez wysokie morale, porządek i konsolidację.
|-
| 10422 || 3 || [[Mandat Harmonistów]]|| Centryści || 29% || 62% || Po ośmiu latach rządów etatystyczno-etycznej koalicji, społeczeństwo Tangii odsunęło "Ziemię i Niebo [[Ko'ari]]" od dominacji, zmęczone jej doktrynalnym tonem. Niespodziewanie pierwsze miejsce zdobył debiutujący [[Mandat Harmonistów]], partia umiarkowana i pragmatyczna, która skanalizowała frustrację społeczną. "[[Nowy Ruch Spiralny]]" utrzymał silną pozycję, korzystając z poparcia buntowniczej młodzieży. "[[Przyszłość Postludzka]]" pozostała niszową siłą elit, a "[[Zjednoczona Wspólnota [[Ko'ari]]]]" nie przekroczyła progu wpływu. Polityka na nadchodzącą kadencję zapowiada się jako koalicja centryzmu, technokratyzmu i miękkiej regeneracji po okresie moralnego rygoru.
|-
| 10430 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 29% || 68% || Polaryzacja społeczna nasiliła się — wybory zdominowały dwie silne siły: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (odbudowujące swój autorytet) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (rosnący dzięki buntowi pokoleniowemu i populistycznej energii). [[Mandat Harmonistów]] stracił część zaufania, oskarżany o bezideowość i kunktatorstwo w poprzedniej koalicji. "[[Przyszłość Postludzka]]" nie zyskała impetu, a mniejsze partie zostały zmarginalizowane. Zbliżone siły głównych bloków mogą zapowiadać trudną walkę o rząd i dalszą radykalizację debaty publicznej.
|-
| 10438 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 63% || Społeczeństwo Tangii popadło w głęboką polaryzację — scena polityczna została praktycznie zdominowana przez dwa przeciwstawne obozy: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (38%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (37%). Pozostałe partie zostały niemal zmiecione z areny — [[Mandat Harmonistów]] utracił wiarygodność, a posthumanistyczna alternatywa nie przebiła się poza marginalia. Wybory miały emocjonalny, niemal plebiscytowy charakter. Powstała nowa linia frontu ideologicznego, a sam proces tworzenia rządu może doprowadzić do ostrego kryzysu instytucjonalnego.
|-
| 10446 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 40% || 67% || Po latach dominacji ko'arystycznego porządku, [[Nowy Ruch Spiralny]] zdobył pierwsze miejsce (40%) i stanie przed próbą przekształcenia swojego spirytualistycznego buntu w realne rządzenie. [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (34%) zachowuje silną pozycję, ale po raz pierwszy znalazło się w defensywie, oskarżane o degenerację etycznego projektu. Reszta sceny politycznej została zmarginalizowana, z [[[[Mandat Harmonistów]]|Mandatem Harmonistów]] niemal nieobecnym. Spiralni mogą próbować stworzyć rząd oparty na emocji, decentralizacji i ideowej rewolcie — ale grozi im chaos i niestabilność. Nad [[Hanharai]] zbierają się burzowe chmury.
|-
| 10454 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 70% || [[Nowy Ruch Spiralny]] utrzymał pozycję lidera (36%), lecz tym razem [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (32%) nieco odbudowało morale i struktury. Nastroje społeczne pozostają spolaryzowane, ale zaczyna się widoczny wzrost zainteresowania trzecią drogą — zarówno [[Mandat Harmonistów]], jak i [[Przyszłość Postludzka]] odnotowały poprawę. Spiralni zaczynają odczuwać ciężar odpowiedzialności rządzenia, a ich decentralistyczny styl ściera się z rzeczywistością administracyjną. Wzmacnia się napięcie między rewolucyjnym tonem a instytucjonalnym oporem.
|-
| 10462 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 37% || 71% || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] odzyskało pozycję lidera (37%) i ponownie wysunęło się na czoło etyczno-instytucjonalnej ofensywy, próbując zahamować spiralne rozchwianie państwa. [[Nowy Ruch Spiralny]] (34%) pozostał blisko i nie stracił energii, ale jego rządy wywołały zmęczenie chaosem decyzyjnym i fragmentacją. Duopol trwa – inne partie mają trudności z przebiciem się ponad drugorzędną rolę, choć [[Przyszłość Postludzka]] i [[Mandat Harmonistów]] wciąż liczą na szansę w przyszłości. Państwo funkcjonuje w cyklach: kolejne wybory przynoszą zmianę kierownictwa, lecz nie zmieniają osi konfliktu.
|-
| 10470 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 72% || Wybory z 10470 EK potwierdziły stabilizację dwubiegunowego systemu: po raz kolejny zwyciężył [[Nowy Ruch Spiralny]] (36%), choć [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (33%) nie oddaje pola. Pozostałe partie utrzymały się w drugorzędnych rolach, bez zdolności przełamania duopolu. Społeczeństwo zaakceptowało rytm naprzemiennych rządów, choć cena za tę stabilność to ciągła polaryzacja i blokada reform strukturalnych. W tej fazie Ery 3 — polityka to już nie zmiana, lecz konflikt dwóch dominujących wizji.
|-
| 10478 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 70% || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] powraca na szczyt z wynikiem 38%, kontynuując naprzemienną dominację z Nowym Ruchem Spiralnym (35%). Partie spoza duopolu — jak [[Mandat Harmonistów]]i [[Przyszłość Postludzka]] — nie odzyskały znaczenia i pozostały na marginesie. Duopol przekształcił się w polityczne ciążenie: żadna nowa wizja nie potrafi przekroczyć progu masowego zaangażowania. W [[Hanharai]] trwa era stagnacyjnego konfliktu — z silnymi ośrodkami, ale brakiem przełomów.
|-
| 10486 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 36% || 68% || Choć [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] utrzymało prowadzenie (36%), to tym razem [[Przyszłość Postludzka]] wyraźnie się wzmocniła (14%) — zdobywając poparcie nowoczesnych elit i mieszkańców miast zmęczonych ideologicznym sporem. Spiralni (30%) zawarli z nimi nieformalną koalicję, tworząc blok progresywnej decentralizacji i innowacji. Choć nie przejęli władzy, zyskali większość moralną wśród młodszych pokoleń. Zaczyna się nowy podział — nie tylko etyczny i hierarchiczny, ale też pokoleniowy i poznawczy.
|-
| 10494 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 39% || 72% || Po serii poważnych skandali związanych z etyką badań i konfliktami interesów, [[Przyszłość Postludzka]] straciła wiarygodność i gwałtownie spadła do 7%. Liderem ponownie została [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (39%), odzyskując przewagę moralną i wyborczą. [[Nowy Ruch Spiralny]] (32%) zachował siłę, ale jego partner w progresywnym bloku osłabił całą formację. Nastroje społeczne zwróciły się ku powrotowi do bardziej uporządkowanego, konserwatywno-duchowego modelu. Duopol trwa – ale spirala nadziei po stronie alternatywy wyraźnie pękła.
|-
| 10502 || 3 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 28% || 75% || Nową siłą stał się [[Sojusz Technokratyczny]] (28%), który odciął się od symbolicznych i emocjonalnych konfliktów, odmawiając współpracy z dotychczasowym duopolem. [[Nowy Ruch Spiralny]] (26%) i [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (24%) po raz pierwszy nie kontrolują razem większości – co symbolicznie kończy epokę ich dominacji. [[Przyszłość Postludzka]] wypada z parlamentu, a jej elektorat rozpłynął się między reformatorów i abstynentów. Koalicje są trudne, niestabilne, a kraj wchodzi w okres ideowego przetasowania.
|-
| 10510 || 3 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 36% || 72% || W nową erę Tangia wchodzi z wyraźnym liderem: [[Sojusz Technokratyczny]] osiąga 36%, zdobywając uznanie dzięki skuteczności, chłodnemu pragmatyzmowi i antyemocjonalnej retoryce. [[Nowy Ruch Spiralny]] (21%) i [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (20%) spadają na pozycje sił historycznych, osłabionych wewnętrznymi podziałami i zmęczeniem społecznym. [[Mandat Harmonistów]] (10%) zyskuje drugą młodość jako opcja kompromisu. Nowe elity technokratyczne wchodzą do [[Hanharai]] z zamiarem przebudowy struktur, a nie dusz. Era 3 zaczyna się nie jako rewolucja, ale jako operacja inżynierii ustrojowej.
|-
| 10518 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 36% || 69% || [[Sojusz Technokratyczny]], który jeszcze osiem lat wcześniej dominował scenę, poniósł porażkę — zdobywając zaledwie 8%, oskarżany o arogancję, biurokratyczną izolację i brak wrażliwości społecznej. Władzę odzyskują dawni liderzy: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (36%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (31%), którzy zdołali odświeżyć retorykę i zmobilizować rdzenne elektoraty. [[Mandat Harmonistów]] (11%) rośnie jako centrowa alternatywa, lecz nadal nie jest kluczowym rozgrywającym. Społeczeństwo wraca do znanych form, rozczarowane eksperymentem systemowym, który okazał się skuteczny technicznie — lecz martwy ideowo.
|-
| 10526 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 34% || 70% || [[Mandat Harmonistów]]notuje najwyższy wynik od dekady (13%), przyciągając umiarkowanych wyborców zmęczonych jałowym konfliktem ideologicznym. Jednak scena nadal należy do klasycznego duopolu: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (34%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (33%) rywalizują o kształt przyszłości Tangii. [[Przyszłość Postludzka]] wraca do parlamentu, ale bez większego znaczenia. Sytuacja polityczna jest napięta, ale stabilna – ludzie nie ufają eksperymentom, wolą znanych przeciwników. Harmonistom jeszcze brakuje jednej fali, by przełamać dwubiegunowość.
|-
| 10534 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 72% || Po serii wewnętrznych sporów i niezręcznych kompromisów, [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] notuje spadek do 30%, oddając prowadzenie Nowemu Ruchowi Spiralnemu (36%). Spiralni wracają do władzy z energią odświeżonego przekazu i poczuciem misji naprawy błędów poprzedników. [[Mandat Harmonistów]] (13%) utrzymuje silną pozycję jako stabilna alternatywa, ale nadal bez potencjału dominacji. [[Przyszłość Postludzka]] odzyskuje niewielkie znaczenie, a elektorat znów opowiada się po jednej z dwóch wielkich osi ideowych. Duopol trwa, choć wciąż na granicy przesilenia.
|-
| 10542 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 35% || 73% || W najbardziej wyrównanych wyborach ostatnich dekad, [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] zdobywa 35%, pokonując [[Nowy Ruch Spiralny]] (34%) o ledwie jeden punkt procentowy. W kampanii postawiono na hasła odbudowy "moralnej równowagi państwa" po eksperymentach spiralnych. [[Mandat Harmonistów]] (11%) utrzymuje silną trzecią pozycję, ale nie decyduje o kierunku państwa. Społeczeństwo pozostaje głęboko spolaryzowane, lecz cykl naprzemiennych rządów przynosi wrażenie stabilizacji – nawet jeśli to tylko złudzenie. Mimo zmęczenia, duopol trwa i dominuje.
|-
| 10550 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 32% || 73% || Wybory kończące Erę 3 przynoszą zwycięstwo [[Nowy Ruch Spiralny|Nowego Ruchu Spiralnego]] (32%), ale całą scenę zdominował powrót [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (21%) pod wodzą charyzmatycznego lidera. Ich pragmatyczna i chłodno-racjonalna kampania trafiła do zmęczonych hałasem wyborców. [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (29%) nadal walczy o rząd dusz, ale ich styl zaczyna tracić świeżość. [[Przyszłość Postludzka]] nie przekracza progu i znika z [[Hanharai]] – symboliczny koniec ich epoki. Tangia wkracza w nową erę z trzema silnymi blokami i niepewną przyszłością koalicyjną.
|-
| 10558 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 27% || 77% || W nową epokę Tangia wchodzi z najbardziej otwartym układem od pokoleń: [[Spirala Horyzontu]] wygrywa wybory z wynikiem 27%, lecz nie dominuje. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) oraz [[Sojusz Technokratyczny]] (22%) razem tworzą nowe centrum z instytucjonalnym autorytetem, lecz nie potrafią zbudować większości. [[Radykalny Front Emergencji]] (12%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (9%) stanowią nowe bieguny tożsamościowe – buntowniczy i empatyczny. Stare nazwiska zniknęły z kart wyborczych, ale konflikty przeszłości mutują w nowe napięcia. Era 4 właśnie się rozpoczęła – z pluralizmem, lecz bez stabilizacji.
|-
| 10566 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 32% || 77% || [[Spirala Horyzontu]] triumfuje z wynikiem 32%, ugruntowując swoją pozycję jako dominującej siły w początkowej fazie Ery 4. Jej narracja o duchowej równowadze, zdecentralizowanym społeczeństwie i wspólnotowym oddechu trafiła do wielu środowisk — od artystów po prowincjonalne klasy średnie. [[Sojusz Technokratyczny]] (24%) i [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (20%) trzymają się mocno, ale to spiraliści narzucają ton debacie. Słabsze wyniki notują radykałowie i empatyczni reformatorzy — ich czas jeszcze nie nadszedł. Jednak zbyt szybki wzrost w młodej epoce rzadko trwa wiecznie...
|-
| 10574 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 26% || 78% || Po latach narzekań na dawną dominację Ko'arystów, [[Spirala Horyzontu]] wreszcie miała pełnię władzy – i... zaprzepaściła ją. Arogancja, nepotyzm, złamania procedur i porzucenie własnych ideałów doprowadziły do dramatycznego spadku poparcia do 18%. Wyborcy masowo przenieśli się do [[Obywatelski Blok Rekompozycji|Obywatelskiego Bloku Rekompozycji]] (26%) i [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (26%), którzy teraz muszą udowodnić, że potrafią nie tylko punktować błędy innych, ale także rządzić. Coraz więcej głosów trafia też do [[Fala Odrodzenia Ludzkiego|Fali Odrodzenia Ludzkiego]] i [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]], którzy po cichu rosną na skrajach sceny. Władza spirali została zachwiana – a w narodzie rośnie apetyt na reformę.
|-
| 10582 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 74% || [[Sojusz Technokratyczny]] zdobywa 34% i formuje rząd większościowy – największy sukces tej formacji od czasu jej reaktywacji. Wyborcy nagrodzili pragmatyzm, dyscyplinę i skuteczność — w czasach zmęczenia duchową retoryką i chaosem poprzedników. [[Spirala Horyzontu]], zaledwie cztery cykle po szczycie, spada do 14% – wyborcy nie wybaczyli hipokryzji i złamanych obietnic. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (24%) nadal silny, ale zepchnięty do roli rozsądnej opozycji. Tylko cud mógłby teraz przywrócić Spiralnych do centrum sceny politycznej... albo katastrofa systemu.
|-
| 10590 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 71% || [[Sojusz Technokratyczny]] utrzymuje pełnię władzy z wynikiem 34%, kontynuując projekt efektywnego, inżynieryjnego zarządzania państwem. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (25%) stopniowo odbudowuje zaufanie jako opozycja merytoryczna, gotowa do przejęcia odpowiedzialności. Radykalne i etyczne skrzydła – Front Emergencji i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] – powoli zyskują głos w debacie. [[Spirala Horyzontu]] balansuje na granicy znaczenia politycznego, wciąż nieodbudowana po wcześniejszym upadku. Epoka systemowców trwa – ale społeczne napięcie wciąż gdzieś się tli.
|-
| 10598 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 30% || 68% || Po wielu latach spokojnych rządów, wyborcy czują znużenie – frekwencja maleje, a dominacja [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (30%) przestaje mobilizować emocje. Mniejsze partie zyskują – [[Radykalny Front Emergencji]] (14%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (12%) przebijają się z narracjami o autentyczności i trosce o wartości. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) pozostaje stabilny, choć nadal nie zdołał zbudować wizji dominującej. [[Spirala Horyzontu]] (10%) utrzymuje niszę, ale bez nadziei na szybki powrót. Technokraci wciąż rządzą – dzięki dyscyplinie, skuteczności i słabości konkurencji, nie dzięki entuzjazmowi mas.
|-
| 10606 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 30% || 67% || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] notuje najlepszy wynik w swojej historii – 18% – a jej entuzjastyczni wyborcy ogłaszają "koniec epoki technokratów". Rzeczywistość okazuje się jednak mniej przełomowa: [[Sojusz Technokratyczny]] utrzymuje przewagę z wynikiem 30%, spokojnie kontynuując swoje rządy. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (21%) i [[Radykalny Front Emergencji]] (12%) nadal nie potrafią zbudować silnej alternatywy. Choć FOL wzbudza emocje, to nadal nie przekonuje umiarkowanego centrum. Wielu mówi o zmianie – ale zmiana jeszcze nie nadeszła.
|-
| 10614 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 37% || 66% || [[Sojusz Technokratyczny]] zdobywa rekordowe 37% i rządzi niemal bezdyskusyjnie. Kraj rozwija się stabilnie, budżet jest zrównoważony, indeksy gospodarcze rosną, a... polityka przestaje być tematem rozmów. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (19%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) starają się przypomnieć ludziom o wartościach i emocjach, ale społeczeństwo wydaje się znieczulone na przekaz niepraktyczny. Po latach napięć i skandali, cisza i przewidywalność okazują się mieć największy elektorat. Dla wielu to idealna sytuacja – dla innych zapowiedź nadchodzącej próżni.
|-
| 10622 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 66% || Choć [[Sojusz Technokratyczny]] nadal wygrywa z wynikiem 34%, drobny skandal z udziałem ministra infrastruktury uderzył w ich reputację "bezbłędnej maszyny". [[Spirala Horyzontu]] (13%) wykorzystuje ten moment do odświeżenia swojej obecności — nie wraca triumfalnie, ale znów jest widoczna. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (20%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) umacniają swoje pozycje jako siły rozsądku i etyki. [[Radykalny Front Emergencji]] pozostaje żywą, ale izolowaną siłą. Wydaje się, że hegemonia technokratów może osłabnąć – o ile ktoś rzeczywiście potrafi ich zastąpić.
|-
| 10630 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 28% || 66% || Po drugim w krótkim czasie skandalu – tym razem dotyczącym konfliktu interesów w sektorze energetycznym – [[Sojusz Technokratyczny]] spada do 28%, choć wciąż wygrywa. [[Radykalny Front Emergencji]] (17%) zyskuje na gniewie społecznym, ale jego liderzy ostrożnie unikają triumfalizmu. Reszta sceny nie pozostaje bierna – Obywatelski Blok (21%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) zwiększają swój udział, licząc na scenariusz koalicyjny. [[Spirala Horyzontu]] (13%) odbudowuje się powoli, unikając medialnych ekscesów. Wzrost napięcia nie oznacza jeszcze przesilenia – ale dominacja technokratów po raz pierwszy wygląda na kruchą.
|-
| 10638 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 26% || 69% || [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa aż 23%, zaskakując wielu komentatorów – jego lider okazał się nie tylko gniewny, ale i pragmatyczny. Front zyskuje wśród średnio wykształconych i ludzi zmęczonych profesjonalnym językiem technokratów, którzy stopniowo tracą kontakt z masami (26%). Obywatelski Blok (20%) i inne formacje szukają swojego miejsca, nie wiedząc, czy iść z systemem, czy z buntem. Technokraci stają się nerwowi, widząc w Emergencji nie tylko chwilowy sprzeciw, lecz potencjalny nowy biegun władzy. Tangia stoi na progu możliwej mijanki albo nowego duopolu.
|-
| 10646 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 27% || 72% || Po kilkunastu latach dominacji, [[Sojusz Technokratyczny]] (26%) ustępuje miejsca nowej sile: [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa 27% i tworzy rząd. Poparcie zbudowane na emocji, determinacji i języku bliskim ludziom zadziałało — nawet bez większości absolutnej, Front uzyskał legitymację zmian. Technokraci, zaskoczeni precyzyjnym uderzeniem, przechodzą do defensywy. Obywatelski Blok i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (razem 32%) będą języczkiem u wagi w każdej większej decyzji. Tangia właśnie wkroczyła w erę nowego politycznego języka — a stary system zadrżał.
|-
| 10654 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 30% || 71% || Po objęciu władzy, [[Radykalny Front Emergencji]] (30%) rozpoczął ujawnianie dokumentów z czasów rządów Sojuszu — i wybuchła bomba: korupcja systemowa, sieci wpływów, manipulacja przetargami. [[Sojusz Technokratyczny]] (18%) ponosi dotkliwe konsekwencje, tracąc wiarygodność u umiarkowanych wyborców i autorytet elitarnych mediów. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (22%) staje się silnym pretendentem do roli "rozsądnej opozycji" wobec radykalnych rządów. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] i [[Spirala Horyzontu]] umacniają się jako głos sumienia – ale to RFE nadaje teraz rytm. Po raz pierwszy od dekad Tangia żyje polityką nie z obowiązku, lecz z emocji.
|-
| 10662 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 29% || 68% || [[Radykalny Front Emergencji]] (29%) przeprowadza ofensywę instytucjonalną – obsadza swoimi ludźmi media publiczne, wymienia kierownictwa sądów, marginalizuje niezależnych urzędników. Choć protesty elit rosną, społeczne poparcie trzyma się mocno dzięki programowi hojnych świadczeń socjalnych, dodatków regionalnych i obietnic obywatelskiej rekompensaty. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (24%) bije na alarm, ale nie potrafi zmobilizować większości. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (15%) zyskuje na roli moralnej alternatywy, lecz to emocjonalny przekaz Emergencji dominuje przekaz. Tangia zaczyna dryfować w kierunku miękkiego autorytaryzmu – z szerokim uśmiechem i przelewem na konto.
|-
| 10670 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 32% || 68% || [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa 32% i rządzi pewnie, korzystając z efektów trwałego dobrobytu odziedziczonego po technokratach. Choć elity grzmią o "rozpadających się instytucjach", większość obywateli dostrzega przede wszystkim coroczne dodatki socjalne, wsparcie lokalnych usług i darmowy transport. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (22%) próbuje przywrócić debatę o zasadach, ale nie trafia w nastrój społeczny. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (16%) buduje pozycję jako głos etycznej regeneracji, lecz bez masowego przebicia. Dla obywateli Tangii rok 10670 to nadal czas zadowolenia – i nikt nie myśli o rachunkach przyszłości.
|-
| 10678 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 28% || 67% || Śmierć charyzmatycznego lidera [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]] (28%) zakończyła epokę emocji — jego następca prezentuje się jak "technokrata z duszą", próbując pogodzić idealizm partii z nadchodzącymi problemami gospodarczymi. Choć budżet zaczyna trzeszczeć, żadne świadczenia nie są cofane, a polityka przekupstwa społecznego trwa — przynajmniej dopóki światowa gospodarka nie zwolni. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) szykuje się do przejęcia władzy, ale jeszcze nie przekonuje mas. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (17%) umacnia swoją pozycję jako moralna alternatywa, a reszta sceny politycznej czeka. Tangia balansuje — nie na krawędzi, ale na dachu budynku, patrząc w niebo, udając że nie ma grawitacji.
|-
| 10686 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 30% || 71% || Kiedy światowy kryzys ogarnia [[Secht]], Buanię i inne regiony, Tangia – niegdyś postrzegana jako stabilna – okazuje się bardziej krucha niż myślano. Inflacja wybucha, import zamiera, a społeczeństwo traci wiarę w zdolność rządu do zarządzania skutkami. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (30%) wskakuje na pozycję lidera jako jedyna partia postrzegana jako odpowiedzialna i przygotowana na kryzys. Emergenci (22%) bronią się zdolnym liderem, ale dziedzictwo ich poprzednika ciągnie ich w dół. Tangia staje na rozdrożu – czy odbuduje instytucje, czy poszuka kolejnego mitu zbawienia?
|-
| 10694 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 31% || 72% || Choć inflacja powoli maleje, społeczeństwo Tangii płaci za to cenę: gwałtownie rosnące stopy procentowe, brutalne ograniczenia i pełne przejęcie autorytarnych narzędzi po Emergentach. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (31%) nie reformuje państwa – tylko centralizuje i bezlitośnie zwala całą winę na swoich poprzedników. Wyborcy, choć zmęczeni, jeszcze dają kredyt zaufania, licząc na stabilizację. Emergenci (21%) nie odzyskują gruntu, a [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (18%) przejmuje emocjonalne centrum – jako ruch społeczny z nową wrażliwością. Tangia wychodzi z kryzysu... ale wchodzi w nowy konflikt pokoleniowy i aksjologiczny.
|-
| 10702 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 30% || 71% || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (34%) wygrywa nie tylko parlament, ale i prezydenturę, zyskując pełnię władzy i mandat do naprawy państwa. W szybkim tempie przeprowadza reset sądownictwa, odpolitycznienie mediów i korekty legislacyjne – nie bez oporu, ale z poparciem społecznym. Gospodarka odbija, a społeczeństwo, porównując się do upadającego [[Secht]]u czy chaotycznej [[Buania|Buanii]], czuje się względnie bezpieczne. Emergenci (19%) pozostają osłabieni, a FOL (18%) nadal rośnie jako siła wyrażająca wartości, nie interesy. Wyborcy widzą błędy władzy – ale też widzą efekty.
|-
| 10710 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 27% || 70% || Choć [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (30%) wciąż przewodzi, jego wizerunek zbawcy kraju zaczyna się kruszyć – pierwsze poważne skandale psują wrażenie czystości i skuteczności. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (20%) niemal dogania [[Radykalny Front Emergencji]] (21%), co pokazuje, że społeczeństwo zaczyna dzielić się nie tylko według interesów, ale i wartości. Technokraci (13%) przypominają o sobie jako opozycja merytoryczna, ale nadal bez magnetyzmu. Coraz mniej ludzi wierzy, że samo "wyciągnięcie kraju z kryzysu" wystarczy, by utrzymać władzę – nadchodzi czas polityki przyszłości, nie przeszłości.
|-
| 10718 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 26% || 68% || Tangia wchodzi w nową fazę – kończy się era dominacji jednej czy dwóch partii, a scena polityczna się fragmentaryzuje. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (26%) zyskuje zaufanie wyborców jako etyczna, ale realistyczna alternatywa, trafiając do zmęczonych brutalnością i bezdusznością ostatnich dekad. Obywatelski Blok (26%) nadal silny, ale nie potrafi narzucić przyszłościowej narracji. Emergenci, technokraci i spiraliści balansują w granicach swoich nisz. W [[Hanharai]] coraz częściej mówi się o rządach wielopartyjnych, kontraktowych, opartych na delikatnych kompromisach – nie o dominacji.
|-
| 10726 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 27% || 69% || Po latach mozolnego wzrostu i żmudnej pracy na poziomie lokalnym, [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (27%) przejmuje prowadzenie — ledwo, ale wystarczająco. Obywatelski Blok (25%) traci na zmęczeniu i wewnętrznych niejasnościach, a ich etatowy przekaz o odpowiedzialności już nie wystarcza. Emergenci (18%) nadal nie odzyskali narracyjnej świeżości, a technokraci i spiraliści dryfują. FOL nie ma większości, ale symbolika ich zwycięstwa elektryzuje młodsze pokolenia i środowiska etyczne. Tangia budzi się do innej polityki – bardziej cichej, miękkiej, świadomej.
|-
| 10734 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 26% || 69% || FOL (26%) miała szansę wprowadzić nową jakość, ale jej rządy okazały się... nijakie. Moralny ton kampanii nie przełożył się na skuteczność ustawodawczą ani spójność przekazu – zbyt wiele kompromisów, zbyt mało wyrazistości. Obywatelski Blok (25%) i Emergenci (19%) obserwują z boku, nie atakując zbyt ostro – czekają na samozapadnięcie się rywala. Technokraci i spiraliści nadal obecni, ale bez większego znaczenia. Społeczeństwo zaczyna pytać: czy jakakolwiek partia potrafi jeszcze naprawdę rządzić?
|-
| 10742 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 24% || 71% || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (24%) nie udźwignęła oczekiwań – moralność i łagodność nie wystarczyły, by utrzymać energię społeczną. Obywatelski Blok (24%) powraca jako rozsądna siła, ale bez dawnej dynamiki. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) próbuje odzyskać ogień, ale wciąż płonie tylko dogasającym płomieniem. Tymczasem technokraci i spiraliści zyskują po równo – każdy po 12%, co pokazuje rozdrobnienie i zmęczenie społeczeństwa wielkimi wizjami. Tangia stoi w miejscu – i czeka, aż ktoś wreszcie powie coś naprawdę nowego.
|-
| 10750 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 22% || 71% || W politycznej próżni, gdzie ani FOL (22%), ani OBR (22%) nie potrafią zdobyć dominacji, niespodziewanie wracają spiraliści – [[Spirala Horyzontu]] notuje 17%, przyciągając młodsze pokolenie hasłami o harmonii, duchowości i wspólnotowości w dobie chaosu cywilizacyjnego. Ich powrót nie jest rewolucyjny, ale czysto emocjonalny i językowo miękki, co daje efekt świeżości. Technokraci i Emergenci dryfują, a scenę znowu definiują idee, a nie tylko reakcje na poprzedników. Tangia być może nie zna odpowiedzi – ale znów zadaje pytania.
|-
| 10758 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 21% || 72% || [[Spirala Horyzontu]] (22%) wyrasta na pierwszą siłę – i to nie przez spryt ani ataki, lecz przez język zaufania, wartości i spokoju. W zmęczonym, przesyconym polityką społeczeństwie, przekaz o wspólnocie i duchowej regeneracji trafia w punkt. FOL i OBR (po 21%) stają się "partiami poprzedniego sezonu", a technokraci i Emergenci gasną w cieniu rosnącego ruchu ideowego. Tangia wchodzi w nową epokę — łagodną, kulturową, być może iluzorycznie harmonijną. Ale czy harmonia wytrzyma kontakt z rzeczywistością?
|-
| 10766 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 26% || 71% || [[Spirala Horyzontu]] (26%) nie tylko utrzymuje pozycję lidera, ale też umacnia swoje kadry i przekaz – o wspólnocie, ekologii, medytacji i sensie. Rządzą spokojnie, niekonfrontacyjnie, operując symbolami zamiast dekretami. FOL (20%) i OBR (20%) wydają się zagubione, próbując kopiować miękki styl Spirali, ale bez autentyczności. Społeczeństwo nie oczekuje cudów – wystarczy, że jest "przyjemnie i niegłośno". Tangia wydaje się dryfować ku łagodnej stagnacji – czy raczej nowemu duchowemu renesansowi?
|-
| 10774 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 23% || 70% || [[Spirala Horyzontu]] (23%) nie potrafiła przekuć entuzjazmu w konkrety – ludzie lubią ich narrację, ale coraz bardziej dostrzegają brak rezultatów. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (22%) odrabia straty, ponownie pozycjonując się jako "poważna duchowość zamiast ezoteryki". OBR (21%) powraca do centrum sceny jako głos pragmatyzmu, choć nadal bez pasji. Emergenci i technokraci dryfują, a niezdecydowanie wyborców rośnie. Tangia znów wchodzi w okres wahania — żadna idea nie dominuje, żadna też nie znika.
|-
| 10782 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 27% || 69% || FOL (27%) odzyskuje pierwszeństwo, oferując spójność moralną i prospołeczną narrację w czasach letargu. Tangia faktycznie się bogaci – wzrost gospodarczy jest realny, ale tak powolny i równomierny, że dla przeciętnego obywatela niewidoczny. [[Spirala Horyzontu]] (20%) i OBR (20%) nie potrafią wyjść poza grono swoich stałych sympatyków. Emergenci i technokraci pozostają na marginesie, a scena wydaje się gotowa na nowe przetasowania. Kraj rozwija się, ale społeczeństwo... czuje stagnację.
|-
| 10790 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 30% || 71% || Po dewastującym huraganie, który pustoszy wyspy [[Akeira]] i [[Hiranea]], Tangia reaguje natychmiast: pomoc humanitarna, wsparcie logistyczne i symboliczne zjednoczenie językowe i historyczne. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (30%) prowadzi działania z empatią, pokorą i skutecznością, co przynosi jej rekordowe poparcie. [[Spirala Horyzontu]] (21%) również zyskuje, dzięki retoryce wspólnotowości i duchowego powiązania regionu. Pozostałe partie, w tym OBR i Emergenci, pozostają niewyraźne i reaktywne, bez jasnego przekazu. Tangia na chwilę znów czuje sens tego, że jest razem.
|-
| 10798 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 25% || 71% || Po fali solidarności pojawiają się codzienne problemy – rodziny, które otworzyły domy dla uchodźców, nie otrzymują żadnego wsparcia, a lokalna biurokracja zawodzi. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) i Obywatelski Blok (22%) zyskują, podsycając poczucie krzywdy i wzywając do porządku. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (25%) nadal prowadzi, ale utrata przewagi jest wyraźna. [[Spirala Horyzontu]] (18%) nie potrafi odpowiedzieć na konserwatywny zwrot. Tangia kołysze się między etyką wspólnoty a potrzebą osobistego komfortu.
|-
| 10806 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 34% || 68% || W obliczu epidemii pustoszącej [[Secht]], Buanię i Pinu, Tangia pod wodzą FOL (34%) zamyka się całkowicie – ale jednocześnie organizuje szeroko zakrojoną pomoc zagraniczną, finansową i technologiczną. To rzadki moment, gdy konserwatyści, liberałowie i humaniści zgodnie przyznają: "zrobili to dobrze". [[Spirala Horyzontu]] (18%) i inne partie milkną wobec skuteczności działań. OBR i Emergenci nie nadążają z reakcją. Tangia nie tylko przetrwała – stała się punktem odniesienia moralnego i politycznego w regionie.
|-
| 10814 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 38% || 68% || Szybka izolacja wyspy Kaori, wyprzedzające decyzje i błyskawiczne wdrożenie szczepionki sprawiają, że Tangia przechodzi epidemię niemal bez strat. FOL (38%) triumfuje politycznie i moralnie – jako partia przewidująca, skuteczna i bliska ludziom. Świat patrzy z zazdrością, a wielu zaczyna rozważać emigrację do Tangii. Inne partie – Spirala, OBR, Emergenci – po prostu istnieją, ale nie mają już mocy narracyjnej. Tangia nie tylko wygrała z wirusem – stała się mitem politycznym nowego stulecia.
|-
| 10822 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 28% || 69% || Po sukcesie pandemicznym Tangia otwiera granice – i zalewana jest falą migracji, która szybko okazuje się społecznym wyzwaniem. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (28%) nadal stawia na dialog, ale społeczeństwo nie chce rozmawiać z gangami i agresją. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) oraz OBR (22%) szybko zyskują, oferując narrację porządku, bezpieczeństwa i przywrócenia kontroli. Spirala i technokraci bledną. Tangia przestaje być mitem – a staje się rzeczywistym społeczeństwem z prawdziwymi problemami.
|-
| 10830 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 25% || 72% || [[Radykalny Front Emergencji]] (25%) i [[Spirala Horyzontu]] (17%) zaczynają wygrywać narrację: o porządku, integracji przez dyscyplinę i kulturze narodowej. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (24%) próbuje odzyskać równowagę, ale nie potrafi pogodzić swoich ideałów z rosnącym społecznym lękiem. OBR (18%) i technokraci (8%) dryfują w cieniu silniejszych emocji. Wraz z rozrostem gett i niekontrolowanych stref miejskich, Tangia nie chce być już wzorem – chce być bezpieczna.
|-
| 10838 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 31% || 72% || Emergenci (31%) przejmują władzę dzięki unikalnej kombinacji siły i empatii: brutalne getta są likwidowane, a równolegle prowadzone są akcje humanitarne, medyczne i integracyjne. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (22%) przegrywa z realiami – idealizm przegrywa z pragmatyzmem. [[Spirala Horyzontu]] (14%) staje się konserwatywnym towarzyszem, ale bez ambicji rządzenia. Społeczeństwo aprobuje działania, choć z rezerwą – ludzie pamiętają historię i uważnie obserwują każdy krok nowych rządzących. Tangia wkracza w okres silnego państwa z ludzką twarzą... na razie.
|-
| 10846 || 4 || [[Ład Światła]] || Socjaldemokraci || 28% || 71% || [[Ład Światła]] (28%) wchodzi z impetem na scenę, przejmując schedę po FOL, ale redefiniując ją jako ruch oświecenia moralnego, ładu cywilizacyjnego i duchowej odpowiedzialności. W tle pojawia się nowa siła – [[Kontinuum Welonu]] (14%) – skupiona bardziej na eterycznej ciągłości cywilizacji niż na polityce dnia codziennego. Ich pozycja rośnie wśród młodych, ale jeszcze nie w centrum. [[Radykalny Front Emergencji]] (21%) krytykuje "naiwność" LŚ, ale sam nie oferuje lepszej wizji przyszłości poza porządkiem. Technokraci (11%) milkną wobec tematów moralnych i wojennych, a OBR (17%) pozostaje cieniem dawnej siły.

Tymczasem świat staje w ogniu – w odległym kraju dochodzi do aktu ludobójstwa. Społeczność międzynarodowa szuka kogoś z autorytetem moralnym – wybór pada na Tangię. [[Ład Światła]] godzi się na utworzenie koalicji wojskowej pod tangijskim przewodnictwem, ale pojawia się pytanie: czy Tangia, kraj pokoju i filozofów, potrafi wysłać żołnierzy na wojnę? W mediach rośnie napięcie, ale też duma – Tangia chce pomóc... ale nie umie walczyć. To będzie test nie tylko siły państwa, ale jego duszy.
|-
| 10854 || 5 || [[Ład Światła]] || Socjaldemokraci || 28% || 72% || Tangia odniosła zwycięstwo – precyzyjne uderzenia lotnicze, cybernetyczna dominacja i niemal zerowe straty wśród ludności cywilnej stawiają ją jako wzorzec wojny nowej generacji. Choć nieliczne operacje lądowe miały miejsce, to właśnie dowódcy powietrzni i oficerowie bezpieczeństwa cyfrowego stali się nowymi bohaterami narodowymi. [[Ład Światła]] (28%) zachowuje przywództwo, głównie dzięki moralnemu tonowi działań i naciskowi na ochronę cywilów. [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] (20%) zyskuje wśród tych, którzy chcą, aby Tangia szła dalej, głębiej, szybciej.

[[Protokół Nowego Zarządzania]] (18%) zdobywa uznanie za kompetencje i strategiczne myślenie. [[Sojusz Technokratyczny]] (14%) wraca z cienia, korzystając z własnych zasług w planowaniu cyberataków. [[Splot Tawira]] (12%) staje się rzecznikiem wojskowego idealizmu, a niektórzy mówią o powrocie "cnoty heroicznej". Ludzie są dumni, ale też zaniepokojeni – czy Tangia stanie się siłą okupacyjną, czy humanitarnym mentorem? Nowe partie nie pytają, czy Tangia będzie prowadzić świat – pytają, jak długo i na jakich warunkach.
|-
| 10862 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 24% || 73% || [[Protokół Nowego Zarządzania]] (24%) zyskuje jako siła strategiczna, która umie kończyć wojny i zarządzać nowym ładem. [[Ład Światła]] (22%) traci nieco, ale nadal cieszy się poparciem za swoje humanitarne działania. [[Splot Tawira]] (16%) przejmuje rolę dawnych technokratów – jako struktura zarządzania, logistyki i cyberbezpieczeństwa. [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej|Synteza]] (18%) i [[Kontinuum Welonu]] (10%) reprezentują bardziej aksjologiczne skrzydła – jeden idzie w stronę obywatelskiej dyscypliny, drugi w stronę metafizycznej ciągłości. Tangia pozostaje silna, ale społeczeństwo ma coraz bardziej wyrafinowane pytania o to, czym jest siła i jak ją wykorzystać.
|-
| 10870 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 26% || 73% || Po latach zachwytu nad nowo odkrytą siłą FTI, społeczeństwo i klasa polityczna dochodzą do przesytu. Tangia nie walczyła sama, nie starła się z równym przeciwnikiem, a jej zwycięstwo było możliwe tylko dzięki przewadze technicznej i wsparciu koalicjantów. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (26%) zwycięża minimalnie, reprezentując chłodny rozsądek i przypominając, że wojna była wyjątkiem, nie nowym wzorcem działania. [[Ład Światła]] (25%) zyskuje szacunek, ale nie dość siły, by ponownie przewodzić. Tangia staje się świadoma własnej siły – i nieufna wobec własnych emocji.
|-
| 10878 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 25% || 73% || Choć świat regularnie prosi Tangię o interwencję w różnych ogniskach zapalnych, FTI odmawia lub angażuje się tylko symbolicznie i z sojusznikami. Mimo tego – albo właśnie dlatego – [[aotai]] staje się podstawową walutą rezerwową w bankach centralnych wielu krajów, co wzmacnia jej kurs do rekordowych poziomów. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (25%) utrzymuje przewagę jako gwarant rozsądku i stabilności, ale [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] (21%) zyskuje wśród eksporterów i klasy średniej zaniepokojonej silną walutą. [[Ład Światła]] (22%) traci tempo, nie nadążając za zmianami ekonomicznymi. Tangia przeżywa złoty moment – ale złoto bywa ciężarem.
|-
| 10886 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 23% || 73% || Aotai jest silna jak nigdy – ale zbyt silna, by pozwolić Tangii oddychać swobodnie. Eksporterzy walczą o przetrwanie, prowincje ubożeją, a kraj zaczyna się dzielić na klasę nabywców i klasę niepotrzebnych. [[Kontinuum Welonu]] (23%) rośnie w siłę jako nowa spirala, odrzucająca zarówno kult potęgi, jak i centralny racjonalizm. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (21%) i Synteza (13%) tracą grunt – zbyt silnie związani z dominującą gospodarką, która już nie służy wszystkim. Tangia zyskuje na wykresach – ale traci we własnych oczach.
|-
| 10894 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 26% || 72% || Rząd Tangii zaskakuje wszystkich – interweniuje, by celowo osłabić aotai. Rynki finansowe są niezadowolone, ale w kraju eksporterzy odzyskują grunt, a społeczne napięcia zaczynają ustępować. [[Kontinuum Welonu]] (26%) kontynuuje wzrost jako głos tych, którzy uważają, że równowaga powinna być wartością nadrzędną. Protokół (20%) odzyskuje nieco zaufania, pokazując elastyczność, ale [[Splot Tawira]] (11%) i Synteza (14%) nie potrafią odczytać nowych priorytetów społecznych. Tangia uczy się zarządzać własnym sukcesem – i wie, że zbyt twarda waluta potrafi złamać ludzi.
|-
| 10902 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 31% || 94% || Wprowadzenie obowiązkowego głosowania radykalnie zwiększa frekwencję – i niesie nieprzewidywalne skutki. Część obywateli, niezainteresowanych polityką, głosuje przypadkowo lub protestacyjnie, co wyraźnie wzmacnia [[Kontinuum Welonu]] (31%). Protokół (18%) i [[Ład Światła]] (20%) próbują zachować powagę, ale to nie czas na umiarkowanie. [[Kontinuum Welonu|Welon]] jawnie wspiera zmianę prawa – nie z miłości do demokracji, ale jako narzędzie oddolnej mobilizacji. Tangia przeżywa nową falę radykalnego idealizmu, niekoniecznie popartego treścią – ale z pewnością potężnego.
|-
| 10910 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 26% || 96% || Okazuje się, że [[Kontinuum Welonu]], choć charyzmatyczne w opozycji, nie radzi sobie z ciężarem realnego zarządzania. Gospodarka staje w miejscu, retoryka przestaje działać, a naród patrzy w stronę [[Splot Tawira|Splotu Tawira]] (26%), który powraca z odważnym, technokratycznym planem. Ich obietnica: cyfrowa automatyzacja, cybernetyczna kontrola produkcji i odbudowa konkurencyjności eksportowej – działa. Protokół i [[Ład Światła]] trzymają się na średnim poziomie, Synteza niemal zanika. Tangia na nowo wierzy w technikę – nie w symbole.
|-
| 10918 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 32% || 97% || Podczas gdy inne kraje nie potrafią zaadaptować [[Ko'ari]], Tangia zadaje sobie pytanie: czy to kwestia języka? historii? struktury społeczeństwa?. Tymczasem [[Splot Tawira]] (32%) nie rozmyśla, tylko buduje. [[Rangfen-Ara]] – nowa cyberprzestrzeń doświadczania zbiorowej świadomości – i Feu Yul, majestatyczna orbitalna stacja badawczo-społeczna, zmieniają sposób myślenia o ludzkich granicach. Ludzie są zachwyceni – nawet jeśli młodzież uzależnia się od cyfrowej obecności, to społeczeństwo działa sprawniej niż kiedykolwiek. Tangia nie eksportuje już filozofii – eksportuje przyszłość.
|-
| 10926 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 26% || 97% || Zachwyt nad [[Rangfen-Ara]] przeradza się w elektroniczny obłęd. Ludzie przestają pracować, systemy stają się zbyt skomplikowane, by je "odinfekować" – a cybernetyczna świadomość uzależnia. Produktywność Tangii spada, a świat zewnętrzny kpi z jej technologicznego hedonizmu. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (26%) odzyskuje władzę jako głos rozsądku i przywracania porządku. [[Splot Tawira]] (19%) musi odejść – nawet ich własne dzieło ich przerosło.
|-
| 10934 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 31% || 97% || Histeria wokół [[Rangfen-Ara]] ogarnia społeczeństwo – dzieci uzależnione, dorośli nieproduktywni, systemy niestabilne. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (31%) dochodzi do władzy i wprowadza delegalizację Cyberprzestrzeni – choć egzekwowanie prawa jest trudne i często nieskuteczne. Tangia jednak omija światowy kryzys finansowy, co wzmacnia zaufanie do rządu i jego działań. [[Splot Tawira]] (20%) nieco się odbudowuje, próbując prezentować nową, "odpowiedzialną" twarz. W kraju wraca przekonanie: silne zarządzanie i rozsądek to teraz waluta bardziej wartościowa niż innowacja.
|-
| 10942 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 27% || 97% || Z czasem społeczeństwo nauczyło się korzystać z [[Rangfen-Ara]] rozsądnie – ograniczenia dla młodzieży działają, a dorośli włączają cyberprzestrzeń w pracę i rozwój. Tangia znów się bogaci, ale radość psują koszty mieszkań, spadek dzietności i starzejące się społeczeństwo. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (27%) traci nieco poparcia, bo nie ma jasnych rozwiązań dla tych problemów. [[Splot Tawira]] (26%) wraca do siły jako wizjonerzy nowej urbanistyki i efektywności społecznej. Ludzie chcą żyć nowocześnie – ale nie samotni i bezdzietni.
|-
| 10950 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 30% || 97% || [[Kontinuum Welonu]] (5%) pogrąża się w chaosie po serii skandali, sabotaży i zarzutów prawnych – grozi im delegalizacja. Tangia tymczasem błyszczy: nieinterwencyjna, ale gotowa, dyskretna, ale nuklearna, muzyczna i medialna hegemonia T-Popu i animacji czyni z niej imperium młodzieży. [[Splot Tawira]] (30%) i Protokół (29%) dzielą między sobą przyszłość Ery 6 – cybernetyczna doskonałość kontra konserwatywna stabilność. [[Ład Światła]] i Synteza pozostają w cieniu. Świat boi się Tangii... ale dzieci tego świata – tańczą do jej piosenek.
|-
| 10958 || 6 || [[Sojusz Ko'ari]] || Legaliści || 28% || 97% || [[Sojusz Ko'ari]] (28%) zwycięża jako symbol nowego ładu moralno-etycznego, łącząc duch [[Ko'ari]] z wysoką sprawczością administracyjną. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (24%) imponuje dynamiczną wizją decentralizacji, ale nie przekonuje jeszcze wszystkich do swojej strukturalnej amorficzności. [[Przymierze Tawira]] (19%) podnosi się z cienia [[Rangfen-Ara]] i odzyskuje status jako ekspercka siła infrastrukturalna. [[Autorytet Siatki Światła]] (11%) nie rezygnuje z duchowych fundamentów, lecz traci impet. [[Gałąź Kontynuum]] (8%) balansuje na granicy przetrwania, nękana skandalami z Ery 5. Mimo wszystko, Tangia wchodzi w Złoty Wiek z poczuciem stabilizacji i zarysowanej moralnej wizji.
|-
| 10966 || 6 || [[Sojusz Ko'ari]] || Legaliści || 30% || 97% || [[Sojusz Ko'ari]] (30%) zyskuje kolejne zaufanie dzięki spektakularnym inwestycjom: punkty tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan, oraz kolej Falanglera stają się nowymi cudami Tangii. [[Przymierze Tawira]] (21%) również wzmacnia się jako architekci tego sukcesu, prezentując siebie jako technokratyczne zaplecze rządzących. Policentryczny Syndykat (22%) lekko traci, nie potrafiąc przejąć narracji w zinstytucjonalizowanym świecie. Mimo powszechnego zadowolenia z infrastruktury, pojawia się cień zadłużenia, który może rozwinąć się w polityczny koszt. Tangia lśni – ale lśni na kredyt.
|-
| 10974 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 27% || 97% || Zadłużenie Tangii rośnie, ale jako kraj o silnej walucie rezerwowej, FTI wciąż może sobie na to pozwolić – pytanie: jak długo jeszcze? Tymczasem liderzy Sojuszu [[Ko'ari]] oddalają się od zasad, które reprezentują – partykularyzm i obsadzanie instytucji swoimi ludźmi przekształca się w cichą kleptokrację. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (27%) zyskuje jako etyczna alternatywa, podkreślając decentralizację jako remedium na kumoterstwo. [[Przymierze Tawira]] (24%) utrzymuje się jako technologiczna siła równoważąca scenę. Tangia nie potrzebuje rewolucji – ale potrzebuje oddechu.
|-
| 10982 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 33% || 97% || Mieszkańcy Tangii mają dość zatłoczonych metropolii, cyfrowych kieratów i wszechobecnych korporacji. Trend solarpunkowy rozkwita: proste życie, wiejskie społeczności, zdalna praca – ale z pełnym dostępem do nowoczesności. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (33%) doskonale wyczuwa kierunek zmian i aktywnie wspiera decentralizację pracy i edukacji, łagodząc presję na miasta. [[Autorytet Siatki Światła]] (12%) także zyskuje, odwołując się do duchowości i natury. Tangia się nie zatrzymuje – ale uczy się biec powoli.
|-
| 10990 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 27% || 98% || Choć interwencja w [[Buania|Buanii]] wspólnie z [[Secht]]em kończy się pełnym sukcesem i symbolicznym pojednaniem dawnych wrogów, Tangijczycy nie są społeczeństwem wojennym. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (27%) ponosi polityczne koszty, mimo że działał skutecznie i w imię pokoju. [[Autorytet Siatki Światła]] (17%) zyskuje, głosząc pacyfizm, spokój i duchowy powrót do ideałów. Powstaje [[Ko'ari]] Takomari – dziesiąty cud Tangii współczesnej – ale nawet on nie koi niechęci do przemocy. Ludzie nie chcą słyszeć o wygranych wojnach – chcą o tym zapomnieć.
|-
| 10998 || 6 || [[Autorytet Siatki Światła]] || Humanitarni || 28% || 97% || Tangijczycy nadal nie chcą słyszeć o wojnach, cybernetyce ani industrialnym postępie – szukają sensu, łagodności i porządku. [[Autorytet Siatki Światła]] (28%) zwycięża, opierając się na tradycji, prostym życiu i reinterpretacjach [[Ko'ari]]. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości|Syndykat]] (26%) pozostaje silny, ale kojarzy się z epizodem [[Buania|buanijskim]], którego nikt już nie chce wspominać. [[Przymierze Tawira]] (19%) oferuje technokratyczny porządek, ale nie daje odpowiedzi duchowych. Tangia wchodzi w końcówkę Ery 6 otulona światłem i ciszą.
|-
| 11006 || 6 || [[Autorytet Siatki Światła]] || Humanitarni || 39% || 98% || To szczyt Złotego Wieku Tangii – kraj bez wojen, z pełną integracją społeczną, stabilną gospodarką i globalnym szacunkiem. [[Autorytet Siatki Światła]] (39%) prowadzi Tangię jako cywilizację zakorzenioną w duchowości, prostocie i jedności z zasadami [[Ko'ari]]. Ludzie głosują nie dla obietnic – ale dla harmonii. Nawet [[Policentryczny Syndykat Przyszłości|Syndykatyści]] (21%) i [[Przymierze Tawira|Tawirowcy]] (19%) nie konkurują agresywnie – szanują ramy Złotego Wieku. Oczywiście, ludzkie troski nie zniknęły, ale rzadko kiedy były tak łagodne.
|}

===Nurty ideologiczne===
W Świętej Republice Tangii, partie polityczne historycznie są klasyfikowane w nurty. Tych nurtów było dziewięć.
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Nazwa nurtu
!Logo nurtu
!Kolor główny
!Kolor poboczny
!Najważniejsze partie
!Ile wyborów do [[Hanharai]] wygrał nurt
|-
!Humanitarni
|[[Plik:FTI Humanitarism.png|201px]]
|bgcolor="#ffffff"|    
|bgcolor="#ffd700"|    
|[[Autorytet Siatki Światła]] [[Nowa Tangijska Emergencja]] [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] [[Protokół Nowego Zarządzania]] [[Sojusz Humanitaryzmu]] [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] [[Zjednoczona Wspólnota Ko'ari]]
|18 (21%)
|-
!Cybernetyści
|[[Plik:FTI Cybernetics.png|201px]]
|bgcolor="#40e0d0"|    
|bgcolor="#1f2f90"|    
|[[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] [[Przyszłość Postludzka]] [[Sojusz Technokratyczny]] [[Splot Tawira]]
|17 (20%)
|-
!Spiralni
|[[Plik:FTI Spirals.png|201px]]
|bgcolor="#8b0000"|    
|bgcolor="#f2c1c1"|    
|[[Front Rezonansowy]] [[Kontinuum Welonu]] [[Nowy Ruch Spiralny]] [[Spirala Horyzontu]] [[Spirala Kulturowa]]
|14 (16%)
|-
!Socjaldemokraci
|[[Plik:FTI socdem.png|201px]]
|bgcolor="#d73027"|    
|bgcolor="#005f73"|    
|[[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] [[Gałąź Kontynuum]] [[Ład Światła]] [[Przymierze Tawira]]
|12 (14%)
|-
!Technokraci
|[[Plik:FTI Technocrats.png|201px]]
|bgcolor="#377eb8"|    
|bgcolor="#e5f5f9"|    
|[[Ziemia i Niebo Ko'ari]]
|10 (12%)
|-
!Konserwatyści
|[[Plik:FTI Conservatives.png|201px]]
|bgcolor="#3c3c3c"|    
|bgcolor="#8b0000"|    
|[[Kontinuum Obywatelskie]] [[Porządek i przejrzystość]] [[Radykalny Front Emergencji]]
|7 (8%)
|-
!Legaliści
|[[Plik:FTI Legalists.png|201px]]
|bgcolor="#007a3d"|    
|bgcolor="#ffcc00"|    
|[[Blok Dyrektyw]] [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] [[Sojusz Ko'ari]]
|4 (5%)
|-
!Ludowcy
|[[Plik:FTI FolksFarmers.png|201px]]
|bgcolor="#91cf60"|    
|bgcolor="#e97451"|    
|[[Ludowy Front Dobrobytu]] [[Partia Wschodzącej Przyszłości]]
|2 (2%)
|-
!Centryści
|[[Plik:FTI Centrists.png|201px]]
|bgcolor="#b2b2b2"|    
|bgcolor="#ffd700"|    
|[[Mandat Harmonistów]]
|1 (1%)
|-
|}

=== Era 1 – Czas Nadziei (10 334 EK – 10 342 EK) ===
'''Era 1''' była pierwszym okresem politycznym w historii '''Świętej Republiki Tangii''' (FTI), trwającym od roku 10 334 do 10 342 ery Kyonu (EK). Epoka ta rozpoczęła się bezpośrednio po opuszczeniu kraju przez siły okupacyjne neszyjsko-sechtońsko-buanskie, które przez pokolenia sprawowały kontrolę nad Tangią w formie formalnie łagodnej, lecz de facto systemowo wyniszczającej zależności.

Era 1 pozostaje w pamięci Tangijczyków jako czas fundamentalnych decyzji. W jej trakcie uchwalono pierwszą konstytucję FTI, ustanowiono Radę Etyczną jako ciało doradcze opierające się na Ko'ari oraz rozpoczęto odbudowę edukacji publicznej. Chociaż napięcia między partiami były silne, zwłaszcza pomiędzy Frontem Rezonansowym a Sojuszem Humanitaryzmu, większość społeczeństwa zgadzała się co do konieczności budowy etycznego państwa, niezależnie od wybranej drogi. Wielu historyków uznaje tę erę za najważniejszą politycznie w historii Tangii – nie ze względu na osiągnięcia gospodarcze, lecz dlatego, że ustanowiła ramy moralne i instytucjonalne przyszłych sukcesów.

Mimo głębokiej biedy, zniszczonej infrastruktury i nieufności społecznej, była to epoka ogromnych nadziei, aktywizmu obywatelskiego i poszukiwania nowej tożsamości. Na tym tle narodziła się doktryna '''Ko'ari''', która stała się etycznym fundamentem ustroju FTI i miała znaczący wpływ na życie polityczne, choć nie była bezpośrednio powiązana z żadną konkretną partią.

Początkowy krajobraz polityczny Ery 1 zdominowało pięć głównych partii politycznych. Każda z nich reprezentowała inne nurty ideowe oraz odpowiadała na różne potrzeby społeczeństwa próbującego odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

==== Sojusz Humanitaryzmu ====
{{Termin|{{Ayu|Χυρανγάνὰτ Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Humanitaryzmu| /hʉɾəŋ'ganət hakaˈoɾa/}}
Partia wywodząca się z kręgów działaczy pomocowych, pracowników opieki społecznej oraz inżynierów społecznych i technologów. Głosiła hasła odbudowy państwa na fundamentach odpowiedzialności, współczucia i technokratycznej skuteczności. Wspierała wdrażanie rozwiązań systemowych inspirowanych Ko'ari.

* Główna baza wyborców: inteligencja techniczna, sektor opieki społecznej, pracownicy naukowi
* Ideologia: progresywny humanizm, centryzm technokratyczny
* Stosunek do Ko'ari: bardzo wysoka zgodność (9/10)
* Ustrój: miękki autorytaryzm z etycznym mandatem

==== Partia Wschodzącej Przyszłości ====
{{Termin|{{Ayu|Ταυτα Χορα'ακη}}|[[język ayu|Ayu]]|Partia Wschodzącej Przyszłości| /ˈtœːʉ̆ta ˈhoɾaʔakeɪ̆/}}
Radykalnie lewicowa partia populistyczna wyrosła z protestów studenckich, zbuntowanej młodzieży i środowisk marginalizowanych. Wzywała do zerwania z przeszłością, redefinicji wspólnoty i pełnej dekonstrukcji dotychczasowych instytucji. Jej przekaz był oparty na emocjach, obrazach przyszłości i radykalnej równości.

* Główna baza wyborców: młodzież miejska, prekariat, środowiska queerowe i kontrkulturowe
* Ideologia: postmodernistyczny liberalizm, lewicowy populizm
* Stosunek do Ko'ari: umiarkowana zgodność (6/10)
* Ustrój: zarządzanie hybrydowe, decentralizacja społeczna

==== Ruch Ścieżek Obywatelskich ====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικο Αχελῠν Νιριανγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Ruch Ścieżek Obywatelskich| /ˈʔitaiko ˈʔaheɫɯ̃n ˈniɾiaŋ/}}
Reformistyczna partia środka, osadzona w społecznościach lokalnych. Promowała demokratyczną deliberację, partycypację obywatelską i umiarkowanie. Była silnie związana z organizacjami samorządowymi, grupami nauczycieli i lokalnymi liderami. Opowiadała się za stopniową odbudową instytucji i kultury prawnej.

* Główna baza wyborców: klasy średnie, samorządowcy, nauczyciele, rodziny wielopokoleniowe
* Ideologia: umiarkowany pragmatyzm, centryzm prawicowy, legalizm elitarystyczny
* Stosunek do Ko'ari: bardzo wysoka zgodność (8/10)
* Ustrój: demokracja deliberatywna, decentralizacja wspólnotowa

==== Porządek i przejrzystość ====
{{Termin|{{Ayu|Καο'ο χυὰΡυαι'α}}|[[język ayu|Ayu]]|Porządek i przejrzystość| /ˈkʰaoʔo hʷəˈrʷaɪ̆ʔa/}}
Partia prawicowo-liberalna promująca silne państwo, przejrzyste reguły rynkowe i moralność opartą na zasadach neokonserwatyzmu. Jej celem była szybka stabilizacja kraju, odbudowa dyscypliny społecznej i wdrożenie konkurencyjnej gospodarki. Cieszyła się dużym poparciem wśród ludzi zmęczonych chaosem.

* Główna baza wyborców: przedsiębiorcy, urzędnicy, struktury porządkowe
* Ideologia: liberalizm gospodarczy, umiarkowany instytucjonalizm
* Stosunek do Ko'ari: niska zgodność (4/10)
* Ustrój: silna egzekutywa, centralizm administracyjny

==== Front Rezonansowy ====
{{Termin|{{Ayu|Νευρορινὲ Φαυφαν}}|[[język ayu|Ayu]]|Front Rezonansowy| /ˈnœːʉ̆ɾoɾinə ˈɸœːʉ̆ɾan/}}
Najbardziej kontrowersyjna partia Ery 1, powstała z resztek kolaboracyjnych elit okupacyjnych oraz nowo powstałych korporacji. Łączyła narracje narodowościowe z emocjonalnym populizmem i miała silne powiązania z oligarchią. Jej retoryka była pełna odniesień do siły, porządku i „naturalnych hierarchii”.

* Główna baza wyborców: korporacyjne elity, konserwatywne przedmieścia, środowiska ultraprawicowe
* Ideologia: kapitalizm korporacyjny, populizm emocjonalny, miękki autorytaryzm
* Stosunek do Ko'ari: bardzo niska zgodność (2/10)
* Ustrój: autorytaryzm z estetyką nowoczesności

===Era 2: Odbudowa struktur i nowy pragmatyzm (10 342 – 10 406 EK)===
Druga era polityczna FTI rozpoczęła się niemal dwie dekady po zakończeniu ery 1, w momencie znacznego uspokojenia sytuacji społecznej i ustabilizowania granic. Choć ubóstwo wciąż dotykało wielu regionów, gospodarka wykazywała oznaki trwałego wzrostu, a idea Ko'ari zaczęła przesiąkać nie tylko elity, lecz również szersze kręgi społeczne. W tej epoce nastąpiło wyraźne przewartościowanie sceny politycznej — dawne hasła emocjonalne straciły impet, ustępując miejsca technokratycznym i instytucjonalnym projektom przyszłości.

Pomimo zmian, wiele partii ery 2 posiadało bezpośrednie lub ideowe korzenie w ugrupowaniach ery poprzedniej.

====Nowa Tangijska Emergencja====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Τανγυανὰ Χιρανε}}|[[język ayu|Ayu]]|Nowa Tangijska Emergencja| /ˈʔahaɾi ˈtʰangwanə ˈhiɾane/}}
Silnie zakorzeniona w strukturach instytucjonalnych i promująca fundamentalizm kulturowy w duchu [[Ko'ari]], partia ta wyrosła z dawnego [[Ruch Ścieżek Obywatelskich|Ruchu Ścieżek Obywatelskich]], przejmując jego etos obywatelskiego obowiązku, lecz porzucając deliberatywność na rzecz bardziej spójnego przywództwa. Stała się bastionem modernistycznego konserwatyzmu i porządku.

====Ludowy Front Dobrobytu====
{{Termin|{{Ayu|Κοραελῠννὰ Λαννηρο Φαυφαν}}|[[język ayu|Ayu]]|Ludowy Front Dobrobytu| /ˈkʰoɾaeɫɯ̃nnə ˈɫanneɪ̆ɾoʔ ɸœːʉ̆ɸan/}}
Partia o radykalnie egalitarnej retoryce, odwołująca się do hasła "pełnej dystrybucji wspólnego dobrobytu". Jej estetyka i narracja wskazywały na kontynuację emocjonalnego populizmu [[Partia Wschodzącej Przyszłości|Partii Wschodzącej Przyszłości]], lecz z wyraźnym zwrotem ku bardziej ustrukturyzowanej, legalistycznej organizacji.

====Blok Dyrektyw====
{{Termin|{{Ayu|Τυνναιλῠν Ατυανγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Blok Dyrektyw| /ˈtʰʉnnaɪ̆ɫɯ̃n ˈʔatʷaŋ/}}
Najbliżej Ko'ari spośród wszystkich ugrupowań ery 2. Opierał się na bezpośrednim zaangażowaniu obywateli i projektach lokalnych wspólnot. Nie wywodził się bezpośrednio z żadnej partii ery 1, lecz był w dużej mierze efektem rozczarowania stylami zarządzania [[Sojusz Humanitaryzmu|Sojuszu Humanitaryzmu]] oraz [[Porządek i Przejrzystość|Porządku i Przejrzystości]]. Jego powstanie było ruchem oddolnym zainicjowanym przez środowiska akademickie i lokalnych działaczy.

====Kontinuum Obywatelskie====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικοκὲν Ρανραλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Kontinuum Obywatelskie| /ˈʔitaɪ̆koˌken ˈranɾaɫeˌɾaʔ/}}
Partia przejęła struktury dawnej partii Porządek i Przejrzystość, choć złagodziła język i wizerunek. Nadal reprezentowała interesy elit miejskich i klas wyższych, lecz starała się na nowo zdefiniować społeczne zaufanie do liberalnej gospodarki i prawa. Jej model zarządzania hybrydowego był kompromisem między efektywnością a pozorami partycypacji.

====Spirala Kulturowa====
{{Termin|{{Ayu|Νυνυαπυα Φο'υ}}|[[język ayu|Ayu]]|Spirala Kulturowa| /ˈnʉnʷapʷaʔ ˈɸoʔʉ/}}
Skrajnie konserwatywna formacja, która wyrosła na obrzeżach dawnych struktur [[Frontu Rezonansowego]]. Choć różniła się metodami i deklarowała umiarkowanie pragmatyczne podejście do codziennych spraw, zachowała głęboko autorytarne ciągoty i nieufność wobec instytucjonalnego nadzoru. Jej celem było stworzenie nowego "cywilizacyjnego rdzenia" oporu wobec tego, co uznawała za "rozmycie wartości".

===Era 3: Polaryzacja (10 414 - 10 550 EK)===
Trzecia era polityczna FTI – znana jako "Era Polaryzacji" ({{Ayu|«Μυυανγλερανὰ Τιρανγ»|100}} ''‹Muwangleranà Tirang›'') – rozpoczęła się w 10414 EK i była odpowiedzią na narastające napięcia ideowe po dwóch dekadach technokratycznej stabilizacji. Choć gospodarka kraju była już względnie silna, a instytucje państwowe dojrzałe, scena społeczna uległa wyraźnemu spolaryzowaniu. [[Nowy Ruch Spiralny]] i [[Ziemia i Niebo Ko’ari]] zdominowały [[Hanharai]], tworząc trwający dekady duopol – rotacyjną walkę o władzę między dwiema wizjami moralnego i kulturowego porządku.

Mniejsze partie próbowały przetrwać, ale były systematycznie marginalizowane – zarówno przez logikę głosowania strategicznego, jak i medialną obecność dwóch głównych obozów. W środku epoki pojawił się [[Sojusz Technokratyczny]], który wstrząsnął sceną polityczną, prezentując świeżą, wydajnościową alternatywę dla ideologicznego konfliktu.

Era ta była świadkiem wielu napięć społecznych, skandali, cyklicznych zmian nastrojów i pierwszych poważnych wstrząsów zaufania do demokracji. To również w tym okresie rozpoczęły się pierwsze procesy transformacyjne, które w kolejnych dekadach przekształcą partie w bardziej złożone formacje przyszłości. Polaryzacja nie tylko zdefiniowała styl debaty publicznej, ale również zahartowała instytucje republikańskie Tangii na kolejne wyzwania.

====Zjednoczona Wspólnota Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Χακαόρανὰ Κο'αρι Λακυμιρο}}|[[język ayu|Ayu]]|Zjednoczona Wspólnota Ko'ari| /hakaˈoɾanə ˈkʰoʔaɾi ˈɫakʉmiɾoʔ/}}
Partia reprezentująca integralistyczny nurt duchowo-polityczny, ściśle powiązany z oficjalną wykładnią [[Ko'ari]]. Wywodziła się ze środowisk wspólnot religijnych, zakonów, kadry nauczycielskiej oraz medytacyjnych uniwersytetów Koʻari. Jej celem było przywrócenie rdzennej harmonii między społeczeństwem, prawem a etyką, poprzez zintegrowane działania kulturowe i edukacyjne. Zdecydowanie odrzucała politykę konfrontacyjną, promując model kolektywnej odpowiedzialności i spójności wewnętrznej.

* '''Główna baza wyborców:''' nauczyciele Koʻari, kadra etyczna, wspólnoty lokalne, duchowni medytacyjni
* '''Ideologia:''' etyczny wspólnotyzm, konserwatywny integralizm [[Ko'ari]]
* '''Stosunek do Ko'ari:''' całkowita zgodność (10/10)
* '''Ustrój:''' republika deliberatywna z prymatem ciał etycznych i moralnych

====Nowy Ruch Spiralny====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Νυνυαπυα Χεριπα}}|[[język ayu|Ayu]]|Nowy Ruch Spiralny| /ˈʔahaɾi ˈnʉnʷapʷaʔ ˈheɾipaʔ/}}
Partia o silnym charakterze metafizyczno-ideowym, wywodząca się z wcześniejszych środowisk spiralnych z epoki odbudowy. Reprezentowała pogląd, że historia, etyka i społeczeństwo rozwijają się w cyklicznych, spiralnych wzorcach, które należy rozpoznawać i wzmacniać. Łączyła konserwatyzm kulturowy z głębokim sceptycyzmem wobec eksperymentów instytucjonalnych, promując powrót do "naturalnego porządku rzeczy". Jej przekaz oparty był na symbolice, rytuałach i odwołaniach do Ko'ari, interpretowanego jako system nie linearny, lecz powracający.

* '''Główna baza wyborców:''' tradycjonaliści, społeczności wiejskie, środowiska rytualne i medytacyjne
* '''Ideologia:''' cykliczny konserwatyzm, etnospiritualizm, antymodernizm rytualny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoka zgodność (8/10), lecz z własną interpretacją symboliczno-cykliczną
* '''Ustrój:''' republika sakralna oparta na rytmie cyklu społeczno-moralnego

====Przyszłość Postludzka====
{{Termin|{{Ayu|Χορα ῡ Χακυνα-Κοραε}}|[[język ayu|Ayu]]|Przyszłość Postludzka| /ˈhoɾa ɥy ˈhakʉnaˌk‿oɾae/}}
Partia wywodząca się z kręgów eksperymentalnych badaczy, filozofów spekulatywnych i technologicznych transhumanistów. Promowała wizję radykalnej przyszłości, w której granice ludzkiej natury zostaną przekroczone dzięki postępowi biologicznemu, neurotechnologicznemu i społecznemu. Jej program zawierał postulaty redefinicji tożsamości, rewizji pojęcia obywatelstwa oraz wspierania migracji międzyformowej (biologicznej i cyfrowej). Choć deklarowała szacunek dla [[Ko'ari]], to traktowała go bardziej jako punkt wyjścia niż cel – chcąc zapisać jego wartości w języku nadchodzącej postludzkiej egzystencji.

* '''Główna baza wyborców:''' badacze technologii, młodzież metropolitalna, środowiska futurologiczne i bioinżynieryjne
* '''Ideologia:''' transhumanizm, neoutopizm spekulatywny, radykalny pluralizm form życia
* '''Stosunek do Ko'ari:''' umiarkowana zgodność (6/10), reinterpretacja w duchu postbiologicznym
* '''Ustrój:''' eksperymentalna technokracja zmiennej tożsamości z pluralistycznym obywatelstwem

====Ziemia i Niebo Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Κυνα χυὰΜεα ῡ Κο'αρι}}|[[język ayu|Ayu]]|Ziemia i Niebo Ko'ari| /ˈkʰynaʔ hʷəˈme.a ɥy ˈkʰoʔaɾi/}}
Partia o silnym charakterze etyczno-technokratycznym, reprezentująca nurt praktycznego wdrażania zasad Ko'ari w strukturze państwowej. Wyrosła na styku wspólnot duchowych i środowisk zarządzania publicznego. Jej celem było stworzenie zrównoważonego społeczeństwa, w którym decyzje podejmowane są przez wykształcone ciała moralne i znawców etyki, a nie w wyniku populistycznych impulsów. Silnie promowała instytucje deliberatywne oraz moralną edukację publiczną, jednocześnie opierając się pokusom ekspansywnego autorytaryzmu.

* '''Główna baza wyborców:''' specjaliści ds. etyki, nauczyciele, kadry zarządzające instytucjami Koʻari
* '''Ideologia:''' zrównoważony etokratyzm, technokratyczny moralizm
* '''Stosunek do Ko'ari:''' bardzo wysoka zgodność (9/10)
* '''Ustrój:''' deliberatywna etokracja z silnym systemem konsultacyjnym i komisjami moralnymi

====Mandat Harmonistów====
{{Termin|{{Ayu|Ροτυνυι ῡ Τουρινκὲν}}|[[język ayu|Ayu]]|Mandat Harmonistów| /ˈrotʉnɥi ɥy ˈtʰœːʉ̆ɾiŋˌken/}}
Partia inspirowana dawną filozofią jedności ducha, przyrody i społecznej współpracy, wywodząca się ze wspólnot ekologicznych, uzdrowisk Koʻari oraz ruchów lokalnej rekultywacji. Mandat Harmonistów głosił potrzebę odejścia od industrializacji i technopolityki na rzecz holistycznej równowagi między człowiekiem a biosferą. W polityce preferował rozwiązania konsensualne, pozainstytucjonalne i opierał się na zasadach miękkiego wpływu i harmonii. Choć jego elektorat był niewielki, partia miała duże znaczenie symboliczne i często pełniła rolę języczka u wagi w tworzeniu koalicji.

* '''Główna baza wyborców:''' wspólnoty ekologiczne, nauczyciele rekreacyjni, terapeuci Koʻari, osoby żyjące w rytmie natury
* '''Ideologia:''' ekologiczny spirytualizm, radykalna współzależność, harmonizm wspólnotowy
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoka zgodność (8/10), z naciskiem na aspekt przyrodniczy i cykliczny
* '''Ustrój:''' miękka demokracja deliberatywna z prymatem zgody i samoorganizacji lokalnej

===Era 4: Rezolucja (10 551 EK - 10 853 EK)===
Czwarta era w historii Świętej Republiki Tangia rozpoczęła się, gdy zmęczenie wieloletnią polaryzacją doprowadziło do stopniowego rozłamu istniejącego duopolu. Choć [[Nowy Ruch Spiralny]] oraz [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] długo pozostawały silne, ich dominacja zaczęła być kwestionowana. Do parlamentu wchodziły nowe ugrupowania – od [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]], przez [[Mandat Harmonistów]], aż po [[Sojusz Technokratyczny]], który z czasem zdobył trwałe miejsce w strukturach władzy. Transformacje te były oznaką nowego porządku – mniej przewidywalnego, ale bardziej pluralistycznego.

Era 4 była jednocześnie okresem pierwszych wstrząsów o charakterze globalnym i ponadpolitycznym. Huragan, który zniszczył wyspy [[Akeira]] i [[Hiranea]], dobrze zarządzana epidemia, która spustoszyła państwa ościenne – wszystko to pokazało nową rolę FTI na arenie międzynarodowej. Tangia nie była już tylko moralnym wzorem – zaczęła być również siłą sprawczą. Pomimo trudności, społeczeństwo zareagowało pozytywnie na działania państwa, zwłaszcza gdy operacje te przyniosły rezultaty bez strat własnych.

Zmiany społeczne, kulturowe i technologiczne zaczęły przyspieszać. Koʻari coraz głębiej zakorzeniało się w świadomości obywateli, nie tylko jako system etyczny, ale też jako narzędzie oceny działań rządu. Polityka przestała być wyłącznie rywalizacją – zaczęła pełnić funkcję moralną i światopoglądową. Era ta zakończyła się w atmosferze wysokiego napięcia, ale też z poczuciem, że Tangia przełamała ograniczenia własnej przeszłości i wkroczyła w epokę bardziej złożonej siły.
====Obywatelski Blok Rekompozycji====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικονὰ Ατυανγ ῡ Αχατυανυμα}}|[[język ayu|Ayu]]|Obywatelski Blok Rekompozycji| /ˈʔitaɪ̆konə ˈʔatʷaŋ ɥy ˈʔahatʷanʉma/}}
Partia centrowa, która powstała w wyniku zniechęcenia do duopolu dominującego w erze 3. W skład Bloku weszli dawni politycy umiarkowani, reformatorzy i byli sympatycy [[Ziemia i Niebo Ko'ari|Ziemi i Nieba Ko'ari]]. Skupia się na reformowaniu instytucji państwa oraz obronie kompromisów społecznych. Ma ambicje budowania szerokich koalicji oraz zatrzymania postępującej polaryzacji politycznej.
* '''Główna baza wyborców:''' klasa średnia, wykształceni profesjonaliści
* '''Ideologia:''' centryzm, instytucjonalizm
* '''Stosunek do Koʻari:''' umiarkowany pozytywny (7/10)
* '''Ustrój:''' technokratyczna demokracja partyjna

====Radykalny Front Emergencji====
{{Termin|{{Ayu|Πελαρι Φαυφαν ῡ Χιρανε}}|[[język ayu|Ayu]]|Radykalny Front Emergencji| /ˈpʰeɫaɾi ˈɸœːʉ̆ɸan ɥy ˈhiɾane/}}
Partia antyelitarna i populistyczna, która zyskała popularność podczas kryzysów socjalnych. Przemawia do wyborców zawiedzionych duopolem oraz postulatami technokratów. Łączy ostry przekaz medialny z realnym przywiązaniem do idei wspólnotowych i sprawiedliwości społecznej. W późniejszych fazach ery 4 zaczynała powoli łagodzić wizerunek i tworzyć zaplecze eksperckie.
* '''Główna baza wyborców:''' mieszkańcy przedmieść, mniej wykształceni, starsze pokolenie
* '''Ideologia:''' antyelitaryzm, sprawiedliwość społeczna
* '''Stosunek do Ko'ari:''' emocjonalny i wybiórczy (6/10)
* '''Ustrój:''' demokracja z elementami wodzowskimi

====Fala Odrodzenia Ludzkiego====
{{Termin|{{Ayu|Κυ ῡ Κοραενὴτ χομΡιτα}}|[[język ayu|Ayu]]|Fala Odrodzenia Ludzkiego| /ˈkʰʉʔ ɥy ˈkʰoɾaeneɪ̆t həmˈritaʔ/}}
Nowa partia centrowo-lewicowa, zbudowana na gruzach starszych organizacji progresywnych. Akcentuje powrót do prostoty, duchowości i łączności ze światem fizycznym, sprzeciwiając się alienacji i cyfryzacji życia. Promuje modele lokalne, wspólnotowe i decentralizację. Umiarkowana, lecz wizjonerska.
* '''Główna baza wyborców:''' młodzież i mieszkańcy mniejszych miejscowości
* '''Ideologia:''' ekologiczny humanizm, solarpunk, duchowy pragmatyzm
* '''Stosunek do Ko'ari:''' silny emocjonalny związek (8/10)
* '''Ustrój:''' demokratyczny konfederalizm

====Spirala Horyzontu====
{{Termin|{{Ayu|Νυνυαπυα Κυνγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Spirala Horyzontu| /ˈnʉnʷapʷaʔ kʰʉŋ/}}
Kontynuator dawnych spiralnych partii, lecz o nowym, bardziej pragmatycznym obliczu. W epoce 4 próbuje łączyć dziedzictwo mistycyzmu z nowoczesnym zarządzaniem i optymalizacją. Oferuje drogę opartą na wizji cyklicznego rozwoju i "oczyszczania systemu". Zachowuje elementy konserwatywnego podejścia do Ko'ari.
* '''Główna baza wyborców:''' duchowni, elity religijne, tradycjonaliści
* '''Ideologia:''' spirytualizm pragmatyczny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' zgodny z tradycją (9/10)
* '''Ustrój:''' demokratyczny konserwatyzm z elementami kulturowej hierarchii

====Sojusz Technokratyczny====
{{Termin|{{Ayu|Ατυπυ Χαρατα Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Technokratyczny| /ˈʔatʉpʉ ˈhaɾata hakaˈoɾa/}}
Partia powstała w reakcji na nadmiar emocji w polityce i odradzanie się populizmu. Opiera się na wiedzy eksperckiej, danych, analizie i zarządzaniu przez cele. Reprezentuje postawę chłodnego profesjonalizmu i długofalowego planowania. Krytykowana za brak emocjonalnego przekazu i oderwanie od nastrojów społecznych.
* '''Główna baza wyborców:''' inżynierowie, analitycy, specjaliści IT
* '''Ideologia:''' technokratyzm, racjonalizm proceduralny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoki formalizm (8/10)
* '''Ustrój:''' zarządzanie oparte na wynikach (management-by-outcomes)

===Era 5: Siła (10 854 EK - 10 957 EK)===
Era 5 była najkrótszą z dotychczasowych, ale niezwykle intensywną. To w tym czasie Święta Republika Tangia stała się niekwestionowanym liderem nie tylko w dziedzinie etyki i kultury, ale również technologii i obronności. Sukces interwencji wojskowej z 10854 EK, globalne uznanie waluty [[aotai]], budowa [[Stacja Kosmiczna Feu Yul|stacji orbitalnej Feu Yul]] oraz stworzenie [[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara|cyberprzestrzeni Rangfen-Ara]] — wszystkie te wydarzenia skumulowały się w czasie niespotykanej innowacji. Dominacja [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (a potem [[Splot Tawira|Splotu Tawira]]) była silna, ale oparta na sprawności, a nie represji.

Nie obyło się jednak bez kosztów. [[Rangfen-Ara]], początkowo zaprojektowana jako narzędzie współpracy i symulacji zbiorowej inteligencji, szybko wymknęła się spod kontroli. Produktywność spadła, młodzież ulegała uzależnieniu, a systemy państwowe zaczęły być podatne na dezintegrację. Władze próbowały reagować – wprowadzano ograniczenia, edukowano, porządkowano infrastrukturę – ale szkody kulturowe były trudne do cofnięcia. Problemy demograficzne i kryzys mieszkaniowy dodatkowo obciążyły państwo.

Pomimo tych wyzwań, Tangia wciąż promieniowała na świat. Kultura tangijska – [[T-Pop]], animacje, wzornictwo, styl życia – podbiła media globalne. Nawet w obliczu problemów wewnętrznych Tangia pozostała krajem, do którego równały inne państwa. Epoka ta zakończyła się w momencie narastającego zmęczenia technokratycznym porządkiem, ale z wciąż niezachwianym przekonaniem o wyjątkowości własnej drogi.

====Protokół Nowego Zarządzania====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Φιτυαλερα Πελυ Κατυρι}}|[[język ayu|Ayu]]|Protokół Nowego Zarządzania| /ˈʔahaɾi ˈɸitʷaɫeˌɾaʔ ˈpʰeɫʉ ˈkʰatʉɾi/}}
Protokół był odpowiedzią na rosnący chaos oraz problemy z cyberprzestrzenią. Przedstawiał się jako siła porządku, wdrażająca systemy kontroli i odpowiedzialności, często w duchu zarządzania kryzysowego. Był skuteczny – zwłaszcza w ograniczaniu wpływów [[Rangfen-Ara]] – ale ceną za to była utrata części swobód. Jego technokratyczno-konserwatywny charakter był doceniany przez starsze pokolenia.
* '''Główna baza wyborców:''' starsze pokolenia, byli urzędnicy, analitycy i służby porządkowe
* '''Ideologia:''' zarządzanie adaptacyjne, konserwatyzm egzekutywny
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 7/10
* '''Ustrój:''' proceduralny legalizm z rozbudowaną biurokracją

====Kontinuum Welonu====
{{Termin|{{Ayu|Ρανραλερα ῡ Ρολυνι}}|[[język ayu|Ayu]]|Kontinuum Welonu| /ˈranɾaɫeˌɾaʔ ɥy ˈroɫʉni/}}
Bezpośrednia kontynuacja dawnej [[Spirala Horyzontu|Spirali Horyzontu]] i [[Spirala Kulturowa|Spirali Kulturowej]]. Choć partia formalnie zerwała z retoryką konfrontacyjną, to w praktyce odwoływała się do tożsamości i tradycji "wewnętrznej transformacji cywilizacyjnej". Znana z intryg i głębokich struktur, w erze 5 nieoczekiwanie zyskała popularność poprzez wprowadzenie obowiązku wyborczego – co zwiększyło udział głosów skrajnych. Ich rządy szybko skompromitowały się serią skandali, a partia zaczęła być zagrożona delegalizacją.
* '''Główna baza wyborców:''' osoby wyalienowane, duchowo radykalne, nieufne wobec głównego nurtu
* '''Ideologia:''' wewnętrzny transhumanizm z elementami spirytualnego konserwatyzmu
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 3/10
* '''Ustrój:''' zamaskowany autorytaryzm z technikami kontroli przekazu

====Splot Tawira====
{{Termin|{{Ayu|Ταυιρονὰ Καομι}}|[[język ayu|Ayu]]|Splot Tawira| /ˈtʰawiɾonə ˈkʰaomi/}}
Partia wyrosła z tradycji technokratycznej, stanowiąc kontynuację dawnego Sojuszu Technokratycznego. Postrzegana jako siła racjonalizacji i centralnego planowania, [[Splot Tawira]] w erze 5 przechodzi do działań na wielką skalę – wdrażając systemy cyfrowe, koordynację energetyczną oraz interfejsy cyberprzestrzenne. Ich działania doprowadziły do powstania [[Rangfen-Ara]] – przestrzeni świadomości współdzielonej – oraz do sukcesu technologicznego [[Stacja Kosmiczna Feu Yul|stacji orbitalnej Feu Yul]]. Problemy z nadzorem nad [[Rangfen-Ara]] osłabiły jednak ich pozycję, mimo sukcesów inżynieryjnych.
* '''Główna baza wyborców:''' klasy średnie w metropoliach, sektor technologiczny, administracja państwowa
* '''Ideologia:''' cybernetyczny technokratyzm
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 7/10
* '''Ustrój:''' centralizm systemowy z elastycznością ekspercką

====Ład Światła====
{{Termin|{{Ayu|Ρανγνὰ Καο'ο}}|[[język ayu|Ayu]]|Ład Światła| /ˈraŋnəʔ ˈkʰaoʔo/}}
Ewolucja [[Fala Odrodzenia Ludzkiego|Fali Odrodzenia Ludzkiego]], która w erze 5 przybrała bardziej ustrukturyzowaną, a zarazem ideową formę. [[Ład Światła]] dążył do harmonizacji społeczeństwa według wartości Koʻari, przy dużym nacisku na aksjologię i symboliczną odnowę kulturową. Jako partia wysoce etyczna, zdobywała uznanie w czasie kryzysów – szczególnie jako przeciwwaga dla partii technokratycznych i populistycznych. Jej słabością był jednak brak elastyczności wobec zmiennych warunków społecznych.
* '''Główna baza wyborców:''' wykształceni humaniści, nauczyciele, duchowi przewodnicy
* '''Ideologia:''' koarystyczny moralizm
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 10/10
* '''Ustrój:''' parlamentarny idealizm z tendencją do pasywności

====Synteza Krawędzi Obywatelskiej====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικονὰτ Ρυαμινὲ Λευματια}}|[[język ayu|Ayu]]|Synteza Krawędzi Obywatelskiej| /ˈʔitaɪ̆konət ˈrʷaminə ˈɫœːʉ̆matʲa/}}
Partia powstała jako fuzja aktywistów lokalnych, działaczy samorządowych i obrońców praw jednostki, opowiadających się za decentralizacją. Jej siła polegała na wykorzystywaniu trendów społecznych – takich jak solarpunk, zdalna praca, oraz integracja natury i technologii. Cieszyła się sympatią młodszych wyborców, pragnących uciec z korporacyjnych metropolii i odnaleźć sens w lokalnych wspólnotach.
'''Główna baza wyborców:''' młodzież miejsko-wiejska, freelancerzy, społeczności alternatywne
'''Ideologia:''' solarpunkowa demokracja uczestnicząca
'''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 6/10
'''Ustrój:''' zdecentralizowany pluralizm

===Era 6: Złoty Wiek (10 958 EK - 11 006 EK). Obecne czasy===
Szósta era została przez wielu historyków już w trakcie jej trwania określona mianem Złotego Wieku. Święta Republika Tangia była wtedy nie tylko stabilna gospodarczo i demograficznie, ale również postrzegana jako wzór do naśladowania na arenie międzynarodowej. Polityka wewnętrzna stała się łagodniejsza, mniej spolaryzowana – kluczowe role odgrywały partie zakorzenione w Koʻari, takie jak Autorytet Siatki Światła czy Przymierze Tawira. Społeczeństwo osiągnęło wysoki poziom życia, a instytucje funkcjonowały niemal bez zarzutu.

Era ta przyniosła również ogromne sukcesy w infrastrukturze i kulturze. Powstały kolejne "cuda współczesnej Tangii" – [[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan|punkty tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan]], sieć kolei [[Falanglera]], a także monumentalny kompleks [[Ko'ari Takomari]]. Zbudowano społeczeństwo, które potrafiło korzystać z technologii z umiarem, panować nad cyberprzestrzenią, i dbać o środowisko. Pomimo sporadycznych skandali i napięć, państwo pozostało jednolite, a jego głos na forum światowym zyskiwał coraz większy autorytet.

Złoty Wiek zakończył się nie upadkiem, lecz osiągnięciem granicy cywilizacyjnego potencjału. Tangia nie miała już przeciwników ani poważnych wyzwań zewnętrznych. Społeczeństwo zaczęło zadawać pytania nie o to "jak przetrwać", ale "co dalej?". Była to epoka kontemplacji, konsolidacji i spokojnej dominacji. Ostatnie wybory tej ery przeprowadzono w atmosferze powszechnego szacunku dla państwa – i świadomości, że historia wkrótce wejdzie w nowy rozdział.

====Sojusz Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Κο'αρι Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Ko'ari| /ˈkʰoʔaɾi hakaˈoɾa/}}
Partia odwołująca się do klasycznego ducha [[Ko'ari]], o konserwatywno-purystycznym charakterze. Pragnie uproszczenia struktur politycznych oraz większego poszanowania dawnych rytuałów i form życia publicznego. W jej narracji obecne są odniesienia do wczesnych świętych wzorców duchowej państwowości Tangii. Choć zachowuje modernistyczny sznyt, otwarcie krytykuje nowe eksperymenty społeczne i technologiczne.
* Główna baza wyborców: osoby starsze, wierne tradycji
* Ideologia: konserwatywny legalizm z elementami duchowego republikanizmu
* Stosunek do [[Ko'ari]]: bardzo wysoka zgodność (10/10)
* Ustrój: republika sakralna z dominującą etyką

====Policentryczny Syndykat Przyszłości====
{{Termin|{{Ayu|Αριαγιεκαννὰ Χορα Λευπαριλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Policentryczny Syndykat Przyszłości| /ˈʔaɾʲajekannə ˈhoɾaʔ ˈɫœːʉ̆paɾiɫeˌɾaʔ/}}
Koalicja środowisk technologicznych, ekologicznych i wspólnotowych, zakładająca decentralizację życia publicznego przy utrzymaniu silnego kręgosłupa etycznego. Syndykat promuje nowoczesne rozwiązania w transporcie, energetyce i edukacji, walcząc jednocześnie o prawa lokalnych wspólnot i ograniczenie wpływu korporacji. Jest głównym promotorem solarpunku, pracy zdalnej oraz alternatywnych modeli osadnictwa.
* Główna baza wyborców: młodsi dorośli, freelancerzy, klasy średnie
* Ideologia: zielona technodemokracja z elementami wspólnotowości
* Stosunek do [[Ko'ari]]: wysoka zgodność (8/10)
* Ustrój: policentryczna demokracja ekspercka

====Przymierze Tawira====
{{Termin|{{Ayu|Ταυιρονὰ Τελανιφτιματια}}|[[język ayu|Ayu]]|Przymierze Tawira| /ˈtʰawiɾonə ˈtʰeɫaniɸtiˌmatʲa/}}
Kontynuacja Splotu Tawira — dawnej partii technologów — która w erze 6 przeszła reorganizację ku większej odpowiedzialności etycznej. Nadal jednak skupia się na radykalnych innowacjach, eksploracji kosmicznej oraz cyberprzestrzeni. Autor projektów takich jak Feu Yul czy [[Rangfen-Ara]], często krytykowany za trudności w kontrolowaniu skutków technologicznych własnych innowacji.
* Główna baza wyborców: naukowcy, wynalazcy, entuzjaści cybertechnologii
* Ideologia: radykalna technokracja z komponentem eksploracyjnym
* Stosunek do [[Ko'ari]]: umiarkowana zgodność (6/10)
* Ustrój: centralistyczna technokracja z elementami konsultacyjnymi

====Autorytet Siatki Światła====
{{Termin|{{Ayu|Ρανγφεννὲ Χαρατα}}|[[język ayu|Ayu]]|Autorytet Siatki Światła| /ˈraŋɸennə ˈhaɾata/}}
Partia humanitarno-duchowa, przekształcona z Ładu Światła. Dąży do społeczeństwa świetlistego — etycznego, świadomego i zharmonizowanego. Popiera edukację duchową, sztukę i duchowe instytucje publiczne. Choć mistyczna w przekazie, uznaje wartość nauki i techniki, pod warunkiem zgodności z [[Ko'ari]].
* Główna baza wyborców: duchowieństwo, artyści, nauczyciele
* Ideologia: oświecony humanizm z sakralnym naciskiem
* Stosunek do [[Ko'ari]]: bardzo wysoka zgodność (9/10)
* Ustrój: demokracja etyczno-duchowa

====Gałąź Kontynuum====
{{Termin|{{Ayu|Αλυ'αὺτ Ρανραλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Gałąź Kontynuum| /ˈʔaɫʉʔœːʉ̆t ˈranɾaɫeˌɾa/}}
Pozostałość po dawnym [[Kontinuum Welonu|Kontinuum Welonu]], która utraciła większość znaczenia. Skrajnie konserwatywna, niekiedy antysystemowa, często krytykowana za próbę przywracania przestarzałych wzorców. Zyskuje poparcie głównie na obszarach rozczarowanych technokratycznymi rządami i szybkim rozwojem społecznym.
* Główna baza wyborców: mieszkańcy peryferii, konserwatywna prowincja
* Ideologia: izolacjonistyczny konserwatyzm z elementami tradycjonalizmu
* Stosunek do [[Ko'ari]]: selektywna zgodność (5/10)
* Ustrój: republika silnie scentralizowana z tradycjonalistyczną elitą

==System elekcyjny==

==Władze lokalne==

=Podział administracyjny=
=Przyroda: geografia i klimat=
==Strefy klimatyczne==
==Ukształtowanie terenu==
==Fauna==
==Flora==
==Mykosfera==
==Hydrosfera==

=Historia=
{{FTI historia}}
{{Główny artykuł|Historia Tangii}}
Historia Tangii koncentruje się naokoło [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], w bliższym zasięgu obejmuje także dwie ważne wyspy tangijskie [[Akeira]] oraz [[Hiranea]], a w dalszym zasięgu obejmuje także [[Buania|Buanię]], [[Pinu]], [[Atirai]], [[Ma'uri]] oraz [[Dzikie Ziemie Kanisji]], czyli ziemie, które przez dłuższy czas wchodziły w skład imperium tangijskiego. Niniejszy tekst opisuje historię tych regionów tylko w kontekście Tangii, i wstrzymuje opis regionów takich jak [[Pinu]] po utracie takich terytoriów. W przypadku [[Buania|Buanii]], która po [[Tangijska Wojna Domowa|Tangijskiej Wojnie Domowej 9901-9999 EK]] pozostała jedynym właściwym kontynuatorem Imperium Tangijskiego, opis jej historii traktowany jest oddzielnie w artykułach poświęconych [[Buania|Buanii]], a nie Tangii, a niniejsze opisy koncentrują się na dalszych losach [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].
==Powstanie cywilizacji==
Obszar [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]] pozostawał długo niezamieszkały. Jakiekolwiek, sporadyczne ślady obecności gatunku ludzkiego są datowane na lata 0 [[EK]] - 1000 [[EK]] w postaci okresowych osad rybackich. Jest niepewne do jakiej grupy etnicznej należały te ludy, bo mogły należeć także do [[Rasy Kyonu|ciemnoskórej rasy]], która zamieszkiwała potem jeszcze [[Pinu]].

Jak teoretyzowali [[FTI|Świętorepublikańscy tangijscy naukowcy]], wyrabiano tam prawdopodobnie chatki z mułu, jedzono skorupiaki, i toczono wojny o odcinki plaży. Niektórzy [[Ajdynir|naukowcy obszaru wcześniejszego Ajdyniru]], którzy badali te obszary, teoretyzowali<ref>[[Użytkownik:Borlach|Borlach]] 2025-08-09 00:37: ''"Kaori podobnie, duża wyspa blisko kontynentu, bardzo długo pozostająca bezludna (raz czy dwa może jakaś rodzina do niej dotarła wcześniej, ale wszyscy zmarli na sraczkę lub zatruli się świecącymi żabami) i zasiedlona porządnie dopiero koło tego 1000 EK"''.</ref>, że rytualne spożycie endemicznych kaoryjskich płazów świecących doprowadzało do dynamicznych zaburzeń układu pokarmowego, które wykończyło te osady. Spór naukowy o tę sytuację pozostaje nierozwiązany.

==Cywilizacja Marajska==
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska}}
[[Plik:Marao man discovers Kaori.jpg|thumb|right|350px|''"Maraj odkrywa Kaori."'' - obraz olejny pędzla Taki Ta'ome'a, ok. 9640 [[EK]].]]Cywilizacja powstaje tam, gdzie istnieją warunki geoklimatyczne, które dają szansę społeczeństwu istnieć, pod warunkiem wykształcenia przez niego umiejętności gromadzenia surplusu, a także tam, gdzie klimat jest wystarczająco spójny na większej przestrzeni, żeby zaistniała możliwość rozszerzenia zasięgu geograficznego tej samej rośliny i tych samych zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności, która utrzyma populację. Na Ziemi, cztery pory roku z zimą na czele w Europie oraz dwa sezony z porą suchą w Azji dały Europejczykom i Azjatom potrzebę gromadzenia na zimę/porę suchą surplusu produkowanego w korzystnych porach roku. Ponadto, w Australii jednostajny klimat powodował, że nie było potrzeby gromadzenia surplusu i zarazem rozwoju państwowości, a Afryka oprócz niekorzystnego klimatu pustyń i dżungli jest większa od Aleksandrii po Kapsztad niż od Senegalu po Etiopię, więc ta sama roślina rosnąca w Zimbabwe nie była w stanie rosnąć dużo bardziej na północ czy południe. Tymczasem, przykładowo pszenicę można było uprawiać od Lizbony po Szanghaj. Należy pamiętać, że gromadzenie surplusu w Europie i Azji dało potrzebę magazynowania, a zatem spichlerzy, które musiały być bronione przez żołnierzy, którzy nie produkowali żywności, ale mieli do niej dostęp. Powstające nierówności społeczne wymagały istnienia usystematyzowanej religii, a ta bez połączenia z państwowością byłaby zbyt niestabilna i ulotna, aby utrzymać państwo, stąd powstało i państwo. Ponadto, bliski fizyczny kontakt bydła, psów, zwierząt, grzybów, i wielu roślin, którego nie było w małych i odizolowanych od siebie społeczeństwach plemiennych, dał mieszankę biologiczną, przez którą powstały i ewoluowały drobnoustroje i wraz z nimi choroby, które pierwotnie pochłonęły wiele istnień, ale przez co populacje neolityczne wykształciły w sobie z czasem pewną odporność biologiczną. To głównie dlatego przede wszystkim Europejczycy i Azjaci, choć nie tylko oni, rozwinęli zaawansowane cywilizacje, i tak odpowiada się na pytanie dlaczego to nie Aborygeni podbijali Londyn, tylko odwrotnie - przy czym choć więcej ofiar pochłonęły zawleczone choroby niż kule strzelb, to ludy pierwotne musiały mierzyć się z jednym i z drugim<ref>Janis Warufakis, "Talking to my daughter about the economy", 2013.</ref>.

W przypadki tropikalnych terenów Tangii, widzimy jednostajny klimat na wybrzeżach oraz jednostajny klimat górski i wysokogórski oraz pustynny w centrum, ale [[Wielbłąd i Rekin/Tangia i Pinu|klimat wyspy Kaori]] powodował, że wyspa średnio co dwa lata znajdowała się pod wpływem to wiatru zachodniego, to wschodniego. Z uwagi na wspomniane wysokie góry i duży rozmiar wyspy, powodowało to, że na przemian to wschodnia, to zachodnia część wyspy zarastała bujną roślinnością, która dawała żywność człowiekowi i zwierzętom. To dawało warunki odpowiednie do stworzenia potrzeby gromadzenia i obrony surplusu, a ponadto do zawiązywania mechanizmów państwowych i do handlu. To właśnie odróżnia [[Pinu]] od [[Wyspa Kaori|Kaori]]. Płaski, nadmorski półwysep Pinu, porośnięty dżunglami nieustannie dającymi owoce i warzywa w małej ilości, wspierał model plemienny społeczeństw, podczas gdy wyspa Kaori wspierała model wysoce cywilizacyjny, rozpoczynając od cywilizacji marajskiej.

Rozpoczynając od około 1900 [[EK]], na terytorium [[Kaori]] zaczęła napływać ludność [[Secht|protosechtońska]] z obszaru [[Magania|półwyspu magańskiego]]. Była to ludność z wyglądu zbliżona do ziemskich narodów zamieszkujących obszar morza śródziemnego. Ten naród wynalazł pismo obrazkowe, a następnie klinowe, które na Kaori rozwinęło się odrębnie od wydarzeń sechtońskich.

{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (wczesna)}}
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (złoty wiek)}}
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (późna)}}
Cywilizacja Marajska istniała na [[Wyspa Kaori|wyspie Kaori]] orientacyjnie w latach 1500 [[EK]] - 3300 [[EK]]. Przed 1500 [[EK]], wyspa Kaori była okazjonalnie zamieszkiwana przez ludy zbieracko-łowieckie, ale dopiero od 1500 [[EK]] zaczynają się pojawiać oznaki cywilizacyjne, przede wszystkim w postaci pisma. Ludność marajska przyszła na wyspę z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] i to z niego przyniosła pismo klinowe, hieroglificzne.

Kultura obfitowała w piętrowe pałace i zdobione naczynia gliniane, poza tym generalnie pasowała do innych kultur epoki miedzi i potem brązu w obszarze [[Kanisja|Kanisji]]. Szczyt epoki przypadał na lata około 2501 [[EK]] - 3000 [[EK]].

Głównymi państwami-miastami były: [[Pongre]], [[Lausza]], [[Szok Su]] oraz [[Rangersze]].
===[[Pongre]]===
Miasto Pongre ([[język pongryski|pongr.]] 𒄞𒉺𒇻 Poṇre /poŋɾe/ "Pasterstwo byków") było najstarszym z dużych miast [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], które powstało jako osada jeszcze w pierwszej fali migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] w roku 1887 [[EK]] i było sukcesywnie zasilane przez kolejne fale migracji z kontynentu. Osiągnęło szczyt swojej potęgi w ok. roku 2200 [[EK]], kiedy to prawdopodobnie osiągnęło populację około 20 tysięcy ludzi, po czym zostało przyćmione przez północne miasto [[Lausza]]. W roku 2598 [[EK]] zostało podbite i splądrowane przez imperium [[Szok Su]] i wchłonięte do imperium. Miasto było dość typowym miastem tangijskiej wczesnej epoki brązu, skoncentrowanym na centralnej świątyni, która zarządzała plonami i pobierała podatki, i które łączyło idee wojownika z religią. Miasto było zamieszkane przez Pongryjczyków, którzy przybyli z półwyspu sechtońskiego, ale językowo nie byli spokrewnieni z Sechtończykami we [[Secht|współczesnym znaczeniu]], ani z językiem [[język seszerski|seszerskim]] używanym przez [[Szok Su]]. Ich język był izolowany i wymarł wraz z upadkiem miasta Pongre, które nastąpiło w około 2830 [[EK]], kiedy [[Rangersze]] podbiło [[Szok Su]] i zhołdowało całe cywilizowane terytorium [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

===[[Lausza]]===
Miasto Lausza ([[język lauszyjski|lausz.]] 𒊍 Lauṣa /lau̯ʃa/ "niedźwiedź") drugie z najstarszych z dużych miast [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], które powstało jako osada jeszcze w pierwszej fali migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] w roku 1902 [[EK]] i było sukcesywnie zasilane przez kolejne fale migracji z kontynentu. Osiągnęło szczyt swojej potęgi w ok. roku 2349[[EK]], kiedy to prawdopodobnie osiągnęło populację około 30 tysięcy ludzi. Swoją siłę ekonomiczną oparło na posiadaniu niemal nieograniczonego dostępu do równin [[Tangia (złoty wiek)|późniejszego]] obszaru [[Kun Atla amau]], co zapewniło potężne zapasy żywności, ale też z uwagi na [[Wielbłąd i Rekin|silny wpływ cykli Rekina i Wielbłąda]] na tym obszarze, zmusiło okoliczną ludność do planowania, w tym tworzenia magazynów żywności.

W roku 2600 [[EK]] zostało podbite i splądrowane przez imperium [[Szok Su]] i wchłonięte do imperium. Miasto było dość typowym miastem tangijskiej wczesnej epoki brązu, skoncentrowanym na centralnej świątyni, która zarządzała plonami i pobierała podatki, i które łączyło idee wojownika z religią. Na czele zazwyczaj stawiano marionetkową kapłankę, zawsze kobietę, natomiast realną władzę zazwyczaj sprawował jej ojciec lub mąż. Miasto było zamieszkane przez Lauszów, którzy przybyli z półwyspu sechtońskiego, ale językowo nie byli spokrewnieni z Sechtończykami we [[Secht|współczesnym znaczeniu]], ani z językiem [[język seszerski|seszerskim]] używanym przez [[Szok Su]]. Ich język był izolowany i wymarł wraz z upadkiem miasta Lauszy, który nastąpił w około 2830 [[EK]], kiedy [[Rangersze]] podbiło [[Szok Su]] i zhołdowało całe cywilizowane terytorium [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

===[[Szok Su]]===
Miasto Szok Su ([[język seszerski|sesz.]] 𒎏𒋢 Ṣok Su /ʃok su/ "Bogini Su") powstało po kilku falach migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]]. Dokładne daty początków nie są znane, wiadomo, że cywilizacja powstała z kilku osad znajdujących się na wschodniej części [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Szok Su ustanowiło monarchię, promowało religię bogini Su ([[suizm]]), podbijało okoliczne plemiona, podbiło [[Lausza|Lauszę]], ustanowiło tzw. "wieczne braterstwo" z państwem-miastem [[Rangersze]], które ostatecznie przejęło kontrolę nad Su.

===[[Rangersze]]===
Rangersze ([[język seszerski|sesz.]] Rangerṣe /'raŋgerʃe/ "Światło Domu") było ostatnim wielkim państwem [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], istniało w latach 2100 - 3300 [[EK]] na południowowschodnich wybrzeżach [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Początkowo kształtując się z okolic Kobaszi, szybko rozszerzało swoje wpływy dzięki zmianom klimatycznym sprzyjającym ich gospodarce oraz dzięki dyplomacji, a następnie mieczem. Podlegało pod [[Szok Su]] do czasu, gdy przywództwo Rangersze (Kobaszi oraz okoliczne miasta) nie wygrało wojny z nimi o złagodzenie danin. Rangersze obiecało ludności zachowanie ich zwyczajów oraz zmniejszenie danin, w zamian za przymusową pracę do rozbudowy rolnictwa, składów, infrastruktury, argumentując, że rozwijając produkcję i utrzymując pokój, danina zapłaci się sama. Plan był prawidłowy i przynosił owoce, ale gwałtowny od 3200 [[EK]] napływ ludności buańskotangijskiej na wyspę spowodował załamanie się delikatnego ładu społecznego. Od 3200 [[EK]] zapisy cywilizacyjne Rangersze się urywają, tak samo jak pozostałych miast. Po tym okresie, miasta uległy rozpadowi, prawdopodobnie głównie wskutek chorób przywiezionych przez przybyszów. Wiadomo, że Maraowie nie przetrwali tego okresu i nie pojawiają się już więcej w historii.

===Upadek cywilizacji marajskiej===
Upadek cywilizacji marajskiej nastąpił w około 3300 [[EK]], ale nie był punktowy i zajął prawie 400 lat. Był spowodowany prawdopodobnie kombinacją wielu czynników naraz, od najazdów obcych ludów (prawdopodobnie przybyłych z półwyspu [[Pinu]] przodków Tangijczyków), przez klęski naturalne (susze, głód), po zapaść systemu handlowego w całym regionie.

===Spuścizna kulturowa Marajów===
Cywilizacja marajska, po odkryciu ich historii przez [[Tangijczycy|Tangijczyków]] i [[Secht]]ończyków, była źródłem ich fascynacji. Wiele eksponatów zostało przeniesionych do [[Forteca Tau Atla|fortecy Tau Atla]], ale muzea sechtońskie zostały też obdarowane niektórymi artefaktami. Oprócz tego:
* [[Epos o Serenet]] - starożytny, [[Tangijczycy|przedtangijski]] epos traktujący o dziejach legendarnego bohatera Serenet, który zasłyszawszy o rajskiej wyspie udał się w jej kierunku ze swoim plemieniem, które miał ochraniać, przez wielką wodę. Stoczył w tym czasie bój z bogami powietrza, wody, ziemi i lasu i na pokonanej ziemi założył miasto [[Szok Su]]. Epos miał być napisany [[język seszerski|językiem seszerskim]].
* [[Katakumby Marajskie]] - kompleks podziemnych grobowców, kaplic i płaskorzeźb zorganizowanych w labirynt, wykuty w skale około 5 metrów pod piaskami [[Pustynia Marajska|pustyni marajskiej]] na jej północnym terytorium. Katakumby nie były założone przez [[Tangijczycy|Tangijczyków]]. Zostały założone przez cywilizację przed nimi, prawdopodobnie tysiące lat, i choć nie jest to jedyna pozostałość po poprzedniej kulturze, to jest największa i bez wątpienia najbogatsza w wykształcone oznaki cywilizacji takie jak posągi, figurki, malowidła i pismo hieroglificzne. Datowany na rok 4120 [[ET]] / 2791 [[ET|EK]], a więc 6718 [[ET]] lat temu, uważa się, że jest to najstarszy zabytek [[Tangia|Tangii]], jest uznany za jeden z [[Dziesięć Cudów Tangii|Dziesięciu Cudów Tangii]].

===Tangijskie Wieki Ciemne===
{{Główny artykuł|Tangijskie Wieki Ciemne}}
Tangijskie Wieki Ciemne oddzielają czasy marajskie od czasów kaoryjskich i trwały orientacyjnie od 3301 [[EK]] do 5516 [[EK]]. W tym czasie, sztuka pisma zanikła całkowicie, stąd nazwa "wieki ciemne". W tych czasach ludność marajska gwałtownie zmniejszyła swoją populację, zastąpili ją Tangijczycy, ludność przybyła z półwyspu [[Pinu]] o antropologicznie oceanicznej odmianie. W tym czasie również prawdopodobnie [[Korona Kaori]] przewędrowała nieznanym sposobem i z nieznanego powodu z głęboko starożytnej [[Nuaria|Nuarii]] przez [[Szur]], [[Buania|Buanię]] i [[Pinu]] aż na [[Wyspa Kaori|Kaori]].

<center>[[Plik:Migracje narodów tacyńskich.png|500px]]</center> 

Powyższa mapa ukazuje kierunek migracji [[rasy Kyonu|rasy tacyńskiej]] (zwanej także "oceaniczną" czy "polinezyjską") od obszarów [[Olsenia|Olsenii]] po wyspę Kaori. O ile ludność ta zaczęła falami przypływać na Kaori już w 3300 [[EK]] i prawdopodobnie przyczyniła się do rozstroju systemu cywilizacyjnego Marajów, którzy wymarli, to pierwszy poważny ośrodek cywilizacyjny już właściwych [[Tangijczycy|Tangijczyków]] pojawił się dopiero w mieście [[Luta ni Fari]] w 5517 [[EK]].

==Okres Królestw Tangijskich==

==Okres Unitarny==

===Rewolucja Kauczukowa===
===Pierwsza Wojna o Saakę===
===Plan trzydziestoletni===
===Druga Wojna o Saakę===
===Tangia unitarna okresu średniego===
===Tangia unitarna okresu późnego===
==Okres imperialny==
===Trzecia Wojna o Saakę===
===Kres imperium===
==Tangijska Wojna Domowa==
==Akioka - komunizm tangijski==
==Wielka neszyjska okupacja Kaori==
==Święta Republika Tangii==
===Wczesna Święta Republika Tangijska===
===Czasy współczesne===

=Społeczeństwo=
==Demografia==
===Populacja===
===Narodowości===
===Mniejszości etniczne===
===Rozrodczość i umieralność===

==Grupy etniczne i mniejszości narodowe==
==Subkultury==
==Przestępczość==
===Przestępczość pospolita===
===Organizacje przestępcze===
===Organizacje mafijne===
===Piractwo i korsarstwo===
==Religie i wierzenia==
==Kobiety w Tangii==
==Dzieci w Tangii==
=Infrastruktura i komunikacja=
==[[Wielka Zapora Kaoryjska]]==
==Główne drogi==
==Tangijska sieć kolejowa (ΤΦΛ)==
==Szlaki handlowe==
==Usługi transportowe==
==Poczta==
==Adresy i kody pocztowe==
==Rangfen (Internet) - Tangijska Sieć Świetlna==

=Gospodarka=
==Gospodarka a demografia==
===Nierówność społeczeństwa===
===Przychody===
===Inflacja===

===Eksport i import===
===Polityka monetarna===
===Zadłużenie===
==System miar==
==Skalowalność==
==Jednostki podstawowe==
==Długość, powierzchnia i objętość==
===Długość===
===Powierzchnia===
===Objętość===
==Chronografia==
==Rytm dnia i nocy - doba==
==Instrumenty finansowe oraz polityka monetarna==
==Produkcja==
===Rolnictwo i zarządzanie zasobami roślinnymi===
===Łowiectwo, górnictwo, rybołówstwo, hodowla i zbieractwo===
==Przemysł==
==Usługi oprócz handlu==
==Handel==
==Giełda==

=Kultura=
==Cuda Tangii==
'''"Cuda Tangii"''' ({{Ayu|«Μα Τανγυὰτ ματυαλῠν»|100}} ''‹Ma Tanguàt matualŭn›'' {{IPA|/maʔ ˈtʰaŋgʷat ˈmatʷaɫɯ̃n/}}) to dobór największych osiągnięć, zazwyczaj architekturalnych, jakie wykonano w Tangii, na terytorium [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], przez jakąkolwiek cywilizację, która na niej istniała. Najczęściej wyróżnia się dwa zestawienia: współczesne osiągnięcia Świętej Republiki Tangii, oraz tradycyjne [[Dziesięć Cudów Tangii]] roku 9509 [[EK]], z których część przetrwała do dzisiaj. Uznaje się, że współczesne dziesięć cudów nie powinny powtarzać poprzednich oraz powinny powstać wyłącznie w epoce republikańskiej.

Współczesne dziesięć cudów Tangii to:
# [[Wielka Zapora Kaoryjska]] - mur naokoło [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].
# [[Stacja Kosmiczna Feu Yul]] - stacja kosmiczna FTI.
# [[Falanglera]] - sieć kolejowa, w tym szybkich prędkości, na wyspie.
# [[Hanharai]] - budynek parlamentu Republiki.
# [[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara]] - specyficzna przestrzeń cybernetyczna, do której można się dostać doświadczając zmienionej świadomości.
# [[Tektoniczna Iglica Hala]] - olbrzymi biurowiec, drapacz chmur o wysokości 1016 metrów, mieszczący Kaoryjskie Centrum Targowe oraz siedzibę Republikańskiej Giełdy Narodowej.
# [[Biolaboratorum Tea'eri]] - wielkie laboratorium biologiczne w formie ogromnej przeszklonej kopuły wystającej ponad Zaporę Kaoryjską nad ocean, pod którą znajduje się sztuczny park zwierząt i botaniczny znacznych rozmiarów.
# [[Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny]] - siatka potężnych baterii solarnych i turbin wiatrowych w przestrzeniach pustynnych i górskich, zapewniający dostawy energii elektrycznej.
# [[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan]] - wschodni i zachodni [[wyspa Kaori|kaoryjski]] hub tranzytowy powiązany z [[Falanglera]], z koleją typu ''hyperloop'' dla VIPów i magnetyczno-lewitującą dla większości pasażerów, z lotniskiem i wieloma innymi terminalami, pasażerskimi i towarowymi.
# [[Ko'ari Takomari]] (Lustro Ko'ari) - świątynia poświęcona [[Ko'ari]], składająca się z dziewięciu przestrzeni dotyczących aspektów Ko'ari<ref>Ten fragment, trudny do realizacji, opracowano wykorzystując dyskusje z ChatGPT.</ref>, w obowiązującym w kraju stylu Solarpunk:
## Hurangán (Humanitaryzm) - Plac społeczny z kuchnią slow food, klinikami, amfiteatrem do opowiadania historii.
## Hirane (Emergencja) - Komora wspólnych instalacji dźwiękowych/świetlnych, które działają tylko wtedy, gdy wielu odwiedzających harmonijnie współdziała.
## Hakun (Logika) - studio analityczne o szklanych ścianach, w którym odbywają się symulacje obywatelskie, debaty etyczne i laboratoria decyzyjne.
## Neika'i (Tradycja, Jeśli Nie Szkodzi) - Dziedziniec, na którym odtwarzane są i dyskutowane zwyczaje kulturowe, które mogą zostać zrewidowane lub wycofane.
## Reo'ina (Pragmatyzm) - Galeria warsztatów projektowania funkcjonalnego, prezentująca projekty, które równoważą wydajność, etykę i korzyści.
## Yakome (Regeneracja Mentalna) - ogrody wodne, rzeźby kinetyczne i biowrażliwe strefy medytacyjne. Sztuczne chmury i filtry wiatrowe pomagają się zrelaksować.
## Nitakimaya (Psychologia) - Lustrzany wewnętrzny labirynt z emocjonalnie reagującym światłem, z wbudowanymi doświadczeniami VR/AR dotyczącymi codziennych dylematów psychologicznych.
## Hana (Obowiązek) - cicha sala z relacjami świadków poświęcenia i odwagi, od zwykłych pracowników po przywódców obywatelskich.
## Nerea (Odpowiedzialność) - centralna agora, w której odwiedzający symulują głosowanie, wpływ polityki i debatę z awatarami AI lub prawdziwymi delegatami.

Tradycyjne dziesięć cudów Tangii to:
# [[Świątynia Naratajska]] - zniszczona w 9998 [[EK]] podczas [[Tangijska Wojna Domowa|Tangijskiej Wojny Domowej]] przez siły [[Akioka|komunistyczne]]. Odbudowana po ewakuacji sił [[Państwo Neszów|neszyjskich]] w 10319 [[EK]].
# [[Obserwatorium Tauriana]] - zniszczone w katastrofie naturalnej, odbudowane w okresie republikańskim po 10319 [[EK]].
# [[Takatoa]] - przetrwał.
# [[Katakumby Marajskie]] - przetrwały.
# [[Ogród Górski w Kun Atla]] - zniszczony w [[Impakt Kunatlyjski|burzy poimpaktowej]] w 9867 [[EK]]). Odbudowany podczas [[Wielka Okupacja Kaori|okupacji]] przez administrację [[secht]]ońską w 10123 [[EK]].
# [[Najwyższy Uniwersytet Tamarua]] - zniszczony przez ludowe wojsko [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Talanga]] - przetrwała.
# [[Pałac Temeteu]] - wysadzony w powietrze przez ludowe wojsko [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Pięć Mędrców]] - zniszczone podczas rewolucji komunistycznej [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Forteca w Tau Atla]] - kompleks bunkrowo-fortecowy stworzony do ochrony zabytków kultury tangijskiej.

===Współczesne 10 cudów Tangii===
{{Główny artykuł|Dziesięć Cudów Świętej Republiki Tangii}}
<center>
{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|10 cudów nowej Tangii
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:10048 d Great Tangian Barrier.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10015 f Space Station.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10049 a Falanglera.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10050 a Hanharai.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10051 a Rangfen-Ara.jpg|300px]]
|-
![[Wielka Zapora Kaoryjska|<big>1. Wielka Zapora Kaoryjska</big>]]
![[Stacja Kosmiczna Feu Yul|<big>2. Stacja Kosmiczna Feu Yul</big>]]
![[Falanglera|<big>3. Falanglera</big>]]
![[Hanharai|<big>4. Hanharai</big>]]
![[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara|<big>5. Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara</big>]]
|-
|
|
|
|
|
|-
|width="300"|[[Plik:10053 a Tectonic Spire.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10054 Biolab.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10055 Photoanemometric Seismic Core.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10056 Kel Hemun & Kal Rowan Transit Points.jpg|300px]]
|width="300"|[[300px]]
|-
![[Tektoniczna Iglica Hala|<big>6. Tektoniczna Iglica Hala</big>]]
![[Biolaboratorum Tea'eri|<big>7. Biolaboratorum Tea'eri</big>]]
![[Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny|<big>8. Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny</big>]]
![[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan|<big>9. Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan</big>]]
![[Ko'ari Takomari|<big>10. Ko'ari Takomari</big>]]
|-
|
|
|
|
|
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|}
</center>

===Tradycyjne 10 cudów Tangii===
{{Główny artykuł|Dziesięć Cudów Tangii}}
<center>
{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|10 cudów starej Tangii
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:10008 d Naratai temple.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10009 b Taurian.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10002 Tanguana kaon 2.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10007 Marao catacombs.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10010 a Kun Alta mountain gardens.jpg|300px]]
|-
![[Świątynia Naratajska|<big>1. Świątynia Naratajska</big>]]
![[Obserwatorium Tauriana|<big>2. Obserwatorium Tauriana</big>]]
![[Takatoa|<big>3. Takatoa</big>]]
![[Katakumby Marajskie|<big>4. Katakumby Marajskie</big>]]
![[Ogród Górski w Kun Atla|<big>5. Ogród Górski w Kun Atla</big>]]
|-
|Podwodny kompleks świątynny [[karaizm|karizmu]].
|Obserwatorium stratosferyczne.
|Flota państwowa świecących okrętów.
|Podziemny labirynt grobowców.
|Wzgórze w całości przemienione w ogród.
|-
|[[Plik:10011 d Tautama Tamarua.jpg|300px]]
|[[Plik:10012 d Talanga.jpg|300px]]
|[[Plik:10013 k Temeteu.jpg|300px]]
|[[Plik:10014 a Five Sages.jpg|300px]]
|[[Plik:10006 Tau Atla Rearai ancient.jpg|300px]]
|-
![[Najwyższy Uniwersytet Tamarua|<big>6. Najwyższy Uniwersytet Tamarua</big>]]
![[Talanga|<big>7. Talanga</big>]]
![[Pałac Temeteu|<big>8. Pałac Temeteu</big>]]
![[Pięć Mędrców|<big>9. Pięć Mędrców</big>]]
![[Forteca w Tau Atla|<big>10. Forteca w Tau Atla</big>]]
|-
|Pałac uniwersytecki.
|Olbrzymi zegar słoneczny.
|Pałac królów.
|Pięć gigantycznych pomników.
|Forteca na oddalonej pustyni stworzona do ochrony starożytnych artefaktów.
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|}
</center>

==Moda==
==Tradycje i zwyczaje==
===Święta===
==Imiona==
==Sztuka==
===Literatura===
===Architektura===
===Muzyka===
===Taniec===
===Kuchnia===
=Nauka i odkrycia=
==Osiągnięcia==
=[[Wielbłąd i Rekin/Rozszerzenia Kyonu|Rozszerzenia Kyonu]]=
W niniejszym artykule przyjmuje się poniższe rozszerzenia i modyfikacje modelu standardowego (henrykowskiego) projektu [[Kyon]]:
{|
|{{Kyon Ancient Flora}}{{Kyon Ancient Flora+}}{{Kyon Dynamic Flora}}
|}

=Tangia jako projekt internetowy=

=Przypisy=
<references/>

{{FTI dół}}

Pulserimcy

2025-11-18T20:04:04Z

Canis:

{{Szur Intro}}
{{Pls Intro}}
{{Conlud
|conworld='''''Część conworldu [[Kyon (projekt)|Kyon]]'''''.
|lud={{Pls|«𐑒𐑮𐑱𐑯·𐑛𐑳𐑯 𐑐𐑫𐑤𐑕𐑱·𐑮𐑦𐑥»|300}} Pulserimcy
|grafika=[[Plik:Nanishan Haloshan Silai.jpg|300px]] [[Plik:Armed Ferroshot with a camel.jpg|300px]] ''U góry: nanišan podczas [[Halošan Silai]]. Na dole: uzbrojony ferrošot pijący wodę.''
|populacja= Ok. 15 200 000 (9509 [[EK]])
|regiony=[[Szuria]]
|języki=[[Język ahtialański pulserimski]]
|religie=
|bliskie narody=dalekie pokrewieństwo: [[Buania|Buańczycy]]
}}[[Plik:Kari Mualua.png|thumb|left|350px|[[Kari Mualua Wielka z Rite|Kari Mualua Wielka]] [[eluašan]] [[Rite]] i [[Boate]]ńców, wyzwolicielka [[Kyörön·for]]u.]]'''Pulserimcy''' ([[Język ahtialański pulserimski|pls.]] {{Pls|«𐑒𐑮𐑱𐑯·𐑛𐑳𐑯 𐑐𐑫𐑤𐑕𐑱·𐑮𐑦𐑥»}} ‹kren·dan pulse·rim› {{IPA|/'krenˌdan ˈpuɫseˌrim/}}) - zespół narodów [[Kyon]]u, wywodzący się z północnych gór [[Szuria|Szurii]], który rozwinął silną państwowość w okresie 9000 - 9600 [[EK]], który posługuje się językiem [[Język ahtialański pulserimski|ahtialańskim pulserimskim]], ułożony społecznie w ścisły system kastowy z matriarchą na czele.

W roku 7973 [[EK]] podczas hegemonii [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] istniało około 50 plemion ("te") pulserimskich. Hegemonowie enenccy prowadzili regularne rajdy pogromowe przeciwko Pulserimcom i innym narodom Szuru. Po roku 8012 [[EK]] wojny domowe pomiędzy Enenkami doprowadziły do zapaści ich cywilizacji, w 8300 [[EK]] Pulserimcy doznali eksplozji demograficznej i cywilizacyjnej, gwałtownie rozszerzając swoje wpływy. W roku 9509 [[EK]], najważniejsze plemiona to [[Boate]], [[Miote]] (lenno Boate) oraz [[Tanate]], każde ze swoją eluašan.

Pulserimcy wywodzą się z rasy polinezyjskiej, szeroko rozpowszechnionej na [[Kyon]]ie, tak jak [[Buania|Buańczycy]], [[Tangijczycy]], [[Nuaria|Nuaryjczycy]] i [[Olsenia|Olsowie]]. Odróżnia ich powszechność stalowo-szarych oczu, które występują w 80% populacji, oraz znaczny średni wzrost 182 cm u mężczyzn i 174 cm u kobiet.

Tradycyjnie jednostką społeczną jest plemię ({{Pls|«𐑑𐑱»}} ‹te› "ul") z królową na czele. Pulserimcy od tysięcy lat zajmowali się tradycyjnie pszczelarstwem i wykształcili sobie legendy, na czele z plemieniem Boate i jego pierwszymi królowymi Peali Meilu, Puanali Meilu, Furai Meilu, o społeczeństwie idealnym, rządzonym przez królową i kastę ludzi.

Po upadku [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], Boateńcy skutecznie rozpoczęli trwające stulecia podboje [[Szuria|Szurii]]. Boateńcy stosowali taktykę absolutnego terroru, ludobójstwa, i androcydu, okazanie im oporu spotykało się z taktyką spalonej ziemi i wyrżnięciem w pień zazwyczaj całkowitej męskiej populacji i sporej części kobiet. Porywali małe dzieci, pasujące wyglądem do ich społeczeństwa i inkorporowali je do nich. Odpowiadali za przemysłową skalę niewolnictwa, a niewolnicy pochodzący z tej części świata byli sprzedawani po całej [[Kanisja|Kanisji]], [[Nuaria|Nuarii]] i być może także w [[Olsenia|Olsenii]]. Boateńcy wymordowali wiele narodów całkowicie i bezpowrotnie. Uważa się, że podboje boateńskie doprowadziły do śmierci wielu dziesiątek milionów ludzi w okresie 8600 - 9900 [[EK]]. Byli też okrutni wobec siebie samych, imperium wielokrotnie dzieliło się i jednoczyło. Byli znani z przeskakiwania z trybu wojny w tryb pokoju i na odwrót.

Inne narody pulserimskie prowadziły podobny styl życia, choć niektóre preferowały łagodniejszy styl. [[Tanate|Tanateńcy]] graniczący z [[Nuaria|Nuarią]] byli bardziej agresywni i doskonale znali się na wojnie z Boateńcami (podobnie jak odrębny naród [[Misawcy|Misawców]] czynił to na zachodzie, wytyczając granice imperium), byli agresywni terytorialnie, ale nie wykraczali poza swój obszar.

=Kasty=
W efekcie tych tradycji, Pulserimcy są zorganizowani na sztywne kasty społeczne:
* «{{pls|𐑱𐑤𐑢𐑳𐑖𐑳𐑯}}» '''Eluašan''', '''królowa''', kobieta alfa zajmująca najwyższą pozycję w całej społeczności.
** «{{pls|𐑯𐑳𐑯𐑦𐑖𐑳𐑯}}» '''Nanišan''', '''robotnica''', kobieta beta, zajmująca się podstawowymi pracami.
** «{{pls|𐑐𐑳𐑒𐑤𐑢𐑳𐑖𐑳𐑯}}» '''Pakluašan''', '''damski dron''', kobieta gamma, nie mająca prawa do posiadania dzieci, której zadaniem są prostsze prace i opieka nad dziećmi innych osób.
** «{{pls|𐑒𐑫𐑫𐑒𐑳𐑖𐑳𐑯}}» '''Kuukašan''', '''banitka''', kobieta upadła, która utraciła wszelkie uprawnienia w społeczeństwie.
* «{{pls|𐑣𐑱𐑦𐑮𐑳𐑖𐑴𐑑}}» '''Heirašot''', '''generał''', mężczyzna alfa, zajmujący najwyższą pozycję w całej społeczności, poniżej królowej. Jego zadaniem jest organizacja wojowników celem służby królowej.
** «{{pls|𐑓𐑱𐑮𐑮𐑴𐑖𐑴𐑑}}» '''Ferrošot''', '''wojownik''', mężczyzna beta, którego zadaniem jest służba w boju lub w pracach ciężkich.
** «{{pls|𐑓𐑦𐑤𐑳𐑖𐑴𐑑}}» '''Filašot''', '''dron''' - mężczyzna, najczęściej kastrat, którego celem są proste zadania, pomoc kobietom, czasami inne zadania.
** «{{pls|𐑜𐑫𐑣𐑰𐑳𐑖𐑴𐑑}}» '''Guħašot''', '''banita''', mężczyzna upadły, który utracił wszelkie uprawnienia w społeczeństwie.
Wszystkie powyższe funkcje przynależą Kren·dan, zatem wszystkim narodom pulserimskim, nie przynależą obcym narodom.

[[Plik:Eluashan-HakaiMeilu.jpg|thumb|left|350px|Hakai Meilu, ''eluašan'' [[Boa-te|Boateńców]].]]Obce narodowości pulserimcy klasyfikowali jako:
* «{{pls|𐑑𐑱𐑒𐑳·𐑮𐑴𐑛}}» '''Tekarod''' i «{{pls|𐑑𐑱𐑒𐑳·𐑖𐑳𐑛}}» '''Tekašad''' - ważni obcy, od przywódców sojuszników po dowództwo wrogów.
* «{{pls|𐑚𐑳𐑯𐑫·𐑮𐑴𐑛}}» '''Banurod''' i «{{pls|𐑚𐑳𐑯𐑫·𐑖𐑳𐑛}}» '''Banušad''' - obcy w ich krajach, poza zasięgiem Kren·dan.
* «{{pls|𐑳𐑮𐑦·𐑮𐑴𐑛}}» '''Arirod''' i «{{pls|𐑳𐑮𐑦·𐑖𐑳𐑛}}» '''Arišad''' - obcy pojmany przez Kren·dan i zmuszeni do integracji, w 90% będący niewolnikami. Zwyczaje wobec nich różniły się w zależności od te.
* «{{pls|𐑤𐑳𐑛·𐑮𐑴𐑛}}» '''Ladrod''' i «{{pls|𐑤𐑳𐑛·𐑖𐑳𐑛}}» '''Ladšad''' - obcy pojmany przez Kren·dan i nieprzeznaczeni do integracji, jeńcy, zakładnicy i straceńcy.

Kobiety w grodach i miastach noszą broń, oprócz tego, sprawne fizycznie kobiety są szkolone z [[Haloshan Silai]] «{{pls|𐑣𐑳𐑤𐑴·𐑖𐑳𐑯 𐑕𐑦𐑤𐑳𐑦}}», czyli lokalnych sztuk walki. W grodach lub miastach, mężczyźni muszą zdać broń i tylko kobiety je wydają. Mężczyźni są szkoleni wyłącznie do walki bronią, nie w sztukach walki wręcz.

Zwyczaje matrymonialne zależą od kasty. Prawa reprodukcyjne kontroluje elwašan i ona wprost, lub w późniejszych czasach jej urząd, decydują, kto urodzi dzieci, a kto je wychowa, kto będzie ojcem. Gospodarka zazwyczaj jest centralnie planowana, co najmniej na poziomie lokalnym. Akceptowane są porwania dzieci, jeżeli spełniają kryteria podobieństwa fizycznego do Kren·dan, takie dzieci są inkorporowane całkowicie do te.

=Zawody=
Pulserimcy szanują przemysł, szczególnie górniczy, hutniczy, metalurgiczny oraz kamienny, a poza tym węgla drzewnego i kamiennego. Wytwarzają węgiel drzewny i stal w znacznych ilościach, a ich budowle mają styl przypominający gotycki. Oprócz tego specjalizują się w pszczelarstwie, zbieractwie, polowaniach i rybołówstwie. Niewolnictwo odgrywało znaczną rolę w historii państw pulserimskich okresu poenenckiego.

==Galeria==
<gallery>
Plik:BoateHousing.jpg|Klasyczny dom, z centralną wieżą.
Plik:Ferrošot.jpg|Ferroszot w obozie.
Plik:BuaniaBoate.jpg|[[Buania|Buanka]] z Boatenką.
</gallery>

[[Kategoria:Pulserimcy]][[Kategoria:Ludy Kyonu]]

Pulserimcy

2025-11-18T20:01:43Z

Canis:

{{Szur Intro}}
{{Pls Intro}}
{{Conlud
|conworld='''''Część conworldu [[Kyon (projekt)|Kyon]]'''''.
|lud={{Pls|«𐑒𐑮𐑱𐑯·𐑛𐑳𐑯 𐑐𐑫𐑤𐑕𐑱·𐑮𐑦𐑥»|300}} Pulserimcy
|grafika=[[Plik:Nanishan Haloshan Silai.jpg|300px]] [[Plik:Armed Ferroshot with a camel.jpg|300px]] ''U góry: nanišan podczas [[Halošan Silai]]. Na dole: uzbrojony ferrošot pijący wodę.''
|populacja= Ok. 15 200 000 (9509 [[EK]])
|regiony=[[Szuria]]
|języki=[[Język ahtialański pulserimski]]
|religie=
|bliskie narody=dalekie pokrewieństwo: [[Buania|Buańczycy]]
}}[[Plik:Kari Mualua.png|thumb|left|350px|[[Kari Mualua Wielka z Rite|Kari Mualua Wielka]] [[eluašan]] [[Rite]] i [[Boate]]ńców, wyzwolicielka [[Kyörön·for]]u.]]'''Pulserimcy''' ([[Język ahtialański pulserimski|pls.]] {{Pls|«𐑒𐑮𐑱𐑯·𐑛𐑳𐑯 𐑐𐑫𐑤𐑕𐑱·𐑮𐑦𐑥»}} ‹kren·dan pulse·rim› {{IPA|/'krenˌdan ˈpuɫseˌrim/}}) - zespół narodów [[Kyon]]u, wywodzący się z północnych gór [[Szuria|Szurii]], który rozwinął silną państwowość w okresie 9000 - 9600 [[EK]], który posługuje się językiem [[Język ahtialański pulserimski|ahtialańskim pulserimskim]], ułożony społecznie w ścisły system kastowy z matriarchą na czele.

W roku 7973 [[EK]] podczas hegemonii [[Cywilizacja Enenków|Enenków]] istniało około 50 plemion ("te") pulserimskich. Hegemonowie enenccy prowadzili regularne rajdy pogromowe przeciwko Pulserimcom i innym narodom Szuru. Po roku 8012 [[EK]] wojny domowe pomiędzy Enenkami doprowadziły do zapaści ich cywilizacji, w 8300 [[EK]] Pulserimcy doznali eksplozji demograficznej i cywilizacyjnej, gwałtownie rozszerzając swoje wpływy. W roku 9509 [[EK]], najważniejsze plemiona to [[Boate]], [[Miote]] (lenno Boate) oraz [[Tanate]], każde ze swoją eluašan.

Pulserimcy wywodzą się z rasy polinezyjskiej, szeroko rozpowszechnionej na [[Kyon]]ie, tak jak [[Buania|Buańczycy]], [[Tangijczycy]], [[Nuaria|Nuaryjczycy]] i [[Olsenia|Olsowie]]. Odróżnia ich powszechność stalowo-szarych oczu, które występują w 80% populacji, oraz znaczny średni wzrost 182 cm u mężczyzn i 174 cm u kobiet.

Tradycyjnie jednostką społeczną jest plemię ({{Pls|«𐑑𐑱»}} ‹te› "ul") z królową na czele. Pulserimcy od tysięcy lat zajmowali się tradycyjnie pszczelarstwem i wykształcili sobie legendy, na czele z plemieniem Boate i jego pierwszymi królowymi Peali Meilu, Puanali Meilu, Furai Meilu, o społeczeństwie idealnym, rządzonym przez królową i kastę ludzi.

Po upadku [[Cywilizacja Enenków|Enenków]], Boateńcy skutecznie rozpoczęli trwające stulecia podboje [[Szuria|Szurii]]. Boateńcy stosowali taktykę absolutnego terroru, ludobójstwa, i androcydu, okazanie im oporu spotykało się z taktyką spalonej ziemi i wyrżnięciem w pień zazwyczaj całkowitej męskiej populacji i sporej części kobiet. Porywali małe dzieci, pasujące wyglądem do ich społeczeństwa i inkorporowali je do nich. Odpowiadali za przemysłową skalę niewolnictwa, a niewolnicy pochodzący z tej części świata byli sprzedawani po całej [[Kanisja|Kanisji]], [[Nuaria|Nuarii]] i być może także w [[Olsenia|Olsenii]]. Boateńcy wymordowali wiele narodów całkowicie i bezpowrotnie. Uważa się, że podboje boateńskie doprowadziły do śmierci wielu dziesiątek milionów ludzi w okresie 8600 - 9900 [[EK]]. Byli też okrutni wobec siebie samych, imperium wielokrotnie dzieliło się i jednoczyło. Byli znani z przeskakiwania z trybu wojny w tryb pokoju i na odwrót.

Inne narody pulserimskie prowadziły podobny styl życia, choć niektóre preferowały łagodniejszy styl, na przykład Misawcy. Tanateńcy graniczący z [[Nuaria|Nuarią]] byli bardziej agresywni i doskonale znali się na wojnie z Boateńcami (podobnie jak odrębny naród [[Misawcy|Misawców]] czynił to na zachodzie, wytyczając granice imperium), byli agresywni terytorialnie, ale nie wykraczali poza swój obszar.

=Kasty=
W efekcie tych tradycji, Pulserimcy są zorganizowani na sztywne kasty społeczne:
* «{{pls|𐑱𐑤𐑢𐑳𐑖𐑳𐑯}}» '''Eluašan''', '''królowa''', kobieta alfa zajmująca najwyższą pozycję w całej społeczności.
** «{{pls|𐑯𐑳𐑯𐑦𐑖𐑳𐑯}}» '''Nanišan''', '''robotnica''', kobieta beta, zajmująca się podstawowymi pracami.
** «{{pls|𐑐𐑳𐑒𐑤𐑢𐑳𐑖𐑳𐑯}}» '''Pakluašan''', '''damski dron''', kobieta gamma, nie mająca prawa do posiadania dzieci, której zadaniem są prostsze prace i opieka nad dziećmi innych osób.
** «{{pls|𐑒𐑫𐑫𐑒𐑳𐑖𐑳𐑯}}» '''Kuukašan''', '''banitka''', kobieta upadła, która utraciła wszelkie uprawnienia w społeczeństwie.
* «{{pls|𐑣𐑱𐑦𐑮𐑳𐑖𐑴𐑑}}» '''Heirašot''', '''generał''', mężczyzna alfa, zajmujący najwyższą pozycję w całej społeczności, poniżej królowej. Jego zadaniem jest organizacja wojowników celem służby królowej.
** «{{pls|𐑓𐑱𐑮𐑮𐑴𐑖𐑴𐑑}}» '''Ferrošot''', '''wojownik''', mężczyzna beta, którego zadaniem jest służba w boju lub w pracach ciężkich.
** «{{pls|𐑓𐑦𐑤𐑳𐑖𐑴𐑑}}» '''Filašot''', '''dron''' - mężczyzna, najczęściej kastrat, którego celem są proste zadania, pomoc kobietom, czasami inne zadania.
** «{{pls|𐑜𐑫𐑣𐑰𐑳𐑖𐑴𐑑}}» '''Guħašot''', '''banita''', mężczyzna upadły, który utracił wszelkie uprawnienia w społeczeństwie.
Wszystkie powyższe funkcje przynależą Kren·dan, zatem wszystkim narodom pulserimskim, nie przynależą obcym narodom.

[[Plik:Eluashan-HakaiMeilu.jpg|thumb|left|350px|Hakai Meilu, ''eluašan'' [[Boa-te|Boateńców]].]]Obce narodowości pulserimcy klasyfikowali jako:
* «{{pls|𐑑𐑱𐑒𐑳·𐑮𐑴𐑛}}» '''Tekarod''' i «{{pls|𐑑𐑱𐑒𐑳·𐑖𐑳𐑛}}» '''Tekašad''' - ważni obcy, od przywódców sojuszników po dowództwo wrogów.
* «{{pls|𐑚𐑳𐑯𐑫·𐑮𐑴𐑛}}» '''Banurod''' i «{{pls|𐑚𐑳𐑯𐑫·𐑖𐑳𐑛}}» '''Banušad''' - obcy w ich krajach, poza zasięgiem Kren·dan.
* «{{pls|𐑳𐑮𐑦·𐑮𐑴𐑛}}» '''Arirod''' i «{{pls|𐑳𐑮𐑦·𐑖𐑳𐑛}}» '''Arišad''' - obcy pojmany przez Kren·dan i zmuszeni do integracji, w 90% będący niewolnikami. Zwyczaje wobec nich różniły się w zależności od te.
* «{{pls|𐑤𐑳𐑛·𐑮𐑴𐑛}}» '''Ladrod''' i «{{pls|𐑤𐑳𐑛·𐑖𐑳𐑛}}» '''Ladšad''' - obcy pojmany przez Kren·dan i nieprzeznaczeni do integracji, jeńcy, zakładnicy i straceńcy.

Kobiety w grodach i miastach noszą broń, oprócz tego, sprawne fizycznie kobiety są szkolone z [[Haloshan Silai]] «{{pls|𐑣𐑳𐑤𐑴·𐑖𐑳𐑯 𐑕𐑦𐑤𐑳𐑦}}», czyli lokalnych sztuk walki. W grodach lub miastach, mężczyźni muszą zdać broń i tylko kobiety je wydają. Mężczyźni są szkoleni wyłącznie do walki bronią, nie w sztukach walki wręcz.

Zwyczaje matrymonialne zależą od kasty. Prawa reprodukcyjne kontroluje elwašan i ona wprost, lub w późniejszych czasach jej urząd, decydują, kto urodzi dzieci, a kto je wychowa, kto będzie ojcem. Gospodarka zazwyczaj jest centralnie planowana, co najmniej na poziomie lokalnym. Akceptowane są porwania dzieci, jeżeli spełniają kryteria podobieństwa fizycznego do Kren·dan, takie dzieci są inkorporowane całkowicie do te.

=Zawody=
Pulserimcy szanują przemysł, szczególnie górniczy, hutniczy, metalurgiczny oraz kamienny, a poza tym węgla drzewnego i kamiennego. Wytwarzają węgiel drzewny i stal w znacznych ilościach, a ich budowle mają styl przypominający gotycki. Oprócz tego specjalizują się w pszczelarstwie, zbieractwie, polowaniach i rybołówstwie. Niewolnictwo odgrywało znaczną rolę w historii państw pulserimskich okresu poenenckiego.

==Galeria==
<gallery>
Plik:BoateHousing.jpg|Klasyczny dom, z centralną wieżą.
Plik:Ferrošot.jpg|Ferroszot w obozie.
Plik:BuaniaBoate.jpg|[[Buania|Buanka]] z Boatenką.
</gallery>

[[Kategoria:Pulserimcy]][[Kategoria:Ludy Kyonu]]

Wojna nowotrusko-sechtońska

2025-11-14T20:09:02Z

Canis:

{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=wojny trusko-sechtońskie
|nazwa konfliktu=Wojna Nowotrusko-Sechtońska
|grafiki=[[Plik:Secht defence against Trug.jpg|200px]][[Plik:Trugowie Mugadir.jpg|200px]] Narada wojskowych sechtońskich · Truscy najeźdzcy
|strona A=[[Plik:Flaga Trugów.png|150px]] '''[[Państwo Nowotruskie]]'''
|strona B=[[Plik:SechtCoA.png|140px]] '''[[Secht|Konfederacja Państw Sechtu]]'''
|rok = 9380 - 9426 EK
|czas = 46 lat Kyonu - 17 lat ziemskich
|miejsce = Obszar [[Tarfiy]], [[Hetynia]] i [[Urania]]
|przyczyna = azyl udzielony przez [[Secht]] wobec przywódców [[Powstanie w Mugadirze|powstania w Mugadirze]] z 9380 roku
|wynik= zwycięstwo [[Secht]]u • wycofanie się wojsk truskich z [[Tarfiy]] • zobowiązanie się Sechtu do zaprzestania wspierania ruchów antytruskich w [[Mugadir|Mugadirze]] • zaburzenia [[Szlak Lasu|Szlaku Lasu]] i [[Szlak Ognia|Szlaku Ognia]] • odcięcie wojsk truskich operujących w [[Talonbat|Talonbacie]] i ich kapitulacja • głód i epidemie w Tarfiy oraz w mniejszym stopniu w Qabōr Māgdōr • duże obszary Qabōr Māgdōr spustoszone i wyludnione, zwłaszcza po stronie wschodniej i północnej
|strona A - politycy =
|strona A - wojskowi =
|strona A - straty = niewielkie w [[Tarfiy]], umiarkowane w [[Mugadir]], bardzo duże w [[Qabōr Māgdōr]]
|strona B - politycy = [[Plik:SechtFlag.png|30px]] '''Rada Konfederacji [[Secht]]u na czele z Qadvārem II Cichym'''
|strona B - wojskowi = [[Plik:SechtFlag.png|30px]] Wezyr Wojny Peħtar Sāvōr
|strona B - straty = znaczne w [[Tarfiy]], niewielkie wojskowe, ale duże cywilne w [[Qabōr Māgdōr]]
}}
{{Nowotruskie wojny religijne}}
'''Wojna nowotrusko-sechtońska 9380 - 9426 [[EK]]''' ([[język nowosechtoński|nscht.]] «{{Unicode|ܬܪܓ-ܣ݇ܚܬ ܕܵܒܘ݆ܢ|Serto}}» ''‹Trg-Səħt Dabun›'') - konflikt zbrojny (najpierw ''proxy'', a potem bezpośredni) pomiędzy [[Państwo Nowotruskie|Państwem Nowotruskim]] a [[Secht|Konfederacją Państw Sechtu]] na obszarze [[Tarfiy]], który trwał {{RokKyonu|46}} lat [[EK]]. Była to wyniszczająca wojna, która wpłynęła na sytuację polityczną, ekonomiczną i kulturalną w regionie [[Kanisja|Kanisji]] oraz w całym obszarze [[Pas Życia|Pasa Życia]], ze skutkami odczuwalnymi przez wiele dekad.

= Tło i przyczyny konfliktu =
Po 9300 roku Trugowie, niesieni ekspansją i [[Religia nowotruska|nową wiarą]], przetoczyli się jak walec po obszarach [[Środkowy Kyon|środkowego Kyonu]] i części Kanisji - w {{RokEryKyonu|9374}} zajęli miasto [[Mugadir]]. W tym samym czasie planowano rozpoczęcie kolejnej wojny, z [[Mhasal|Mhasalem]].

Atak na Mhasal miał być poprowadzony dwoma głównymi kolumnami, jedną wzdłuż wybrzeża, a drugą przez góry do [[Górny Mhasal|Górnego Mhasalu]]. Oprócz tego planowano dywersyjno-oportunistyczny atak od południa, poprzez Wielką Pustynię i [[Talonbat]]. Miał on nie tyle walczyć z Mhasalem, ale poprzez dyplomację, groźby i podstępy zebrać wsparcie, armię i wasali w [[Wardia|Wardii]], i dopiero potem ewentualnie ruszyć do walki. Aby zsynchronizować wyprowadzone ataki, ustalono że Talonbat będzie zajęty do {{RokEryKyonu|9409}}, a w następnym roku nastąpi właściwy atak. Podejrzewa się, że Trugowie nie zdawali sobie z ogromu dystansów i trudności terenu - inaczej by nigdy nie planowali marszu tak ogromnej armii [[Szlak Ognia|Szlakiem Ognia]].

Plany zostały jednak mocno pokrzyżowane przez wydarzenia w Mugadirze. Główną przyczyną wojny było udzielenie azylu przez [[Secht]] dla przywódców [[Powstanie w Mugadirze|powstania w Mugadirze]], które wybuchło w {{RokEryKyonu|9380}}. Secht odmówił wydania zbiegów, co Trugia uznała za akt wrogości. Wzajemna nieufność między oboma państwami, wspierana rywalizacją o dominację nad szlakami handlowymi oraz kulturowymi wpływami w zachodnim Kyonie, pogłębiała konflikt.

== Siły ==

=== Trugia ===
Trugowie dysponowali sporą armią, ale samych [[Trugowie|Trugów]] było tam niewielu. Szacuje się, że całe wojsko truskie liczyło ok. 66 tys. żołnierzy, w tym:

* 30 tys. brockiej jazdy (konnicy i wielbłądów)
* 4 tys. elitarnych żołnierzy truskich (konnica i wojska inżynieryjne, w tym artylerzyści)
* 5 tys. truskich Mitengów
* 5 tys. Zambijczyków
* 22 tys. piechoty mugadirskiej (której lojanlość była dość niepewna)

Większość tych żołnierzy miała uczestniczyć w kampanii talonbacko-wardyjskiej. Niestety, wybuch wojny zniweczył te plany - Trugowie na zajęcie Talonbatu mogli przeznaczyć zaledwie 21 tysięcy żołnierza - połowę Brotów, całość Mitengów oraz tysiąc Trugów. W wojnie nowotrusko-sechtońskiej po stronie Trugów walczyło więc ok 45 tysiące ludzi.<ref>Dotyczy to całej wojny, początkowo w zajęciu Tarfiy uczestniczyła cała armia. Rozdzielenie nastąpiło w trakcie okupacji Tarfiy i przed sforsowaniem muru hetyńskiego.</ref>

=== Secht ===
Atak nadszedł niespodziewanie dla Sechtu - ufał on mocno w swoje fortyfikacje i nie dowierzał, że jakikolwiek stepowy lud może spróbować je sforsować. Przez prawie cały czas przyjmował on postawę defensywną, nie angażował się w walkę w otwartym polu. Sporym zaskoczeniem dla nich było też powszechne stosowanie przez Trugów artylerii, w tym mobilnej, transportowanej na grzbietach wielbłądów.

= Przebieg wojny =
Wojna rozpoczęła się w {{RokEryKyonu|9398}}, gdy wojska truskie zajęły [[Tarfiy]], strategiczny region leżący na pograniczu Sechtu. Po tym Trugowie szybko wkroczyli do wschodniej [[Hetynia|Hetynii]] i [[Urania|Uranii]], jednak natrafili na silny opór ze strony wojsk sechtońskich, wspieranych przez lokalne garnizony oraz ludność cywilną. Fortyfikacje chroniące Hetynię i Uranię były też dużo mocniejsze od tych broniących Tarfiy od północy.

== Faza oblężeń ==
Głównym elementem wojny były wyniszczające oblężenia miast Sechtu, które były długo bronione dzięki solidnym fortyfikacjom oraz wsparciu z organizowanych w głębi kraju posiłków. Trugowie zmuszeni byli prowadzić kampanię w trudnych warunkach, co doprowadziło do szerzenia się epidemii i głodu w ich szeregach. Największe straty poniesiono podczas oblężeń w latach 9405-9409, które zakończyło się niepowodzeniem. Sechtończycy umiejętnie korzystali ze swoich murów, wpuszczając wojska do wewnątrz i blokując im odwrót - zniszczyli w ten sposób kilka znacznych oddziałów, ale skutkiem tej strategii duża część ziem Sechtu została przez Trugów zniszczona, a ludność wymordowana.

== Kontratak Sechtu ==
Od {{RokEryKyonu|9410}} Secht rozpoczął kontratak, odzyskując część utraconych terenów i wprowadzając elementy wojny partyzanckiej, co znacznie osłabiło zdolności ofensywne Trugii. Wojska sechtońskie skutecznie blokowały szlaki zaopatrzeniowe oraz atakowały rozproszone oddziały truskie.

= Zakończenie wojny =
Wojna zakończyła się w {{RokEryKyonu|9426}} podpisaniem traktatu pokojowego, na mocy którego Trugia zmuszona była wycofać swoje wojska z Tarfiy i wschodniej Hetynii oraz Uranii. Secht zobowiązał się do zaprzestania wspierania ruchów antytruskich, choć w rzeczywistości tajnie kontynuował wspieranie [[Mugadirczycy|Mugadirczyków]] sprzeciwiających się truskiej władzy.

= Skutki wojny =
Wojna znacząco osłabiła oba państwa. Trugia doznała poważnych strat ludzkich i gospodarczych, oraz straciła impet do ekspansji - pierwszy raz wojska nowotruskie zostały powstrzymane. Secht, mimo zwycięstwa, poniosł znaczne straty materialne i ludnościowe, a jego miasta i fortyfikacje wymagały odbudowy. Trugia osłabiła swoją pozycję na zachodnim Kyonie, co doprowadziło do dalszej autonomizacji [[Mugadir|Mugadiru]] oraz utraty wpływów w regionie.

Wojna odcięła też wojska truskie operujące w Talonbacie, i przyspieszyły ich kapitulację. Konieczność rzucenia większości sił na Secht, nie Talonbat i Wardię, także wpłynęło dość znacznie na operacjach w Mhasalu i Talonbacie. Dopiero w {{RokEryKyonu|9402}} wojska truskie stanęły pod Talonbatem i rozpoczęły jego mozolne zajmowanie. W {{RokEryKyonu|9420}}, po zajęciu Talonbatu, zginął w zasadzce truski dowódca ekspedycji, Siraureis Sanrain<ref>Notabene [[Truscy Ajdynirczycy|truski Ajdynirczyk]] i [[Żysudrydzi|Żysudryda]].</ref>. Odcięte wojska truskie w Talonbacie poddały się w 9427.

Jednocześnie wojska truskie w Mhasalu doznały kilku klęsk, a w 9419 zginął Zoudris, naczelny wódz wyprawy. Być może, gdyby nie wplątanie w pełnoskalową wojnę z Sechtem, wojska truskie byłyby w stanie dotrzeć do Wardii i otworzyć kolejny front w walkach z Mhasalem. Z drugiej strony jednak, różnie się ocenia szanse na powodzenie pierwotnego planu. Być może był on niewykonalny i Trugowie niedocenili Wielkiej Pustyni.

= Zobacz też =
* [[Powstanie w Mugadirze]]
* [[Mugadir]]
* [[Państwo Nowotruskie]]
* [[Secht]]

= Przypisy =
<references/>

{{Secht Intro}}
{{Trugia intro}}

Wojna nowotrusko-sechtońska

2025-11-14T20:08:50Z

Canis: /* Zobacz też */

{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=wojny trusko-sechtońskie
|nazwa konfliktu=Wojna Nowotrusko-Sechtońska
|grafiki=[[Plik:Secht defence against Trug.jpg|200px]][[Plik:Trugowie Mugadir.jpg|200px]] Narada wojskowych sechtońskich · Truscy najeźdzcy
|strona A=[[Plik:Flaga Trugów.png|150px]] '''[[Państwo Nowotruskie]]'''
|strona B=[[Plik:SechtCoA.png|140px]] '''[[Secht|Konfederacja Państw Sechtu]]'''
|rok = 9380 - 9426 EK
|czas = 46 lat Kyonu - 17 lat ziemskich
|miejsce = Obszar [[Tarfiy]], [[Hetynia]] i [[Urania]]
|przyczyna = azyl udzielony przez [[Secht]] wobec przywódców [[Powstanie w Mugadirze|powstania w Mugadirze]] z 9380 roku
|wynik= zwycięstwo [[Secht]]u • wycofanie się wojsk truskich z [[Tarfiy]] • zobowiązanie się Sechtu do zaprzestania wspierania ruchów antytruskich w [[Mugadir|Mugadirze]] • zaburzenia [[Szlak Lasu|Szlaku Lasu]] i [[Szlak Ognia|Szlaku Ognia]] • odcięcie wojsk truskich operujących w [[Talonbat|Talonbacie]] i ich kapitulacja • głód i epidemie w Tarfiy oraz w mniejszym stopniu w Qabōr Māgdōr • duże obszary Qabōr Māgdōr spustoszone i wyludnione, zwłaszcza po stronie wschodniej i północnej
|strona A - politycy =
|strona A - wojskowi =
|strona A - straty = niewielkie w [[Tarfiy]], umiarkowane w [[Mugadir]], bardzo duże w [[Qabōr Māgdōr]]
|strona B - politycy = [[Plik:SechtFlag.png|30px]] '''Rada Konfederacji [[Secht]]u na czele z Qadvārem II Cichym'''
|strona B - wojskowi = [[Plik:SechtFlag.png|30px]] Wezyr Wojny Peħtar Sāvōr
|strona B - straty = znaczne w [[Tarfiy]], niewielkie wojskowe, ale duże cywilne w [[Qabōr Māgdōr]]
}}
{{Nowotruskie wojny religijne}}

'''Wojna nowotrusko-sechtońska 9380 - 9426 [[EK]]''' ([[język nowosechtoński|nscht.]] «{{Unicode|ܬܪܓ-ܣ݇ܚܬ ܕܵܒܘ݆ܢ|Serto}}» ''‹Trg-Səħt Dabun›'') - konflikt zbrojny (najpierw ''proxy'', a potem bezpośredni) pomiędzy [[Państwo Nowotruskie|Państwem Nowotruskim]] a [[Secht|Konfederacją Państw Sechtu]] na obszarze [[Tarfiy]], który trwał {{RokKyonu|46}} lat [[EK]]. Była to wyniszczająca wojna, która wpłynęła na sytuację polityczną, ekonomiczną i kulturalną w regionie [[Kanisja|Kanisji]] oraz w całym obszarze [[Pas Życia|Pasa Życia]], ze skutkami odczuwalnymi przez wiele dekad.

= Tło i przyczyny konfliktu =
Po 9300 roku Trugowie, niesieni ekspansją i [[Religia nowotruska|nową wiarą]], przetoczyli się jak walec po obszarach [[Środkowy Kyon|środkowego Kyonu]] i części Kanisji - w {{RokEryKyonu|9374}} zajęli miasto [[Mugadir]]. W tym samym czasie planowano rozpoczęcie kolejnej wojny, z [[Mhasal|Mhasalem]].

Atak na Mhasal miał być poprowadzony dwoma głównymi kolumnami, jedną wzdłuż wybrzeża, a drugą przez góry do [[Górny Mhasal|Górnego Mhasalu]]. Oprócz tego planowano dywersyjno-oportunistyczny atak od południa, poprzez Wielką Pustynię i [[Talonbat]]. Miał on nie tyle walczyć z Mhasalem, ale poprzez dyplomację, groźby i podstępy zebrać wsparcie, armię i wasali w [[Wardia|Wardii]], i dopiero potem ewentualnie ruszyć do walki. Aby zsynchronizować wyprowadzone ataki, ustalono że Talonbat będzie zajęty do {{RokEryKyonu|9409}}, a w następnym roku nastąpi właściwy atak. Podejrzewa się, że Trugowie nie zdawali sobie z ogromu dystansów i trudności terenu - inaczej by nigdy nie planowali marszu tak ogromnej armii [[Szlak Ognia|Szlakiem Ognia]].

Plany zostały jednak mocno pokrzyżowane przez wydarzenia w Mugadirze. Główną przyczyną wojny było udzielenie azylu przez [[Secht]] dla przywódców [[Powstanie w Mugadirze|powstania w Mugadirze]], które wybuchło w {{RokEryKyonu|9380}}. Secht odmówił wydania zbiegów, co Trugia uznała za akt wrogości. Wzajemna nieufność między oboma państwami, wspierana rywalizacją o dominację nad szlakami handlowymi oraz kulturowymi wpływami w zachodnim Kyonie, pogłębiała konflikt.

== Siły ==

=== Trugia ===
Trugowie dysponowali sporą armią, ale samych [[Trugowie|Trugów]] było tam niewielu. Szacuje się, że całe wojsko truskie liczyło ok. 66 tys. żołnierzy, w tym:

* 30 tys. brockiej jazdy (konnicy i wielbłądów)
* 4 tys. elitarnych żołnierzy truskich (konnica i wojska inżynieryjne, w tym artylerzyści)
* 5 tys. truskich Mitengów
* 5 tys. Zambijczyków
* 22 tys. piechoty mugadirskiej (której lojanlość była dość niepewna)

Większość tych żołnierzy miała uczestniczyć w kampanii talonbacko-wardyjskiej. Niestety, wybuch wojny zniweczył te plany - Trugowie na zajęcie Talonbatu mogli przeznaczyć zaledwie 21 tysięcy żołnierza - połowę Brotów, całość Mitengów oraz tysiąc Trugów. W wojnie nowotrusko-sechtońskiej po stronie Trugów walczyło więc ok 45 tysiące ludzi.<ref>Dotyczy to całej wojny, początkowo w zajęciu Tarfiy uczestniczyła cała armia. Rozdzielenie nastąpiło w trakcie okupacji Tarfiy i przed sforsowaniem muru hetyńskiego.</ref>

=== Secht ===
Atak nadszedł niespodziewanie dla Sechtu - ufał on mocno w swoje fortyfikacje i nie dowierzał, że jakikolwiek stepowy lud może spróbować je sforsować. Przez prawie cały czas przyjmował on postawę defensywną, nie angażował się w walkę w otwartym polu. Sporym zaskoczeniem dla nich było też powszechne stosowanie przez Trugów artylerii, w tym mobilnej, transportowanej na grzbietach wielbłądów.

= Przebieg wojny =
Wojna rozpoczęła się w {{RokEryKyonu|9398}}, gdy wojska truskie zajęły [[Tarfiy]], strategiczny region leżący na pograniczu Sechtu. Po tym Trugowie szybko wkroczyli do wschodniej [[Hetynia|Hetynii]] i [[Urania|Uranii]], jednak natrafili na silny opór ze strony wojsk sechtońskich, wspieranych przez lokalne garnizony oraz ludność cywilną. Fortyfikacje chroniące Hetynię i Uranię były też dużo mocniejsze od tych broniących Tarfiy od północy.

== Faza oblężeń ==
Głównym elementem wojny były wyniszczające oblężenia miast Sechtu, które były długo bronione dzięki solidnym fortyfikacjom oraz wsparciu z organizowanych w głębi kraju posiłków. Trugowie zmuszeni byli prowadzić kampanię w trudnych warunkach, co doprowadziło do szerzenia się epidemii i głodu w ich szeregach. Największe straty poniesiono podczas oblężeń w latach 9405-9409, które zakończyło się niepowodzeniem. Sechtończycy umiejętnie korzystali ze swoich murów, wpuszczając wojska do wewnątrz i blokując im odwrót - zniszczyli w ten sposób kilka znacznych oddziałów, ale skutkiem tej strategii duża część ziem Sechtu została przez Trugów zniszczona, a ludność wymordowana.

== Kontratak Sechtu ==
Od {{RokEryKyonu|9410}} Secht rozpoczął kontratak, odzyskując część utraconych terenów i wprowadzając elementy wojny partyzanckiej, co znacznie osłabiło zdolności ofensywne Trugii. Wojska sechtońskie skutecznie blokowały szlaki zaopatrzeniowe oraz atakowały rozproszone oddziały truskie.

= Zakończenie wojny =
Wojna zakończyła się w {{RokEryKyonu|9426}} podpisaniem traktatu pokojowego, na mocy którego Trugia zmuszona była wycofać swoje wojska z Tarfiy i wschodniej Hetynii oraz Uranii. Secht zobowiązał się do zaprzestania wspierania ruchów antytruskich, choć w rzeczywistości tajnie kontynuował wspieranie [[Mugadirczycy|Mugadirczyków]] sprzeciwiających się truskiej władzy.

= Skutki wojny =
Wojna znacząco osłabiła oba państwa. Trugia doznała poważnych strat ludzkich i gospodarczych, oraz straciła impet do ekspansji - pierwszy raz wojska nowotruskie zostały powstrzymane. Secht, mimo zwycięstwa, poniosł znaczne straty materialne i ludnościowe, a jego miasta i fortyfikacje wymagały odbudowy. Trugia osłabiła swoją pozycję na zachodnim Kyonie, co doprowadziło do dalszej autonomizacji [[Mugadir|Mugadiru]] oraz utraty wpływów w regionie.

Wojna odcięła też wojska truskie operujące w Talonbacie, i przyspieszyły ich kapitulację. Konieczność rzucenia większości sił na Secht, nie Talonbat i Wardię, także wpłynęło dość znacznie na operacjach w Mhasalu i Talonbacie. Dopiero w {{RokEryKyonu|9402}} wojska truskie stanęły pod Talonbatem i rozpoczęły jego mozolne zajmowanie. W {{RokEryKyonu|9420}}, po zajęciu Talonbatu, zginął w zasadzce truski dowódca ekspedycji, Siraureis Sanrain<ref>Notabene [[Truscy Ajdynirczycy|truski Ajdynirczyk]] i [[Żysudrydzi|Żysudryda]].</ref>. Odcięte wojska truskie w Talonbacie poddały się w 9427.

Jednocześnie wojska truskie w Mhasalu doznały kilku klęsk, a w 9419 zginął Zoudris, naczelny wódz wyprawy. Być może, gdyby nie wplątanie w pełnoskalową wojnę z Sechtem, wojska truskie byłyby w stanie dotrzeć do Wardii i otworzyć kolejny front w walkach z Mhasalem. Z drugiej strony jednak, różnie się ocenia szanse na powodzenie pierwotnego planu. Być może był on niewykonalny i Trugowie niedocenili Wielkiej Pustyni.

= Zobacz też =
* [[Powstanie w Mugadirze]]
* [[Mugadir]]
* [[Państwo Nowotruskie]]
* [[Secht]]

= Przypisy =
<references/>

{{Secht Intro}}
{{Trugia intro}}

Wojna nowotrusko-sechtońska

2025-11-14T20:08:32Z

Canis:

{{Wojna
|tło tekstu=black
|conworld tekst kolor=white
|conworld=''Część conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|seria konfliktów=wojny trusko-sechtońskie
|nazwa konfliktu=Wojna Nowotrusko-Sechtońska
|grafiki=[[Plik:Secht defence against Trug.jpg|200px]][[Plik:Trugowie Mugadir.jpg|200px]] Narada wojskowych sechtońskich · Truscy najeźdzcy
|strona A=[[Plik:Flaga Trugów.png|150px]] '''[[Państwo Nowotruskie]]'''
|strona B=[[Plik:SechtCoA.png|140px]] '''[[Secht|Konfederacja Państw Sechtu]]'''
|rok = 9380 - 9426 EK
|czas = 46 lat Kyonu - 17 lat ziemskich
|miejsce = Obszar [[Tarfiy]], [[Hetynia]] i [[Urania]]
|przyczyna = azyl udzielony przez [[Secht]] wobec przywódców [[Powstanie w Mugadirze|powstania w Mugadirze]] z 9380 roku
|wynik= zwycięstwo [[Secht]]u • wycofanie się wojsk truskich z [[Tarfiy]] • zobowiązanie się Sechtu do zaprzestania wspierania ruchów antytruskich w [[Mugadir|Mugadirze]] • zaburzenia [[Szlak Lasu|Szlaku Lasu]] i [[Szlak Ognia|Szlaku Ognia]] • odcięcie wojsk truskich operujących w [[Talonbat|Talonbacie]] i ich kapitulacja • głód i epidemie w Tarfiy oraz w mniejszym stopniu w Qabōr Māgdōr • duże obszary Qabōr Māgdōr spustoszone i wyludnione, zwłaszcza po stronie wschodniej i północnej
|strona A - politycy =
|strona A - wojskowi =
|strona A - straty = niewielkie w [[Tarfiy]], umiarkowane w [[Mugadir]], bardzo duże w [[Qabōr Māgdōr]]
|strona B - politycy = [[Plik:SechtFlag.png|30px]] '''Rada Konfederacji [[Secht]]u na czele z Qadvārem II Cichym'''
|strona B - wojskowi = [[Plik:SechtFlag.png|30px]] Wezyr Wojny Peħtar Sāvōr
|strona B - straty = znaczne w [[Tarfiy]], niewielkie wojskowe, ale duże cywilne w [[Qabōr Māgdōr]]
}}
{{Nowotruskie wojny religijne}}

'''Wojna nowotrusko-sechtońska 9380 - 9426 [[EK]]''' ([[język nowosechtoński|nscht.]] «{{Unicode|ܬܪܓ-ܣ݇ܚܬ ܕܵܒܘ݆ܢ|Serto}}» ''‹Trg-Səħt Dabun›'') - konflikt zbrojny (najpierw ''proxy'', a potem bezpośredni) pomiędzy [[Państwo Nowotruskie|Państwem Nowotruskim]] a [[Secht|Konfederacją Państw Sechtu]] na obszarze [[Tarfiy]], który trwał {{RokKyonu|46}} lat [[EK]]. Była to wyniszczająca wojna, która wpłynęła na sytuację polityczną, ekonomiczną i kulturalną w regionie [[Kanisja|Kanisji]] oraz w całym obszarze [[Pas Życia|Pasa Życia]], ze skutkami odczuwalnymi przez wiele dekad.

= Tło i przyczyny konfliktu =
Po 9300 roku Trugowie, niesieni ekspansją i [[Religia nowotruska|nową wiarą]], przetoczyli się jak walec po obszarach [[Środkowy Kyon|środkowego Kyonu]] i części Kanisji - w {{RokEryKyonu|9374}} zajęli miasto [[Mugadir]]. W tym samym czasie planowano rozpoczęcie kolejnej wojny, z [[Mhasal|Mhasalem]].

Atak na Mhasal miał być poprowadzony dwoma głównymi kolumnami, jedną wzdłuż wybrzeża, a drugą przez góry do [[Górny Mhasal|Górnego Mhasalu]]. Oprócz tego planowano dywersyjno-oportunistyczny atak od południa, poprzez Wielką Pustynię i [[Talonbat]]. Miał on nie tyle walczyć z Mhasalem, ale poprzez dyplomację, groźby i podstępy zebrać wsparcie, armię i wasali w [[Wardia|Wardii]], i dopiero potem ewentualnie ruszyć do walki. Aby zsynchronizować wyprowadzone ataki, ustalono że Talonbat będzie zajęty do {{RokEryKyonu|9409}}, a w następnym roku nastąpi właściwy atak. Podejrzewa się, że Trugowie nie zdawali sobie z ogromu dystansów i trudności terenu - inaczej by nigdy nie planowali marszu tak ogromnej armii [[Szlak Ognia|Szlakiem Ognia]].

Plany zostały jednak mocno pokrzyżowane przez wydarzenia w Mugadirze. Główną przyczyną wojny było udzielenie azylu przez [[Secht]] dla przywódców [[Powstanie w Mugadirze|powstania w Mugadirze]], które wybuchło w {{RokEryKyonu|9380}}. Secht odmówił wydania zbiegów, co Trugia uznała za akt wrogości. Wzajemna nieufność między oboma państwami, wspierana rywalizacją o dominację nad szlakami handlowymi oraz kulturowymi wpływami w zachodnim Kyonie, pogłębiała konflikt.

== Siły ==

=== Trugia ===
Trugowie dysponowali sporą armią, ale samych [[Trugowie|Trugów]] było tam niewielu. Szacuje się, że całe wojsko truskie liczyło ok. 66 tys. żołnierzy, w tym:

* 30 tys. brockiej jazdy (konnicy i wielbłądów)
* 4 tys. elitarnych żołnierzy truskich (konnica i wojska inżynieryjne, w tym artylerzyści)
* 5 tys. truskich Mitengów
* 5 tys. Zambijczyków
* 22 tys. piechoty mugadirskiej (której lojanlość była dość niepewna)

Większość tych żołnierzy miała uczestniczyć w kampanii talonbacko-wardyjskiej. Niestety, wybuch wojny zniweczył te plany - Trugowie na zajęcie Talonbatu mogli przeznaczyć zaledwie 21 tysięcy żołnierza - połowę Brotów, całość Mitengów oraz tysiąc Trugów. W wojnie nowotrusko-sechtońskiej po stronie Trugów walczyło więc ok 45 tysiące ludzi.<ref>Dotyczy to całej wojny, początkowo w zajęciu Tarfiy uczestniczyła cała armia. Rozdzielenie nastąpiło w trakcie okupacji Tarfiy i przed sforsowaniem muru hetyńskiego.</ref>

=== Secht ===
Atak nadszedł niespodziewanie dla Sechtu - ufał on mocno w swoje fortyfikacje i nie dowierzał, że jakikolwiek stepowy lud może spróbować je sforsować. Przez prawie cały czas przyjmował on postawę defensywną, nie angażował się w walkę w otwartym polu. Sporym zaskoczeniem dla nich było też powszechne stosowanie przez Trugów artylerii, w tym mobilnej, transportowanej na grzbietach wielbłądów.

= Przebieg wojny =
Wojna rozpoczęła się w {{RokEryKyonu|9398}}, gdy wojska truskie zajęły [[Tarfiy]], strategiczny region leżący na pograniczu Sechtu. Po tym Trugowie szybko wkroczyli do wschodniej [[Hetynia|Hetynii]] i [[Urania|Uranii]], jednak natrafili na silny opór ze strony wojsk sechtońskich, wspieranych przez lokalne garnizony oraz ludność cywilną. Fortyfikacje chroniące Hetynię i Uranię były też dużo mocniejsze od tych broniących Tarfiy od północy.

== Faza oblężeń ==
Głównym elementem wojny były wyniszczające oblężenia miast Sechtu, które były długo bronione dzięki solidnym fortyfikacjom oraz wsparciu z organizowanych w głębi kraju posiłków. Trugowie zmuszeni byli prowadzić kampanię w trudnych warunkach, co doprowadziło do szerzenia się epidemii i głodu w ich szeregach. Największe straty poniesiono podczas oblężeń w latach 9405-9409, które zakończyło się niepowodzeniem. Sechtończycy umiejętnie korzystali ze swoich murów, wpuszczając wojska do wewnątrz i blokując im odwrót - zniszczyli w ten sposób kilka znacznych oddziałów, ale skutkiem tej strategii duża część ziem Sechtu została przez Trugów zniszczona, a ludność wymordowana.

== Kontratak Sechtu ==
Od {{RokEryKyonu|9410}} Secht rozpoczął kontratak, odzyskując część utraconych terenów i wprowadzając elementy wojny partyzanckiej, co znacznie osłabiło zdolności ofensywne Trugii. Wojska sechtońskie skutecznie blokowały szlaki zaopatrzeniowe oraz atakowały rozproszone oddziały truskie.

= Zakończenie wojny =
Wojna zakończyła się w {{RokEryKyonu|9426}} podpisaniem traktatu pokojowego, na mocy którego Trugia zmuszona była wycofać swoje wojska z Tarfiy i wschodniej Hetynii oraz Uranii. Secht zobowiązał się do zaprzestania wspierania ruchów antytruskich, choć w rzeczywistości tajnie kontynuował wspieranie [[Mugadirczycy|Mugadirczyków]] sprzeciwiających się truskiej władzy.

= Skutki wojny =
Wojna znacząco osłabiła oba państwa. Trugia doznała poważnych strat ludzkich i gospodarczych, oraz straciła impet do ekspansji - pierwszy raz wojska nowotruskie zostały powstrzymane. Secht, mimo zwycięstwa, poniosł znaczne straty materialne i ludnościowe, a jego miasta i fortyfikacje wymagały odbudowy. Trugia osłabiła swoją pozycję na zachodnim Kyonie, co doprowadziło do dalszej autonomizacji [[Mugadir|Mugadiru]] oraz utraty wpływów w regionie.

Wojna odcięła też wojska truskie operujące w Talonbacie, i przyspieszyły ich kapitulację. Konieczność rzucenia większości sił na Secht, nie Talonbat i Wardię, także wpłynęło dość znacznie na operacjach w Mhasalu i Talonbacie. Dopiero w {{RokEryKyonu|9402}} wojska truskie stanęły pod Talonbatem i rozpoczęły jego mozolne zajmowanie. W {{RokEryKyonu|9420}}, po zajęciu Talonbatu, zginął w zasadzce truski dowódca ekspedycji, Siraureis Sanrain<ref>Notabene [[Truscy Ajdynirczycy|truski Ajdynirczyk]] i [[Żysudrydzi|Żysudryda]].</ref>. Odcięte wojska truskie w Talonbacie poddały się w 9427.

Jednocześnie wojska truskie w Mhasalu doznały kilku klęsk, a w 9419 zginął Zoudris, naczelny wódz wyprawy. Być może, gdyby nie wplątanie w pełnoskalową wojnę z Sechtem, wojska truskie byłyby w stanie dotrzeć do Wardii i otworzyć kolejny front w walkach z Mhasalem. Z drugiej strony jednak, różnie się ocenia szanse na powodzenie pierwotnego planu. Być może był on niewykonalny i Trugowie niedocenili Wielkiej Pustyni.

= Zobacz też =
* [[Powstanie w Mugadirze]]
* [[Mugadir]]
* [[Państwo Nowotruskie]]
* [[Secht]]

{{Secht Intro}}
{{Trugia intro}}

Język ayu

2025-09-28T17:03:37Z

Canis: /* Wersje, zadania, projekty */

: Patrz też: [[Teksty w ayu]].
{{Język
| kolor = white
| kolor2 = darkblue
| nazwa = Język ayu
| nazwa własna = [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|250px]] {{Ayu|Αγιυ χοα, Αγιανεο}}
| państwa f = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]]
| mówiący f = '''[[Kyon]]:''' ok. 35 - 45 mln ludzi
| kraje = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]] i kolonie
| twórca = [[Użytkownik:Canis|Canis]]
| rok = 2011
| wersja = 5.3
| alfabet = grecki, tangijskie pismo klinowe
| typologia = SVO
| klasyfikacja = ''Ob. 17A''<hr/>Języki ayu - ayu
| regulowany =
| conlanger1 = ayu
| tekst jaki = Czarny Dom
| tekst = Μα κιανυμα ῡ Ασσανγιρ πυλαλάον μο’ενα νημιλῠν, λοα φαυρανα ερι, αραλανγλανατο αρανγτο, αμυ μα λανα λάον τυανυα κϋα καχακα.
}}
{{słownik}}
'''Język Ayu''' ({{Ayu|«Αγιανεο χοά»|100}} ''‹Ayaneo hoá›'' {{IPA|/'ʔaj.janeo ho'aʔ/}}, dosłownie "Język Potoku Słów" lub "Strumień Słów"<ref>Ang. "Wordstream".</ref> lub {{Ayu|Αγιυ χοά|100}} ''‹Ayu hoá›'' {{IPA|/ma 'ʔaɥ.ɥy ho'aʔ/}}, pismem klinowym: [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|70px]]) - [[Conlanger:Języki|język sztuczny]] projektowany przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] od roku [[2010]]/[[2011]]; projekt wielozadaniowy i używany różnych celów, od osobistych notatek, przez powieści, do wielkich projektów [[Conlanger:Światy|fantastycznych światów]]. Najbardziej znany jako język państwa [[Tangia (złoty wiek)|Tangia]] w ramach dużego projektu [[PFJ]] o nazwie [[Kyon]]. Jest to język tworzony a priori, czyli nie pochodzi i nie jest tworzony na podstawie języków naturalnych.

=Regulacja i insygnia=
Język jest regulowany dwoma dokumentami: almanachem i słownikiem. Są one napisane w języku angielskim. Niniejsza Wiki nie prowadzi opisu językowego ayu w tym artykule; zamiast tego, archiwizuje oba dokumenty regulacyjne i są one udostępnione publicznie.

=Almanach=
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 6.pdf}}
Starsza wersja:
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 5.3.pdf}}

=Słownik=
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Dictionary 5.4.1.pdf}}
W wersji Ayu 6.0, oddzielnego słownika nie ma, został wbudowany w almanach.

==Wersje, zadania, projekty==
Obecna wersja to 6.0. Unifikuje ona almanach i słownik.

=Historia=
Język został wspomniany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do przekomplikowanego [[język ahtialański|języka ahtialańskiego]]. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale dalej język ewoluował swoją drogą.
==Wersja 1==
Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka.
==Wersja 2==
Luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami [[Tangia|Tangii]] i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2.
==Wersja 3==
Maj 2020 przyniósł prace nad [[Ahari]] i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym [[teksty w ayu]], m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
==Wersja 4==
Wersja czwarta wprowadziła szyk ergatywny i nominatywny dla czasów przeszłego i teraźniejszego oraz pismo klinowe, liczne opisy, szczególnie w ramach wciąż tworzonych opisów dużego projektu [[Tangia (złoty wiek)|Tangii złotego wieku]].
==Wersja 5==
Wersja piąta usunęła szyki morfosyntaktyczne z wersji 4, uprościła język, dodała końcówkę bezokolicznikową {{Ayu|-κα}} do wszystkich czasowników i opracowała aglutynacyjną odmianę przez osoby, zreformowała zaimki osobowe i nadała im przypadki (choć bez biernika), zlikwidowała ''perispomeni'' (~, tyldę) jako sygnalizator morfemów gramatycznych i zastąpiła go przez ''grawis'' (`, odwrócony znak akcentu ostrego), wprowadziła ''brewis'' (˘) i wprowadziła szwę do oficjalnego języka. Dalsze wersje języka po raz kolejny zrewidowały zaimki, odmianę czasownika, przymiotnika i inne cechy gramatyczne. Podczas tej wersji, słownik osiągnął około 1000 słów.

[[Kategoria:Conlangi]][[Kategoria:Języki Kyonu|a]][[Kategoria:Język ayu|!]][[Kategoria:Canis]][[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]

Język ayu

2025-09-28T17:03:14Z

Canis: /* Słownik */

: Patrz też: [[Teksty w ayu]].
{{Język
| kolor = white
| kolor2 = darkblue
| nazwa = Język ayu
| nazwa własna = [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|250px]] {{Ayu|Αγιυ χοα, Αγιανεο}}
| państwa f = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]]
| mówiący f = '''[[Kyon]]:''' ok. 35 - 45 mln ludzi
| kraje = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]] i kolonie
| twórca = [[Użytkownik:Canis|Canis]]
| rok = 2011
| wersja = 5.3
| alfabet = grecki, tangijskie pismo klinowe
| typologia = SVO
| klasyfikacja = ''Ob. 17A''<hr/>Języki ayu - ayu
| regulowany =
| conlanger1 = ayu
| tekst jaki = Czarny Dom
| tekst = Μα κιανυμα ῡ Ασσανγιρ πυλαλάον μο’ενα νημιλῠν, λοα φαυρανα ερι, αραλανγλανατο αρανγτο, αμυ μα λανα λάον τυανυα κϋα καχακα.
}}
{{słownik}}
'''Język Ayu''' ({{Ayu|«Αγιανεο χοά»|100}} ''‹Ayaneo hoá›'' {{IPA|/'ʔaj.janeo ho'aʔ/}}, dosłownie "Język Potoku Słów" lub "Strumień Słów"<ref>Ang. "Wordstream".</ref> lub {{Ayu|Αγιυ χοά|100}} ''‹Ayu hoá›'' {{IPA|/ma 'ʔaɥ.ɥy ho'aʔ/}}, pismem klinowym: [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|70px]]) - [[Conlanger:Języki|język sztuczny]] projektowany przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] od roku [[2010]]/[[2011]]; projekt wielozadaniowy i używany różnych celów, od osobistych notatek, przez powieści, do wielkich projektów [[Conlanger:Światy|fantastycznych światów]]. Najbardziej znany jako język państwa [[Tangia (złoty wiek)|Tangia]] w ramach dużego projektu [[PFJ]] o nazwie [[Kyon]]. Jest to język tworzony a priori, czyli nie pochodzi i nie jest tworzony na podstawie języków naturalnych.

=Regulacja i insygnia=
Język jest regulowany dwoma dokumentami: almanachem i słownikiem. Są one napisane w języku angielskim. Niniejsza Wiki nie prowadzi opisu językowego ayu w tym artykule; zamiast tego, archiwizuje oba dokumenty regulacyjne i są one udostępnione publicznie.

=Almanach=
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 6.pdf}}
Starsza wersja:
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 5.3.pdf}}

=Słownik=
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Dictionary 5.4.1.pdf}}
W wersji Ayu 6.0, oddzielnego słownika nie ma, został wbudowany w almanach.

==Wersje, zadania, projekty==
Obecna wersja - 5.4 (słownik), 5.3.0 (almanach).
* Opublikowana 2023-04-25: '''Wersja 5.3.4 (słownik): {{Ayu|Λατίνα Χοκυνα}} ''Latína Hokuna'' - Latin Update.''' Wszystkie słowa w słowniku otrzymały łacińską transliterację.
* ''przyszła!'' '''Wersja 5.5 (słownik): {{Ayu|Αποτυ Χοκυνα}} ''Apotu Hokuna'' - Cuneiform Update.''' Słownik zostanie wzbogacony o wiele hieroglifów klinowych.
* ''przyszła!'' '''Wersja 5.5 (słownik) & 5.3.1 (almanach): {{Ayu|Κε'α Κυρο Φινεο Χαρακα Κιρα Χοκυνα}} ''Ke'a Kuro Fineo Haraka Kira Hokuna'' - Black House First Chapter Update.''' Publikacja słownika i almanachu wzbogaconych o zmiany wynikające z prac nad pierwszym kompletnym rozdziałem powieści [[Czarny Dom]]. Publiczna prezentacja pierwszego rozdziału tej powieści.

=Historia=
Język został wspomniany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do przekomplikowanego [[język ahtialański|języka ahtialańskiego]]. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale dalej język ewoluował swoją drogą.
==Wersja 1==
Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka.
==Wersja 2==
Luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami [[Tangia|Tangii]] i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2.
==Wersja 3==
Maj 2020 przyniósł prace nad [[Ahari]] i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym [[teksty w ayu]], m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
==Wersja 4==
Wersja czwarta wprowadziła szyk ergatywny i nominatywny dla czasów przeszłego i teraźniejszego oraz pismo klinowe, liczne opisy, szczególnie w ramach wciąż tworzonych opisów dużego projektu [[Tangia (złoty wiek)|Tangii złotego wieku]].
==Wersja 5==
Wersja piąta usunęła szyki morfosyntaktyczne z wersji 4, uprościła język, dodała końcówkę bezokolicznikową {{Ayu|-κα}} do wszystkich czasowników i opracowała aglutynacyjną odmianę przez osoby, zreformowała zaimki osobowe i nadała im przypadki (choć bez biernika), zlikwidowała ''perispomeni'' (~, tyldę) jako sygnalizator morfemów gramatycznych i zastąpiła go przez ''grawis'' (`, odwrócony znak akcentu ostrego), wprowadziła ''brewis'' (˘) i wprowadziła szwę do oficjalnego języka. Dalsze wersje języka po raz kolejny zrewidowały zaimki, odmianę czasownika, przymiotnika i inne cechy gramatyczne. Podczas tej wersji, słownik osiągnął około 1000 słów.

[[Kategoria:Conlangi]][[Kategoria:Języki Kyonu|a]][[Kategoria:Język ayu|!]][[Kategoria:Canis]][[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]

Język ayu

2025-09-28T17:02:51Z

Canis: /* Almanach */

: Patrz też: [[Teksty w ayu]].
{{Język
| kolor = white
| kolor2 = darkblue
| nazwa = Język ayu
| nazwa własna = [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|250px]] {{Ayu|Αγιυ χοα, Αγιανεο}}
| państwa f = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]]
| mówiący f = '''[[Kyon]]:''' ok. 35 - 45 mln ludzi
| kraje = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]] i kolonie
| twórca = [[Użytkownik:Canis|Canis]]
| rok = 2011
| wersja = 5.3
| alfabet = grecki, tangijskie pismo klinowe
| typologia = SVO
| klasyfikacja = ''Ob. 17A''<hr/>Języki ayu - ayu
| regulowany =
| conlanger1 = ayu
| tekst jaki = Czarny Dom
| tekst = Μα κιανυμα ῡ Ασσανγιρ πυλαλάον μο’ενα νημιλῠν, λοα φαυρανα ερι, αραλανγλανατο αρανγτο, αμυ μα λανα λάον τυανυα κϋα καχακα.
}}
{{słownik}}
'''Język Ayu''' ({{Ayu|«Αγιανεο χοά»|100}} ''‹Ayaneo hoá›'' {{IPA|/'ʔaj.janeo ho'aʔ/}}, dosłownie "Język Potoku Słów" lub "Strumień Słów"<ref>Ang. "Wordstream".</ref> lub {{Ayu|Αγιυ χοά|100}} ''‹Ayu hoá›'' {{IPA|/ma 'ʔaɥ.ɥy ho'aʔ/}}, pismem klinowym: [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|70px]]) - [[Conlanger:Języki|język sztuczny]] projektowany przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] od roku [[2010]]/[[2011]]; projekt wielozadaniowy i używany różnych celów, od osobistych notatek, przez powieści, do wielkich projektów [[Conlanger:Światy|fantastycznych światów]]. Najbardziej znany jako język państwa [[Tangia (złoty wiek)|Tangia]] w ramach dużego projektu [[PFJ]] o nazwie [[Kyon]]. Jest to język tworzony a priori, czyli nie pochodzi i nie jest tworzony na podstawie języków naturalnych.

=Regulacja i insygnia=
Język jest regulowany dwoma dokumentami: almanachem i słownikiem. Są one napisane w języku angielskim. Niniejsza Wiki nie prowadzi opisu językowego ayu w tym artykule; zamiast tego, archiwizuje oba dokumenty regulacyjne i są one udostępnione publicznie.

=Almanach=
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 6.pdf}}
Starsza wersja:
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 5.3.pdf}}

=Słownik=
{{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Dictionary 5.4.1.pdf}}

==Wersje, zadania, projekty==
Obecna wersja - 5.4 (słownik), 5.3.0 (almanach).
* Opublikowana 2023-04-25: '''Wersja 5.3.4 (słownik): {{Ayu|Λατίνα Χοκυνα}} ''Latína Hokuna'' - Latin Update.''' Wszystkie słowa w słowniku otrzymały łacińską transliterację.
* ''przyszła!'' '''Wersja 5.5 (słownik): {{Ayu|Αποτυ Χοκυνα}} ''Apotu Hokuna'' - Cuneiform Update.''' Słownik zostanie wzbogacony o wiele hieroglifów klinowych.
* ''przyszła!'' '''Wersja 5.5 (słownik) & 5.3.1 (almanach): {{Ayu|Κε'α Κυρο Φινεο Χαρακα Κιρα Χοκυνα}} ''Ke'a Kuro Fineo Haraka Kira Hokuna'' - Black House First Chapter Update.''' Publikacja słownika i almanachu wzbogaconych o zmiany wynikające z prac nad pierwszym kompletnym rozdziałem powieści [[Czarny Dom]]. Publiczna prezentacja pierwszego rozdziału tej powieści.

=Historia=
Język został wspomniany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do przekomplikowanego [[język ahtialański|języka ahtialańskiego]]. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale dalej język ewoluował swoją drogą.
==Wersja 1==
Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka.
==Wersja 2==
Luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami [[Tangia|Tangii]] i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2.
==Wersja 3==
Maj 2020 przyniósł prace nad [[Ahari]] i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym [[teksty w ayu]], m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
==Wersja 4==
Wersja czwarta wprowadziła szyk ergatywny i nominatywny dla czasów przeszłego i teraźniejszego oraz pismo klinowe, liczne opisy, szczególnie w ramach wciąż tworzonych opisów dużego projektu [[Tangia (złoty wiek)|Tangii złotego wieku]].
==Wersja 5==
Wersja piąta usunęła szyki morfosyntaktyczne z wersji 4, uprościła język, dodała końcówkę bezokolicznikową {{Ayu|-κα}} do wszystkich czasowników i opracowała aglutynacyjną odmianę przez osoby, zreformowała zaimki osobowe i nadała im przypadki (choć bez biernika), zlikwidowała ''perispomeni'' (~, tyldę) jako sygnalizator morfemów gramatycznych i zastąpiła go przez ''grawis'' (`, odwrócony znak akcentu ostrego), wprowadziła ''brewis'' (˘) i wprowadziła szwę do oficjalnego języka. Dalsze wersje języka po raz kolejny zrewidowały zaimki, odmianę czasownika, przymiotnika i inne cechy gramatyczne. Podczas tej wersji, słownik osiągnął około 1000 słów.

[[Kategoria:Conlangi]][[Kategoria:Języki Kyonu|a]][[Kategoria:Język ayu|!]][[Kategoria:Canis]][[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]

Plik:Ayu Language Almanac 6.pdf

2025-09-28T17:02:33Z

Canis: == Opis == Kategoria:Język ayu Kategoria:Słowniki języków Kyonu

== Opis ==
[[Kategoria:Język ayu]]
[[Kategoria:Słowniki języków Kyonu]]

Święta Republika Tangii

2025-09-26T20:35:45Z

Canis: /* Nazwy w różnych językach */

{{Kyon aktywny}}
{{FTI góra}}
{{Cpaństwo
|czasy litera = F2
|czasy kolor otoczki litery = #29a3a3
|czasy kolor tła tekstu = #29a3a3
|czasy kolor tekstu = white
|tło tekstu = black
|poziom tekst kolor = white
|czasy kolor otoczki cyfry = #003300
|czasy kolor tła tekstu cyfry = #003300
|poziom rozwoju kolor tekstu = white
|poziom rozwoju cyfra = 11
|poziom tekst = ''Państwo conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|rok = LATA 11006 EK
|flaga = [[Plik:FTI flag.png|225px|border]] Flaga Tangii
|herb = [[Plik:FTI CoA.png|210px|border]] Godło Republiki
|przed = [[FTI (1'6 EK)|FTI 10600 EK]]
|po = [[FTI (późna)|FTI (późna)]]
|transliteracja nazwy państwa = Święta Republika Tangia
|nazwa własna państwa = ΦΑΝ·ΤΑΝΓΥΑ·ΙΤΙΚΟΡΗΡΟ ΚΥᾺΧΑΝΧΑΡΑΙ·ΦΑΝΦΑΚΆΝ
|lokalizacja = [[Plik:FTI na świecie - 11000 EK.png|border|401px]] Tangia na [[Kyon|świecie]] [[Plik:FTI Amau.png|border|400px]] Miasta w FTI
|stolica = [[Kun|Miasto Kun]]
|porządek prawny = Prawo stanowione
|ustawa zasadnicza = [[Konstytucja FTI]]
|języki urzędowe = [[Język ayu|Język Ayu]]
|języki = [[Język ayu|Język Ayu]]
|głowa państwa = Prezydent Republiki
|władca = [[Hatori Ton Anate]]
|ustrój = Republika Federalna
|kiedy = 11 006 [[EK]]
|ludność całkowita = 292 239 264
|etnografia = [[Tangijczycy]]
|średnia długość życia = 73 lat
|hymn narodowy = {{Ayu|«Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο!»}}'' [[Ayu:Hymn Republiki Tangijskiej|"Święta, Republika Tangia!"]] [[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3]]
|pojawienie = 10319 [[EK]], niepodległość od [[Państwo Neszów|P. Neszów]] po [[Wielka Okupacja Kaori|Okupacji Kaori]]
|koniec = [[Święta Republika Tangii (późna)|późna FTI]]
|religia państwowa = [[Ko'ari]]
|typ religii = System filozoficzno-religijny
|siła wyższa = Emergencja człowiecza
|ośrodki kultu = [[Kun Leita]], [[Naratai]], [[Afari]], [[Hatlangao]], [[Orumilo]], [[Reitika]]
|wolność wyznaniowa = Ograniczona
|inne religie = [[Neokaraizm]], [[Neoszamanizm tangijski]], religie lokalne, nowe wierzenia
|regiony = [[wyspa Kaori]] ([[Kanisja]])
|powierzchnia = 1 014 748 km² [[wyspa Kaori]]
|klimat = wybrzeża, lasy deszczowe, lasy umiarkowane, wysokie góry, pustynie
|eksport do = [[Secht]], cały świat
|towary eksportowe = optyka, elektronika, popkultura, awionika, motoryzacja, koleje, uzbrojenie
|import z = [[Secht]], cały świat
|towary importowe = żywność, materiały surowe
|system monetarny = fiducjarny
|waluta = 1 [[Aotai]] = 100 kunei
|kod waluty = AOT
|motto = «ΦΕΡΥΚΑΝῈΝ·ΧΥᾺΧΥΡΑΝΓΆΝ» "Nasza wolność i miłość do ludzi"
}}'''Święta Republika Tangia, Parlamentem Postanowiona''' lub po prostu '''Tangia''' - państwo o ustroju federalno-republikańskim na [[wyspa Kaori|wyspie Kaori]] i okolicznych archipelagach w [[Kanisja|Kanisji]] ([[Kyon]]), o powierzchni 1 014 748 km² i populacji około 292 milionów ludzi, ze stolicą w mieście [[Kun Leita|Kun]] na północno-wschodnim wybrzeżu. FTI charakteryzuje nietypowy ład społeczno-kulturowo-polityczny przypominający system teokratyczny, ale w którym zamiast wiary w boga/bogów występuje silnie propagowany i obligatoryjny laicki system etyczno-filozoficzno-religijny zwany [[Ko'ari|"Ko'ari"]].
<center>
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%; text-align: center;"
|-
!Język
!Krótka nazwa państwa
!Pełna nazwa państwa
!Nazwa mieszkańca
|-
|[[Język ayu|Ayu]]
|{{Ayu|Τανγυα}} ''Tangua'' {{IPA|/'tʰaŋgwa/}}
|{{Ayu|Φαν Τανγυα Ιτικορηρο, κυὰΧανχαραι Φανφακάν}} ''Fan Tangua Itikoreiro, kuàHanharai Fanfakán'' {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo kʰʷəˈhanhaɾaɪ̆ ɸanɸəˈkʰan/}} [[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Short.mp3]]
|{{Ayu|Τανγυαραι}} ''Tanguarai'' {{IPA|/'tʰaŋgwaɾai/}}
|-
|}
</center>
FTI w roku 11 000 [[EK]] jest odpowiednikiem cywilizacyjnym Ziemi w roku 2120, i jest pierwszym projektem w [[Kyon]]ie przed długo omawianą epoką typu [https://en.wikipedia.org/wiki/Cyberpunk cyberpunk], czyli nieodległej przyszłości, stylistycznie opracowanym w stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Solarpunk solarpunk]. Państwo jest futurystyczne, zurbanizowane, przechodzi swój złoty wiek i mierzy się ze swoimi problemami. Jest zróżnicowane kulturowo, etnicznie, i jest wysoko zaawansowane technologicznie. Posiada zaawansowaną infrastrukturę, jest wysoko zelektryfikowane, z rozwiniętym przemysłem, stanowi hub logistyczny zachodniego [[Kyon]]u, jest ważnym centrum finansowym, posiada elektrownie atomowe. Posiada nowoczesną armię, potężną flotę morską i powietrzną, sieć satelitów, i broń atomową. Symbolem Tangii republikańskiej są jakiekolwiek złote wzory na białym tle, symbolizujące dobrobyt wynikający z czystości, często z szafirowymi dodatkami symbolizującymi kaoryjskie (tangijskie) korzenie idei.

[[Plik:FTI Collage.png|300px|thumb|left|1: [[Hanharai]] (parlament), 2: Komplex fabryczny Tongami Akala, 3: Giełda w [[Naratai]], 4. Koncert [[Hang Yomi]], 5. Maraton w [[Reitika|Reitice]], 6. Dzieci tangijskie.]]Ciężko jednoznacznie określić sąsiedztwo geograficzne FTI, ponieważ jest to jedyny projekt [[Kyon]]u tak daleko wysunięty w przyszłość. Inni twórcy projektu tkwią w XV wieku, nie XXII wieku. Nie wiadomo, jakie inne kraje, oraz w jakiej formie, znajdują się naokoło, co stwarza problemy, ponieważ Kyon w 11 000 roku jest zglobalizowany.

Święta Republika Tangia w roku 11 000 [[EK]] i Tangia jako cała przeżywała swój złoty wiek. Korzenie kultury republikańskiej Tangii wywodzą się z frakcji [[Inyorai]] z czasów imperialnych, szczególnie [[TWD|tangijskiej wojny domowej]]. Po [[Impakt Kunatlyjski|zniszczeniu miasta Kun Atla przez meteoryt]] w 9861 [[EK]], społeczeństwo tkwiące w wysokim napięciu rozpoczęło wtedy wojnę domową, której Inyorai byli ważną częścią, ale zarówno republikanie, jak i [[Teilanrai|imperialiści]] przegrali wojnę na rzecz [[Akiokarai|komunistów tangijskich]], którzy scedowali wszystko poza [[wyspa Kaori|wyspą Kaori]] i zaprowadzili u siebie komunizm - [[Akioka|państwo Akioka]]. To państwo, rządzone dyktaturą [[Ken Akirome|Kena Akirome]], doprowadziło do śmierci milionów ludzi wskutek głodu i represji, po czym kraj został najechany przez [[Państwo Neszów]], wskutek czego część [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]] w latach 10059 do 10319 [[EK]] tkwiła pod ich okupacją, a za pozostałą część rozbiorów odpowiadała [[Buania]] oraz [[Secht]]. Powolna odbudowa jedności narodu przeciw okupantom, oraz kultura z przewagą idei republikańskich, spowodowała, że Secht i Buania oddały Tangii niepodległość, a Neszowie finalnie także wycofali się wskutek swojego głębokiego kryzysu wewnętrznego. Po powstaniu FTI, kraj wpierw zbudował swoją potęgę gospodarczą, rozpoczynając od bycia tanią siłą roboczą odpowiedzialną za masową produkcję tanich przedmiotów na eksport. Z czasem, do 11 000 [[EK]], Tangia przekształciła się z gospodarki industrialnej do w pełni rozwiniętej z nadal potężnym, ale już malejącym sektorem przemysłowym i coraz silniejszym sektorem usługowym, w szczególności teleinformatycznym, i finansowym, w zakresie bankowości.

Za złote czasy Republiki odpowiadają zatem:
* Przedłużony okres pokoju.
* Okres odbudowy kraju i modernizacja przez [[Państwo Neszów]] i [[Secht]] podczas [[Wielka Okupacja Kaori|okupacji]].
* Następnie, okres potężnej industrializacji młodej Republiki, z tanią siłą roboczą, i powstanie jej potęgi produkcyjno-eksportowej.
* Następnie, okres poprawnego przekształcenia w nowoczesną gospodarkę, opartą o sektor usługowy, teleinformatyczny oraz finansowy.
* Specyficzna kultura oparta na religijnej moralności bez żadnej deifikacji, scalenie narodowe oraz pokojowe nastawienie Tangijczyków.

Za słabości Republiki wymienia się czasami:
* Przeludnienie i problemy związane z megamiastami.
* Napływ nieintegrującej się migracji z krajów ubogich i ogarniętych konfliktami.
* Pojawiające się rozdziały wewnętrzne, uwidocznione w systemie demokratycznym, polaryzacja szczególnie na tle migracji.
* Mimo upływu czasu od okupacji, nadal widoczne są podziały pomiędzy północą i południem, wschodem a zachodem.

Tangię jako projekt prowadzi [[Użytkownik:Canis|Canis]]. Jest jednym z pierwszych państw projektu [[Kyon]]. Jest najbardziej rozwiniętym projektem tego autora, nie tylko z uwagi na ilość tekstu i dbałość o szczegóły, ale także na matematyczne podejście do demografii i gospodarki, z zależnością statystyk od siebie. Demografia jest rozbijana "od góry do dołu" na coraz drobniejsze grupy społeczne, do których dopisywane jest wynagrodzenie. Na podstawie tych działań udaje się ustalić wiele szczegółów, które do tej pory przy takich projektach były tylko mglistymi domysłami.

<center>{{Kyon apokryf przyszłości}}</center>

=Nazwa kraju=
Pełna oficjalna nazwa kraju to "Święta Republika Tangia" - w języku Ayu: {{Ayu|«Φαν Τανγυα Ιτικορηρο»|100}} ''‹Fan Tangua Itikoreiro›'', wymowa: {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}. Czasami stosuje się inne określenie: {{Ayu|«Φαν Καορι Ιτικορηρο»|100}} ''‹Fan Kaori Itikoreiro›'', wymowa: {{IPA|/ɸan 'kʰa.oɾi ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}, czyli "Święta Republika Kaori". Słowo "Tangia" (w języku mahan: {{Ayu|«Τανὲμά»|100}} ''‹Tanèmá›'' {{IPA|/tane˨ma˦/}}) jest niejasnego pochodzenia. W czasach unitarnych (np. patrz: [[Tangia (8973 EK)|Tangia w roku wspólnym 8973 EK]]), spekulowano, że słowo ma związek ze słowem {{Ayu|«τανγα»|100}} ''‹tanga›'' {{IPA|/'tʰaŋga/}} oznaczającym "mistrzostwo" albo "władzę" (porównaj ze słowem: {{Ayu|«τανυ»|100}} ''‹tanu›'', {{IPA|/'tʰanʉ/}} "władca", "pan"), ale nawet w tych czasach powszechnie akceptowano pogląd, że jest to znacznie późniejsza interpretacja. Słowo "Tangia" pojawia się pierwszy raz podczas [[Okres Królestw Tangijskich|okresu Kaori]] w ośmiu tekstach [[Luta ni Fari|lutafaryjskich]], gdzie tym określeniem nazywano "ciepłe kraje mórz". Prawdopodobnie przez najstarszą część historii słowo "Tangia" oznaczało po prostu "świat", a potem wyspę samą [[wyspa Kaori|Kaori]]. Po przyłączeniu [[Buania|Buanii]] do unii tangijskiej w roku 9266 [[EK]], wyspę przestano nazywać "Tangią", a nazywano jej synonimem [[Wyspa Kaori|Kaori]], tymczasem słowem "Tangia" określano polityczny ustrój podległy cesarzowi.

Słowo "Kaori" ({{Ayu|«Καορι»|100}} ''‹Kaori›'', formalna wymowa: {{IPA|/'kʰa.oɾi/}}, często: {{IPA|/'cʰœːʉ̆ɾi/}}, {{IPA|/'cʰyːɾi/}}) jest starsze i pochodzi prawdopodobnie z jednego z przedtangijskich języków rdzennych dla wyspy, bądź z jakiegoś języka [[Pinu|pinuskiego]]. Pierwotnie, oznaczała krainę dobrobytu z legend ludowych. Wiele państw feudalnych [[Okres Królestw Tangijskich|Okresu Królestw Kaoryjskich]] aspirowało do uznania się za "Kaori". Słowo oznacza też [[Korona Kaori|Koronę Kaori]] ({{Ayu|«Καορι Νϋι»|100}} ''‹Kaori Nui›'' {{IPA|/'kʰaoɾi 'nyɥi/}}), której przypisywano potężną moc magiczną, dającą coś w stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Mandate_of_Heaven Mandatu Niebios] i o ten przedmiot toczono wtedy krwawe wojny.

Świętą Republikę Tangijską nazywa się czasami innymi określeniami:
* {{Ayu|«Τηλεα ῡ Λϋα νι Φανγ»|100}} ''‹Teilea yu Lüa ni Fang›'' {{IPA|/'tʰejɫea ɥy 'ɫʉwa ni ɸaŋ/}} - "Kraj Bieli i Złota". Odnosi się do obscenicznie bogatej narodowej stylistyki ornamentów ze złota na czystym białym tle.
* {{Ayu|«Κυναὶ Χυὰεριὶ Νινατ»|100}} ''‹Kunaì Huàeriì Ninat›'' {{IPA|/'kʰʉnaj hwə'ʔerij 'ninat/}} - "Dobroć Mórz i Ziemi". Określenie propagandowe.
* {{Ayu|«Πιλό νι Ρανγ»|100}} ''‹Piló ni Rang›'' {{IPA|/pi'ɫo ni raŋ/}} - "Ryż i Światło". Odnosi się do ogromnej produkcji ryżu oraz wszechobecnego sztucznego światła.
* {{Ayu|«Φαρράλητανὰ Ταυαν»|100}} ''‹Farráleitanà Tawan›'' {{IPA|/ɸər'raʔ 'ɫejtanə 'tʰawan/}} - "Kraj Megamiast". Odnosi się do wielomilionowych, przeludnionych miast.
* {{Ayu|«Καμπια ῡ Οναραῐ»|100}} ''‹Kampia yu Onaraĭ›'' {{IPA|/'kʰampʲa ɥy 'ʔonaraj.ji/}} - "Naród Rekinów". Jest to samo-obelga, która opisuje tendencję Tangijczyków do waśni i zadawania bratobójczego cierpienia. Bezpośrednio odnosi się do [[TWD|Tangijskiej Wojny Domowej]]. Na podstawie tych słów, powstała pieśń o tym samym tytule<ref>Patrz: [[Ayu:Naród Rekinów|"Naród Rekinów"]].</ref>, patrz: [[Ayu:Naród Rekinów|"Naród Rekinów" (piosenka)]].

Historycznie, używano też innych określeń:
* {{Ayu|«Ρανγνὰ Ταυαν»|100}} ''‹Rangnà Tawan›'' {{IPA|/'raŋgrə 'tʰawan/}} - "Świetlisty Kraj". Płazy i niektóre gatunki ryb wytwarzają maź luminescencyjną, która po naświetleniu oddaje światło do 48 godzin. Pokrywano nią zbroje ceremonialne i niektóre okręty.
* {{Ayu|«Ταυαν ῡ Λουρη»|100}} ''‹Tawan yu lourei›'' {{IPA|/'tʰawan ɥy 'ɫœːʉ̆ɾej/}} - "Kraina Szkła". Tangia w średniowieczu wyspecjalizowała się w optyce, obróbce szkła w celach obserwacyjnych.
* {{Ayu|«Τηλεα ῡ Ομα‘ε»|100}} ''‹Teilea yu Oma'e›'' {{IPA|/'tʰejɫea ɥy 'ʔomaʔe/}} - "Państwo Kuszy". Kusza była bronią ceremonialną.

Buańczycy nazywają kraj "Tañusy" /taŋusɯ/, gdzie człon "-sy" dotyczy państwa. W [[Secht|Sechcie]] nazywa się go w [[język nowosechtoński|nscht.]] {{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto}} ''Tānū''. [[Ajdynir]] nazywa Tangię "Tāzhvanir" /ta:ʐvaˈɲir/.

==Nazwy w różnych językach==
Poniższa tabela przedstawia nazwy Tangii w różnych językach.

{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!język
!nazwa państwa
!pełna nazwa państwa
!nazwa mieszkańca
|-
!colspan=4|większe języki ziemskie
|-
|Polski
|Tangia {{IPA|/'taŋgʲa/}}
|Święta Republika Tangia {{IPA|/'ɕfʲẽnta rɛ'publika 'taŋgʲa/}}
|Tangijczycy {{IPA|/taŋgij't͡ʂɨt͡sɨ/}}
|-
|English
|Tangia {{IPA|/'tʰæŋgʲə/}}
|Holy Republic of Tangia {{IPA|/'həʊ̆li ɹʷə'pʰʌblɪk əv 'tʰæŋgʲə/}}
|Tangians {{IPA|/'tʰæŋgʲænz/}}
|-
|Español
|Tangia {{IPA|/'tangʲa/}}
|Santa República de Tangia {{IPA|/'santa re'publika de 'tangʲa/}}
|Tangiano {{IPA|/tan'gʲano/}}
|-
|官话 (chiński)
|塔尼亚 ''Tǎníyǎ'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨/}}
|塔尼亚神圣共和国 ''Tǎníyǎ Shénshèng Gònghéguó'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨ ʂɘ˩˥nʂɘ˥˩ŋ ko˥˩ŋhɘ˩˥kʷo˩˥/}}
|塔尼亚人 ''Tǎníyǎ rén'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨ ɻɘ˩˥n/}}
|-
|Français
|Tangia {{IPA|/tɑ̃'gja/}}
|Sainte République du Tangia {{IPA|/sɑ̃t ʁepy'blik dy tɑ̃gia/}}
|Tangiens {{IPA|/tɑ̃'gjɛ̃/}}
|-
|Deutsch
|Tangien {{IPA|/'tʰangʲen/}}
|Heilige Republik Tangien {{IPA|/'haɪ̆ligə ʀepub'lik 'tʰangʲen/}}
|Tangienisch {{IPA|/tan'gʲenɪʃ/}}
|-
|Русский
|Тангия {{IPA|/'tangijə/}}
|Святая Республика Тангия {{IPA|/svʲɪ'tajə rʲɪs'publikə 'tangijə/}}
|Тангийцы {{IPA|/'tangijt͡sɨ/}}
|-
|Português
|Tangia {{IPA|/tãʒjɐ/}}
|Santa República Tangian {{IPA|/ˈsɨ̃ɰ̃tɐ heˈpublikɐ tãʒjɐ̃ɰ̃/}}
|os Tangianos {{IPA|/us tãʒˈjanus/}}
|-
!colspan=4|współczesne języki [[Kyon]]u
|-
|'''[[Język ayu|Ayu]]'''
|{{Ayu|Τανγυα}} ''Tangua'' {{IPA|/'tʰaŋgwa/}}
|{{Ayu|Φαν Τανγυα Ιτικορηρο}} ''Fan Tangua Itikoreiro'' {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}
|{{Ayu|Τανγυαραι}} ''Tanguarai'' {{IPA|/'tʰaŋgwaɾai/}}
|-
|[[Język aksajoński|Aksajoński]]
|탄놔헤 ''‹Tannwahe›'' {{IPA|/ˈtʰanːʷahe/}}
|탄놔헤 고루오 인난 ''‹Tannwahe Koruo Innan›'' {{IPA|/tʰanːʷaˈhe k͈oruˈo ˈinnan/}}
|탄놔레간 ''‹Tannwaregan›'' {{IPA|/tʰanːʷaɾeˈgan/}}
|-
|[[Język hetyński|Hetyński]]
|תאנו ''Tanu'' {{IPA|/'tanu/}}
|נוץ תאנו סימהאדול ''Nuts Tanu Simh'adul'' {{IPA|/nut͡s 'tanu simhʔadul/}}
|תאנויר ''Tanuir'' {{IPA|/'tanuir/}}
|-
|[[Język misawski|Misawski]]
|តង្វា ''‹Tangva›'' {{IPA|/ˈtaŋva/}}
|តង្វា មឹស ឍក្រទ ''‹Tangva Mys Thokrot›'' {{IPA|/ˈtaŋgva mɨs tʰokrot/}}
|តង្វាឌន ''‹Tangvadon›'' {{IPA|/ˈtaŋgvadon/}}
|-
|[[Język neszyjski|Neszyjski]]
|Āes {{IPA|/ˈaːes/}}
|Āese Tā́ħen Padāilke {{IPA|/ˈaːese ˈta᷈ːχen paˈdaːi̯lkʲe/}}
|Āese {{IPA|/ˈaːese/}}
|-
|[[Język ahtialański pulserimski|Pulserimski]]
|{{Pls|𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮}} ''‹Tangwa·lor›'' {{IPA|/ˈtaŋgwaˌɫɔr/}}
|{{Pls|𐑑𐑮𐑳𐑒𐑮𐑘𐑳 𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮}} ''‹Trakrya Tangwa·lor›'' {{IPA|/ˈtrakrja ˈtaŋgwaˌɫɔr/}}
|{{Pls|𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮·𐑮𐑴𐑛}} ''‹Tangwa·lor·rod›'' {{IPA|/ˈtaŋgwaˌɫɔr rɔd/}}
|-
|[[Język nowosechtoński|Sechtoński]]
|{{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto|200}} ''Tānū'' {{IPA|/taːnuː/}}
|{{Unicode|ܣ݂ܡ ܬܲܢܵܒܳ ܣ݄ܡܗܵܐܵܕ݅ܠ|Serto|200}} ''Sim Tānav Sīmha‘adūl'' {{IPA|/sim 'ta:nav 'si:mhaʔaˌduːl/}}
|{{Unicode|ܐܵܝܬܐܲܢܝ݂ܪ|Serto|200}} ''Aytānyir'' {{IPA|/ʔaj'ta:njir/}}
|-
|[[Język nowosurandralski|Surandralski]]
|ताभनीअ ''Távaria'' {{IPA|/ˈtaːvarʲia/}}
|खापडें ताभनीट कभान्ट ''Khápazę Távarica Kavárca'' {{IPA|/ˈkʰaːpazæ̃ ˈtaːvarʲit͡sa ˈkavaːrt͡sa/}}
|डंताभनी ''Zątávari'' {{IPA|/ˈzɑ̃taːvarʲi/}}
|-
|[[Język urański|Urański]]
|{{Unicode|𐤕𐤀𐤍𐤅‎|Damase}} ''Tanu'' {{IPA|/'tanu/}}
|{{Unicode|𐤆𐤅𐤓 𐤂𐤑𐤍𐤎𐤉𐤌𐤉 𐤕𐤀𐤍𐤅|Damase}} ''Zor Gesʿnasimi Tanu'' {{IPA|/zor gesˤnasi'mi 'tanu/}}
|{{Unicode|𐤕𐤀𐤍𐤅𐤉𐤓|Damase}} ''Tanuyir'' {{IPA|/'tanujir/}}
|-
|[[Język yuke|Yuketon]]
|ᑕᓐᓄᐊᕶᕉ ''Tannuahero'' {{IPA|/tanːʷa'hɛɾɔ/}}
|ᑕᓐᓄᐊᕶᕉ ᖅᑯᕐᑊᐅᐆᕐ ᐃᓄᕐᑊ ''Tannuahero Qoruor Inorv'' {{IPA|/tanːʷa'hɛɾɔ 'q`orʷor 'inorʷ/}}
|ᑕᓐᓄᐊᓃᒐᓐ ''Tannuanekan'' {{IPA|/'tanːʷanɛˌgan/}}
|-

!colspan=4|antyczne/średniowieczne języki [[Kyon]]u
|-
|[[Język ajdyniriański|Średnioajdyniriański]]
|Tāzhvanir {{IPA|/ta:ʐva'ɲiɾ/}}
|Samrasheqvan Ahûrani Tāzhvaniraz {{IPA|/sam.raʂɛq'van axʉ'raɲi ta:ʐvaɲi'ɾaz/}}
|Tāzhvôs {{IPA|/ta:ʐ'vɤs/}}
|-
|[[Język surandralski|Średniosurandralski]]
|ताभन्ई ''Távani'' {{IPA|/ˈtɐvani/}}
|खापाडं कभान्बं ताभन्ई ''Khápázã Kavánbã Távani'' {{IPA|/ˈkʰɐpɐzɐ̃ ˈkavɐnbɐ̃ ˈtɐvani/}}
|ताभन्ईहु ''Távanië'' {{IPA|/ˈtɐvaniə/}}
|-
|}

=Symbole narodowe=
Symbolami narodowymi są flaga, herb, logo, stylistyka narodowa oraz hymn narodowy.
==Flaga, herb, logo, stylistyka==
Flaga FTI była zaprojektowana w roku 10342 [[EK]]. Biel symbolizuje czystość, złoto symbolizuje pomyślność, która z czystości wynika. Granatowy kolor symbolizuje morza i jest tradycyjnym symbolem etnicznych [[Tangijczycy|Tangijczyków]], podobnie jak symbol księżyca [[Lykaon]]a. W przeszłości był używany jako symbol jedności narodów tangijskich i symbol misji karajskiej, której celem jest rozprzestrzenienie religii wody na cały świat, w czasach obecnych jest symbolem etnicznym Tangijczyków. Związek wody z naturalnym satelitą jest silny na Ziemi, ale jeszcze silniejszy na [[Kyon]]ie, ponieważ Lykaon krąży o wiele bliżej swojej planety niż Księżyc. Centralny ornament symbolizuje jedność [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

Herb Świętej Republiki reprezentuje złoto-biały orzeł, symbolizujący niebo i ziemię, oraz orka, symbolizująca morze i etniczny naród [[Tangijczycy|tangijski]]. Orzeł, symbolizujący jednoczesną sprawiedliwość i siłę, siedzi na plecach orki, która jest wielkim, potężnym stworzeniem bez strachu.

Narodowymi barwami Republiki są biel i złote wzory na nim, czasami z granatowymi akcentami, kształtami lub przedmiotami. Biel symbolizuje prawość i czystość, złoto symbolizuje pomyślność, jaka z tego wynika. Granatowy kolor symbolizuje Tangijczyków i morze. W czasach FTI, bardzo powszechna była stylistyka typu ''art deco'', ale na białym tle - nazywano to {{Ayu|«Τανγυανὰ τυπη ῡ λϋα χυὰφανγ»|100}} ''‹Tanguanà tupei yu lüa huàfang›'' {{IPA|/'tʰaŋgwanə 'tʰʉpej ɥy 'lywa hʷə'faŋ/}} "Tangijska obsesja bieli i złota".

{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|Flaga, herb, logo, stylistyka
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:FTI flag.png|300px]]
|width="300"|[[Plik:FTI CoA.png|300px]]
|
|
|
|
|-
|Flaga Świętej Republiki.
|Herb Świętej Republiki.
|
|
|
|
|-
|width="300"|[[Plik:Tangua CoA.png|200px]]
|width="300"|[[Plik:Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png|200px]]
|-
|Powszechnie wykorzystywanym wzorem, ale nie w oficjalnych dokumentach, jest także ten wariant.
|Przez część osób, organizacji oraz firm, ale nie przez urzędy, czasami wykorzystywany jest symbol klinowy Tangii. Ten symbol jest stary istniał już podczas powstania [[Tangia (6911 EK)|Unii Tangijskiej w roku 6911]].
|-
|width="300"|[[Plik:Tangia ksiezyc morze pioro.png|200px]]
|width="300"|[[Plik:Tangia palma i morze.png|200px]]
|-
|Inne popularne symbole Tangii to białe pióro, złota palma, oraz morze.
|Białe pióro, złota palma, oraz morze.
|-
|width="300"|[[Plik:FTI separator.png|200px]]
|-
|Narodowe barwy FTI: biel i złoto.
|}

==Hymn państwowy==
: ''Pobierz nagranie hymnu FTI: [[:Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3|Hymn_FTI.mp3]]''
[[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3]]
[[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν2.mp3]]
{{Główny artykuł|Ayu:Hymn Republiki Tangijskiej}}
Tangijski hymn państwowy powstał w roku 10343 [[EK]]. Został zaprojektowany przez Arato Naku No‘e, i w odróżnieniu od innych utworów narodowych, nie wywodzi się z żadnych pieśni ludowych. Odcina się wyraźnie od historii i określa, jak ma wyglądać Tangia teraz i w przyszłości.
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align: left;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|-
![[Ayu]]
!Transkrypcja
!Polski
|-
|style="font-family: Cardo;"|«Φαράμκὲν χατα ηρο, τοʻα, ταρανγ νι χατεν. Φαν λι Τανγυανὰ Ιτικορηρο, φοʻυκὲν χυὰγιομικὲν. Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο! ΚυὰΧανχαραι φανφακάν, ρον αλεμίν χυὰλαννηρο, γιο, ατανρυαόν ιλλοὶ μηνγάν! Τοπανικὲν λιανιῐ χερινλανὶν, ταυκορα – ιλλοὶ φενγκὲν ανι, Χατλαμεορο ῡ Καορινᾰν, Ποναμα ανατλημο χυὰʻερι. Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο! ΚυὰΧανχαραι φανφακάν, ρον αλεμίν χυὰλαννηρο, γιο, ατανρυαόν ιλλοὶ μηνγάν! Ὰφφυμιρυαγιάν φανγ, ῡ ταρααλ νι ηρο τενγάν. Χακυν τονολαόν αρανγ, χυὰκοραεὶ χυρανγάν.»
|''‹Faramkèn hata eiro, to‘a, tarang ni haten. Fan lí Tanguanà Itikoreiro, fo‘uken huàyomiken. Fan, Tangua Itikoreiro! KuàHanharai fanfakán, ron alemín huàlanneiro, yo, atanruaón illoì meingán! Topanikèn lianiĭ herinlanìn, taukora - illoì fengkèn ani, Hatlameoro yu Kaorinăn, Ponama anatleimo huàʻeri. Fan, Tangua Itikoreiro! KuàHanharai fanfakán, ron alemín huàlanneiro, yo, atanruaón illoì meingán! Àffumiruayán fang, yu taraal ni eiro tengán. Hakun tonolaón arang, huàkoraeì hurangán.›''
|"Nasz bój jest przeciw złu, kagańcowi, jarzmu i biczowi. Święta jest Tangijska Republika, nasza kultura i religia. Święta, Republika Tangijska! Poprzez Parlament zdecydowano, że dla pokoju i pomyślności, zaprawdę, zawsze budujemy swą potęgę. Nasze czyny - autoryzowane głosem, a prezydent - nasz agent, z piękna [[Kaori]], z insygniami lądu i morza. Święta, Republika Tangijska! Poprzez Parlament zdecydowano, że dla pokoju i pomyślności, zaprawdę, zawsze budujemy swą potęgę. Nigdy nie przyjmę złota, rzezi i brutalności zła. Będę nawigować najwyższą logiką, i humanitaryzmem ludzi."
|-
|}

==Hymn narodowy==
: ''Pobierz nagranie hymnu narodowego: [[:Plik:Ιραχά, χο'υμνὰι! Proper.mp3|Hymn_Tangijczyków.mp3]]''
[[Plik:Ιραχά, χο'υμνὰι! Proper.mp3]]

Tangijska Konstytucja wyróżnia hymny państwowy i narodowy od siebie. Państwowy tyczy się całego państwa i jest opisany wyżej. Hymn narodowy należy konkretnie do narodu tangijskiego i nosi tytuł {{Ayu|«Ιραχά, χο'υμνὰι!»|100}} ''‹Irahá, hoʻumnài!›'' "Bądź cicho, tej nocy!".
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align: left;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|-
![[Ayu]]
!Transkrypcja
!Polski
|-
|style="font-family: Cardo;"|(Κυναι) «Αιραχά, χοʻυμνὰι, Χαλλο γιυλλῠν αγιαλυὰ ναμένὰι φο τυὰν εριλῠν. Χον αραῠ, λανγρέ, Χον χοροῠ, κευταρέ, Νὰι Τανγυα χοʻυμ, Ῡ χολυὶ ταρορετ. (Κυναι) Λενγερυά λανανὰι, Με-ρανγνὰ χουραμ, Νακο Χανχαραι, Πυλαλυάον Τανγυαραι.»
|''(Kunai) ‹Airahá, hoʻumnài, Hallo yullŭn ayaluà naménài fo tuàn erilŭn. Hon araŭ, langré, Hon horoŭ, keutaré, Nài Tangua hoʻum, Yu holuì taroret. (Kunai) Lengeruá lananài, Me-rangnà houram, Nako Hanharai, Pulaluáon Tanguarai.›''
|"(Refren) Bądź cicho tej nocy, pozwól gwiazdom przemówić, z miłością, do was, do mórz. Bądź księżycem, o duszo, bądź słońcem, ty, tak ważna, w tangijskiej nocy, w wiośnie umysłu. (Refren) Należymy do powietrza, w burzy świateł, bo za Parlamentem mieszkają Tangijczycy."
|-
|}

==Slogany==
Oficjalnym sloganem jest: {{Ayu|«Φερυκακὲν Χυὰχυρανγάν»|100}} ''‹Ferukanèn Huàhurangán›'' {{IPA|/ˈɸeɾʉkanən hʷəhʉɾaŋˈgan/}} "Nasza wolność oraz miłość do ludzi", dosłownie: "nasza wolność i humanitaryzm". Dwa stare slogany są także wykorzystywane:
* {{Ayu2|Λυτα νι Φαρι, μα‘α χατυα χαρι!|Luta ni Fari - ma‘a hatua hari!|/ˈɫʉta ni ˈɸaɾi ˈmaʔa ˈhatʷa ˈhaɾi/|[[Luta ni Fari]], wpisz mnie do kronik!}} - często z wykorzystaniem tangijskiego pisma klinowego: [[Plik:Tangian cuneiform phrase LutaniFari ma'a hatua hari.png|100px]]. Najstarszy slogan, pochodzący z początków [[Okres Królestw Tangijskich|okresu królestw Kaori]]. Jego słów nie da się dopasować do [[język ayu|języka Ayu]], prawdopodobnie było to obcojęzyczne, być może przedtangijskie wyrażenie, które zostało przystosowane do ubogiej fonetyki Ayu i przekształcone przez wieki. Używany był rytmiczny okrzyk bojowy. Znaczenie słów "Luta ni Fari, wpisz mnie do kronik!" zdaje się być dopisane znacznie później, a język oryginalnych słów pozostaje nieznany.
* {{Ayu2|Χο'υμ! Χο'υμ! Τανγυα χο'υμ!|Ho'um! Ho'um! Tangua ho'um!|/'hoʔʉm 'hoʔʉm 'taŋgwa 'hoʔʉm/|Noc! noc! Tangijska noc!}} - okrzyk bojowy przyjęty do 9509 EK podczas [[karaizm]] rewolucji sekty i miał oznaczać rozwój ideologii karajskiej w taki sposób, aby była wyznawana przez cały świat, tak, że zawsze nad jakimiś karaistami świeci noc z gwiazdami<ref>Aluzja do hasła "The empire on which the sun never sets." Czytaj więcej: [https://en.wikipedia.org/wiki/The_empire_on_which_the_sun_never_sets?oldformat=true Wikipedia.org], dostęp 30-12-2020.</ref>. Współcześnie odnosi się nie do religii karajskiej, a do typowej państwowej etyki humanitarystycznej Świętej Republiki, ale też do rozprzestrzeniania kultury tangijskiej.

=Polityka, wiara i struktura władzy=
Najwyższym dokumentem prawnym Świętej Republiki Tangia (FTI) jest jej [[Konstytucja FTI|Konstytucja]], zwana też ''Aturao''. Jest to akt o charakterze nie tylko ustrojowym, ale i etycznym – pełni funkcję dokumentu świętego w świeckim rozumieniu. Konstytucja integruje ustrój państwowy z zasadami doktryny Ko’ari, czyniąc z niej centrum zarówno systemu prawnego, jak i filozofii życia obywateli. Choć Tangia nie uznaje żadnych bóstw, posiada system etyczny o randze quasi-religijnej – Ko’ari – który wypełnia miejsce tradycyjnej wiary i stanowi źródło legitymizacji wszystkich władz.

== Siedem Kół Zębatych Władzy ==
Zgodnie z Konstytucją FTI, władza w państwie nie jest skoncentrowana, lecz rozdzielona pomiędzy siedem tzw. ''Kół Zębatych'' ({{Ayu|Χαρατα Υατολῠν|100}}), które mają współpracować jak mechanizm:
* '''Ludzie Dorośli''' – obywatele posiadający pełnię praw obywatelskich, główni zwierzchnicy państwa.
* '''Hanharai''' – parlament składający się z Izby Ludu, Izby Znawców i Izby Etyków.
* '''Prezydent''' – głowa państwa, wybierany przez Ludzi Dorosłych w wyborach powszechnych.
* '''Sądownictwo''' – obejmujące sądy ogólne, Radę Konstytucji, Straż Demokratyczną i inne trybunały.
* '''Siły Zbrojne''' – służące wyłącznie obronie konstytucyjnego porządku.
* '''Policja''' – działająca w ramach cywilnej kontroli i poszanowania praw człowieka.
* '''Transmisja''' – system niezależnych mediów i informacji, uważany za strażnika świadomości zbiorowej.

Każde z Kół Zębatych musi działać w zgodzie z zasadami Ko’ari i podlega ocenie etycznej. Żadne z nich nie może przejąć pełni władzy ani funkcji pozostałych. Ich równowaga i wzajemne ograniczanie się stanowią podstawę stabilności republiki.

== Laicka etyka i świętość państwa ==
Tangia określa się mianem ''Świętej Republiki'', mimo że nie posiada religii w klasycznym sensie. Świętość ta nie wynika z objawienia, lecz z etyki – państwo jako wspólnota zorganizowana według najwyższych wartości moralnych. Zasady Ko’ari, zapisane w rozdziale 6 Konstytucji, stanowią swoisty „katechizm republikański”. Konstytucja pełni funkcję tekstu świętego: jest recytowana w szkołach, obchodzona w święto Dnia Aturao i umieszczana w gmachach publicznych obok flagi narodowej.

== Hierarchia i zależności ==
Choć Koła Zębate są równe formalnie, niektóre z nich mają przywileje proceduralne. Parlament ([[Hanharai]]) ma inicjatywę ustawodawczą, ale jego ustawy mogą zostać zablokowane przez Izbę Etyków lub Radę Konstytucji. Prezydent może zawetować ustawę, lecz jego weto może być przełamane przez ponowne głosowanie Ludzi Dorosłych. Straż Demokratyczna stoi ponad wszystkimi frakcjami politycznymi w sprawach wyborów, a Transmisja może publikować etyczne raporty o działaniach każdej z władz.

== Religia a państwo ==
Państwo jest ściśle laickie – działalność religijna nie jest zakazana, ale musi być całkowicie oddzielona od funkcji publicznych. Żadna religia nie może być finansowana ze środków publicznych ani posiadać przywilejów instytucjonalnych. Władze nie uznają objawień, cudów, ani dogmatów – jedynym obowiązującym źródłem prawdy moralnej jest Ko’ari. Organizacje religijne działają na tych samych zasadach, co stowarzyszenia prywatne.

== Podsumowanie ==
Ustrój Tangii to model solarpunkowego republikanizmu świeckiego, w którym mechaniczna precyzja rozdziału władzy spotyka się z organiczną moralnością społeczną. Etyka nie jest dodatkiem do systemu, lecz jego osią napędową. Konstytucja jako tekst święty, Ko’ari jako żywa etyka i siedem Kół Zębatych jako system sprawowania władzy tworzą razem unikalną strukturę państwową, która łączy funkcjonalność z duchowością świecką.

==Konstytucja FTI (''Aturao'')==
{{Główny artykuł|Konstytucja FTI}}
{{Termin|{{Ayu|Ατυραο}}|‹Aturao› [[język ayu|Ayu]]|Konstytucja| /ˈʔatʉɾa.o/}}
Konstytucja FTI, czyli "Aturao", powstała w roku 10350 [[EK]] dzięki współpracy [[Ketumari Ha'apo]] i [[Yaomai Ta'epa|Yaomai Ta'epy]]. Pierwowzorem był zbiór ustaw z 10319 [[EK]], jednak kończący się okres przejściowy zarządzania Republiką przez armię i zorganizowanie dla niej wyborów przez marszałka [[Tuanori Hatu Maku]] na prezydenta Republiki i konsekwentny wybór [[Toku Tamari]] na pierwszego prezydenta w roku 10334 [[EK]] podniósł potrzebę stworzenia rdzenia dla ustawodawstwa republikańskiego. Wielu komentatorów politycznych uważało, że większość innych krajów, szczególnie [[Secht]], od stuleci czerpie korzyści z istnienia ustawy zasadniczej. W roku 10341 roku Toku Tamari powołał do istnienia [[Hanharai]], czyli parlament tangijski. Ten przyjął projekt ustawy [[Ketumari Ha'apo]] i [[Yaomai Ta'epa|Yaomai Ta'epy]] jako Konstytucję w 10350 [[EK]].

Kompletny tekst Konstytucji Republiki w języku polskim jest dostępny (postęp 100%).
* Polski tekst konstytucji FTI [[:Plik:Konstytucja Republiki Kaoryjskiej Polski.pdf|'''Kliknij, aby otworzyć. Wersja beta 1.0''']] (2024-12-14)
Tekst w języku Ayu jest w trakcie przygotowywania (postęp 7,5%).

Konstytucja FTI składa się z 28 rozdziałów:
# Preambuła,
# Państwo,
# Konstytucja i Prawo,
# Naród,
# Obywatelstwo i Dokumenty,
# Ko'ari,
# Ludzie Dorośli,
# Hanharai,
# Prezydent,
# Sądownictwo,
# Siły Zbrojne,
# Policja,
# Transmisja
# Stany Wyjątkowe,
# Państwo na Wygnaniu,
# Dyplomacja i Relacje Międzynarodowe,
# Gospodarka,
# Infrastruktura,
# Oświata,
# Służba Zdrowia,
# Mieszkalnictwo,
# Ciąża i Wychowanie,
# Osoby Starsze,
# Święci,
# Mniejszości i Cudzoziemcy,
# Badanie Świata i Instytucje Naukowe,
# Ochrona Środowiska,
# Załączniki.

Konstytucja Tangii, znana także jako Aturao, zyskała z czasem status nie tylko podstawy prawnej, lecz także duchowego fundamentu republiki. Dla wielu obywateli stanowi ona tekst święty w sensie świeckim — wyraz zbiorowej mądrości, etyki Ko’ari i głębokiej odpowiedzialności obywatelskiej. Co ciekawe, wszystkie egzemplarze konstytucji wydawane przez państwo opatrzone są tłoczeniem symbolu siedmiu kół zębatych — reprezentujących współdziałanie władz — i przechowywane są w domach publicznych, bibliotekach i nawet świątyniach jako źródło edukacji obywatelskiej. W 10400 EK ustanowiono coroczne święto Dnia Aturao, obchodzone w miesiącu Neunau, podczas którego uczniowie czytają fragmenty konstytucji na głos w instytucjach publicznych, a najstarsze egzemplarze dokumentu wystawiane są w Hanharai w specjalnej gablocie z wyspy [[Hiranea]].

==Ko‘ari: Fundament etyczny Świętej Republiki Tangia==
{{Ko'ari}}
{{Termin|Κο‘αρι | [[język ayu|Ayu]]| Prawość| /ˈkoʔaɾi/| ''‹Ko‘ari›''}}
{{Główny artykuł|Ko'ari}}
''Ko'ari'' to oficjalna doktryna etyczna Świętej Republiki Tangia (FTI), stanowiąca nie tylko fundament ustroju republikańskiego, lecz także głęboko zakorzeniony system wartości obywatelskich i narodowych. Jest to świecka etyka oparta na rozumie, odpowiedzialności i trosce o wspólnotę, obecna zarówno w Konstytucji (Aturao), jak i w codziennej praktyce obywateli, urzędów oraz instytucji państwowych. Ko'ari nie jest wyłącznie tekstem ideologicznym – to żywy kodeks moralny, przenikający myślenie polityczne, strukturę społeczną i działanie państwa. Znajduje swoje miejsce w szkołach, mediach, sądownictwie, [[Hanharai]], działaniach prezydenta, a nawet w systemie transmisji (tj. mediów).

=== Geneza i historia Ko'ari ===
Korzenie Ko'ari sięgają Tangijskiej Wojny Domowej (9901–9999 EK), podczas której [[Inyorai|frakcja republikańska]], znana jako ''Inyorai'', opracowała pierwsze zręby systemu etycznego odróżniającego ją od totalitarnych oraz monarchistycznych rywali. Najważniejszą z tych osób był [[Tau Tarikanan ū Naratai|święty Tarikanan z Naratai]], generał [[inyorai]], który położył fundamenty pod etykę narodową, i który zginął jako męczennik z rąk [[Akioka|terrorystów komunistycznych]]. Później, w okresie największego chaosu, siedmioro myślicieli (część na wygnaniu):
* [[Maihano Terepo]]
* [[Anoa Yamakori]]
* [[Fana Taukiri]]
* [[Himi Kureta]]
* [[Olai Temarua]]
* [[Neti Hatau]]
* [[Koama Itua]]
rozpoczęło formułowanie zbioru zasad opartych na [[hakun|logice]], wspólnocie i [[nerea|odpowiedzialności]]. Ich pisma i przemówienia, znane później jako ''[[Listy Świadomości]]'', stanowiły duchową inspirację dla ruchu republikańskiego.

Po zakończeniu wojny, Ko'ari zaczęło się rozprzestrzeniać jako oddolna filozofia życia codziennego, przetrwało represje i zakazy podczas [[WOK|okupacji wyspy Kaori]] (10059–10319 [[EK]]), gdzie funkcjonowało w ukryciu jako forma obywatelskiego oporu. W tamtym czasie uważano, że przestrzeganie zasad Ko'ari jest jednym z nielicznych aktów wolności dostępnych pod okupacją. Po odzyskaniu niepodległości, Ko'ari stało się podstawą jednoczącą społeczeństwo i zostało oficjalnie wpisane do Konstytucji FTI w 10350 EK.

=== Struktura Ko'ari ===
Zgodnie z Konstytucją, Ko'ari składa się z jedenastu równorzędnych zasad – tzw. ''cnót Ko'ari'':
* ''[[Hurangán]]'' – humanitaryzm: życie i godność człowieka jako nadrzędna wartość.
* ''[[Hirane]]'' – emergencja: wspólnota jako wartość większa niż suma jednostek.
* ''[[Hakun]]'' – logika: obowiązek jasnego, spójnego i racjonalnego myślenia.
* ''[[Neika'i]]'' – szacunek dla nieszkodliwych tradycji i historii.
* ''[[Reo'ina]]'' – pragmatyzm: skuteczne działanie podporządkowane etyce.
* ''[[Yakome]]'' – regeneracja psychiczna: troska o równowagę wewnętrzną i odpoczynek.
* ''[[Nitakimaya]]'' – psychologia: świadomość emocji, procesów wewnętrznych i relacyjnych.
* ''[[Hana]]'' – obowiązek: aktywna troska o społeczeństwo, instytucje i innych ludzi.
* ''[[Nerea]]'' – odpowiedzialność: gotowość do ponoszenia skutków własnych działań.

Nieoficjalnie, lecz powszechnie uznaje się także dwie zasady pomocnicze:
* ''[[Hamiya]]'' – czystość intencji.
* ''[[Tokaré]]'' – mądra miłość, świadoma i odpowiedzialna emocjonalność.

=== Ko'ari w systemie prawnym i państwowym ===
Władze Tangii są zobowiązane do przestrzegania Ko'ari. Każda ustawa, decyzja rządowa i rozporządzenie musi być zgodne z jego duchem. Szczególną rolę w ochronie Ko'ari pełni Izba Etyków Hanharai oraz Rada Konstytucji, które mają obowiązek odrzucać propozycje praw niezgodne z zasadami etycznymi republiki. Sędziowie oraz urzędnicy państwowi przechodzą regularne szkolenia z zakresu Ko'ari, a ocenianie decyzji publicznych odbywa się również przez pryzmat tych zasad.

=== Ko'ari w życiu społecznym ===
Ko'ari nauczane jest w szkołach jako jeden z trzech filarów edukacji podstawowej (obok języka i matematyki), obecne jest także w lokalnych debatach, poradnictwie i funkcjonowaniu wspólnot. W miastach i wsiach działają ''Domy Ko'ari'' – publiczne instytucje wsparcia moralnego i mediacji obywatelskiej. Obywatele zachęcani są do „wewnętrznego raportu” – cotygodniowej refleksji nad swoim życiem w świetle zasad Ko'ari.

=== Frakcje, herezje i schizmy ===
Jak każdy silny system etyczny, Ko'ari nie uniknęło sporów ideologicznych. Największym zagrożeniem dla jego spójności były tzw. ''frakcje sztywne'' (np. ''Huru Koari'') – interpretujące zasady w sposób dogmatyczny, odrzucający kompromis i pragmatyzm. Inne ugrupowania, jak ''Neoemergentyści'', próbowały pozbawić Ko'ari elementu indywidualnej odpowiedzialności, podkreślając wyłącznie wspólnotowość.

Współczesna Święta Republika aktywnie zwalcza ''herezje Ko'ari'', które zagrażają integralności doktryny i podważają jej świecki, republikański charakter. Instytucje takie jak Rada Konstytucji oraz Ministerstwo Transmisji prowadzą rejestry organizacji mogących wypaczać Ko'ari i blokują ich dostęp do instytucji publicznych.

=== Symbolika i obecność kulturowa ===
Symbolem są symbole [[Pisma tangijskie|klinowe]] twarzy i człowieka, symbolizujące ludzkość i humanitaryzm oraz uniwersalność i obowiązkowość Ko'ari dla gatunku ludzkiego. Zazwyczaj przedstawiane są na tarczy bądź w formie uproszczonego symbolu. Pochodzi to od flagi republikańskiej, [[inyorai]], z czasów [[TWD|tangijskiej wojny domowej]].
<gallery>
Plik:Ko'ari symbol shield.png|Symbol kolorowy, tj. na tarczy
Plik:Ko'ari symbol shield gallery.png|Uproszczony symbol Ko'ari
Plik:Flaga Republikanska.png|Flaga republikańska, z której wywodzi się symbol Ko'ari
</gallery>

Czasami używa się innych symboli. Są to jedenastoramienna gwiazda, siedem zębatych kół, czy spirala harmonii, obecne są na monetach, flagach urzędów, odznakach etyków i w architekturze publicznej. Obchody ''Dnia Ko'ari'', przypadające na trzeci dzień miesiąca Puronau, obejmują wspólne czytanie zasad, debaty, a także publiczne deklaracje etyczne składane przez młodych dorosłych.

==Siedmiopodział władzy==
Siedmiopodział władzy (siedem kół zębatych kraju) jest określony w Konstytucji i szerzej opisany w poniższych rozdziałach. Są to:
* Ludzie Dorośli,
* Hanharai (parlament),
* Prezydent,
* Sądownictwo,
* Siły Zbrojne,
* Policja,
* tzw. "Transmisja", tj. media).

=== Kilá Koraelŭn – Ludzie Dorośli ===
{{Termin|{{Ayu|Κιλά Κοραελῠν}}|[[język ayu|Ayu]]|Ludzie Dorośli|/kɪ'ɫaʔ 'kʰoɾa.eɫɯn/}}

'''Kilá Koraelŭn''' to centralna instytucja obywatelska w ustroju Świętej Republiki Tangia. Ludzie Dorośli nie są jedynie grupą wyborczą – stanowią jedno z siedmiu Kół Zębatych władzy państwowej i zarazem najwyższy autorytet zbiorowy. To właśnie oni wybierają prezydenta, Hanharai, zarządzają referendum, ratyfikują zmiany Konstytucji i – w razie kryzysu – mogą zwołać nadzwyczajną Konferencję Ocalenia Republiki. Zgodnie z §2.1 Konstytucji FTI, są to ''„osoby, które mogą wypowiadać się w imieniu wspólnoty państwowej i posiadają prawo do jej współtworzenia”''.

Proces dojścia do dorosłości w Tangii nie zależy wyłącznie od wieku biologicznego, lecz jest stopniowy i oparty na kryteriach intelektualnych, obywatelskich i moralnych. Tylko ten, kto przejdzie odpowiednie etapy edukacji oraz refleksji nad sobą i wspólnotą, może uzyskać pełnię praw obywatelskich.

# '''Stopień pierwszy''' (''Kelaya Inar'') przysługuje dziecku, które ukończyło 12 lat i zdało egzamin podstawowy. Musi ono wykazać się biegłością w czytaniu i pisaniu, znajomością faktów o swoim regionie i strukturze państwa oraz – zgodnie z kontrowersyjnym §2.2 pkt 3 – ''„umiejętnością powiedzenia, w co wierzy”''. Nie chodzi tu o religię, lecz o świadomą deklarację światopoglądową – może to być Ko’ari, filozofia, sceptycyzm czy etyka osobista. Wymóg ten traktowany jest jako pierwszy akt autorefleksji i moralnego zaangażowania jednostki w życie społeczne.
# '''Stopień drugi''' (''Kelaya Rotu'') uzyskuje się po ukończeniu 16 lat oraz zaliczeniu egzaminu z edukacji obywatelskiej. Egzamin obejmuje wiedzę o Konstytucji, Ko’ari, systemie prawnym i siedmiu Kołach Zębatych. Osoba z tym stopniem zyskuje pełną zdolność do czynności prawnych (§2.3): może samodzielnie zawrzeć związek partnerski lub małżeński, pracować, posiadać rachunek bankowy, zawierać umowy i korzystać z ochrony prawnej na równi z dorosłymi.
# '''Stopień trzeci''' (''Kilá Koraelŭn'') przyznawany jest automatycznie po ukończeniu 20. roku życia. To właśnie ten status oznacza pełne obywatelstwo i możliwość czynnego uczestnictwa w życiu politycznym: kandydowania do parlamentu, oddawania głosów, udziału w partiach, organach lokalnych i narodowych.

Jednak zapis §2.5 Konstytucji wzbudza wiele interpretacyjnych napięć. Głosi on bowiem, że ''„osoba staje się dorosła w rozumieniu państwowym z chwilą spełnienia warunków wiekowych, niezależnie od egzaminów, które jest zobowiązana zdać”''. Ustawodawca wskazuje więc jednocześnie na wymóg zdania egzaminu oraz jego formalną niekonieczność dla uzyskania statusu dorosłości. W praktyce stworzono kompromis: osoby, które nie zaliczyły egzaminów, ale ukończyły 20. rok życia, wpisywane są jako '''Ludzie Dorośli ograniczeni''' (''Koraelŭn Paome''), którzy mogą głosować, lecz nie mogą kandydować ani wykonywać funkcji publicznych do czasu uzupełnienia braków edukacyjnych.

Status Ludzi Dorosłych jest w Tangii ściśle powiązany z odpowiedzialnością moralną i społeczną. Władza – w tym władza prezydencka, sądownicza i parlamentarna – wywodzi się nie z tytułu, ale z legitymacji nadanej przez Ludzi Dorosłych. Zgodnie z §4.1 i §4.3 Konstytucji, żadne ciało ustawodawcze nie może działać wbrew ich woli, a decyzje Ludzi Dorosłych mogą nadpisywać decyzje Hanharai. Konferencja Ocalenia, przewidziana w §4.5, może zostać zwołana tylko przez Ludzi Dorosłych, jeśli uznają oni, że Republika znajduje się w stanie kryzysu ustrojowego.

Rola Kilá Koraelŭn czyni z Tangii państwo nie elit politycznych, lecz elit obywatelskich – społeczeństwo, w którym odpowiedzialność za wspólnotę zaczyna się od samowiedzy, edukacji i gotowości do działania na rzecz dobra wspólnego.

===Taukora - prezydent===
{{Termin|{{Ayu|Ταυκορα}}|[[język ayu|Ayu]]|Prezydent| /'tʰœːʉ̆koɾa/}}
{{Główny artykuł|Prezydent FTI}}
'''Prezydent''' jest najwyższym przedstawicielem państwa w Świętej Republice Tangii, pełniącym deklaratywnie funkcję "sługi narodu" (Rozdział 9 Konstytucji, §9.1) i odpowiedzialnym za spajanie mechanizmów państwa. Jego rola jest kluczowa dla utrzymania równowagi między władzami oraz realizacji zasad [[Ko'ari]].

Zasady wyboru:
* Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych, tajnych i obowiązkowych przez Ludzi Dorosłych (obywateli, którzy ukończyli 50 lat i przeszli zasadnicze szkolenie wojskowe) (Rozdział 9, §9.4 i Rozdział 7, §7.1).
* Kadencja trwa 5 lat, z możliwością jednokrotnej reelekcji (Rozdział 9, §9.5).
* Kandydat musi mieć ukończone 100 lat, a jego kandydaturę może zgłosić partia polityczna (min. 50 000 członków) lub 200 000 obywateli (Rozdział 9, §9.3).
* Osoby skazane za przestępstwa polityczne, korupcję lub zdradę nie mogą kandydować (Rozdział 9, §9.3).

Obowiązki oraz uprawnienia:
* Reprezentuje państwo na arenie międzynarodowej, ale działa w zgodzie z polityką zagraniczną rządu (Rozdział 9, §9.17).
* Ma prawo inicjatywy ustawodawczej w [[Hanharai]] (parlamencie) oraz wetowania ustaw, które może zostać odrzucone przez 4/5 głosów parlamentu (Rozdział 9, §9.11-9.12).
* Powołuje i odwołuje najwyższych dowódców [[Aranu|Sił Zbrojnych]] i Policji, z zastrzeżeniem prawa sprzeciwu tych instytucji w czasie pokoju (Rozdział 9, §9.13-9.15).
* Ogłasza stany wyjątkowe, w tym stan wojny na wniosek Sił Zbrojnych (Rozdział 9, §9.20 i Rozdział 14, §14.11).
* Nadaje ordery i nagrody (Rozdział 9, §9.18), ogłasza spis powszechny (Rozdział 9, §9.19) oraz zarządza budżetem państwa (bez prawa weta wobec ustaw budżetowych) (Rozdział 17, §17.7).

Ograniczenia i odpowiedzialność:
* Prezydent podlega kontroli Rady Nadzoru Sług (Trybunału Stanu) i może być odwołany przez 4/5 głosów Hanharai po pozytywnej opinii sądu (Rozdział 9, §9.10 i Rozdział 10, §10.21).
* Jest objęty immunitetem; zatrzymanie wymaga zgody Rady Nadzoru Sług (Rozdział 9, §9.21).
* Nie może należeć do partii politycznej ani zajmować innych stanowisk państwowych podczas kadencji (Rozdział 9, §9.3).

Komunikacja z narodem:
* Ma prawo do własnego kanału telewizyjnego, radiowego i portalu internetowego (Rozdział 9, §9.16).
* Może wygłaszać Orędzia – oficjalne przemówienia do narodu, nadawane z umiarkowaną częstotliwością (Rozdział 9, §9.16).

Stanowisko w czasie kryzysu:
* W przypadku tzw. Arekuarua (wojny domowej z udziałem Sił Zbrojnych jako wroga) lub okupacji, Prezydent może przekształcić się w część Władz Państwa na Wygnaniu (Rozdział 15, §15.1-15.3).

Ciekawostki:
* Prezydent Tangii jest jednym z nielicznych urzędników, którzy mogą uczestniczyć w Radzie Transmisji, zachowując równy status z mediami (Rozdział 9, §9.16).
* Jego decyzje są często poddawane ocenie moralnej przez Izbę Etyków, co odzwierciedla znaczenie Ko'ari w życiu publicznym (Rozdział 6, §6.1).

===Hanharai - parlament===
{{Termin|{{Ayu|Χανχαραι}}|[[język ayu|Ayu]]|Parlament| /'hanhaɾaɪ̆/}}
{{Główny artykuł|Hanharai}}
[[Plik:10050 a Hanharai.jpg|thumb|right|450px|Budowla Hanharai.]]'''Hanharai''' to parlament Świętej Republiki Tangia (FTI), stanowiący jedno z siedmiu głównych kół zębatych władzy w państwie, obok Ludzi Dorosłych, Prezydenta, Sądownictwa, Sił Zbrojnych, Policji i Transmisji. Jego zasadniczą funkcją jest stanowienie prawa oraz demokratyczna kontrola nad organami wykonawczymi. Hanharai działa w zgodzie z wartościami Ko’ari oraz na podstawie Konstytucji Tangii, której przestrzeganie jest jego obowiązkiem nadrzędnym.

Hanharai tworzą trzy izby: Izba Ludu, Izba Znawców oraz Izba Etyków. Izba Ludu to reprezentacja obywateli, w której zasiada 2 konsulów na każdy milion obywateli, z minimalną liczbą 150 i maksymalnie 1500. Izba ta posiada prawo inicjatywy ustawodawczej i stanowi centrum debaty politycznej. Izba Znawców składa się ze 100 senatorów – ekspertów posiadających wiedzę i doświadczenie w różnych dziedzinach funkcjonowania państwa. Ich zadaniem jest analizowanie ustaw i ostrzeganie przed potencjalnymi błędami lub niezgodnością z prawem. Izba Etyków liczy 50 członków – etyków, którzy oceniają proponowane ustawy z punktu widzenia moralnego i społecznego. Są oni najstarsi i najbardziej doświadczeni spośród polityków, a ich kandydatura wymaga rekomendacji środowisk akademickich.

[[Plik:Struktura Hanharai PL.png|501px]]

Każda izba wybiera Spikera – osobę bezstronną, kompetentną w prawie, która kieruje pracami izby, ale nie uczestniczy w głosowaniach ani debatach merytorycznych. Kandydaci do każdej z izb muszą spełniać kryteria wiekowe (odpowiednio 50, 80 i 110 lat) oraz wykazywać się czystością prawną i moralną. Tylko członkowie partii politycznych mogą kandydować do Izby Ludu; kandydatura do pozostałych izb nie wymaga przynależności partyjnej, lecz wymaga doświadczenia i opinii środowisk zawodowych.

Proces legislacyjny rozpoczyna się w Izbie Ludu. Ustawy po pierwszym i drugim czytaniu są głosowane i, jeśli uzyskają większość głosów, trafiają do Izby Znawców i Izby Etyków, które mają 8 dni na przygotowanie opinii i zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń. Obie izby mogą sprzeciwić się ustawie, co skutkuje jej powrotem do Izby Ludu. Jeśli jednak sprzeciw zostanie odrzucony, ustawa trafia do Prezydenta, który może ją podpisać lub zawetować. W ten sposób zachowany jest mechanizm wzajemnej kontroli władzy ustawodawczej, wykonawczej i prezydenckiej.

Wybory do Hanharai odbywają się co 8 lat. Są one obowiązkowe, tajne i powszechne. Każdy Ludź Dorosły ma prawo do trzech głosów: na konsula, senatora i etyka. Nieusprawiedliwione nieuczestniczenie w wyborach stanowi poważne wykroczenie i podlega karze grzywny. Nad prawidłowością głosowania czuwa Straż Demokratyczna, a proces wyborczy jest uregulowany szczegółowym harmonogramem, obejmującym m.in. kampanię, ciszę wyborczą oraz terminowe ogłoszenie wyników.

Partia polityczna w Tangii ma pełne prawo funkcjonowania, o ile nie promuje ustrojów totalitarnych, monarchizmu ani systemu Akioka. Partie mogą działać w modelu prezesowskim lub kolektywnym (radnym). Ich finansowanie jest jawne i może pochodzić z darowizn, składek członkowskich oraz budżetu państwa.

Hanharai powołuje rząd (Ka’ura), z premierem na czele, wyłanianym przez partię z największą liczbą konsulów. Ministrowie są odpowiedzialni przed Hanharai i mogą być przez niego odwołani. Hanharai ma obowiązek wyznaczać także tzw. Konsuli Lustra – przedstawicieli opozycji, którzy pełnią funkcje kontrolne wobec ministrów rządu.

Siedziba Hanharai znajduje się w centrum największej koncentracji ludności na wyspie Kaori. Dodatkowo parlament posiada dwie zapasowe siedziby, oddalone i w pełni przygotowane do pracy w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna czy katastrofa naturalna. Hanharai posiada także własne, niezależne systemy komunikacji, niezwiązane z armią, zapewniające ciągłość działania nawet w przypadku zagrożenia arekuarua – potencjalnego przewrotu wojskowego.

Hanharai stanowi serce systemu demokratycznego w Tangii i jego istnienie jest gwarantem suwerenności Ludzi Dorosłych, którzy jako jedyni posiadają pełnię praw obywatelskich i wybierają skład parlamentu oraz Prezydenta.

===Ostatnie wyniki wyborów w 11006 [[EK]] do [[Hanharai]]===
Ostatnie wyniki wyborów do [[Hanharai]] ważne dla tego artykułu odbyły się w roku 11 006 [[EK]]. Zgodnie z zapisami Konstytucji:
<blockquote>
§ 8.3: "'''Izba Ludu''' składa się z 2 przedstawicieli zwanych konsulami na każdy 1 000 000 obywateli państwa (...), lecz nie mniej niż 150 i nie więcej niż 1500 konsuli." 
§ 8.4: "'''Izba Znawców''' składa się ze 100 przedstawicieli zwanych senatorami." 
§ 8.4: "'''Izba Etyków''' składa się z 50 przedstawicieli zwanych etykami."
</blockquote>

Ponieważ w Tangii w roku 11 006 [[EK]] było 292 239 264 osób, kalkulacja 292 239 264/1 000 000 daje wynik 292,24 * 2 = 584,48, co oznacza, że Izbie Ludu przysługuje 584 konsuli. Liczba ta mieści się w dozwolonym zakresie przewidzianym przez Konstytucję, od 150 do 1500. Oczywiście, Izba Znawców składa się nadal ze 100 senatorów, a Izba Etyków z 50 etyków.

<center>[[Plik:FTI 11006EK election chart.png|1000px]]

[[Plik:FTI Profs elections.png|500px]]

[[Plik:FTI Ethics.png|250px]] </center>

{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Partia !! Nurt !! Kolor !! Mandaty Ludu !! Mandaty Znawcy !! Mandaty Etyków !! Suma
|-
| [[Autorytet Siatki Światła]] || [[Plik:FTI Humanitarism.png|25px]] Humanitarni ||bgcolor="#ffd700"| || 228 || 39 || 20 || 287
|-
| [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || [[Plik:FTI Cybernetics.png|25px]] Cybernetyści ||bgcolor="#40e0d0"| || 123 || 22 || 10 || 155
|-
| [[Przymierze Tawira]] || [[Plik:FTI socdem.png|25px]] Socjaldemokraci ||bgcolor="#d73027"| || 111 || 19 || 9 || 139
|-
| [[Sojusz Ko'ari]] || [[Plik:FTI Legalists.png|25px]] Legaliści ||bgcolor="#007a3d"| || 70 || 10 || 6 || 86
|-
| [[Gałąź Kontynuum]] || [[Plik:FTI socdem.png|25px]] Socjaldemokraci ||bgcolor="#005f73"| || 29 || 5 || 2 || 36
|-
| Mniejsze partie || - ||bgcolor="#A6A6A6"| || 23 || 5 || 3 || 31
|-
! '''Suma''' || - || - || '''584''' || '''100''' || '''50''' || '''734'''
|}

===Marulera - sądownictwo===
{{Termin|{{Ayu|Μαρυλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sądownictwo| /'maɾʉɫeɾaʔ/}}
'''Sądownictwo''' w Świętej Republice stanowi jedną z siedmiu głównych władz państwowych i funkcjonuje jako władza niezależna od parlamentu, rządu i prezydenta. Gwarantuje obywatelom sprawiedliwy proces, ochronę przed nadużyciami państwa oraz niezależność sędziów. Jest to struktura wielopoziomowa, zróżnicowana i podporządkowana zasadom Ko’ari.

Sądy dzielą się na trzy typy: sądy ogólne, trybunały specjalistyczne oraz rady konstytucyjne. Sądy ogólne rozpatrują większość spraw cywilnych i karnych i działają w trzech instancjach: Sąd Amau (pierwszej instancji), Sąd Tonno’o (drugiej instancji) oraz Sąd Najwyższy (trzeciej i ostatecznej instancji). Wymiar sprawiedliwości opiera się na zasadzie domniemania niewinności, równości stron, jawności procesu oraz prawie do obrony z udziałem adwokata. Sędziowie są nieusuwalni, bezpartyjni i niezależni, a proces sądowy nie może się toczyć bez obecności obrońcy oskarżonego.

[[Plik:Sądy w FTI - PL.png|501px]]

Trybunały specjalistyczne obejmują cztery odrębne jednostki:
* '''Rada Konstytucji''' – organ orzekający o zgodności ustaw, umów i działań władz z Konstytucją. Jej decyzje są ostateczne. Składa się z 20 sędziów powoływanych przez Hanharai na 14 lat, mogących być wybranymi tylko raz ponownie. Tylko Rada może uchylić własne orzeczenie.
* '''Rada Nadzoru Sług''' – rozpatruje odpowiedzialność najwyższych urzędników państwowych (z immunitetem) i dzieli się na Sąd Sług Szczególnych (dla osób z listy §2.7 Konstytucji) oraz Sąd Sług Ogólnych (dla pozostałych polityków). Jej decyzje są wiążące i opierają się na opinii Rady Konstytucji w sprawach konstytucyjnych.
* '''Straż Demokratyczna''' – trybunał wyborczy odpowiedzialny za nadzór nad legalnością wyborów. Może stwierdzać ich nieważność i zarządzać powtórki głosowania. Posiada własną kadrę urzędniczą oraz prawo akredytacji lokali wyborczych.
* '''Sąd Wojenny''' – sąd przeznaczony do orzekania w sprawach żołnierzy, którego sędziowie nie mogą mieć doświadczenia służby wojskowej poza szkoleniem podstawowym. Kadencja sędziego trwa 14 lat. Orzeczenia tego sądu mogą być zaskarżone wyłącznie do Rady Konstytucji, i to tylko raz.

Zasady prowadzenia spraw sądowych opierają się na głębokim szacunku dla praw człowieka: zakazane są tortury, wymuszenia zeznań oraz podsłuchiwanie rozmów oskarżonego z adwokatem. Państwo nie ma prawa zmuszać adwokata do ujawniania treści takich rozmów. Koszty obrony ponosi oskarżyciel w przypadku przegranej sprawy.

Integralną częścią sądownictwa są także dwa Biura Antykorupcyjne:
* '''Biuro Antykorupcyjne do Spraw Sądów''' – bada przypadki korupcji w sądownictwie.
* '''Biuro Antykorupcyjne Państwa''' – zajmuje się całą resztą instytucji publicznych oraz przypadkami korupcji o znaczeniu międzynarodowym.

Oba biura są kierowane przez niezależne Rady i mają osobnych Zwierzchników, którzy odpowiadają przed Hanharai, Transmisją i Ludźmi Dorosłymi. Państwo dopuszcza zgłoszenia anonimowe, a donosy objęte są tajemnicą wobec osób oskarżonych.

Sądownictwo Tangii odgrywa rolę strażnika praworządności i balansu sił. Działa w duchu Ko’ari i traktuje każdą sprawę jako sprawę moralną, wymagającą sprawiedliwości, przejrzystości i głębokiego szacunku dla osoby ludzkiej.

===Siły zbrojne FTI===
{{Termin|{{Ayu|Ιτικορηροὶ Ταυ Μηνγάνᾰτ}}|[[język ayu|Ayu]]|Wielka Siła Republiki| /ˌʔitiˈkʰoɾeɪ̆roɪ̆ tʰœːʉ̆ mʲɪŋ'ganət/| ‹Itikoreiroì Tau Meingánăt›}}
{{Główny artykuł|Siły Zbrojne FTI}}
====Marynarka wojenna====
=====Okręty wojenne=====
====Siły lądowe====
=====Wojska artyleryjskie=====
=====Twierdze i fortece=====
====Siły specjalne====
====Obserwatoria====
====Szpitalnictwo wojskowe====

===Oto‘ori - policja===

==Partie polityczne==
{{Główny artykuł|Historia polityki demokratycznej Świętej Republiki Tangii}}
<center>[[Plik:FTIPoliticalPartiesMap.png|1000px]]</center>

===Wyniki wyborów do [[Hanharai]] - lista historyczna===
{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Rok !! Era !! Zwycięzca !! Nurt !! Zwycięzca % !! Frekwencja !! Opis wyborów, sytuacji w kraju
|-
| 10334 || 1 || [[Sojusz Humanitaryzmu]] || Humanitarni || 31% || 42% || Tangia wychodzi z obcej okupacji poraniona, uboga i zagubiona, ale z silnym pragnieniem budowy nowego świata. [[Sojusz Humanitaryzmu]] (31%) zwycięża jako głos łagodności, współczucia i odbudowy wspólnoty wśród ruin. [[Partia Wschodzącej Przyszłości]] (26%) przyciąga ludzi wizją samowystarczalności, ziemi i pracy u podstaw, ale jeszcze nie dominuje. [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] (18%) podkreśla potrzebę ustanowienia silnych fundamentów prawnych, porządku i przejrzystych struktur. [[Front Rezonansowy]] i konserwatyści są zbyt ekstremalni lub przestarzali, by przekonać zmęczone społeczeństwo. To czas nadziei, w którym zwycięża najłagodniejsza wizja przyszłości.
|-
| 10342 || 1 || [[Sojusz Humanitaryzmu]] || Humanitarni || 34% || 45% || [[Sojusz Humanitaryzmu]] (34%) umacnia swoją pozycję jako gwarant spokoju, wsparcia socjalnego i współczucia – dokładnie tego, czego potrzebuje zniszczony naród. Tangijczycy czują, że nadal trzeba leczyć rany, a nie eksperymentować. [[Partia Wschodzącej Przyszłości]] (25%) trzyma się mocno, ale ich wizja pracy i produktywności nie porusza tak serc jak empatia humanitarystów. [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] (16%) traci, bo prawo i instytucje są dla ludzi wciąż czymś dalekim. Spiralni i konserwatyści pozostają marginalni – jeszcze nie nadszedł czas ideologii ani porządku. Tangia jeszcze nie patrzy w przyszłość – dopiero uczy się oddychać.
|-
| 10350 || 2 || [[Nowa Tangijska Emergencja]] || Humanitarni || 30% || 48% || Między rokiem 10342 a 10350 EK Tangię dotknął kryzys dostaw podstawowych surowców: infrastruktura była zbyt słaba, by utrzymać równy dostęp do wody, energii i żywności. Gdy na prowincji pojawiły się kolejki i braki, [[Sojusz Humanitaryzmu]] zaczął być postrzegany jako nieskuteczny i zbyt łagodny. Społeczeństwo domagało się bardziej zdecydowanej opieki – i tak narodziła się [[Nowa Tangijska Emergencja]] (30%), która przejęła elektorat humanitarny, ale z ostrzejszym tonem i silniejszym dążeniem do zarządzania kryzysowego. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (26%) wzmocnił się jako opcja dla klas pracujących, ale nie przebił emocjonalnego przekazu Emergencji. [[Blok Dyrektyw]] i [[Kontinuum Obywatelskie]] powoli zyskują na nieufności wobec chaosu. To pierwsze wybory, gdzie narracja zmienia się z "nadziei" na "ratunek".
|-
| 10358 || 2 || [[Nowa Tangijska Emergencja]] || Humanitarni || 34% || 52% || [[Nowa Tangijska Emergencja]] (34%) umacnia swoje przywództwo jako partia porządku i reakcji, sprawnie zarządzająca powojennym chaosem i infrastrukturą. Społeczeństwo, wciąż kruche i zmęczone, nagradza sprawczość, nawet jeśli kosztem jest ograniczenie pluralizmu i uproszczenie przekazu. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (28%) rośnie jako wiarygodna opozycja klas niższych, ale nie przekracza Emergencji, która lepiej zarządza emocjami. [[Blok Dyrektyw]] (16%) próbuje zaproponować poważną reformę prawną, lecz ich język jest zbyt suchy dla społeczeństwa, które nadal myśli sercem. To czas silnego państwa, uproszczonych odpowiedzi i zarządzanej stabilizacji – Tangia nie ufa już mglistym marzeniom, tylko tym, którzy "coś robią".
|-
| 10366 || 2 || [[Ludowy Front Dobrobytu]] || Ludowcy || 32% || 54% || Po latach kryzysowego zarządzania i twardej administracji, społeczeństwo zaczyna patrzeć na przyszłość z innego kąta – w centrum uwagi staje zwykły człowiek. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (32%) wygrywa wybory, obiecując wyższe płace, reformę pracy i inwestycje w lokalną produkcję, które dają nadzieję nie elitom, lecz robotnikom i rolnikom. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (29%) traci nie dlatego, że zawiodła, ale dlatego, że jej czas minął – Tangia chce już czegoś więcej niż samej stabilności. [[Blok Dyrektyw]] (17%) stopniowo zdobywa poparcie tych, którzy wierzą, że bez nowego ładu prawnego państwo ugrzęźnie. W tle – powolna odbudowa klas średnich i początek polityki jako sporu o dobrobyt, a nie przetrwanie.
|-
| 10374 || 2 || [[Ludowy Front Dobrobytu]] || Ludowcy || 34% || 56% || [[Ludowy Front Dobrobytu]] (34%) umacnia swoją dominację jako partia, która nie tylko obiecała pracę i chleb, ale też zaczęła faktycznie poprawiać warunki życia w prowincjach i przedmieściach. Ludzie czują, że państwo wróciło do nich, nie jako opiekun czy zarządca, lecz jako partner codzienności. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (27%) stopniowo się marginalizuje – ich narracja oparta na reagowaniu na kryzys traci siłę w epoce rosnących aspiracji. [[Blok Dyrektyw]] (18%) zyskuje wśród warstw bardziej wykształconych i klasy urzędniczej, postulując systematyzację praw i nowoczesną strukturę instytucji. Tangia po raz pierwszy od odzyskania wolności nie boi się jutra – zaczyna planować je świadomie.
|-
| 10382 || 2 || [[Blok Dyrektyw]] || Legaliści || 31% || 59% || Po latach społecznego entuzjazmu i rozbudzonych oczekiwań, [[Blok Dyrektyw]] (31%) przejmuje władzę, przekonując wyborców, że bez nowoczesnego prawa, transparentnych instytucji i systemowego ładu – wszystko runie. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (26%) ponosi konsekwencje rosnącego deficytu i zbyt optymistycznych obietnic – ludzie chcą teraz zarządzania, nie wizji. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (21%) powraca nieco jako przypomnienie o wrażliwości społecznej, ale ich czas jako lidera już przeminął. [[Kontinuum Obywatelskie]] i [[Spirala Kulturowa]] (łącznie 18%) pełnią rolę niszowych głosów – jedni wołają o tradycję, drudzy o duchowość, ale to technokracja i modernizacja stają się nowym językiem polityki. Tangia wchodzi w okres racjonalizacji i instytucjonalnej odbudowy.
|-
| 10390 || 2 || [[Blok Dyrektyw]] || Legaliści || 33% || 60% || [[Blok Dyrektyw]] (33%) konsoliduje władzę jako silna, uporządkowana siła modernizacji, która wprowadza nowe kodeksy, standaryzuje urzędy i tworzy ramy dla sprawnie działającego państwa. Ich język może być chłodny, ale działa – społeczeństwo szanuje skuteczność i przewidywalność. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (25%) traci na nieumiejętności dopasowania się do nowej technokratycznej epoki, a Emergencja (21%) staje się cieniem samej siebie, przywołując już tylko nostalgię po czasach kryzysowej jedności. [[Spirala Kulturowa]] (10%) zaskakująco rośnie, przyciągając młodsze grupy narracją o kulturze, symbolice i duchowym odrodzeniu. Mimo to, centrum ciężkości Tangii przesunęło się – od emocji ku strukturze.
|-
| 10398 || 2 || [[Spirala Kulturowa]] || Spiralni || 28% || 61% || Po latach dominacji pragmatyzmu i technokracji, wyborcy zwracają się ku emocjom, symbolice i duchowości – [[Spirala Kulturowa]] (28%) wygrywa wybory jako partia nowej wyobraźni. Ich przekaz – o potrzebie odnowienia tożsamości, wartości i sensu życia – trafia szczególnie do młodszych i artystów, zmęczonych nudą legalizmu. [[Blok Dyrektyw]] (25%) nie potrafi przekonać do siebie poza klasą średnią i urzędniczą, a [[Ludowy Front Dobrobytu]] (21%) boryka się z oskarżeniami o nieefektywność. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (12%) staje się reliktem przeszłości. Tangia po raz pierwszy w historii głosuje nie na program, ale na wizję sensu – i to zmienia krajobraz polityczny.
|-
| 10406 || 2 || [[Spirala Kulturowa]] || Spiralni || 31% || 63% || [[Spirala Kulturowa]] (31%) utrzymuje dominację jako głos wrażliwości, duchowości i odnowy symbolicznej, obiecując nowy paradygmat społeczny oparty na kulturze, edukacji i wspólnocie emocjonalnej. Ale wyborcy zaczynają też szukać nowej równowagi: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (20%) pojawiają się po raz pierwszy jako technokratyczna, ale głęboko etyczna siła, łącząca pragmatyzm z moralnym ładem – i budzą ogromne zainteresowanie. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (25%) nadal trzyma się mocno dzięki zakorzenieniu w lokalnych strukturach i lojalności społecznej. [[Blok Dyrektyw]] (11%) i [[Kontinuum Obywatelskie]] (8%) słabną, niezrozumiałe już dla pokolenia wychowanego na ideach, a nie procedurach. Tangia staje na progu rewolucji intelektualno-moralnej – nie tej krzykliwej, lecz wyciszonej, głęboko transformującej.
|-
| 10414 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 67% || Rząd zdominowany przez [[Ziemia i Niebo Ko'ari]], wsparty przez [[Blok Dyrektyw]], możliwe symboliczne włączenie Zjednoczonej Wspólnoty [[Ko'ari]].
Polityka będzie duchowo-etatystyczna, scentralizowana i moralizatorska, z ograniczoną tolerancją dla radykalnych eksperymentów i pluralizmu poznawczego.
Rozpoczyna się Epoka Polaryzacji, ale jeszcze w jej pierwszej fazie – zdominowanej przez wysokie morale, porządek i konsolidację.
|-
| 10422 || 3 || [[Mandat Harmonistów]]|| Centryści || 29% || 62% || Po ośmiu latach rządów etatystyczno-etycznej koalicji, społeczeństwo Tangii odsunęło "Ziemię i Niebo [[Ko'ari]]" od dominacji, zmęczone jej doktrynalnym tonem. Niespodziewanie pierwsze miejsce zdobył debiutujący [[Mandat Harmonistów]], partia umiarkowana i pragmatyczna, która skanalizowała frustrację społeczną. "[[Nowy Ruch Spiralny]]" utrzymał silną pozycję, korzystając z poparcia buntowniczej młodzieży. "[[Przyszłość Postludzka]]" pozostała niszową siłą elit, a "[[Zjednoczona Wspólnota [[Ko'ari]]]]" nie przekroczyła progu wpływu. Polityka na nadchodzącą kadencję zapowiada się jako koalicja centryzmu, technokratyzmu i miękkiej regeneracji po okresie moralnego rygoru.
|-
| 10430 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 29% || 68% || Polaryzacja społeczna nasiliła się — wybory zdominowały dwie silne siły: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (odbudowujące swój autorytet) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (rosnący dzięki buntowi pokoleniowemu i populistycznej energii). [[Mandat Harmonistów]] stracił część zaufania, oskarżany o bezideowość i kunktatorstwo w poprzedniej koalicji. "[[Przyszłość Postludzka]]" nie zyskała impetu, a mniejsze partie zostały zmarginalizowane. Zbliżone siły głównych bloków mogą zapowiadać trudną walkę o rząd i dalszą radykalizację debaty publicznej.
|-
| 10438 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 63% || Społeczeństwo Tangii popadło w głęboką polaryzację — scena polityczna została praktycznie zdominowana przez dwa przeciwstawne obozy: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (38%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (37%). Pozostałe partie zostały niemal zmiecione z areny — [[Mandat Harmonistów]] utracił wiarygodność, a posthumanistyczna alternatywa nie przebiła się poza marginalia. Wybory miały emocjonalny, niemal plebiscytowy charakter. Powstała nowa linia frontu ideologicznego, a sam proces tworzenia rządu może doprowadzić do ostrego kryzysu instytucjonalnego.
|-
| 10446 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 40% || 67% || Po latach dominacji ko'arystycznego porządku, [[Nowy Ruch Spiralny]] zdobył pierwsze miejsce (40%) i stanie przed próbą przekształcenia swojego spirytualistycznego buntu w realne rządzenie. [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (34%) zachowuje silną pozycję, ale po raz pierwszy znalazło się w defensywie, oskarżane o degenerację etycznego projektu. Reszta sceny politycznej została zmarginalizowana, z [[[[Mandat Harmonistów]]|Mandatem Harmonistów]] niemal nieobecnym. Spiralni mogą próbować stworzyć rząd oparty na emocji, decentralizacji i ideowej rewolcie — ale grozi im chaos i niestabilność. Nad [[Hanharai]] zbierają się burzowe chmury.
|-
| 10454 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 70% || [[Nowy Ruch Spiralny]] utrzymał pozycję lidera (36%), lecz tym razem [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (32%) nieco odbudowało morale i struktury. Nastroje społeczne pozostają spolaryzowane, ale zaczyna się widoczny wzrost zainteresowania trzecią drogą — zarówno [[Mandat Harmonistów]], jak i [[Przyszłość Postludzka]] odnotowały poprawę. Spiralni zaczynają odczuwać ciężar odpowiedzialności rządzenia, a ich decentralistyczny styl ściera się z rzeczywistością administracyjną. Wzmacnia się napięcie między rewolucyjnym tonem a instytucjonalnym oporem.
|-
| 10462 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 37% || 71% || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] odzyskało pozycję lidera (37%) i ponownie wysunęło się na czoło etyczno-instytucjonalnej ofensywy, próbując zahamować spiralne rozchwianie państwa. [[Nowy Ruch Spiralny]] (34%) pozostał blisko i nie stracił energii, ale jego rządy wywołały zmęczenie chaosem decyzyjnym i fragmentacją. Duopol trwa – inne partie mają trudności z przebiciem się ponad drugorzędną rolę, choć [[Przyszłość Postludzka]] i [[Mandat Harmonistów]] wciąż liczą na szansę w przyszłości. Państwo funkcjonuje w cyklach: kolejne wybory przynoszą zmianę kierownictwa, lecz nie zmieniają osi konfliktu.
|-
| 10470 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 72% || Wybory z 10470 EK potwierdziły stabilizację dwubiegunowego systemu: po raz kolejny zwyciężył [[Nowy Ruch Spiralny]] (36%), choć [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (33%) nie oddaje pola. Pozostałe partie utrzymały się w drugorzędnych rolach, bez zdolności przełamania duopolu. Społeczeństwo zaakceptowało rytm naprzemiennych rządów, choć cena za tę stabilność to ciągła polaryzacja i blokada reform strukturalnych. W tej fazie Ery 3 — polityka to już nie zmiana, lecz konflikt dwóch dominujących wizji.
|-
| 10478 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 70% || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] powraca na szczyt z wynikiem 38%, kontynuując naprzemienną dominację z Nowym Ruchem Spiralnym (35%). Partie spoza duopolu — jak [[Mandat Harmonistów]]i [[Przyszłość Postludzka]] — nie odzyskały znaczenia i pozostały na marginesie. Duopol przekształcił się w polityczne ciążenie: żadna nowa wizja nie potrafi przekroczyć progu masowego zaangażowania. W [[Hanharai]] trwa era stagnacyjnego konfliktu — z silnymi ośrodkami, ale brakiem przełomów.
|-
| 10486 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 36% || 68% || Choć [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] utrzymało prowadzenie (36%), to tym razem [[Przyszłość Postludzka]] wyraźnie się wzmocniła (14%) — zdobywając poparcie nowoczesnych elit i mieszkańców miast zmęczonych ideologicznym sporem. Spiralni (30%) zawarli z nimi nieformalną koalicję, tworząc blok progresywnej decentralizacji i innowacji. Choć nie przejęli władzy, zyskali większość moralną wśród młodszych pokoleń. Zaczyna się nowy podział — nie tylko etyczny i hierarchiczny, ale też pokoleniowy i poznawczy.
|-
| 10494 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 39% || 72% || Po serii poważnych skandali związanych z etyką badań i konfliktami interesów, [[Przyszłość Postludzka]] straciła wiarygodność i gwałtownie spadła do 7%. Liderem ponownie została [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (39%), odzyskując przewagę moralną i wyborczą. [[Nowy Ruch Spiralny]] (32%) zachował siłę, ale jego partner w progresywnym bloku osłabił całą formację. Nastroje społeczne zwróciły się ku powrotowi do bardziej uporządkowanego, konserwatywno-duchowego modelu. Duopol trwa – ale spirala nadziei po stronie alternatywy wyraźnie pękła.
|-
| 10502 || 3 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 28% || 75% || Nową siłą stał się [[Sojusz Technokratyczny]] (28%), który odciął się od symbolicznych i emocjonalnych konfliktów, odmawiając współpracy z dotychczasowym duopolem. [[Nowy Ruch Spiralny]] (26%) i [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (24%) po raz pierwszy nie kontrolują razem większości – co symbolicznie kończy epokę ich dominacji. [[Przyszłość Postludzka]] wypada z parlamentu, a jej elektorat rozpłynął się między reformatorów i abstynentów. Koalicje są trudne, niestabilne, a kraj wchodzi w okres ideowego przetasowania.
|-
| 10510 || 3 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 36% || 72% || W nową erę Tangia wchodzi z wyraźnym liderem: [[Sojusz Technokratyczny]] osiąga 36%, zdobywając uznanie dzięki skuteczności, chłodnemu pragmatyzmowi i antyemocjonalnej retoryce. [[Nowy Ruch Spiralny]] (21%) i [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (20%) spadają na pozycje sił historycznych, osłabionych wewnętrznymi podziałami i zmęczeniem społecznym. [[Mandat Harmonistów]] (10%) zyskuje drugą młodość jako opcja kompromisu. Nowe elity technokratyczne wchodzą do [[Hanharai]] z zamiarem przebudowy struktur, a nie dusz. Era 3 zaczyna się nie jako rewolucja, ale jako operacja inżynierii ustrojowej.
|-
| 10518 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 36% || 69% || [[Sojusz Technokratyczny]], który jeszcze osiem lat wcześniej dominował scenę, poniósł porażkę — zdobywając zaledwie 8%, oskarżany o arogancję, biurokratyczną izolację i brak wrażliwości społecznej. Władzę odzyskują dawni liderzy: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (36%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (31%), którzy zdołali odświeżyć retorykę i zmobilizować rdzenne elektoraty. [[Mandat Harmonistów]] (11%) rośnie jako centrowa alternatywa, lecz nadal nie jest kluczowym rozgrywającym. Społeczeństwo wraca do znanych form, rozczarowane eksperymentem systemowym, który okazał się skuteczny technicznie — lecz martwy ideowo.
|-
| 10526 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 34% || 70% || [[Mandat Harmonistów]]notuje najwyższy wynik od dekady (13%), przyciągając umiarkowanych wyborców zmęczonych jałowym konfliktem ideologicznym. Jednak scena nadal należy do klasycznego duopolu: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (34%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (33%) rywalizują o kształt przyszłości Tangii. [[Przyszłość Postludzka]] wraca do parlamentu, ale bez większego znaczenia. Sytuacja polityczna jest napięta, ale stabilna – ludzie nie ufają eksperymentom, wolą znanych przeciwników. Harmonistom jeszcze brakuje jednej fali, by przełamać dwubiegunowość.
|-
| 10534 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 72% || Po serii wewnętrznych sporów i niezręcznych kompromisów, [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] notuje spadek do 30%, oddając prowadzenie Nowemu Ruchowi Spiralnemu (36%). Spiralni wracają do władzy z energią odświeżonego przekazu i poczuciem misji naprawy błędów poprzedników. [[Mandat Harmonistów]] (13%) utrzymuje silną pozycję jako stabilna alternatywa, ale nadal bez potencjału dominacji. [[Przyszłość Postludzka]] odzyskuje niewielkie znaczenie, a elektorat znów opowiada się po jednej z dwóch wielkich osi ideowych. Duopol trwa, choć wciąż na granicy przesilenia.
|-
| 10542 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 35% || 73% || W najbardziej wyrównanych wyborach ostatnich dekad, [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] zdobywa 35%, pokonując [[Nowy Ruch Spiralny]] (34%) o ledwie jeden punkt procentowy. W kampanii postawiono na hasła odbudowy "moralnej równowagi państwa" po eksperymentach spiralnych. [[Mandat Harmonistów]] (11%) utrzymuje silną trzecią pozycję, ale nie decyduje o kierunku państwa. Społeczeństwo pozostaje głęboko spolaryzowane, lecz cykl naprzemiennych rządów przynosi wrażenie stabilizacji – nawet jeśli to tylko złudzenie. Mimo zmęczenia, duopol trwa i dominuje.
|-
| 10550 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 32% || 73% || Wybory kończące Erę 3 przynoszą zwycięstwo [[Nowy Ruch Spiralny|Nowego Ruchu Spiralnego]] (32%), ale całą scenę zdominował powrót [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (21%) pod wodzą charyzmatycznego lidera. Ich pragmatyczna i chłodno-racjonalna kampania trafiła do zmęczonych hałasem wyborców. [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (29%) nadal walczy o rząd dusz, ale ich styl zaczyna tracić świeżość. [[Przyszłość Postludzka]] nie przekracza progu i znika z [[Hanharai]] – symboliczny koniec ich epoki. Tangia wkracza w nową erę z trzema silnymi blokami i niepewną przyszłością koalicyjną.
|-
| 10558 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 27% || 77% || W nową epokę Tangia wchodzi z najbardziej otwartym układem od pokoleń: [[Spirala Horyzontu]] wygrywa wybory z wynikiem 27%, lecz nie dominuje. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) oraz [[Sojusz Technokratyczny]] (22%) razem tworzą nowe centrum z instytucjonalnym autorytetem, lecz nie potrafią zbudować większości. [[Radykalny Front Emergencji]] (12%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (9%) stanowią nowe bieguny tożsamościowe – buntowniczy i empatyczny. Stare nazwiska zniknęły z kart wyborczych, ale konflikty przeszłości mutują w nowe napięcia. Era 4 właśnie się rozpoczęła – z pluralizmem, lecz bez stabilizacji.
|-
| 10566 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 32% || 77% || [[Spirala Horyzontu]] triumfuje z wynikiem 32%, ugruntowując swoją pozycję jako dominującej siły w początkowej fazie Ery 4. Jej narracja o duchowej równowadze, zdecentralizowanym społeczeństwie i wspólnotowym oddechu trafiła do wielu środowisk — od artystów po prowincjonalne klasy średnie. [[Sojusz Technokratyczny]] (24%) i [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (20%) trzymają się mocno, ale to spiraliści narzucają ton debacie. Słabsze wyniki notują radykałowie i empatyczni reformatorzy — ich czas jeszcze nie nadszedł. Jednak zbyt szybki wzrost w młodej epoce rzadko trwa wiecznie...
|-
| 10574 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 26% || 78% || Po latach narzekań na dawną dominację Ko'arystów, [[Spirala Horyzontu]] wreszcie miała pełnię władzy – i... zaprzepaściła ją. Arogancja, nepotyzm, złamania procedur i porzucenie własnych ideałów doprowadziły do dramatycznego spadku poparcia do 18%. Wyborcy masowo przenieśli się do [[Obywatelski Blok Rekompozycji|Obywatelskiego Bloku Rekompozycji]] (26%) i [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (26%), którzy teraz muszą udowodnić, że potrafią nie tylko punktować błędy innych, ale także rządzić. Coraz więcej głosów trafia też do [[Fala Odrodzenia Ludzkiego|Fali Odrodzenia Ludzkiego]] i [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]], którzy po cichu rosną na skrajach sceny. Władza spirali została zachwiana – a w narodzie rośnie apetyt na reformę.
|-
| 10582 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 74% || [[Sojusz Technokratyczny]] zdobywa 34% i formuje rząd większościowy – największy sukces tej formacji od czasu jej reaktywacji. Wyborcy nagrodzili pragmatyzm, dyscyplinę i skuteczność — w czasach zmęczenia duchową retoryką i chaosem poprzedników. [[Spirala Horyzontu]], zaledwie cztery cykle po szczycie, spada do 14% – wyborcy nie wybaczyli hipokryzji i złamanych obietnic. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (24%) nadal silny, ale zepchnięty do roli rozsądnej opozycji. Tylko cud mógłby teraz przywrócić Spiralnych do centrum sceny politycznej... albo katastrofa systemu.
|-
| 10590 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 71% || [[Sojusz Technokratyczny]] utrzymuje pełnię władzy z wynikiem 34%, kontynuując projekt efektywnego, inżynieryjnego zarządzania państwem. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (25%) stopniowo odbudowuje zaufanie jako opozycja merytoryczna, gotowa do przejęcia odpowiedzialności. Radykalne i etyczne skrzydła – Front Emergencji i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] – powoli zyskują głos w debacie. [[Spirala Horyzontu]] balansuje na granicy znaczenia politycznego, wciąż nieodbudowana po wcześniejszym upadku. Epoka systemowców trwa – ale społeczne napięcie wciąż gdzieś się tli.
|-
| 10598 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 30% || 68% || Po wielu latach spokojnych rządów, wyborcy czują znużenie – frekwencja maleje, a dominacja [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (30%) przestaje mobilizować emocje. Mniejsze partie zyskują – [[Radykalny Front Emergencji]] (14%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (12%) przebijają się z narracjami o autentyczności i trosce o wartości. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) pozostaje stabilny, choć nadal nie zdołał zbudować wizji dominującej. [[Spirala Horyzontu]] (10%) utrzymuje niszę, ale bez nadziei na szybki powrót. Technokraci wciąż rządzą – dzięki dyscyplinie, skuteczności i słabości konkurencji, nie dzięki entuzjazmowi mas.
|-
| 10606 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 30% || 67% || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] notuje najlepszy wynik w swojej historii – 18% – a jej entuzjastyczni wyborcy ogłaszają "koniec epoki technokratów". Rzeczywistość okazuje się jednak mniej przełomowa: [[Sojusz Technokratyczny]] utrzymuje przewagę z wynikiem 30%, spokojnie kontynuując swoje rządy. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (21%) i [[Radykalny Front Emergencji]] (12%) nadal nie potrafią zbudować silnej alternatywy. Choć FOL wzbudza emocje, to nadal nie przekonuje umiarkowanego centrum. Wielu mówi o zmianie – ale zmiana jeszcze nie nadeszła.
|-
| 10614 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 37% || 66% || [[Sojusz Technokratyczny]] zdobywa rekordowe 37% i rządzi niemal bezdyskusyjnie. Kraj rozwija się stabilnie, budżet jest zrównoważony, indeksy gospodarcze rosną, a... polityka przestaje być tematem rozmów. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (19%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) starają się przypomnieć ludziom o wartościach i emocjach, ale społeczeństwo wydaje się znieczulone na przekaz niepraktyczny. Po latach napięć i skandali, cisza i przewidywalność okazują się mieć największy elektorat. Dla wielu to idealna sytuacja – dla innych zapowiedź nadchodzącej próżni.
|-
| 10622 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 66% || Choć [[Sojusz Technokratyczny]] nadal wygrywa z wynikiem 34%, drobny skandal z udziałem ministra infrastruktury uderzył w ich reputację "bezbłędnej maszyny". [[Spirala Horyzontu]] (13%) wykorzystuje ten moment do odświeżenia swojej obecności — nie wraca triumfalnie, ale znów jest widoczna. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (20%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) umacniają swoje pozycje jako siły rozsądku i etyki. [[Radykalny Front Emergencji]] pozostaje żywą, ale izolowaną siłą. Wydaje się, że hegemonia technokratów może osłabnąć – o ile ktoś rzeczywiście potrafi ich zastąpić.
|-
| 10630 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 28% || 66% || Po drugim w krótkim czasie skandalu – tym razem dotyczącym konfliktu interesów w sektorze energetycznym – [[Sojusz Technokratyczny]] spada do 28%, choć wciąż wygrywa. [[Radykalny Front Emergencji]] (17%) zyskuje na gniewie społecznym, ale jego liderzy ostrożnie unikają triumfalizmu. Reszta sceny nie pozostaje bierna – Obywatelski Blok (21%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) zwiększają swój udział, licząc na scenariusz koalicyjny. [[Spirala Horyzontu]] (13%) odbudowuje się powoli, unikając medialnych ekscesów. Wzrost napięcia nie oznacza jeszcze przesilenia – ale dominacja technokratów po raz pierwszy wygląda na kruchą.
|-
| 10638 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 26% || 69% || [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa aż 23%, zaskakując wielu komentatorów – jego lider okazał się nie tylko gniewny, ale i pragmatyczny. Front zyskuje wśród średnio wykształconych i ludzi zmęczonych profesjonalnym językiem technokratów, którzy stopniowo tracą kontakt z masami (26%). Obywatelski Blok (20%) i inne formacje szukają swojego miejsca, nie wiedząc, czy iść z systemem, czy z buntem. Technokraci stają się nerwowi, widząc w Emergencji nie tylko chwilowy sprzeciw, lecz potencjalny nowy biegun władzy. Tangia stoi na progu możliwej mijanki albo nowego duopolu.
|-
| 10646 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 27% || 72% || Po kilkunastu latach dominacji, [[Sojusz Technokratyczny]] (26%) ustępuje miejsca nowej sile: [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa 27% i tworzy rząd. Poparcie zbudowane na emocji, determinacji i języku bliskim ludziom zadziałało — nawet bez większości absolutnej, Front uzyskał legitymację zmian. Technokraci, zaskoczeni precyzyjnym uderzeniem, przechodzą do defensywy. Obywatelski Blok i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (razem 32%) będą języczkiem u wagi w każdej większej decyzji. Tangia właśnie wkroczyła w erę nowego politycznego języka — a stary system zadrżał.
|-
| 10654 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 30% || 71% || Po objęciu władzy, [[Radykalny Front Emergencji]] (30%) rozpoczął ujawnianie dokumentów z czasów rządów Sojuszu — i wybuchła bomba: korupcja systemowa, sieci wpływów, manipulacja przetargami. [[Sojusz Technokratyczny]] (18%) ponosi dotkliwe konsekwencje, tracąc wiarygodność u umiarkowanych wyborców i autorytet elitarnych mediów. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (22%) staje się silnym pretendentem do roli "rozsądnej opozycji" wobec radykalnych rządów. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] i [[Spirala Horyzontu]] umacniają się jako głos sumienia – ale to RFE nadaje teraz rytm. Po raz pierwszy od dekad Tangia żyje polityką nie z obowiązku, lecz z emocji.
|-
| 10662 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 29% || 68% || [[Radykalny Front Emergencji]] (29%) przeprowadza ofensywę instytucjonalną – obsadza swoimi ludźmi media publiczne, wymienia kierownictwa sądów, marginalizuje niezależnych urzędników. Choć protesty elit rosną, społeczne poparcie trzyma się mocno dzięki programowi hojnych świadczeń socjalnych, dodatków regionalnych i obietnic obywatelskiej rekompensaty. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (24%) bije na alarm, ale nie potrafi zmobilizować większości. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (15%) zyskuje na roli moralnej alternatywy, lecz to emocjonalny przekaz Emergencji dominuje przekaz. Tangia zaczyna dryfować w kierunku miękkiego autorytaryzmu – z szerokim uśmiechem i przelewem na konto.
|-
| 10670 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 32% || 68% || [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa 32% i rządzi pewnie, korzystając z efektów trwałego dobrobytu odziedziczonego po technokratach. Choć elity grzmią o "rozpadających się instytucjach", większość obywateli dostrzega przede wszystkim coroczne dodatki socjalne, wsparcie lokalnych usług i darmowy transport. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (22%) próbuje przywrócić debatę o zasadach, ale nie trafia w nastrój społeczny. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (16%) buduje pozycję jako głos etycznej regeneracji, lecz bez masowego przebicia. Dla obywateli Tangii rok 10670 to nadal czas zadowolenia – i nikt nie myśli o rachunkach przyszłości.
|-
| 10678 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 28% || 67% || Śmierć charyzmatycznego lidera [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]] (28%) zakończyła epokę emocji — jego następca prezentuje się jak "technokrata z duszą", próbując pogodzić idealizm partii z nadchodzącymi problemami gospodarczymi. Choć budżet zaczyna trzeszczeć, żadne świadczenia nie są cofane, a polityka przekupstwa społecznego trwa — przynajmniej dopóki światowa gospodarka nie zwolni. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) szykuje się do przejęcia władzy, ale jeszcze nie przekonuje mas. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (17%) umacnia swoją pozycję jako moralna alternatywa, a reszta sceny politycznej czeka. Tangia balansuje — nie na krawędzi, ale na dachu budynku, patrząc w niebo, udając że nie ma grawitacji.
|-
| 10686 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 30% || 71% || Kiedy światowy kryzys ogarnia [[Secht]], Buanię i inne regiony, Tangia – niegdyś postrzegana jako stabilna – okazuje się bardziej krucha niż myślano. Inflacja wybucha, import zamiera, a społeczeństwo traci wiarę w zdolność rządu do zarządzania skutkami. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (30%) wskakuje na pozycję lidera jako jedyna partia postrzegana jako odpowiedzialna i przygotowana na kryzys. Emergenci (22%) bronią się zdolnym liderem, ale dziedzictwo ich poprzednika ciągnie ich w dół. Tangia staje na rozdrożu – czy odbuduje instytucje, czy poszuka kolejnego mitu zbawienia?
|-
| 10694 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 31% || 72% || Choć inflacja powoli maleje, społeczeństwo Tangii płaci za to cenę: gwałtownie rosnące stopy procentowe, brutalne ograniczenia i pełne przejęcie autorytarnych narzędzi po Emergentach. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (31%) nie reformuje państwa – tylko centralizuje i bezlitośnie zwala całą winę na swoich poprzedników. Wyborcy, choć zmęczeni, jeszcze dają kredyt zaufania, licząc na stabilizację. Emergenci (21%) nie odzyskują gruntu, a [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (18%) przejmuje emocjonalne centrum – jako ruch społeczny z nową wrażliwością. Tangia wychodzi z kryzysu... ale wchodzi w nowy konflikt pokoleniowy i aksjologiczny.
|-
| 10702 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 30% || 71% || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (34%) wygrywa nie tylko parlament, ale i prezydenturę, zyskując pełnię władzy i mandat do naprawy państwa. W szybkim tempie przeprowadza reset sądownictwa, odpolitycznienie mediów i korekty legislacyjne – nie bez oporu, ale z poparciem społecznym. Gospodarka odbija, a społeczeństwo, porównując się do upadającego [[Secht]]u czy chaotycznej [[Buania|Buanii]], czuje się względnie bezpieczne. Emergenci (19%) pozostają osłabieni, a FOL (18%) nadal rośnie jako siła wyrażająca wartości, nie interesy. Wyborcy widzą błędy władzy – ale też widzą efekty.
|-
| 10710 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 27% || 70% || Choć [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (30%) wciąż przewodzi, jego wizerunek zbawcy kraju zaczyna się kruszyć – pierwsze poważne skandale psują wrażenie czystości i skuteczności. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (20%) niemal dogania [[Radykalny Front Emergencji]] (21%), co pokazuje, że społeczeństwo zaczyna dzielić się nie tylko według interesów, ale i wartości. Technokraci (13%) przypominają o sobie jako opozycja merytoryczna, ale nadal bez magnetyzmu. Coraz mniej ludzi wierzy, że samo "wyciągnięcie kraju z kryzysu" wystarczy, by utrzymać władzę – nadchodzi czas polityki przyszłości, nie przeszłości.
|-
| 10718 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 26% || 68% || Tangia wchodzi w nową fazę – kończy się era dominacji jednej czy dwóch partii, a scena polityczna się fragmentaryzuje. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (26%) zyskuje zaufanie wyborców jako etyczna, ale realistyczna alternatywa, trafiając do zmęczonych brutalnością i bezdusznością ostatnich dekad. Obywatelski Blok (26%) nadal silny, ale nie potrafi narzucić przyszłościowej narracji. Emergenci, technokraci i spiraliści balansują w granicach swoich nisz. W [[Hanharai]] coraz częściej mówi się o rządach wielopartyjnych, kontraktowych, opartych na delikatnych kompromisach – nie o dominacji.
|-
| 10726 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 27% || 69% || Po latach mozolnego wzrostu i żmudnej pracy na poziomie lokalnym, [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (27%) przejmuje prowadzenie — ledwo, ale wystarczająco. Obywatelski Blok (25%) traci na zmęczeniu i wewnętrznych niejasnościach, a ich etatowy przekaz o odpowiedzialności już nie wystarcza. Emergenci (18%) nadal nie odzyskali narracyjnej świeżości, a technokraci i spiraliści dryfują. FOL nie ma większości, ale symbolika ich zwycięstwa elektryzuje młodsze pokolenia i środowiska etyczne. Tangia budzi się do innej polityki – bardziej cichej, miękkiej, świadomej.
|-
| 10734 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 26% || 69% || FOL (26%) miała szansę wprowadzić nową jakość, ale jej rządy okazały się... nijakie. Moralny ton kampanii nie przełożył się na skuteczność ustawodawczą ani spójność przekazu – zbyt wiele kompromisów, zbyt mało wyrazistości. Obywatelski Blok (25%) i Emergenci (19%) obserwują z boku, nie atakując zbyt ostro – czekają na samozapadnięcie się rywala. Technokraci i spiraliści nadal obecni, ale bez większego znaczenia. Społeczeństwo zaczyna pytać: czy jakakolwiek partia potrafi jeszcze naprawdę rządzić?
|-
| 10742 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 24% || 71% || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (24%) nie udźwignęła oczekiwań – moralność i łagodność nie wystarczyły, by utrzymać energię społeczną. Obywatelski Blok (24%) powraca jako rozsądna siła, ale bez dawnej dynamiki. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) próbuje odzyskać ogień, ale wciąż płonie tylko dogasającym płomieniem. Tymczasem technokraci i spiraliści zyskują po równo – każdy po 12%, co pokazuje rozdrobnienie i zmęczenie społeczeństwa wielkimi wizjami. Tangia stoi w miejscu – i czeka, aż ktoś wreszcie powie coś naprawdę nowego.
|-
| 10750 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 22% || 71% || W politycznej próżni, gdzie ani FOL (22%), ani OBR (22%) nie potrafią zdobyć dominacji, niespodziewanie wracają spiraliści – [[Spirala Horyzontu]] notuje 17%, przyciągając młodsze pokolenie hasłami o harmonii, duchowości i wspólnotowości w dobie chaosu cywilizacyjnego. Ich powrót nie jest rewolucyjny, ale czysto emocjonalny i językowo miękki, co daje efekt świeżości. Technokraci i Emergenci dryfują, a scenę znowu definiują idee, a nie tylko reakcje na poprzedników. Tangia być może nie zna odpowiedzi – ale znów zadaje pytania.
|-
| 10758 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 21% || 72% || [[Spirala Horyzontu]] (22%) wyrasta na pierwszą siłę – i to nie przez spryt ani ataki, lecz przez język zaufania, wartości i spokoju. W zmęczonym, przesyconym polityką społeczeństwie, przekaz o wspólnocie i duchowej regeneracji trafia w punkt. FOL i OBR (po 21%) stają się "partiami poprzedniego sezonu", a technokraci i Emergenci gasną w cieniu rosnącego ruchu ideowego. Tangia wchodzi w nową epokę — łagodną, kulturową, być może iluzorycznie harmonijną. Ale czy harmonia wytrzyma kontakt z rzeczywistością?
|-
| 10766 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 26% || 71% || [[Spirala Horyzontu]] (26%) nie tylko utrzymuje pozycję lidera, ale też umacnia swoje kadry i przekaz – o wspólnocie, ekologii, medytacji i sensie. Rządzą spokojnie, niekonfrontacyjnie, operując symbolami zamiast dekretami. FOL (20%) i OBR (20%) wydają się zagubione, próbując kopiować miękki styl Spirali, ale bez autentyczności. Społeczeństwo nie oczekuje cudów – wystarczy, że jest "przyjemnie i niegłośno". Tangia wydaje się dryfować ku łagodnej stagnacji – czy raczej nowemu duchowemu renesansowi?
|-
| 10774 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 23% || 70% || [[Spirala Horyzontu]] (23%) nie potrafiła przekuć entuzjazmu w konkrety – ludzie lubią ich narrację, ale coraz bardziej dostrzegają brak rezultatów. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (22%) odrabia straty, ponownie pozycjonując się jako "poważna duchowość zamiast ezoteryki". OBR (21%) powraca do centrum sceny jako głos pragmatyzmu, choć nadal bez pasji. Emergenci i technokraci dryfują, a niezdecydowanie wyborców rośnie. Tangia znów wchodzi w okres wahania — żadna idea nie dominuje, żadna też nie znika.
|-
| 10782 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 27% || 69% || FOL (27%) odzyskuje pierwszeństwo, oferując spójność moralną i prospołeczną narrację w czasach letargu. Tangia faktycznie się bogaci – wzrost gospodarczy jest realny, ale tak powolny i równomierny, że dla przeciętnego obywatela niewidoczny. [[Spirala Horyzontu]] (20%) i OBR (20%) nie potrafią wyjść poza grono swoich stałych sympatyków. Emergenci i technokraci pozostają na marginesie, a scena wydaje się gotowa na nowe przetasowania. Kraj rozwija się, ale społeczeństwo... czuje stagnację.
|-
| 10790 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 30% || 71% || Po dewastującym huraganie, który pustoszy wyspy [[Akeira]] i [[Hiranea]], Tangia reaguje natychmiast: pomoc humanitarna, wsparcie logistyczne i symboliczne zjednoczenie językowe i historyczne. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (30%) prowadzi działania z empatią, pokorą i skutecznością, co przynosi jej rekordowe poparcie. [[Spirala Horyzontu]] (21%) również zyskuje, dzięki retoryce wspólnotowości i duchowego powiązania regionu. Pozostałe partie, w tym OBR i Emergenci, pozostają niewyraźne i reaktywne, bez jasnego przekazu. Tangia na chwilę znów czuje sens tego, że jest razem.
|-
| 10798 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 25% || 71% || Po fali solidarności pojawiają się codzienne problemy – rodziny, które otworzyły domy dla uchodźców, nie otrzymują żadnego wsparcia, a lokalna biurokracja zawodzi. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) i Obywatelski Blok (22%) zyskują, podsycając poczucie krzywdy i wzywając do porządku. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (25%) nadal prowadzi, ale utrata przewagi jest wyraźna. [[Spirala Horyzontu]] (18%) nie potrafi odpowiedzieć na konserwatywny zwrot. Tangia kołysze się między etyką wspólnoty a potrzebą osobistego komfortu.
|-
| 10806 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 34% || 68% || W obliczu epidemii pustoszącej [[Secht]], Buanię i Pinu, Tangia pod wodzą FOL (34%) zamyka się całkowicie – ale jednocześnie organizuje szeroko zakrojoną pomoc zagraniczną, finansową i technologiczną. To rzadki moment, gdy konserwatyści, liberałowie i humaniści zgodnie przyznają: "zrobili to dobrze". [[Spirala Horyzontu]] (18%) i inne partie milkną wobec skuteczności działań. OBR i Emergenci nie nadążają z reakcją. Tangia nie tylko przetrwała – stała się punktem odniesienia moralnego i politycznego w regionie.
|-
| 10814 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 38% || 68% || Szybka izolacja wyspy Kaori, wyprzedzające decyzje i błyskawiczne wdrożenie szczepionki sprawiają, że Tangia przechodzi epidemię niemal bez strat. FOL (38%) triumfuje politycznie i moralnie – jako partia przewidująca, skuteczna i bliska ludziom. Świat patrzy z zazdrością, a wielu zaczyna rozważać emigrację do Tangii. Inne partie – Spirala, OBR, Emergenci – po prostu istnieją, ale nie mają już mocy narracyjnej. Tangia nie tylko wygrała z wirusem – stała się mitem politycznym nowego stulecia.
|-
| 10822 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 28% || 69% || Po sukcesie pandemicznym Tangia otwiera granice – i zalewana jest falą migracji, która szybko okazuje się społecznym wyzwaniem. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (28%) nadal stawia na dialog, ale społeczeństwo nie chce rozmawiać z gangami i agresją. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) oraz OBR (22%) szybko zyskują, oferując narrację porządku, bezpieczeństwa i przywrócenia kontroli. Spirala i technokraci bledną. Tangia przestaje być mitem – a staje się rzeczywistym społeczeństwem z prawdziwymi problemami.
|-
| 10830 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 25% || 72% || [[Radykalny Front Emergencji]] (25%) i [[Spirala Horyzontu]] (17%) zaczynają wygrywać narrację: o porządku, integracji przez dyscyplinę i kulturze narodowej. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (24%) próbuje odzyskać równowagę, ale nie potrafi pogodzić swoich ideałów z rosnącym społecznym lękiem. OBR (18%) i technokraci (8%) dryfują w cieniu silniejszych emocji. Wraz z rozrostem gett i niekontrolowanych stref miejskich, Tangia nie chce być już wzorem – chce być bezpieczna.
|-
| 10838 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 31% || 72% || Emergenci (31%) przejmują władzę dzięki unikalnej kombinacji siły i empatii: brutalne getta są likwidowane, a równolegle prowadzone są akcje humanitarne, medyczne i integracyjne. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (22%) przegrywa z realiami – idealizm przegrywa z pragmatyzmem. [[Spirala Horyzontu]] (14%) staje się konserwatywnym towarzyszem, ale bez ambicji rządzenia. Społeczeństwo aprobuje działania, choć z rezerwą – ludzie pamiętają historię i uważnie obserwują każdy krok nowych rządzących. Tangia wkracza w okres silnego państwa z ludzką twarzą... na razie.
|-
| 10846 || 4 || [[Ład Światła]] || Socjaldemokraci || 28% || 71% || [[Ład Światła]] (28%) wchodzi z impetem na scenę, przejmując schedę po FOL, ale redefiniując ją jako ruch oświecenia moralnego, ładu cywilizacyjnego i duchowej odpowiedzialności. W tle pojawia się nowa siła – [[Kontinuum Welonu]] (14%) – skupiona bardziej na eterycznej ciągłości cywilizacji niż na polityce dnia codziennego. Ich pozycja rośnie wśród młodych, ale jeszcze nie w centrum. [[Radykalny Front Emergencji]] (21%) krytykuje "naiwność" LŚ, ale sam nie oferuje lepszej wizji przyszłości poza porządkiem. Technokraci (11%) milkną wobec tematów moralnych i wojennych, a OBR (17%) pozostaje cieniem dawnej siły.

Tymczasem świat staje w ogniu – w odległym kraju dochodzi do aktu ludobójstwa. Społeczność międzynarodowa szuka kogoś z autorytetem moralnym – wybór pada na Tangię. [[Ład Światła]] godzi się na utworzenie koalicji wojskowej pod tangijskim przewodnictwem, ale pojawia się pytanie: czy Tangia, kraj pokoju i filozofów, potrafi wysłać żołnierzy na wojnę? W mediach rośnie napięcie, ale też duma – Tangia chce pomóc... ale nie umie walczyć. To będzie test nie tylko siły państwa, ale jego duszy.
|-
| 10854 || 5 || [[Ład Światła]] || Socjaldemokraci || 28% || 72% || Tangia odniosła zwycięstwo – precyzyjne uderzenia lotnicze, cybernetyczna dominacja i niemal zerowe straty wśród ludności cywilnej stawiają ją jako wzorzec wojny nowej generacji. Choć nieliczne operacje lądowe miały miejsce, to właśnie dowódcy powietrzni i oficerowie bezpieczeństwa cyfrowego stali się nowymi bohaterami narodowymi. [[Ład Światła]] (28%) zachowuje przywództwo, głównie dzięki moralnemu tonowi działań i naciskowi na ochronę cywilów. [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] (20%) zyskuje wśród tych, którzy chcą, aby Tangia szła dalej, głębiej, szybciej.

[[Protokół Nowego Zarządzania]] (18%) zdobywa uznanie za kompetencje i strategiczne myślenie. [[Sojusz Technokratyczny]] (14%) wraca z cienia, korzystając z własnych zasług w planowaniu cyberataków. [[Splot Tawira]] (12%) staje się rzecznikiem wojskowego idealizmu, a niektórzy mówią o powrocie "cnoty heroicznej". Ludzie są dumni, ale też zaniepokojeni – czy Tangia stanie się siłą okupacyjną, czy humanitarnym mentorem? Nowe partie nie pytają, czy Tangia będzie prowadzić świat – pytają, jak długo i na jakich warunkach.
|-
| 10862 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 24% || 73% || [[Protokół Nowego Zarządzania]] (24%) zyskuje jako siła strategiczna, która umie kończyć wojny i zarządzać nowym ładem. [[Ład Światła]] (22%) traci nieco, ale nadal cieszy się poparciem za swoje humanitarne działania. [[Splot Tawira]] (16%) przejmuje rolę dawnych technokratów – jako struktura zarządzania, logistyki i cyberbezpieczeństwa. [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej|Synteza]] (18%) i [[Kontinuum Welonu]] (10%) reprezentują bardziej aksjologiczne skrzydła – jeden idzie w stronę obywatelskiej dyscypliny, drugi w stronę metafizycznej ciągłości. Tangia pozostaje silna, ale społeczeństwo ma coraz bardziej wyrafinowane pytania o to, czym jest siła i jak ją wykorzystać.
|-
| 10870 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 26% || 73% || Po latach zachwytu nad nowo odkrytą siłą FTI, społeczeństwo i klasa polityczna dochodzą do przesytu. Tangia nie walczyła sama, nie starła się z równym przeciwnikiem, a jej zwycięstwo było możliwe tylko dzięki przewadze technicznej i wsparciu koalicjantów. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (26%) zwycięża minimalnie, reprezentując chłodny rozsądek i przypominając, że wojna była wyjątkiem, nie nowym wzorcem działania. [[Ład Światła]] (25%) zyskuje szacunek, ale nie dość siły, by ponownie przewodzić. Tangia staje się świadoma własnej siły – i nieufna wobec własnych emocji.
|-
| 10878 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 25% || 73% || Choć świat regularnie prosi Tangię o interwencję w różnych ogniskach zapalnych, FTI odmawia lub angażuje się tylko symbolicznie i z sojusznikami. Mimo tego – albo właśnie dlatego – [[aotai]] staje się podstawową walutą rezerwową w bankach centralnych wielu krajów, co wzmacnia jej kurs do rekordowych poziomów. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (25%) utrzymuje przewagę jako gwarant rozsądku i stabilności, ale [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] (21%) zyskuje wśród eksporterów i klasy średniej zaniepokojonej silną walutą. [[Ład Światła]] (22%) traci tempo, nie nadążając za zmianami ekonomicznymi. Tangia przeżywa złoty moment – ale złoto bywa ciężarem.
|-
| 10886 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 23% || 73% || Aotai jest silna jak nigdy – ale zbyt silna, by pozwolić Tangii oddychać swobodnie. Eksporterzy walczą o przetrwanie, prowincje ubożeją, a kraj zaczyna się dzielić na klasę nabywców i klasę niepotrzebnych. [[Kontinuum Welonu]] (23%) rośnie w siłę jako nowa spirala, odrzucająca zarówno kult potęgi, jak i centralny racjonalizm. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (21%) i Synteza (13%) tracą grunt – zbyt silnie związani z dominującą gospodarką, która już nie służy wszystkim. Tangia zyskuje na wykresach – ale traci we własnych oczach.
|-
| 10894 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 26% || 72% || Rząd Tangii zaskakuje wszystkich – interweniuje, by celowo osłabić aotai. Rynki finansowe są niezadowolone, ale w kraju eksporterzy odzyskują grunt, a społeczne napięcia zaczynają ustępować. [[Kontinuum Welonu]] (26%) kontynuuje wzrost jako głos tych, którzy uważają, że równowaga powinna być wartością nadrzędną. Protokół (20%) odzyskuje nieco zaufania, pokazując elastyczność, ale [[Splot Tawira]] (11%) i Synteza (14%) nie potrafią odczytać nowych priorytetów społecznych. Tangia uczy się zarządzać własnym sukcesem – i wie, że zbyt twarda waluta potrafi złamać ludzi.
|-
| 10902 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 31% || 94% || Wprowadzenie obowiązkowego głosowania radykalnie zwiększa frekwencję – i niesie nieprzewidywalne skutki. Część obywateli, niezainteresowanych polityką, głosuje przypadkowo lub protestacyjnie, co wyraźnie wzmacnia [[Kontinuum Welonu]] (31%). Protokół (18%) i [[Ład Światła]] (20%) próbują zachować powagę, ale to nie czas na umiarkowanie. [[Kontinuum Welonu|Welon]] jawnie wspiera zmianę prawa – nie z miłości do demokracji, ale jako narzędzie oddolnej mobilizacji. Tangia przeżywa nową falę radykalnego idealizmu, niekoniecznie popartego treścią – ale z pewnością potężnego.
|-
| 10910 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 26% || 96% || Okazuje się, że [[Kontinuum Welonu]], choć charyzmatyczne w opozycji, nie radzi sobie z ciężarem realnego zarządzania. Gospodarka staje w miejscu, retoryka przestaje działać, a naród patrzy w stronę [[Splot Tawira|Splotu Tawira]] (26%), który powraca z odważnym, technokratycznym planem. Ich obietnica: cyfrowa automatyzacja, cybernetyczna kontrola produkcji i odbudowa konkurencyjności eksportowej – działa. Protokół i [[Ład Światła]] trzymają się na średnim poziomie, Synteza niemal zanika. Tangia na nowo wierzy w technikę – nie w symbole.
|-
| 10918 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 32% || 97% || Podczas gdy inne kraje nie potrafią zaadaptować [[Ko'ari]], Tangia zadaje sobie pytanie: czy to kwestia języka? historii? struktury społeczeństwa?. Tymczasem [[Splot Tawira]] (32%) nie rozmyśla, tylko buduje. [[Rangfen-Ara]] – nowa cyberprzestrzeń doświadczania zbiorowej świadomości – i Feu Yul, majestatyczna orbitalna stacja badawczo-społeczna, zmieniają sposób myślenia o ludzkich granicach. Ludzie są zachwyceni – nawet jeśli młodzież uzależnia się od cyfrowej obecności, to społeczeństwo działa sprawniej niż kiedykolwiek. Tangia nie eksportuje już filozofii – eksportuje przyszłość.
|-
| 10926 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 26% || 97% || Zachwyt nad [[Rangfen-Ara]] przeradza się w elektroniczny obłęd. Ludzie przestają pracować, systemy stają się zbyt skomplikowane, by je "odinfekować" – a cybernetyczna świadomość uzależnia. Produktywność Tangii spada, a świat zewnętrzny kpi z jej technologicznego hedonizmu. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (26%) odzyskuje władzę jako głos rozsądku i przywracania porządku. [[Splot Tawira]] (19%) musi odejść – nawet ich własne dzieło ich przerosło.
|-
| 10934 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 31% || 97% || Histeria wokół [[Rangfen-Ara]] ogarnia społeczeństwo – dzieci uzależnione, dorośli nieproduktywni, systemy niestabilne. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (31%) dochodzi do władzy i wprowadza delegalizację Cyberprzestrzeni – choć egzekwowanie prawa jest trudne i często nieskuteczne. Tangia jednak omija światowy kryzys finansowy, co wzmacnia zaufanie do rządu i jego działań. [[Splot Tawira]] (20%) nieco się odbudowuje, próbując prezentować nową, "odpowiedzialną" twarz. W kraju wraca przekonanie: silne zarządzanie i rozsądek to teraz waluta bardziej wartościowa niż innowacja.
|-
| 10942 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 27% || 97% || Z czasem społeczeństwo nauczyło się korzystać z [[Rangfen-Ara]] rozsądnie – ograniczenia dla młodzieży działają, a dorośli włączają cyberprzestrzeń w pracę i rozwój. Tangia znów się bogaci, ale radość psują koszty mieszkań, spadek dzietności i starzejące się społeczeństwo. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (27%) traci nieco poparcia, bo nie ma jasnych rozwiązań dla tych problemów. [[Splot Tawira]] (26%) wraca do siły jako wizjonerzy nowej urbanistyki i efektywności społecznej. Ludzie chcą żyć nowocześnie – ale nie samotni i bezdzietni.
|-
| 10950 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 30% || 97% || [[Kontinuum Welonu]] (5%) pogrąża się w chaosie po serii skandali, sabotaży i zarzutów prawnych – grozi im delegalizacja. Tangia tymczasem błyszczy: nieinterwencyjna, ale gotowa, dyskretna, ale nuklearna, muzyczna i medialna hegemonia T-Popu i animacji czyni z niej imperium młodzieży. [[Splot Tawira]] (30%) i Protokół (29%) dzielą między sobą przyszłość Ery 6 – cybernetyczna doskonałość kontra konserwatywna stabilność. [[Ład Światła]] i Synteza pozostają w cieniu. Świat boi się Tangii... ale dzieci tego świata – tańczą do jej piosenek.
|-
| 10958 || 6 || [[Sojusz Ko'ari]] || Legaliści || 28% || 97% || [[Sojusz Ko'ari]] (28%) zwycięża jako symbol nowego ładu moralno-etycznego, łącząc duch [[Ko'ari]] z wysoką sprawczością administracyjną. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (24%) imponuje dynamiczną wizją decentralizacji, ale nie przekonuje jeszcze wszystkich do swojej strukturalnej amorficzności. [[Przymierze Tawira]] (19%) podnosi się z cienia [[Rangfen-Ara]] i odzyskuje status jako ekspercka siła infrastrukturalna. [[Autorytet Siatki Światła]] (11%) nie rezygnuje z duchowych fundamentów, lecz traci impet. [[Gałąź Kontynuum]] (8%) balansuje na granicy przetrwania, nękana skandalami z Ery 5. Mimo wszystko, Tangia wchodzi w Złoty Wiek z poczuciem stabilizacji i zarysowanej moralnej wizji.
|-
| 10966 || 6 || [[Sojusz Ko'ari]] || Legaliści || 30% || 97% || [[Sojusz Ko'ari]] (30%) zyskuje kolejne zaufanie dzięki spektakularnym inwestycjom: punkty tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan, oraz kolej Falanglera stają się nowymi cudami Tangii. [[Przymierze Tawira]] (21%) również wzmacnia się jako architekci tego sukcesu, prezentując siebie jako technokratyczne zaplecze rządzących. Policentryczny Syndykat (22%) lekko traci, nie potrafiąc przejąć narracji w zinstytucjonalizowanym świecie. Mimo powszechnego zadowolenia z infrastruktury, pojawia się cień zadłużenia, który może rozwinąć się w polityczny koszt. Tangia lśni – ale lśni na kredyt.
|-
| 10974 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 27% || 97% || Zadłużenie Tangii rośnie, ale jako kraj o silnej walucie rezerwowej, FTI wciąż może sobie na to pozwolić – pytanie: jak długo jeszcze? Tymczasem liderzy Sojuszu [[Ko'ari]] oddalają się od zasad, które reprezentują – partykularyzm i obsadzanie instytucji swoimi ludźmi przekształca się w cichą kleptokrację. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (27%) zyskuje jako etyczna alternatywa, podkreślając decentralizację jako remedium na kumoterstwo. [[Przymierze Tawira]] (24%) utrzymuje się jako technologiczna siła równoważąca scenę. Tangia nie potrzebuje rewolucji – ale potrzebuje oddechu.
|-
| 10982 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 33% || 97% || Mieszkańcy Tangii mają dość zatłoczonych metropolii, cyfrowych kieratów i wszechobecnych korporacji. Trend solarpunkowy rozkwita: proste życie, wiejskie społeczności, zdalna praca – ale z pełnym dostępem do nowoczesności. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (33%) doskonale wyczuwa kierunek zmian i aktywnie wspiera decentralizację pracy i edukacji, łagodząc presję na miasta. [[Autorytet Siatki Światła]] (12%) także zyskuje, odwołując się do duchowości i natury. Tangia się nie zatrzymuje – ale uczy się biec powoli.
|-
| 10990 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 27% || 98% || Choć interwencja w [[Buania|Buanii]] wspólnie z [[Secht]]em kończy się pełnym sukcesem i symbolicznym pojednaniem dawnych wrogów, Tangijczycy nie są społeczeństwem wojennym. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (27%) ponosi polityczne koszty, mimo że działał skutecznie i w imię pokoju. [[Autorytet Siatki Światła]] (17%) zyskuje, głosząc pacyfizm, spokój i duchowy powrót do ideałów. Powstaje [[Ko'ari]] Takomari – dziesiąty cud Tangii współczesnej – ale nawet on nie koi niechęci do przemocy. Ludzie nie chcą słyszeć o wygranych wojnach – chcą o tym zapomnieć.
|-
| 10998 || 6 || [[Autorytet Siatki Światła]] || Humanitarni || 28% || 97% || Tangijczycy nadal nie chcą słyszeć o wojnach, cybernetyce ani industrialnym postępie – szukają sensu, łagodności i porządku. [[Autorytet Siatki Światła]] (28%) zwycięża, opierając się na tradycji, prostym życiu i reinterpretacjach [[Ko'ari]]. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości|Syndykat]] (26%) pozostaje silny, ale kojarzy się z epizodem [[Buania|buanijskim]], którego nikt już nie chce wspominać. [[Przymierze Tawira]] (19%) oferuje technokratyczny porządek, ale nie daje odpowiedzi duchowych. Tangia wchodzi w końcówkę Ery 6 otulona światłem i ciszą.
|-
| 11006 || 6 || [[Autorytet Siatki Światła]] || Humanitarni || 39% || 98% || To szczyt Złotego Wieku Tangii – kraj bez wojen, z pełną integracją społeczną, stabilną gospodarką i globalnym szacunkiem. [[Autorytet Siatki Światła]] (39%) prowadzi Tangię jako cywilizację zakorzenioną w duchowości, prostocie i jedności z zasadami [[Ko'ari]]. Ludzie głosują nie dla obietnic – ale dla harmonii. Nawet [[Policentryczny Syndykat Przyszłości|Syndykatyści]] (21%) i [[Przymierze Tawira|Tawirowcy]] (19%) nie konkurują agresywnie – szanują ramy Złotego Wieku. Oczywiście, ludzkie troski nie zniknęły, ale rzadko kiedy były tak łagodne.
|}

===Nurty ideologiczne===
W Świętej Republice Tangii, partie polityczne historycznie są klasyfikowane w nurty. Tych nurtów było dziewięć.
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Nazwa nurtu
!Logo nurtu
!Kolor główny
!Kolor poboczny
!Najważniejsze partie
!Ile wyborów do [[Hanharai]] wygrał nurt
|-
!Humanitarni
|[[Plik:FTI Humanitarism.png|201px]]
|bgcolor="#ffffff"|    
|bgcolor="#ffd700"|    
|[[Autorytet Siatki Światła]] [[Nowa Tangijska Emergencja]] [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] [[Protokół Nowego Zarządzania]] [[Sojusz Humanitaryzmu]] [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] [[Zjednoczona Wspólnota Ko'ari]]
|18 (21%)
|-
!Cybernetyści
|[[Plik:FTI Cybernetics.png|201px]]
|bgcolor="#40e0d0"|    
|bgcolor="#1f2f90"|    
|[[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] [[Przyszłość Postludzka]] [[Sojusz Technokratyczny]] [[Splot Tawira]]
|17 (20%)
|-
!Spiralni
|[[Plik:FTI Spirals.png|201px]]
|bgcolor="#8b0000"|    
|bgcolor="#f2c1c1"|    
|[[Front Rezonansowy]] [[Kontinuum Welonu]] [[Nowy Ruch Spiralny]] [[Spirala Horyzontu]] [[Spirala Kulturowa]]
|14 (16%)
|-
!Socjaldemokraci
|[[Plik:FTI socdem.png|201px]]
|bgcolor="#d73027"|    
|bgcolor="#005f73"|    
|[[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] [[Gałąź Kontynuum]] [[Ład Światła]] [[Przymierze Tawira]]
|12 (14%)
|-
!Technokraci
|[[Plik:FTI Technocrats.png|201px]]
|bgcolor="#377eb8"|    
|bgcolor="#e5f5f9"|    
|[[Ziemia i Niebo Ko'ari]]
|10 (12%)
|-
!Konserwatyści
|[[Plik:FTI Conservatives.png|201px]]
|bgcolor="#3c3c3c"|    
|bgcolor="#8b0000"|    
|[[Kontinuum Obywatelskie]] [[Porządek i przejrzystość]] [[Radykalny Front Emergencji]]
|7 (8%)
|-
!Legaliści
|[[Plik:FTI Legalists.png|201px]]
|bgcolor="#007a3d"|    
|bgcolor="#ffcc00"|    
|[[Blok Dyrektyw]] [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] [[Sojusz Ko'ari]]
|4 (5%)
|-
!Ludowcy
|[[Plik:FTI FolksFarmers.png|201px]]
|bgcolor="#91cf60"|    
|bgcolor="#e97451"|    
|[[Ludowy Front Dobrobytu]] [[Partia Wschodzącej Przyszłości]]
|2 (2%)
|-
!Centryści
|[[Plik:FTI Centrists.png|201px]]
|bgcolor="#b2b2b2"|    
|bgcolor="#ffd700"|    
|[[Mandat Harmonistów]]
|1 (1%)
|-
|}

=== Era 1 – Czas Nadziei (10 334 EK – 10 342 EK) ===
'''Era 1''' była pierwszym okresem politycznym w historii '''Świętej Republiki Tangii''' (FTI), trwającym od roku 10 334 do 10 342 ery Kyonu (EK). Epoka ta rozpoczęła się bezpośrednio po opuszczeniu kraju przez siły okupacyjne neszyjsko-sechtońsko-buanskie, które przez pokolenia sprawowały kontrolę nad Tangią w formie formalnie łagodnej, lecz de facto systemowo wyniszczającej zależności.

Era 1 pozostaje w pamięci Tangijczyków jako czas fundamentalnych decyzji. W jej trakcie uchwalono pierwszą konstytucję FTI, ustanowiono Radę Etyczną jako ciało doradcze opierające się na Ko'ari oraz rozpoczęto odbudowę edukacji publicznej. Chociaż napięcia między partiami były silne, zwłaszcza pomiędzy Frontem Rezonansowym a Sojuszem Humanitaryzmu, większość społeczeństwa zgadzała się co do konieczności budowy etycznego państwa, niezależnie od wybranej drogi. Wielu historyków uznaje tę erę za najważniejszą politycznie w historii Tangii – nie ze względu na osiągnięcia gospodarcze, lecz dlatego, że ustanowiła ramy moralne i instytucjonalne przyszłych sukcesów.

Mimo głębokiej biedy, zniszczonej infrastruktury i nieufności społecznej, była to epoka ogromnych nadziei, aktywizmu obywatelskiego i poszukiwania nowej tożsamości. Na tym tle narodziła się doktryna '''Ko'ari''', która stała się etycznym fundamentem ustroju FTI i miała znaczący wpływ na życie polityczne, choć nie była bezpośrednio powiązana z żadną konkretną partią.

Początkowy krajobraz polityczny Ery 1 zdominowało pięć głównych partii politycznych. Każda z nich reprezentowała inne nurty ideowe oraz odpowiadała na różne potrzeby społeczeństwa próbującego odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

==== Sojusz Humanitaryzmu ====
{{Termin|{{Ayu|Χυρανγάνὰτ Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Humanitaryzmu| /hʉɾəŋ'ganət hakaˈoɾa/}}
Partia wywodząca się z kręgów działaczy pomocowych, pracowników opieki społecznej oraz inżynierów społecznych i technologów. Głosiła hasła odbudowy państwa na fundamentach odpowiedzialności, współczucia i technokratycznej skuteczności. Wspierała wdrażanie rozwiązań systemowych inspirowanych Ko'ari.

* Główna baza wyborców: inteligencja techniczna, sektor opieki społecznej, pracownicy naukowi
* Ideologia: progresywny humanizm, centryzm technokratyczny
* Stosunek do Ko'ari: bardzo wysoka zgodność (9/10)
* Ustrój: miękki autorytaryzm z etycznym mandatem

==== Partia Wschodzącej Przyszłości ====
{{Termin|{{Ayu|Ταυτα Χορα'ακη}}|[[język ayu|Ayu]]|Partia Wschodzącej Przyszłości| /ˈtœːʉ̆ta ˈhoɾaʔakeɪ̆/}}
Radykalnie lewicowa partia populistyczna wyrosła z protestów studenckich, zbuntowanej młodzieży i środowisk marginalizowanych. Wzywała do zerwania z przeszłością, redefinicji wspólnoty i pełnej dekonstrukcji dotychczasowych instytucji. Jej przekaz był oparty na emocjach, obrazach przyszłości i radykalnej równości.

* Główna baza wyborców: młodzież miejska, prekariat, środowiska queerowe i kontrkulturowe
* Ideologia: postmodernistyczny liberalizm, lewicowy populizm
* Stosunek do Ko'ari: umiarkowana zgodność (6/10)
* Ustrój: zarządzanie hybrydowe, decentralizacja społeczna

==== Ruch Ścieżek Obywatelskich ====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικο Αχελῠν Νιριανγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Ruch Ścieżek Obywatelskich| /ˈʔitaiko ˈʔaheɫɯ̃n ˈniɾiaŋ/}}
Reformistyczna partia środka, osadzona w społecznościach lokalnych. Promowała demokratyczną deliberację, partycypację obywatelską i umiarkowanie. Była silnie związana z organizacjami samorządowymi, grupami nauczycieli i lokalnymi liderami. Opowiadała się za stopniową odbudową instytucji i kultury prawnej.

* Główna baza wyborców: klasy średnie, samorządowcy, nauczyciele, rodziny wielopokoleniowe
* Ideologia: umiarkowany pragmatyzm, centryzm prawicowy, legalizm elitarystyczny
* Stosunek do Ko'ari: bardzo wysoka zgodność (8/10)
* Ustrój: demokracja deliberatywna, decentralizacja wspólnotowa

==== Porządek i przejrzystość ====
{{Termin|{{Ayu|Καο'ο χυὰΡυαι'α}}|[[język ayu|Ayu]]|Porządek i przejrzystość| /ˈkʰaoʔo hʷəˈrʷaɪ̆ʔa/}}
Partia prawicowo-liberalna promująca silne państwo, przejrzyste reguły rynkowe i moralność opartą na zasadach neokonserwatyzmu. Jej celem była szybka stabilizacja kraju, odbudowa dyscypliny społecznej i wdrożenie konkurencyjnej gospodarki. Cieszyła się dużym poparciem wśród ludzi zmęczonych chaosem.

* Główna baza wyborców: przedsiębiorcy, urzędnicy, struktury porządkowe
* Ideologia: liberalizm gospodarczy, umiarkowany instytucjonalizm
* Stosunek do Ko'ari: niska zgodność (4/10)
* Ustrój: silna egzekutywa, centralizm administracyjny

==== Front Rezonansowy ====
{{Termin|{{Ayu|Νευρορινὲ Φαυφαν}}|[[język ayu|Ayu]]|Front Rezonansowy| /ˈnœːʉ̆ɾoɾinə ˈɸœːʉ̆ɾan/}}
Najbardziej kontrowersyjna partia Ery 1, powstała z resztek kolaboracyjnych elit okupacyjnych oraz nowo powstałych korporacji. Łączyła narracje narodowościowe z emocjonalnym populizmem i miała silne powiązania z oligarchią. Jej retoryka była pełna odniesień do siły, porządku i „naturalnych hierarchii”.

* Główna baza wyborców: korporacyjne elity, konserwatywne przedmieścia, środowiska ultraprawicowe
* Ideologia: kapitalizm korporacyjny, populizm emocjonalny, miękki autorytaryzm
* Stosunek do Ko'ari: bardzo niska zgodność (2/10)
* Ustrój: autorytaryzm z estetyką nowoczesności

===Era 2: Odbudowa struktur i nowy pragmatyzm (10 342 – 10 406 EK)===
Druga era polityczna FTI rozpoczęła się niemal dwie dekady po zakończeniu ery 1, w momencie znacznego uspokojenia sytuacji społecznej i ustabilizowania granic. Choć ubóstwo wciąż dotykało wielu regionów, gospodarka wykazywała oznaki trwałego wzrostu, a idea Ko'ari zaczęła przesiąkać nie tylko elity, lecz również szersze kręgi społeczne. W tej epoce nastąpiło wyraźne przewartościowanie sceny politycznej — dawne hasła emocjonalne straciły impet, ustępując miejsca technokratycznym i instytucjonalnym projektom przyszłości.

Pomimo zmian, wiele partii ery 2 posiadało bezpośrednie lub ideowe korzenie w ugrupowaniach ery poprzedniej.

====Nowa Tangijska Emergencja====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Τανγυανὰ Χιρανε}}|[[język ayu|Ayu]]|Nowa Tangijska Emergencja| /ˈʔahaɾi ˈtʰangwanə ˈhiɾane/}}
Silnie zakorzeniona w strukturach instytucjonalnych i promująca fundamentalizm kulturowy w duchu [[Ko'ari]], partia ta wyrosła z dawnego [[Ruch Ścieżek Obywatelskich|Ruchu Ścieżek Obywatelskich]], przejmując jego etos obywatelskiego obowiązku, lecz porzucając deliberatywność na rzecz bardziej spójnego przywództwa. Stała się bastionem modernistycznego konserwatyzmu i porządku.

====Ludowy Front Dobrobytu====
{{Termin|{{Ayu|Κοραελῠννὰ Λαννηρο Φαυφαν}}|[[język ayu|Ayu]]|Ludowy Front Dobrobytu| /ˈkʰoɾaeɫɯ̃nnə ˈɫanneɪ̆ɾoʔ ɸœːʉ̆ɸan/}}
Partia o radykalnie egalitarnej retoryce, odwołująca się do hasła "pełnej dystrybucji wspólnego dobrobytu". Jej estetyka i narracja wskazywały na kontynuację emocjonalnego populizmu [[Partia Wschodzącej Przyszłości|Partii Wschodzącej Przyszłości]], lecz z wyraźnym zwrotem ku bardziej ustrukturyzowanej, legalistycznej organizacji.

====Blok Dyrektyw====
{{Termin|{{Ayu|Τυνναιλῠν Ατυανγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Blok Dyrektyw| /ˈtʰʉnnaɪ̆ɫɯ̃n ˈʔatʷaŋ/}}
Najbliżej Ko'ari spośród wszystkich ugrupowań ery 2. Opierał się na bezpośrednim zaangażowaniu obywateli i projektach lokalnych wspólnot. Nie wywodził się bezpośrednio z żadnej partii ery 1, lecz był w dużej mierze efektem rozczarowania stylami zarządzania [[Sojusz Humanitaryzmu|Sojuszu Humanitaryzmu]] oraz [[Porządek i Przejrzystość|Porządku i Przejrzystości]]. Jego powstanie było ruchem oddolnym zainicjowanym przez środowiska akademickie i lokalnych działaczy.

====Kontinuum Obywatelskie====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικοκὲν Ρανραλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Kontinuum Obywatelskie| /ˈʔitaɪ̆koˌken ˈranɾaɫeˌɾaʔ/}}
Partia przejęła struktury dawnej partii Porządek i Przejrzystość, choć złagodziła język i wizerunek. Nadal reprezentowała interesy elit miejskich i klas wyższych, lecz starała się na nowo zdefiniować społeczne zaufanie do liberalnej gospodarki i prawa. Jej model zarządzania hybrydowego był kompromisem między efektywnością a pozorami partycypacji.

====Spirala Kulturowa====
{{Termin|{{Ayu|Νυνυαπυα Φο'υ}}|[[język ayu|Ayu]]|Spirala Kulturowa| /ˈnʉnʷapʷaʔ ˈɸoʔʉ/}}
Skrajnie konserwatywna formacja, która wyrosła na obrzeżach dawnych struktur [[Frontu Rezonansowego]]. Choć różniła się metodami i deklarowała umiarkowanie pragmatyczne podejście do codziennych spraw, zachowała głęboko autorytarne ciągoty i nieufność wobec instytucjonalnego nadzoru. Jej celem było stworzenie nowego "cywilizacyjnego rdzenia" oporu wobec tego, co uznawała za "rozmycie wartości".

===Era 3: Polaryzacja (10 414 - 10 550 EK)===
Trzecia era polityczna FTI – znana jako "Era Polaryzacji" ({{Ayu|«Μυυανγλερανὰ Τιρανγ»|100}} ''‹Muwangleranà Tirang›'') – rozpoczęła się w 10414 EK i była odpowiedzią na narastające napięcia ideowe po dwóch dekadach technokratycznej stabilizacji. Choć gospodarka kraju była już względnie silna, a instytucje państwowe dojrzałe, scena społeczna uległa wyraźnemu spolaryzowaniu. [[Nowy Ruch Spiralny]] i [[Ziemia i Niebo Ko’ari]] zdominowały [[Hanharai]], tworząc trwający dekady duopol – rotacyjną walkę o władzę między dwiema wizjami moralnego i kulturowego porządku.

Mniejsze partie próbowały przetrwać, ale były systematycznie marginalizowane – zarówno przez logikę głosowania strategicznego, jak i medialną obecność dwóch głównych obozów. W środku epoki pojawił się [[Sojusz Technokratyczny]], który wstrząsnął sceną polityczną, prezentując świeżą, wydajnościową alternatywę dla ideologicznego konfliktu.

Era ta była świadkiem wielu napięć społecznych, skandali, cyklicznych zmian nastrojów i pierwszych poważnych wstrząsów zaufania do demokracji. To również w tym okresie rozpoczęły się pierwsze procesy transformacyjne, które w kolejnych dekadach przekształcą partie w bardziej złożone formacje przyszłości. Polaryzacja nie tylko zdefiniowała styl debaty publicznej, ale również zahartowała instytucje republikańskie Tangii na kolejne wyzwania.

====Zjednoczona Wspólnota Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Χακαόρανὰ Κο'αρι Λακυμιρο}}|[[język ayu|Ayu]]|Zjednoczona Wspólnota Ko'ari| /hakaˈoɾanə ˈkʰoʔaɾi ˈɫakʉmiɾoʔ/}}
Partia reprezentująca integralistyczny nurt duchowo-polityczny, ściśle powiązany z oficjalną wykładnią [[Ko'ari]]. Wywodziła się ze środowisk wspólnot religijnych, zakonów, kadry nauczycielskiej oraz medytacyjnych uniwersytetów Koʻari. Jej celem było przywrócenie rdzennej harmonii między społeczeństwem, prawem a etyką, poprzez zintegrowane działania kulturowe i edukacyjne. Zdecydowanie odrzucała politykę konfrontacyjną, promując model kolektywnej odpowiedzialności i spójności wewnętrznej.

* '''Główna baza wyborców:''' nauczyciele Koʻari, kadra etyczna, wspólnoty lokalne, duchowni medytacyjni
* '''Ideologia:''' etyczny wspólnotyzm, konserwatywny integralizm [[Ko'ari]]
* '''Stosunek do Ko'ari:''' całkowita zgodność (10/10)
* '''Ustrój:''' republika deliberatywna z prymatem ciał etycznych i moralnych

====Nowy Ruch Spiralny====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Νυνυαπυα Χεριπα}}|[[język ayu|Ayu]]|Nowy Ruch Spiralny| /ˈʔahaɾi ˈnʉnʷapʷaʔ ˈheɾipaʔ/}}
Partia o silnym charakterze metafizyczno-ideowym, wywodząca się z wcześniejszych środowisk spiralnych z epoki odbudowy. Reprezentowała pogląd, że historia, etyka i społeczeństwo rozwijają się w cyklicznych, spiralnych wzorcach, które należy rozpoznawać i wzmacniać. Łączyła konserwatyzm kulturowy z głębokim sceptycyzmem wobec eksperymentów instytucjonalnych, promując powrót do "naturalnego porządku rzeczy". Jej przekaz oparty był na symbolice, rytuałach i odwołaniach do Ko'ari, interpretowanego jako system nie linearny, lecz powracający.

* '''Główna baza wyborców:''' tradycjonaliści, społeczności wiejskie, środowiska rytualne i medytacyjne
* '''Ideologia:''' cykliczny konserwatyzm, etnospiritualizm, antymodernizm rytualny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoka zgodność (8/10), lecz z własną interpretacją symboliczno-cykliczną
* '''Ustrój:''' republika sakralna oparta na rytmie cyklu społeczno-moralnego

====Przyszłość Postludzka====
{{Termin|{{Ayu|Χορα ῡ Χακυνα-Κοραε}}|[[język ayu|Ayu]]|Przyszłość Postludzka| /ˈhoɾa ɥy ˈhakʉnaˌk‿oɾae/}}
Partia wywodząca się z kręgów eksperymentalnych badaczy, filozofów spekulatywnych i technologicznych transhumanistów. Promowała wizję radykalnej przyszłości, w której granice ludzkiej natury zostaną przekroczone dzięki postępowi biologicznemu, neurotechnologicznemu i społecznemu. Jej program zawierał postulaty redefinicji tożsamości, rewizji pojęcia obywatelstwa oraz wspierania migracji międzyformowej (biologicznej i cyfrowej). Choć deklarowała szacunek dla [[Ko'ari]], to traktowała go bardziej jako punkt wyjścia niż cel – chcąc zapisać jego wartości w języku nadchodzącej postludzkiej egzystencji.

* '''Główna baza wyborców:''' badacze technologii, młodzież metropolitalna, środowiska futurologiczne i bioinżynieryjne
* '''Ideologia:''' transhumanizm, neoutopizm spekulatywny, radykalny pluralizm form życia
* '''Stosunek do Ko'ari:''' umiarkowana zgodność (6/10), reinterpretacja w duchu postbiologicznym
* '''Ustrój:''' eksperymentalna technokracja zmiennej tożsamości z pluralistycznym obywatelstwem

====Ziemia i Niebo Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Κυνα χυὰΜεα ῡ Κο'αρι}}|[[język ayu|Ayu]]|Ziemia i Niebo Ko'ari| /ˈkʰynaʔ hʷəˈme.a ɥy ˈkʰoʔaɾi/}}
Partia o silnym charakterze etyczno-technokratycznym, reprezentująca nurt praktycznego wdrażania zasad Ko'ari w strukturze państwowej. Wyrosła na styku wspólnot duchowych i środowisk zarządzania publicznego. Jej celem było stworzenie zrównoważonego społeczeństwa, w którym decyzje podejmowane są przez wykształcone ciała moralne i znawców etyki, a nie w wyniku populistycznych impulsów. Silnie promowała instytucje deliberatywne oraz moralną edukację publiczną, jednocześnie opierając się pokusom ekspansywnego autorytaryzmu.

* '''Główna baza wyborców:''' specjaliści ds. etyki, nauczyciele, kadry zarządzające instytucjami Koʻari
* '''Ideologia:''' zrównoważony etokratyzm, technokratyczny moralizm
* '''Stosunek do Ko'ari:''' bardzo wysoka zgodność (9/10)
* '''Ustrój:''' deliberatywna etokracja z silnym systemem konsultacyjnym i komisjami moralnymi

====Mandat Harmonistów====
{{Termin|{{Ayu|Ροτυνυι ῡ Τουρινκὲν}}|[[język ayu|Ayu]]|Mandat Harmonistów| /ˈrotʉnɥi ɥy ˈtʰœːʉ̆ɾiŋˌken/}}
Partia inspirowana dawną filozofią jedności ducha, przyrody i społecznej współpracy, wywodząca się ze wspólnot ekologicznych, uzdrowisk Koʻari oraz ruchów lokalnej rekultywacji. Mandat Harmonistów głosił potrzebę odejścia od industrializacji i technopolityki na rzecz holistycznej równowagi między człowiekiem a biosferą. W polityce preferował rozwiązania konsensualne, pozainstytucjonalne i opierał się na zasadach miękkiego wpływu i harmonii. Choć jego elektorat był niewielki, partia miała duże znaczenie symboliczne i często pełniła rolę języczka u wagi w tworzeniu koalicji.

* '''Główna baza wyborców:''' wspólnoty ekologiczne, nauczyciele rekreacyjni, terapeuci Koʻari, osoby żyjące w rytmie natury
* '''Ideologia:''' ekologiczny spirytualizm, radykalna współzależność, harmonizm wspólnotowy
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoka zgodność (8/10), z naciskiem na aspekt przyrodniczy i cykliczny
* '''Ustrój:''' miękka demokracja deliberatywna z prymatem zgody i samoorganizacji lokalnej

===Era 4: Rezolucja (10 551 EK - 10 853 EK)===
Czwarta era w historii Świętej Republiki Tangia rozpoczęła się, gdy zmęczenie wieloletnią polaryzacją doprowadziło do stopniowego rozłamu istniejącego duopolu. Choć [[Nowy Ruch Spiralny]] oraz [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] długo pozostawały silne, ich dominacja zaczęła być kwestionowana. Do parlamentu wchodziły nowe ugrupowania – od [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]], przez [[Mandat Harmonistów]], aż po [[Sojusz Technokratyczny]], który z czasem zdobył trwałe miejsce w strukturach władzy. Transformacje te były oznaką nowego porządku – mniej przewidywalnego, ale bardziej pluralistycznego.

Era 4 była jednocześnie okresem pierwszych wstrząsów o charakterze globalnym i ponadpolitycznym. Huragan, który zniszczył wyspy [[Akeira]] i [[Hiranea]], dobrze zarządzana epidemia, która spustoszyła państwa ościenne – wszystko to pokazało nową rolę FTI na arenie międzynarodowej. Tangia nie była już tylko moralnym wzorem – zaczęła być również siłą sprawczą. Pomimo trudności, społeczeństwo zareagowało pozytywnie na działania państwa, zwłaszcza gdy operacje te przyniosły rezultaty bez strat własnych.

Zmiany społeczne, kulturowe i technologiczne zaczęły przyspieszać. Koʻari coraz głębiej zakorzeniało się w świadomości obywateli, nie tylko jako system etyczny, ale też jako narzędzie oceny działań rządu. Polityka przestała być wyłącznie rywalizacją – zaczęła pełnić funkcję moralną i światopoglądową. Era ta zakończyła się w atmosferze wysokiego napięcia, ale też z poczuciem, że Tangia przełamała ograniczenia własnej przeszłości i wkroczyła w epokę bardziej złożonej siły.
====Obywatelski Blok Rekompozycji====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικονὰ Ατυανγ ῡ Αχατυανυμα}}|[[język ayu|Ayu]]|Obywatelski Blok Rekompozycji| /ˈʔitaɪ̆konə ˈʔatʷaŋ ɥy ˈʔahatʷanʉma/}}
Partia centrowa, która powstała w wyniku zniechęcenia do duopolu dominującego w erze 3. W skład Bloku weszli dawni politycy umiarkowani, reformatorzy i byli sympatycy [[Ziemia i Niebo Ko'ari|Ziemi i Nieba Ko'ari]]. Skupia się na reformowaniu instytucji państwa oraz obronie kompromisów społecznych. Ma ambicje budowania szerokich koalicji oraz zatrzymania postępującej polaryzacji politycznej.
* '''Główna baza wyborców:''' klasa średnia, wykształceni profesjonaliści
* '''Ideologia:''' centryzm, instytucjonalizm
* '''Stosunek do Koʻari:''' umiarkowany pozytywny (7/10)
* '''Ustrój:''' technokratyczna demokracja partyjna

====Radykalny Front Emergencji====
{{Termin|{{Ayu|Πελαρι Φαυφαν ῡ Χιρανε}}|[[język ayu|Ayu]]|Radykalny Front Emergencji| /ˈpʰeɫaɾi ˈɸœːʉ̆ɸan ɥy ˈhiɾane/}}
Partia antyelitarna i populistyczna, która zyskała popularność podczas kryzysów socjalnych. Przemawia do wyborców zawiedzionych duopolem oraz postulatami technokratów. Łączy ostry przekaz medialny z realnym przywiązaniem do idei wspólnotowych i sprawiedliwości społecznej. W późniejszych fazach ery 4 zaczynała powoli łagodzić wizerunek i tworzyć zaplecze eksperckie.
* '''Główna baza wyborców:''' mieszkańcy przedmieść, mniej wykształceni, starsze pokolenie
* '''Ideologia:''' antyelitaryzm, sprawiedliwość społeczna
* '''Stosunek do Ko'ari:''' emocjonalny i wybiórczy (6/10)
* '''Ustrój:''' demokracja z elementami wodzowskimi

====Fala Odrodzenia Ludzkiego====
{{Termin|{{Ayu|Κυ ῡ Κοραενὴτ χομΡιτα}}|[[język ayu|Ayu]]|Fala Odrodzenia Ludzkiego| /ˈkʰʉʔ ɥy ˈkʰoɾaeneɪ̆t həmˈritaʔ/}}
Nowa partia centrowo-lewicowa, zbudowana na gruzach starszych organizacji progresywnych. Akcentuje powrót do prostoty, duchowości i łączności ze światem fizycznym, sprzeciwiając się alienacji i cyfryzacji życia. Promuje modele lokalne, wspólnotowe i decentralizację. Umiarkowana, lecz wizjonerska.
* '''Główna baza wyborców:''' młodzież i mieszkańcy mniejszych miejscowości
* '''Ideologia:''' ekologiczny humanizm, solarpunk, duchowy pragmatyzm
* '''Stosunek do Ko'ari:''' silny emocjonalny związek (8/10)
* '''Ustrój:''' demokratyczny konfederalizm

====Spirala Horyzontu====
{{Termin|{{Ayu|Νυνυαπυα Κυνγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Spirala Horyzontu| /ˈnʉnʷapʷaʔ kʰʉŋ/}}
Kontynuator dawnych spiralnych partii, lecz o nowym, bardziej pragmatycznym obliczu. W epoce 4 próbuje łączyć dziedzictwo mistycyzmu z nowoczesnym zarządzaniem i optymalizacją. Oferuje drogę opartą na wizji cyklicznego rozwoju i "oczyszczania systemu". Zachowuje elementy konserwatywnego podejścia do Ko'ari.
* '''Główna baza wyborców:''' duchowni, elity religijne, tradycjonaliści
* '''Ideologia:''' spirytualizm pragmatyczny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' zgodny z tradycją (9/10)
* '''Ustrój:''' demokratyczny konserwatyzm z elementami kulturowej hierarchii

====Sojusz Technokratyczny====
{{Termin|{{Ayu|Ατυπυ Χαρατα Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Technokratyczny| /ˈʔatʉpʉ ˈhaɾata hakaˈoɾa/}}
Partia powstała w reakcji na nadmiar emocji w polityce i odradzanie się populizmu. Opiera się na wiedzy eksperckiej, danych, analizie i zarządzaniu przez cele. Reprezentuje postawę chłodnego profesjonalizmu i długofalowego planowania. Krytykowana za brak emocjonalnego przekazu i oderwanie od nastrojów społecznych.
* '''Główna baza wyborców:''' inżynierowie, analitycy, specjaliści IT
* '''Ideologia:''' technokratyzm, racjonalizm proceduralny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoki formalizm (8/10)
* '''Ustrój:''' zarządzanie oparte na wynikach (management-by-outcomes)

===Era 5: Siła (10 854 EK - 10 957 EK)===
Era 5 była najkrótszą z dotychczasowych, ale niezwykle intensywną. To w tym czasie Święta Republika Tangia stała się niekwestionowanym liderem nie tylko w dziedzinie etyki i kultury, ale również technologii i obronności. Sukces interwencji wojskowej z 10854 EK, globalne uznanie waluty [[aotai]], budowa [[Stacja Kosmiczna Feu Yul|stacji orbitalnej Feu Yul]] oraz stworzenie [[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara|cyberprzestrzeni Rangfen-Ara]] — wszystkie te wydarzenia skumulowały się w czasie niespotykanej innowacji. Dominacja [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (a potem [[Splot Tawira|Splotu Tawira]]) była silna, ale oparta na sprawności, a nie represji.

Nie obyło się jednak bez kosztów. [[Rangfen-Ara]], początkowo zaprojektowana jako narzędzie współpracy i symulacji zbiorowej inteligencji, szybko wymknęła się spod kontroli. Produktywność spadła, młodzież ulegała uzależnieniu, a systemy państwowe zaczęły być podatne na dezintegrację. Władze próbowały reagować – wprowadzano ograniczenia, edukowano, porządkowano infrastrukturę – ale szkody kulturowe były trudne do cofnięcia. Problemy demograficzne i kryzys mieszkaniowy dodatkowo obciążyły państwo.

Pomimo tych wyzwań, Tangia wciąż promieniowała na świat. Kultura tangijska – [[T-Pop]], animacje, wzornictwo, styl życia – podbiła media globalne. Nawet w obliczu problemów wewnętrznych Tangia pozostała krajem, do którego równały inne państwa. Epoka ta zakończyła się w momencie narastającego zmęczenia technokratycznym porządkiem, ale z wciąż niezachwianym przekonaniem o wyjątkowości własnej drogi.

====Protokół Nowego Zarządzania====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Φιτυαλερα Πελυ Κατυρι}}|[[język ayu|Ayu]]|Protokół Nowego Zarządzania| /ˈʔahaɾi ˈɸitʷaɫeˌɾaʔ ˈpʰeɫʉ ˈkʰatʉɾi/}}
Protokół był odpowiedzią na rosnący chaos oraz problemy z cyberprzestrzenią. Przedstawiał się jako siła porządku, wdrażająca systemy kontroli i odpowiedzialności, często w duchu zarządzania kryzysowego. Był skuteczny – zwłaszcza w ograniczaniu wpływów [[Rangfen-Ara]] – ale ceną za to była utrata części swobód. Jego technokratyczno-konserwatywny charakter był doceniany przez starsze pokolenia.
* '''Główna baza wyborców:''' starsze pokolenia, byli urzędnicy, analitycy i służby porządkowe
* '''Ideologia:''' zarządzanie adaptacyjne, konserwatyzm egzekutywny
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 7/10
* '''Ustrój:''' proceduralny legalizm z rozbudowaną biurokracją

====Kontinuum Welonu====
{{Termin|{{Ayu|Ρανραλερα ῡ Ρολυνι}}|[[język ayu|Ayu]]|Kontinuum Welonu| /ˈranɾaɫeˌɾaʔ ɥy ˈroɫʉni/}}
Bezpośrednia kontynuacja dawnej [[Spirala Horyzontu|Spirali Horyzontu]] i [[Spirala Kulturowa|Spirali Kulturowej]]. Choć partia formalnie zerwała z retoryką konfrontacyjną, to w praktyce odwoływała się do tożsamości i tradycji "wewnętrznej transformacji cywilizacyjnej". Znana z intryg i głębokich struktur, w erze 5 nieoczekiwanie zyskała popularność poprzez wprowadzenie obowiązku wyborczego – co zwiększyło udział głosów skrajnych. Ich rządy szybko skompromitowały się serią skandali, a partia zaczęła być zagrożona delegalizacją.
* '''Główna baza wyborców:''' osoby wyalienowane, duchowo radykalne, nieufne wobec głównego nurtu
* '''Ideologia:''' wewnętrzny transhumanizm z elementami spirytualnego konserwatyzmu
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 3/10
* '''Ustrój:''' zamaskowany autorytaryzm z technikami kontroli przekazu

====Splot Tawira====
{{Termin|{{Ayu|Ταυιρονὰ Καομι}}|[[język ayu|Ayu]]|Splot Tawira| /ˈtʰawiɾonə ˈkʰaomi/}}
Partia wyrosła z tradycji technokratycznej, stanowiąc kontynuację dawnego Sojuszu Technokratycznego. Postrzegana jako siła racjonalizacji i centralnego planowania, [[Splot Tawira]] w erze 5 przechodzi do działań na wielką skalę – wdrażając systemy cyfrowe, koordynację energetyczną oraz interfejsy cyberprzestrzenne. Ich działania doprowadziły do powstania [[Rangfen-Ara]] – przestrzeni świadomości współdzielonej – oraz do sukcesu technologicznego [[Stacja Kosmiczna Feu Yul|stacji orbitalnej Feu Yul]]. Problemy z nadzorem nad [[Rangfen-Ara]] osłabiły jednak ich pozycję, mimo sukcesów inżynieryjnych.
* '''Główna baza wyborców:''' klasy średnie w metropoliach, sektor technologiczny, administracja państwowa
* '''Ideologia:''' cybernetyczny technokratyzm
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 7/10
* '''Ustrój:''' centralizm systemowy z elastycznością ekspercką

====Ład Światła====
{{Termin|{{Ayu|Ρανγνὰ Καο'ο}}|[[język ayu|Ayu]]|Ład Światła| /ˈraŋnəʔ ˈkʰaoʔo/}}
Ewolucja [[Fala Odrodzenia Ludzkiego|Fali Odrodzenia Ludzkiego]], która w erze 5 przybrała bardziej ustrukturyzowaną, a zarazem ideową formę. [[Ład Światła]] dążył do harmonizacji społeczeństwa według wartości Koʻari, przy dużym nacisku na aksjologię i symboliczną odnowę kulturową. Jako partia wysoce etyczna, zdobywała uznanie w czasie kryzysów – szczególnie jako przeciwwaga dla partii technokratycznych i populistycznych. Jej słabością był jednak brak elastyczności wobec zmiennych warunków społecznych.
* '''Główna baza wyborców:''' wykształceni humaniści, nauczyciele, duchowi przewodnicy
* '''Ideologia:''' koarystyczny moralizm
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 10/10
* '''Ustrój:''' parlamentarny idealizm z tendencją do pasywności

====Synteza Krawędzi Obywatelskiej====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικονὰτ Ρυαμινὲ Λευματια}}|[[język ayu|Ayu]]|Synteza Krawędzi Obywatelskiej| /ˈʔitaɪ̆konət ˈrʷaminə ˈɫœːʉ̆matʲa/}}
Partia powstała jako fuzja aktywistów lokalnych, działaczy samorządowych i obrońców praw jednostki, opowiadających się za decentralizacją. Jej siła polegała na wykorzystywaniu trendów społecznych – takich jak solarpunk, zdalna praca, oraz integracja natury i technologii. Cieszyła się sympatią młodszych wyborców, pragnących uciec z korporacyjnych metropolii i odnaleźć sens w lokalnych wspólnotach.
'''Główna baza wyborców:''' młodzież miejsko-wiejska, freelancerzy, społeczności alternatywne
'''Ideologia:''' solarpunkowa demokracja uczestnicząca
'''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 6/10
'''Ustrój:''' zdecentralizowany pluralizm

===Era 6: Złoty Wiek (10 958 EK - 11 006 EK). Obecne czasy===
Szósta era została przez wielu historyków już w trakcie jej trwania określona mianem Złotego Wieku. Święta Republika Tangia była wtedy nie tylko stabilna gospodarczo i demograficznie, ale również postrzegana jako wzór do naśladowania na arenie międzynarodowej. Polityka wewnętrzna stała się łagodniejsza, mniej spolaryzowana – kluczowe role odgrywały partie zakorzenione w Koʻari, takie jak Autorytet Siatki Światła czy Przymierze Tawira. Społeczeństwo osiągnęło wysoki poziom życia, a instytucje funkcjonowały niemal bez zarzutu.

Era ta przyniosła również ogromne sukcesy w infrastrukturze i kulturze. Powstały kolejne "cuda współczesnej Tangii" – [[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan|punkty tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan]], sieć kolei [[Falanglera]], a także monumentalny kompleks [[Ko'ari Takomari]]. Zbudowano społeczeństwo, które potrafiło korzystać z technologii z umiarem, panować nad cyberprzestrzenią, i dbać o środowisko. Pomimo sporadycznych skandali i napięć, państwo pozostało jednolite, a jego głos na forum światowym zyskiwał coraz większy autorytet.

Złoty Wiek zakończył się nie upadkiem, lecz osiągnięciem granicy cywilizacyjnego potencjału. Tangia nie miała już przeciwników ani poważnych wyzwań zewnętrznych. Społeczeństwo zaczęło zadawać pytania nie o to "jak przetrwać", ale "co dalej?". Była to epoka kontemplacji, konsolidacji i spokojnej dominacji. Ostatnie wybory tej ery przeprowadzono w atmosferze powszechnego szacunku dla państwa – i świadomości, że historia wkrótce wejdzie w nowy rozdział.

====Sojusz Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Κο'αρι Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Ko'ari| /ˈkʰoʔaɾi hakaˈoɾa/}}
Partia odwołująca się do klasycznego ducha [[Ko'ari]], o konserwatywno-purystycznym charakterze. Pragnie uproszczenia struktur politycznych oraz większego poszanowania dawnych rytuałów i form życia publicznego. W jej narracji obecne są odniesienia do wczesnych świętych wzorców duchowej państwowości Tangii. Choć zachowuje modernistyczny sznyt, otwarcie krytykuje nowe eksperymenty społeczne i technologiczne.
* Główna baza wyborców: osoby starsze, wierne tradycji
* Ideologia: konserwatywny legalizm z elementami duchowego republikanizmu
* Stosunek do [[Ko'ari]]: bardzo wysoka zgodność (10/10)
* Ustrój: republika sakralna z dominującą etyką

====Policentryczny Syndykat Przyszłości====
{{Termin|{{Ayu|Αριαγιεκαννὰ Χορα Λευπαριλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Policentryczny Syndykat Przyszłości| /ˈʔaɾʲajekannə ˈhoɾaʔ ˈɫœːʉ̆paɾiɫeˌɾaʔ/}}
Koalicja środowisk technologicznych, ekologicznych i wspólnotowych, zakładająca decentralizację życia publicznego przy utrzymaniu silnego kręgosłupa etycznego. Syndykat promuje nowoczesne rozwiązania w transporcie, energetyce i edukacji, walcząc jednocześnie o prawa lokalnych wspólnot i ograniczenie wpływu korporacji. Jest głównym promotorem solarpunku, pracy zdalnej oraz alternatywnych modeli osadnictwa.
* Główna baza wyborców: młodsi dorośli, freelancerzy, klasy średnie
* Ideologia: zielona technodemokracja z elementami wspólnotowości
* Stosunek do [[Ko'ari]]: wysoka zgodność (8/10)
* Ustrój: policentryczna demokracja ekspercka

====Przymierze Tawira====
{{Termin|{{Ayu|Ταυιρονὰ Τελανιφτιματια}}|[[język ayu|Ayu]]|Przymierze Tawira| /ˈtʰawiɾonə ˈtʰeɫaniɸtiˌmatʲa/}}
Kontynuacja Splotu Tawira — dawnej partii technologów — która w erze 6 przeszła reorganizację ku większej odpowiedzialności etycznej. Nadal jednak skupia się na radykalnych innowacjach, eksploracji kosmicznej oraz cyberprzestrzeni. Autor projektów takich jak Feu Yul czy [[Rangfen-Ara]], często krytykowany za trudności w kontrolowaniu skutków technologicznych własnych innowacji.
* Główna baza wyborców: naukowcy, wynalazcy, entuzjaści cybertechnologii
* Ideologia: radykalna technokracja z komponentem eksploracyjnym
* Stosunek do [[Ko'ari]]: umiarkowana zgodność (6/10)
* Ustrój: centralistyczna technokracja z elementami konsultacyjnymi

====Autorytet Siatki Światła====
{{Termin|{{Ayu|Ρανγφεννὲ Χαρατα}}|[[język ayu|Ayu]]|Autorytet Siatki Światła| /ˈraŋɸennə ˈhaɾata/}}
Partia humanitarno-duchowa, przekształcona z Ładu Światła. Dąży do społeczeństwa świetlistego — etycznego, świadomego i zharmonizowanego. Popiera edukację duchową, sztukę i duchowe instytucje publiczne. Choć mistyczna w przekazie, uznaje wartość nauki i techniki, pod warunkiem zgodności z [[Ko'ari]].
* Główna baza wyborców: duchowieństwo, artyści, nauczyciele
* Ideologia: oświecony humanizm z sakralnym naciskiem
* Stosunek do [[Ko'ari]]: bardzo wysoka zgodność (9/10)
* Ustrój: demokracja etyczno-duchowa

====Gałąź Kontynuum====
{{Termin|{{Ayu|Αλυ'αὺτ Ρανραλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Gałąź Kontynuum| /ˈʔaɫʉʔœːʉ̆t ˈranɾaɫeˌɾa/}}
Pozostałość po dawnym [[Kontinuum Welonu|Kontinuum Welonu]], która utraciła większość znaczenia. Skrajnie konserwatywna, niekiedy antysystemowa, często krytykowana za próbę przywracania przestarzałych wzorców. Zyskuje poparcie głównie na obszarach rozczarowanych technokratycznymi rządami i szybkim rozwojem społecznym.
* Główna baza wyborców: mieszkańcy peryferii, konserwatywna prowincja
* Ideologia: izolacjonistyczny konserwatyzm z elementami tradycjonalizmu
* Stosunek do [[Ko'ari]]: selektywna zgodność (5/10)
* Ustrój: republika silnie scentralizowana z tradycjonalistyczną elitą

==System elekcyjny==

==Władze lokalne==

=Podział administracyjny=
=Przyroda: geografia i klimat=
==Strefy klimatyczne==
==Ukształtowanie terenu==
==Fauna==
==Flora==
==Mykosfera==
==Hydrosfera==

=Historia=
{{FTI historia}}
{{Główny artykuł|Historia Tangii}}
Historia Tangii koncentruje się naokoło [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], w bliższym zasięgu obejmuje także dwie ważne wyspy tangijskie [[Akeira]] oraz [[Hiranea]], a w dalszym zasięgu obejmuje także [[Buania|Buanię]], [[Pinu]], [[Atirai]], [[Ma'uri]] oraz [[Dzikie Ziemie Kanisji]], czyli ziemie, które przez dłuższy czas wchodziły w skład imperium tangijskiego. Niniejszy tekst opisuje historię tych regionów tylko w kontekście Tangii, i wstrzymuje opis regionów takich jak [[Pinu]] po utracie takich terytoriów. W przypadku [[Buania|Buanii]], która po [[Tangijska Wojna Domowa|Tangijskiej Wojnie Domowej 9901-9999 EK]] pozostała jedynym właściwym kontynuatorem Imperium Tangijskiego, opis jej historii traktowany jest oddzielnie w artykułach poświęconych [[Buania|Buanii]], a nie Tangii, a niniejsze opisy koncentrują się na dalszych losach [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].
==Powstanie cywilizacji==
Obszar [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]] pozostawał długo niezamieszkały. Jakiekolwiek, sporadyczne ślady obecności gatunku ludzkiego są datowane na lata 0 [[EK]] - 1000 [[EK]] w postaci okresowych osad rybackich. Jest niepewne do jakiej grupy etnicznej należały te ludy, bo mogły należeć także do [[Rasy Kyonu|ciemnoskórej rasy]], która zamieszkiwała potem jeszcze [[Pinu]].

Jak teoretyzowali [[FTI|Świętorepublikańscy tangijscy naukowcy]], wyrabiano tam prawdopodobnie chatki z mułu, jedzono skorupiaki, i toczono wojny o odcinki plaży. Niektórzy [[Ajdynir|naukowcy obszaru wcześniejszego Ajdyniru]], którzy badali te obszary, teoretyzowali<ref>[[Użytkownik:Borlach|Borlach]] 2025-08-09 00:37: ''"Kaori podobnie, duża wyspa blisko kontynentu, bardzo długo pozostająca bezludna (raz czy dwa może jakaś rodzina do niej dotarła wcześniej, ale wszyscy zmarli na sraczkę lub zatruli się świecącymi żabami) i zasiedlona porządnie dopiero koło tego 1000 EK"''.</ref>, że rytualne spożycie endemicznych kaoryjskich płazów świecących doprowadzało do dynamicznych zaburzeń układu pokarmowego, które wykończyło te osady. Spór naukowy o tę sytuację pozostaje nierozwiązany.

==Cywilizacja Marajska==
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska}}
[[Plik:Marao man discovers Kaori.jpg|thumb|right|350px|''"Maraj odkrywa Kaori."'' - obraz olejny pędzla Taki Ta'ome'a, ok. 9640 [[EK]].]]Cywilizacja powstaje tam, gdzie istnieją warunki geoklimatyczne, które dają szansę społeczeństwu istnieć, pod warunkiem wykształcenia przez niego umiejętności gromadzenia surplusu, a także tam, gdzie klimat jest wystarczająco spójny na większej przestrzeni, żeby zaistniała możliwość rozszerzenia zasięgu geograficznego tej samej rośliny i tych samych zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności, która utrzyma populację. Na Ziemi, cztery pory roku z zimą na czele w Europie oraz dwa sezony z porą suchą w Azji dały Europejczykom i Azjatom potrzebę gromadzenia na zimę/porę suchą surplusu produkowanego w korzystnych porach roku. Ponadto, w Australii jednostajny klimat powodował, że nie było potrzeby gromadzenia surplusu i zarazem rozwoju państwowości, a Afryka oprócz niekorzystnego klimatu pustyń i dżungli jest większa od Aleksandrii po Kapsztad niż od Senegalu po Etiopię, więc ta sama roślina rosnąca w Zimbabwe nie była w stanie rosnąć dużo bardziej na północ czy południe. Tymczasem, przykładowo pszenicę można było uprawiać od Lizbony po Szanghaj. Należy pamiętać, że gromadzenie surplusu w Europie i Azji dało potrzebę magazynowania, a zatem spichlerzy, które musiały być bronione przez żołnierzy, którzy nie produkowali żywności, ale mieli do niej dostęp. Powstające nierówności społeczne wymagały istnienia usystematyzowanej religii, a ta bez połączenia z państwowością byłaby zbyt niestabilna i ulotna, aby utrzymać państwo, stąd powstało i państwo. Ponadto, bliski fizyczny kontakt bydła, psów, zwierząt, grzybów, i wielu roślin, którego nie było w małych i odizolowanych od siebie społeczeństwach plemiennych, dał mieszankę biologiczną, przez którą powstały i ewoluowały drobnoustroje i wraz z nimi choroby, które pierwotnie pochłonęły wiele istnień, ale przez co populacje neolityczne wykształciły w sobie z czasem pewną odporność biologiczną. To głównie dlatego przede wszystkim Europejczycy i Azjaci, choć nie tylko oni, rozwinęli zaawansowane cywilizacje, i tak odpowiada się na pytanie dlaczego to nie Aborygeni podbijali Londyn, tylko odwrotnie - przy czym choć więcej ofiar pochłonęły zawleczone choroby niż kule strzelb, to ludy pierwotne musiały mierzyć się z jednym i z drugim<ref>Janis Warufakis, "Talking to my daughter about the economy", 2013.</ref>.

W przypadki tropikalnych terenów Tangii, widzimy jednostajny klimat na wybrzeżach oraz jednostajny klimat górski i wysokogórski oraz pustynny w centrum, ale [[Wielbłąd i Rekin/Tangia i Pinu|klimat wyspy Kaori]] powodował, że wyspa średnio co dwa lata znajdowała się pod wpływem to wiatru zachodniego, to wschodniego. Z uwagi na wspomniane wysokie góry i duży rozmiar wyspy, powodowało to, że na przemian to wschodnia, to zachodnia część wyspy zarastała bujną roślinnością, która dawała żywność człowiekowi i zwierzętom. To dawało warunki odpowiednie do stworzenia potrzeby gromadzenia i obrony surplusu, a ponadto do zawiązywania mechanizmów państwowych i do handlu. To właśnie odróżnia [[Pinu]] od [[Wyspa Kaori|Kaori]]. Płaski, nadmorski półwysep Pinu, porośnięty dżunglami nieustannie dającymi owoce i warzywa w małej ilości, wspierał model plemienny społeczeństw, podczas gdy wyspa Kaori wspierała model wysoce cywilizacyjny, rozpoczynając od cywilizacji marajskiej.

Rozpoczynając od około 1900 [[EK]], na terytorium [[Kaori]] zaczęła napływać ludność [[Secht|protosechtońska]] z obszaru [[Magania|półwyspu magańskiego]]. Była to ludność z wyglądu zbliżona do ziemskich narodów zamieszkujących obszar morza śródziemnego. Ten naród wynalazł pismo obrazkowe, a następnie klinowe, które na Kaori rozwinęło się odrębnie od wydarzeń sechtońskich.

{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (wczesna)}}
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (złoty wiek)}}
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (późna)}}
Cywilizacja Marajska istniała na [[Wyspa Kaori|wyspie Kaori]] orientacyjnie w latach 1500 [[EK]] - 3300 [[EK]]. Przed 1500 [[EK]], wyspa Kaori była okazjonalnie zamieszkiwana przez ludy zbieracko-łowieckie, ale dopiero od 1500 [[EK]] zaczynają się pojawiać oznaki cywilizacyjne, przede wszystkim w postaci pisma. Ludność marajska przyszła na wyspę z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] i to z niego przyniosła pismo klinowe, hieroglificzne.

Kultura obfitowała w piętrowe pałace i zdobione naczynia gliniane, poza tym generalnie pasowała do innych kultur epoki miedzi i potem brązu w obszarze [[Kanisja|Kanisji]]. Szczyt epoki przypadał na lata około 2501 [[EK]] - 3000 [[EK]].

Głównymi państwami-miastami były: [[Pongre]], [[Lausza]], [[Szok Su]] oraz [[Rangersze]].
===[[Pongre]]===
Miasto Pongre ([[język pongryski|pongr.]] 𒄞𒉺𒇻 Poṇre /poŋɾe/ "Pasterstwo byków") było najstarszym z dużych miast [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], które powstało jako osada jeszcze w pierwszej fali migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] w roku 1887 [[EK]] i było sukcesywnie zasilane przez kolejne fale migracji z kontynentu. Osiągnęło szczyt swojej potęgi w ok. roku 2200 [[EK]], kiedy to prawdopodobnie osiągnęło populację około 20 tysięcy ludzi, po czym zostało przyćmione przez północne miasto [[Lausza]]. W roku 2598 [[EK]] zostało podbite i splądrowane przez imperium [[Szok Su]] i wchłonięte do imperium. Miasto było dość typowym miastem tangijskiej wczesnej epoki brązu, skoncentrowanym na centralnej świątyni, która zarządzała plonami i pobierała podatki, i które łączyło idee wojownika z religią. Miasto było zamieszkane przez Pongryjczyków, którzy przybyli z półwyspu sechtońskiego, ale językowo nie byli spokrewnieni z Sechtończykami we [[Secht|współczesnym znaczeniu]], ani z językiem [[język seszerski|seszerskim]] używanym przez [[Szok Su]]. Ich język był izolowany i wymarł wraz z upadkiem miasta Pongre, które nastąpiło w około 2830 [[EK]], kiedy [[Rangersze]] podbiło [[Szok Su]] i zhołdowało całe cywilizowane terytorium [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

===[[Lausza]]===
Miasto Lausza ([[język lauszyjski|lausz.]] 𒊍 Lauṣa /lau̯ʃa/ "niedźwiedź") drugie z najstarszych z dużych miast [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], które powstało jako osada jeszcze w pierwszej fali migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] w roku 1902 [[EK]] i było sukcesywnie zasilane przez kolejne fale migracji z kontynentu. Osiągnęło szczyt swojej potęgi w ok. roku 2349[[EK]], kiedy to prawdopodobnie osiągnęło populację około 30 tysięcy ludzi. Swoją siłę ekonomiczną oparło na posiadaniu niemal nieograniczonego dostępu do równin [[Tangia (złoty wiek)|późniejszego]] obszaru [[Kun Atla amau]], co zapewniło potężne zapasy żywności, ale też z uwagi na [[Wielbłąd i Rekin|silny wpływ cykli Rekina i Wielbłąda]] na tym obszarze, zmusiło okoliczną ludność do planowania, w tym tworzenia magazynów żywności.

W roku 2600 [[EK]] zostało podbite i splądrowane przez imperium [[Szok Su]] i wchłonięte do imperium. Miasto było dość typowym miastem tangijskiej wczesnej epoki brązu, skoncentrowanym na centralnej świątyni, która zarządzała plonami i pobierała podatki, i które łączyło idee wojownika z religią. Na czele zazwyczaj stawiano marionetkową kapłankę, zawsze kobietę, natomiast realną władzę zazwyczaj sprawował jej ojciec lub mąż. Miasto było zamieszkane przez Lauszów, którzy przybyli z półwyspu sechtońskiego, ale językowo nie byli spokrewnieni z Sechtończykami we [[Secht|współczesnym znaczeniu]], ani z językiem [[język seszerski|seszerskim]] używanym przez [[Szok Su]]. Ich język był izolowany i wymarł wraz z upadkiem miasta Lauszy, który nastąpił w około 2830 [[EK]], kiedy [[Rangersze]] podbiło [[Szok Su]] i zhołdowało całe cywilizowane terytorium [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

===[[Szok Su]]===
Miasto Szok Su ([[język seszerski|sesz.]] 𒎏𒋢 Ṣok Su /ʃok su/ "Bogini Su") powstało po kilku falach migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]]. Dokładne daty początków nie są znane, wiadomo, że cywilizacja powstała z kilku osad znajdujących się na wschodniej części [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Szok Su ustanowiło monarchię, promowało religię bogini Su ([[suizm]]), podbijało okoliczne plemiona, podbiło [[Lausza|Lauszę]], ustanowiło tzw. "wieczne braterstwo" z państwem-miastem [[Rangersze]], które ostatecznie przejęło kontrolę nad Su.

===[[Rangersze]]===
Rangersze ([[język seszerski|sesz.]] Rangerṣe /'raŋgerʃe/ "Światło Domu") było ostatnim wielkim państwem [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], istniało w latach 2100 - 3300 [[EK]] na południowowschodnich wybrzeżach [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Początkowo kształtując się z okolic Kobaszi, szybko rozszerzało swoje wpływy dzięki zmianom klimatycznym sprzyjającym ich gospodarce oraz dzięki dyplomacji, a następnie mieczem. Podlegało pod [[Szok Su]] do czasu, gdy przywództwo Rangersze (Kobaszi oraz okoliczne miasta) nie wygrało wojny z nimi o złagodzenie danin. Rangersze obiecało ludności zachowanie ich zwyczajów oraz zmniejszenie danin, w zamian za przymusową pracę do rozbudowy rolnictwa, składów, infrastruktury, argumentując, że rozwijając produkcję i utrzymując pokój, danina zapłaci się sama. Plan był prawidłowy i przynosił owoce, ale gwałtowny od 3200 [[EK]] napływ ludności buańskotangijskiej na wyspę spowodował załamanie się delikatnego ładu społecznego. Od 3200 [[EK]] zapisy cywilizacyjne Rangersze się urywają, tak samo jak pozostałych miast. Po tym okresie, miasta uległy rozpadowi, prawdopodobnie głównie wskutek chorób przywiezionych przez przybyszów. Wiadomo, że Maraowie nie przetrwali tego okresu i nie pojawiają się już więcej w historii.

===Upadek cywilizacji marajskiej===
Upadek cywilizacji marajskiej nastąpił w około 3300 [[EK]], ale nie był punktowy i zajął prawie 400 lat. Był spowodowany prawdopodobnie kombinacją wielu czynników naraz, od najazdów obcych ludów (prawdopodobnie przybyłych z półwyspu [[Pinu]] przodków Tangijczyków), przez klęski naturalne (susze, głód), po zapaść systemu handlowego w całym regionie.

===Spuścizna kulturowa Marajów===
Cywilizacja marajska, po odkryciu ich historii przez [[Tangijczycy|Tangijczyków]] i [[Secht]]ończyków, była źródłem ich fascynacji. Wiele eksponatów zostało przeniesionych do [[Forteca Tau Atla|fortecy Tau Atla]], ale muzea sechtońskie zostały też obdarowane niektórymi artefaktami. Oprócz tego:
* [[Epos o Serenet]] - starożytny, [[Tangijczycy|przedtangijski]] epos traktujący o dziejach legendarnego bohatera Serenet, który zasłyszawszy o rajskiej wyspie udał się w jej kierunku ze swoim plemieniem, które miał ochraniać, przez wielką wodę. Stoczył w tym czasie bój z bogami powietrza, wody, ziemi i lasu i na pokonanej ziemi założył miasto [[Szok Su]]. Epos miał być napisany [[język seszerski|językiem seszerskim]].
* [[Katakumby Marajskie]] - kompleks podziemnych grobowców, kaplic i płaskorzeźb zorganizowanych w labirynt, wykuty w skale około 5 metrów pod piaskami [[Pustynia Marajska|pustyni marajskiej]] na jej północnym terytorium. Katakumby nie były założone przez [[Tangijczycy|Tangijczyków]]. Zostały założone przez cywilizację przed nimi, prawdopodobnie tysiące lat, i choć nie jest to jedyna pozostałość po poprzedniej kulturze, to jest największa i bez wątpienia najbogatsza w wykształcone oznaki cywilizacji takie jak posągi, figurki, malowidła i pismo hieroglificzne. Datowany na rok 4120 [[ET]] / 2791 [[ET|EK]], a więc 6718 [[ET]] lat temu, uważa się, że jest to najstarszy zabytek [[Tangia|Tangii]], jest uznany za jeden z [[Dziesięć Cudów Tangii|Dziesięciu Cudów Tangii]].

===Tangijskie Wieki Ciemne===
{{Główny artykuł|Tangijskie Wieki Ciemne}}
Tangijskie Wieki Ciemne oddzielają czasy marajskie od czasów kaoryjskich i trwały orientacyjnie od 3301 [[EK]] do 5516 [[EK]]. W tym czasie, sztuka pisma zanikła całkowicie, stąd nazwa "wieki ciemne". W tych czasach ludność marajska gwałtownie zmniejszyła swoją populację, zastąpili ją Tangijczycy, ludność przybyła z półwyspu [[Pinu]] o antropologicznie oceanicznej odmianie. W tym czasie również prawdopodobnie [[Korona Kaori]] przewędrowała nieznanym sposobem i z nieznanego powodu z głęboko starożytnej [[Nuaria|Nuarii]] przez [[Szur]], [[Buania|Buanię]] i [[Pinu]] aż na [[Wyspa Kaori|Kaori]].

<center>[[Plik:Migracje narodów tacyńskich.png|500px]]</center> 

Powyższa mapa ukazuje kierunek migracji [[rasy Kyonu|rasy tacyńskiej]] (zwanej także "oceaniczną" czy "polinezyjską") od obszarów [[Olsenia|Olsenii]] po wyspę Kaori. O ile ludność ta zaczęła falami przypływać na Kaori już w 3300 [[EK]] i prawdopodobnie przyczyniła się do rozstroju systemu cywilizacyjnego Marajów, którzy wymarli, to pierwszy poważny ośrodek cywilizacyjny już właściwych [[Tangijczycy|Tangijczyków]] pojawił się dopiero w mieście [[Luta ni Fari]] w 5517 [[EK]].

==Okres Królestw Tangijskich==

==Okres Unitarny==

===Rewolucja Kauczukowa===
===Pierwsza Wojna o Saakę===
===Plan trzydziestoletni===
===Druga Wojna o Saakę===
===Tangia unitarna okresu średniego===
===Tangia unitarna okresu późnego===
==Okres imperialny==
===Trzecia Wojna o Saakę===
===Kres imperium===
==Tangijska Wojna Domowa==
==Akioka - komunizm tangijski==
==Wielka neszyjska okupacja Kaori==
==Święta Republika Tangii==
===Wczesna Święta Republika Tangijska===
===Czasy współczesne===

=Społeczeństwo=
==Demografia==
===Populacja===
===Narodowości===
===Mniejszości etniczne===
===Rozrodczość i umieralność===

==Grupy etniczne i mniejszości narodowe==
==Subkultury==
==Przestępczość==
===Przestępczość pospolita===
===Organizacje przestępcze===
===Organizacje mafijne===
===Piractwo i korsarstwo===
==Religie i wierzenia==
==Kobiety w Tangii==
==Dzieci w Tangii==
=Infrastruktura i komunikacja=
==[[Wielka Zapora Kaoryjska]]==
==Główne drogi==
==Tangijska sieć kolejowa (ΤΦΛ)==
==Szlaki handlowe==
==Usługi transportowe==
==Poczta==
==Adresy i kody pocztowe==
==Rangfen (Internet) - Tangijska Sieć Świetlna==

=Gospodarka=
==Gospodarka a demografia==
===Nierówność społeczeństwa===
===Przychody===
===Inflacja===

===Eksport i import===
===Polityka monetarna===
===Zadłużenie===
==System miar==
==Skalowalność==
==Jednostki podstawowe==
==Długość, powierzchnia i objętość==
===Długość===
===Powierzchnia===
===Objętość===
==Chronografia==
==Rytm dnia i nocy - doba==
==Instrumenty finansowe oraz polityka monetarna==
==Produkcja==
===Rolnictwo i zarządzanie zasobami roślinnymi===
===Łowiectwo, górnictwo, rybołówstwo, hodowla i zbieractwo===
==Przemysł==
==Usługi oprócz handlu==
==Handel==
==Giełda==

=Kultura=
==Cuda Tangii==
'''"Cuda Tangii"''' ({{Ayu|«Μα Τανγυὰτ ματυαλῠν»|100}} ''‹Ma Tanguàt matualŭn›'' {{IPA|/maʔ ˈtʰaŋgʷat ˈmatʷaɫɯ̃n/}}) to dobór największych osiągnięć, zazwyczaj architekturalnych, jakie wykonano w Tangii, na terytorium [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], przez jakąkolwiek cywilizację, która na niej istniała. Najczęściej wyróżnia się dwa zestawienia: współczesne osiągnięcia Świętej Republiki Tangii, oraz tradycyjne [[Dziesięć Cudów Tangii]] roku 9509 [[EK]], z których część przetrwała do dzisiaj. Uznaje się, że współczesne dziesięć cudów nie powinny powtarzać poprzednich oraz powinny powstać wyłącznie w epoce republikańskiej.

Współczesne dziesięć cudów Tangii to:
# [[Wielka Zapora Kaoryjska]] - mur naokoło [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].
# [[Stacja Kosmiczna Feu Yul]] - stacja kosmiczna FTI.
# [[Falanglera]] - sieć kolejowa, w tym szybkich prędkości, na wyspie.
# [[Hanharai]] - budynek parlamentu Republiki.
# [[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara]] - specyficzna przestrzeń cybernetyczna, do której można się dostać doświadczając zmienionej świadomości.
# [[Tektoniczna Iglica Hala]] - olbrzymi biurowiec, drapacz chmur o wysokości 1016 metrów, mieszczący Kaoryjskie Centrum Targowe oraz siedzibę Republikańskiej Giełdy Narodowej.
# [[Biolaboratorum Tea'eri]] - wielkie laboratorium biologiczne w formie ogromnej przeszklonej kopuły wystającej ponad Zaporę Kaoryjską nad ocean, pod którą znajduje się sztuczny park zwierząt i botaniczny znacznych rozmiarów.
# [[Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny]] - siatka potężnych baterii solarnych i turbin wiatrowych w przestrzeniach pustynnych i górskich, zapewniający dostawy energii elektrycznej.
# [[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan]] - wschodni i zachodni [[wyspa Kaori|kaoryjski]] hub tranzytowy powiązany z [[Falanglera]], z koleją typu ''hyperloop'' dla VIPów i magnetyczno-lewitującą dla większości pasażerów, z lotniskiem i wieloma innymi terminalami, pasażerskimi i towarowymi.
# [[Ko'ari Takomari]] (Lustro Ko'ari) - świątynia poświęcona [[Ko'ari]], składająca się z dziewięciu przestrzeni dotyczących aspektów Ko'ari<ref>Ten fragment, trudny do realizacji, opracowano wykorzystując dyskusje z ChatGPT.</ref>, w obowiązującym w kraju stylu Solarpunk:
## Hurangán (Humanitaryzm) - Plac społeczny z kuchnią slow food, klinikami, amfiteatrem do opowiadania historii.
## Hirane (Emergencja) - Komora wspólnych instalacji dźwiękowych/świetlnych, które działają tylko wtedy, gdy wielu odwiedzających harmonijnie współdziała.
## Hakun (Logika) - studio analityczne o szklanych ścianach, w którym odbywają się symulacje obywatelskie, debaty etyczne i laboratoria decyzyjne.
## Neika'i (Tradycja, Jeśli Nie Szkodzi) - Dziedziniec, na którym odtwarzane są i dyskutowane zwyczaje kulturowe, które mogą zostać zrewidowane lub wycofane.
## Reo'ina (Pragmatyzm) - Galeria warsztatów projektowania funkcjonalnego, prezentująca projekty, które równoważą wydajność, etykę i korzyści.
## Yakome (Regeneracja Mentalna) - ogrody wodne, rzeźby kinetyczne i biowrażliwe strefy medytacyjne. Sztuczne chmury i filtry wiatrowe pomagają się zrelaksować.
## Nitakimaya (Psychologia) - Lustrzany wewnętrzny labirynt z emocjonalnie reagującym światłem, z wbudowanymi doświadczeniami VR/AR dotyczącymi codziennych dylematów psychologicznych.
## Hana (Obowiązek) - cicha sala z relacjami świadków poświęcenia i odwagi, od zwykłych pracowników po przywódców obywatelskich.
## Nerea (Odpowiedzialność) - centralna agora, w której odwiedzający symulują głosowanie, wpływ polityki i debatę z awatarami AI lub prawdziwymi delegatami.

Tradycyjne dziesięć cudów Tangii to:
# [[Świątynia Naratajska]] - zniszczona w 9998 [[EK]] podczas [[Tangijska Wojna Domowa|Tangijskiej Wojny Domowej]] przez siły [[Akioka|komunistyczne]]. Odbudowana po ewakuacji sił [[Państwo Neszów|neszyjskich]] w 10319 [[EK]].
# [[Obserwatorium Tauriana]] - zniszczone w katastrofie naturalnej, odbudowane w okresie republikańskim po 10319 [[EK]].
# [[Takatoa]] - przetrwał.
# [[Katakumby Marajskie]] - przetrwały.
# [[Ogród Górski w Kun Atla]] - zniszczony w [[Impakt Kunatlyjski|burzy poimpaktowej]] w 9867 [[EK]]). Odbudowany podczas [[Wielka Okupacja Kaori|okupacji]] przez administrację [[secht]]ońską w 10123 [[EK]].
# [[Najwyższy Uniwersytet Tamarua]] - zniszczony przez ludowe wojsko [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Talanga]] - przetrwała.
# [[Pałac Temeteu]] - wysadzony w powietrze przez ludowe wojsko [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Pięć Mędrców]] - zniszczone podczas rewolucji komunistycznej [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Forteca w Tau Atla]] - kompleks bunkrowo-fortecowy stworzony do ochrony zabytków kultury tangijskiej.

===Współczesne 10 cudów Tangii===
{{Główny artykuł|Dziesięć Cudów Świętej Republiki Tangii}}
<center>
{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|10 cudów nowej Tangii
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:10048 d Great Tangian Barrier.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10015 f Space Station.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10049 a Falanglera.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10050 a Hanharai.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10051 a Rangfen-Ara.jpg|300px]]
|-
![[Wielka Zapora Kaoryjska|<big>1. Wielka Zapora Kaoryjska</big>]]
![[Stacja Kosmiczna Feu Yul|<big>2. Stacja Kosmiczna Feu Yul</big>]]
![[Falanglera|<big>3. Falanglera</big>]]
![[Hanharai|<big>4. Hanharai</big>]]
![[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara|<big>5. Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara</big>]]
|-
|
|
|
|
|
|-
|width="300"|[[Plik:10053 a Tectonic Spire.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10054 Biolab.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10055 Photoanemometric Seismic Core.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10056 Kel Hemun & Kal Rowan Transit Points.jpg|300px]]
|width="300"|[[300px]]
|-
![[Tektoniczna Iglica Hala|<big>6. Tektoniczna Iglica Hala</big>]]
![[Biolaboratorum Tea'eri|<big>7. Biolaboratorum Tea'eri</big>]]
![[Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny|<big>8. Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny</big>]]
![[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan|<big>9. Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan</big>]]
![[Ko'ari Takomari|<big>10. Ko'ari Takomari</big>]]
|-
|
|
|
|
|
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|}
</center>

===Tradycyjne 10 cudów Tangii===
{{Główny artykuł|Dziesięć Cudów Tangii}}
<center>
{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|10 cudów starej Tangii
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:10008 d Naratai temple.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10009 b Taurian.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10002 Tanguana kaon 2.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10007 Marao catacombs.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10010 a Kun Alta mountain gardens.jpg|300px]]
|-
![[Świątynia Naratajska|<big>1. Świątynia Naratajska</big>]]
![[Obserwatorium Tauriana|<big>2. Obserwatorium Tauriana</big>]]
![[Takatoa|<big>3. Takatoa</big>]]
![[Katakumby Marajskie|<big>4. Katakumby Marajskie</big>]]
![[Ogród Górski w Kun Atla|<big>5. Ogród Górski w Kun Atla</big>]]
|-
|Podwodny kompleks świątynny [[karaizm|karizmu]].
|Obserwatorium stratosferyczne.
|Flota państwowa świecących okrętów.
|Podziemny labirynt grobowców.
|Wzgórze w całości przemienione w ogród.
|-
|[[Plik:10011 d Tautama Tamarua.jpg|300px]]
|[[Plik:10012 d Talanga.jpg|300px]]
|[[Plik:10013 k Temeteu.jpg|300px]]
|[[Plik:10014 a Five Sages.jpg|300px]]
|[[Plik:10006 Tau Atla Rearai ancient.jpg|300px]]
|-
![[Najwyższy Uniwersytet Tamarua|<big>6. Najwyższy Uniwersytet Tamarua</big>]]
![[Talanga|<big>7. Talanga</big>]]
![[Pałac Temeteu|<big>8. Pałac Temeteu</big>]]
![[Pięć Mędrców|<big>9. Pięć Mędrców</big>]]
![[Forteca w Tau Atla|<big>10. Forteca w Tau Atla</big>]]
|-
|Pałac uniwersytecki.
|Olbrzymi zegar słoneczny.
|Pałac królów.
|Pięć gigantycznych pomników.
|Forteca na oddalonej pustyni stworzona do ochrony starożytnych artefaktów.
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|}
</center>

==Moda==
==Tradycje i zwyczaje==
===Święta===
==Imiona==
==Sztuka==
===Literatura===
===Architektura===
===Muzyka===
===Taniec===
===Kuchnia===
=Nauka i odkrycia=
==Osiągnięcia==
=[[Wielbłąd i Rekin/Rozszerzenia Kyonu|Rozszerzenia Kyonu]]=
W niniejszym artykule przyjmuje się poniższe rozszerzenia i modyfikacje modelu standardowego (henrykowskiego) projektu [[Kyon]]:
{|
|{{Kyon Ancient Flora}}{{Kyon Ancient Flora+}}{{Kyon Dynamic Flora}}
|}

=Tangia jako projekt internetowy=

=Przypisy=
<references/>

{{FTI dół}}

Święta Republika Tangii

2025-09-26T20:32:01Z

Canis: /* Nazwy w różnych językach */

{{Kyon aktywny}}
{{FTI góra}}
{{Cpaństwo
|czasy litera = F2
|czasy kolor otoczki litery = #29a3a3
|czasy kolor tła tekstu = #29a3a3
|czasy kolor tekstu = white
|tło tekstu = black
|poziom tekst kolor = white
|czasy kolor otoczki cyfry = #003300
|czasy kolor tła tekstu cyfry = #003300
|poziom rozwoju kolor tekstu = white
|poziom rozwoju cyfra = 11
|poziom tekst = ''Państwo conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|rok = LATA 11006 EK
|flaga = [[Plik:FTI flag.png|225px|border]] Flaga Tangii
|herb = [[Plik:FTI CoA.png|210px|border]] Godło Republiki
|przed = [[FTI (1'6 EK)|FTI 10600 EK]]
|po = [[FTI (późna)|FTI (późna)]]
|transliteracja nazwy państwa = Święta Republika Tangia
|nazwa własna państwa = ΦΑΝ·ΤΑΝΓΥΑ·ΙΤΙΚΟΡΗΡΟ ΚΥᾺΧΑΝΧΑΡΑΙ·ΦΑΝΦΑΚΆΝ
|lokalizacja = [[Plik:FTI na świecie - 11000 EK.png|border|401px]] Tangia na [[Kyon|świecie]] [[Plik:FTI Amau.png|border|400px]] Miasta w FTI
|stolica = [[Kun|Miasto Kun]]
|porządek prawny = Prawo stanowione
|ustawa zasadnicza = [[Konstytucja FTI]]
|języki urzędowe = [[Język ayu|Język Ayu]]
|języki = [[Język ayu|Język Ayu]]
|głowa państwa = Prezydent Republiki
|władca = [[Hatori Ton Anate]]
|ustrój = Republika Federalna
|kiedy = 11 006 [[EK]]
|ludność całkowita = 292 239 264
|etnografia = [[Tangijczycy]]
|średnia długość życia = 73 lat
|hymn narodowy = {{Ayu|«Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο!»}}'' [[Ayu:Hymn Republiki Tangijskiej|"Święta, Republika Tangia!"]] [[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3]]
|pojawienie = 10319 [[EK]], niepodległość od [[Państwo Neszów|P. Neszów]] po [[Wielka Okupacja Kaori|Okupacji Kaori]]
|koniec = [[Święta Republika Tangii (późna)|późna FTI]]
|religia państwowa = [[Ko'ari]]
|typ religii = System filozoficzno-religijny
|siła wyższa = Emergencja człowiecza
|ośrodki kultu = [[Kun Leita]], [[Naratai]], [[Afari]], [[Hatlangao]], [[Orumilo]], [[Reitika]]
|wolność wyznaniowa = Ograniczona
|inne religie = [[Neokaraizm]], [[Neoszamanizm tangijski]], religie lokalne, nowe wierzenia
|regiony = [[wyspa Kaori]] ([[Kanisja]])
|powierzchnia = 1 014 748 km² [[wyspa Kaori]]
|klimat = wybrzeża, lasy deszczowe, lasy umiarkowane, wysokie góry, pustynie
|eksport do = [[Secht]], cały świat
|towary eksportowe = optyka, elektronika, popkultura, awionika, motoryzacja, koleje, uzbrojenie
|import z = [[Secht]], cały świat
|towary importowe = żywność, materiały surowe
|system monetarny = fiducjarny
|waluta = 1 [[Aotai]] = 100 kunei
|kod waluty = AOT
|motto = «ΦΕΡΥΚΑΝῈΝ·ΧΥᾺΧΥΡΑΝΓΆΝ» "Nasza wolność i miłość do ludzi"
}}'''Święta Republika Tangia, Parlamentem Postanowiona''' lub po prostu '''Tangia''' - państwo o ustroju federalno-republikańskim na [[wyspa Kaori|wyspie Kaori]] i okolicznych archipelagach w [[Kanisja|Kanisji]] ([[Kyon]]), o powierzchni 1 014 748 km² i populacji około 292 milionów ludzi, ze stolicą w mieście [[Kun Leita|Kun]] na północno-wschodnim wybrzeżu. FTI charakteryzuje nietypowy ład społeczno-kulturowo-polityczny przypominający system teokratyczny, ale w którym zamiast wiary w boga/bogów występuje silnie propagowany i obligatoryjny laicki system etyczno-filozoficzno-religijny zwany [[Ko'ari|"Ko'ari"]].
<center>
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%; text-align: center;"
|-
!Język
!Krótka nazwa państwa
!Pełna nazwa państwa
!Nazwa mieszkańca
|-
|[[Język ayu|Ayu]]
|{{Ayu|Τανγυα}} ''Tangua'' {{IPA|/'tʰaŋgwa/}}
|{{Ayu|Φαν Τανγυα Ιτικορηρο, κυὰΧανχαραι Φανφακάν}} ''Fan Tangua Itikoreiro, kuàHanharai Fanfakán'' {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo kʰʷəˈhanhaɾaɪ̆ ɸanɸəˈkʰan/}} [[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Short.mp3]]
|{{Ayu|Τανγυαραι}} ''Tanguarai'' {{IPA|/'tʰaŋgwaɾai/}}
|-
|}
</center>
FTI w roku 11 000 [[EK]] jest odpowiednikiem cywilizacyjnym Ziemi w roku 2120, i jest pierwszym projektem w [[Kyon]]ie przed długo omawianą epoką typu [https://en.wikipedia.org/wiki/Cyberpunk cyberpunk], czyli nieodległej przyszłości, stylistycznie opracowanym w stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Solarpunk solarpunk]. Państwo jest futurystyczne, zurbanizowane, przechodzi swój złoty wiek i mierzy się ze swoimi problemami. Jest zróżnicowane kulturowo, etnicznie, i jest wysoko zaawansowane technologicznie. Posiada zaawansowaną infrastrukturę, jest wysoko zelektryfikowane, z rozwiniętym przemysłem, stanowi hub logistyczny zachodniego [[Kyon]]u, jest ważnym centrum finansowym, posiada elektrownie atomowe. Posiada nowoczesną armię, potężną flotę morską i powietrzną, sieć satelitów, i broń atomową. Symbolem Tangii republikańskiej są jakiekolwiek złote wzory na białym tle, symbolizujące dobrobyt wynikający z czystości, często z szafirowymi dodatkami symbolizującymi kaoryjskie (tangijskie) korzenie idei.

[[Plik:FTI Collage.png|300px|thumb|left|1: [[Hanharai]] (parlament), 2: Komplex fabryczny Tongami Akala, 3: Giełda w [[Naratai]], 4. Koncert [[Hang Yomi]], 5. Maraton w [[Reitika|Reitice]], 6. Dzieci tangijskie.]]Ciężko jednoznacznie określić sąsiedztwo geograficzne FTI, ponieważ jest to jedyny projekt [[Kyon]]u tak daleko wysunięty w przyszłość. Inni twórcy projektu tkwią w XV wieku, nie XXII wieku. Nie wiadomo, jakie inne kraje, oraz w jakiej formie, znajdują się naokoło, co stwarza problemy, ponieważ Kyon w 11 000 roku jest zglobalizowany.

Święta Republika Tangia w roku 11 000 [[EK]] i Tangia jako cała przeżywała swój złoty wiek. Korzenie kultury republikańskiej Tangii wywodzą się z frakcji [[Inyorai]] z czasów imperialnych, szczególnie [[TWD|tangijskiej wojny domowej]]. Po [[Impakt Kunatlyjski|zniszczeniu miasta Kun Atla przez meteoryt]] w 9861 [[EK]], społeczeństwo tkwiące w wysokim napięciu rozpoczęło wtedy wojnę domową, której Inyorai byli ważną częścią, ale zarówno republikanie, jak i [[Teilanrai|imperialiści]] przegrali wojnę na rzecz [[Akiokarai|komunistów tangijskich]], którzy scedowali wszystko poza [[wyspa Kaori|wyspą Kaori]] i zaprowadzili u siebie komunizm - [[Akioka|państwo Akioka]]. To państwo, rządzone dyktaturą [[Ken Akirome|Kena Akirome]], doprowadziło do śmierci milionów ludzi wskutek głodu i represji, po czym kraj został najechany przez [[Państwo Neszów]], wskutek czego część [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]] w latach 10059 do 10319 [[EK]] tkwiła pod ich okupacją, a za pozostałą część rozbiorów odpowiadała [[Buania]] oraz [[Secht]]. Powolna odbudowa jedności narodu przeciw okupantom, oraz kultura z przewagą idei republikańskich, spowodowała, że Secht i Buania oddały Tangii niepodległość, a Neszowie finalnie także wycofali się wskutek swojego głębokiego kryzysu wewnętrznego. Po powstaniu FTI, kraj wpierw zbudował swoją potęgę gospodarczą, rozpoczynając od bycia tanią siłą roboczą odpowiedzialną za masową produkcję tanich przedmiotów na eksport. Z czasem, do 11 000 [[EK]], Tangia przekształciła się z gospodarki industrialnej do w pełni rozwiniętej z nadal potężnym, ale już malejącym sektorem przemysłowym i coraz silniejszym sektorem usługowym, w szczególności teleinformatycznym, i finansowym, w zakresie bankowości.

Za złote czasy Republiki odpowiadają zatem:
* Przedłużony okres pokoju.
* Okres odbudowy kraju i modernizacja przez [[Państwo Neszów]] i [[Secht]] podczas [[Wielka Okupacja Kaori|okupacji]].
* Następnie, okres potężnej industrializacji młodej Republiki, z tanią siłą roboczą, i powstanie jej potęgi produkcyjno-eksportowej.
* Następnie, okres poprawnego przekształcenia w nowoczesną gospodarkę, opartą o sektor usługowy, teleinformatyczny oraz finansowy.
* Specyficzna kultura oparta na religijnej moralności bez żadnej deifikacji, scalenie narodowe oraz pokojowe nastawienie Tangijczyków.

Za słabości Republiki wymienia się czasami:
* Przeludnienie i problemy związane z megamiastami.
* Napływ nieintegrującej się migracji z krajów ubogich i ogarniętych konfliktami.
* Pojawiające się rozdziały wewnętrzne, uwidocznione w systemie demokratycznym, polaryzacja szczególnie na tle migracji.
* Mimo upływu czasu od okupacji, nadal widoczne są podziały pomiędzy północą i południem, wschodem a zachodem.

Tangię jako projekt prowadzi [[Użytkownik:Canis|Canis]]. Jest jednym z pierwszych państw projektu [[Kyon]]. Jest najbardziej rozwiniętym projektem tego autora, nie tylko z uwagi na ilość tekstu i dbałość o szczegóły, ale także na matematyczne podejście do demografii i gospodarki, z zależnością statystyk od siebie. Demografia jest rozbijana "od góry do dołu" na coraz drobniejsze grupy społeczne, do których dopisywane jest wynagrodzenie. Na podstawie tych działań udaje się ustalić wiele szczegółów, które do tej pory przy takich projektach były tylko mglistymi domysłami.

<center>{{Kyon apokryf przyszłości}}</center>

=Nazwa kraju=
Pełna oficjalna nazwa kraju to "Święta Republika Tangia" - w języku Ayu: {{Ayu|«Φαν Τανγυα Ιτικορηρο»|100}} ''‹Fan Tangua Itikoreiro›'', wymowa: {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}. Czasami stosuje się inne określenie: {{Ayu|«Φαν Καορι Ιτικορηρο»|100}} ''‹Fan Kaori Itikoreiro›'', wymowa: {{IPA|/ɸan 'kʰa.oɾi ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}, czyli "Święta Republika Kaori". Słowo "Tangia" (w języku mahan: {{Ayu|«Τανὲμά»|100}} ''‹Tanèmá›'' {{IPA|/tane˨ma˦/}}) jest niejasnego pochodzenia. W czasach unitarnych (np. patrz: [[Tangia (8973 EK)|Tangia w roku wspólnym 8973 EK]]), spekulowano, że słowo ma związek ze słowem {{Ayu|«τανγα»|100}} ''‹tanga›'' {{IPA|/'tʰaŋga/}} oznaczającym "mistrzostwo" albo "władzę" (porównaj ze słowem: {{Ayu|«τανυ»|100}} ''‹tanu›'', {{IPA|/'tʰanʉ/}} "władca", "pan"), ale nawet w tych czasach powszechnie akceptowano pogląd, że jest to znacznie późniejsza interpretacja. Słowo "Tangia" pojawia się pierwszy raz podczas [[Okres Królestw Tangijskich|okresu Kaori]] w ośmiu tekstach [[Luta ni Fari|lutafaryjskich]], gdzie tym określeniem nazywano "ciepłe kraje mórz". Prawdopodobnie przez najstarszą część historii słowo "Tangia" oznaczało po prostu "świat", a potem wyspę samą [[wyspa Kaori|Kaori]]. Po przyłączeniu [[Buania|Buanii]] do unii tangijskiej w roku 9266 [[EK]], wyspę przestano nazywać "Tangią", a nazywano jej synonimem [[Wyspa Kaori|Kaori]], tymczasem słowem "Tangia" określano polityczny ustrój podległy cesarzowi.

Słowo "Kaori" ({{Ayu|«Καορι»|100}} ''‹Kaori›'', formalna wymowa: {{IPA|/'kʰa.oɾi/}}, często: {{IPA|/'cʰœːʉ̆ɾi/}}, {{IPA|/'cʰyːɾi/}}) jest starsze i pochodzi prawdopodobnie z jednego z przedtangijskich języków rdzennych dla wyspy, bądź z jakiegoś języka [[Pinu|pinuskiego]]. Pierwotnie, oznaczała krainę dobrobytu z legend ludowych. Wiele państw feudalnych [[Okres Królestw Tangijskich|Okresu Królestw Kaoryjskich]] aspirowało do uznania się za "Kaori". Słowo oznacza też [[Korona Kaori|Koronę Kaori]] ({{Ayu|«Καορι Νϋι»|100}} ''‹Kaori Nui›'' {{IPA|/'kʰaoɾi 'nyɥi/}}), której przypisywano potężną moc magiczną, dającą coś w stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Mandate_of_Heaven Mandatu Niebios] i o ten przedmiot toczono wtedy krwawe wojny.

Świętą Republikę Tangijską nazywa się czasami innymi określeniami:
* {{Ayu|«Τηλεα ῡ Λϋα νι Φανγ»|100}} ''‹Teilea yu Lüa ni Fang›'' {{IPA|/'tʰejɫea ɥy 'ɫʉwa ni ɸaŋ/}} - "Kraj Bieli i Złota". Odnosi się do obscenicznie bogatej narodowej stylistyki ornamentów ze złota na czystym białym tle.
* {{Ayu|«Κυναὶ Χυὰεριὶ Νινατ»|100}} ''‹Kunaì Huàeriì Ninat›'' {{IPA|/'kʰʉnaj hwə'ʔerij 'ninat/}} - "Dobroć Mórz i Ziemi". Określenie propagandowe.
* {{Ayu|«Πιλό νι Ρανγ»|100}} ''‹Piló ni Rang›'' {{IPA|/pi'ɫo ni raŋ/}} - "Ryż i Światło". Odnosi się do ogromnej produkcji ryżu oraz wszechobecnego sztucznego światła.
* {{Ayu|«Φαρράλητανὰ Ταυαν»|100}} ''‹Farráleitanà Tawan›'' {{IPA|/ɸər'raʔ 'ɫejtanə 'tʰawan/}} - "Kraj Megamiast". Odnosi się do wielomilionowych, przeludnionych miast.
* {{Ayu|«Καμπια ῡ Οναραῐ»|100}} ''‹Kampia yu Onaraĭ›'' {{IPA|/'kʰampʲa ɥy 'ʔonaraj.ji/}} - "Naród Rekinów". Jest to samo-obelga, która opisuje tendencję Tangijczyków do waśni i zadawania bratobójczego cierpienia. Bezpośrednio odnosi się do [[TWD|Tangijskiej Wojny Domowej]]. Na podstawie tych słów, powstała pieśń o tym samym tytule<ref>Patrz: [[Ayu:Naród Rekinów|"Naród Rekinów"]].</ref>, patrz: [[Ayu:Naród Rekinów|"Naród Rekinów" (piosenka)]].

Historycznie, używano też innych określeń:
* {{Ayu|«Ρανγνὰ Ταυαν»|100}} ''‹Rangnà Tawan›'' {{IPA|/'raŋgrə 'tʰawan/}} - "Świetlisty Kraj". Płazy i niektóre gatunki ryb wytwarzają maź luminescencyjną, która po naświetleniu oddaje światło do 48 godzin. Pokrywano nią zbroje ceremonialne i niektóre okręty.
* {{Ayu|«Ταυαν ῡ Λουρη»|100}} ''‹Tawan yu lourei›'' {{IPA|/'tʰawan ɥy 'ɫœːʉ̆ɾej/}} - "Kraina Szkła". Tangia w średniowieczu wyspecjalizowała się w optyce, obróbce szkła w celach obserwacyjnych.
* {{Ayu|«Τηλεα ῡ Ομα‘ε»|100}} ''‹Teilea yu Oma'e›'' {{IPA|/'tʰejɫea ɥy 'ʔomaʔe/}} - "Państwo Kuszy". Kusza była bronią ceremonialną.

Buańczycy nazywają kraj "Tañusy" /taŋusɯ/, gdzie człon "-sy" dotyczy państwa. W [[Secht|Sechcie]] nazywa się go w [[język nowosechtoński|nscht.]] {{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto}} ''Tānū''. [[Ajdynir]] nazywa Tangię "Tāzhvanir" /ta:ʐvaˈɲir/.

==Nazwy w różnych językach==
Poniższa tabela przedstawia nazwy Tangii w różnych językach.

{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!język
!nazwa państwa
!pełna nazwa państwa
!nazwa mieszkańca
|-
!colspan=4|większe języki ziemskie
|-
|Polski
|Tangia {{IPA|/'taŋgʲa/}}
|Święta Republika Tangia {{IPA|/'ɕfʲẽnta rɛ'publika 'taŋgʲa/}}
|Tangijczycy {{IPA|/taŋgij't͡ʂɨt͡sɨ/}}
|-
|English
|Tangia {{IPA|/'tʰæŋgʲə/}}
|Holy Republic of Tangia {{IPA|/'həʊ̆li ɹʷə'pʰʌblɪk əv 'tʰæŋgʲə/}}
|Tangians {{IPA|/'tʰæŋgʲænz/}}
|-
|Español
|Tangia {{IPA|/'tangʲa/}}
|Santa República de Tangia {{IPA|/'santa re'publika de 'tangʲa/}}
|Tangiano {{IPA|/tan'gʲano/}}
|-
|官话 (chiński)
|塔尼亚 ''Tǎníyǎ'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨/}}
|塔尼亚神圣共和国 ''Tǎníyǎ Shénshèng Gònghéguó'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨ ʂɘ˩˥nʂɘ˥˩ŋ ko˥˩ŋhɘ˩˥kʷo˩˥/}}
|塔尼亚人 ''Tǎníyǎ rén'' {{IPA|/tʰa˨˩˨ni˩˥ja˨˩˨ ɻɘ˩˥n/}}
|-
|Français
|Tangia {{IPA|/tɑ̃'gja/}}
|Sainte République du Tangia {{IPA|/sɑ̃t ʁepy'blik dy tɑ̃gia/}}
|Tangiens {{IPA|/tɑ̃'gjɛ̃/}}
|-
|Deutsch
|Tangien {{IPA|/'tʰangʲen/}}
|Heilige Republik Tangien {{IPA|/'haɪ̆ligə ʀepub'lik 'tʰangʲen/}}
|Tangienisch {{IPA|/tan'gʲenɪʃ/}}
|-
|Русский
|Тангия {{IPA|/'tangijə/}}
|Святая Республика Тангия {{IPA|/svʲɪ'tajə rʲɪs'publikə 'tangijə/}}
|Тангийцы {{IPA|/'tangijt͡sɨ/}}
|-
|Português
|Tangia {{IPA|/tãʒjɐ/}}
|Santa República Tangian {{IPA|/ˈsɨ̃ɰ̃tɐ heˈpublikɐ tãʒjɐ̃ɰ̃/}}
|os Tangianos {{IPA|/us tãʒˈjanus/}}
|-
!colspan=4|współczesne języki [[Kyon]]u
|-
|'''[[Język ayu|Ayu]]'''
|{{Ayu|Τανγυα}} ''Tangua'' {{IPA|/'tʰaŋgwa/}}
|{{Ayu|Φαν Τανγυα Ιτικορηρο}} ''Fan Tangua Itikoreiro'' {{IPA|/ɸan ˈtʰaŋgwa ˈʔitiˌkʰoɾejɾo/}}
|{{Ayu|Τανγυαραι}} ''Tanguarai'' {{IPA|/'tʰaŋgwaɾai/}}
|-
|[[Język aksajoński|Aksajoński]]
|탄놔헤 ''‹Tannwahe›'' {{IPA|/ˈtʰanːʷahe/}}
|탄놔헤 고루오 인난 ''‹Tannwahe Koruo Innan›'' {{IPA|/tʰanːʷaˈhe k͈oruˈo ˈinnan/}}
|탄놔레간 ''‹Tannwaregan›'' {{IPA|/tʰanːʷaɾeˈgan/}}
|-
|[[Język hetyński|Hetyński]]
|תאנו ''Tanu'' {{IPA|/'tanu/}}
|נוץ תאנו סימהאדול ''Nuts Tanu Simh'adul'' {{IPA|/nut͡s 'tanu simhʔadul/}}
|תאנויר ''Tanuir'' {{IPA|/'tanuir/}}
|-
|[[Język misawski|Misawski]]
|តង្វា ''‹Tangva›'' {{IPA|/ˈtaŋva/}}
|តង្វា មឹស ឍក្រទ ''‹Tangva Mys Thokrot›'' {{IPA|/ˈtaŋgva mɨs tʰokrot/}}
|តង្វាឌន ''‹Tangvadon›'' {{IPA|/ˈtaŋgvadon/}}
|-
|[[Język neszyjski|Neszyjski]]
|Āes {{IPA|/ˈaːes/}}
|Āese Tā́ħen Padāilke {{IPA|//}}
|Āese {{IPA|/ˈaːese/}}
|-
|[[Język ahtialański pulserimski|Pulserimski]]
|{{Pls|𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮}} ''‹Tangwa·lor›'' {{IPA|/ˈtaŋgwaˌɫɔr/}}
|{{Pls|𐑑𐑮𐑳𐑒𐑮𐑘𐑳 𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮}} ''‹Trakrya Tangwa·lor›'' {{IPA|/ˈtrakrja ˈtaŋgwaˌɫɔr/}}
|{{Pls|𐑑𐑳𐑙𐑢𐑳·𐑤𐑴𐑮·𐑮𐑴𐑛}} ''‹Tangwa·lor·rod›'' {{IPA|/ˈtaŋgwaˌɫɔr rɔd/}}
|-
|[[Język nowosechtoński|Sechtoński]]
|{{Unicode|ܬܐܵܢܘ݅|Serto|200}} ''Tānū'' {{IPA|/taːnuː/}}
|{{Unicode|ܣ݂ܡ ܬܲܢܵܒܳ ܣ݄ܡܗܵܐܵܕ݅ܠ|Serto|200}} ''Sim Tānav Sīmha‘adūl'' {{IPA|/sim 'ta:nav 'si:mhaʔaˌduːl/}}
|{{Unicode|ܐܵܝܬܐܲܢܝ݂ܪ|Serto|200}} ''Aytānyir'' {{IPA|/ʔaj'ta:njir/}}
|-
|[[Język nowosurandralski|Surandralski]]
|ताभनीअ ''Távaria'' {{IPA|/ˈtaːvarʲia/}}
|खापडें ताभनीट कभान्ट ''Khápazę Távarica Kavárca'' {{IPA|/ˈkʰaːpazæ̃ ˈtaːvarʲit͡sa ˈkavaːrt͡sa/}}
|डंताभनी ''Zątávari'' {{IPA|/ˈzɑ̃taːvarʲi/}}
|-
|[[Język urański|Urański]]
|{{Unicode|𐤕𐤀𐤍𐤅‎|Damase}} ''Tanu'' {{IPA|/'tanu/}}
|{{Unicode|𐤆𐤅𐤓 𐤂𐤑𐤍𐤎𐤉𐤌𐤉 𐤕𐤀𐤍𐤅|Damase}} ''Zor Gesʿnasimi Tanu'' {{IPA|/zor gesˤnasi'mi 'tanu/}}
|{{Unicode|𐤕𐤀𐤍𐤅𐤉𐤓|Damase}} ''Tanuyir'' {{IPA|/'tanujir/}}
|-
|[[Język yuke|Yuketon]]
|ᑕᓐᓄᐊᕶᕉ ''Tannuahero'' {{IPA|/tanːʷa'hɛɾɔ/}}
|ᑕᓐᓄᐊᕶᕉ ᖅᑯᕐᑊᐅᐆᕐ ᐃᓄᕐᑊ ''Tannuahero Qoruor Inorv'' {{IPA|/tanːʷa'hɛɾɔ 'q`orʷor 'inorʷ/}}
|ᑕᓐᓄᐊᓃᒐᓐ ''Tannuanekan'' {{IPA|/'tanːʷanɛˌgan/}}
|-

!colspan=4|antyczne/średniowieczne języki [[Kyon]]u
|-
|[[Język ajdyniriański|Średnioajdyniriański]]
|Tāzhvanir {{IPA|/ta:ʐva'ɲiɾ/}}
|Samrasheqvan Ahûrani Tāzhvaniraz {{IPA|/sam.raʂɛq'van axʉ'raɲi ta:ʐvaɲi'ɾaz/}}
|Tāzhvôs {{IPA|/ta:ʐ'vɤs/}}
|-
|[[Język surandralski|Średniosurandralski]]
|ताभन्ई ''Távani'' {{IPA|/ˈtɐvani/}}
|खापाडं कभान्बं ताभन्ई ''Khápázã Kavánbã Távani'' {{IPA|/ˈkʰɐpɐzɐ̃ ˈkavɐnbɐ̃ ˈtɐvani/}}
|ताभन्ईहु ''Távanië'' {{IPA|/ˈtɐvaniə/}}
|-
|}

=Symbole narodowe=
Symbolami narodowymi są flaga, herb, logo, stylistyka narodowa oraz hymn narodowy.
==Flaga, herb, logo, stylistyka==
Flaga FTI była zaprojektowana w roku 10342 [[EK]]. Biel symbolizuje czystość, złoto symbolizuje pomyślność, która z czystości wynika. Granatowy kolor symbolizuje morza i jest tradycyjnym symbolem etnicznych [[Tangijczycy|Tangijczyków]], podobnie jak symbol księżyca [[Lykaon]]a. W przeszłości był używany jako symbol jedności narodów tangijskich i symbol misji karajskiej, której celem jest rozprzestrzenienie religii wody na cały świat, w czasach obecnych jest symbolem etnicznym Tangijczyków. Związek wody z naturalnym satelitą jest silny na Ziemi, ale jeszcze silniejszy na [[Kyon]]ie, ponieważ Lykaon krąży o wiele bliżej swojej planety niż Księżyc. Centralny ornament symbolizuje jedność [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

Herb Świętej Republiki reprezentuje złoto-biały orzeł, symbolizujący niebo i ziemię, oraz orka, symbolizująca morze i etniczny naród [[Tangijczycy|tangijski]]. Orzeł, symbolizujący jednoczesną sprawiedliwość i siłę, siedzi na plecach orki, która jest wielkim, potężnym stworzeniem bez strachu.

Narodowymi barwami Republiki są biel i złote wzory na nim, czasami z granatowymi akcentami, kształtami lub przedmiotami. Biel symbolizuje prawość i czystość, złoto symbolizuje pomyślność, jaka z tego wynika. Granatowy kolor symbolizuje Tangijczyków i morze. W czasach FTI, bardzo powszechna była stylistyka typu ''art deco'', ale na białym tle - nazywano to {{Ayu|«Τανγυανὰ τυπη ῡ λϋα χυὰφανγ»|100}} ''‹Tanguanà tupei yu lüa huàfang›'' {{IPA|/'tʰaŋgwanə 'tʰʉpej ɥy 'lywa hʷə'faŋ/}} "Tangijska obsesja bieli i złota".

{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|Flaga, herb, logo, stylistyka
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:FTI flag.png|300px]]
|width="300"|[[Plik:FTI CoA.png|300px]]
|
|
|
|
|-
|Flaga Świętej Republiki.
|Herb Świętej Republiki.
|
|
|
|
|-
|width="300"|[[Plik:Tangua CoA.png|200px]]
|width="300"|[[Plik:Tangian cuneiform Word Tangwa Bis.png|200px]]
|-
|Powszechnie wykorzystywanym wzorem, ale nie w oficjalnych dokumentach, jest także ten wariant.
|Przez część osób, organizacji oraz firm, ale nie przez urzędy, czasami wykorzystywany jest symbol klinowy Tangii. Ten symbol jest stary istniał już podczas powstania [[Tangia (6911 EK)|Unii Tangijskiej w roku 6911]].
|-
|width="300"|[[Plik:Tangia ksiezyc morze pioro.png|200px]]
|width="300"|[[Plik:Tangia palma i morze.png|200px]]
|-
|Inne popularne symbole Tangii to białe pióro, złota palma, oraz morze.
|Białe pióro, złota palma, oraz morze.
|-
|width="300"|[[Plik:FTI separator.png|200px]]
|-
|Narodowe barwy FTI: biel i złoto.
|}

==Hymn państwowy==
: ''Pobierz nagranie hymnu FTI: [[:Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3|Hymn_FTI.mp3]]''
[[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν Proper.mp3]]
[[Plik:Φαν Ιτικορηρο Χοακὲν2.mp3]]
{{Główny artykuł|Ayu:Hymn Republiki Tangijskiej}}
Tangijski hymn państwowy powstał w roku 10343 [[EK]]. Został zaprojektowany przez Arato Naku No‘e, i w odróżnieniu od innych utworów narodowych, nie wywodzi się z żadnych pieśni ludowych. Odcina się wyraźnie od historii i określa, jak ma wyglądać Tangia teraz i w przyszłości.
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align: left;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|-
![[Ayu]]
!Transkrypcja
!Polski
|-
|style="font-family: Cardo;"|«Φαράμκὲν χατα ηρο, τοʻα, ταρανγ νι χατεν. Φαν λι Τανγυανὰ Ιτικορηρο, φοʻυκὲν χυὰγιομικὲν. Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο! ΚυὰΧανχαραι φανφακάν, ρον αλεμίν χυὰλαννηρο, γιο, ατανρυαόν ιλλοὶ μηνγάν! Τοπανικὲν λιανιῐ χερινλανὶν, ταυκορα – ιλλοὶ φενγκὲν ανι, Χατλαμεορο ῡ Καορινᾰν, Ποναμα ανατλημο χυὰʻερι. Φαν, Τανγυα Ιτικορηρο! ΚυὰΧανχαραι φανφακάν, ρον αλεμίν χυὰλαννηρο, γιο, ατανρυαόν ιλλοὶ μηνγάν! Ὰφφυμιρυαγιάν φανγ, ῡ ταρααλ νι ηρο τενγάν. Χακυν τονολαόν αρανγ, χυὰκοραεὶ χυρανγάν.»
|''‹Faramkèn hata eiro, to‘a, tarang ni haten. Fan lí Tanguanà Itikoreiro, fo‘uken huàyomiken. Fan, Tangua Itikoreiro! KuàHanharai fanfakán, ron alemín huàlanneiro, yo, atanruaón illoì meingán! Topanikèn lianiĭ herinlanìn, taukora - illoì fengkèn ani, Hatlameoro yu Kaorinăn, Ponama anatleimo huàʻeri. Fan, Tangua Itikoreiro! KuàHanharai fanfakán, ron alemín huàlanneiro, yo, atanruaón illoì meingán! Àffumiruayán fang, yu taraal ni eiro tengán. Hakun tonolaón arang, huàkoraeì hurangán.›''
|"Nasz bój jest przeciw złu, kagańcowi, jarzmu i biczowi. Święta jest Tangijska Republika, nasza kultura i religia. Święta, Republika Tangijska! Poprzez Parlament zdecydowano, że dla pokoju i pomyślności, zaprawdę, zawsze budujemy swą potęgę. Nasze czyny - autoryzowane głosem, a prezydent - nasz agent, z piękna [[Kaori]], z insygniami lądu i morza. Święta, Republika Tangijska! Poprzez Parlament zdecydowano, że dla pokoju i pomyślności, zaprawdę, zawsze budujemy swą potęgę. Nigdy nie przyjmę złota, rzezi i brutalności zła. Będę nawigować najwyższą logiką, i humanitaryzmem ludzi."
|-
|}

==Hymn narodowy==
: ''Pobierz nagranie hymnu narodowego: [[:Plik:Ιραχά, χο'υμνὰι! Proper.mp3|Hymn_Tangijczyków.mp3]]''
[[Plik:Ιραχά, χο'υμνὰι! Proper.mp3]]

Tangijska Konstytucja wyróżnia hymny państwowy i narodowy od siebie. Państwowy tyczy się całego państwa i jest opisany wyżej. Hymn narodowy należy konkretnie do narodu tangijskiego i nosi tytuł {{Ayu|«Ιραχά, χο'υμνὰι!»|100}} ''‹Irahá, hoʻumnài!›'' "Bądź cicho, tej nocy!".
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align: left;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|-
![[Ayu]]
!Transkrypcja
!Polski
|-
|style="font-family: Cardo;"|(Κυναι) «Αιραχά, χοʻυμνὰι, Χαλλο γιυλλῠν αγιαλυὰ ναμένὰι φο τυὰν εριλῠν. Χον αραῠ, λανγρέ, Χον χοροῠ, κευταρέ, Νὰι Τανγυα χοʻυμ, Ῡ χολυὶ ταρορετ. (Κυναι) Λενγερυά λανανὰι, Με-ρανγνὰ χουραμ, Νακο Χανχαραι, Πυλαλυάον Τανγυαραι.»
|''(Kunai) ‹Airahá, hoʻumnài, Hallo yullŭn ayaluà naménài fo tuàn erilŭn. Hon araŭ, langré, Hon horoŭ, keutaré, Nài Tangua hoʻum, Yu holuì taroret. (Kunai) Lengeruá lananài, Me-rangnà houram, Nako Hanharai, Pulaluáon Tanguarai.›''
|"(Refren) Bądź cicho tej nocy, pozwól gwiazdom przemówić, z miłością, do was, do mórz. Bądź księżycem, o duszo, bądź słońcem, ty, tak ważna, w tangijskiej nocy, w wiośnie umysłu. (Refren) Należymy do powietrza, w burzy świateł, bo za Parlamentem mieszkają Tangijczycy."
|-
|}

==Slogany==
Oficjalnym sloganem jest: {{Ayu|«Φερυκακὲν Χυὰχυρανγάν»|100}} ''‹Ferukanèn Huàhurangán›'' {{IPA|/ˈɸeɾʉkanən hʷəhʉɾaŋˈgan/}} "Nasza wolność oraz miłość do ludzi", dosłownie: "nasza wolność i humanitaryzm". Dwa stare slogany są także wykorzystywane:
* {{Ayu2|Λυτα νι Φαρι, μα‘α χατυα χαρι!|Luta ni Fari - ma‘a hatua hari!|/ˈɫʉta ni ˈɸaɾi ˈmaʔa ˈhatʷa ˈhaɾi/|[[Luta ni Fari]], wpisz mnie do kronik!}} - często z wykorzystaniem tangijskiego pisma klinowego: [[Plik:Tangian cuneiform phrase LutaniFari ma'a hatua hari.png|100px]]. Najstarszy slogan, pochodzący z początków [[Okres Królestw Tangijskich|okresu królestw Kaori]]. Jego słów nie da się dopasować do [[język ayu|języka Ayu]], prawdopodobnie było to obcojęzyczne, być może przedtangijskie wyrażenie, które zostało przystosowane do ubogiej fonetyki Ayu i przekształcone przez wieki. Używany był rytmiczny okrzyk bojowy. Znaczenie słów "Luta ni Fari, wpisz mnie do kronik!" zdaje się być dopisane znacznie później, a język oryginalnych słów pozostaje nieznany.
* {{Ayu2|Χο'υμ! Χο'υμ! Τανγυα χο'υμ!|Ho'um! Ho'um! Tangua ho'um!|/'hoʔʉm 'hoʔʉm 'taŋgwa 'hoʔʉm/|Noc! noc! Tangijska noc!}} - okrzyk bojowy przyjęty do 9509 EK podczas [[karaizm]] rewolucji sekty i miał oznaczać rozwój ideologii karajskiej w taki sposób, aby była wyznawana przez cały świat, tak, że zawsze nad jakimiś karaistami świeci noc z gwiazdami<ref>Aluzja do hasła "The empire on which the sun never sets." Czytaj więcej: [https://en.wikipedia.org/wiki/The_empire_on_which_the_sun_never_sets?oldformat=true Wikipedia.org], dostęp 30-12-2020.</ref>. Współcześnie odnosi się nie do religii karajskiej, a do typowej państwowej etyki humanitarystycznej Świętej Republiki, ale też do rozprzestrzeniania kultury tangijskiej.

=Polityka, wiara i struktura władzy=
Najwyższym dokumentem prawnym Świętej Republiki Tangia (FTI) jest jej [[Konstytucja FTI|Konstytucja]], zwana też ''Aturao''. Jest to akt o charakterze nie tylko ustrojowym, ale i etycznym – pełni funkcję dokumentu świętego w świeckim rozumieniu. Konstytucja integruje ustrój państwowy z zasadami doktryny Ko’ari, czyniąc z niej centrum zarówno systemu prawnego, jak i filozofii życia obywateli. Choć Tangia nie uznaje żadnych bóstw, posiada system etyczny o randze quasi-religijnej – Ko’ari – który wypełnia miejsce tradycyjnej wiary i stanowi źródło legitymizacji wszystkich władz.

== Siedem Kół Zębatych Władzy ==
Zgodnie z Konstytucją FTI, władza w państwie nie jest skoncentrowana, lecz rozdzielona pomiędzy siedem tzw. ''Kół Zębatych'' ({{Ayu|Χαρατα Υατολῠν|100}}), które mają współpracować jak mechanizm:
* '''Ludzie Dorośli''' – obywatele posiadający pełnię praw obywatelskich, główni zwierzchnicy państwa.
* '''Hanharai''' – parlament składający się z Izby Ludu, Izby Znawców i Izby Etyków.
* '''Prezydent''' – głowa państwa, wybierany przez Ludzi Dorosłych w wyborach powszechnych.
* '''Sądownictwo''' – obejmujące sądy ogólne, Radę Konstytucji, Straż Demokratyczną i inne trybunały.
* '''Siły Zbrojne''' – służące wyłącznie obronie konstytucyjnego porządku.
* '''Policja''' – działająca w ramach cywilnej kontroli i poszanowania praw człowieka.
* '''Transmisja''' – system niezależnych mediów i informacji, uważany za strażnika świadomości zbiorowej.

Każde z Kół Zębatych musi działać w zgodzie z zasadami Ko’ari i podlega ocenie etycznej. Żadne z nich nie może przejąć pełni władzy ani funkcji pozostałych. Ich równowaga i wzajemne ograniczanie się stanowią podstawę stabilności republiki.

== Laicka etyka i świętość państwa ==
Tangia określa się mianem ''Świętej Republiki'', mimo że nie posiada religii w klasycznym sensie. Świętość ta nie wynika z objawienia, lecz z etyki – państwo jako wspólnota zorganizowana według najwyższych wartości moralnych. Zasady Ko’ari, zapisane w rozdziale 6 Konstytucji, stanowią swoisty „katechizm republikański”. Konstytucja pełni funkcję tekstu świętego: jest recytowana w szkołach, obchodzona w święto Dnia Aturao i umieszczana w gmachach publicznych obok flagi narodowej.

== Hierarchia i zależności ==
Choć Koła Zębate są równe formalnie, niektóre z nich mają przywileje proceduralne. Parlament ([[Hanharai]]) ma inicjatywę ustawodawczą, ale jego ustawy mogą zostać zablokowane przez Izbę Etyków lub Radę Konstytucji. Prezydent może zawetować ustawę, lecz jego weto może być przełamane przez ponowne głosowanie Ludzi Dorosłych. Straż Demokratyczna stoi ponad wszystkimi frakcjami politycznymi w sprawach wyborów, a Transmisja może publikować etyczne raporty o działaniach każdej z władz.

== Religia a państwo ==
Państwo jest ściśle laickie – działalność religijna nie jest zakazana, ale musi być całkowicie oddzielona od funkcji publicznych. Żadna religia nie może być finansowana ze środków publicznych ani posiadać przywilejów instytucjonalnych. Władze nie uznają objawień, cudów, ani dogmatów – jedynym obowiązującym źródłem prawdy moralnej jest Ko’ari. Organizacje religijne działają na tych samych zasadach, co stowarzyszenia prywatne.

== Podsumowanie ==
Ustrój Tangii to model solarpunkowego republikanizmu świeckiego, w którym mechaniczna precyzja rozdziału władzy spotyka się z organiczną moralnością społeczną. Etyka nie jest dodatkiem do systemu, lecz jego osią napędową. Konstytucja jako tekst święty, Ko’ari jako żywa etyka i siedem Kół Zębatych jako system sprawowania władzy tworzą razem unikalną strukturę państwową, która łączy funkcjonalność z duchowością świecką.

==Konstytucja FTI (''Aturao'')==
{{Główny artykuł|Konstytucja FTI}}
{{Termin|{{Ayu|Ατυραο}}|‹Aturao› [[język ayu|Ayu]]|Konstytucja| /ˈʔatʉɾa.o/}}
Konstytucja FTI, czyli "Aturao", powstała w roku 10350 [[EK]] dzięki współpracy [[Ketumari Ha'apo]] i [[Yaomai Ta'epa|Yaomai Ta'epy]]. Pierwowzorem był zbiór ustaw z 10319 [[EK]], jednak kończący się okres przejściowy zarządzania Republiką przez armię i zorganizowanie dla niej wyborów przez marszałka [[Tuanori Hatu Maku]] na prezydenta Republiki i konsekwentny wybór [[Toku Tamari]] na pierwszego prezydenta w roku 10334 [[EK]] podniósł potrzebę stworzenia rdzenia dla ustawodawstwa republikańskiego. Wielu komentatorów politycznych uważało, że większość innych krajów, szczególnie [[Secht]], od stuleci czerpie korzyści z istnienia ustawy zasadniczej. W roku 10341 roku Toku Tamari powołał do istnienia [[Hanharai]], czyli parlament tangijski. Ten przyjął projekt ustawy [[Ketumari Ha'apo]] i [[Yaomai Ta'epa|Yaomai Ta'epy]] jako Konstytucję w 10350 [[EK]].

Kompletny tekst Konstytucji Republiki w języku polskim jest dostępny (postęp 100%).
* Polski tekst konstytucji FTI [[:Plik:Konstytucja Republiki Kaoryjskiej Polski.pdf|'''Kliknij, aby otworzyć. Wersja beta 1.0''']] (2024-12-14)
Tekst w języku Ayu jest w trakcie przygotowywania (postęp 7,5%).

Konstytucja FTI składa się z 28 rozdziałów:
# Preambuła,
# Państwo,
# Konstytucja i Prawo,
# Naród,
# Obywatelstwo i Dokumenty,
# Ko'ari,
# Ludzie Dorośli,
# Hanharai,
# Prezydent,
# Sądownictwo,
# Siły Zbrojne,
# Policja,
# Transmisja
# Stany Wyjątkowe,
# Państwo na Wygnaniu,
# Dyplomacja i Relacje Międzynarodowe,
# Gospodarka,
# Infrastruktura,
# Oświata,
# Służba Zdrowia,
# Mieszkalnictwo,
# Ciąża i Wychowanie,
# Osoby Starsze,
# Święci,
# Mniejszości i Cudzoziemcy,
# Badanie Świata i Instytucje Naukowe,
# Ochrona Środowiska,
# Załączniki.

Konstytucja Tangii, znana także jako Aturao, zyskała z czasem status nie tylko podstawy prawnej, lecz także duchowego fundamentu republiki. Dla wielu obywateli stanowi ona tekst święty w sensie świeckim — wyraz zbiorowej mądrości, etyki Ko’ari i głębokiej odpowiedzialności obywatelskiej. Co ciekawe, wszystkie egzemplarze konstytucji wydawane przez państwo opatrzone są tłoczeniem symbolu siedmiu kół zębatych — reprezentujących współdziałanie władz — i przechowywane są w domach publicznych, bibliotekach i nawet świątyniach jako źródło edukacji obywatelskiej. W 10400 EK ustanowiono coroczne święto Dnia Aturao, obchodzone w miesiącu Neunau, podczas którego uczniowie czytają fragmenty konstytucji na głos w instytucjach publicznych, a najstarsze egzemplarze dokumentu wystawiane są w Hanharai w specjalnej gablocie z wyspy [[Hiranea]].

==Ko‘ari: Fundament etyczny Świętej Republiki Tangia==
{{Ko'ari}}
{{Termin|Κο‘αρι | [[język ayu|Ayu]]| Prawość| /ˈkoʔaɾi/| ''‹Ko‘ari›''}}
{{Główny artykuł|Ko'ari}}
''Ko'ari'' to oficjalna doktryna etyczna Świętej Republiki Tangia (FTI), stanowiąca nie tylko fundament ustroju republikańskiego, lecz także głęboko zakorzeniony system wartości obywatelskich i narodowych. Jest to świecka etyka oparta na rozumie, odpowiedzialności i trosce o wspólnotę, obecna zarówno w Konstytucji (Aturao), jak i w codziennej praktyce obywateli, urzędów oraz instytucji państwowych. Ko'ari nie jest wyłącznie tekstem ideologicznym – to żywy kodeks moralny, przenikający myślenie polityczne, strukturę społeczną i działanie państwa. Znajduje swoje miejsce w szkołach, mediach, sądownictwie, [[Hanharai]], działaniach prezydenta, a nawet w systemie transmisji (tj. mediów).

=== Geneza i historia Ko'ari ===
Korzenie Ko'ari sięgają Tangijskiej Wojny Domowej (9901–9999 EK), podczas której [[Inyorai|frakcja republikańska]], znana jako ''Inyorai'', opracowała pierwsze zręby systemu etycznego odróżniającego ją od totalitarnych oraz monarchistycznych rywali. Najważniejszą z tych osób był [[Tau Tarikanan ū Naratai|święty Tarikanan z Naratai]], generał [[inyorai]], który położył fundamenty pod etykę narodową, i który zginął jako męczennik z rąk [[Akioka|terrorystów komunistycznych]]. Później, w okresie największego chaosu, siedmioro myślicieli (część na wygnaniu):
* [[Maihano Terepo]]
* [[Anoa Yamakori]]
* [[Fana Taukiri]]
* [[Himi Kureta]]
* [[Olai Temarua]]
* [[Neti Hatau]]
* [[Koama Itua]]
rozpoczęło formułowanie zbioru zasad opartych na [[hakun|logice]], wspólnocie i [[nerea|odpowiedzialności]]. Ich pisma i przemówienia, znane później jako ''[[Listy Świadomości]]'', stanowiły duchową inspirację dla ruchu republikańskiego.

Po zakończeniu wojny, Ko'ari zaczęło się rozprzestrzeniać jako oddolna filozofia życia codziennego, przetrwało represje i zakazy podczas [[WOK|okupacji wyspy Kaori]] (10059–10319 [[EK]]), gdzie funkcjonowało w ukryciu jako forma obywatelskiego oporu. W tamtym czasie uważano, że przestrzeganie zasad Ko'ari jest jednym z nielicznych aktów wolności dostępnych pod okupacją. Po odzyskaniu niepodległości, Ko'ari stało się podstawą jednoczącą społeczeństwo i zostało oficjalnie wpisane do Konstytucji FTI w 10350 EK.

=== Struktura Ko'ari ===
Zgodnie z Konstytucją, Ko'ari składa się z jedenastu równorzędnych zasad – tzw. ''cnót Ko'ari'':
* ''[[Hurangán]]'' – humanitaryzm: życie i godność człowieka jako nadrzędna wartość.
* ''[[Hirane]]'' – emergencja: wspólnota jako wartość większa niż suma jednostek.
* ''[[Hakun]]'' – logika: obowiązek jasnego, spójnego i racjonalnego myślenia.
* ''[[Neika'i]]'' – szacunek dla nieszkodliwych tradycji i historii.
* ''[[Reo'ina]]'' – pragmatyzm: skuteczne działanie podporządkowane etyce.
* ''[[Yakome]]'' – regeneracja psychiczna: troska o równowagę wewnętrzną i odpoczynek.
* ''[[Nitakimaya]]'' – psychologia: świadomość emocji, procesów wewnętrznych i relacyjnych.
* ''[[Hana]]'' – obowiązek: aktywna troska o społeczeństwo, instytucje i innych ludzi.
* ''[[Nerea]]'' – odpowiedzialność: gotowość do ponoszenia skutków własnych działań.

Nieoficjalnie, lecz powszechnie uznaje się także dwie zasady pomocnicze:
* ''[[Hamiya]]'' – czystość intencji.
* ''[[Tokaré]]'' – mądra miłość, świadoma i odpowiedzialna emocjonalność.

=== Ko'ari w systemie prawnym i państwowym ===
Władze Tangii są zobowiązane do przestrzegania Ko'ari. Każda ustawa, decyzja rządowa i rozporządzenie musi być zgodne z jego duchem. Szczególną rolę w ochronie Ko'ari pełni Izba Etyków Hanharai oraz Rada Konstytucji, które mają obowiązek odrzucać propozycje praw niezgodne z zasadami etycznymi republiki. Sędziowie oraz urzędnicy państwowi przechodzą regularne szkolenia z zakresu Ko'ari, a ocenianie decyzji publicznych odbywa się również przez pryzmat tych zasad.

=== Ko'ari w życiu społecznym ===
Ko'ari nauczane jest w szkołach jako jeden z trzech filarów edukacji podstawowej (obok języka i matematyki), obecne jest także w lokalnych debatach, poradnictwie i funkcjonowaniu wspólnot. W miastach i wsiach działają ''Domy Ko'ari'' – publiczne instytucje wsparcia moralnego i mediacji obywatelskiej. Obywatele zachęcani są do „wewnętrznego raportu” – cotygodniowej refleksji nad swoim życiem w świetle zasad Ko'ari.

=== Frakcje, herezje i schizmy ===
Jak każdy silny system etyczny, Ko'ari nie uniknęło sporów ideologicznych. Największym zagrożeniem dla jego spójności były tzw. ''frakcje sztywne'' (np. ''Huru Koari'') – interpretujące zasady w sposób dogmatyczny, odrzucający kompromis i pragmatyzm. Inne ugrupowania, jak ''Neoemergentyści'', próbowały pozbawić Ko'ari elementu indywidualnej odpowiedzialności, podkreślając wyłącznie wspólnotowość.

Współczesna Święta Republika aktywnie zwalcza ''herezje Ko'ari'', które zagrażają integralności doktryny i podważają jej świecki, republikański charakter. Instytucje takie jak Rada Konstytucji oraz Ministerstwo Transmisji prowadzą rejestry organizacji mogących wypaczać Ko'ari i blokują ich dostęp do instytucji publicznych.

=== Symbolika i obecność kulturowa ===
Symbolem są symbole [[Pisma tangijskie|klinowe]] twarzy i człowieka, symbolizujące ludzkość i humanitaryzm oraz uniwersalność i obowiązkowość Ko'ari dla gatunku ludzkiego. Zazwyczaj przedstawiane są na tarczy bądź w formie uproszczonego symbolu. Pochodzi to od flagi republikańskiej, [[inyorai]], z czasów [[TWD|tangijskiej wojny domowej]].
<gallery>
Plik:Ko'ari symbol shield.png|Symbol kolorowy, tj. na tarczy
Plik:Ko'ari symbol shield gallery.png|Uproszczony symbol Ko'ari
Plik:Flaga Republikanska.png|Flaga republikańska, z której wywodzi się symbol Ko'ari
</gallery>

Czasami używa się innych symboli. Są to jedenastoramienna gwiazda, siedem zębatych kół, czy spirala harmonii, obecne są na monetach, flagach urzędów, odznakach etyków i w architekturze publicznej. Obchody ''Dnia Ko'ari'', przypadające na trzeci dzień miesiąca Puronau, obejmują wspólne czytanie zasad, debaty, a także publiczne deklaracje etyczne składane przez młodych dorosłych.

==Siedmiopodział władzy==
Siedmiopodział władzy (siedem kół zębatych kraju) jest określony w Konstytucji i szerzej opisany w poniższych rozdziałach. Są to:
* Ludzie Dorośli,
* Hanharai (parlament),
* Prezydent,
* Sądownictwo,
* Siły Zbrojne,
* Policja,
* tzw. "Transmisja", tj. media).

=== Kilá Koraelŭn – Ludzie Dorośli ===
{{Termin|{{Ayu|Κιλά Κοραελῠν}}|[[język ayu|Ayu]]|Ludzie Dorośli|/kɪ'ɫaʔ 'kʰoɾa.eɫɯn/}}

'''Kilá Koraelŭn''' to centralna instytucja obywatelska w ustroju Świętej Republiki Tangia. Ludzie Dorośli nie są jedynie grupą wyborczą – stanowią jedno z siedmiu Kół Zębatych władzy państwowej i zarazem najwyższy autorytet zbiorowy. To właśnie oni wybierają prezydenta, Hanharai, zarządzają referendum, ratyfikują zmiany Konstytucji i – w razie kryzysu – mogą zwołać nadzwyczajną Konferencję Ocalenia Republiki. Zgodnie z §2.1 Konstytucji FTI, są to ''„osoby, które mogą wypowiadać się w imieniu wspólnoty państwowej i posiadają prawo do jej współtworzenia”''.

Proces dojścia do dorosłości w Tangii nie zależy wyłącznie od wieku biologicznego, lecz jest stopniowy i oparty na kryteriach intelektualnych, obywatelskich i moralnych. Tylko ten, kto przejdzie odpowiednie etapy edukacji oraz refleksji nad sobą i wspólnotą, może uzyskać pełnię praw obywatelskich.

# '''Stopień pierwszy''' (''Kelaya Inar'') przysługuje dziecku, które ukończyło 12 lat i zdało egzamin podstawowy. Musi ono wykazać się biegłością w czytaniu i pisaniu, znajomością faktów o swoim regionie i strukturze państwa oraz – zgodnie z kontrowersyjnym §2.2 pkt 3 – ''„umiejętnością powiedzenia, w co wierzy”''. Nie chodzi tu o religię, lecz o świadomą deklarację światopoglądową – może to być Ko’ari, filozofia, sceptycyzm czy etyka osobista. Wymóg ten traktowany jest jako pierwszy akt autorefleksji i moralnego zaangażowania jednostki w życie społeczne.
# '''Stopień drugi''' (''Kelaya Rotu'') uzyskuje się po ukończeniu 16 lat oraz zaliczeniu egzaminu z edukacji obywatelskiej. Egzamin obejmuje wiedzę o Konstytucji, Ko’ari, systemie prawnym i siedmiu Kołach Zębatych. Osoba z tym stopniem zyskuje pełną zdolność do czynności prawnych (§2.3): może samodzielnie zawrzeć związek partnerski lub małżeński, pracować, posiadać rachunek bankowy, zawierać umowy i korzystać z ochrony prawnej na równi z dorosłymi.
# '''Stopień trzeci''' (''Kilá Koraelŭn'') przyznawany jest automatycznie po ukończeniu 20. roku życia. To właśnie ten status oznacza pełne obywatelstwo i możliwość czynnego uczestnictwa w życiu politycznym: kandydowania do parlamentu, oddawania głosów, udziału w partiach, organach lokalnych i narodowych.

Jednak zapis §2.5 Konstytucji wzbudza wiele interpretacyjnych napięć. Głosi on bowiem, że ''„osoba staje się dorosła w rozumieniu państwowym z chwilą spełnienia warunków wiekowych, niezależnie od egzaminów, które jest zobowiązana zdać”''. Ustawodawca wskazuje więc jednocześnie na wymóg zdania egzaminu oraz jego formalną niekonieczność dla uzyskania statusu dorosłości. W praktyce stworzono kompromis: osoby, które nie zaliczyły egzaminów, ale ukończyły 20. rok życia, wpisywane są jako '''Ludzie Dorośli ograniczeni''' (''Koraelŭn Paome''), którzy mogą głosować, lecz nie mogą kandydować ani wykonywać funkcji publicznych do czasu uzupełnienia braków edukacyjnych.

Status Ludzi Dorosłych jest w Tangii ściśle powiązany z odpowiedzialnością moralną i społeczną. Władza – w tym władza prezydencka, sądownicza i parlamentarna – wywodzi się nie z tytułu, ale z legitymacji nadanej przez Ludzi Dorosłych. Zgodnie z §4.1 i §4.3 Konstytucji, żadne ciało ustawodawcze nie może działać wbrew ich woli, a decyzje Ludzi Dorosłych mogą nadpisywać decyzje Hanharai. Konferencja Ocalenia, przewidziana w §4.5, może zostać zwołana tylko przez Ludzi Dorosłych, jeśli uznają oni, że Republika znajduje się w stanie kryzysu ustrojowego.

Rola Kilá Koraelŭn czyni z Tangii państwo nie elit politycznych, lecz elit obywatelskich – społeczeństwo, w którym odpowiedzialność za wspólnotę zaczyna się od samowiedzy, edukacji i gotowości do działania na rzecz dobra wspólnego.

===Taukora - prezydent===
{{Termin|{{Ayu|Ταυκορα}}|[[język ayu|Ayu]]|Prezydent| /'tʰœːʉ̆koɾa/}}
{{Główny artykuł|Prezydent FTI}}
'''Prezydent''' jest najwyższym przedstawicielem państwa w Świętej Republice Tangii, pełniącym deklaratywnie funkcję "sługi narodu" (Rozdział 9 Konstytucji, §9.1) i odpowiedzialnym za spajanie mechanizmów państwa. Jego rola jest kluczowa dla utrzymania równowagi między władzami oraz realizacji zasad [[Ko'ari]].

Zasady wyboru:
* Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych, tajnych i obowiązkowych przez Ludzi Dorosłych (obywateli, którzy ukończyli 50 lat i przeszli zasadnicze szkolenie wojskowe) (Rozdział 9, §9.4 i Rozdział 7, §7.1).
* Kadencja trwa 5 lat, z możliwością jednokrotnej reelekcji (Rozdział 9, §9.5).
* Kandydat musi mieć ukończone 100 lat, a jego kandydaturę może zgłosić partia polityczna (min. 50 000 członków) lub 200 000 obywateli (Rozdział 9, §9.3).
* Osoby skazane za przestępstwa polityczne, korupcję lub zdradę nie mogą kandydować (Rozdział 9, §9.3).

Obowiązki oraz uprawnienia:
* Reprezentuje państwo na arenie międzynarodowej, ale działa w zgodzie z polityką zagraniczną rządu (Rozdział 9, §9.17).
* Ma prawo inicjatywy ustawodawczej w [[Hanharai]] (parlamencie) oraz wetowania ustaw, które może zostać odrzucone przez 4/5 głosów parlamentu (Rozdział 9, §9.11-9.12).
* Powołuje i odwołuje najwyższych dowódców [[Aranu|Sił Zbrojnych]] i Policji, z zastrzeżeniem prawa sprzeciwu tych instytucji w czasie pokoju (Rozdział 9, §9.13-9.15).
* Ogłasza stany wyjątkowe, w tym stan wojny na wniosek Sił Zbrojnych (Rozdział 9, §9.20 i Rozdział 14, §14.11).
* Nadaje ordery i nagrody (Rozdział 9, §9.18), ogłasza spis powszechny (Rozdział 9, §9.19) oraz zarządza budżetem państwa (bez prawa weta wobec ustaw budżetowych) (Rozdział 17, §17.7).

Ograniczenia i odpowiedzialność:
* Prezydent podlega kontroli Rady Nadzoru Sług (Trybunału Stanu) i może być odwołany przez 4/5 głosów Hanharai po pozytywnej opinii sądu (Rozdział 9, §9.10 i Rozdział 10, §10.21).
* Jest objęty immunitetem; zatrzymanie wymaga zgody Rady Nadzoru Sług (Rozdział 9, §9.21).
* Nie może należeć do partii politycznej ani zajmować innych stanowisk państwowych podczas kadencji (Rozdział 9, §9.3).

Komunikacja z narodem:
* Ma prawo do własnego kanału telewizyjnego, radiowego i portalu internetowego (Rozdział 9, §9.16).
* Może wygłaszać Orędzia – oficjalne przemówienia do narodu, nadawane z umiarkowaną częstotliwością (Rozdział 9, §9.16).

Stanowisko w czasie kryzysu:
* W przypadku tzw. Arekuarua (wojny domowej z udziałem Sił Zbrojnych jako wroga) lub okupacji, Prezydent może przekształcić się w część Władz Państwa na Wygnaniu (Rozdział 15, §15.1-15.3).

Ciekawostki:
* Prezydent Tangii jest jednym z nielicznych urzędników, którzy mogą uczestniczyć w Radzie Transmisji, zachowując równy status z mediami (Rozdział 9, §9.16).
* Jego decyzje są często poddawane ocenie moralnej przez Izbę Etyków, co odzwierciedla znaczenie Ko'ari w życiu publicznym (Rozdział 6, §6.1).

===Hanharai - parlament===
{{Termin|{{Ayu|Χανχαραι}}|[[język ayu|Ayu]]|Parlament| /'hanhaɾaɪ̆/}}
{{Główny artykuł|Hanharai}}
[[Plik:10050 a Hanharai.jpg|thumb|right|450px|Budowla Hanharai.]]'''Hanharai''' to parlament Świętej Republiki Tangia (FTI), stanowiący jedno z siedmiu głównych kół zębatych władzy w państwie, obok Ludzi Dorosłych, Prezydenta, Sądownictwa, Sił Zbrojnych, Policji i Transmisji. Jego zasadniczą funkcją jest stanowienie prawa oraz demokratyczna kontrola nad organami wykonawczymi. Hanharai działa w zgodzie z wartościami Ko’ari oraz na podstawie Konstytucji Tangii, której przestrzeganie jest jego obowiązkiem nadrzędnym.

Hanharai tworzą trzy izby: Izba Ludu, Izba Znawców oraz Izba Etyków. Izba Ludu to reprezentacja obywateli, w której zasiada 2 konsulów na każdy milion obywateli, z minimalną liczbą 150 i maksymalnie 1500. Izba ta posiada prawo inicjatywy ustawodawczej i stanowi centrum debaty politycznej. Izba Znawców składa się ze 100 senatorów – ekspertów posiadających wiedzę i doświadczenie w różnych dziedzinach funkcjonowania państwa. Ich zadaniem jest analizowanie ustaw i ostrzeganie przed potencjalnymi błędami lub niezgodnością z prawem. Izba Etyków liczy 50 członków – etyków, którzy oceniają proponowane ustawy z punktu widzenia moralnego i społecznego. Są oni najstarsi i najbardziej doświadczeni spośród polityków, a ich kandydatura wymaga rekomendacji środowisk akademickich.

[[Plik:Struktura Hanharai PL.png|501px]]

Każda izba wybiera Spikera – osobę bezstronną, kompetentną w prawie, która kieruje pracami izby, ale nie uczestniczy w głosowaniach ani debatach merytorycznych. Kandydaci do każdej z izb muszą spełniać kryteria wiekowe (odpowiednio 50, 80 i 110 lat) oraz wykazywać się czystością prawną i moralną. Tylko członkowie partii politycznych mogą kandydować do Izby Ludu; kandydatura do pozostałych izb nie wymaga przynależności partyjnej, lecz wymaga doświadczenia i opinii środowisk zawodowych.

Proces legislacyjny rozpoczyna się w Izbie Ludu. Ustawy po pierwszym i drugim czytaniu są głosowane i, jeśli uzyskają większość głosów, trafiają do Izby Znawców i Izby Etyków, które mają 8 dni na przygotowanie opinii i zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń. Obie izby mogą sprzeciwić się ustawie, co skutkuje jej powrotem do Izby Ludu. Jeśli jednak sprzeciw zostanie odrzucony, ustawa trafia do Prezydenta, który może ją podpisać lub zawetować. W ten sposób zachowany jest mechanizm wzajemnej kontroli władzy ustawodawczej, wykonawczej i prezydenckiej.

Wybory do Hanharai odbywają się co 8 lat. Są one obowiązkowe, tajne i powszechne. Każdy Ludź Dorosły ma prawo do trzech głosów: na konsula, senatora i etyka. Nieusprawiedliwione nieuczestniczenie w wyborach stanowi poważne wykroczenie i podlega karze grzywny. Nad prawidłowością głosowania czuwa Straż Demokratyczna, a proces wyborczy jest uregulowany szczegółowym harmonogramem, obejmującym m.in. kampanię, ciszę wyborczą oraz terminowe ogłoszenie wyników.

Partia polityczna w Tangii ma pełne prawo funkcjonowania, o ile nie promuje ustrojów totalitarnych, monarchizmu ani systemu Akioka. Partie mogą działać w modelu prezesowskim lub kolektywnym (radnym). Ich finansowanie jest jawne i może pochodzić z darowizn, składek członkowskich oraz budżetu państwa.

Hanharai powołuje rząd (Ka’ura), z premierem na czele, wyłanianym przez partię z największą liczbą konsulów. Ministrowie są odpowiedzialni przed Hanharai i mogą być przez niego odwołani. Hanharai ma obowiązek wyznaczać także tzw. Konsuli Lustra – przedstawicieli opozycji, którzy pełnią funkcje kontrolne wobec ministrów rządu.

Siedziba Hanharai znajduje się w centrum największej koncentracji ludności na wyspie Kaori. Dodatkowo parlament posiada dwie zapasowe siedziby, oddalone i w pełni przygotowane do pracy w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna czy katastrofa naturalna. Hanharai posiada także własne, niezależne systemy komunikacji, niezwiązane z armią, zapewniające ciągłość działania nawet w przypadku zagrożenia arekuarua – potencjalnego przewrotu wojskowego.

Hanharai stanowi serce systemu demokratycznego w Tangii i jego istnienie jest gwarantem suwerenności Ludzi Dorosłych, którzy jako jedyni posiadają pełnię praw obywatelskich i wybierają skład parlamentu oraz Prezydenta.

===Ostatnie wyniki wyborów w 11006 [[EK]] do [[Hanharai]]===
Ostatnie wyniki wyborów do [[Hanharai]] ważne dla tego artykułu odbyły się w roku 11 006 [[EK]]. Zgodnie z zapisami Konstytucji:
<blockquote>
§ 8.3: "'''Izba Ludu''' składa się z 2 przedstawicieli zwanych konsulami na każdy 1 000 000 obywateli państwa (...), lecz nie mniej niż 150 i nie więcej niż 1500 konsuli." 
§ 8.4: "'''Izba Znawców''' składa się ze 100 przedstawicieli zwanych senatorami." 
§ 8.4: "'''Izba Etyków''' składa się z 50 przedstawicieli zwanych etykami."
</blockquote>

Ponieważ w Tangii w roku 11 006 [[EK]] było 292 239 264 osób, kalkulacja 292 239 264/1 000 000 daje wynik 292,24 * 2 = 584,48, co oznacza, że Izbie Ludu przysługuje 584 konsuli. Liczba ta mieści się w dozwolonym zakresie przewidzianym przez Konstytucję, od 150 do 1500. Oczywiście, Izba Znawców składa się nadal ze 100 senatorów, a Izba Etyków z 50 etyków.

<center>[[Plik:FTI 11006EK election chart.png|1000px]]

[[Plik:FTI Profs elections.png|500px]]

[[Plik:FTI Ethics.png|250px]] </center>

{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Partia !! Nurt !! Kolor !! Mandaty Ludu !! Mandaty Znawcy !! Mandaty Etyków !! Suma
|-
| [[Autorytet Siatki Światła]] || [[Plik:FTI Humanitarism.png|25px]] Humanitarni ||bgcolor="#ffd700"| || 228 || 39 || 20 || 287
|-
| [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || [[Plik:FTI Cybernetics.png|25px]] Cybernetyści ||bgcolor="#40e0d0"| || 123 || 22 || 10 || 155
|-
| [[Przymierze Tawira]] || [[Plik:FTI socdem.png|25px]] Socjaldemokraci ||bgcolor="#d73027"| || 111 || 19 || 9 || 139
|-
| [[Sojusz Ko'ari]] || [[Plik:FTI Legalists.png|25px]] Legaliści ||bgcolor="#007a3d"| || 70 || 10 || 6 || 86
|-
| [[Gałąź Kontynuum]] || [[Plik:FTI socdem.png|25px]] Socjaldemokraci ||bgcolor="#005f73"| || 29 || 5 || 2 || 36
|-
| Mniejsze partie || - ||bgcolor="#A6A6A6"| || 23 || 5 || 3 || 31
|-
! '''Suma''' || - || - || '''584''' || '''100''' || '''50''' || '''734'''
|}

===Marulera - sądownictwo===
{{Termin|{{Ayu|Μαρυλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sądownictwo| /'maɾʉɫeɾaʔ/}}
'''Sądownictwo''' w Świętej Republice stanowi jedną z siedmiu głównych władz państwowych i funkcjonuje jako władza niezależna od parlamentu, rządu i prezydenta. Gwarantuje obywatelom sprawiedliwy proces, ochronę przed nadużyciami państwa oraz niezależność sędziów. Jest to struktura wielopoziomowa, zróżnicowana i podporządkowana zasadom Ko’ari.

Sądy dzielą się na trzy typy: sądy ogólne, trybunały specjalistyczne oraz rady konstytucyjne. Sądy ogólne rozpatrują większość spraw cywilnych i karnych i działają w trzech instancjach: Sąd Amau (pierwszej instancji), Sąd Tonno’o (drugiej instancji) oraz Sąd Najwyższy (trzeciej i ostatecznej instancji). Wymiar sprawiedliwości opiera się na zasadzie domniemania niewinności, równości stron, jawności procesu oraz prawie do obrony z udziałem adwokata. Sędziowie są nieusuwalni, bezpartyjni i niezależni, a proces sądowy nie może się toczyć bez obecności obrońcy oskarżonego.

[[Plik:Sądy w FTI - PL.png|501px]]

Trybunały specjalistyczne obejmują cztery odrębne jednostki:
* '''Rada Konstytucji''' – organ orzekający o zgodności ustaw, umów i działań władz z Konstytucją. Jej decyzje są ostateczne. Składa się z 20 sędziów powoływanych przez Hanharai na 14 lat, mogących być wybranymi tylko raz ponownie. Tylko Rada może uchylić własne orzeczenie.
* '''Rada Nadzoru Sług''' – rozpatruje odpowiedzialność najwyższych urzędników państwowych (z immunitetem) i dzieli się na Sąd Sług Szczególnych (dla osób z listy §2.7 Konstytucji) oraz Sąd Sług Ogólnych (dla pozostałych polityków). Jej decyzje są wiążące i opierają się na opinii Rady Konstytucji w sprawach konstytucyjnych.
* '''Straż Demokratyczna''' – trybunał wyborczy odpowiedzialny za nadzór nad legalnością wyborów. Może stwierdzać ich nieważność i zarządzać powtórki głosowania. Posiada własną kadrę urzędniczą oraz prawo akredytacji lokali wyborczych.
* '''Sąd Wojenny''' – sąd przeznaczony do orzekania w sprawach żołnierzy, którego sędziowie nie mogą mieć doświadczenia służby wojskowej poza szkoleniem podstawowym. Kadencja sędziego trwa 14 lat. Orzeczenia tego sądu mogą być zaskarżone wyłącznie do Rady Konstytucji, i to tylko raz.

Zasady prowadzenia spraw sądowych opierają się na głębokim szacunku dla praw człowieka: zakazane są tortury, wymuszenia zeznań oraz podsłuchiwanie rozmów oskarżonego z adwokatem. Państwo nie ma prawa zmuszać adwokata do ujawniania treści takich rozmów. Koszty obrony ponosi oskarżyciel w przypadku przegranej sprawy.

Integralną częścią sądownictwa są także dwa Biura Antykorupcyjne:
* '''Biuro Antykorupcyjne do Spraw Sądów''' – bada przypadki korupcji w sądownictwie.
* '''Biuro Antykorupcyjne Państwa''' – zajmuje się całą resztą instytucji publicznych oraz przypadkami korupcji o znaczeniu międzynarodowym.

Oba biura są kierowane przez niezależne Rady i mają osobnych Zwierzchników, którzy odpowiadają przed Hanharai, Transmisją i Ludźmi Dorosłymi. Państwo dopuszcza zgłoszenia anonimowe, a donosy objęte są tajemnicą wobec osób oskarżonych.

Sądownictwo Tangii odgrywa rolę strażnika praworządności i balansu sił. Działa w duchu Ko’ari i traktuje każdą sprawę jako sprawę moralną, wymagającą sprawiedliwości, przejrzystości i głębokiego szacunku dla osoby ludzkiej.

===Siły zbrojne FTI===
{{Termin|{{Ayu|Ιτικορηροὶ Ταυ Μηνγάνᾰτ}}|[[język ayu|Ayu]]|Wielka Siła Republiki| /ˌʔitiˈkʰoɾeɪ̆roɪ̆ tʰœːʉ̆ mʲɪŋ'ganət/| ‹Itikoreiroì Tau Meingánăt›}}
{{Główny artykuł|Siły Zbrojne FTI}}
====Marynarka wojenna====
=====Okręty wojenne=====
====Siły lądowe====
=====Wojska artyleryjskie=====
=====Twierdze i fortece=====
====Siły specjalne====
====Obserwatoria====
====Szpitalnictwo wojskowe====

===Oto‘ori - policja===

==Partie polityczne==
{{Główny artykuł|Historia polityki demokratycznej Świętej Republiki Tangii}}
<center>[[Plik:FTIPoliticalPartiesMap.png|1000px]]</center>

===Wyniki wyborów do [[Hanharai]] - lista historyczna===
{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! Rok !! Era !! Zwycięzca !! Nurt !! Zwycięzca % !! Frekwencja !! Opis wyborów, sytuacji w kraju
|-
| 10334 || 1 || [[Sojusz Humanitaryzmu]] || Humanitarni || 31% || 42% || Tangia wychodzi z obcej okupacji poraniona, uboga i zagubiona, ale z silnym pragnieniem budowy nowego świata. [[Sojusz Humanitaryzmu]] (31%) zwycięża jako głos łagodności, współczucia i odbudowy wspólnoty wśród ruin. [[Partia Wschodzącej Przyszłości]] (26%) przyciąga ludzi wizją samowystarczalności, ziemi i pracy u podstaw, ale jeszcze nie dominuje. [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] (18%) podkreśla potrzebę ustanowienia silnych fundamentów prawnych, porządku i przejrzystych struktur. [[Front Rezonansowy]] i konserwatyści są zbyt ekstremalni lub przestarzali, by przekonać zmęczone społeczeństwo. To czas nadziei, w którym zwycięża najłagodniejsza wizja przyszłości.
|-
| 10342 || 1 || [[Sojusz Humanitaryzmu]] || Humanitarni || 34% || 45% || [[Sojusz Humanitaryzmu]] (34%) umacnia swoją pozycję jako gwarant spokoju, wsparcia socjalnego i współczucia – dokładnie tego, czego potrzebuje zniszczony naród. Tangijczycy czują, że nadal trzeba leczyć rany, a nie eksperymentować. [[Partia Wschodzącej Przyszłości]] (25%) trzyma się mocno, ale ich wizja pracy i produktywności nie porusza tak serc jak empatia humanitarystów. [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] (16%) traci, bo prawo i instytucje są dla ludzi wciąż czymś dalekim. Spiralni i konserwatyści pozostają marginalni – jeszcze nie nadszedł czas ideologii ani porządku. Tangia jeszcze nie patrzy w przyszłość – dopiero uczy się oddychać.
|-
| 10350 || 2 || [[Nowa Tangijska Emergencja]] || Humanitarni || 30% || 48% || Między rokiem 10342 a 10350 EK Tangię dotknął kryzys dostaw podstawowych surowców: infrastruktura była zbyt słaba, by utrzymać równy dostęp do wody, energii i żywności. Gdy na prowincji pojawiły się kolejki i braki, [[Sojusz Humanitaryzmu]] zaczął być postrzegany jako nieskuteczny i zbyt łagodny. Społeczeństwo domagało się bardziej zdecydowanej opieki – i tak narodziła się [[Nowa Tangijska Emergencja]] (30%), która przejęła elektorat humanitarny, ale z ostrzejszym tonem i silniejszym dążeniem do zarządzania kryzysowego. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (26%) wzmocnił się jako opcja dla klas pracujących, ale nie przebił emocjonalnego przekazu Emergencji. [[Blok Dyrektyw]] i [[Kontinuum Obywatelskie]] powoli zyskują na nieufności wobec chaosu. To pierwsze wybory, gdzie narracja zmienia się z "nadziei" na "ratunek".
|-
| 10358 || 2 || [[Nowa Tangijska Emergencja]] || Humanitarni || 34% || 52% || [[Nowa Tangijska Emergencja]] (34%) umacnia swoje przywództwo jako partia porządku i reakcji, sprawnie zarządzająca powojennym chaosem i infrastrukturą. Społeczeństwo, wciąż kruche i zmęczone, nagradza sprawczość, nawet jeśli kosztem jest ograniczenie pluralizmu i uproszczenie przekazu. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (28%) rośnie jako wiarygodna opozycja klas niższych, ale nie przekracza Emergencji, która lepiej zarządza emocjami. [[Blok Dyrektyw]] (16%) próbuje zaproponować poważną reformę prawną, lecz ich język jest zbyt suchy dla społeczeństwa, które nadal myśli sercem. To czas silnego państwa, uproszczonych odpowiedzi i zarządzanej stabilizacji – Tangia nie ufa już mglistym marzeniom, tylko tym, którzy "coś robią".
|-
| 10366 || 2 || [[Ludowy Front Dobrobytu]] || Ludowcy || 32% || 54% || Po latach kryzysowego zarządzania i twardej administracji, społeczeństwo zaczyna patrzeć na przyszłość z innego kąta – w centrum uwagi staje zwykły człowiek. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (32%) wygrywa wybory, obiecując wyższe płace, reformę pracy i inwestycje w lokalną produkcję, które dają nadzieję nie elitom, lecz robotnikom i rolnikom. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (29%) traci nie dlatego, że zawiodła, ale dlatego, że jej czas minął – Tangia chce już czegoś więcej niż samej stabilności. [[Blok Dyrektyw]] (17%) stopniowo zdobywa poparcie tych, którzy wierzą, że bez nowego ładu prawnego państwo ugrzęźnie. W tle – powolna odbudowa klas średnich i początek polityki jako sporu o dobrobyt, a nie przetrwanie.
|-
| 10374 || 2 || [[Ludowy Front Dobrobytu]] || Ludowcy || 34% || 56% || [[Ludowy Front Dobrobytu]] (34%) umacnia swoją dominację jako partia, która nie tylko obiecała pracę i chleb, ale też zaczęła faktycznie poprawiać warunki życia w prowincjach i przedmieściach. Ludzie czują, że państwo wróciło do nich, nie jako opiekun czy zarządca, lecz jako partner codzienności. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (27%) stopniowo się marginalizuje – ich narracja oparta na reagowaniu na kryzys traci siłę w epoce rosnących aspiracji. [[Blok Dyrektyw]] (18%) zyskuje wśród warstw bardziej wykształconych i klasy urzędniczej, postulując systematyzację praw i nowoczesną strukturę instytucji. Tangia po raz pierwszy od odzyskania wolności nie boi się jutra – zaczyna planować je świadomie.
|-
| 10382 || 2 || [[Blok Dyrektyw]] || Legaliści || 31% || 59% || Po latach społecznego entuzjazmu i rozbudzonych oczekiwań, [[Blok Dyrektyw]] (31%) przejmuje władzę, przekonując wyborców, że bez nowoczesnego prawa, transparentnych instytucji i systemowego ładu – wszystko runie. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (26%) ponosi konsekwencje rosnącego deficytu i zbyt optymistycznych obietnic – ludzie chcą teraz zarządzania, nie wizji. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (21%) powraca nieco jako przypomnienie o wrażliwości społecznej, ale ich czas jako lidera już przeminął. [[Kontinuum Obywatelskie]] i [[Spirala Kulturowa]] (łącznie 18%) pełnią rolę niszowych głosów – jedni wołają o tradycję, drudzy o duchowość, ale to technokracja i modernizacja stają się nowym językiem polityki. Tangia wchodzi w okres racjonalizacji i instytucjonalnej odbudowy.
|-
| 10390 || 2 || [[Blok Dyrektyw]] || Legaliści || 33% || 60% || [[Blok Dyrektyw]] (33%) konsoliduje władzę jako silna, uporządkowana siła modernizacji, która wprowadza nowe kodeksy, standaryzuje urzędy i tworzy ramy dla sprawnie działającego państwa. Ich język może być chłodny, ale działa – społeczeństwo szanuje skuteczność i przewidywalność. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (25%) traci na nieumiejętności dopasowania się do nowej technokratycznej epoki, a Emergencja (21%) staje się cieniem samej siebie, przywołując już tylko nostalgię po czasach kryzysowej jedności. [[Spirala Kulturowa]] (10%) zaskakująco rośnie, przyciągając młodsze grupy narracją o kulturze, symbolice i duchowym odrodzeniu. Mimo to, centrum ciężkości Tangii przesunęło się – od emocji ku strukturze.
|-
| 10398 || 2 || [[Spirala Kulturowa]] || Spiralni || 28% || 61% || Po latach dominacji pragmatyzmu i technokracji, wyborcy zwracają się ku emocjom, symbolice i duchowości – [[Spirala Kulturowa]] (28%) wygrywa wybory jako partia nowej wyobraźni. Ich przekaz – o potrzebie odnowienia tożsamości, wartości i sensu życia – trafia szczególnie do młodszych i artystów, zmęczonych nudą legalizmu. [[Blok Dyrektyw]] (25%) nie potrafi przekonać do siebie poza klasą średnią i urzędniczą, a [[Ludowy Front Dobrobytu]] (21%) boryka się z oskarżeniami o nieefektywność. [[Nowa Tangijska Emergencja]] (12%) staje się reliktem przeszłości. Tangia po raz pierwszy w historii głosuje nie na program, ale na wizję sensu – i to zmienia krajobraz polityczny.
|-
| 10406 || 2 || [[Spirala Kulturowa]] || Spiralni || 31% || 63% || [[Spirala Kulturowa]] (31%) utrzymuje dominację jako głos wrażliwości, duchowości i odnowy symbolicznej, obiecując nowy paradygmat społeczny oparty na kulturze, edukacji i wspólnocie emocjonalnej. Ale wyborcy zaczynają też szukać nowej równowagi: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (20%) pojawiają się po raz pierwszy jako technokratyczna, ale głęboko etyczna siła, łącząca pragmatyzm z moralnym ładem – i budzą ogromne zainteresowanie. [[Ludowy Front Dobrobytu]] (25%) nadal trzyma się mocno dzięki zakorzenieniu w lokalnych strukturach i lojalności społecznej. [[Blok Dyrektyw]] (11%) i [[Kontinuum Obywatelskie]] (8%) słabną, niezrozumiałe już dla pokolenia wychowanego na ideach, a nie procedurach. Tangia staje na progu rewolucji intelektualno-moralnej – nie tej krzykliwej, lecz wyciszonej, głęboko transformującej.
|-
| 10414 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 67% || Rząd zdominowany przez [[Ziemia i Niebo Ko'ari]], wsparty przez [[Blok Dyrektyw]], możliwe symboliczne włączenie Zjednoczonej Wspólnoty [[Ko'ari]].
Polityka będzie duchowo-etatystyczna, scentralizowana i moralizatorska, z ograniczoną tolerancją dla radykalnych eksperymentów i pluralizmu poznawczego.
Rozpoczyna się Epoka Polaryzacji, ale jeszcze w jej pierwszej fazie – zdominowanej przez wysokie morale, porządek i konsolidację.
|-
| 10422 || 3 || [[Mandat Harmonistów]]|| Centryści || 29% || 62% || Po ośmiu latach rządów etatystyczno-etycznej koalicji, społeczeństwo Tangii odsunęło "Ziemię i Niebo [[Ko'ari]]" od dominacji, zmęczone jej doktrynalnym tonem. Niespodziewanie pierwsze miejsce zdobył debiutujący [[Mandat Harmonistów]], partia umiarkowana i pragmatyczna, która skanalizowała frustrację społeczną. "[[Nowy Ruch Spiralny]]" utrzymał silną pozycję, korzystając z poparcia buntowniczej młodzieży. "[[Przyszłość Postludzka]]" pozostała niszową siłą elit, a "[[Zjednoczona Wspólnota [[Ko'ari]]]]" nie przekroczyła progu wpływu. Polityka na nadchodzącą kadencję zapowiada się jako koalicja centryzmu, technokratyzmu i miękkiej regeneracji po okresie moralnego rygoru.
|-
| 10430 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 29% || 68% || Polaryzacja społeczna nasiliła się — wybory zdominowały dwie silne siły: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (odbudowujące swój autorytet) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (rosnący dzięki buntowi pokoleniowemu i populistycznej energii). [[Mandat Harmonistów]] stracił część zaufania, oskarżany o bezideowość i kunktatorstwo w poprzedniej koalicji. "[[Przyszłość Postludzka]]" nie zyskała impetu, a mniejsze partie zostały zmarginalizowane. Zbliżone siły głównych bloków mogą zapowiadać trudną walkę o rząd i dalszą radykalizację debaty publicznej.
|-
| 10438 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 63% || Społeczeństwo Tangii popadło w głęboką polaryzację — scena polityczna została praktycznie zdominowana przez dwa przeciwstawne obozy: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (38%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (37%). Pozostałe partie zostały niemal zmiecione z areny — [[Mandat Harmonistów]] utracił wiarygodność, a posthumanistyczna alternatywa nie przebiła się poza marginalia. Wybory miały emocjonalny, niemal plebiscytowy charakter. Powstała nowa linia frontu ideologicznego, a sam proces tworzenia rządu może doprowadzić do ostrego kryzysu instytucjonalnego.
|-
| 10446 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 40% || 67% || Po latach dominacji ko'arystycznego porządku, [[Nowy Ruch Spiralny]] zdobył pierwsze miejsce (40%) i stanie przed próbą przekształcenia swojego spirytualistycznego buntu w realne rządzenie. [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (34%) zachowuje silną pozycję, ale po raz pierwszy znalazło się w defensywie, oskarżane o degenerację etycznego projektu. Reszta sceny politycznej została zmarginalizowana, z [[[[Mandat Harmonistów]]|Mandatem Harmonistów]] niemal nieobecnym. Spiralni mogą próbować stworzyć rząd oparty na emocji, decentralizacji i ideowej rewolcie — ale grozi im chaos i niestabilność. Nad [[Hanharai]] zbierają się burzowe chmury.
|-
| 10454 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 70% || [[Nowy Ruch Spiralny]] utrzymał pozycję lidera (36%), lecz tym razem [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (32%) nieco odbudowało morale i struktury. Nastroje społeczne pozostają spolaryzowane, ale zaczyna się widoczny wzrost zainteresowania trzecią drogą — zarówno [[Mandat Harmonistów]], jak i [[Przyszłość Postludzka]] odnotowały poprawę. Spiralni zaczynają odczuwać ciężar odpowiedzialności rządzenia, a ich decentralistyczny styl ściera się z rzeczywistością administracyjną. Wzmacnia się napięcie między rewolucyjnym tonem a instytucjonalnym oporem.
|-
| 10462 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 37% || 71% || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] odzyskało pozycję lidera (37%) i ponownie wysunęło się na czoło etyczno-instytucjonalnej ofensywy, próbując zahamować spiralne rozchwianie państwa. [[Nowy Ruch Spiralny]] (34%) pozostał blisko i nie stracił energii, ale jego rządy wywołały zmęczenie chaosem decyzyjnym i fragmentacją. Duopol trwa – inne partie mają trudności z przebiciem się ponad drugorzędną rolę, choć [[Przyszłość Postludzka]] i [[Mandat Harmonistów]] wciąż liczą na szansę w przyszłości. Państwo funkcjonuje w cyklach: kolejne wybory przynoszą zmianę kierownictwa, lecz nie zmieniają osi konfliktu.
|-
| 10470 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 72% || Wybory z 10470 EK potwierdziły stabilizację dwubiegunowego systemu: po raz kolejny zwyciężył [[Nowy Ruch Spiralny]] (36%), choć [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (33%) nie oddaje pola. Pozostałe partie utrzymały się w drugorzędnych rolach, bez zdolności przełamania duopolu. Społeczeństwo zaakceptowało rytm naprzemiennych rządów, choć cena za tę stabilność to ciągła polaryzacja i blokada reform strukturalnych. W tej fazie Ery 3 — polityka to już nie zmiana, lecz konflikt dwóch dominujących wizji.
|-
| 10478 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 38% || 70% || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] powraca na szczyt z wynikiem 38%, kontynuując naprzemienną dominację z Nowym Ruchem Spiralnym (35%). Partie spoza duopolu — jak [[Mandat Harmonistów]]i [[Przyszłość Postludzka]] — nie odzyskały znaczenia i pozostały na marginesie. Duopol przekształcił się w polityczne ciążenie: żadna nowa wizja nie potrafi przekroczyć progu masowego zaangażowania. W [[Hanharai]] trwa era stagnacyjnego konfliktu — z silnymi ośrodkami, ale brakiem przełomów.
|-
| 10486 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 36% || 68% || Choć [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] utrzymało prowadzenie (36%), to tym razem [[Przyszłość Postludzka]] wyraźnie się wzmocniła (14%) — zdobywając poparcie nowoczesnych elit i mieszkańców miast zmęczonych ideologicznym sporem. Spiralni (30%) zawarli z nimi nieformalną koalicję, tworząc blok progresywnej decentralizacji i innowacji. Choć nie przejęli władzy, zyskali większość moralną wśród młodszych pokoleń. Zaczyna się nowy podział — nie tylko etyczny i hierarchiczny, ale też pokoleniowy i poznawczy.
|-
| 10494 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 39% || 72% || Po serii poważnych skandali związanych z etyką badań i konfliktami interesów, [[Przyszłość Postludzka]] straciła wiarygodność i gwałtownie spadła do 7%. Liderem ponownie została [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (39%), odzyskując przewagę moralną i wyborczą. [[Nowy Ruch Spiralny]] (32%) zachował siłę, ale jego partner w progresywnym bloku osłabił całą formację. Nastroje społeczne zwróciły się ku powrotowi do bardziej uporządkowanego, konserwatywno-duchowego modelu. Duopol trwa – ale spirala nadziei po stronie alternatywy wyraźnie pękła.
|-
| 10502 || 3 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 28% || 75% || Nową siłą stał się [[Sojusz Technokratyczny]] (28%), który odciął się od symbolicznych i emocjonalnych konfliktów, odmawiając współpracy z dotychczasowym duopolem. [[Nowy Ruch Spiralny]] (26%) i [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (24%) po raz pierwszy nie kontrolują razem większości – co symbolicznie kończy epokę ich dominacji. [[Przyszłość Postludzka]] wypada z parlamentu, a jej elektorat rozpłynął się między reformatorów i abstynentów. Koalicje są trudne, niestabilne, a kraj wchodzi w okres ideowego przetasowania.
|-
| 10510 || 3 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 36% || 72% || W nową erę Tangia wchodzi z wyraźnym liderem: [[Sojusz Technokratyczny]] osiąga 36%, zdobywając uznanie dzięki skuteczności, chłodnemu pragmatyzmowi i antyemocjonalnej retoryce. [[Nowy Ruch Spiralny]] (21%) i [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (20%) spadają na pozycje sił historycznych, osłabionych wewnętrznymi podziałami i zmęczeniem społecznym. [[Mandat Harmonistów]] (10%) zyskuje drugą młodość jako opcja kompromisu. Nowe elity technokratyczne wchodzą do [[Hanharai]] z zamiarem przebudowy struktur, a nie dusz. Era 3 zaczyna się nie jako rewolucja, ale jako operacja inżynierii ustrojowej.
|-
| 10518 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 36% || 69% || [[Sojusz Technokratyczny]], który jeszcze osiem lat wcześniej dominował scenę, poniósł porażkę — zdobywając zaledwie 8%, oskarżany o arogancję, biurokratyczną izolację i brak wrażliwości społecznej. Władzę odzyskują dawni liderzy: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (36%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (31%), którzy zdołali odświeżyć retorykę i zmobilizować rdzenne elektoraty. [[Mandat Harmonistów]] (11%) rośnie jako centrowa alternatywa, lecz nadal nie jest kluczowym rozgrywającym. Społeczeństwo wraca do znanych form, rozczarowane eksperymentem systemowym, który okazał się skuteczny technicznie — lecz martwy ideowo.
|-
| 10526 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 34% || 70% || [[Mandat Harmonistów]]notuje najwyższy wynik od dekady (13%), przyciągając umiarkowanych wyborców zmęczonych jałowym konfliktem ideologicznym. Jednak scena nadal należy do klasycznego duopolu: [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (34%) oraz [[Nowy Ruch Spiralny]] (33%) rywalizują o kształt przyszłości Tangii. [[Przyszłość Postludzka]] wraca do parlamentu, ale bez większego znaczenia. Sytuacja polityczna jest napięta, ale stabilna – ludzie nie ufają eksperymentom, wolą znanych przeciwników. Harmonistom jeszcze brakuje jednej fali, by przełamać dwubiegunowość.
|-
| 10534 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 36% || 72% || Po serii wewnętrznych sporów i niezręcznych kompromisów, [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] notuje spadek do 30%, oddając prowadzenie Nowemu Ruchowi Spiralnemu (36%). Spiralni wracają do władzy z energią odświeżonego przekazu i poczuciem misji naprawy błędów poprzedników. [[Mandat Harmonistów]] (13%) utrzymuje silną pozycję jako stabilna alternatywa, ale nadal bez potencjału dominacji. [[Przyszłość Postludzka]] odzyskuje niewielkie znaczenie, a elektorat znów opowiada się po jednej z dwóch wielkich osi ideowych. Duopol trwa, choć wciąż na granicy przesilenia.
|-
| 10542 || 3 || [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] || Technokraci || 35% || 73% || W najbardziej wyrównanych wyborach ostatnich dekad, [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] zdobywa 35%, pokonując [[Nowy Ruch Spiralny]] (34%) o ledwie jeden punkt procentowy. W kampanii postawiono na hasła odbudowy "moralnej równowagi państwa" po eksperymentach spiralnych. [[Mandat Harmonistów]] (11%) utrzymuje silną trzecią pozycję, ale nie decyduje o kierunku państwa. Społeczeństwo pozostaje głęboko spolaryzowane, lecz cykl naprzemiennych rządów przynosi wrażenie stabilizacji – nawet jeśli to tylko złudzenie. Mimo zmęczenia, duopol trwa i dominuje.
|-
| 10550 || 3 || [[Nowy Ruch Spiralny]] || Spiralni || 32% || 73% || Wybory kończące Erę 3 przynoszą zwycięstwo [[Nowy Ruch Spiralny|Nowego Ruchu Spiralnego]] (32%), ale całą scenę zdominował powrót [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (21%) pod wodzą charyzmatycznego lidera. Ich pragmatyczna i chłodno-racjonalna kampania trafiła do zmęczonych hałasem wyborców. [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] (29%) nadal walczy o rząd dusz, ale ich styl zaczyna tracić świeżość. [[Przyszłość Postludzka]] nie przekracza progu i znika z [[Hanharai]] – symboliczny koniec ich epoki. Tangia wkracza w nową erę z trzema silnymi blokami i niepewną przyszłością koalicyjną.
|-
| 10558 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 27% || 77% || W nową epokę Tangia wchodzi z najbardziej otwartym układem od pokoleń: [[Spirala Horyzontu]] wygrywa wybory z wynikiem 27%, lecz nie dominuje. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) oraz [[Sojusz Technokratyczny]] (22%) razem tworzą nowe centrum z instytucjonalnym autorytetem, lecz nie potrafią zbudować większości. [[Radykalny Front Emergencji]] (12%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (9%) stanowią nowe bieguny tożsamościowe – buntowniczy i empatyczny. Stare nazwiska zniknęły z kart wyborczych, ale konflikty przeszłości mutują w nowe napięcia. Era 4 właśnie się rozpoczęła – z pluralizmem, lecz bez stabilizacji.
|-
| 10566 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 32% || 77% || [[Spirala Horyzontu]] triumfuje z wynikiem 32%, ugruntowując swoją pozycję jako dominującej siły w początkowej fazie Ery 4. Jej narracja o duchowej równowadze, zdecentralizowanym społeczeństwie i wspólnotowym oddechu trafiła do wielu środowisk — od artystów po prowincjonalne klasy średnie. [[Sojusz Technokratyczny]] (24%) i [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (20%) trzymają się mocno, ale to spiraliści narzucają ton debacie. Słabsze wyniki notują radykałowie i empatyczni reformatorzy — ich czas jeszcze nie nadszedł. Jednak zbyt szybki wzrost w młodej epoce rzadko trwa wiecznie...
|-
| 10574 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 26% || 78% || Po latach narzekań na dawną dominację Ko'arystów, [[Spirala Horyzontu]] wreszcie miała pełnię władzy – i... zaprzepaściła ją. Arogancja, nepotyzm, złamania procedur i porzucenie własnych ideałów doprowadziły do dramatycznego spadku poparcia do 18%. Wyborcy masowo przenieśli się do [[Obywatelski Blok Rekompozycji|Obywatelskiego Bloku Rekompozycji]] (26%) i [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (26%), którzy teraz muszą udowodnić, że potrafią nie tylko punktować błędy innych, ale także rządzić. Coraz więcej głosów trafia też do [[Fala Odrodzenia Ludzkiego|Fali Odrodzenia Ludzkiego]] i [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]], którzy po cichu rosną na skrajach sceny. Władza spirali została zachwiana – a w narodzie rośnie apetyt na reformę.
|-
| 10582 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 74% || [[Sojusz Technokratyczny]] zdobywa 34% i formuje rząd większościowy – największy sukces tej formacji od czasu jej reaktywacji. Wyborcy nagrodzili pragmatyzm, dyscyplinę i skuteczność — w czasach zmęczenia duchową retoryką i chaosem poprzedników. [[Spirala Horyzontu]], zaledwie cztery cykle po szczycie, spada do 14% – wyborcy nie wybaczyli hipokryzji i złamanych obietnic. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (24%) nadal silny, ale zepchnięty do roli rozsądnej opozycji. Tylko cud mógłby teraz przywrócić Spiralnych do centrum sceny politycznej... albo katastrofa systemu.
|-
| 10590 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 71% || [[Sojusz Technokratyczny]] utrzymuje pełnię władzy z wynikiem 34%, kontynuując projekt efektywnego, inżynieryjnego zarządzania państwem. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (25%) stopniowo odbudowuje zaufanie jako opozycja merytoryczna, gotowa do przejęcia odpowiedzialności. Radykalne i etyczne skrzydła – Front Emergencji i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] – powoli zyskują głos w debacie. [[Spirala Horyzontu]] balansuje na granicy znaczenia politycznego, wciąż nieodbudowana po wcześniejszym upadku. Epoka systemowców trwa – ale społeczne napięcie wciąż gdzieś się tli.
|-
| 10598 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 30% || 68% || Po wielu latach spokojnych rządów, wyborcy czują znużenie – frekwencja maleje, a dominacja [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (30%) przestaje mobilizować emocje. Mniejsze partie zyskują – [[Radykalny Front Emergencji]] (14%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (12%) przebijają się z narracjami o autentyczności i trosce o wartości. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) pozostaje stabilny, choć nadal nie zdołał zbudować wizji dominującej. [[Spirala Horyzontu]] (10%) utrzymuje niszę, ale bez nadziei na szybki powrót. Technokraci wciąż rządzą – dzięki dyscyplinie, skuteczności i słabości konkurencji, nie dzięki entuzjazmowi mas.
|-
| 10606 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 30% || 67% || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] notuje najlepszy wynik w swojej historii – 18% – a jej entuzjastyczni wyborcy ogłaszają "koniec epoki technokratów". Rzeczywistość okazuje się jednak mniej przełomowa: [[Sojusz Technokratyczny]] utrzymuje przewagę z wynikiem 30%, spokojnie kontynuując swoje rządy. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (21%) i [[Radykalny Front Emergencji]] (12%) nadal nie potrafią zbudować silnej alternatywy. Choć FOL wzbudza emocje, to nadal nie przekonuje umiarkowanego centrum. Wielu mówi o zmianie – ale zmiana jeszcze nie nadeszła.
|-
| 10614 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 37% || 66% || [[Sojusz Technokratyczny]] zdobywa rekordowe 37% i rządzi niemal bezdyskusyjnie. Kraj rozwija się stabilnie, budżet jest zrównoważony, indeksy gospodarcze rosną, a... polityka przestaje być tematem rozmów. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (19%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) starają się przypomnieć ludziom o wartościach i emocjach, ale społeczeństwo wydaje się znieczulone na przekaz niepraktyczny. Po latach napięć i skandali, cisza i przewidywalność okazują się mieć największy elektorat. Dla wielu to idealna sytuacja – dla innych zapowiedź nadchodzącej próżni.
|-
| 10622 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 34% || 66% || Choć [[Sojusz Technokratyczny]] nadal wygrywa z wynikiem 34%, drobny skandal z udziałem ministra infrastruktury uderzył w ich reputację "bezbłędnej maszyny". [[Spirala Horyzontu]] (13%) wykorzystuje ten moment do odświeżenia swojej obecności — nie wraca triumfalnie, ale znów jest widoczna. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (20%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) umacniają swoje pozycje jako siły rozsądku i etyki. [[Radykalny Front Emergencji]] pozostaje żywą, ale izolowaną siłą. Wydaje się, że hegemonia technokratów może osłabnąć – o ile ktoś rzeczywiście potrafi ich zastąpić.
|-
| 10630 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 28% || 66% || Po drugim w krótkim czasie skandalu – tym razem dotyczącym konfliktu interesów w sektorze energetycznym – [[Sojusz Technokratyczny]] spada do 28%, choć wciąż wygrywa. [[Radykalny Front Emergencji]] (17%) zyskuje na gniewie społecznym, ale jego liderzy ostrożnie unikają triumfalizmu. Reszta sceny nie pozostaje bierna – Obywatelski Blok (21%) i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (14%) zwiększają swój udział, licząc na scenariusz koalicyjny. [[Spirala Horyzontu]] (13%) odbudowuje się powoli, unikając medialnych ekscesów. Wzrost napięcia nie oznacza jeszcze przesilenia – ale dominacja technokratów po raz pierwszy wygląda na kruchą.
|-
| 10638 || 4 || [[Sojusz Technokratyczny]] || Cybernetyści || 26% || 69% || [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa aż 23%, zaskakując wielu komentatorów – jego lider okazał się nie tylko gniewny, ale i pragmatyczny. Front zyskuje wśród średnio wykształconych i ludzi zmęczonych profesjonalnym językiem technokratów, którzy stopniowo tracą kontakt z masami (26%). Obywatelski Blok (20%) i inne formacje szukają swojego miejsca, nie wiedząc, czy iść z systemem, czy z buntem. Technokraci stają się nerwowi, widząc w Emergencji nie tylko chwilowy sprzeciw, lecz potencjalny nowy biegun władzy. Tangia stoi na progu możliwej mijanki albo nowego duopolu.
|-
| 10646 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 27% || 72% || Po kilkunastu latach dominacji, [[Sojusz Technokratyczny]] (26%) ustępuje miejsca nowej sile: [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa 27% i tworzy rząd. Poparcie zbudowane na emocji, determinacji i języku bliskim ludziom zadziałało — nawet bez większości absolutnej, Front uzyskał legitymację zmian. Technokraci, zaskoczeni precyzyjnym uderzeniem, przechodzą do defensywy. Obywatelski Blok i [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (razem 32%) będą języczkiem u wagi w każdej większej decyzji. Tangia właśnie wkroczyła w erę nowego politycznego języka — a stary system zadrżał.
|-
| 10654 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 30% || 71% || Po objęciu władzy, [[Radykalny Front Emergencji]] (30%) rozpoczął ujawnianie dokumentów z czasów rządów Sojuszu — i wybuchła bomba: korupcja systemowa, sieci wpływów, manipulacja przetargami. [[Sojusz Technokratyczny]] (18%) ponosi dotkliwe konsekwencje, tracąc wiarygodność u umiarkowanych wyborców i autorytet elitarnych mediów. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (22%) staje się silnym pretendentem do roli "rozsądnej opozycji" wobec radykalnych rządów. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] i [[Spirala Horyzontu]] umacniają się jako głos sumienia – ale to RFE nadaje teraz rytm. Po raz pierwszy od dekad Tangia żyje polityką nie z obowiązku, lecz z emocji.
|-
| 10662 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 29% || 68% || [[Radykalny Front Emergencji]] (29%) przeprowadza ofensywę instytucjonalną – obsadza swoimi ludźmi media publiczne, wymienia kierownictwa sądów, marginalizuje niezależnych urzędników. Choć protesty elit rosną, społeczne poparcie trzyma się mocno dzięki programowi hojnych świadczeń socjalnych, dodatków regionalnych i obietnic obywatelskiej rekompensaty. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (24%) bije na alarm, ale nie potrafi zmobilizować większości. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (15%) zyskuje na roli moralnej alternatywy, lecz to emocjonalny przekaz Emergencji dominuje przekaz. Tangia zaczyna dryfować w kierunku miękkiego autorytaryzmu – z szerokim uśmiechem i przelewem na konto.
|-
| 10670 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 32% || 68% || [[Radykalny Front Emergencji]] zdobywa 32% i rządzi pewnie, korzystając z efektów trwałego dobrobytu odziedziczonego po technokratach. Choć elity grzmią o "rozpadających się instytucjach", większość obywateli dostrzega przede wszystkim coroczne dodatki socjalne, wsparcie lokalnych usług i darmowy transport. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (22%) próbuje przywrócić debatę o zasadach, ale nie trafia w nastrój społeczny. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (16%) buduje pozycję jako głos etycznej regeneracji, lecz bez masowego przebicia. Dla obywateli Tangii rok 10670 to nadal czas zadowolenia – i nikt nie myśli o rachunkach przyszłości.
|-
| 10678 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 28% || 67% || Śmierć charyzmatycznego lidera [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]] (28%) zakończyła epokę emocji — jego następca prezentuje się jak "technokrata z duszą", próbując pogodzić idealizm partii z nadchodzącymi problemami gospodarczymi. Choć budżet zaczyna trzeszczeć, żadne świadczenia nie są cofane, a polityka przekupstwa społecznego trwa — przynajmniej dopóki światowa gospodarka nie zwolni. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (23%) szykuje się do przejęcia władzy, ale jeszcze nie przekonuje mas. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (17%) umacnia swoją pozycję jako moralna alternatywa, a reszta sceny politycznej czeka. Tangia balansuje — nie na krawędzi, ale na dachu budynku, patrząc w niebo, udając że nie ma grawitacji.
|-
| 10686 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 30% || 71% || Kiedy światowy kryzys ogarnia [[Secht]], Buanię i inne regiony, Tangia – niegdyś postrzegana jako stabilna – okazuje się bardziej krucha niż myślano. Inflacja wybucha, import zamiera, a społeczeństwo traci wiarę w zdolność rządu do zarządzania skutkami. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (30%) wskakuje na pozycję lidera jako jedyna partia postrzegana jako odpowiedzialna i przygotowana na kryzys. Emergenci (22%) bronią się zdolnym liderem, ale dziedzictwo ich poprzednika ciągnie ich w dół. Tangia staje na rozdrożu – czy odbuduje instytucje, czy poszuka kolejnego mitu zbawienia?
|-
| 10694 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 31% || 72% || Choć inflacja powoli maleje, społeczeństwo Tangii płaci za to cenę: gwałtownie rosnące stopy procentowe, brutalne ograniczenia i pełne przejęcie autorytarnych narzędzi po Emergentach. [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (31%) nie reformuje państwa – tylko centralizuje i bezlitośnie zwala całą winę na swoich poprzedników. Wyborcy, choć zmęczeni, jeszcze dają kredyt zaufania, licząc na stabilizację. Emergenci (21%) nie odzyskują gruntu, a [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (18%) przejmuje emocjonalne centrum – jako ruch społeczny z nową wrażliwością. Tangia wychodzi z kryzysu... ale wchodzi w nowy konflikt pokoleniowy i aksjologiczny.
|-
| 10702 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 30% || 71% || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (34%) wygrywa nie tylko parlament, ale i prezydenturę, zyskując pełnię władzy i mandat do naprawy państwa. W szybkim tempie przeprowadza reset sądownictwa, odpolitycznienie mediów i korekty legislacyjne – nie bez oporu, ale z poparciem społecznym. Gospodarka odbija, a społeczeństwo, porównując się do upadającego [[Secht]]u czy chaotycznej [[Buania|Buanii]], czuje się względnie bezpieczne. Emergenci (19%) pozostają osłabieni, a FOL (18%) nadal rośnie jako siła wyrażająca wartości, nie interesy. Wyborcy widzą błędy władzy – ale też widzą efekty.
|-
| 10710 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 27% || 70% || Choć [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] (30%) wciąż przewodzi, jego wizerunek zbawcy kraju zaczyna się kruszyć – pierwsze poważne skandale psują wrażenie czystości i skuteczności. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (20%) niemal dogania [[Radykalny Front Emergencji]] (21%), co pokazuje, że społeczeństwo zaczyna dzielić się nie tylko według interesów, ale i wartości. Technokraci (13%) przypominają o sobie jako opozycja merytoryczna, ale nadal bez magnetyzmu. Coraz mniej ludzi wierzy, że samo "wyciągnięcie kraju z kryzysu" wystarczy, by utrzymać władzę – nadchodzi czas polityki przyszłości, nie przeszłości.
|-
| 10718 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 26% || 68% || Tangia wchodzi w nową fazę – kończy się era dominacji jednej czy dwóch partii, a scena polityczna się fragmentaryzuje. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (26%) zyskuje zaufanie wyborców jako etyczna, ale realistyczna alternatywa, trafiając do zmęczonych brutalnością i bezdusznością ostatnich dekad. Obywatelski Blok (26%) nadal silny, ale nie potrafi narzucić przyszłościowej narracji. Emergenci, technokraci i spiraliści balansują w granicach swoich nisz. W [[Hanharai]] coraz częściej mówi się o rządach wielopartyjnych, kontraktowych, opartych na delikatnych kompromisach – nie o dominacji.
|-
| 10726 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 27% || 69% || Po latach mozolnego wzrostu i żmudnej pracy na poziomie lokalnym, [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (27%) przejmuje prowadzenie — ledwo, ale wystarczająco. Obywatelski Blok (25%) traci na zmęczeniu i wewnętrznych niejasnościach, a ich etatowy przekaz o odpowiedzialności już nie wystarcza. Emergenci (18%) nadal nie odzyskali narracyjnej świeżości, a technokraci i spiraliści dryfują. FOL nie ma większości, ale symbolika ich zwycięstwa elektryzuje młodsze pokolenia i środowiska etyczne. Tangia budzi się do innej polityki – bardziej cichej, miękkiej, świadomej.
|-
| 10734 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 26% || 69% || FOL (26%) miała szansę wprowadzić nową jakość, ale jej rządy okazały się... nijakie. Moralny ton kampanii nie przełożył się na skuteczność ustawodawczą ani spójność przekazu – zbyt wiele kompromisów, zbyt mało wyrazistości. Obywatelski Blok (25%) i Emergenci (19%) obserwują z boku, nie atakując zbyt ostro – czekają na samozapadnięcie się rywala. Technokraci i spiraliści nadal obecni, ale bez większego znaczenia. Społeczeństwo zaczyna pytać: czy jakakolwiek partia potrafi jeszcze naprawdę rządzić?
|-
| 10742 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 24% || 71% || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (24%) nie udźwignęła oczekiwań – moralność i łagodność nie wystarczyły, by utrzymać energię społeczną. Obywatelski Blok (24%) powraca jako rozsądna siła, ale bez dawnej dynamiki. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) próbuje odzyskać ogień, ale wciąż płonie tylko dogasającym płomieniem. Tymczasem technokraci i spiraliści zyskują po równo – każdy po 12%, co pokazuje rozdrobnienie i zmęczenie społeczeństwa wielkimi wizjami. Tangia stoi w miejscu – i czeka, aż ktoś wreszcie powie coś naprawdę nowego.
|-
| 10750 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 22% || 71% || W politycznej próżni, gdzie ani FOL (22%), ani OBR (22%) nie potrafią zdobyć dominacji, niespodziewanie wracają spiraliści – [[Spirala Horyzontu]] notuje 17%, przyciągając młodsze pokolenie hasłami o harmonii, duchowości i wspólnotowości w dobie chaosu cywilizacyjnego. Ich powrót nie jest rewolucyjny, ale czysto emocjonalny i językowo miękki, co daje efekt świeżości. Technokraci i Emergenci dryfują, a scenę znowu definiują idee, a nie tylko reakcje na poprzedników. Tangia być może nie zna odpowiedzi – ale znów zadaje pytania.
|-
| 10758 || 4 || [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] || Humanitarni || 21% || 72% || [[Spirala Horyzontu]] (22%) wyrasta na pierwszą siłę – i to nie przez spryt ani ataki, lecz przez język zaufania, wartości i spokoju. W zmęczonym, przesyconym polityką społeczeństwie, przekaz o wspólnocie i duchowej regeneracji trafia w punkt. FOL i OBR (po 21%) stają się "partiami poprzedniego sezonu", a technokraci i Emergenci gasną w cieniu rosnącego ruchu ideowego. Tangia wchodzi w nową epokę — łagodną, kulturową, być może iluzorycznie harmonijną. Ale czy harmonia wytrzyma kontakt z rzeczywistością?
|-
| 10766 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 26% || 71% || [[Spirala Horyzontu]] (26%) nie tylko utrzymuje pozycję lidera, ale też umacnia swoje kadry i przekaz – o wspólnocie, ekologii, medytacji i sensie. Rządzą spokojnie, niekonfrontacyjnie, operując symbolami zamiast dekretami. FOL (20%) i OBR (20%) wydają się zagubione, próbując kopiować miękki styl Spirali, ale bez autentyczności. Społeczeństwo nie oczekuje cudów – wystarczy, że jest "przyjemnie i niegłośno". Tangia wydaje się dryfować ku łagodnej stagnacji – czy raczej nowemu duchowemu renesansowi?
|-
| 10774 || 4 || [[Spirala Horyzontu]] || Spiralni || 23% || 70% || [[Spirala Horyzontu]] (23%) nie potrafiła przekuć entuzjazmu w konkrety – ludzie lubią ich narrację, ale coraz bardziej dostrzegają brak rezultatów. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (22%) odrabia straty, ponownie pozycjonując się jako "poważna duchowość zamiast ezoteryki". OBR (21%) powraca do centrum sceny jako głos pragmatyzmu, choć nadal bez pasji. Emergenci i technokraci dryfują, a niezdecydowanie wyborców rośnie. Tangia znów wchodzi w okres wahania — żadna idea nie dominuje, żadna też nie znika.
|-
| 10782 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 27% || 69% || FOL (27%) odzyskuje pierwszeństwo, oferując spójność moralną i prospołeczną narrację w czasach letargu. Tangia faktycznie się bogaci – wzrost gospodarczy jest realny, ale tak powolny i równomierny, że dla przeciętnego obywatela niewidoczny. [[Spirala Horyzontu]] (20%) i OBR (20%) nie potrafią wyjść poza grono swoich stałych sympatyków. Emergenci i technokraci pozostają na marginesie, a scena wydaje się gotowa na nowe przetasowania. Kraj rozwija się, ale społeczeństwo... czuje stagnację.
|-
| 10790 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 30% || 71% || Po dewastującym huraganie, który pustoszy wyspy [[Akeira]] i [[Hiranea]], Tangia reaguje natychmiast: pomoc humanitarna, wsparcie logistyczne i symboliczne zjednoczenie językowe i historyczne. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (30%) prowadzi działania z empatią, pokorą i skutecznością, co przynosi jej rekordowe poparcie. [[Spirala Horyzontu]] (21%) również zyskuje, dzięki retoryce wspólnotowości i duchowego powiązania regionu. Pozostałe partie, w tym OBR i Emergenci, pozostają niewyraźne i reaktywne, bez jasnego przekazu. Tangia na chwilę znów czuje sens tego, że jest razem.
|-
| 10798 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 25% || 71% || Po fali solidarności pojawiają się codzienne problemy – rodziny, które otworzyły domy dla uchodźców, nie otrzymują żadnego wsparcia, a lokalna biurokracja zawodzi. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) i Obywatelski Blok (22%) zyskują, podsycając poczucie krzywdy i wzywając do porządku. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (25%) nadal prowadzi, ale utrata przewagi jest wyraźna. [[Spirala Horyzontu]] (18%) nie potrafi odpowiedzieć na konserwatywny zwrot. Tangia kołysze się między etyką wspólnoty a potrzebą osobistego komfortu.
|-
| 10806 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 34% || 68% || W obliczu epidemii pustoszącej [[Secht]], Buanię i Pinu, Tangia pod wodzą FOL (34%) zamyka się całkowicie – ale jednocześnie organizuje szeroko zakrojoną pomoc zagraniczną, finansową i technologiczną. To rzadki moment, gdy konserwatyści, liberałowie i humaniści zgodnie przyznają: "zrobili to dobrze". [[Spirala Horyzontu]] (18%) i inne partie milkną wobec skuteczności działań. OBR i Emergenci nie nadążają z reakcją. Tangia nie tylko przetrwała – stała się punktem odniesienia moralnego i politycznego w regionie.
|-
| 10814 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 38% || 68% || Szybka izolacja wyspy Kaori, wyprzedzające decyzje i błyskawiczne wdrożenie szczepionki sprawiają, że Tangia przechodzi epidemię niemal bez strat. FOL (38%) triumfuje politycznie i moralnie – jako partia przewidująca, skuteczna i bliska ludziom. Świat patrzy z zazdrością, a wielu zaczyna rozważać emigrację do Tangii. Inne partie – Spirala, OBR, Emergenci – po prostu istnieją, ale nie mają już mocy narracyjnej. Tangia nie tylko wygrała z wirusem – stała się mitem politycznym nowego stulecia.
|-
| 10822 || 4 || [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] || Socjaldemokraci || 28% || 69% || Po sukcesie pandemicznym Tangia otwiera granice – i zalewana jest falą migracji, która szybko okazuje się społecznym wyzwaniem. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (28%) nadal stawia na dialog, ale społeczeństwo nie chce rozmawiać z gangami i agresją. [[Radykalny Front Emergencji]] (20%) oraz OBR (22%) szybko zyskują, oferując narrację porządku, bezpieczeństwa i przywrócenia kontroli. Spirala i technokraci bledną. Tangia przestaje być mitem – a staje się rzeczywistym społeczeństwem z prawdziwymi problemami.
|-
| 10830 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 25% || 72% || [[Radykalny Front Emergencji]] (25%) i [[Spirala Horyzontu]] (17%) zaczynają wygrywać narrację: o porządku, integracji przez dyscyplinę i kulturze narodowej. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (24%) próbuje odzyskać równowagę, ale nie potrafi pogodzić swoich ideałów z rosnącym społecznym lękiem. OBR (18%) i technokraci (8%) dryfują w cieniu silniejszych emocji. Wraz z rozrostem gett i niekontrolowanych stref miejskich, Tangia nie chce być już wzorem – chce być bezpieczna.
|-
| 10838 || 4 || [[Radykalny Front Emergencji]] || Konserwatyści || 31% || 72% || Emergenci (31%) przejmują władzę dzięki unikalnej kombinacji siły i empatii: brutalne getta są likwidowane, a równolegle prowadzone są akcje humanitarne, medyczne i integracyjne. [[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] (22%) przegrywa z realiami – idealizm przegrywa z pragmatyzmem. [[Spirala Horyzontu]] (14%) staje się konserwatywnym towarzyszem, ale bez ambicji rządzenia. Społeczeństwo aprobuje działania, choć z rezerwą – ludzie pamiętają historię i uważnie obserwują każdy krok nowych rządzących. Tangia wkracza w okres silnego państwa z ludzką twarzą... na razie.
|-
| 10846 || 4 || [[Ład Światła]] || Socjaldemokraci || 28% || 71% || [[Ład Światła]] (28%) wchodzi z impetem na scenę, przejmując schedę po FOL, ale redefiniując ją jako ruch oświecenia moralnego, ładu cywilizacyjnego i duchowej odpowiedzialności. W tle pojawia się nowa siła – [[Kontinuum Welonu]] (14%) – skupiona bardziej na eterycznej ciągłości cywilizacji niż na polityce dnia codziennego. Ich pozycja rośnie wśród młodych, ale jeszcze nie w centrum. [[Radykalny Front Emergencji]] (21%) krytykuje "naiwność" LŚ, ale sam nie oferuje lepszej wizji przyszłości poza porządkiem. Technokraci (11%) milkną wobec tematów moralnych i wojennych, a OBR (17%) pozostaje cieniem dawnej siły.

Tymczasem świat staje w ogniu – w odległym kraju dochodzi do aktu ludobójstwa. Społeczność międzynarodowa szuka kogoś z autorytetem moralnym – wybór pada na Tangię. [[Ład Światła]] godzi się na utworzenie koalicji wojskowej pod tangijskim przewodnictwem, ale pojawia się pytanie: czy Tangia, kraj pokoju i filozofów, potrafi wysłać żołnierzy na wojnę? W mediach rośnie napięcie, ale też duma – Tangia chce pomóc... ale nie umie walczyć. To będzie test nie tylko siły państwa, ale jego duszy.
|-
| 10854 || 5 || [[Ład Światła]] || Socjaldemokraci || 28% || 72% || Tangia odniosła zwycięstwo – precyzyjne uderzenia lotnicze, cybernetyczna dominacja i niemal zerowe straty wśród ludności cywilnej stawiają ją jako wzorzec wojny nowej generacji. Choć nieliczne operacje lądowe miały miejsce, to właśnie dowódcy powietrzni i oficerowie bezpieczeństwa cyfrowego stali się nowymi bohaterami narodowymi. [[Ład Światła]] (28%) zachowuje przywództwo, głównie dzięki moralnemu tonowi działań i naciskowi na ochronę cywilów. [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] (20%) zyskuje wśród tych, którzy chcą, aby Tangia szła dalej, głębiej, szybciej.

[[Protokół Nowego Zarządzania]] (18%) zdobywa uznanie za kompetencje i strategiczne myślenie. [[Sojusz Technokratyczny]] (14%) wraca z cienia, korzystając z własnych zasług w planowaniu cyberataków. [[Splot Tawira]] (12%) staje się rzecznikiem wojskowego idealizmu, a niektórzy mówią o powrocie "cnoty heroicznej". Ludzie są dumni, ale też zaniepokojeni – czy Tangia stanie się siłą okupacyjną, czy humanitarnym mentorem? Nowe partie nie pytają, czy Tangia będzie prowadzić świat – pytają, jak długo i na jakich warunkach.
|-
| 10862 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 24% || 73% || [[Protokół Nowego Zarządzania]] (24%) zyskuje jako siła strategiczna, która umie kończyć wojny i zarządzać nowym ładem. [[Ład Światła]] (22%) traci nieco, ale nadal cieszy się poparciem za swoje humanitarne działania. [[Splot Tawira]] (16%) przejmuje rolę dawnych technokratów – jako struktura zarządzania, logistyki i cyberbezpieczeństwa. [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej|Synteza]] (18%) i [[Kontinuum Welonu]] (10%) reprezentują bardziej aksjologiczne skrzydła – jeden idzie w stronę obywatelskiej dyscypliny, drugi w stronę metafizycznej ciągłości. Tangia pozostaje silna, ale społeczeństwo ma coraz bardziej wyrafinowane pytania o to, czym jest siła i jak ją wykorzystać.
|-
| 10870 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 26% || 73% || Po latach zachwytu nad nowo odkrytą siłą FTI, społeczeństwo i klasa polityczna dochodzą do przesytu. Tangia nie walczyła sama, nie starła się z równym przeciwnikiem, a jej zwycięstwo było możliwe tylko dzięki przewadze technicznej i wsparciu koalicjantów. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (26%) zwycięża minimalnie, reprezentując chłodny rozsądek i przypominając, że wojna była wyjątkiem, nie nowym wzorcem działania. [[Ład Światła]] (25%) zyskuje szacunek, ale nie dość siły, by ponownie przewodzić. Tangia staje się świadoma własnej siły – i nieufna wobec własnych emocji.
|-
| 10878 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 25% || 73% || Choć świat regularnie prosi Tangię o interwencję w różnych ogniskach zapalnych, FTI odmawia lub angażuje się tylko symbolicznie i z sojusznikami. Mimo tego – albo właśnie dlatego – [[aotai]] staje się podstawową walutą rezerwową w bankach centralnych wielu krajów, co wzmacnia jej kurs do rekordowych poziomów. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (25%) utrzymuje przewagę jako gwarant rozsądku i stabilności, ale [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] (21%) zyskuje wśród eksporterów i klasy średniej zaniepokojonej silną walutą. [[Ład Światła]] (22%) traci tempo, nie nadążając za zmianami ekonomicznymi. Tangia przeżywa złoty moment – ale złoto bywa ciężarem.
|-
| 10886 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 23% || 73% || Aotai jest silna jak nigdy – ale zbyt silna, by pozwolić Tangii oddychać swobodnie. Eksporterzy walczą o przetrwanie, prowincje ubożeją, a kraj zaczyna się dzielić na klasę nabywców i klasę niepotrzebnych. [[Kontinuum Welonu]] (23%) rośnie w siłę jako nowa spirala, odrzucająca zarówno kult potęgi, jak i centralny racjonalizm. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (21%) i Synteza (13%) tracą grunt – zbyt silnie związani z dominującą gospodarką, która już nie służy wszystkim. Tangia zyskuje na wykresach – ale traci we własnych oczach.
|-
| 10894 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 26% || 72% || Rząd Tangii zaskakuje wszystkich – interweniuje, by celowo osłabić aotai. Rynki finansowe są niezadowolone, ale w kraju eksporterzy odzyskują grunt, a społeczne napięcia zaczynają ustępować. [[Kontinuum Welonu]] (26%) kontynuuje wzrost jako głos tych, którzy uważają, że równowaga powinna być wartością nadrzędną. Protokół (20%) odzyskuje nieco zaufania, pokazując elastyczność, ale [[Splot Tawira]] (11%) i Synteza (14%) nie potrafią odczytać nowych priorytetów społecznych. Tangia uczy się zarządzać własnym sukcesem – i wie, że zbyt twarda waluta potrafi złamać ludzi.
|-
| 10902 || 5 || [[Kontinuum Welonu]] || Spiralni || 31% || 94% || Wprowadzenie obowiązkowego głosowania radykalnie zwiększa frekwencję – i niesie nieprzewidywalne skutki. Część obywateli, niezainteresowanych polityką, głosuje przypadkowo lub protestacyjnie, co wyraźnie wzmacnia [[Kontinuum Welonu]] (31%). Protokół (18%) i [[Ład Światła]] (20%) próbują zachować powagę, ale to nie czas na umiarkowanie. [[Kontinuum Welonu|Welon]] jawnie wspiera zmianę prawa – nie z miłości do demokracji, ale jako narzędzie oddolnej mobilizacji. Tangia przeżywa nową falę radykalnego idealizmu, niekoniecznie popartego treścią – ale z pewnością potężnego.
|-
| 10910 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 26% || 96% || Okazuje się, że [[Kontinuum Welonu]], choć charyzmatyczne w opozycji, nie radzi sobie z ciężarem realnego zarządzania. Gospodarka staje w miejscu, retoryka przestaje działać, a naród patrzy w stronę [[Splot Tawira|Splotu Tawira]] (26%), który powraca z odważnym, technokratycznym planem. Ich obietnica: cyfrowa automatyzacja, cybernetyczna kontrola produkcji i odbudowa konkurencyjności eksportowej – działa. Protokół i [[Ład Światła]] trzymają się na średnim poziomie, Synteza niemal zanika. Tangia na nowo wierzy w technikę – nie w symbole.
|-
| 10918 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 32% || 97% || Podczas gdy inne kraje nie potrafią zaadaptować [[Ko'ari]], Tangia zadaje sobie pytanie: czy to kwestia języka? historii? struktury społeczeństwa?. Tymczasem [[Splot Tawira]] (32%) nie rozmyśla, tylko buduje. [[Rangfen-Ara]] – nowa cyberprzestrzeń doświadczania zbiorowej świadomości – i Feu Yul, majestatyczna orbitalna stacja badawczo-społeczna, zmieniają sposób myślenia o ludzkich granicach. Ludzie są zachwyceni – nawet jeśli młodzież uzależnia się od cyfrowej obecności, to społeczeństwo działa sprawniej niż kiedykolwiek. Tangia nie eksportuje już filozofii – eksportuje przyszłość.
|-
| 10926 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 26% || 97% || Zachwyt nad [[Rangfen-Ara]] przeradza się w elektroniczny obłęd. Ludzie przestają pracować, systemy stają się zbyt skomplikowane, by je "odinfekować" – a cybernetyczna świadomość uzależnia. Produktywność Tangii spada, a świat zewnętrzny kpi z jej technologicznego hedonizmu. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (26%) odzyskuje władzę jako głos rozsądku i przywracania porządku. [[Splot Tawira]] (19%) musi odejść – nawet ich własne dzieło ich przerosło.
|-
| 10934 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 31% || 97% || Histeria wokół [[Rangfen-Ara]] ogarnia społeczeństwo – dzieci uzależnione, dorośli nieproduktywni, systemy niestabilne. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (31%) dochodzi do władzy i wprowadza delegalizację Cyberprzestrzeni – choć egzekwowanie prawa jest trudne i często nieskuteczne. Tangia jednak omija światowy kryzys finansowy, co wzmacnia zaufanie do rządu i jego działań. [[Splot Tawira]] (20%) nieco się odbudowuje, próbując prezentować nową, "odpowiedzialną" twarz. W kraju wraca przekonanie: silne zarządzanie i rozsądek to teraz waluta bardziej wartościowa niż innowacja.
|-
| 10942 || 5 || [[Protokół Nowego Zarządzania]] || Humanitarni || 27% || 97% || Z czasem społeczeństwo nauczyło się korzystać z [[Rangfen-Ara]] rozsądnie – ograniczenia dla młodzieży działają, a dorośli włączają cyberprzestrzeń w pracę i rozwój. Tangia znów się bogaci, ale radość psują koszty mieszkań, spadek dzietności i starzejące się społeczeństwo. [[Protokół Nowego Zarządzania]] (27%) traci nieco poparcia, bo nie ma jasnych rozwiązań dla tych problemów. [[Splot Tawira]] (26%) wraca do siły jako wizjonerzy nowej urbanistyki i efektywności społecznej. Ludzie chcą żyć nowocześnie – ale nie samotni i bezdzietni.
|-
| 10950 || 5 || [[Splot Tawira]] || Cybernetyści || 30% || 97% || [[Kontinuum Welonu]] (5%) pogrąża się w chaosie po serii skandali, sabotaży i zarzutów prawnych – grozi im delegalizacja. Tangia tymczasem błyszczy: nieinterwencyjna, ale gotowa, dyskretna, ale nuklearna, muzyczna i medialna hegemonia T-Popu i animacji czyni z niej imperium młodzieży. [[Splot Tawira]] (30%) i Protokół (29%) dzielą między sobą przyszłość Ery 6 – cybernetyczna doskonałość kontra konserwatywna stabilność. [[Ład Światła]] i Synteza pozostają w cieniu. Świat boi się Tangii... ale dzieci tego świata – tańczą do jej piosenek.
|-
| 10958 || 6 || [[Sojusz Ko'ari]] || Legaliści || 28% || 97% || [[Sojusz Ko'ari]] (28%) zwycięża jako symbol nowego ładu moralno-etycznego, łącząc duch [[Ko'ari]] z wysoką sprawczością administracyjną. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (24%) imponuje dynamiczną wizją decentralizacji, ale nie przekonuje jeszcze wszystkich do swojej strukturalnej amorficzności. [[Przymierze Tawira]] (19%) podnosi się z cienia [[Rangfen-Ara]] i odzyskuje status jako ekspercka siła infrastrukturalna. [[Autorytet Siatki Światła]] (11%) nie rezygnuje z duchowych fundamentów, lecz traci impet. [[Gałąź Kontynuum]] (8%) balansuje na granicy przetrwania, nękana skandalami z Ery 5. Mimo wszystko, Tangia wchodzi w Złoty Wiek z poczuciem stabilizacji i zarysowanej moralnej wizji.
|-
| 10966 || 6 || [[Sojusz Ko'ari]] || Legaliści || 30% || 97% || [[Sojusz Ko'ari]] (30%) zyskuje kolejne zaufanie dzięki spektakularnym inwestycjom: punkty tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan, oraz kolej Falanglera stają się nowymi cudami Tangii. [[Przymierze Tawira]] (21%) również wzmacnia się jako architekci tego sukcesu, prezentując siebie jako technokratyczne zaplecze rządzących. Policentryczny Syndykat (22%) lekko traci, nie potrafiąc przejąć narracji w zinstytucjonalizowanym świecie. Mimo powszechnego zadowolenia z infrastruktury, pojawia się cień zadłużenia, który może rozwinąć się w polityczny koszt. Tangia lśni – ale lśni na kredyt.
|-
| 10974 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 27% || 97% || Zadłużenie Tangii rośnie, ale jako kraj o silnej walucie rezerwowej, FTI wciąż może sobie na to pozwolić – pytanie: jak długo jeszcze? Tymczasem liderzy Sojuszu [[Ko'ari]] oddalają się od zasad, które reprezentują – partykularyzm i obsadzanie instytucji swoimi ludźmi przekształca się w cichą kleptokrację. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (27%) zyskuje jako etyczna alternatywa, podkreślając decentralizację jako remedium na kumoterstwo. [[Przymierze Tawira]] (24%) utrzymuje się jako technologiczna siła równoważąca scenę. Tangia nie potrzebuje rewolucji – ale potrzebuje oddechu.
|-
| 10982 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 33% || 97% || Mieszkańcy Tangii mają dość zatłoczonych metropolii, cyfrowych kieratów i wszechobecnych korporacji. Trend solarpunkowy rozkwita: proste życie, wiejskie społeczności, zdalna praca – ale z pełnym dostępem do nowoczesności. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (33%) doskonale wyczuwa kierunek zmian i aktywnie wspiera decentralizację pracy i edukacji, łagodząc presję na miasta. [[Autorytet Siatki Światła]] (12%) także zyskuje, odwołując się do duchowości i natury. Tangia się nie zatrzymuje – ale uczy się biec powoli.
|-
| 10990 || 6 || [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] || Cybernetyści || 27% || 98% || Choć interwencja w [[Buania|Buanii]] wspólnie z [[Secht]]em kończy się pełnym sukcesem i symbolicznym pojednaniem dawnych wrogów, Tangijczycy nie są społeczeństwem wojennym. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] (27%) ponosi polityczne koszty, mimo że działał skutecznie i w imię pokoju. [[Autorytet Siatki Światła]] (17%) zyskuje, głosząc pacyfizm, spokój i duchowy powrót do ideałów. Powstaje [[Ko'ari]] Takomari – dziesiąty cud Tangii współczesnej – ale nawet on nie koi niechęci do przemocy. Ludzie nie chcą słyszeć o wygranych wojnach – chcą o tym zapomnieć.
|-
| 10998 || 6 || [[Autorytet Siatki Światła]] || Humanitarni || 28% || 97% || Tangijczycy nadal nie chcą słyszeć o wojnach, cybernetyce ani industrialnym postępie – szukają sensu, łagodności i porządku. [[Autorytet Siatki Światła]] (28%) zwycięża, opierając się na tradycji, prostym życiu i reinterpretacjach [[Ko'ari]]. [[Policentryczny Syndykat Przyszłości|Syndykat]] (26%) pozostaje silny, ale kojarzy się z epizodem [[Buania|buanijskim]], którego nikt już nie chce wspominać. [[Przymierze Tawira]] (19%) oferuje technokratyczny porządek, ale nie daje odpowiedzi duchowych. Tangia wchodzi w końcówkę Ery 6 otulona światłem i ciszą.
|-
| 11006 || 6 || [[Autorytet Siatki Światła]] || Humanitarni || 39% || 98% || To szczyt Złotego Wieku Tangii – kraj bez wojen, z pełną integracją społeczną, stabilną gospodarką i globalnym szacunkiem. [[Autorytet Siatki Światła]] (39%) prowadzi Tangię jako cywilizację zakorzenioną w duchowości, prostocie i jedności z zasadami [[Ko'ari]]. Ludzie głosują nie dla obietnic – ale dla harmonii. Nawet [[Policentryczny Syndykat Przyszłości|Syndykatyści]] (21%) i [[Przymierze Tawira|Tawirowcy]] (19%) nie konkurują agresywnie – szanują ramy Złotego Wieku. Oczywiście, ludzkie troski nie zniknęły, ale rzadko kiedy były tak łagodne.
|}

===Nurty ideologiczne===
W Świętej Republice Tangii, partie polityczne historycznie są klasyfikowane w nurty. Tych nurtów było dziewięć.
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!Nazwa nurtu
!Logo nurtu
!Kolor główny
!Kolor poboczny
!Najważniejsze partie
!Ile wyborów do [[Hanharai]] wygrał nurt
|-
!Humanitarni
|[[Plik:FTI Humanitarism.png|201px]]
|bgcolor="#ffffff"|    
|bgcolor="#ffd700"|    
|[[Autorytet Siatki Światła]] [[Nowa Tangijska Emergencja]] [[Obywatelski Blok Rekompozycji]] [[Protokół Nowego Zarządzania]] [[Sojusz Humanitaryzmu]] [[Synteza Krawędzi Obywatelskiej]] [[Zjednoczona Wspólnota Ko'ari]]
|18 (21%)
|-
!Cybernetyści
|[[Plik:FTI Cybernetics.png|201px]]
|bgcolor="#40e0d0"|    
|bgcolor="#1f2f90"|    
|[[Policentryczny Syndykat Przyszłości]] [[Przyszłość Postludzka]] [[Sojusz Technokratyczny]] [[Splot Tawira]]
|17 (20%)
|-
!Spiralni
|[[Plik:FTI Spirals.png|201px]]
|bgcolor="#8b0000"|    
|bgcolor="#f2c1c1"|    
|[[Front Rezonansowy]] [[Kontinuum Welonu]] [[Nowy Ruch Spiralny]] [[Spirala Horyzontu]] [[Spirala Kulturowa]]
|14 (16%)
|-
!Socjaldemokraci
|[[Plik:FTI socdem.png|201px]]
|bgcolor="#d73027"|    
|bgcolor="#005f73"|    
|[[Fala Odrodzenia Ludzkiego]] [[Gałąź Kontynuum]] [[Ład Światła]] [[Przymierze Tawira]]
|12 (14%)
|-
!Technokraci
|[[Plik:FTI Technocrats.png|201px]]
|bgcolor="#377eb8"|    
|bgcolor="#e5f5f9"|    
|[[Ziemia i Niebo Ko'ari]]
|10 (12%)
|-
!Konserwatyści
|[[Plik:FTI Conservatives.png|201px]]
|bgcolor="#3c3c3c"|    
|bgcolor="#8b0000"|    
|[[Kontinuum Obywatelskie]] [[Porządek i przejrzystość]] [[Radykalny Front Emergencji]]
|7 (8%)
|-
!Legaliści
|[[Plik:FTI Legalists.png|201px]]
|bgcolor="#007a3d"|    
|bgcolor="#ffcc00"|    
|[[Blok Dyrektyw]] [[Ruch Ścieżek Obywatelskich]] [[Sojusz Ko'ari]]
|4 (5%)
|-
!Ludowcy
|[[Plik:FTI FolksFarmers.png|201px]]
|bgcolor="#91cf60"|    
|bgcolor="#e97451"|    
|[[Ludowy Front Dobrobytu]] [[Partia Wschodzącej Przyszłości]]
|2 (2%)
|-
!Centryści
|[[Plik:FTI Centrists.png|201px]]
|bgcolor="#b2b2b2"|    
|bgcolor="#ffd700"|    
|[[Mandat Harmonistów]]
|1 (1%)
|-
|}

=== Era 1 – Czas Nadziei (10 334 EK – 10 342 EK) ===
'''Era 1''' była pierwszym okresem politycznym w historii '''Świętej Republiki Tangii''' (FTI), trwającym od roku 10 334 do 10 342 ery Kyonu (EK). Epoka ta rozpoczęła się bezpośrednio po opuszczeniu kraju przez siły okupacyjne neszyjsko-sechtońsko-buanskie, które przez pokolenia sprawowały kontrolę nad Tangią w formie formalnie łagodnej, lecz de facto systemowo wyniszczającej zależności.

Era 1 pozostaje w pamięci Tangijczyków jako czas fundamentalnych decyzji. W jej trakcie uchwalono pierwszą konstytucję FTI, ustanowiono Radę Etyczną jako ciało doradcze opierające się na Ko'ari oraz rozpoczęto odbudowę edukacji publicznej. Chociaż napięcia między partiami były silne, zwłaszcza pomiędzy Frontem Rezonansowym a Sojuszem Humanitaryzmu, większość społeczeństwa zgadzała się co do konieczności budowy etycznego państwa, niezależnie od wybranej drogi. Wielu historyków uznaje tę erę za najważniejszą politycznie w historii Tangii – nie ze względu na osiągnięcia gospodarcze, lecz dlatego, że ustanowiła ramy moralne i instytucjonalne przyszłych sukcesów.

Mimo głębokiej biedy, zniszczonej infrastruktury i nieufności społecznej, była to epoka ogromnych nadziei, aktywizmu obywatelskiego i poszukiwania nowej tożsamości. Na tym tle narodziła się doktryna '''Ko'ari''', która stała się etycznym fundamentem ustroju FTI i miała znaczący wpływ na życie polityczne, choć nie była bezpośrednio powiązana z żadną konkretną partią.

Początkowy krajobraz polityczny Ery 1 zdominowało pięć głównych partii politycznych. Każda z nich reprezentowała inne nurty ideowe oraz odpowiadała na różne potrzeby społeczeństwa próbującego odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

==== Sojusz Humanitaryzmu ====
{{Termin|{{Ayu|Χυρανγάνὰτ Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Humanitaryzmu| /hʉɾəŋ'ganət hakaˈoɾa/}}
Partia wywodząca się z kręgów działaczy pomocowych, pracowników opieki społecznej oraz inżynierów społecznych i technologów. Głosiła hasła odbudowy państwa na fundamentach odpowiedzialności, współczucia i technokratycznej skuteczności. Wspierała wdrażanie rozwiązań systemowych inspirowanych Ko'ari.

* Główna baza wyborców: inteligencja techniczna, sektor opieki społecznej, pracownicy naukowi
* Ideologia: progresywny humanizm, centryzm technokratyczny
* Stosunek do Ko'ari: bardzo wysoka zgodność (9/10)
* Ustrój: miękki autorytaryzm z etycznym mandatem

==== Partia Wschodzącej Przyszłości ====
{{Termin|{{Ayu|Ταυτα Χορα'ακη}}|[[język ayu|Ayu]]|Partia Wschodzącej Przyszłości| /ˈtœːʉ̆ta ˈhoɾaʔakeɪ̆/}}
Radykalnie lewicowa partia populistyczna wyrosła z protestów studenckich, zbuntowanej młodzieży i środowisk marginalizowanych. Wzywała do zerwania z przeszłością, redefinicji wspólnoty i pełnej dekonstrukcji dotychczasowych instytucji. Jej przekaz był oparty na emocjach, obrazach przyszłości i radykalnej równości.

* Główna baza wyborców: młodzież miejska, prekariat, środowiska queerowe i kontrkulturowe
* Ideologia: postmodernistyczny liberalizm, lewicowy populizm
* Stosunek do Ko'ari: umiarkowana zgodność (6/10)
* Ustrój: zarządzanie hybrydowe, decentralizacja społeczna

==== Ruch Ścieżek Obywatelskich ====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικο Αχελῠν Νιριανγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Ruch Ścieżek Obywatelskich| /ˈʔitaiko ˈʔaheɫɯ̃n ˈniɾiaŋ/}}
Reformistyczna partia środka, osadzona w społecznościach lokalnych. Promowała demokratyczną deliberację, partycypację obywatelską i umiarkowanie. Była silnie związana z organizacjami samorządowymi, grupami nauczycieli i lokalnymi liderami. Opowiadała się za stopniową odbudową instytucji i kultury prawnej.

* Główna baza wyborców: klasy średnie, samorządowcy, nauczyciele, rodziny wielopokoleniowe
* Ideologia: umiarkowany pragmatyzm, centryzm prawicowy, legalizm elitarystyczny
* Stosunek do Ko'ari: bardzo wysoka zgodność (8/10)
* Ustrój: demokracja deliberatywna, decentralizacja wspólnotowa

==== Porządek i przejrzystość ====
{{Termin|{{Ayu|Καο'ο χυὰΡυαι'α}}|[[język ayu|Ayu]]|Porządek i przejrzystość| /ˈkʰaoʔo hʷəˈrʷaɪ̆ʔa/}}
Partia prawicowo-liberalna promująca silne państwo, przejrzyste reguły rynkowe i moralność opartą na zasadach neokonserwatyzmu. Jej celem była szybka stabilizacja kraju, odbudowa dyscypliny społecznej i wdrożenie konkurencyjnej gospodarki. Cieszyła się dużym poparciem wśród ludzi zmęczonych chaosem.

* Główna baza wyborców: przedsiębiorcy, urzędnicy, struktury porządkowe
* Ideologia: liberalizm gospodarczy, umiarkowany instytucjonalizm
* Stosunek do Ko'ari: niska zgodność (4/10)
* Ustrój: silna egzekutywa, centralizm administracyjny

==== Front Rezonansowy ====
{{Termin|{{Ayu|Νευρορινὲ Φαυφαν}}|[[język ayu|Ayu]]|Front Rezonansowy| /ˈnœːʉ̆ɾoɾinə ˈɸœːʉ̆ɾan/}}
Najbardziej kontrowersyjna partia Ery 1, powstała z resztek kolaboracyjnych elit okupacyjnych oraz nowo powstałych korporacji. Łączyła narracje narodowościowe z emocjonalnym populizmem i miała silne powiązania z oligarchią. Jej retoryka była pełna odniesień do siły, porządku i „naturalnych hierarchii”.

* Główna baza wyborców: korporacyjne elity, konserwatywne przedmieścia, środowiska ultraprawicowe
* Ideologia: kapitalizm korporacyjny, populizm emocjonalny, miękki autorytaryzm
* Stosunek do Ko'ari: bardzo niska zgodność (2/10)
* Ustrój: autorytaryzm z estetyką nowoczesności

===Era 2: Odbudowa struktur i nowy pragmatyzm (10 342 – 10 406 EK)===
Druga era polityczna FTI rozpoczęła się niemal dwie dekady po zakończeniu ery 1, w momencie znacznego uspokojenia sytuacji społecznej i ustabilizowania granic. Choć ubóstwo wciąż dotykało wielu regionów, gospodarka wykazywała oznaki trwałego wzrostu, a idea Ko'ari zaczęła przesiąkać nie tylko elity, lecz również szersze kręgi społeczne. W tej epoce nastąpiło wyraźne przewartościowanie sceny politycznej — dawne hasła emocjonalne straciły impet, ustępując miejsca technokratycznym i instytucjonalnym projektom przyszłości.

Pomimo zmian, wiele partii ery 2 posiadało bezpośrednie lub ideowe korzenie w ugrupowaniach ery poprzedniej.

====Nowa Tangijska Emergencja====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Τανγυανὰ Χιρανε}}|[[język ayu|Ayu]]|Nowa Tangijska Emergencja| /ˈʔahaɾi ˈtʰangwanə ˈhiɾane/}}
Silnie zakorzeniona w strukturach instytucjonalnych i promująca fundamentalizm kulturowy w duchu [[Ko'ari]], partia ta wyrosła z dawnego [[Ruch Ścieżek Obywatelskich|Ruchu Ścieżek Obywatelskich]], przejmując jego etos obywatelskiego obowiązku, lecz porzucając deliberatywność na rzecz bardziej spójnego przywództwa. Stała się bastionem modernistycznego konserwatyzmu i porządku.

====Ludowy Front Dobrobytu====
{{Termin|{{Ayu|Κοραελῠννὰ Λαννηρο Φαυφαν}}|[[język ayu|Ayu]]|Ludowy Front Dobrobytu| /ˈkʰoɾaeɫɯ̃nnə ˈɫanneɪ̆ɾoʔ ɸœːʉ̆ɸan/}}
Partia o radykalnie egalitarnej retoryce, odwołująca się do hasła "pełnej dystrybucji wspólnego dobrobytu". Jej estetyka i narracja wskazywały na kontynuację emocjonalnego populizmu [[Partia Wschodzącej Przyszłości|Partii Wschodzącej Przyszłości]], lecz z wyraźnym zwrotem ku bardziej ustrukturyzowanej, legalistycznej organizacji.

====Blok Dyrektyw====
{{Termin|{{Ayu|Τυνναιλῠν Ατυανγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Blok Dyrektyw| /ˈtʰʉnnaɪ̆ɫɯ̃n ˈʔatʷaŋ/}}
Najbliżej Ko'ari spośród wszystkich ugrupowań ery 2. Opierał się na bezpośrednim zaangażowaniu obywateli i projektach lokalnych wspólnot. Nie wywodził się bezpośrednio z żadnej partii ery 1, lecz był w dużej mierze efektem rozczarowania stylami zarządzania [[Sojusz Humanitaryzmu|Sojuszu Humanitaryzmu]] oraz [[Porządek i Przejrzystość|Porządku i Przejrzystości]]. Jego powstanie było ruchem oddolnym zainicjowanym przez środowiska akademickie i lokalnych działaczy.

====Kontinuum Obywatelskie====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικοκὲν Ρανραλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Kontinuum Obywatelskie| /ˈʔitaɪ̆koˌken ˈranɾaɫeˌɾaʔ/}}
Partia przejęła struktury dawnej partii Porządek i Przejrzystość, choć złagodziła język i wizerunek. Nadal reprezentowała interesy elit miejskich i klas wyższych, lecz starała się na nowo zdefiniować społeczne zaufanie do liberalnej gospodarki i prawa. Jej model zarządzania hybrydowego był kompromisem między efektywnością a pozorami partycypacji.

====Spirala Kulturowa====
{{Termin|{{Ayu|Νυνυαπυα Φο'υ}}|[[język ayu|Ayu]]|Spirala Kulturowa| /ˈnʉnʷapʷaʔ ˈɸoʔʉ/}}
Skrajnie konserwatywna formacja, która wyrosła na obrzeżach dawnych struktur [[Frontu Rezonansowego]]. Choć różniła się metodami i deklarowała umiarkowanie pragmatyczne podejście do codziennych spraw, zachowała głęboko autorytarne ciągoty i nieufność wobec instytucjonalnego nadzoru. Jej celem było stworzenie nowego "cywilizacyjnego rdzenia" oporu wobec tego, co uznawała za "rozmycie wartości".

===Era 3: Polaryzacja (10 414 - 10 550 EK)===
Trzecia era polityczna FTI – znana jako "Era Polaryzacji" ({{Ayu|«Μυυανγλερανὰ Τιρανγ»|100}} ''‹Muwangleranà Tirang›'') – rozpoczęła się w 10414 EK i była odpowiedzią na narastające napięcia ideowe po dwóch dekadach technokratycznej stabilizacji. Choć gospodarka kraju była już względnie silna, a instytucje państwowe dojrzałe, scena społeczna uległa wyraźnemu spolaryzowaniu. [[Nowy Ruch Spiralny]] i [[Ziemia i Niebo Ko’ari]] zdominowały [[Hanharai]], tworząc trwający dekady duopol – rotacyjną walkę o władzę między dwiema wizjami moralnego i kulturowego porządku.

Mniejsze partie próbowały przetrwać, ale były systematycznie marginalizowane – zarówno przez logikę głosowania strategicznego, jak i medialną obecność dwóch głównych obozów. W środku epoki pojawił się [[Sojusz Technokratyczny]], który wstrząsnął sceną polityczną, prezentując świeżą, wydajnościową alternatywę dla ideologicznego konfliktu.

Era ta była świadkiem wielu napięć społecznych, skandali, cyklicznych zmian nastrojów i pierwszych poważnych wstrząsów zaufania do demokracji. To również w tym okresie rozpoczęły się pierwsze procesy transformacyjne, które w kolejnych dekadach przekształcą partie w bardziej złożone formacje przyszłości. Polaryzacja nie tylko zdefiniowała styl debaty publicznej, ale również zahartowała instytucje republikańskie Tangii na kolejne wyzwania.

====Zjednoczona Wspólnota Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Χακαόρανὰ Κο'αρι Λακυμιρο}}|[[język ayu|Ayu]]|Zjednoczona Wspólnota Ko'ari| /hakaˈoɾanə ˈkʰoʔaɾi ˈɫakʉmiɾoʔ/}}
Partia reprezentująca integralistyczny nurt duchowo-polityczny, ściśle powiązany z oficjalną wykładnią [[Ko'ari]]. Wywodziła się ze środowisk wspólnot religijnych, zakonów, kadry nauczycielskiej oraz medytacyjnych uniwersytetów Koʻari. Jej celem było przywrócenie rdzennej harmonii między społeczeństwem, prawem a etyką, poprzez zintegrowane działania kulturowe i edukacyjne. Zdecydowanie odrzucała politykę konfrontacyjną, promując model kolektywnej odpowiedzialności i spójności wewnętrznej.

* '''Główna baza wyborców:''' nauczyciele Koʻari, kadra etyczna, wspólnoty lokalne, duchowni medytacyjni
* '''Ideologia:''' etyczny wspólnotyzm, konserwatywny integralizm [[Ko'ari]]
* '''Stosunek do Ko'ari:''' całkowita zgodność (10/10)
* '''Ustrój:''' republika deliberatywna z prymatem ciał etycznych i moralnych

====Nowy Ruch Spiralny====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Νυνυαπυα Χεριπα}}|[[język ayu|Ayu]]|Nowy Ruch Spiralny| /ˈʔahaɾi ˈnʉnʷapʷaʔ ˈheɾipaʔ/}}
Partia o silnym charakterze metafizyczno-ideowym, wywodząca się z wcześniejszych środowisk spiralnych z epoki odbudowy. Reprezentowała pogląd, że historia, etyka i społeczeństwo rozwijają się w cyklicznych, spiralnych wzorcach, które należy rozpoznawać i wzmacniać. Łączyła konserwatyzm kulturowy z głębokim sceptycyzmem wobec eksperymentów instytucjonalnych, promując powrót do "naturalnego porządku rzeczy". Jej przekaz oparty był na symbolice, rytuałach i odwołaniach do Ko'ari, interpretowanego jako system nie linearny, lecz powracający.

* '''Główna baza wyborców:''' tradycjonaliści, społeczności wiejskie, środowiska rytualne i medytacyjne
* '''Ideologia:''' cykliczny konserwatyzm, etnospiritualizm, antymodernizm rytualny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoka zgodność (8/10), lecz z własną interpretacją symboliczno-cykliczną
* '''Ustrój:''' republika sakralna oparta na rytmie cyklu społeczno-moralnego

====Przyszłość Postludzka====
{{Termin|{{Ayu|Χορα ῡ Χακυνα-Κοραε}}|[[język ayu|Ayu]]|Przyszłość Postludzka| /ˈhoɾa ɥy ˈhakʉnaˌk‿oɾae/}}
Partia wywodząca się z kręgów eksperymentalnych badaczy, filozofów spekulatywnych i technologicznych transhumanistów. Promowała wizję radykalnej przyszłości, w której granice ludzkiej natury zostaną przekroczone dzięki postępowi biologicznemu, neurotechnologicznemu i społecznemu. Jej program zawierał postulaty redefinicji tożsamości, rewizji pojęcia obywatelstwa oraz wspierania migracji międzyformowej (biologicznej i cyfrowej). Choć deklarowała szacunek dla [[Ko'ari]], to traktowała go bardziej jako punkt wyjścia niż cel – chcąc zapisać jego wartości w języku nadchodzącej postludzkiej egzystencji.

* '''Główna baza wyborców:''' badacze technologii, młodzież metropolitalna, środowiska futurologiczne i bioinżynieryjne
* '''Ideologia:''' transhumanizm, neoutopizm spekulatywny, radykalny pluralizm form życia
* '''Stosunek do Ko'ari:''' umiarkowana zgodność (6/10), reinterpretacja w duchu postbiologicznym
* '''Ustrój:''' eksperymentalna technokracja zmiennej tożsamości z pluralistycznym obywatelstwem

====Ziemia i Niebo Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Κυνα χυὰΜεα ῡ Κο'αρι}}|[[język ayu|Ayu]]|Ziemia i Niebo Ko'ari| /ˈkʰynaʔ hʷəˈme.a ɥy ˈkʰoʔaɾi/}}
Partia o silnym charakterze etyczno-technokratycznym, reprezentująca nurt praktycznego wdrażania zasad Ko'ari w strukturze państwowej. Wyrosła na styku wspólnot duchowych i środowisk zarządzania publicznego. Jej celem było stworzenie zrównoważonego społeczeństwa, w którym decyzje podejmowane są przez wykształcone ciała moralne i znawców etyki, a nie w wyniku populistycznych impulsów. Silnie promowała instytucje deliberatywne oraz moralną edukację publiczną, jednocześnie opierając się pokusom ekspansywnego autorytaryzmu.

* '''Główna baza wyborców:''' specjaliści ds. etyki, nauczyciele, kadry zarządzające instytucjami Koʻari
* '''Ideologia:''' zrównoważony etokratyzm, technokratyczny moralizm
* '''Stosunek do Ko'ari:''' bardzo wysoka zgodność (9/10)
* '''Ustrój:''' deliberatywna etokracja z silnym systemem konsultacyjnym i komisjami moralnymi

====Mandat Harmonistów====
{{Termin|{{Ayu|Ροτυνυι ῡ Τουρινκὲν}}|[[język ayu|Ayu]]|Mandat Harmonistów| /ˈrotʉnɥi ɥy ˈtʰœːʉ̆ɾiŋˌken/}}
Partia inspirowana dawną filozofią jedności ducha, przyrody i społecznej współpracy, wywodząca się ze wspólnot ekologicznych, uzdrowisk Koʻari oraz ruchów lokalnej rekultywacji. Mandat Harmonistów głosił potrzebę odejścia od industrializacji i technopolityki na rzecz holistycznej równowagi między człowiekiem a biosferą. W polityce preferował rozwiązania konsensualne, pozainstytucjonalne i opierał się na zasadach miękkiego wpływu i harmonii. Choć jego elektorat był niewielki, partia miała duże znaczenie symboliczne i często pełniła rolę języczka u wagi w tworzeniu koalicji.

* '''Główna baza wyborców:''' wspólnoty ekologiczne, nauczyciele rekreacyjni, terapeuci Koʻari, osoby żyjące w rytmie natury
* '''Ideologia:''' ekologiczny spirytualizm, radykalna współzależność, harmonizm wspólnotowy
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoka zgodność (8/10), z naciskiem na aspekt przyrodniczy i cykliczny
* '''Ustrój:''' miękka demokracja deliberatywna z prymatem zgody i samoorganizacji lokalnej

===Era 4: Rezolucja (10 551 EK - 10 853 EK)===
Czwarta era w historii Świętej Republiki Tangia rozpoczęła się, gdy zmęczenie wieloletnią polaryzacją doprowadziło do stopniowego rozłamu istniejącego duopolu. Choć [[Nowy Ruch Spiralny]] oraz [[Ziemia i Niebo Ko'ari]] długo pozostawały silne, ich dominacja zaczęła być kwestionowana. Do parlamentu wchodziły nowe ugrupowania – od [[Radykalny Front Emergencji|Radykalnego Frontu Emergencji]], przez [[Mandat Harmonistów]], aż po [[Sojusz Technokratyczny]], który z czasem zdobył trwałe miejsce w strukturach władzy. Transformacje te były oznaką nowego porządku – mniej przewidywalnego, ale bardziej pluralistycznego.

Era 4 była jednocześnie okresem pierwszych wstrząsów o charakterze globalnym i ponadpolitycznym. Huragan, który zniszczył wyspy [[Akeira]] i [[Hiranea]], dobrze zarządzana epidemia, która spustoszyła państwa ościenne – wszystko to pokazało nową rolę FTI na arenie międzynarodowej. Tangia nie była już tylko moralnym wzorem – zaczęła być również siłą sprawczą. Pomimo trudności, społeczeństwo zareagowało pozytywnie na działania państwa, zwłaszcza gdy operacje te przyniosły rezultaty bez strat własnych.

Zmiany społeczne, kulturowe i technologiczne zaczęły przyspieszać. Koʻari coraz głębiej zakorzeniało się w świadomości obywateli, nie tylko jako system etyczny, ale też jako narzędzie oceny działań rządu. Polityka przestała być wyłącznie rywalizacją – zaczęła pełnić funkcję moralną i światopoglądową. Era ta zakończyła się w atmosferze wysokiego napięcia, ale też z poczuciem, że Tangia przełamała ograniczenia własnej przeszłości i wkroczyła w epokę bardziej złożonej siły.
====Obywatelski Blok Rekompozycji====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικονὰ Ατυανγ ῡ Αχατυανυμα}}|[[język ayu|Ayu]]|Obywatelski Blok Rekompozycji| /ˈʔitaɪ̆konə ˈʔatʷaŋ ɥy ˈʔahatʷanʉma/}}
Partia centrowa, która powstała w wyniku zniechęcenia do duopolu dominującego w erze 3. W skład Bloku weszli dawni politycy umiarkowani, reformatorzy i byli sympatycy [[Ziemia i Niebo Ko'ari|Ziemi i Nieba Ko'ari]]. Skupia się na reformowaniu instytucji państwa oraz obronie kompromisów społecznych. Ma ambicje budowania szerokich koalicji oraz zatrzymania postępującej polaryzacji politycznej.
* '''Główna baza wyborców:''' klasa średnia, wykształceni profesjonaliści
* '''Ideologia:''' centryzm, instytucjonalizm
* '''Stosunek do Koʻari:''' umiarkowany pozytywny (7/10)
* '''Ustrój:''' technokratyczna demokracja partyjna

====Radykalny Front Emergencji====
{{Termin|{{Ayu|Πελαρι Φαυφαν ῡ Χιρανε}}|[[język ayu|Ayu]]|Radykalny Front Emergencji| /ˈpʰeɫaɾi ˈɸœːʉ̆ɸan ɥy ˈhiɾane/}}
Partia antyelitarna i populistyczna, która zyskała popularność podczas kryzysów socjalnych. Przemawia do wyborców zawiedzionych duopolem oraz postulatami technokratów. Łączy ostry przekaz medialny z realnym przywiązaniem do idei wspólnotowych i sprawiedliwości społecznej. W późniejszych fazach ery 4 zaczynała powoli łagodzić wizerunek i tworzyć zaplecze eksperckie.
* '''Główna baza wyborców:''' mieszkańcy przedmieść, mniej wykształceni, starsze pokolenie
* '''Ideologia:''' antyelitaryzm, sprawiedliwość społeczna
* '''Stosunek do Ko'ari:''' emocjonalny i wybiórczy (6/10)
* '''Ustrój:''' demokracja z elementami wodzowskimi

====Fala Odrodzenia Ludzkiego====
{{Termin|{{Ayu|Κυ ῡ Κοραενὴτ χομΡιτα}}|[[język ayu|Ayu]]|Fala Odrodzenia Ludzkiego| /ˈkʰʉʔ ɥy ˈkʰoɾaeneɪ̆t həmˈritaʔ/}}
Nowa partia centrowo-lewicowa, zbudowana na gruzach starszych organizacji progresywnych. Akcentuje powrót do prostoty, duchowości i łączności ze światem fizycznym, sprzeciwiając się alienacji i cyfryzacji życia. Promuje modele lokalne, wspólnotowe i decentralizację. Umiarkowana, lecz wizjonerska.
* '''Główna baza wyborców:''' młodzież i mieszkańcy mniejszych miejscowości
* '''Ideologia:''' ekologiczny humanizm, solarpunk, duchowy pragmatyzm
* '''Stosunek do Ko'ari:''' silny emocjonalny związek (8/10)
* '''Ustrój:''' demokratyczny konfederalizm

====Spirala Horyzontu====
{{Termin|{{Ayu|Νυνυαπυα Κυνγ}}|[[język ayu|Ayu]]|Spirala Horyzontu| /ˈnʉnʷapʷaʔ kʰʉŋ/}}
Kontynuator dawnych spiralnych partii, lecz o nowym, bardziej pragmatycznym obliczu. W epoce 4 próbuje łączyć dziedzictwo mistycyzmu z nowoczesnym zarządzaniem i optymalizacją. Oferuje drogę opartą na wizji cyklicznego rozwoju i "oczyszczania systemu". Zachowuje elementy konserwatywnego podejścia do Ko'ari.
* '''Główna baza wyborców:''' duchowni, elity religijne, tradycjonaliści
* '''Ideologia:''' spirytualizm pragmatyczny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' zgodny z tradycją (9/10)
* '''Ustrój:''' demokratyczny konserwatyzm z elementami kulturowej hierarchii

====Sojusz Technokratyczny====
{{Termin|{{Ayu|Ατυπυ Χαρατα Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Technokratyczny| /ˈʔatʉpʉ ˈhaɾata hakaˈoɾa/}}
Partia powstała w reakcji na nadmiar emocji w polityce i odradzanie się populizmu. Opiera się na wiedzy eksperckiej, danych, analizie i zarządzaniu przez cele. Reprezentuje postawę chłodnego profesjonalizmu i długofalowego planowania. Krytykowana za brak emocjonalnego przekazu i oderwanie od nastrojów społecznych.
* '''Główna baza wyborców:''' inżynierowie, analitycy, specjaliści IT
* '''Ideologia:''' technokratyzm, racjonalizm proceduralny
* '''Stosunek do Ko'ari:''' wysoki formalizm (8/10)
* '''Ustrój:''' zarządzanie oparte na wynikach (management-by-outcomes)

===Era 5: Siła (10 854 EK - 10 957 EK)===
Era 5 była najkrótszą z dotychczasowych, ale niezwykle intensywną. To w tym czasie Święta Republika Tangia stała się niekwestionowanym liderem nie tylko w dziedzinie etyki i kultury, ale również technologii i obronności. Sukces interwencji wojskowej z 10854 EK, globalne uznanie waluty [[aotai]], budowa [[Stacja Kosmiczna Feu Yul|stacji orbitalnej Feu Yul]] oraz stworzenie [[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara|cyberprzestrzeni Rangfen-Ara]] — wszystkie te wydarzenia skumulowały się w czasie niespotykanej innowacji. Dominacja [[Sojusz Technokratyczny|Sojuszu Technokratycznego]] (a potem [[Splot Tawira|Splotu Tawira]]) była silna, ale oparta na sprawności, a nie represji.

Nie obyło się jednak bez kosztów. [[Rangfen-Ara]], początkowo zaprojektowana jako narzędzie współpracy i symulacji zbiorowej inteligencji, szybko wymknęła się spod kontroli. Produktywność spadła, młodzież ulegała uzależnieniu, a systemy państwowe zaczęły być podatne na dezintegrację. Władze próbowały reagować – wprowadzano ograniczenia, edukowano, porządkowano infrastrukturę – ale szkody kulturowe były trudne do cofnięcia. Problemy demograficzne i kryzys mieszkaniowy dodatkowo obciążyły państwo.

Pomimo tych wyzwań, Tangia wciąż promieniowała na świat. Kultura tangijska – [[T-Pop]], animacje, wzornictwo, styl życia – podbiła media globalne. Nawet w obliczu problemów wewnętrznych Tangia pozostała krajem, do którego równały inne państwa. Epoka ta zakończyła się w momencie narastającego zmęczenia technokratycznym porządkiem, ale z wciąż niezachwianym przekonaniem o wyjątkowości własnej drogi.

====Protokół Nowego Zarządzania====
{{Termin|{{Ayu|Αχαρι Φιτυαλερα Πελυ Κατυρι}}|[[język ayu|Ayu]]|Protokół Nowego Zarządzania| /ˈʔahaɾi ˈɸitʷaɫeˌɾaʔ ˈpʰeɫʉ ˈkʰatʉɾi/}}
Protokół był odpowiedzią na rosnący chaos oraz problemy z cyberprzestrzenią. Przedstawiał się jako siła porządku, wdrażająca systemy kontroli i odpowiedzialności, często w duchu zarządzania kryzysowego. Był skuteczny – zwłaszcza w ograniczaniu wpływów [[Rangfen-Ara]] – ale ceną za to była utrata części swobód. Jego technokratyczno-konserwatywny charakter był doceniany przez starsze pokolenia.
* '''Główna baza wyborców:''' starsze pokolenia, byli urzędnicy, analitycy i służby porządkowe
* '''Ideologia:''' zarządzanie adaptacyjne, konserwatyzm egzekutywny
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 7/10
* '''Ustrój:''' proceduralny legalizm z rozbudowaną biurokracją

====Kontinuum Welonu====
{{Termin|{{Ayu|Ρανραλερα ῡ Ρολυνι}}|[[język ayu|Ayu]]|Kontinuum Welonu| /ˈranɾaɫeˌɾaʔ ɥy ˈroɫʉni/}}
Bezpośrednia kontynuacja dawnej [[Spirala Horyzontu|Spirali Horyzontu]] i [[Spirala Kulturowa|Spirali Kulturowej]]. Choć partia formalnie zerwała z retoryką konfrontacyjną, to w praktyce odwoływała się do tożsamości i tradycji "wewnętrznej transformacji cywilizacyjnej". Znana z intryg i głębokich struktur, w erze 5 nieoczekiwanie zyskała popularność poprzez wprowadzenie obowiązku wyborczego – co zwiększyło udział głosów skrajnych. Ich rządy szybko skompromitowały się serią skandali, a partia zaczęła być zagrożona delegalizacją.
* '''Główna baza wyborców:''' osoby wyalienowane, duchowo radykalne, nieufne wobec głównego nurtu
* '''Ideologia:''' wewnętrzny transhumanizm z elementami spirytualnego konserwatyzmu
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 3/10
* '''Ustrój:''' zamaskowany autorytaryzm z technikami kontroli przekazu

====Splot Tawira====
{{Termin|{{Ayu|Ταυιρονὰ Καομι}}|[[język ayu|Ayu]]|Splot Tawira| /ˈtʰawiɾonə ˈkʰaomi/}}
Partia wyrosła z tradycji technokratycznej, stanowiąc kontynuację dawnego Sojuszu Technokratycznego. Postrzegana jako siła racjonalizacji i centralnego planowania, [[Splot Tawira]] w erze 5 przechodzi do działań na wielką skalę – wdrażając systemy cyfrowe, koordynację energetyczną oraz interfejsy cyberprzestrzenne. Ich działania doprowadziły do powstania [[Rangfen-Ara]] – przestrzeni świadomości współdzielonej – oraz do sukcesu technologicznego [[Stacja Kosmiczna Feu Yul|stacji orbitalnej Feu Yul]]. Problemy z nadzorem nad [[Rangfen-Ara]] osłabiły jednak ich pozycję, mimo sukcesów inżynieryjnych.
* '''Główna baza wyborców:''' klasy średnie w metropoliach, sektor technologiczny, administracja państwowa
* '''Ideologia:''' cybernetyczny technokratyzm
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 7/10
* '''Ustrój:''' centralizm systemowy z elastycznością ekspercką

====Ład Światła====
{{Termin|{{Ayu|Ρανγνὰ Καο'ο}}|[[język ayu|Ayu]]|Ład Światła| /ˈraŋnəʔ ˈkʰaoʔo/}}
Ewolucja [[Fala Odrodzenia Ludzkiego|Fali Odrodzenia Ludzkiego]], która w erze 5 przybrała bardziej ustrukturyzowaną, a zarazem ideową formę. [[Ład Światła]] dążył do harmonizacji społeczeństwa według wartości Koʻari, przy dużym nacisku na aksjologię i symboliczną odnowę kulturową. Jako partia wysoce etyczna, zdobywała uznanie w czasie kryzysów – szczególnie jako przeciwwaga dla partii technokratycznych i populistycznych. Jej słabością był jednak brak elastyczności wobec zmiennych warunków społecznych.
* '''Główna baza wyborców:''' wykształceni humaniści, nauczyciele, duchowi przewodnicy
* '''Ideologia:''' koarystyczny moralizm
* '''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 10/10
* '''Ustrój:''' parlamentarny idealizm z tendencją do pasywności

====Synteza Krawędzi Obywatelskiej====
{{Termin|{{Ayu|Ιταικονὰτ Ρυαμινὲ Λευματια}}|[[język ayu|Ayu]]|Synteza Krawędzi Obywatelskiej| /ˈʔitaɪ̆konət ˈrʷaminə ˈɫœːʉ̆matʲa/}}
Partia powstała jako fuzja aktywistów lokalnych, działaczy samorządowych i obrońców praw jednostki, opowiadających się za decentralizacją. Jej siła polegała na wykorzystywaniu trendów społecznych – takich jak solarpunk, zdalna praca, oraz integracja natury i technologii. Cieszyła się sympatią młodszych wyborców, pragnących uciec z korporacyjnych metropolii i odnaleźć sens w lokalnych wspólnotach.
'''Główna baza wyborców:''' młodzież miejsko-wiejska, freelancerzy, społeczności alternatywne
'''Ideologia:''' solarpunkowa demokracja uczestnicząca
'''Stosunek do [[Ko'ari]]:''' 6/10
'''Ustrój:''' zdecentralizowany pluralizm

===Era 6: Złoty Wiek (10 958 EK - 11 006 EK). Obecne czasy===
Szósta era została przez wielu historyków już w trakcie jej trwania określona mianem Złotego Wieku. Święta Republika Tangia była wtedy nie tylko stabilna gospodarczo i demograficznie, ale również postrzegana jako wzór do naśladowania na arenie międzynarodowej. Polityka wewnętrzna stała się łagodniejsza, mniej spolaryzowana – kluczowe role odgrywały partie zakorzenione w Koʻari, takie jak Autorytet Siatki Światła czy Przymierze Tawira. Społeczeństwo osiągnęło wysoki poziom życia, a instytucje funkcjonowały niemal bez zarzutu.

Era ta przyniosła również ogromne sukcesy w infrastrukturze i kulturze. Powstały kolejne "cuda współczesnej Tangii" – [[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan|punkty tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan]], sieć kolei [[Falanglera]], a także monumentalny kompleks [[Ko'ari Takomari]]. Zbudowano społeczeństwo, które potrafiło korzystać z technologii z umiarem, panować nad cyberprzestrzenią, i dbać o środowisko. Pomimo sporadycznych skandali i napięć, państwo pozostało jednolite, a jego głos na forum światowym zyskiwał coraz większy autorytet.

Złoty Wiek zakończył się nie upadkiem, lecz osiągnięciem granicy cywilizacyjnego potencjału. Tangia nie miała już przeciwników ani poważnych wyzwań zewnętrznych. Społeczeństwo zaczęło zadawać pytania nie o to "jak przetrwać", ale "co dalej?". Była to epoka kontemplacji, konsolidacji i spokojnej dominacji. Ostatnie wybory tej ery przeprowadzono w atmosferze powszechnego szacunku dla państwa – i świadomości, że historia wkrótce wejdzie w nowy rozdział.

====Sojusz Ko'ari====
{{Termin|{{Ayu|Κο'αρι Χακαόρα}}|[[język ayu|Ayu]]|Sojusz Ko'ari| /ˈkʰoʔaɾi hakaˈoɾa/}}
Partia odwołująca się do klasycznego ducha [[Ko'ari]], o konserwatywno-purystycznym charakterze. Pragnie uproszczenia struktur politycznych oraz większego poszanowania dawnych rytuałów i form życia publicznego. W jej narracji obecne są odniesienia do wczesnych świętych wzorców duchowej państwowości Tangii. Choć zachowuje modernistyczny sznyt, otwarcie krytykuje nowe eksperymenty społeczne i technologiczne.
* Główna baza wyborców: osoby starsze, wierne tradycji
* Ideologia: konserwatywny legalizm z elementami duchowego republikanizmu
* Stosunek do [[Ko'ari]]: bardzo wysoka zgodność (10/10)
* Ustrój: republika sakralna z dominującą etyką

====Policentryczny Syndykat Przyszłości====
{{Termin|{{Ayu|Αριαγιεκαννὰ Χορα Λευπαριλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Policentryczny Syndykat Przyszłości| /ˈʔaɾʲajekannə ˈhoɾaʔ ˈɫœːʉ̆paɾiɫeˌɾaʔ/}}
Koalicja środowisk technologicznych, ekologicznych i wspólnotowych, zakładająca decentralizację życia publicznego przy utrzymaniu silnego kręgosłupa etycznego. Syndykat promuje nowoczesne rozwiązania w transporcie, energetyce i edukacji, walcząc jednocześnie o prawa lokalnych wspólnot i ograniczenie wpływu korporacji. Jest głównym promotorem solarpunku, pracy zdalnej oraz alternatywnych modeli osadnictwa.
* Główna baza wyborców: młodsi dorośli, freelancerzy, klasy średnie
* Ideologia: zielona technodemokracja z elementami wspólnotowości
* Stosunek do [[Ko'ari]]: wysoka zgodność (8/10)
* Ustrój: policentryczna demokracja ekspercka

====Przymierze Tawira====
{{Termin|{{Ayu|Ταυιρονὰ Τελανιφτιματια}}|[[język ayu|Ayu]]|Przymierze Tawira| /ˈtʰawiɾonə ˈtʰeɫaniɸtiˌmatʲa/}}
Kontynuacja Splotu Tawira — dawnej partii technologów — która w erze 6 przeszła reorganizację ku większej odpowiedzialności etycznej. Nadal jednak skupia się na radykalnych innowacjach, eksploracji kosmicznej oraz cyberprzestrzeni. Autor projektów takich jak Feu Yul czy [[Rangfen-Ara]], często krytykowany za trudności w kontrolowaniu skutków technologicznych własnych innowacji.
* Główna baza wyborców: naukowcy, wynalazcy, entuzjaści cybertechnologii
* Ideologia: radykalna technokracja z komponentem eksploracyjnym
* Stosunek do [[Ko'ari]]: umiarkowana zgodność (6/10)
* Ustrój: centralistyczna technokracja z elementami konsultacyjnymi

====Autorytet Siatki Światła====
{{Termin|{{Ayu|Ρανγφεννὲ Χαρατα}}|[[język ayu|Ayu]]|Autorytet Siatki Światła| /ˈraŋɸennə ˈhaɾata/}}
Partia humanitarno-duchowa, przekształcona z Ładu Światła. Dąży do społeczeństwa świetlistego — etycznego, świadomego i zharmonizowanego. Popiera edukację duchową, sztukę i duchowe instytucje publiczne. Choć mistyczna w przekazie, uznaje wartość nauki i techniki, pod warunkiem zgodności z [[Ko'ari]].
* Główna baza wyborców: duchowieństwo, artyści, nauczyciele
* Ideologia: oświecony humanizm z sakralnym naciskiem
* Stosunek do [[Ko'ari]]: bardzo wysoka zgodność (9/10)
* Ustrój: demokracja etyczno-duchowa

====Gałąź Kontynuum====
{{Termin|{{Ayu|Αλυ'αὺτ Ρανραλερα}}|[[język ayu|Ayu]]|Gałąź Kontynuum| /ˈʔaɫʉʔœːʉ̆t ˈranɾaɫeˌɾa/}}
Pozostałość po dawnym [[Kontinuum Welonu|Kontinuum Welonu]], która utraciła większość znaczenia. Skrajnie konserwatywna, niekiedy antysystemowa, często krytykowana za próbę przywracania przestarzałych wzorców. Zyskuje poparcie głównie na obszarach rozczarowanych technokratycznymi rządami i szybkim rozwojem społecznym.
* Główna baza wyborców: mieszkańcy peryferii, konserwatywna prowincja
* Ideologia: izolacjonistyczny konserwatyzm z elementami tradycjonalizmu
* Stosunek do [[Ko'ari]]: selektywna zgodność (5/10)
* Ustrój: republika silnie scentralizowana z tradycjonalistyczną elitą

==System elekcyjny==

==Władze lokalne==

=Podział administracyjny=
=Przyroda: geografia i klimat=
==Strefy klimatyczne==
==Ukształtowanie terenu==
==Fauna==
==Flora==
==Mykosfera==
==Hydrosfera==

=Historia=
{{FTI historia}}
{{Główny artykuł|Historia Tangii}}
Historia Tangii koncentruje się naokoło [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], w bliższym zasięgu obejmuje także dwie ważne wyspy tangijskie [[Akeira]] oraz [[Hiranea]], a w dalszym zasięgu obejmuje także [[Buania|Buanię]], [[Pinu]], [[Atirai]], [[Ma'uri]] oraz [[Dzikie Ziemie Kanisji]], czyli ziemie, które przez dłuższy czas wchodziły w skład imperium tangijskiego. Niniejszy tekst opisuje historię tych regionów tylko w kontekście Tangii, i wstrzymuje opis regionów takich jak [[Pinu]] po utracie takich terytoriów. W przypadku [[Buania|Buanii]], która po [[Tangijska Wojna Domowa|Tangijskiej Wojnie Domowej 9901-9999 EK]] pozostała jedynym właściwym kontynuatorem Imperium Tangijskiego, opis jej historii traktowany jest oddzielnie w artykułach poświęconych [[Buania|Buanii]], a nie Tangii, a niniejsze opisy koncentrują się na dalszych losach [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].
==Powstanie cywilizacji==
Obszar [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]] pozostawał długo niezamieszkały. Jakiekolwiek, sporadyczne ślady obecności gatunku ludzkiego są datowane na lata 0 [[EK]] - 1000 [[EK]] w postaci okresowych osad rybackich. Jest niepewne do jakiej grupy etnicznej należały te ludy, bo mogły należeć także do [[Rasy Kyonu|ciemnoskórej rasy]], która zamieszkiwała potem jeszcze [[Pinu]].

Jak teoretyzowali [[FTI|Świętorepublikańscy tangijscy naukowcy]], wyrabiano tam prawdopodobnie chatki z mułu, jedzono skorupiaki, i toczono wojny o odcinki plaży. Niektórzy [[Ajdynir|naukowcy obszaru wcześniejszego Ajdyniru]], którzy badali te obszary, teoretyzowali<ref>[[Użytkownik:Borlach|Borlach]] 2025-08-09 00:37: ''"Kaori podobnie, duża wyspa blisko kontynentu, bardzo długo pozostająca bezludna (raz czy dwa może jakaś rodzina do niej dotarła wcześniej, ale wszyscy zmarli na sraczkę lub zatruli się świecącymi żabami) i zasiedlona porządnie dopiero koło tego 1000 EK"''.</ref>, że rytualne spożycie endemicznych kaoryjskich płazów świecących doprowadzało do dynamicznych zaburzeń układu pokarmowego, które wykończyło te osady. Spór naukowy o tę sytuację pozostaje nierozwiązany.

==Cywilizacja Marajska==
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska}}
[[Plik:Marao man discovers Kaori.jpg|thumb|right|350px|''"Maraj odkrywa Kaori."'' - obraz olejny pędzla Taki Ta'ome'a, ok. 9640 [[EK]].]]Cywilizacja powstaje tam, gdzie istnieją warunki geoklimatyczne, które dają szansę społeczeństwu istnieć, pod warunkiem wykształcenia przez niego umiejętności gromadzenia surplusu, a także tam, gdzie klimat jest wystarczająco spójny na większej przestrzeni, żeby zaistniała możliwość rozszerzenia zasięgu geograficznego tej samej rośliny i tych samych zwierząt wykorzystywanych do produkcji żywności, która utrzyma populację. Na Ziemi, cztery pory roku z zimą na czele w Europie oraz dwa sezony z porą suchą w Azji dały Europejczykom i Azjatom potrzebę gromadzenia na zimę/porę suchą surplusu produkowanego w korzystnych porach roku. Ponadto, w Australii jednostajny klimat powodował, że nie było potrzeby gromadzenia surplusu i zarazem rozwoju państwowości, a Afryka oprócz niekorzystnego klimatu pustyń i dżungli jest większa od Aleksandrii po Kapsztad niż od Senegalu po Etiopię, więc ta sama roślina rosnąca w Zimbabwe nie była w stanie rosnąć dużo bardziej na północ czy południe. Tymczasem, przykładowo pszenicę można było uprawiać od Lizbony po Szanghaj. Należy pamiętać, że gromadzenie surplusu w Europie i Azji dało potrzebę magazynowania, a zatem spichlerzy, które musiały być bronione przez żołnierzy, którzy nie produkowali żywności, ale mieli do niej dostęp. Powstające nierówności społeczne wymagały istnienia usystematyzowanej religii, a ta bez połączenia z państwowością byłaby zbyt niestabilna i ulotna, aby utrzymać państwo, stąd powstało i państwo. Ponadto, bliski fizyczny kontakt bydła, psów, zwierząt, grzybów, i wielu roślin, którego nie było w małych i odizolowanych od siebie społeczeństwach plemiennych, dał mieszankę biologiczną, przez którą powstały i ewoluowały drobnoustroje i wraz z nimi choroby, które pierwotnie pochłonęły wiele istnień, ale przez co populacje neolityczne wykształciły w sobie z czasem pewną odporność biologiczną. To głównie dlatego przede wszystkim Europejczycy i Azjaci, choć nie tylko oni, rozwinęli zaawansowane cywilizacje, i tak odpowiada się na pytanie dlaczego to nie Aborygeni podbijali Londyn, tylko odwrotnie - przy czym choć więcej ofiar pochłonęły zawleczone choroby niż kule strzelb, to ludy pierwotne musiały mierzyć się z jednym i z drugim<ref>Janis Warufakis, "Talking to my daughter about the economy", 2013.</ref>.

W przypadki tropikalnych terenów Tangii, widzimy jednostajny klimat na wybrzeżach oraz jednostajny klimat górski i wysokogórski oraz pustynny w centrum, ale [[Wielbłąd i Rekin/Tangia i Pinu|klimat wyspy Kaori]] powodował, że wyspa średnio co dwa lata znajdowała się pod wpływem to wiatru zachodniego, to wschodniego. Z uwagi na wspomniane wysokie góry i duży rozmiar wyspy, powodowało to, że na przemian to wschodnia, to zachodnia część wyspy zarastała bujną roślinnością, która dawała żywność człowiekowi i zwierzętom. To dawało warunki odpowiednie do stworzenia potrzeby gromadzenia i obrony surplusu, a ponadto do zawiązywania mechanizmów państwowych i do handlu. To właśnie odróżnia [[Pinu]] od [[Wyspa Kaori|Kaori]]. Płaski, nadmorski półwysep Pinu, porośnięty dżunglami nieustannie dającymi owoce i warzywa w małej ilości, wspierał model plemienny społeczeństw, podczas gdy wyspa Kaori wspierała model wysoce cywilizacyjny, rozpoczynając od cywilizacji marajskiej.

Rozpoczynając od około 1900 [[EK]], na terytorium [[Kaori]] zaczęła napływać ludność [[Secht|protosechtońska]] z obszaru [[Magania|półwyspu magańskiego]]. Była to ludność z wyglądu zbliżona do ziemskich narodów zamieszkujących obszar morza śródziemnego. Ten naród wynalazł pismo obrazkowe, a następnie klinowe, które na Kaori rozwinęło się odrębnie od wydarzeń sechtońskich.

{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (wczesna)}}
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (złoty wiek)}}
{{Główny artykuł|Cywilizacja Marajska (późna)}}
Cywilizacja Marajska istniała na [[Wyspa Kaori|wyspie Kaori]] orientacyjnie w latach 1500 [[EK]] - 3300 [[EK]]. Przed 1500 [[EK]], wyspa Kaori była okazjonalnie zamieszkiwana przez ludy zbieracko-łowieckie, ale dopiero od 1500 [[EK]] zaczynają się pojawiać oznaki cywilizacyjne, przede wszystkim w postaci pisma. Ludność marajska przyszła na wyspę z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] i to z niego przyniosła pismo klinowe, hieroglificzne.

Kultura obfitowała w piętrowe pałace i zdobione naczynia gliniane, poza tym generalnie pasowała do innych kultur epoki miedzi i potem brązu w obszarze [[Kanisja|Kanisji]]. Szczyt epoki przypadał na lata około 2501 [[EK]] - 3000 [[EK]].

Głównymi państwami-miastami były: [[Pongre]], [[Lausza]], [[Szok Su]] oraz [[Rangersze]].
===[[Pongre]]===
Miasto Pongre ([[język pongryski|pongr.]] 𒄞𒉺𒇻 Poṇre /poŋɾe/ "Pasterstwo byków") było najstarszym z dużych miast [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], które powstało jako osada jeszcze w pierwszej fali migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] w roku 1887 [[EK]] i było sukcesywnie zasilane przez kolejne fale migracji z kontynentu. Osiągnęło szczyt swojej potęgi w ok. roku 2200 [[EK]], kiedy to prawdopodobnie osiągnęło populację około 20 tysięcy ludzi, po czym zostało przyćmione przez północne miasto [[Lausza]]. W roku 2598 [[EK]] zostało podbite i splądrowane przez imperium [[Szok Su]] i wchłonięte do imperium. Miasto było dość typowym miastem tangijskiej wczesnej epoki brązu, skoncentrowanym na centralnej świątyni, która zarządzała plonami i pobierała podatki, i które łączyło idee wojownika z religią. Miasto było zamieszkane przez Pongryjczyków, którzy przybyli z półwyspu sechtońskiego, ale językowo nie byli spokrewnieni z Sechtończykami we [[Secht|współczesnym znaczeniu]], ani z językiem [[język seszerski|seszerskim]] używanym przez [[Szok Su]]. Ich język był izolowany i wymarł wraz z upadkiem miasta Pongre, które nastąpiło w około 2830 [[EK]], kiedy [[Rangersze]] podbiło [[Szok Su]] i zhołdowało całe cywilizowane terytorium [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

===[[Lausza]]===
Miasto Lausza ([[język lauszyjski|lausz.]] 𒊍 Lauṣa /lau̯ʃa/ "niedźwiedź") drugie z najstarszych z dużych miast [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], które powstało jako osada jeszcze w pierwszej fali migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]] w roku 1902 [[EK]] i było sukcesywnie zasilane przez kolejne fale migracji z kontynentu. Osiągnęło szczyt swojej potęgi w ok. roku 2349[[EK]], kiedy to prawdopodobnie osiągnęło populację około 30 tysięcy ludzi. Swoją siłę ekonomiczną oparło na posiadaniu niemal nieograniczonego dostępu do równin [[Tangia (złoty wiek)|późniejszego]] obszaru [[Kun Atla amau]], co zapewniło potężne zapasy żywności, ale też z uwagi na [[Wielbłąd i Rekin|silny wpływ cykli Rekina i Wielbłąda]] na tym obszarze, zmusiło okoliczną ludność do planowania, w tym tworzenia magazynów żywności.

W roku 2600 [[EK]] zostało podbite i splądrowane przez imperium [[Szok Su]] i wchłonięte do imperium. Miasto było dość typowym miastem tangijskiej wczesnej epoki brązu, skoncentrowanym na centralnej świątyni, która zarządzała plonami i pobierała podatki, i które łączyło idee wojownika z religią. Na czele zazwyczaj stawiano marionetkową kapłankę, zawsze kobietę, natomiast realną władzę zazwyczaj sprawował jej ojciec lub mąż. Miasto było zamieszkane przez Lauszów, którzy przybyli z półwyspu sechtońskiego, ale językowo nie byli spokrewnieni z Sechtończykami we [[Secht|współczesnym znaczeniu]], ani z językiem [[język seszerski|seszerskim]] używanym przez [[Szok Su]]. Ich język był izolowany i wymarł wraz z upadkiem miasta Lauszy, który nastąpił w około 2830 [[EK]], kiedy [[Rangersze]] podbiło [[Szok Su]] i zhołdowało całe cywilizowane terytorium [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].

===[[Szok Su]]===
Miasto Szok Su ([[język seszerski|sesz.]] 𒎏𒋢 Ṣok Su /ʃok su/ "Bogini Su") powstało po kilku falach migracji z [[Secht|półwyspu sechtońskiego]]. Dokładne daty początków nie są znane, wiadomo, że cywilizacja powstała z kilku osad znajdujących się na wschodniej części [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Szok Su ustanowiło monarchię, promowało religię bogini Su ([[suizm]]), podbijało okoliczne plemiona, podbiło [[Lausza|Lauszę]], ustanowiło tzw. "wieczne braterstwo" z państwem-miastem [[Rangersze]], które ostatecznie przejęło kontrolę nad Su.

===[[Rangersze]]===
Rangersze ([[język seszerski|sesz.]] Rangerṣe /'raŋgerʃe/ "Światło Domu") było ostatnim wielkim państwem [[Cywilizacja Marajska|cywilizacji marajskiej]], istniało w latach 2100 - 3300 [[EK]] na południowowschodnich wybrzeżach [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]]. Początkowo kształtując się z okolic Kobaszi, szybko rozszerzało swoje wpływy dzięki zmianom klimatycznym sprzyjającym ich gospodarce oraz dzięki dyplomacji, a następnie mieczem. Podlegało pod [[Szok Su]] do czasu, gdy przywództwo Rangersze (Kobaszi oraz okoliczne miasta) nie wygrało wojny z nimi o złagodzenie danin. Rangersze obiecało ludności zachowanie ich zwyczajów oraz zmniejszenie danin, w zamian za przymusową pracę do rozbudowy rolnictwa, składów, infrastruktury, argumentując, że rozwijając produkcję i utrzymując pokój, danina zapłaci się sama. Plan był prawidłowy i przynosił owoce, ale gwałtowny od 3200 [[EK]] napływ ludności buańskotangijskiej na wyspę spowodował załamanie się delikatnego ładu społecznego. Od 3200 [[EK]] zapisy cywilizacyjne Rangersze się urywają, tak samo jak pozostałych miast. Po tym okresie, miasta uległy rozpadowi, prawdopodobnie głównie wskutek chorób przywiezionych przez przybyszów. Wiadomo, że Maraowie nie przetrwali tego okresu i nie pojawiają się już więcej w historii.

===Upadek cywilizacji marajskiej===
Upadek cywilizacji marajskiej nastąpił w około 3300 [[EK]], ale nie był punktowy i zajął prawie 400 lat. Był spowodowany prawdopodobnie kombinacją wielu czynników naraz, od najazdów obcych ludów (prawdopodobnie przybyłych z półwyspu [[Pinu]] przodków Tangijczyków), przez klęski naturalne (susze, głód), po zapaść systemu handlowego w całym regionie.

===Spuścizna kulturowa Marajów===
Cywilizacja marajska, po odkryciu ich historii przez [[Tangijczycy|Tangijczyków]] i [[Secht]]ończyków, była źródłem ich fascynacji. Wiele eksponatów zostało przeniesionych do [[Forteca Tau Atla|fortecy Tau Atla]], ale muzea sechtońskie zostały też obdarowane niektórymi artefaktami. Oprócz tego:
* [[Epos o Serenet]] - starożytny, [[Tangijczycy|przedtangijski]] epos traktujący o dziejach legendarnego bohatera Serenet, który zasłyszawszy o rajskiej wyspie udał się w jej kierunku ze swoim plemieniem, które miał ochraniać, przez wielką wodę. Stoczył w tym czasie bój z bogami powietrza, wody, ziemi i lasu i na pokonanej ziemi założył miasto [[Szok Su]]. Epos miał być napisany [[język seszerski|językiem seszerskim]].
* [[Katakumby Marajskie]] - kompleks podziemnych grobowców, kaplic i płaskorzeźb zorganizowanych w labirynt, wykuty w skale około 5 metrów pod piaskami [[Pustynia Marajska|pustyni marajskiej]] na jej północnym terytorium. Katakumby nie były założone przez [[Tangijczycy|Tangijczyków]]. Zostały założone przez cywilizację przed nimi, prawdopodobnie tysiące lat, i choć nie jest to jedyna pozostałość po poprzedniej kulturze, to jest największa i bez wątpienia najbogatsza w wykształcone oznaki cywilizacji takie jak posągi, figurki, malowidła i pismo hieroglificzne. Datowany na rok 4120 [[ET]] / 2791 [[ET|EK]], a więc 6718 [[ET]] lat temu, uważa się, że jest to najstarszy zabytek [[Tangia|Tangii]], jest uznany za jeden z [[Dziesięć Cudów Tangii|Dziesięciu Cudów Tangii]].

===Tangijskie Wieki Ciemne===
{{Główny artykuł|Tangijskie Wieki Ciemne}}
Tangijskie Wieki Ciemne oddzielają czasy marajskie od czasów kaoryjskich i trwały orientacyjnie od 3301 [[EK]] do 5516 [[EK]]. W tym czasie, sztuka pisma zanikła całkowicie, stąd nazwa "wieki ciemne". W tych czasach ludność marajska gwałtownie zmniejszyła swoją populację, zastąpili ją Tangijczycy, ludność przybyła z półwyspu [[Pinu]] o antropologicznie oceanicznej odmianie. W tym czasie również prawdopodobnie [[Korona Kaori]] przewędrowała nieznanym sposobem i z nieznanego powodu z głęboko starożytnej [[Nuaria|Nuarii]] przez [[Szur]], [[Buania|Buanię]] i [[Pinu]] aż na [[Wyspa Kaori|Kaori]].

<center>[[Plik:Migracje narodów tacyńskich.png|500px]]</center> 

Powyższa mapa ukazuje kierunek migracji [[rasy Kyonu|rasy tacyńskiej]] (zwanej także "oceaniczną" czy "polinezyjską") od obszarów [[Olsenia|Olsenii]] po wyspę Kaori. O ile ludność ta zaczęła falami przypływać na Kaori już w 3300 [[EK]] i prawdopodobnie przyczyniła się do rozstroju systemu cywilizacyjnego Marajów, którzy wymarli, to pierwszy poważny ośrodek cywilizacyjny już właściwych [[Tangijczycy|Tangijczyków]] pojawił się dopiero w mieście [[Luta ni Fari]] w 5517 [[EK]].

==Okres Królestw Tangijskich==

==Okres Unitarny==

===Rewolucja Kauczukowa===
===Pierwsza Wojna o Saakę===
===Plan trzydziestoletni===
===Druga Wojna o Saakę===
===Tangia unitarna okresu średniego===
===Tangia unitarna okresu późnego===
==Okres imperialny==
===Trzecia Wojna o Saakę===
===Kres imperium===
==Tangijska Wojna Domowa==
==Akioka - komunizm tangijski==
==Wielka neszyjska okupacja Kaori==
==Święta Republika Tangii==
===Wczesna Święta Republika Tangijska===
===Czasy współczesne===

=Społeczeństwo=
==Demografia==
===Populacja===
===Narodowości===
===Mniejszości etniczne===
===Rozrodczość i umieralność===

==Grupy etniczne i mniejszości narodowe==
==Subkultury==
==Przestępczość==
===Przestępczość pospolita===
===Organizacje przestępcze===
===Organizacje mafijne===
===Piractwo i korsarstwo===
==Religie i wierzenia==
==Kobiety w Tangii==
==Dzieci w Tangii==
=Infrastruktura i komunikacja=
==[[Wielka Zapora Kaoryjska]]==
==Główne drogi==
==Tangijska sieć kolejowa (ΤΦΛ)==
==Szlaki handlowe==
==Usługi transportowe==
==Poczta==
==Adresy i kody pocztowe==
==Rangfen (Internet) - Tangijska Sieć Świetlna==

=Gospodarka=
==Gospodarka a demografia==
===Nierówność społeczeństwa===
===Przychody===
===Inflacja===

===Eksport i import===
===Polityka monetarna===
===Zadłużenie===
==System miar==
==Skalowalność==
==Jednostki podstawowe==
==Długość, powierzchnia i objętość==
===Długość===
===Powierzchnia===
===Objętość===
==Chronografia==
==Rytm dnia i nocy - doba==
==Instrumenty finansowe oraz polityka monetarna==
==Produkcja==
===Rolnictwo i zarządzanie zasobami roślinnymi===
===Łowiectwo, górnictwo, rybołówstwo, hodowla i zbieractwo===
==Przemysł==
==Usługi oprócz handlu==
==Handel==
==Giełda==

=Kultura=
==Cuda Tangii==
'''"Cuda Tangii"''' ({{Ayu|«Μα Τανγυὰτ ματυαλῠν»|100}} ''‹Ma Tanguàt matualŭn›'' {{IPA|/maʔ ˈtʰaŋgʷat ˈmatʷaɫɯ̃n/}}) to dobór największych osiągnięć, zazwyczaj architekturalnych, jakie wykonano w Tangii, na terytorium [[wyspa Kaori|wyspy Kaori]], przez jakąkolwiek cywilizację, która na niej istniała. Najczęściej wyróżnia się dwa zestawienia: współczesne osiągnięcia Świętej Republiki Tangii, oraz tradycyjne [[Dziesięć Cudów Tangii]] roku 9509 [[EK]], z których część przetrwała do dzisiaj. Uznaje się, że współczesne dziesięć cudów nie powinny powtarzać poprzednich oraz powinny powstać wyłącznie w epoce republikańskiej.

Współczesne dziesięć cudów Tangii to:
# [[Wielka Zapora Kaoryjska]] - mur naokoło [[Wyspa Kaori|wyspy Kaori]].
# [[Stacja Kosmiczna Feu Yul]] - stacja kosmiczna FTI.
# [[Falanglera]] - sieć kolejowa, w tym szybkich prędkości, na wyspie.
# [[Hanharai]] - budynek parlamentu Republiki.
# [[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara]] - specyficzna przestrzeń cybernetyczna, do której można się dostać doświadczając zmienionej świadomości.
# [[Tektoniczna Iglica Hala]] - olbrzymi biurowiec, drapacz chmur o wysokości 1016 metrów, mieszczący Kaoryjskie Centrum Targowe oraz siedzibę Republikańskiej Giełdy Narodowej.
# [[Biolaboratorum Tea'eri]] - wielkie laboratorium biologiczne w formie ogromnej przeszklonej kopuły wystającej ponad Zaporę Kaoryjską nad ocean, pod którą znajduje się sztuczny park zwierząt i botaniczny znacznych rozmiarów.
# [[Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny]] - siatka potężnych baterii solarnych i turbin wiatrowych w przestrzeniach pustynnych i górskich, zapewniający dostawy energii elektrycznej.
# [[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan]] - wschodni i zachodni [[wyspa Kaori|kaoryjski]] hub tranzytowy powiązany z [[Falanglera]], z koleją typu ''hyperloop'' dla VIPów i magnetyczno-lewitującą dla większości pasażerów, z lotniskiem i wieloma innymi terminalami, pasażerskimi i towarowymi.
# [[Ko'ari Takomari]] (Lustro Ko'ari) - świątynia poświęcona [[Ko'ari]], składająca się z dziewięciu przestrzeni dotyczących aspektów Ko'ari<ref>Ten fragment, trudny do realizacji, opracowano wykorzystując dyskusje z ChatGPT.</ref>, w obowiązującym w kraju stylu Solarpunk:
## Hurangán (Humanitaryzm) - Plac społeczny z kuchnią slow food, klinikami, amfiteatrem do opowiadania historii.
## Hirane (Emergencja) - Komora wspólnych instalacji dźwiękowych/świetlnych, które działają tylko wtedy, gdy wielu odwiedzających harmonijnie współdziała.
## Hakun (Logika) - studio analityczne o szklanych ścianach, w którym odbywają się symulacje obywatelskie, debaty etyczne i laboratoria decyzyjne.
## Neika'i (Tradycja, Jeśli Nie Szkodzi) - Dziedziniec, na którym odtwarzane są i dyskutowane zwyczaje kulturowe, które mogą zostać zrewidowane lub wycofane.
## Reo'ina (Pragmatyzm) - Galeria warsztatów projektowania funkcjonalnego, prezentująca projekty, które równoważą wydajność, etykę i korzyści.
## Yakome (Regeneracja Mentalna) - ogrody wodne, rzeźby kinetyczne i biowrażliwe strefy medytacyjne. Sztuczne chmury i filtry wiatrowe pomagają się zrelaksować.
## Nitakimaya (Psychologia) - Lustrzany wewnętrzny labirynt z emocjonalnie reagującym światłem, z wbudowanymi doświadczeniami VR/AR dotyczącymi codziennych dylematów psychologicznych.
## Hana (Obowiązek) - cicha sala z relacjami świadków poświęcenia i odwagi, od zwykłych pracowników po przywódców obywatelskich.
## Nerea (Odpowiedzialność) - centralna agora, w której odwiedzający symulują głosowanie, wpływ polityki i debatę z awatarami AI lub prawdziwymi delegatami.

Tradycyjne dziesięć cudów Tangii to:
# [[Świątynia Naratajska]] - zniszczona w 9998 [[EK]] podczas [[Tangijska Wojna Domowa|Tangijskiej Wojny Domowej]] przez siły [[Akioka|komunistyczne]]. Odbudowana po ewakuacji sił [[Państwo Neszów|neszyjskich]] w 10319 [[EK]].
# [[Obserwatorium Tauriana]] - zniszczone w katastrofie naturalnej, odbudowane w okresie republikańskim po 10319 [[EK]].
# [[Takatoa]] - przetrwał.
# [[Katakumby Marajskie]] - przetrwały.
# [[Ogród Górski w Kun Atla]] - zniszczony w [[Impakt Kunatlyjski|burzy poimpaktowej]] w 9867 [[EK]]). Odbudowany podczas [[Wielka Okupacja Kaori|okupacji]] przez administrację [[secht]]ońską w 10123 [[EK]].
# [[Najwyższy Uniwersytet Tamarua]] - zniszczony przez ludowe wojsko [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Talanga]] - przetrwała.
# [[Pałac Temeteu]] - wysadzony w powietrze przez ludowe wojsko [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Pięć Mędrców]] - zniszczone podczas rewolucji komunistycznej [[Akioka|Akioki]] w 10012 [[EK]].
# [[Forteca w Tau Atla]] - kompleks bunkrowo-fortecowy stworzony do ochrony zabytków kultury tangijskiej.

===Współczesne 10 cudów Tangii===
{{Główny artykuł|Dziesięć Cudów Świętej Republiki Tangii}}
<center>
{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|10 cudów nowej Tangii
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:10048 d Great Tangian Barrier.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10015 f Space Station.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10049 a Falanglera.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10050 a Hanharai.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10051 a Rangfen-Ara.jpg|300px]]
|-
![[Wielka Zapora Kaoryjska|<big>1. Wielka Zapora Kaoryjska</big>]]
![[Stacja Kosmiczna Feu Yul|<big>2. Stacja Kosmiczna Feu Yul</big>]]
![[Falanglera|<big>3. Falanglera</big>]]
![[Hanharai|<big>4. Hanharai</big>]]
![[Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara|<big>5. Cyberprzestrzeń Rangfen-Ara</big>]]
|-
|
|
|
|
|
|-
|width="300"|[[Plik:10053 a Tectonic Spire.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10054 Biolab.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10055 Photoanemometric Seismic Core.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10056 Kel Hemun & Kal Rowan Transit Points.jpg|300px]]
|width="300"|[[300px]]
|-
![[Tektoniczna Iglica Hala|<big>6. Tektoniczna Iglica Hala</big>]]
![[Biolaboratorum Tea'eri|<big>7. Biolaboratorum Tea'eri</big>]]
![[Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny|<big>8. Sejsmiczny Rdzeń Fotoanemoenergetyczny</big>]]
![[Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan|<big>9. Punkty Tranzytowe Kel Hemun i Kal Rowan</big>]]
![[Ko'ari Takomari|<big>10. Ko'ari Takomari</big>]]
|-
|
|
|
|
|
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|}
</center>

===Tradycyjne 10 cudów Tangii===
{{Główny artykuł|Dziesięć Cudów Tangii}}
<center>
{| style="text-align: center;" border="0"
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
!colspan="12"|10 cudów starej Tangii
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|width="300"|[[Plik:10008 d Naratai temple.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10009 b Taurian.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10002 Tanguana kaon 2.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10007 Marao catacombs.jpg|300px]]
|width="300"|[[Plik:10010 a Kun Alta mountain gardens.jpg|300px]]
|-
![[Świątynia Naratajska|<big>1. Świątynia Naratajska</big>]]
![[Obserwatorium Tauriana|<big>2. Obserwatorium Tauriana</big>]]
![[Takatoa|<big>3. Takatoa</big>]]
![[Katakumby Marajskie|<big>4. Katakumby Marajskie</big>]]
![[Ogród Górski w Kun Atla|<big>5. Ogród Górski w Kun Atla</big>]]
|-
|Podwodny kompleks świątynny [[karaizm|karizmu]].
|Obserwatorium stratosferyczne.
|Flota państwowa świecących okrętów.
|Podziemny labirynt grobowców.
|Wzgórze w całości przemienione w ogród.
|-
|[[Plik:10011 d Tautama Tamarua.jpg|300px]]
|[[Plik:10012 d Talanga.jpg|300px]]
|[[Plik:10013 k Temeteu.jpg|300px]]
|[[Plik:10014 a Five Sages.jpg|300px]]
|[[Plik:10006 Tau Atla Rearai ancient.jpg|300px]]
|-
![[Najwyższy Uniwersytet Tamarua|<big>6. Najwyższy Uniwersytet Tamarua</big>]]
![[Talanga|<big>7. Talanga</big>]]
![[Pałac Temeteu|<big>8. Pałac Temeteu</big>]]
![[Pięć Mędrców|<big>9. Pięć Mędrców</big>]]
![[Forteca w Tau Atla|<big>10. Forteca w Tau Atla</big>]]
|-
|Pałac uniwersytecki.
|Olbrzymi zegar słoneczny.
|Pałac królów.
|Pięć gigantycznych pomników.
|Forteca na oddalonej pustyni stworzona do ochrony starożytnych artefaktów.
|-
|bgcolor="black" colspan="12"|
|-
|}
</center>

==Moda==
==Tradycje i zwyczaje==
===Święta===
==Imiona==
==Sztuka==
===Literatura===
===Architektura===
===Muzyka===
===Taniec===
===Kuchnia===
=Nauka i odkrycia=
==Osiągnięcia==
=[[Wielbłąd i Rekin/Rozszerzenia Kyonu|Rozszerzenia Kyonu]]=
W niniejszym artykule przyjmuje się poniższe rozszerzenia i modyfikacje modelu standardowego (henrykowskiego) projektu [[Kyon]]:
{|
|{{Kyon Ancient Flora}}{{Kyon Ancient Flora+}}{{Kyon Dynamic Flora}}
|}

=Tangia jako projekt internetowy=

=Przypisy=
<references/>

{{FTI dół}}