Conlanger - Wkład użytkownika [pl]

Kunne

2024-10-11T22:57:30Z

Pluur: Przekierowanie do Wyspy Kunne

#PATRZ [[Wyspy Kunne]]

Kunneskie Państwo Máaty i Téru

2024-10-11T22:57:01Z

Pluur: Przekierowanie do Wyspy Kunne

#PATRZ [[Wyspy Kunne]]

Máata i Téru

2024-10-11T22:56:40Z

Pluur: Przekierowanie do Wyspy Kunne

#PATRZ [[Wyspy Kunne]]

Wyspy Dorzecza

2024-10-11T22:56:13Z

Pluur: Przekierowanie do Wyspy Kunne

#PATRZ [[Wyspy Kunne]]

Wyspy Kunne

2024-10-11T22:53:56Z

Pluur: cdn, ale czytejcie :D

{{Cpaństwo
|czasy litera = N2
|czasy kolor otoczki litery = #999966
|czasy kolor tła tekstu = #999966
|czasy kolor tekstu = white
|tło tekstu = black
|poziom tekst kolor = white
|czasy kolor otoczki cyfry = #336699
|czasy kolor tła tekstu cyfry = #336699
|poziom rozwoju kolor tekstu = white
|poziom rozwoju cyfra = 6
|poziom tekst = ''Państwo conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|rok = ''ROK 9512''
|jedna flaga = [[Plik:Flaga Kunne.png|500px]] Flaga Kunne
|przed [[Kauradowie|zależne od Kauradów]]
|po = [[ZUS|Unia Ludowa]]
|transliteracja nazwy państwa = Kunneskie Państwo Máaty i Téru
|nazwa własna państwa = Kunnà Mjéna pqùgà Máata kvwùu Téru
|lokalizacja = [[???|400px]] Miasta w ??? [[Plik:Kunne 9512.png|500px]] Wyspy Kunne na [[Kyon|świecie]]
|stolica = Bqùr [bˤṵ˨ʕ]
|porządek prawny = Prawo stanowione
|ustawa zasadnicza = brak jednej, kilka aktów z różnych okresów czasowych, które stanowią prawo.
|języki urzędowe = [[Język kunne|Język kunne]]
|języki = [[Język kunne|Język kunne]]
|głowa państwa = Lenn Kurèe
|władca = Lenn Kurèe
|ustrój = federacja wiecowa
|kiedy = ''10600'' [[EK]]
|ludność całkowita = 10 754 000
|etnografia = Kunnowie
|średnia długość życia = ''70 lat''
|pojawienie = plemiona kunneskie
|koniec = wcielenie do Unii Ludowej
|religia państwowa = brak, wiele różnych wierzeń
|typ religii = synkretyzm religijny
|wolność wyznaniowa = istnieje
|inne religie = [[Łăpizm|łăpizm]] [[Dżaryzm|dżaryzm]] [[Kult Bogini Uljery|kult Bogini Uljery]] [[Rümayi|rümayi]] religia Kauradów wierzenia ludowe i lokalne
|regiony =
|powierzchnia = 160.907 km² 16.053 km² Máata 144.855 km² Téru
|klimat = wybrzeża, lasy deszczowe, lasy umiarkowane, góry
|eksport do = [[Ajdynir]], [[Szyszenia]], [[Rubania]], [[Olsenia]]
|towary eksportowe = fioletowa pszenica, kakao, wyroby nawigacyjne, muzyka
|import z = [[Ajdynir]], [[Szyszenia]], [[Rubania]], [[Olsenia]]
|towary importowe = medykamenty, żywność, meble, mechanizmy zegarowe
|system monetarny = scentralizowany, oparty na fioletowej pszenicy
|waluta = kedíks
|kod waluty = knk
}}

'''Wyspy Kunne''', '''Wyspy Dorzecza''' - nazwa obszaru kulturowo-geograficznego, obejmująca dwie wyspy znajdujące we [[Kyon Wschodni|Wschodnim Kyonie]], konkretnie na obszarze [[Dorzecze|Dorzecza]]. Większa wyspa nazywa się Tyru ([[Język kunne|knn.]] Téru), zaś mniejsza Maata (knn. Máata). Niniejszy artykuł dotyczy 9512 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu|EK]], co odpowiada około 200 lat ziemskich '''po''' roku wspólnym (tj. 8973 EK). Wyspy Kunne w tym czasie przeżywają rozkwit po odzyskaniu niezależności od [[Monarchia Olsów|Olsenii]]. Powstają pierwsze maszyny parowe, rozwija się kultura, architektura, sztuka i muzyka. Rodzi się poczucie odrębności od okolicznych ludów, zarówno pod względem językowym ([[język kunne]] jest językiem izolowanym), jak i religijnym (na tym obszarze doszło do daleko posuniętego synkretyzmu religijnego). Artykuł ten dotyczy także państwa, które obejmuje wspomniany archipelag - '''Kunneskiego Państwa Máaty i Téru''', znanego także pod nazwą: '''Kunne''' oraz '''Máata i Téru'''.
=Nazwa kraju=
Archipelag, o którym traktuje niniejszy artykuł nazywany jest w języku polskim w dwójnasób:
*'''Wyspy Kunne''' - nazwa, która odnosi się do żywiołu etnicznego, zamieszkującego obie wyspy.
*'''Wyspy Dorzecza''' - nazwa, która wskazuje na obszar geograficzny tej części Kyonu. Wyspy te wchodzą w skład rozległej zatoko-cieśnino-delty rzeki
Oficjalną polską nazwą państwa, które obejmuje obie duże Wyspy Dorzecza brzmi: Kunneskie Państwo Máaty i Téru. Przymiotnik "kunneskie" odnosi się do czynnika etnicznego, zaś dwie nazwy własne wskazują odpowiednio na północno-zachodnią (mniejszą) wyspę oraz południowo-wschodnią (większą) wyspę. W stosunku do tego kraju używa się także następujących nazw skrótowych: '''Kunne''' oraz '''Máata i Téru'''.
{| class=wikitable border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|-
!Język
!Krótka nazwa państwa
!Pełna nazwa państwa
!Nazwa mieszkańca
|-
!colspan=4|języki ziemskie
|-
!polski
|Kunne; Maata i Tyru
|Kunneskie Państwo Máaty i Téru
|Kunn, Maata, Tyr
|-
!angielski
|Koonneh; Mahata and Tehroo
|Koonneh's State of Mahata and Tehroo
|Koonniens, Mahats, Tehroos
|-
|-
!śląski
|Kunne; Maata i Tyru
|Kunnyskiy Państwo Máaty i Téru
|Kunn, Maata, Tyr
|-
!colspan=4|języki kyońskie
|-
!'''[[Język kunne|kunne]]'''
|Kunne; Máata kvwùu Téru
|Kunnà Mjéna pqùgà Máata kvwùu Téru
|Kunnu, Máatu, Téru
|-
!'''[[Język olseski|olseski]]'''
|
|
|
|-
!'''[[Język X|X]]'''
|
|
|
|-
|}

=Historia=
W roku wspólnym 8973 EK obszar Wysp Dorzecza był politycznie rozbity, a poszczególnymi częściami wysp rządziły lokalne elity. Bardzo często elity te ulegały wpływom zagranicznym, w szczególności [[Rubania|rubańskim]] i [[Olsenia|olseskim]], w mniejszym stopniu [[Szyszenia|szyszeńskim]], [[Kauradowie|kauradzkim]] oraz [[Ajdynir|ajdynirskim]]. Rozwój wewnętrzny poszczególnych części Wysp był nierównomierny i odpowiadał [[Uniwersalne linie epok|poziomom]] od R1 (wczesnośredniowiecznych struktur społeczno-państwowych) po R3 (późnośredniowieczne struktury państwowe). Ostatnie ponad pięćset lat (dwieście lat ziemskich) to nieustanne i naprzemienne zdobywanie wysp przez Monarchię Olsów (gł. poprzez Ruban) oraz Kauradów. Ci ostatni odcisnęli szczególne piętno w czasie Inwazji Kauradzkiej na Wschód. W jego wyniku wpływ olseski na Kunne zmalał do minimum. Monarchia Olseska została rozbita, a poszczególne jej części wybiły się na niepodległość. Zmalała także presja rubańska w tym kierunku (alternatywny obszar ekspansji objął [[Felża|Felżę]]). Od Kauradów Kunnowie przejęli część praktyk religijnych, a także organizację państwa, skupioną wokół jednej osoby. Po upadku Kauradów na wschodzie Kunne uzyskało całkowitą niezależność od sąsiadów, a co za tym idzie okres prężnego rozwoju handlu, gospodarki, kultury i nauki.
=Geografia=
==Położenie==
Wyspy Kunne (zwane także
==Klimat==
==Ukształtowanie terenu==
==Flora==
==Fauna==
=System polityczny=
[[Plik:Parlament wnętrze.jpeg|thumb|400px|Główna sala obrad parlamentu, widok na mównicę i wielkie okno witrażowe.]]
[[Plik:Parlament_budynek.jpeg|thumb|left|600px|Budynek kunneckiego parlamentu. Na obrazku widać charakterystyczne kopuły, wieńczące wieże, wysokie okno witrażowe oraz niebieską cegłę.]]
==Wiece==
==Wiece regionalne==
===Podział administracyjny===
==Przewodniczący==
=Stosunki międzynarodowe=
=Gospodarka=
==Porty handlowe==
=Demografia=
=Religia=
==Synkretyzm==
===I religia===
===II religia===
===III religia===
==Święta i obrzędowość
=Język=
{{Główny artykuł|Język kunne}}
Język kunne należy do języków izolowanych i nie przynależy do żadnej rodziny językowej. Posiada on jednak wiele zapożyczeń z okolicznych języków, przede wszystkim z [[Język kauradzki|języka kauradzkiego]] oraz [[Język rubański|języka rubańskiego]].
=Kultura=
Wielowiekowe oddziaływanie różnych kultur na obszar Wysp Dorzecza doprowadził do wytworzenia się wyjątkowej mozaiki państw [[Kyon Wschodni|Wschodu]]. Elementy te można zauważyć zarówno w architekturze, jak i muzyce.
==Architektura==
Zarówno na Máacie, jak i Téru wykształcił się osobny styl architektoniczny, nazywany stylem ęttǫ́ [ɛt:ɔ˦]. Najbardziej charakterystyczną cechą murowanych budynków kunneckich jest ich granatowa bądź błękitna barwa. Uzyskiwana jest ona poprzez specjalną technikę wypalania błękitnej cegły. Związane jest to ze specyficzną glebą Wysp, która bogata jest w materiały ilaste oraz związki miedzi (głównie azuryt). Budynki kunneckie posiadają ponadto okazałe kopuły i strzeliste portale, nierzadko podpierane czarnymi kolumnami. Wysokie, łukowate przestrzenie często są wypełniane wielkimi witrażami. W odniesieniu do warunków ziemskich, architekturę Wysp Kunne można próbować scharakteryzować jako połączenie architektury szyickiej (w szczególności prostokątnych madrasów), weneckiej (Bazylika św. Marka) oraz architektury gotyckiej średniowiecznej europy (wysokie, witrażowe okna). Najpopularniejszym i jednym z najbadziej okazałych budynków, wybudowanych w tym stylu jest budynek kunneckiego parlamentu.

[[Plik:Wnętrze2.jpeg|thumb|400px|Przykład wnętrza wykończonego błękitną cegłą. Widoczne także charakterystyczne geometryczne złote zdobienia]]

[[Plik:Willa.jpeg|thumb|400px|Wieczorny widok na willę kupiecką w stolicy Bqùr]]

Zabudowa wiejska i podmiejska wykonana jest w znacznej części z drewna. Prowincję kunnecką wyróżniają drewniane domy umieszczane na wysokich palach. Domostwa są otoczone uprawami rolnymi, a do każdego z nich dobiega osobna odnoga wiejskiej lub podmiejskiej dróżki.

[[Plik:Dom wiejski.jpeg|thumb|left|300px|Zabudowa wiejska w polu fioletowej pszenicy.]]
==Sztuka==
==Rzeźbiarstwo==
==Muzyka==
==Dramat==

=Metadane=

=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png|thumb|800px|Mapa ukształtowania terenu Wysp Kunne]]

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]][[Kategoria:Kunne]]

Plik:Kunne 9512.png

2024-10-11T22:28:03Z

Pluur: Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Kyon Wschodni

2024-10-11T22:03:34Z

Pluur: /* Podział */

{{Kyon aktywny}}
{{Region
|Nazwa regionu = Kyon Wschodni
|Grafika = [[Plik:KyonWschodni.png|350px]] ''Wschód na mapie [[Kyon|Kyonu]]''
|Lokalizacja = Południowo-wschodnia część superkontynentu
|Krainy = [[Ilaruzja]], [[Góry Żelazne]], [[Dorzecze]], [[Arewia]], [[Płaskowyż Szomemski]], [[Kiskaudia]], [[Olsenia Właściwa]], [[Saszkuigodia]], [[Rubania (wyspa)|Rubania]], [[Felża (wyspa)|Felża]]
|Państwa = [[Surandral]], [[Erutia]], [[Tarum]], [[Kaalpas]], [[Kǫl]], [[Monarchia Arlejska]], [[Monarchia Olsów]] ([[Szyszenia]], [[Surd]], [[Rubania]], [[Felża]]), państwa tarszyjskie, szomemskie i orańskie, [[Kaganat Kauradzki]], [[Czan]], [[Igczal]], księstwa oldyńskie
}}

'''Kyon Wschodni''' — jeden z 10 głównych [[Lista regionów Kyonu|makroregionów Kyonu]], w całości położony na południe od równika, na półkuli wschodniej. Zajmuje więc całość południowo-wschodnich wybrzeży Pangei, jest też jej najdalej na wschód wysuniętą częścią. Granice Kyonu Wschodniego wytycza z jednej strony [[Wszechocean Kyonu|Wszechocean]], z drugiej zaś [[Góry Żelazne]], [[Płaskowyż Szomemski]] oraz leżąca pomiędzy nimi [[Brama Słońca]]. Zarówno Góry Żelazne jak i Szomem stanowią część wielkiego pasma supergór, okalającego brzegi Pangei i odgradzającego jej wybrzeża od interioru. Od zachodu Kyon Wschodni graniczy z [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu|Wielką Pustynią Południową]] i [[Środkowy Kyon|Środkowym Kyonem]], od południa natomiast z [[Kyon Południowy|Owitią]].

Jest to trzeci największy makroregion Kyonu. Zajmuje ~14 466 718 km², a więc 2,8% całości powierzchni [[Planeta Kyon|planety]]. Ze wszystkich makroregionów to właśnie Kyon Wschodni charakteryzuje się największą rozpiętością na linii północ-południe. Z tego powodu jest to również najbardziej różnorodna klimatycznie część planety. Kyon Wschodni posiada zarówno klimaty oceaniczne, jak i kontynentalne. Występują tropikalne lasy deszczowe, obszary wysokogórskie, suche stepy i półpustynie, strefy klimatu śródziemnomorskiego oraz umiarkowanego a także tajga i lodowce. Bogactwo klimatów jest powodem bogactwa zamieszkujących makroregion form flory i fauny.

W skład Kyonu Wschodniego wchodzi relatywnie niewielka liczba wysp. Pośród tych nielicznych występujących wymienić należy jednak [[Rubania (wyspa)|Rubanię]] oraz [[Felża (wyspa)|Felżę]], a więc jedne z największych wysp planety. Stanowią one naturalne przedłużenie Kyonu Wschodniego, odegrały także istotną rolę w historii i rozwoju cywilizacyjnym tego makroregionu. Istotne są także [[Wyspy Kunne]], położone na terenie [[Dorzecze|Dorzecza]].

Kyon Wschodni jest jednym z najważniejszych ośrodków cywilizacyjnych planety, a zarazem miejscem, w którym najprawdopodobniej po raz pierwszy doszło do wynalezienia rolnictwa. Makroregion ten posiada bogatą prehistorię oraz starożytność. Z Kyonu Wschodniego i Środkowego pochodzą także najstarsze znane teksty pisane, [[Wschód Starożytny]] był więc jedną z kolebek globalnej cywilizacji. Przez stulecia powstało i upadło tu wiele kultur i imperiów. W [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny|roku wspólnym]] do najważniejszych należą [[Monarchia Olsów]], [[Monarchia Arlejska]], [[Kaganat Kauradzki]] oraz [[Tarum]].

==Podział==
[[Plik:Regiony_wschodu.png|thumb|630px|Regiony Kyonu Wschodniego.]]

Kyon Wschodni składa się z dziesięciu regionów. W niniejszym artykule wymienione i pokrótce scharakteryzowane zostaną one w kolejności, mniej więcej, od tych położonych najbardziej na północ, do tych na samym południu makroregionu. Wyjątkiem są dwie wielkie wyspy wymienione na samym końcu.
<div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
* [[Ilaruzja]] (ciemny zielony)
* [[Góry Żelazne]] (beżowy)
* [[Dorzecze]] (szarozielony)
** [[Wyspy Kunne]]
* [[Arewia]] (zielony)
* [[Płaskowyż Szomemski]] (sosnowy)
* [[Kiskaudia]] (morski)
* [[Olsenia Właściwa]] (neonowy zielony)
* [[Saszkuigodia]] (fiołkowy)
* [[Rubania (wyspa)|Rubania]] (seledynowy)
* [[Felża (wyspa)|Felża]] (pigwowy)
</div>

[[Ilaruzja]] to obszar porośnięty jednym z największych tropikalnych lasów deszczowych [[Planeta Kyon|planety]], pełen łagodnych wzgórz i średniej wielkości rzek. Na tropikalny charakter regionu wskazuje sama nazwa, etymologicznie pochodzi ona bowiem od [[Język tarejski|tarejskiego]] ⲓⲗ⳿ⲗⲁⲣⲱⲥ ''il-larûs'', oznaczającego "las" lub "dżunglę". Ilaruzja jest jedną z najbardziej bioróżnorodnych, a zarazem niezbadanych części Kyonu.

[[Góry Żelazne]] to jedno z najwyższych pasm górskich planety, wschodzące w skład supergór okalających Pangeę. W górach tych bierze swoje źródło wiele spośród największych i najważniejszych rzek Wschodu, takich jak rzeka Iqə, rzeki Dorzecza oraz część dopływów [[Korana|Korany]]. Wewnątrz Gór Żelaznych znajduje się płaskowyż, będący sercem [[Surandral|Surandralu]]. To właśnie przez Góry Żelazne wiedzie [[Szlak Gór]], zaliczany w poczet najważniejszych kyońskich szlaków handlowych.

[[Dorzecze]] to część wybrzeża Kyonu Wschodniego, skupiona wokół wielkiej zatoki, wcinającej się głęboko w interior Wschodu. Jak sama nazwa wskazuje, jest to miejsce w którym do [[Wszechocean Kyonu|Wszechoceanu]] spływa znaczna liczba rzek makroregionu. Podobnie jak Ilaruzja, Dorzecze porośnięte jest gęstymi lasami deszczowymi.

[[Arewia]] to największy z makroregionów Wschodu. Swoją nazwę zawdzięcza wielkiemu [[Arew Wielki|kejreńskiemu królowi-wojownikowi]], który obszar ten uczynił polem swoich największych i najbardziej chwalebnych bitew. Większość powierzchni Arewi pokrywa Step Bizonów, a więc ogromna równina rozciąga się od Wszechoceanu na wschodzie aż na terytorium [[Ajdyniriana|Ajdyniriany]] na zachodzie. Po Stepie Bizonów płynie zaś [[Korana]], jedna z największych rzek całej planety. Tereny Arewii były najprawdopodobniej miejscem, w którym po raz pierwszy w historii Kyonu wynaleziono rolnictwo, to właśnie tutaj zanjodwało się również centrum [[Wschód Starożytny|Wschodu Starożytnego]]. Z historycznego punktu widzenia Arewia jest więc jednym z najważniejszych regionów Kyonu.

[[Płaskowyż Szomemski]] to rozległa wyżyna, wyznaczająca południową połowę zachodniej granicy makroregionu. Podobnie jak Góry Żelazne, również ona jest częścią wielkiego pasma supergór. Jest to bardzo trudny i klimatycznie nieprzyjazny obszar. Wysokie góry pokryte są lodowcami, od zachodniej strony Wyżyna Szomemska otwarta jest jednak na palące wiatry znad [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu|Wielkiej Pustynii Południowej]]. Z tego powodu środkowa część płaskowyżu jest równie niezdatna do życia jak wysokogórskie szczyty ją otaczające. Bogata fauna, flora oraz ludzkie społeczności występują jedynie w relatywnie wąskim pasie pomiędzy górami a środkiem płaskowyżu.

[[Kiskaudia]] to część wybrzeża Kyonu Wschodniego położona pomiędzy Wszechoceanem a Płaskowyżem Szomemskim. Stamtąd biorą swe źródła wszystkie rzeki regionu, w tym największa z nich - Abĕjá. Region od zachodu graniczy z [[Kyon Południowy|Kyonem Południowym]], jest więc klimatycznie najzimniejszą częścią makroregionu. Znaczną część Kiskaudii pokrywa tajga. Nazwa regionu bierze się od pobliskiej Zatoki Kiskuad.

[[Olsenia Właściwa]] to obszar położony nad rzeką Trewé, pomiędzy Wszechoceanem, Płaskowyżem Szomemskim oraz Stepem Bizonów. Jest to bijące serce cywilizacji Olsów oraz [[Olsenia|ich państwa]]. W [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny|roku wspólnym]] jest to zdecydowanie najbogatsza oraz najbardziej rozwinięta technologicznie, ekonomicznie i cywilizacyjnie część Kyonu Wschodniego.

[[Saszkuigodia]] to położona na wybrzeżu część Kyonu Wschodniego, której najbardziej zauważalną częścią jest gigantyczna delta rzeki [[Korana|Korany]]. Tam właśnie znajduje się [[Szyszenia]], jedno z najstarszych wciąż istniejących państw [[Kyon|Kyonu]], sięgające swymi korzeniami czasów [[Wschód Starożytny|Wschodu Starożytnego]]. Pod względem klimatycznym jest to dość suchy obszar. Na terenie Saszkuigodii znajduje się jedna z niewielu prawdziwych pustyń Wschodu.

[[Rubania (wyspa)|Rubania]] to jedna z dwóch wielkich wysp znajdujących się u wschodnich wybrzeży makroregionu. Ze względu na swoje położenie nazywana jest także Wyspą Południową. Jednym z charakterystycznych widoków Rubanii są niemalże pionowe i wysokie miejscami prawie na 700 metrów klify, pokrywające znaczną część południowego wybrzeża Rubanii. Jest to region o bogatej historii, był bowiem miejscem narodzin [[Cywilizacja Wyspy Południowej|cywilizacji tryckiej]], stąd na resztę Wschodu rozpowszechniły się również [[Języki oldyjskie |języki oldyjskie]].

[[Felża (wyspa)|Felża]] to druga z wielkich wysp, zwana również Wyspą Północną. Ma charakterystyczny kształt, przypominający literę C. Posiada znacznie bardziej urozmaiconą linię brzegową od Rubanii, w jej pobliżu odnaleźć można więc znaczną liczbę mniejszych wysp i wysepek, a także 2 większe wyspy u jej północnych wybrzeży. Jest wysoce różnorodna klimatycznie. Jej północne części porastają lasy deszczowe, na południu klimat jest zaś śródziemnomorski.

==Kynografia i klimat==
[[Plik:MapaWschodu.png|thumb|right|450px|Mapa powierzchni Wschodu, wraz z rzekami oraz jeziorami makroregionu.]]
===Kynografia===
Kyon Wschodni jest relatywnie nizinny i płaski, jego interior w środkowej części dominuje ogromny obszar płaskiego stepu, zwany Stepem Bizonów. Zachodnią granicę makroregionu wytyczają jednak gigantyczne łańcuchy górskie, których szczyty sięgają miejscami ponad 10 kilometrów wysokości. Są one świadectwem siły, z jaką wschodnia płyta tektoniczna zderzyła się z pozostałymi podczas tworzenia się Pangei. Występują także inne pasma wzgórz oraz gór, są one jednak znacznie niższe i łagodniejsze.

===Klimat===
{{zobacz też|Wielbłąd i Rekin/Olsenia}}
Jest to jedna z najbardziej wietrznych części świata, co na Stepie Bizonów jest efektem wiatrów wiejących przez [[Brama Słońca|Bramę Słońca]] znad [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu|Wielkiej Pustynii]], na terenie południowej [[Rubania (wyspa)|Rubanii]], [[Olsenia Właściwa|Olsenii Właściwej]] oraz [[Kiskaudia|Kiskaudii]] spowodowane jest natomiast wiejącymi z południa wiatrami arktycznymi. Podczas szczególnie mroźnych zimowych dni położona między [[Olsenia|Olsenią]] a [[Surd|Surdem]] Zatoka Kiskuad potrafi całkowicie zamarzać, południowe części makroregionu doświadczają także dni i nocy polarnych. Na północy, w tropikalnych lasach [[Ilaruzja|Ilaruzji]] i [[Dorzecze|Dorzecza]] klimat jest niemalże niezmienny przez cały rok, bez względu na fazę.

===Fauna i flora===
{{główny artykuł|Fauna i flora Kyonu}}
Kyon Wschodni jest obszarem bardzo bioróżnorodnym, fauna i flora opisywana będzie więc z większymi szczegółami w artykułach dotyczących poszczególnych regionów. Makroregion znany jest jednak z licznych gatunków megafauny. Część z nich jest całkowicie endemiczna, część występuje także na sąsiednim [[Środkowy Kyon|Kyonie Środkowym]], zwłaszcza w [[Ajdyniriana|Ajdynirianie]], a niekiedy nawet innych częściach planety (zwykle jednak w znacznie mniejszym zakresie). Do najważniejszych gatunków megafauny zaliczyć należy między innymi bizony, fororaki<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Phorusrhacos.</ref>, bobry olbrzymie<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Castoroides.</ref>, siwaterium<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Sivatherium.</ref>, jelenie olbrzymie<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Irish_elk.</ref>, glyptodony<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Glyptodon.</ref>, diprotodony<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Diprotodon.</ref> oraz doedicurusy<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Doedicurus.</ref>. Flora Kyonu Wschodniego jest równie różnorodna i różni się znacznie w zależności od regionu. Do najbardziej rozpoznawalnych roślin należą jednak herbata południa oraz niebieska malina.

==Historia==
{{główny artykuł|Historia Kyonu}}
{{zobacz też|Geologiczna historia Kyonu}}

Kyon Wschodni składa się z dwóch różnych płyt tektonicznych. Pierwszą jest główna płyta kontynentalna, większa i stanowiącą trzon makroregionu. Obejmuje ona Ilaruzję, Dorzecze, Arewię, Saszkuigodię, Olsenię Właściwą i Kiskaudię, a także wielkie wyspy u wybrzeży Wschodu (Rubanię i Felżę). Góry Żelazne uformowane zostały w wyniku silnego zderzenia płyty wschodniej z obszarem Środkowego Kyonu, które około 175 milionów lat kyońskich przed [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny|rokiem wspólnym]]<ref>Około 65 milionów lat ziemskich przed rokiem wspólnym.</ref> doprowadziło do powstania głównego kyońskiego superkontynentu. Druga płyta, znacznie mniejsza i lżejsza od płyty wschodniej, obejmuje Płaskowyż Szomemski. Podczas formowania się Pangei, w wyniku ogromnych sił tektonicznych towarzyszących jej powstawaniu, płyta szomemska została ściśnięta i wyniesiona do góry. W ten sposób powstał charakterystyczny wysoko położony płaskowyż, otoczony z 3 stron górskimi szczytami, miejscami potrafiącymi przekraczać nawet 10 kilometrów wysokości. Płaskowyż Szomemski stał się w ten sposób częścią wielkiego pasma supergór otaczających Pangeę.
 
<center>[[Plik:ChronologiaWschodu.png|1000px]]</center>
 
<center>''Uproszczona grafika przedstawiająca chronologię prehistorycznego i wczesnego starożytnego Wschodu, wraz z najważniejszymi kulturami archeologicznymi i cywilizacjami. Lata podane są w tysiącleciach przed [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny|rokiem wspólnym]].''</center>

===Prehistoria===
{{główny artykuł|Kultura lanatyjska}}
{{zobacz też|Homo altus}}

Mezolit, zwany również środkową epoką kamienia lub epipaleolitem<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mesolithic.</ref>, zakończył się na Kyonie Wschodnim znacznie szybciej niż w pozostałych częściach globu. Już 60 tysięcy lat kyońskich przed rokiem wspólnym

- o neolicie, preceramiczny i ceramiaczny
- o kulturze lanatyjskiej, początek rolnictwa i udomowienia, architektura monumentalna, 2 fazy, homo altus
- 10k lat, 2 fazy. Potem ekspansja rolników na Wschodzie i Ajdynirianie
-o chalkolicie (kopanie w Kawelii)
-różne seframańskie i nieseframańskie kultury archeologiczne. Kultura szolyńska i proste megality

===Starożytność===
{{główny artykuł|Wschód Starożytny}}
===Nowożytność===

==Państwa==

==Demografia==
===Języki i grupy etniczne===
===Religie===
==Galeria==
<gallery mode="packed" heights=250px>
Plik:Góry Pochodzenia.jpg| XXX
Plik:LykaonSzomem.jpg| [[Lykaon]] przemierzający nieboskłon ponad XXX
Plik:WschódNaStepieBizonów.jpg| Wschód słońca nad Stepem Biznów w regionie Arewii.
</gallery>

==Przypisy==
<references/>

{{Regiony Kyonu intro}}
[[Kategoria: Kyon Wschodni]]

Język kunne

2024-10-11T20:41:10Z

Pluur: /* Zaimek dzierżawczy */

{{język
| kolor = #FFC433
| nazwa = Język kunne
| nazwa własna = Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]
| alfabet u = [[pismo bópwa]] [[Język_ajniadzki#Ajniadzkie_pismo_linearne|zmodyfikowane ajniadzkze pismo linearne]] [[Język_olseski#Pismo_olseskie|pismo olseskie]] łacinka (użytkowo)
| typologia u = tonalny trójdzielny fleksyjno-aglutynacyjny z elementami analitycznymi OVS
| faktycznie = tak
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2024
| wersja f = 0.2
| conlanger1 f = knn.
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = [[Kyon]]
| państwa = [[Wyspy Kunne]] 
| klasyfikacja = język izolowany
| tekst jaki = Pięć lat temu żyłem w Kerę.
| tekst u = Keręnǫs kęę́-bjǫ́tan xí-po. [kerɛnɔs kɛɛ̃˦-bʲɔ˦tan ʃi˦-po] Kerę-w PART.PAST-żyć1SING. pięć-PART.''LAT DO TYŁU''
}}

'''Język kunne''' (knn. '''Kúnnę rè''' [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]) - sztuczny język stworzony przez [[Użytkownik:Pluur|Pluura]] w 2024 roku na potrzeby [[Kyon|Projektu Kyon]] używany w [[Dorzecze|Dorzeczu]] na [[Wyspy Kunne|Wyspach Kunne]].

=Fonetyka=
Język kunne jest językiem tonalnym o przybliżonym rozkładzie liczebności samogłosek (zaliczając wszystkie kombinacje tonów) i spółgłosek. Podstawową komórką sylaby jest samogłoska, zaś fonotaktyka przedstawia się następująco: '''(C)V(S)(C)''', gdzie:
* V - obowiązkowa samogłoskowa
* (C) - możliwa spółgłoska
* (S) - możliwa półsamogłoska, do których zalicza się trzy spółgłoski płynne: w, wj oraz j.
Najczęściej jednak struktura sylaby przedstawia się jako: '''CV'''.

==Samogłoski==
Język kunne posiada siedem podstawowych samogłosek, które przedstawione są w poniższej tabeli, pogrubionym fontem zaznaczono transliterację łacińską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|- style="text-align:left;"
!
! Przednie
! Centralne
! Tylne
|-
! style="text-align:left;" | Przymknięte
| i '''i'''
|
| u '''u'''
|-
! style="text-align:left;" | Półprzymknięte
| e '''e'''
|
| o '''o'''
|-
! style="text-align:left;" | Półotwarte
| ɛ '''ę'''
|
| ɔ '''ǫ'''
|-
! style="text-align:left;" | Otwarte
|
| a '''a'''
|
|}

Język kunne wyróżnia się zaawansowanym systemem tonicznym, który przypomina system znany z [[Języki oldyjskie|języków oldyjskich]]. Występują trzy podstawowe tony:
* wysoki - jest wyraźnie wyższy od tonu neutralnego, a także trwa od niego dłużej, oznaczany w łacince poprzez akut (á, ę́, ǫ́, é, ó, í, ú), zaś w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym (dalej: IPA) z wykorzystaniem oznaczenia tonu wysokiego (np.: a˦)
* neutralny - nieoznaczany w żadnym z systemów zapisu, pojmowany jako pozycja wyjściowa
* niski - jest wyraźnie niższy od tonu neutralnego, trwa od niego krócej z wyraźnym dodaniem krótkiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Creaky_voice creaky voice]; jest oznaczany w łacince przez grawis (à, ę̀, ǫ̀, è, ò, ì, ù), a w IPA'ie przez oznaczenie tonu niskiego wraz z oznaczeniem creaky voice (np.: a̰˨).
Każdy z tonów może tworzyć tony złożone na każdej sylabie, ton wysoki w połączeniu z tonem neutralnym oraz tonem niskim jest w dodatku nazalizowany:

{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|- style="text-align:left;"
! style=min-width:12em| Tony łączone
! style="text-align:center;" style=min-width:12em| IPA
! style=min-width:12em style="font-weight:bold;"| Transliteracja na łacinkę
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→neutralny
| ã˦a
| '''áa'''
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→niski
| aa̰˨
| '''áà'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→wysoki
| aã˦
| '''aá'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→niski
| aa̰˨
| '''aà'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→wysoki
| a̰˨ã˦
| '''àá'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→neutralny
| a̰˨a
| '''àa'''
|}

=Spółgłoski=
Język kunne posiada system 36 spółgłosek. Charakterystyczną cechą tego systemu jest bogaty zasób spółgłosek wargowych i wargowo-zębowych, w której każda z nich posiada cztery warianty: ustny, faryngalizowany, palatalizowany oraz labializowany (jedynie spółgłoska płynna [w] posiada jedynie wariant ustny oraz palatalizowany). Powstały one jako efekt procesu zanikania dawnych samogłosek oraz rozbijania zbitek spółgłoskowych. Ciekawą cechą systemu fonetycznego jest także brak obecności dźwięku [d], który w procesie zmian fonetycznych zlał się z długim ''t'' - [t:]. Kolejnym oryginalnym fonemem jest połączenie [z͡ʒ] pomimo braku samodzielnych [z] oraz [ʒ]. Połączenie to efekt rozbijania zbitek spółgłoskowych oraz paletyzacji danego *z. Poniższa tabela przedstawia zasób dźwięków wraz z ich transliteracją na łacinkę (pogrubioną czcionką).
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! rowspan="3" colspan="2" |
! rowspan="2" colspan="4" | Wargowe i wargowo-zębowe
! colspan="3" | Przedniojęzykowe
! rowspan="3" | Podniebienne
! rowspan="3" | Miękkopodniebienne
! rowspan="3" | Gardłowe
|-
! colspan="2" | Dziąsłowe
! rowspan="2" | Zadziąsłowe
|-
! Ustne
! Faryngalizowane
! Palatalizowane
! Labializowane
! Krótkie
! Długie
|-
! colspan="2" | Nosowe
| m '''m'''
| mˤ '''mq'''
| mʲ '''mj'''
| mʷ '''mw'''
| n '''n'''
| n: '''nn'''
|
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Zwarte
! Bezdźwięczne
| p '''p'''
| pˤ '''pq'''
| pʲ '''pj'''
| pʷ '''pw'''
| t '''t'''
| t: '''tt'''
|
|
| k '''k'''
|
|-
! Dźwięczne
| b '''b'''
| bˤ '''bq'''
| bʲ '''bj'''
| bʷ '''bw'''
|
|
|
|
|
|
|-
! colspan="2" | Zwarto-szczelinowe
|
|
|
|
|
|
| d͡ʒ '''g'''
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Szczelinowe
! Bezdźwięczne
| f '''f'''
| fˤ '''fq'''
| fʲ '''fj'''
| fʷ '''fw'''
| s '''s'''
| s: '''ss'''
| ʃ '''x'''
|
| x '''h'''
|
|-
! Dźwięczne
| v '''v'''
| vˤ '''vq'''
| vʲ '''vj'''
| vʷ '''vw'''
|
|
| z͡ʒ '''z'''
|
|
| ʕ '''r'''
|-
! colspan="2" | Płynne
| w '''w'''
|
| wʲ '''wj'''
|
| ɫ '''l'''
|
|
| j '''j'''
|
|
|}

=Pismo=
Tradycyjnym pismem języka kunne jest [[Pismo bópwa|pismo bópwa]], które jest sylabariuszem, powstałym na podstawie pisma oleskiego i ajniadzkiego. Dawniej oba pisma były wykorzystywane do zapisu języka.
W celach użytkowych wykorzystuje się jednak transliterację łacińską, która przedstawiona została w tabelach fonetycznych.
==Pismo bópwa==
==Pismo olseskie==
==Linearne pismo ajniadzkie==

=Gramatyka=
==Rzeczownik==
Rzeczownik w języku kunne odmienia się przez przypadki oraz liczby. Rzeczownik kunne nie zna kategorii rodzaju, nie występują zdrobnienia, zgrubienia, ani odmienne formy wołaczowe. Język kunne jest [https://en.wikipedia.org/wiki/Tripartite_alignment językiem trójdzielnym], a więc takim który oznacza trzema różnymi przypadkami: podmiot zdania nieprzechodniego (''intransitivus''), podmiot zdania przechodniego (''transativus/nominativus'') oraz dopełnienie bliższe (''absolutivus''). Co ciekawe, język ten za przypadek niezależny (tj. taki, który ma podstawową formę słownikową) uznaje genetivus, wskazujący na posiadacza. Warto tym samym wspomnieć, że konstrukcja dopełniaczowa wymaga użycia odpowiedniego zaimka (por. [https://en.wikipedia.org/wiki/His_genitive His genetive]). Genetivus wykorzystywany jest także do tworzenia wyrażeń poimkowych.

Język kunne posiada sześć głównych przypadków:
*'''Genetivus''' - pytania: ''kogo? czego?'' i inne
**wyrażający posiadacza,
**używany do konstrukcji wyrażeń poimkowych,
**używany w funkcji wołacza.
*'''Transativus<ref>powinien być nazywany nominativus, jednak analogicznie do intransitivusa, nazwałem ten przypadek transativus</ref>''' - pytania: ''kto? co?''
**wyrażający podmiot zdania przechodniego.
*'''Intransitivus''' - pytania: ''kto? co?''
**wyrażający podmiot zdania nieprzechodniego.
*'''Absolutivus''' - pytania: ''kogo? co?''
**wyrażający dopełnienie bliższe.
*'''Partitivus''' - pytania: ''kogo? co? część kogo? część czego? ilość kogo? ilość czego?''
**wyrażający dopełnienie bliższe jako nieudany rezultat czynności [https://en.wikipedia.org/wiki/Telicity#As_an_aspect (ateliczność)],
**czasami używany także jako dopełnienie bliższe bez efektu telicznego (bez zabarwienia nieudatności czynności),
**wyraża ilość, część , zbiorowość.
*'''Dativus''' - pytania: ''komu? czemu? kim? czym?''
**wyraża dopełnienie dalsze.

===Tabele odmian===
Do każdego czasownika przypisana jest jedna z dwóch typów odmian. W przeszłości odmiana zależała ściśle od liczby mnogiej danego rzeczownika i przyjmowanego przez niego aglutynacyjnej końcówki:
*w obecnej I deklinacji: -k-;
*w obecnej II deklinacji: -n- (reliktem tej końcówki w odmianie czasownika jest końcówka 1. os. l.mn.: -nne).
*w obecnej liczbie mnogiej intransativusa w I deklinacji oraz w liczbie mnogiej transativusa, absolutivusa i partitivusa w II deklinacji: -p- (relikt niezachowanej III deklinacji.

Uwagi do poniższych tabel:
*Symbol '''∅''' oznacza brak końcówki, jeżeli wyraz kończy się w genetivusie samogłoską, wtedy jest ona usuwana i poszczególne końcówki są dołączane do otrzymanego w ten sposób rdzenia.
*Wszystkie końcówki oznaczone gwiazdką ('''*''') wskazują na konieczność dokonania zmian w rdzeniu według poniższego schematu:
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:16em |Ostatnia spółgłoska rdzenia
! style=min-width:16em |Wymiana fonetyczna na
|-
| m, mq, mw
| mj
|-
| b, bq, bw
| bj
|-
| p, pq, pw
| pj
|-
| v, vq, vw
| vj
|-
| f, fq, fw
| fj
|-
| w
| wj
|-
| nn
| n
|-
| tt
| t
|-
| ss
| s
|-
| n
| mj
|-
| t
| g
|-
| s
| x
|-
| l
| j
|}

====I deklinacja====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:12em |I deklinacja
! style=min-width:12em |Liczba pojedyńcza
! style=min-width:12em |Liczba mnoga
|-
! Genetivus
| ∅ ''rúmq''
| -ęk ''rúmqęk''
|-
! Transativus
| -è ''rúmqè''
| -èk ''rúmqèk''
|-
! Intransativus
| -i* ''rúmji''
| -ǫp ''rúmqǫp''
|-
! Absolutivus
| -og ''rúmqog''
| -ok ''rúmqok''
|-
! Partitivus
| -u ''rúmqu''
| -uk ''rúmquk''
|-
! Dativus
| -ás ''rúmqás''
| -ák ''rúmqák''
|}

====II deklinacja====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:12em |II deklinacja
! style=min-width:12em |Liczba pojedyńcza
! style=min-width:12em |Liczba mnoga
|-
! Genetivus
| ∅ ''mwóòzę''
| -ìn* ''mwóòzìn''
|-
! Transativus
| -ùj ''mwóòzùj''
| -ùp ''mwóòzùp''
|-
! Intransativus
| -e ''mwóòze''
| -en ''mwóòzen''
|-
! Absolutivus
| -og ''mwóòzog''
| -op ''mwóòzop''
|-
! Partitivus
| -u ''mwóòzu''
| -up ''mwóòzup''
|-
! Dativus
| -ís* ''mwóòzís''
| -án ''mwóòzán''
|}

===Konstrukcja dopełniaczowa===
Aby zaznaczyć posiadacza należy wykorzystać konstrukcję dopełniaczową (tł. ''dom człowieka''):
{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|-
! style=min-width:20em | obiekt posiadający w genetivusie
! style=min-width:20em | zaimek dzierżawczy w genetivusie
! style=min-width:20em | obiekt posiadany w genetivusie
|-
! rúmq
! tęgà
! mwóòzę
|-
| ''człowiek''
| ''jego''
| ''dom''
|}

==Czasownik==
Czasownik w języku kunne posiada najbardziej rozbudowaną odmianę, opartą na aglutynacji. Czasownik posiada odmianę przez osoby i liczby, a także aspekty oraz tryby. Różnica pomiędzy aspektami, a trybami przebiega na podstawie możliwości odmian przez osoby i liczby. Każdy aspekt posiada odrębne formy dla poszczególnej osoby i liczby, zaś tryby nie posiadają form dla każdej z osób i liczb. Odmiana przez czasy nie występuje, a zależności czasowe wynikają z zastosowanych partykuł/przysłówków czasowych.
Warto wspomnieć, że poza typowymi dla języków: pierwszą, drugą i trzecią osobą, język kunne wyszczególnia także formę zerowej osoby. '''Zerowa osoba''' wskazuje na:
*niezdefiniowany podmiot (por. niemieckie ''mann'', angielskie ''one'', w analogicznym znaczeniu),
*podimot, który dotyczy praw przyrody i czasu (np.: '''wstaje''' słońce; '''jest''' godzina 12.00),
*jest odpowiednikiem strony biernej, chociaż strona bierna w języku kunne nie występuje sensu stricte.
Wyszczególnia się trzy aspekty czasownika:
*'''Aspekt początkujący (inchoaktywny)''' - oznaczający rozpoczęcie czynności (np.: zaczynam pisać/napiszę)
*'''Aspekt kończący (cessatywny)''' - oznaczający kończenie czynności (np.: kończę pisać/napisałem)
*'''Aspekt progresywny''' - oznaczający trwanie czynności (np.: piszę).
A także cztery samodzielne tryby:
*'''Tryb rozkazujący''' - wyrażający rozkazy (np.: pisz!/napisz!)
*'''Tryb przypuszczający''' - wyrażający przypuszczenia (np.: pisałbym/napisałbym)
*'''Tryb łączący''' - wyrażający zdanie podrzędne (np.: Iwo chciał, żebym napisał)
*'''Tryb nieświadka''' - wskazujący na relację z drugiej ręki, fakty zasłyszane, ale nie doświadczone osobiście (np.: rzekomo pisał)
===Odmiana czasownika===
Podstawową formą czasownika (tj. ta, która znajduje się we słowniku) to trzecia osoba aspektu progresywnego (oznaczenie: '''∅'''). Taka forma zawsze kończy się samogłoską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:8em |
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em | Aspekt początkujący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Aspekt kończący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Aspekt progresywny
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb rozkazujący
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb przypuszczający
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb łączący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb nieświadka
|-
! style="vertical-align:middle;" | Liczba
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | nie dotyczy
! style="vertical-align:middle;" | nie dotyczy
! poj.
! mn.
! poj.
! mn.
|-
! style="vertical-align:middle;" | 0. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -soh
| style="vertical-align:middle;" | -ssęh
| style="vertical-align:middle;" | -sefq
| style="vertical-align:middle;" | -séfję
| style="vertical-align:middle;" | -s
| style="vertical-align:middle;" | -ssę
| style="vertical-align:middle;" | X
| style="vertical-align:middle;" | -fwa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -fjar
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -vqę̀
|-
! style="vertical-align:middle;" | 1. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -noh
| style="vertical-align:middle;" | -nnęh
| style="vertical-align:middle;" | -nefq
| style="vertical-align:middle;" | -néfję
| style="vertical-align:middle;" | -n
| style="vertical-align:middle;" | -nnę
| style="vertical-align:middle;" | -le
| style="vertical-align:middle;" | -mwa
| style="vertical-align:middle;" | -mjar
| style="text-align:left;" | -mjàręh
| style="vertical-align:middle;" | -mqę̀
| style="text-align:left;" | -mqę̀ręh
|-
! style="vertical-align:middle;" | 2. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -toh
| style="vertical-align:middle;" | -ttęh
| style="vertical-align:middle;" | -tefq
| style="vertical-align:middle;" | -téfję
| style="vertical-align:middle;" | -t
| style="vertical-align:middle;" | -ttę
| rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | -l
| style="vertical-align:middle;" | -pwa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -pjar
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -bqę̀
|-
! style="vertical-align:middle;" | 3. osoba
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -h
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -fq
| colspan="2" style="vertical-align:middle; font-weight:bold;" | ∅
| style="vertical-align:middle;" | -wa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -r
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -g
|}

===Pozostałe formy czasownicze===
{| class="wikitable"
|- style="text-align:center;"
! Znaczenie
! Przedrostek
! Do czego można dołączać
|- style="text-align:center;"
! style="text-align:left;" | Bezokolicznik
| bqǫ-
| rowspan="5" style="vertical-align:middle;" | do podstawowej (tj. słownikowej) formy czasownika
|-
! style="text-align:left;" | Rzeczownik odczasowninkowy
| style="text-align:center;" | híì-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów początkowy
| style="text-align:center;" | o-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów końcowy
| style="text-align:center;" | e-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów progresywny
| style="text-align:center;" | u-
|}

=Zaimek=
==Zaimek dzierżawczy==
jego (os. r.m., l.p.) =tęgà 
jego (nieosobowy., l.p) = pqùgà
[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu]][[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]]

Język kunne

2024-10-11T20:40:53Z

Pluur: /* Czasownik */

{{język
| kolor = #FFC433
| nazwa = Język kunne
| nazwa własna = Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]
| alfabet u = [[pismo bópwa]] [[Język_ajniadzki#Ajniadzkie_pismo_linearne|zmodyfikowane ajniadzkze pismo linearne]] [[Język_olseski#Pismo_olseskie|pismo olseskie]] łacinka (użytkowo)
| typologia u = tonalny trójdzielny fleksyjno-aglutynacyjny z elementami analitycznymi OVS
| faktycznie = tak
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2024
| wersja f = 0.2
| conlanger1 f = knn.
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = [[Kyon]]
| państwa = [[Wyspy Kunne]] 
| klasyfikacja = język izolowany
| tekst jaki = Pięć lat temu żyłem w Kerę.
| tekst u = Keręnǫs kęę́-bjǫ́tan xí-po. [kerɛnɔs kɛɛ̃˦-bʲɔ˦tan ʃi˦-po] Kerę-w PART.PAST-żyć1SING. pięć-PART.''LAT DO TYŁU''
}}

'''Język kunne''' (knn. '''Kúnnę rè''' [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]) - sztuczny język stworzony przez [[Użytkownik:Pluur|Pluura]] w 2024 roku na potrzeby [[Kyon|Projektu Kyon]] używany w [[Dorzecze|Dorzeczu]] na [[Wyspy Kunne|Wyspach Kunne]].

=Fonetyka=
Język kunne jest językiem tonalnym o przybliżonym rozkładzie liczebności samogłosek (zaliczając wszystkie kombinacje tonów) i spółgłosek. Podstawową komórką sylaby jest samogłoska, zaś fonotaktyka przedstawia się następująco: '''(C)V(S)(C)''', gdzie:
* V - obowiązkowa samogłoskowa
* (C) - możliwa spółgłoska
* (S) - możliwa półsamogłoska, do których zalicza się trzy spółgłoski płynne: w, wj oraz j.
Najczęściej jednak struktura sylaby przedstawia się jako: '''CV'''.

==Samogłoski==
Język kunne posiada siedem podstawowych samogłosek, które przedstawione są w poniższej tabeli, pogrubionym fontem zaznaczono transliterację łacińską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|- style="text-align:left;"
!
! Przednie
! Centralne
! Tylne
|-
! style="text-align:left;" | Przymknięte
| i '''i'''
|
| u '''u'''
|-
! style="text-align:left;" | Półprzymknięte
| e '''e'''
|
| o '''o'''
|-
! style="text-align:left;" | Półotwarte
| ɛ '''ę'''
|
| ɔ '''ǫ'''
|-
! style="text-align:left;" | Otwarte
|
| a '''a'''
|
|}

Język kunne wyróżnia się zaawansowanym systemem tonicznym, który przypomina system znany z [[Języki oldyjskie|języków oldyjskich]]. Występują trzy podstawowe tony:
* wysoki - jest wyraźnie wyższy od tonu neutralnego, a także trwa od niego dłużej, oznaczany w łacince poprzez akut (á, ę́, ǫ́, é, ó, í, ú), zaś w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym (dalej: IPA) z wykorzystaniem oznaczenia tonu wysokiego (np.: a˦)
* neutralny - nieoznaczany w żadnym z systemów zapisu, pojmowany jako pozycja wyjściowa
* niski - jest wyraźnie niższy od tonu neutralnego, trwa od niego krócej z wyraźnym dodaniem krótkiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Creaky_voice creaky voice]; jest oznaczany w łacince przez grawis (à, ę̀, ǫ̀, è, ò, ì, ù), a w IPA'ie przez oznaczenie tonu niskiego wraz z oznaczeniem creaky voice (np.: a̰˨).
Każdy z tonów może tworzyć tony złożone na każdej sylabie, ton wysoki w połączeniu z tonem neutralnym oraz tonem niskim jest w dodatku nazalizowany:

{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|- style="text-align:left;"
! style=min-width:12em| Tony łączone
! style="text-align:center;" style=min-width:12em| IPA
! style=min-width:12em style="font-weight:bold;"| Transliteracja na łacinkę
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→neutralny
| ã˦a
| '''áa'''
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→niski
| aa̰˨
| '''áà'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→wysoki
| aã˦
| '''aá'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→niski
| aa̰˨
| '''aà'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→wysoki
| a̰˨ã˦
| '''àá'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→neutralny
| a̰˨a
| '''àa'''
|}

=Spółgłoski=
Język kunne posiada system 36 spółgłosek. Charakterystyczną cechą tego systemu jest bogaty zasób spółgłosek wargowych i wargowo-zębowych, w której każda z nich posiada cztery warianty: ustny, faryngalizowany, palatalizowany oraz labializowany (jedynie spółgłoska płynna [w] posiada jedynie wariant ustny oraz palatalizowany). Powstały one jako efekt procesu zanikania dawnych samogłosek oraz rozbijania zbitek spółgłoskowych. Ciekawą cechą systemu fonetycznego jest także brak obecności dźwięku [d], który w procesie zmian fonetycznych zlał się z długim ''t'' - [t:]. Kolejnym oryginalnym fonemem jest połączenie [z͡ʒ] pomimo braku samodzielnych [z] oraz [ʒ]. Połączenie to efekt rozbijania zbitek spółgłoskowych oraz paletyzacji danego *z. Poniższa tabela przedstawia zasób dźwięków wraz z ich transliteracją na łacinkę (pogrubioną czcionką).
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! rowspan="3" colspan="2" |
! rowspan="2" colspan="4" | Wargowe i wargowo-zębowe
! colspan="3" | Przedniojęzykowe
! rowspan="3" | Podniebienne
! rowspan="3" | Miękkopodniebienne
! rowspan="3" | Gardłowe
|-
! colspan="2" | Dziąsłowe
! rowspan="2" | Zadziąsłowe
|-
! Ustne
! Faryngalizowane
! Palatalizowane
! Labializowane
! Krótkie
! Długie
|-
! colspan="2" | Nosowe
| m '''m'''
| mˤ '''mq'''
| mʲ '''mj'''
| mʷ '''mw'''
| n '''n'''
| n: '''nn'''
|
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Zwarte
! Bezdźwięczne
| p '''p'''
| pˤ '''pq'''
| pʲ '''pj'''
| pʷ '''pw'''
| t '''t'''
| t: '''tt'''
|
|
| k '''k'''
|
|-
! Dźwięczne
| b '''b'''
| bˤ '''bq'''
| bʲ '''bj'''
| bʷ '''bw'''
|
|
|
|
|
|
|-
! colspan="2" | Zwarto-szczelinowe
|
|
|
|
|
|
| d͡ʒ '''g'''
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Szczelinowe
! Bezdźwięczne
| f '''f'''
| fˤ '''fq'''
| fʲ '''fj'''
| fʷ '''fw'''
| s '''s'''
| s: '''ss'''
| ʃ '''x'''
|
| x '''h'''
|
|-
! Dźwięczne
| v '''v'''
| vˤ '''vq'''
| vʲ '''vj'''
| vʷ '''vw'''
|
|
| z͡ʒ '''z'''
|
|
| ʕ '''r'''
|-
! colspan="2" | Płynne
| w '''w'''
|
| wʲ '''wj'''
|
| ɫ '''l'''
|
|
| j '''j'''
|
|
|}

=Pismo=
Tradycyjnym pismem języka kunne jest [[Pismo bópwa|pismo bópwa]], które jest sylabariuszem, powstałym na podstawie pisma oleskiego i ajniadzkiego. Dawniej oba pisma były wykorzystywane do zapisu języka.
W celach użytkowych wykorzystuje się jednak transliterację łacińską, która przedstawiona została w tabelach fonetycznych.
==Pismo bópwa==
==Pismo olseskie==
==Linearne pismo ajniadzkie==

=Gramatyka=
==Rzeczownik==
Rzeczownik w języku kunne odmienia się przez przypadki oraz liczby. Rzeczownik kunne nie zna kategorii rodzaju, nie występują zdrobnienia, zgrubienia, ani odmienne formy wołaczowe. Język kunne jest [https://en.wikipedia.org/wiki/Tripartite_alignment językiem trójdzielnym], a więc takim który oznacza trzema różnymi przypadkami: podmiot zdania nieprzechodniego (''intransitivus''), podmiot zdania przechodniego (''transativus/nominativus'') oraz dopełnienie bliższe (''absolutivus''). Co ciekawe, język ten za przypadek niezależny (tj. taki, który ma podstawową formę słownikową) uznaje genetivus, wskazujący na posiadacza. Warto tym samym wspomnieć, że konstrukcja dopełniaczowa wymaga użycia odpowiedniego zaimka (por. [https://en.wikipedia.org/wiki/His_genitive His genetive]). Genetivus wykorzystywany jest także do tworzenia wyrażeń poimkowych.

Język kunne posiada sześć głównych przypadków:
*'''Genetivus''' - pytania: ''kogo? czego?'' i inne
**wyrażający posiadacza,
**używany do konstrukcji wyrażeń poimkowych,
**używany w funkcji wołacza.
*'''Transativus<ref>powinien być nazywany nominativus, jednak analogicznie do intransitivusa, nazwałem ten przypadek transativus</ref>''' - pytania: ''kto? co?''
**wyrażający podmiot zdania przechodniego.
*'''Intransitivus''' - pytania: ''kto? co?''
**wyrażający podmiot zdania nieprzechodniego.
*'''Absolutivus''' - pytania: ''kogo? co?''
**wyrażający dopełnienie bliższe.
*'''Partitivus''' - pytania: ''kogo? co? część kogo? część czego? ilość kogo? ilość czego?''
**wyrażający dopełnienie bliższe jako nieudany rezultat czynności [https://en.wikipedia.org/wiki/Telicity#As_an_aspect (ateliczność)],
**czasami używany także jako dopełnienie bliższe bez efektu telicznego (bez zabarwienia nieudatności czynności),
**wyraża ilość, część , zbiorowość.
*'''Dativus''' - pytania: ''komu? czemu? kim? czym?''
**wyraża dopełnienie dalsze.

===Tabele odmian===
Do każdego czasownika przypisana jest jedna z dwóch typów odmian. W przeszłości odmiana zależała ściśle od liczby mnogiej danego rzeczownika i przyjmowanego przez niego aglutynacyjnej końcówki:
*w obecnej I deklinacji: -k-;
*w obecnej II deklinacji: -n- (reliktem tej końcówki w odmianie czasownika jest końcówka 1. os. l.mn.: -nne).
*w obecnej liczbie mnogiej intransativusa w I deklinacji oraz w liczbie mnogiej transativusa, absolutivusa i partitivusa w II deklinacji: -p- (relikt niezachowanej III deklinacji.

Uwagi do poniższych tabel:
*Symbol '''∅''' oznacza brak końcówki, jeżeli wyraz kończy się w genetivusie samogłoską, wtedy jest ona usuwana i poszczególne końcówki są dołączane do otrzymanego w ten sposób rdzenia.
*Wszystkie końcówki oznaczone gwiazdką ('''*''') wskazują na konieczność dokonania zmian w rdzeniu według poniższego schematu:
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:16em |Ostatnia spółgłoska rdzenia
! style=min-width:16em |Wymiana fonetyczna na
|-
| m, mq, mw
| mj
|-
| b, bq, bw
| bj
|-
| p, pq, pw
| pj
|-
| v, vq, vw
| vj
|-
| f, fq, fw
| fj
|-
| w
| wj
|-
| nn
| n
|-
| tt
| t
|-
| ss
| s
|-
| n
| mj
|-
| t
| g
|-
| s
| x
|-
| l
| j
|}

====I deklinacja====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:12em |I deklinacja
! style=min-width:12em |Liczba pojedyńcza
! style=min-width:12em |Liczba mnoga
|-
! Genetivus
| ∅ ''rúmq''
| -ęk ''rúmqęk''
|-
! Transativus
| -è ''rúmqè''
| -èk ''rúmqèk''
|-
! Intransativus
| -i* ''rúmji''
| -ǫp ''rúmqǫp''
|-
! Absolutivus
| -og ''rúmqog''
| -ok ''rúmqok''
|-
! Partitivus
| -u ''rúmqu''
| -uk ''rúmquk''
|-
! Dativus
| -ás ''rúmqás''
| -ák ''rúmqák''
|}

====II deklinacja====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:12em |II deklinacja
! style=min-width:12em |Liczba pojedyńcza
! style=min-width:12em |Liczba mnoga
|-
! Genetivus
| ∅ ''mwóòzę''
| -ìn* ''mwóòzìn''
|-
! Transativus
| -ùj ''mwóòzùj''
| -ùp ''mwóòzùp''
|-
! Intransativus
| -e ''mwóòze''
| -en ''mwóòzen''
|-
! Absolutivus
| -og ''mwóòzog''
| -op ''mwóòzop''
|-
! Partitivus
| -u ''mwóòzu''
| -up ''mwóòzup''
|-
! Dativus
| -ís* ''mwóòzís''
| -án ''mwóòzán''
|}

===Konstrukcja dopełniaczowa===
Aby zaznaczyć posiadacza należy wykorzystać konstrukcję dopełniaczową (tł. ''dom człowieka''):
{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|-
! style=min-width:20em | obiekt posiadający w genetivusie
! style=min-width:20em | zaimek dzierżawczy w genetivusie
! style=min-width:20em | obiekt posiadany w genetivusie
|-
! rúmq
! tęgà
! mwóòzę
|-
| ''człowiek''
| ''jego''
| ''dom''
|}

==Czasownik==
Czasownik w języku kunne posiada najbardziej rozbudowaną odmianę, opartą na aglutynacji. Czasownik posiada odmianę przez osoby i liczby, a także aspekty oraz tryby. Różnica pomiędzy aspektami, a trybami przebiega na podstawie możliwości odmian przez osoby i liczby. Każdy aspekt posiada odrębne formy dla poszczególnej osoby i liczby, zaś tryby nie posiadają form dla każdej z osób i liczb. Odmiana przez czasy nie występuje, a zależności czasowe wynikają z zastosowanych partykuł/przysłówków czasowych.
Warto wspomnieć, że poza typowymi dla języków: pierwszą, drugą i trzecią osobą, język kunne wyszczególnia także formę zerowej osoby. '''Zerowa osoba''' wskazuje na:
*niezdefiniowany podmiot (por. niemieckie ''mann'', angielskie ''one'', w analogicznym znaczeniu),
*podimot, który dotyczy praw przyrody i czasu (np.: '''wstaje''' słońce; '''jest''' godzina 12.00),
*jest odpowiednikiem strony biernej, chociaż strona bierna w języku kunne nie występuje sensu stricte.
Wyszczególnia się trzy aspekty czasownika:
*'''Aspekt początkujący (inchoaktywny)''' - oznaczający rozpoczęcie czynności (np.: zaczynam pisać/napiszę)
*'''Aspekt kończący (cessatywny)''' - oznaczający kończenie czynności (np.: kończę pisać/napisałem)
*'''Aspekt progresywny''' - oznaczający trwanie czynności (np.: piszę).
A także cztery samodzielne tryby:
*'''Tryb rozkazujący''' - wyrażający rozkazy (np.: pisz!/napisz!)
*'''Tryb przypuszczający''' - wyrażający przypuszczenia (np.: pisałbym/napisałbym)
*'''Tryb łączący''' - wyrażający zdanie podrzędne (np.: Iwo chciał, żebym napisał)
*'''Tryb nieświadka''' - wskazujący na relację z drugiej ręki, fakty zasłyszane, ale nie doświadczone osobiście (np.: rzekomo pisał)
===Odmiana czasownika===
Podstawową formą czasownika (tj. ta, która znajduje się we słowniku) to trzecia osoba aspektu progresywnego (oznaczenie: '''∅'''). Taka forma zawsze kończy się samogłoską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:8em |
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em | Aspekt początkujący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Aspekt kończący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Aspekt progresywny
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb rozkazujący
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb przypuszczający
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb łączący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb nieświadka
|-
! style="vertical-align:middle;" | Liczba
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | nie dotyczy
! style="vertical-align:middle;" | nie dotyczy
! poj.
! mn.
! poj.
! mn.
|-
! style="vertical-align:middle;" | 0. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -soh
| style="vertical-align:middle;" | -ssęh
| style="vertical-align:middle;" | -sefq
| style="vertical-align:middle;" | -séfję
| style="vertical-align:middle;" | -s
| style="vertical-align:middle;" | -ssę
| style="vertical-align:middle;" | X
| style="vertical-align:middle;" | -fwa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -fjar
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -vqę̀
|-
! style="vertical-align:middle;" | 1. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -noh
| style="vertical-align:middle;" | -nnęh
| style="vertical-align:middle;" | -nefq
| style="vertical-align:middle;" | -néfję
| style="vertical-align:middle;" | -n
| style="vertical-align:middle;" | -nnę
| style="vertical-align:middle;" | -le
| style="vertical-align:middle;" | -mwa
| style="vertical-align:middle;" | -mjar
| style="text-align:left;" | -mjàręh
| style="vertical-align:middle;" | -mqę̀
| style="text-align:left;" | -mqę̀ręh
|-
! style="vertical-align:middle;" | 2. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -toh
| style="vertical-align:middle;" | -ttęh
| style="vertical-align:middle;" | -tefq
| style="vertical-align:middle;" | -téfję
| style="vertical-align:middle;" | -t
| style="vertical-align:middle;" | -ttę
| rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | -l
| style="vertical-align:middle;" | -pwa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -pjar
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -bqę̀
|-
! style="vertical-align:middle;" | 3. osoba
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -h
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -fq
| colspan="2" style="vertical-align:middle; font-weight:bold;" | ∅
| style="vertical-align:middle;" | -wa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -r
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -g
|}

===Pozostałe formy czasownicze===
{| class="wikitable"
|- style="text-align:center;"
! Znaczenie
! Przedrostek
! Do czego można dołączać
|- style="text-align:center;"
! style="text-align:left;" | Bezokolicznik
| bqǫ-
| rowspan="5" style="vertical-align:middle;" | do podstawowej (tj. słownikowej) formy czasownika
|-
! style="text-align:left;" | Rzeczownik odczasowninkowy
| style="text-align:center;" | híì-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów początkowy
| style="text-align:center;" | o-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów końcowy
| style="text-align:center;" | e-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów progresywny
| style="text-align:center;" | u-
|}

=Zaimek=
==Zaimek dzierżawczy==
jego (os. r.m., l.p.) =tegu
jego (nieosobowy., l.p) = pqùgà
[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu]][[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]]

Plik:Flaga Kunne.png

2024-10-11T20:28:17Z

Pluur: == Opis == Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Flaga Kunne.pdf

2024-10-11T20:26:34Z

Pluur: Stworzono w Freeform Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Stworzono w Freeform
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Wyspy Kunne

2024-10-01T20:29:31Z

Pluur:

Wyspy Kunne
{{Cpaństwo
|czasy litera = N2
|czasy kolor otoczki litery = #999966
|czasy kolor tła tekstu = #999966
|czasy kolor tekstu = white
|tło tekstu = black
|poziom tekst kolor = white
|czasy kolor otoczki cyfry = #336699
|czasy kolor tła tekstu cyfry = #336699
|poziom rozwoju kolor tekstu = white
|poziom rozwoju cyfra = 6
|poziom tekst = ''Państwo conworldu [[Kyon|KYON]]''.
|rok = ''LATA 10319 - 10600''
|jedna flaga = [[Plik:XXX|400px]] Godło Republiki
|przed = [[???|część Olsenii]]
|po = [[???|ZUS]]
|transliteracja nazwy państwa = ???
|nazwa własna państwa = ???
|lokalizacja = [[???|400px]] Miasta w ??? [[???|350px]] Wyspy Kunne na [[Kyon|świecie]]
|stolica = [[???|???]] (''???'')
|porządek prawny = Prawo stanowione
|ustawa zasadnicza = Konstytucja ???
|języki urzędowe = [[Język kunne|Język kunne]]
|języki = [[Język kunne|Język kunne]]
|głowa państwa = ???
|władca = ???
|ustrój = ???
|kiedy = ''10600'' [[EK]]
|ludność całkowita = 15 750 000
|etnografia = [[Kunnijczycy]]
|średnia długość życia = ''70 la''t
|pojawienie = ???
|koniec = ???
|religia państwowa = ???
|typ religii = ???
|siła wyższa = ???
|ośrodki kultu = ???
|wolność wyznaniowa = ???
|inne religie = ???
|regiony =
|powierzchnia = 160.907 km² 16.053 km² Mała Wyspa 144.855 km² Duża Wyspa
|klimat = wybrzeża, lasy deszczowe, lasy umiarkowane, góry
|eksport do = [[Ajdynir]], [[Szyszenia]], [[Rubania]], [[Olsenia]]
|towary eksportowe = fioletowa pszenica, kakao, wyroby nawigacyjne, muzyka
|import z = [[Ajdynir]], [[Szyszenia]], [[Rubania]], [[Olsenia]]
|towary importowe = medykamenty, żywność, meble, mechanizmy zegarowe
|system monetarny = ???
|waluta = ???
|kod waluty = ???
|motto=
}}
=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png|thumb|800px|Mapa ukształtowania terenu Wysp Kunne]]

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]][[Kategoria:Kunne]]

Plik:Dom wiejski.jpeg

2024-10-01T19:39:36Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Willa.jpeg

2024-10-01T19:37:41Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Wnętrze2.jpeg

2024-10-01T19:37:21Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Tron.jpeg

2024-10-01T19:36:56Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Parlament wnętrze.jpeg

2024-10-01T19:36:17Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Parlament budynek.jpeg

2024-10-01T19:35:58Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Tatuaż.jpeg

2024-10-01T19:30:58Z

Pluur: Handtatoeage op Borneo Shelfmark: KITLV 173537 Subject (topical): Tattoo Subject (geographic): Kalimantan Note: P 76,11 en P 76,12. Language: No linguistic content Country: No place, unknown, or undetermined Published: [Circa 1880] Persistent URL: http://hdl.handle.net/1887.1/item:736115 : 2015. : 2015. Extent: Digital image Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Handtatoeage op Borneo Shelfmark: KITLV 173537 Subject (topical): Tattoo Subject (geographic): Kalimantan Note: P 76,11 en P 76,12. Language: No linguistic content Country: No place, unknown, or undetermined Published: [Circa 1880] Persistent URL: http://hdl.handle.net/1887.1/item:736115 : 2015. : 2015. Extent: Digital image
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Fioletowa pszenica.jpeg

2024-10-01T19:29:41Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Las kiedys.jpeg

2024-10-01T19:29:01Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Las ob.jpeg

2024-10-01T19:28:39Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Wulkan.jpeg

2024-10-01T19:27:56Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Rzeka.jpeg

2024-10-01T19:27:38Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Plik:Transport rzeczny.jpeg

2024-10-01T19:27:03Z

Pluur: Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI Kategoria:KunneKategoria:Pluur

== Opis ==
Wygenerowano za pośrednictwem narzędzia Stable Diffusion AI
[[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Pluur]]

Wyspy Kunne

2024-10-01T17:31:56Z

Pluur:

Wyspy Kunne

=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png|thumb|800px|Mapa ukształtowania terenu Wysp Kunne]]

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]][[Kategoria:Kunne]]

Wyspy Kunne

2024-10-01T17:31:42Z

Pluur: /* Mapy */

Wyspy Kunne

=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png|thumb|400px|Mapa ukształtowania terenu Wysp Kunne]]

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]][[Kategoria:Kunne]]

Wyspy Kunne

2024-10-01T17:31:34Z

Pluur: /* Mapy */

Wyspy Kunne

=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png}thumb|400px|Mapa ukształtowania terenu Wysp Kunne]]

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]][[Kategoria:Kunne]]

Język kunne

2024-09-29T20:21:33Z

Pluur: /* Czasownik */

{{język
| kolor = #FFC433
| nazwa = Język kunne
| nazwa własna = Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]
| alfabet u = [[pismo bópwa]] [[Język_ajniadzki#Ajniadzkie_pismo_linearne|zmodyfikowane ajniadzkze pismo linearne]] [[Język_olseski#Pismo_olseskie|pismo olseskie]] łacinka (użytkowo)
| typologia u = tonalny trójdzielny fleksyjno-aglutynacyjny z elementami analitycznymi OVS
| faktycznie = tak
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2024
| wersja f = 0.2
| conlanger1 f = knn.
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = [[Kyon]]
| państwa = [[Wyspy Kunne]] 
| klasyfikacja = język izolowany
| tekst jaki = Pięć lat temu żyłem w Kerę.
| tekst u = Keręnǫs kęę́-bjǫ́tan xí-po. [kerɛnɔs kɛɛ̃˦-bʲɔ˦tan ʃi˦-po] Kerę-w PART.PAST-żyć1SING. pięć-PART.''LAT DO TYŁU''
}}

'''Język kunne''' (knn. '''Kúnnę rè''' [ku˦n:ɛ ʕḛ˨]) - sztuczny język stworzony przez [[Użytkownik:Pluur|Pluura]] w 2024 roku na potrzeby [[Kyon|Projektu Kyon]] używany w [[Dorzecze|Dorzeczu]] na [[Wyspy Kunne|Wyspach Kunne]].

=Fonetyka=
Język kunne jest językiem tonalnym o przybliżonym rozkładzie liczebności samogłosek (zaliczając wszystkie kombinacje tonów) i spółgłosek. Podstawową komórką sylaby jest samogłoska, zaś fonotaktyka przedstawia się następująco: '''(C)V(S)(C)''', gdzie:
* V - obowiązkowa samogłoskowa
* (C) - możliwa spółgłoska
* (S) - możliwa półsamogłoska, do których zalicza się trzy spółgłoski płynne: w, wj oraz j.
Najczęściej jednak struktura sylaby przedstawia się jako: '''CV'''.

==Samogłoski==
Język kunne posiada siedem podstawowych samogłosek, które przedstawione są w poniższej tabeli, pogrubionym fontem zaznaczono transliterację łacińską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|- style="text-align:left;"
!
! Przednie
! Centralne
! Tylne
|-
! style="text-align:left;" | Przymknięte
| i '''i'''
|
| u '''u'''
|-
! style="text-align:left;" | Półprzymknięte
| e '''e'''
|
| o '''o'''
|-
! style="text-align:left;" | Półotwarte
| ɛ '''ę'''
|
| ɔ '''ǫ'''
|-
! style="text-align:left;" | Otwarte
|
| a '''a'''
|
|}

Język kunne wyróżnia się zaawansowanym systemem tonicznym, który przypomina system znany z [[Języki oldyjskie|języków oldyjskich]]. Występują trzy podstawowe tony:
* wysoki - jest wyraźnie wyższy od tonu neutralnego, a także trwa od niego dłużej, oznaczany w łacince poprzez akut (á, ę́, ǫ́, é, ó, í, ú), zaś w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym (dalej: IPA) z wykorzystaniem oznaczenia tonu wysokiego (np.: a˦)
* neutralny - nieoznaczany w żadnym z systemów zapisu, pojmowany jako pozycja wyjściowa
* niski - jest wyraźnie niższy od tonu neutralnego, trwa od niego krócej z wyraźnym dodaniem krótkiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Creaky_voice creaky voice]; jest oznaczany w łacince przez grawis (à, ę̀, ǫ̀, è, ò, ì, ù), a w IPA'ie przez oznaczenie tonu niskiego wraz z oznaczeniem creaky voice (np.: a̰˨).
Każdy z tonów może tworzyć tony złożone na każdej sylabie, ton wysoki w połączeniu z tonem neutralnym oraz tonem niskim jest w dodatku nazalizowany:

{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|- style="text-align:left;"
! style=min-width:12em| Tony łączone
! style="text-align:center;" style=min-width:12em| IPA
! style=min-width:12em style="font-weight:bold;"| Transliteracja na łacinkę
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→neutralny
| ã˦a
| '''áa'''
|-
! style="text-align:left;" | wysoki→niski
| aa̰˨
| '''áà'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→wysoki
| aã˦
| '''aá'''
|-
! style="text-align:left;" | neutralny→niski
| aa̰˨
| '''aà'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→wysoki
| a̰˨ã˦
| '''àá'''
|-
! style="text-align:left;" | niski→neutralny
| a̰˨a
| '''àa'''
|}

=Spółgłoski=
Język kunne posiada system 36 spółgłosek. Charakterystyczną cechą tego systemu jest bogaty zasób spółgłosek wargowych i wargowo-zębowych, w której każda z nich posiada cztery warianty: ustny, faryngalizowany, palatalizowany oraz labializowany (jedynie spółgłoska płynna [w] posiada jedynie wariant ustny oraz palatalizowany). Powstały one jako efekt procesu zanikania dawnych samogłosek oraz rozbijania zbitek spółgłoskowych. Ciekawą cechą systemu fonetycznego jest także brak obecności dźwięku [d], który w procesie zmian fonetycznych zlał się z długim ''t'' - [t:]. Kolejnym oryginalnym fonemem jest połączenie [z͡ʒ] pomimo braku samodzielnych [z] oraz [ʒ]. Połączenie to efekt rozbijania zbitek spółgłoskowych oraz paletyzacji danego *z. Poniższa tabela przedstawia zasób dźwięków wraz z ich transliteracją na łacinkę (pogrubioną czcionką).
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! rowspan="3" colspan="2" |
! rowspan="2" colspan="4" | Wargowe i wargowo-zębowe
! colspan="3" | Przedniojęzykowe
! rowspan="3" | Podniebienne
! rowspan="3" | Miękkopodniebienne
! rowspan="3" | Gardłowe
|-
! colspan="2" | Dziąsłowe
! rowspan="2" | Zadziąsłowe
|-
! Ustne
! Faryngalizowane
! Palatalizowane
! Labializowane
! Krótkie
! Długie
|-
! colspan="2" | Nosowe
| m '''m'''
| mˤ '''mq'''
| mʲ '''mj'''
| mʷ '''mw'''
| n '''n'''
| n: '''nn'''
|
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Zwarte
! Bezdźwięczne
| p '''p'''
| pˤ '''pq'''
| pʲ '''pj'''
| pʷ '''pw'''
| t '''t'''
| t: '''tt'''
|
|
| k '''k'''
|
|-
! Dźwięczne
| b '''b'''
| bˤ '''bq'''
| bʲ '''bj'''
| bʷ '''bw'''
|
|
|
|
|
|
|-
! colspan="2" | Zwarto-szczelinowe
|
|
|
|
|
|
| d͡ʒ '''g'''
|
|
|
|-
! rowspan="2" | Szczelinowe
! Bezdźwięczne
| f '''f'''
| fˤ '''fq'''
| fʲ '''fj'''
| fʷ '''fw'''
| s '''s'''
| s: '''ss'''
| ʃ '''x'''
|
| x '''h'''
|
|-
! Dźwięczne
| v '''v'''
| vˤ '''vq'''
| vʲ '''vj'''
| vʷ '''vw'''
|
|
| z͡ʒ '''z'''
|
|
| ʕ '''r'''
|-
! colspan="2" | Płynne
| w '''w'''
|
| wʲ '''wj'''
|
| ɫ '''l'''
|
|
| j '''j'''
|
|
|}

=Pismo=
Tradycyjnym pismem języka kunne jest [[Pismo bópwa|pismo bópwa]], które jest sylabariuszem, powstałym na podstawie pisma oleskiego i ajniadzkiego. Dawniej oba pisma były wykorzystywane do zapisu języka.
W celach użytkowych wykorzystuje się jednak transliterację łacińską, która przedstawiona została w tabelach fonetycznych.
==Pismo bópwa==
==Pismo olseskie==
==Linearne pismo ajniadzkie==

=Gramatyka=
==Rzeczownik==
Rzeczownik w języku kunne odmienia się przez przypadki oraz liczby. Rzeczownik kunne nie zna kategorii rodzaju, nie występują zdrobnienia, zgrubienia, ani odmienne formy wołaczowe. Język kunne jest [https://en.wikipedia.org/wiki/Tripartite_alignment językiem trójdzielnym], a więc takim który oznacza trzema różnymi przypadkami: podmiot zdania nieprzechodniego (''intransitivus''), podmiot zdania przechodniego (''transativus/nominativus'') oraz dopełnienie bliższe (''absolutivus''). Co ciekawe, język ten za przypadek niezależny (tj. taki, który ma podstawową formę słownikową) uznaje genetivus, wskazujący na posiadacza. Warto tym samym wspomnieć, że konstrukcja dopełniaczowa wymaga użycia odpowiedniego zaimka (por. [https://en.wikipedia.org/wiki/His_genitive His genetive]). Genetivus wykorzystywany jest także do tworzenia wyrażeń poimkowych.

Język kunne posiada sześć głównych przypadków:
*'''Genetivus''' - pytania: ''kogo? czego?'' i inne
**wyrażający posiadacza,
**używany do konstrukcji wyrażeń poimkowych,
**używany w funkcji wołacza.
*'''Transativus<ref>powinien być nazywany nominativus, jednak analogicznie do intransitivusa, nazwałem ten przypadek transativus</ref>''' - pytania: ''kto? co?''
**wyrażający podmiot zdania przechodniego.
*'''Intransitivus''' - pytania: ''kto? co?''
**wyrażający podmiot zdania nieprzechodniego.
*'''Absolutivus''' - pytania: ''kogo? co?''
**wyrażający dopełnienie bliższe.
*'''Partitivus''' - pytania: ''kogo? co? część kogo? część czego? ilość kogo? ilość czego?''
**wyrażający dopełnienie bliższe jako nieudany rezultat czynności [https://en.wikipedia.org/wiki/Telicity#As_an_aspect (ateliczność)],
**czasami używany także jako dopełnienie bliższe bez efektu telicznego (bez zabarwienia nieudatności czynności),
**wyraża ilość, część , zbiorowość.
*'''Dativus''' - pytania: ''komu? czemu? kim? czym?''
**wyraża dopełnienie dalsze.

===Tabele odmian===
Do każdego czasownika przypisana jest jedna z dwóch typów odmian. W przeszłości odmiana zależała ściśle od liczby mnogiej danego rzeczownika i przyjmowanego przez niego aglutynacyjnej końcówki:
*w obecnej I deklinacji: -k-;
*w obecnej II deklinacji: -n- (reliktem tej końcówki w odmianie czasownika jest końcówka 1. os. l.mn.: -nne).
*w obecnej liczbie mnogiej intransativusa w I deklinacji oraz w liczbie mnogiej transativusa, absolutivusa i partitivusa w II deklinacji: -p- (relikt niezachowanej III deklinacji.

Uwagi do poniższych tabel:
*Symbol '''∅''' oznacza brak końcówki, jeżeli wyraz kończy się w genetivusie samogłoską, wtedy jest ona usuwana i poszczególne końcówki są dołączane do otrzymanego w ten sposób rdzenia.
*Wszystkie końcówki oznaczone gwiazdką ('''*''') wskazują na konieczność dokonania zmian w rdzeniu według poniższego schematu:
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:16em |Ostatnia spółgłoska rdzenia
! style=min-width:16em |Wymiana fonetyczna na
|-
| m, mq, mw
| mj
|-
| b, bq, bw
| bj
|-
| p, pq, pw
| pj
|-
| v, vq, vw
| vj
|-
| f, fq, fw
| fj
|-
| w
| wj
|-
| nn
| n
|-
| tt
| t
|-
| ss
| s
|-
| n
| mj
|-
| t
| g
|-
| s
| x
|-
| l
| j
|}

====I deklinacja====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:12em |I deklinacja
! style=min-width:12em |Liczba pojedyńcza
! style=min-width:12em |Liczba mnoga
|-
! Genetivus
| ∅ ''rúmq''
| -ęk ''rúmqęk''
|-
! Transativus
| -è ''rúmqè''
| -èk ''rúmqèk''
|-
! Intransativus
| -i* ''rúmji''
| -ǫp ''rúmqǫp''
|-
! Absolutivus
| -og ''rúmqog''
| -ok ''rúmqok''
|-
! Partitivus
| -u ''rúmqu''
| -uk ''rúmquk''
|-
! Dativus
| -ás ''rúmqás''
| -ák ''rúmqák''
|}

====II deklinacja====
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style=min-width:12em |II deklinacja
! style=min-width:12em |Liczba pojedyńcza
! style=min-width:12em |Liczba mnoga
|-
! Genetivus
| ∅ ''mwóòzę''
| -ìn* ''mwóòzìn''
|-
! Transativus
| -ùj ''mwóòzùj''
| -ùp ''mwóòzùp''
|-
! Intransativus
| -e ''mwóòze''
| -en ''mwóòzen''
|-
! Absolutivus
| -og ''mwóòzog''
| -op ''mwóòzop''
|-
! Partitivus
| -u ''mwóòzu''
| -up ''mwóòzup''
|-
! Dativus
| -ís* ''mwóòzís''
| -án ''mwóòzán''
|}

===Konstrukcja dopełniaczowa===
Aby zaznaczyć posiadacza należy wykorzystać konstrukcję dopełniaczową (tł. ''dom człowieka''):
{| class="wikitable" style="text-align:center;" width="40%" min-width="12em"
|-
! style=min-width:20em | obiekt posiadający w genetivusie
! style=min-width:20em | zaimek dzierżawczy w genetivusie
! style=min-width:20em | obiekt posiadany w genetivusie
|-
! rúmq
! tęgà
! mwóòzę
|-
| ''człowiek''
| ''jego''
| ''dom''
|}

==Czasownik==
Czasownik w języku kunne posiada najbardziej rozbudowaną odmianę, opartą na aglutynacji. Czasownik posiada odmianę przez osoby i liczby, a także aspekty oraz tryby. Różnica pomiędzy aspektami, a trybami przebiega na podstawie możliwości odmian przez osoby i liczby. Każdy aspekt posiada odrębne formy dla poszczególnej osoby i liczby, zaś tryby nie posiadają form dla każdej z osób i liczb. Odmiana przez czasy nie występuje, a zależności czasowe wynikają z zastosowanych partykuł/przysłówków czasowych.
Warto wspomnieć, że poza typowymi dla języków: pierwszą, drugą i trzecią osobą, język kunne wyszczególnia także formę zerowej osoby. '''Zerowa osoba''' wskazuje na:
*niezdefiniowany podmiot (por. niemieckie ''mann'', angielskie ''one'', w analogicznym znaczeniu),
*podimot, który dotyczy praw przyrody i czasu (np.: '''wstaje''' słońce; '''jest''' godzina 12.00),
*jest odpowiednikiem strony biernej, chociaż strona bierna w języku kunne nie występuje sensu stricte.
Wyszczególnia się trzy aspekty czasownika:
*'''Aspekt początkujący (inchoaktywny)''' - oznaczający rozpoczęcie czynności (np.: zaczynam pisać/napiszę)
*'''Aspekt kończący (cessatywny)''' - oznaczający kończenie czynności (np.: kończę pisać/napisałem)
*'''Aspekt progresywny''' - oznaczający trwanie czynności (np.: piszę).
A także cztery samodzielne tryby:
*'''Tryb rozkazujący''' - wyrażający rozkazy (np.: pisz!/napisz!)
*'''Tryb przypuszczający''' - wyrażający przypuszczenia (np.: pisałbym/napisałbym)
*'''Tryb łączący''' - wyrażający zdanie podrzędne (np.: Iwo chciał, żebym napisał)
*'''Tryb nieświadka''' - wskazujący na relację z drugiej ręki, fakty zasłyszane, ale nie doświadczone osobiście (np.: rzekomo pisał)
===Odmiana czasownika===
Podstawową formą czasownika (tj. ta, która znajduje się we słowniku) to trzecia osoba aspektu progresywnego (oznaczenie: '''∅'''). Taka forma zawsze kończy się samogłoską.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:8em |
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em | Aspekt początkujący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Aspekt kończący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Aspekt progresywny
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb rozkazujący
! style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb przypuszczający
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb łączący
! colspan="2" style="vertical-align:middle;" style=min-width:12em| Tryb nieświadka
|-
! style="vertical-align:middle;" | Liczba
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | poj.
! style="vertical-align:middle;" | mn.
! style="vertical-align:middle;" | nie dotyczy
! style="vertical-align:middle;" | nie dotyczy
! poj.
! mn.
! poj.
! mn.
|-
! style="vertical-align:middle;" | 0. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -soh
| style="vertical-align:middle;" | -ssęh
| style="vertical-align:middle;" | -sefq
| style="vertical-align:middle;" | -séfję
| style="vertical-align:middle;" | -s
| style="vertical-align:middle;" | -ssę
| style="vertical-align:middle;" | X
| style="vertical-align:middle;" | -fwa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -fjar
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -vqę̀
|-
! style="vertical-align:middle;" | 1. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -noh
| style="vertical-align:middle;" | -nnęh
| style="vertical-align:middle;" | -nefq
| style="vertical-align:middle;" | -néfję
| style="vertical-align:middle;" | -n
| style="vertical-align:middle;" | -nnę
| style="vertical-align:middle;" | -le
| style="vertical-align:middle;" | -mwa
| style="vertical-align:middle;" | -mjar
| style="text-align:left;" | -mjàręh
| style="vertical-align:middle;" | -mqę̀
| style="text-align:left;" | -mqę̀ręh
|-
! style="vertical-align:middle;" | 2. osoba
| style="vertical-align:middle;" | -toh
| style="vertical-align:middle;" | -ttęh
| style="vertical-align:middle;" | -tefq
| style="vertical-align:middle;" | -téfję
| style="vertical-align:middle;" | -t
| style="vertical-align:middle;" | -ttę
| rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | -l
| style="vertical-align:middle;" | -pwa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -pjar
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -bqę̀
|-
! style="vertical-align:middle;" | 3. osoba
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -h
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -fq
| colspan="2" style="vertical-align:middle; font-weight:bold;" | ∅
| style="vertical-align:middle;" | -wa
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -r
| colspan="2" style="vertical-align:middle;" | -g
|}

===Pozostałe formy czasownicze===
{| class="wikitable"
|- style="text-align:center;"
! Znaczenie
! Przedrostek
! Do czego można dołączać
|- style="text-align:center;"
! style="text-align:left;" | Bezokolicznik
| bqǫ-
| rowspan="5" style="vertical-align:middle;" | do podstawowej (tj. słownikowej) formy czasownika
|-
! style="text-align:left;" | Rzeczownik odczasowninkowy
| style="text-align:center;" | híì-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów początkowy
| style="text-align:center;" | o-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów końcowy
| style="text-align:center;" | e-
|-
! style="text-align:left;" | Imiesłów progresywny
| style="text-align:center;" | u-
|}
[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu]][[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]]

Język kunne

2024-09-27T23:35:31Z

Pluur:

Język kunne

2024-09-27T23:33:49Z

Pluur: /* Rzeczownik */

Język kunne

2024-09-23T20:36:38Z

Pluur:

Język kunne

2024-09-22T22:50:05Z

Pluur: /* Rzeczownik */

Język kunne

2024-09-22T22:49:30Z

Pluur: Nowy artykuł

Kategoria:Kunne

2024-09-22T21:00:59Z

Pluur:

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]]

Kategoria:Kunne

2024-09-22T20:59:30Z

Pluur: Utworzono pustą stronę

Wyspy Kunne

2024-09-22T20:57:46Z

Pluur:

Wyspy Kunne

=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png]]

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Kyon]][[Kategoria:Kunne]]

Język kunne

2024-09-22T20:56:27Z

Pluur: Utworzono nową stronę "'''Język kunne''' (knn. Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕe̤˨] - sztuczny język stworzony przez Plurra w 2024 roku na potrzeby Projektu Kyon używany w Dorzeczu na Wyspach Kunne. Kategoria:PluurKategoria:Języki_KyonuKategoria:KunneKategoria:Języki_sztuczne_a_priori"

'''Język kunne''' (knn. Kúnnę rè [ku˦n:ɛ ʕe̤˨] - sztuczny język stworzony przez [[Pluur|Plurra]] w 2024 roku na potrzeby [[Kyon|Projektu Kyon]] używany w [[Dorzecze|Dorzeczu]] na [[Wyspy Kunne|Wyspach Kunne]].

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu]][[Kategoria:Kunne]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]]

Wyspy Kunne

2024-09-22T20:55:03Z

Pluur: Utworzono nową stronę "Wyspy Kunne =Mapy= Plik:KuniecyTeren.png"

Wyspy Kunne

=Mapy=
[[Plik:KuniecyTeren.png]]

Plik:KuniecyTeren.png

2024-09-22T20:54:10Z

Pluur:

Język olseski

2022-01-25T23:46:03Z

Pluur: Dodanie informacji o wspomnieniu w publikacji naukowej dr Sidorowicza

{{AM}}
{{Szablon:Olsenia Intro}}
{{język
| kolor = #6666CC
| nazwa = Język olseski
| nazwa własna = Hafănz Ołéṕes
[[Plik:H_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:F_ols.png]][[Plik:Ă_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:Z_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:É_ols.png]][[Plik:Ṕ_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:S_ols.png]]
| alfabet u = olseski
| typologia u = aglutynacyjno-analityczno-fleksyjny SOV
| faktycznie = tak
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2015 (pierwszy zamysł)
| wersja f = 4
| conlanger1 f = ol., ols.
| fikcyjnie = tak
| conworld Msc = [[Kyon]]
| państwa = [[Monarchia Olsów]] 
*[[Olsenia]]
*[[Surd]]
*[[Rubania]]
*[[Szyszenia]]
| klasyfikacja = [[Języki oldyjskie]]
*Języki południowooldyjskie
**Języki olsesko-rubańskie
***Języki olseskie
****Język olseski
| tekst jaki = ''Kraby'' (J. Kaczmarski)
| tekst u = Tedá slósab sokyḱ óf́a sitéb, xe kóną á jef́ipa tilosis, yk pą̆ra ny kágjazux túg sóstra. Tis snor kitĕmŏx epą. Kónax túg e fróht ąhuránis, takár ątŭték, yk afŏztíx vit, sul áltár janvína hépą̆r tedá slósab ny fezepázexpite tedá týtýfjab tatí...
}}

{{słownik}}

'''Język olseski''' (ols. Hafănz Ołéṕes [[Plik:H_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:F_ols.png]][[Plik:Ă_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:Z_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:É_ols.png]][[Plik:Ṕ_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:S_ols.png]], dosł. ''mowa olseska'') - sztuczny język utworzony na potrzeby [[Kyon|Kyonu]]. Język jest aglutynacyjno-analityczno-fleksyjny. Jako ojczysty używany przez Olsów żyjących na terenie [[Monarchia Olsów|Monarchii Olseskiej]]. Poza Olsami język ten jest linguą francą Wschodu [[Kyon|Kyonu]], wykorzystywany w handlu, polityce i kulturze. Jest językiem urzędowym Olsenii, Surdu, Rubanii oraz Szyszenii.

=Fonetyka=
Język olseski posiada 6 samogłosek, jeden dyftong oraz 26 spółgłosek.
==Samogłoski==
Język olseski posiada 6 samogłosek. Nie występuje iloczas, za to rozbudowany jest system akcenturacji.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Przednie
!Środkowe
!Tylne
|-
!style="text-align:left"|Przymknięte
|i '''i''' [[Plik:I_ols.png]]
|
|ɯ '''y''' [[Plik:Y_ols.png]] u '''u''' [[Plik:U_ols.png]]
|-
!style="text-align:left"|Średnie
|e̞ '''e''' [[Plik:E_ols.png]]
|
|o̞ '''o''' [[Plik:O_ols.png]]
|-
!style="text-align:left"|Otwarte
|
|a '''a''' [[Plik:A_ols.png]]
|
|-
|}
Uwagi:
* [ɯ] w niektórych dialektach jest wymawiana jak: [ɤ]
* [e̞] jest samogłoską średnią przednią niezaokrągloną
* [o̞] jest samogłoską średnią tylną niezaokrągloną
===Dyftong===
W języku olseskim występuje jeden dyftong naturalny. Jest nim [ãɯ̯̃], który zapisywany jest znakiem '''ą'''. Poza tym w języku występują połączenia między dowolną samogłoską, a półsamogłoską (tj.: [w], [j] oraz [ɰl]).
===Akcenturacja===
Akcent w języku olseskim jest toniczny, z tym, że oprócz tonu występuje także nacisk na ową sylabę. Akcent ma cechę dystynktywną (aťá [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] [ʔat'á] - owca, aťa [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ['ʔat'a] - nim, prepozycjonał zaimka on). W języku olseskim istnieją trzy rodzaje sylab: neutralna, wyższa (akutowa) oraz niższa (brewisowa).
====Akcent neutralny====
Akcent neutralny pada na drugą od końca sylabę (akcent dynamiczny, paroksytoniczny). Jest to akcent ''domyślny'', często stosowany w zapożyczeniach i sporej grupie wyrazów olseskich. Akcentu neutralnego nie zapisuje się w łacince, zaś w IPA-ie przez apostrof przed sylabą akcentowaną.
====Akcent akutowy====
Akcent akutowy (wyższy) wymawiany jest z zauważalnie wyższym tonem. W IPA-ie jak zaznaczany akutem na samogłoską akcentowaną [á]. Zapis w łacince także stosuje akut.
====Akcent brewisowy====
Akcent brewisowy (niższy) wymawiany jest jako dyftong dwu tych samych samogłosek, ze spadającym tonem. Akcent ten podobny jest do cyrkumfleksu [https://en.wikipedia.org/wiki/Pitch_accent#Ancient_Greek] w antycznej grece (przykład z ''γῆ''). W IPA-ie zaznaczany: ă [á͜à]. Dla dyftongu ą̆ następująco [ã́͜ã̀ɯ̯̃]. W łacince zapisuje się go brewisem nad samogłoską.

===Harmonia akcentowa===
W języku olseskim występuje harmonia akcentowa. Pierwszą zasadną harmonii jest to, że sylaba wygłosowa kończy się przeciwnym akcentem do sylaby nagłosowej (przeciwnymi względem siebie akcentami są akcenty: akutowy i brewisowy). Dawniej prawo te było sztywne, a obecnie ma zastosowanie do kilku form gramatycznych. Rozłożenie akcentu wpływa na dobór końcówek (trzy rodzaje końcówek) m. in. czasowników. Zasady stosowania końcówek są w dialektach częściowo są wymieszane, a niektóre wyrazy mogą posiadać dwie, a nawet trzy formy poprawne.

==Spółgłoski==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!
!Wargowe
!Zębowe
!Dziąsłowe
!Retrofleksyjne
!Podniebienne
!Miękkopodniebienne
!Miękkopodniebienno-wargowe
|-
!style="text-align:left" colspan=2|'''Nosowe'''
|m '''m''' [[Plik:M_ols.png]]
|n̪ '''n''' [[Plik:N_ols.png]]
|
|
|
|
|
|-
!style="text-align:left" rowspan=3|'''Zwarte'''
!style="text-align:left" |'''bezdźwięczne'''
|p '''p''' [[Plik:P_ols.png]]
|t̪ '''t''' [[Plik:T_ols.png]]
|
|
|
|k '''k''' [[Plik:K_ols.png]]
|kʷ '''kü''' [[Plik:Kü_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |'''dźwięczne'''
|b '''b''' [[Plik:B_ols.png]]
|d̪ '''d''' [[Plik:D_ols.png]]
|
|
|
|g '''g''' [[Plik:G_ols.png]]
|
|-
!style="text-align:left" |'''ejektywne'''
|pʼ '''ṕ''' [[Plik:Ṕ_ols.png]]
|t̪ʼ '''ť''' [[Plik:T́_ols.png]]
|
|
|
|kʼ '''ḱ''' [[Plik:Ḱ_ols.png]]
|
|-
!style="text-align:left" rowspan=2|'''Szczelinowe'''
!style="text-align:left" |'''bezdźwięczne'''
|f '''f''' [[Plik:F_ols.png]]
|s~z '''s''' [[Plik:S_ols.png]]
|ʃ~ʒ '''x''' [[Plik:X_ols.png]]
|
|
|x '''h''' [[Plik:H_ols.png]]
|xʷ '''hü''' [[Plik:Hü_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |'''ejektywne'''
|ⱱ̊ʼ~fʼ '''f́''' [[Plik:F́_ols.png]]
|sʼ '''ś''' [[Plik:Ś_ols.png]]
|
|
|
|
|
|-
!style="text-align:left" colspan=2|'''Aproksymanty'''
|w '''v''' [[Plik:V_ols.png]]
|
|
|
|j '''j''' [[Plik:J_ols.png]]
|ɰl~ʟ̞ '''w''' [[Plik:W_ols.png]]
|
|-
!style="text-align:left" colspan=2|'''Drżące'''
|
|colspan=2|r~ɼ̊ '''r''' [[Plik:R_ols.png]]
|
|
|
|
|-
!style="text-align:left" rowspan=2|'''Boczne'''
!style="text-align:left" |'''szczelinowe'''
|
|colspan=2|ɬ~ɮ '''ł''' [[Plik:Ł_ols.png]]
|ꞎ̬ '''z''' [[Plik:Z_ols.png]]
|
|
|
|-
!style="text-align:left" |'''aproksymanty'''
|
|l̪ '''l''' [[Plik:L_ols.png]]
|
|
|
|
|
|-
|}

Uwagi:
* [ⱱ̊ʼ] jest spółgłoską uderzeniową wargowo-zębową ejektywną
* [ɰl] jest spółgłoską półotwartą miękkopodniebienną z modulacją boczną
* [ɼ̊] jest spółgłoską drżącą dziąsłową podniesioną bezdźwięczną
* [ꞎ̬] jest spółgłoską boczną szczelinową retrofleksyjną dźwięczną

Allofony spółgłosek według ich położenia:
* Zachowanie spółgłosek w otoczeniu [ꞎ̬]:
** [n] → [ɳ]
** [t] → [ʈ]
** [d] → [ɖ]
** [tʼ] → [ʈʼ]
** [s] → [ʐ]
** [sʼ] → [ʂʼ]
** [r] → [ɻ]
* Zachowanie się /r/:
** nagłos: [ɼ̊]
** sąsiedztwo spółgłosek bezdźwięcznych i ejektywnych: [ɼ̊]
** sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych: [r]
** wygłos: [r]
* Zachowanie się /s/:
** sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych oraz między samogłoskami: [z]
** inne: [s]
* Zachowanie się /ʃ/:
** sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych oraz między samogłoskami: [ʒ]
** inne: [ʃ]
* Zachowanie się /ɬ/:
** sąsiedztwo spółgłosek dźwięcznych oraz między samogłoskami: [ɮ]
** inne: [ɬ]
* Zachowanie się /ɰl/:
** spółgłoska waha się między [ɰl], a [ʟ̞]
* Zachowanie się /ⱱ̊ʼ/:
** spółgłoska waha się między [ⱱ̊ʼ], a [fʼ]

==Upodobnienia spółgłoskowe==
W języku olseskim często dochodzi do nagłosowych zmian rdzenia. Najczęściej zachodzi lenicja. Dużo rzadziej występuję udźwięcznienia, ubezdźwięcznienia, czy ubezejektywnienia. Lenicja zachodzi m.in.: przy odmianie przymiotnika, czy przy słowotwórstwie.
===Lenicja===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Przed lenicją
!Po lenicji
|-
|p [[Plik:P_ols.png]]
|f [[Plik:F_ols.png]]
|-
|t [[Plik:T_ols.png]]
|s [[Plik:S_ols.png]]
|-
|k [[Plik:K_ols.png]]
|h [[Plik:H_ols.png]]
|-
|kü [[Plik:Kü_ols.png]]
|hü [[Plik:Hü_ols.png]]
|-
|f [[Plik:F_ols.png]]
|∅
|-
|s [[Plik:S_ols.png]]
|f [[Plik:F_ols.png]]
|-
|x [[Plik:S_ols.png]]
|s [[Plik:S_ols.png]] j [[Plik:J_ols.png]]
|-
|h [[Plik:H_ols.png]]
|x [[Plik:X_ols.png]] w [[Plik:W_ols.png]]
|-
|hü [[Plik:Hü_ols.png]]
|w [[Plik:W_ols.png]]
|-
|v [[Plik:V_ols.png]]
|∅
|-
|j [[Plik:J_ols.png]]
|∅
|-
|w [[Plik:W_ols.png]]
|∅
|-
|}
Uwagi:
* dwa warianty lenicji z ''x'' oraz ''h'' pochodzą ze zlania się dwu wcześniejszych lenicji
* '''∅''' oznacza usunięcie spółgłoski, poza zaimkami dzierżawczymi, gdyby wymuszało to rozziew dwóch samogłosek: nie <s>hasą̆ŏlux</s>, a hasą̆'''j'''ŏlux

=Zapis=
Oryginalnym zapisem język olseskiego jest pismo olseskie, jednak najczęściej zapisuje się go łacinką.
==Pismo olseskie==
Pismo olseskie jest pismem alfabetycznym i w znacznej mierze funkcyjnym (ang.: [[https://en.wikipedia.org/wiki/Featural_writing_system Featural writing system]]).

{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=6 | Samogłoski i dyftong
|-
! Łacinka
! Pismo olseskie
|-
! A
| [[Plik:A_ols.png]]
|-
! Á
| [[Plik:Á_ols.png]]
|-
! Ă
| [[Plik:Ă_ols.png]]
|-
! E
| [[Plik:E_ols.png]]
|-
! É
| [[Plik:É_ols.png]]
|-
! Ĕ
| [[Plik:Ĕ_ols.png]]
|-
! I
| [[Plik:I_ols.png]]
|-
! Í
| [[Plik:Í_ols.png]]
|-
! Ĭ
| [[Plik:Ĭ_ols.png]]
|-
! O
| [[Plik:O_ols.png]]
|-
! Ó
| [[Plik:Ó_ols.png]]
|-
! Ŏ
| [[Plik:Ŏ_ols.png]]
|-
! U
| [[Plik:U_ols.png]]
|-
! Ú
| [[Plik:Ú_ols.png]]
|-
! Ŭ
| [[Plik:Ŭ_ols.png]]
|-
! Y
| [[Plik:Y_ols.png]]
|-
! Ý
| [[Plik:Ý_ols.png]]
|-
! Y̆
| [[Plik:Y̆_ols.png]]
|-
! Ą
| [[Plik:Ą_ols.png]]
|-
! Ą́
| [[Plik:Ą́_ols.png]]
|-
! Ą̆
| [[Plik:Ą̆_ols.png]]
|-
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center"
!colspan=6 | Spółgłoski
|-
! Łacinka
! Pismo olseskie
|-
! M
| [[Plik:M_ols.png]]
|-
! N
| [[Plik:N_ols.png]]
|-
! P
| [[Plik:P_ols.png]]
|-
! T
| [[Plik:T_ols.png]]
|-
! K
| [[Plik:K_ols.png]]
|-
! Kü
| [[Plik:Kü_ols.png]]
|-
! B
| [[Plik:B_ols.png]]
|-
! D
| [[Plik:D_ols.png]]
|-
! G
| [[Plik:G_ols.png]]
|-
! Ṕ
| [[Plik:Ṕ_ols.png]]
|-
! T́
| [[Plik:T́_ols.png]]
|-
! Ḱ
| [[Plik:Ḱ_ols.png]]
|-
! F
| [[Plik:F_ols.png]]
|-
! S
| [[Plik:S_ols.png]]
|-
! X
| [[Plik:X_ols.png]]
|-
! H
| [[Plik:H_ols.png]]
|-
! Hü
| [[Plik:Hü_ols.png]]
|-
! F́
| [[Plik:F́_ols.png]]
|-
! Ś
| [[Plik:Ś_ols.png]]
|-
! R
| [[Plik:R_ols.png]]
|-
! L
| [[Plik:L_ols.png]]
|-
! Z
| [[Plik:Z_ols.png]]
|-
! Ł
| [[Plik:Ł_ols.png]]
|-
! V
| [[Plik:V_ols.png]]
|-
! J
| [[Plik:J_ols.png]]
|-
! W
| [[Plik:W_ols.png]]
|-
|}

'''Spacja''' [[Plik:SPA_ols.png]] 

==Łacinka==
W zapisie języka olseskiego alfabetem łacińskim wykorzystuje się następujące litery:
<center>
A Á Ă B D E É Ĕ F F́ G H HÜ I Í Ĭ J K Ḱ KÜ L Ł M N O Ó Ŏ P Ṕ R S Ś T T́ U Ú Ŭ V W X Y Ý Y̆ Z
 a á ă b d é ĕ f f́ g h hü i í ĭ j k ḱ kü l ł m n o ó ŏ p ṕ r s ś t ť u ú ŭ v w x y ý y̆ z
</center>

=Gramatyka=
==Czasownik==
W języku olseskim czasownik jest najbardziej rozbudowaną fleksyjnie częścią mowy. Odmienia się przez czasy, tryby, osoby (jednakowoż przez liczby) oraz przeczenie. Ponad to posiada formę bezokolicznika, formę rozkaźnikową oraz stronę bierną w czasie przeszłym. Odmiana przez czasy, osoby oraz przeczenie realizowana jest aglutynacyjnie, jednak większość trybów wyrażana jest partykułami. Przeczenia oraz osoby są ''doklejane'' w formie przedrostków, zaś czasy końcówek (przyrostków).
===Bezokolicznik===
Bezokolicznik w języku olseskim posiada trzy końcówki, od których często zależą dalsze odmiany czasownicze.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Bezokolicznik
| -á [[Plik:á_ols.png]]
| -ă [[Plik:ă_ols.png]]
| -a [[Plik:a_ols.png]]
|-
|}

===Czas===
Końcówki czasów posiadają trzy formy - zależne od akcentu rdzenia (dodaje się je po uprzednim usunięciu końcówki bezokolicznika). Głównymi zasadami, które kierują wyborem końcówki są:
* Jeżeli bezokolicznik jest pod akcentem akutowym (-á), to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu akutowego: six'''á''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] ''chwytać'', six'''í''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]] ''chwyta''
* Jeżeli nagłosowa sylaba rdzenia czasownika jest pod akcentem brewisowym, to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu akutowego: kl'''ă'''ka [[Plik:k_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''dać'', klăk'''í''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:í_ols.png]] ''daje''
* Jeżeli bezokolicznik jest pod akcentem brewisowym (-ă), to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu brewisowego: sup'''ă''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]] ''przejmować się'', sup'''ăs''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''przejmował(a) się''
* Jeżeli nagłosowa sylaba rdzenia czasownika jest pod akcentem akutowym, to czasownik przyjmuje końcówkę akcentu brewisowego: '''á'''bja [[Plik:á_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''szumieć'', ábj'''ăs''' [[Plik:á_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''szumiał(a)''
* Jeżeli cały rdzeń nie posiada ani akcentu akutowego, ani brewisowego, to czasownik przyjmuje końcówkę neutralną: k'''y'''d'''y'''l'''a''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''żegnać'', kydyl'''is''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''żegnał(a)''
* Jeżeli ani nagłos, ani wygłos rdzenia czasownika (w rdzeniach trój- i więcej sylabowych) nie jest pod akcentami akutowym, ani brewisowym, to czasownik przyjmuje końcówkę neutralną: h'''a'''síl'''a''' [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''bronić'', hasíl'''is''' [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''bronił(a)''
====Czas nieprzeszły====
Czas nieprzeszły używany jest do wyrażania zdarzeń i stanów nieprzeszłych, to jest teraźniejszych i przyszłych. Czas ten opisuje też prawdy naturalne.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Czas nieprzeszły
| -í [[Plik:í_ols.png]]
| -ă [[Plik:ă_ols.png]]
| -ą [[Plik:ą_ols.png]]
|-
|}

====Czas przeszły czynny====
Czas przeszły czynny wyraża czynności przeszłe dokonane i niedokonane, odpowiadające polskiej stronie czynnej. Można od niego tworzyć imiesłowy.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Czas przeszły czynny
| -ék [[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]]
| -ăs [[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| -is [[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
|}

====Czas przeszły bierny====
Czas przeszły bierny wyraża czynności przeszłe, odpowiadające polskiej stronie biernej. Jako jedyny tworzy (tylko) stronę bierną. Można od niego tworzyć imiesłowy.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Czas przeszły bierny
| -vá [[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
| -vă [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]]
| -jis [[Plik:j_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
|}

===Przeczenie===
Czasowniki olseskie posiadają także trzy formy przedrostków przeczących, zależnych od akcentu. W tym przypadku przedrostek przeczenie przyjmuje formę akcentu nagłosowej sylaby rdzenia czasownika.

{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Przeczenie
| í(r)- [[Plik:í_ols.png]]'''/'''[[Plik:í_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
| hüŏ(z)- [[Plik:hü_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]]'''/'''[[Plik:hü_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
| ha(z)- [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]'''/'''[[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|-
|}

* Przeczenie umieszcza się przed przedrostkiem osobowym (jeśli występuje): wymsá [[Plik:w_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] ''budzić się'', '''ha'''sewymsék [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]] ''nie obudziłeś się''
* Formę ze spółgłoską stosuje się, gdy rdzeń, bądź przyrostek osoby rozpoczyna się samogłoską: níta [[Plik:n_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''czcić'', í'''r'''anítvă [[Plik:í_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]] ''nie był czczony''

===Tryby===
Tryby w języku olseskim wyraża się poprzez analityczne konstrukcje, złożone z partykuły na początku zdania, oraz czasownika na końcu zdania. Wyjątek stanowi tryb rozkazujący, który tworzony jest poprzez usunięcie końcówki bezokolicznika. W olseskim występuje 9 trybów. Część z nich posiada dość wąskie użycie. Tradycyjnie do trybów zalicza się także wyznaczniki dokonaności czasownika.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Tryb
!Partykuła
|-
!Oznajmujący
|∅
|-
!Rozkazujący
|V:∅
|-
!Przypuszczający
|se [[Plik:S_ols.png]][[Plik:E_ols.png]] pąs [[Plik:P_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:S_ols.png]]
|-
!Proszący
|pa [[Plik:P_ols.png]][[Plik:A_ols.png]]
|-
!Nieświadka
|łop [[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:P_ols.png]]
|-
!Wielokrotny
|tis [[Plik:T_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:S_ols.png]]
|-
!Nawykowy
|ruf [[Plik:R_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:F_ols.png]]
|-
!Ciągły
|san [[Plik:S_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:N_ols.png]]
|-
!Dokonany
|xe [[Plik:X_ols.png]][[Plik:E_ols.png]]
|-
|}
====Tryb oznajmujący====
'''Tryb oznajmujący''' (indicativus) jest podstawową formą czasownika, wyraża myśli neutralne, obiektywne. W większości przypadków jest równoważny polskiemu trybowi oznajmującemu.
====Tryb rozkazujący====
'''Tryb rozkazujący''' (imperativus) wyraża rozkazy, nakazy. W części przypadków odpowiada polskiemu trybowi rozkazującemu. Imperativus jest tworzony poprzez usunięcie końcówki bezokolicznika.
====Tryb przypuszczający====
'''Tryb przypuszczający''' (conditionalis) wyraża przypuszczenia, wątpliwości, niezdecydowanie. W części przypadków odpowiada polskiemu trybowi przypuszczającemu. Conditionalis jest tworzony poprzez partykuły: '''se''' [[Plik:S_ols.png]][[Plik:E_ols.png]] (w czasie nieprzeszłym) oraz '''pąs''' [[Plik:P_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:S_ols.png]] (w czasie przeszłym czynnym i przeszłym biernym).
====Tryb proszący====
'''Tryb proszący''' (opativus) wyraża prośby, życzenia. W części przypadków odpowiada polskiemu trybowi przypuszczającemu, oraz złożeniom typu: ''proszę (o)...'', ''życzę ci...''. Opativus jest tworzony poprzez partykułę '''pa''' [[Plik:P_ols.png]][[Plik:A_ols.png]].
====Tryb nieświadka====
'''Tryb nieświadka''' (auditivus) wyraża myśli pochodzące z drugiej ręki, formułuje dystans mówiącego. Odpowiada polskim konstrukcjom typu: ''jakoby...'', ''rzekomo...'', ''ponoć...''. Auditivus jest tworzony poprzez partykułę '''łop''' [[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:P_ols.png]].
====Tryb wielokrotny====
'''Tryb wielokrotny''' (iterativus) wyraża krotności czynności, podkreśla ponadczasowość procesu. Odpowiada polskim czasownikom wielokrotnym oraz konstrukcjom typu: ''na pewno...''. Iterativus jest tworzony poprzez partykułę '''tis''' [[Plik:T_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:S_ols.png]].
====Tryb nawykowy====
'''Tryb nawykowy''' (usitativus) podkreśla przyzwyczajenia i nawyki mówcy. W przypadku czasowników vă boleć (osobie mówiącej) oraz xísá boleć (osobie o której się mówi) użycie trybu nawykowego podkreśla, że jest to ból spowodowany przez długo trwającą chorobę. Odpowiada angielskiej konstrukcji ''used to'', oraz polskim wyrażeniom typu: ''nawykłem...'', ''jestem przyzwyczajonym do...''. Usitativus jest tworzony poprzez partykułę '''ruf''' [[Plik:R_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:F_ols.png]].
====Tryb ciągły====
'''Tryb ciągły''' (progressivus) podkreśla czynności w chwili mówienia. Stosowany głównie w czasie nieprzeszłym, rzadziej w czasach przeszłych. Odpowiada w znacznej części angielskim czasownikom continuous oraz formom niedokonanym polskich czasowników. Progressivus jest tworzony poprzez partykułę '''san''' [[Plik:S_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:N_ols.png]].
====Tryb dokonany====
'''Tryb dokonany''' (perfectivus) podkreśla dokonaność czasownika, mówi o czynnościach skończonych, przerwanych. Stosowany głównie w czasach przeszłych. Odpowiada w znacznej części formom dokonanym polskich czasowników. Ponadto tryb dokonany może być stosowany razem z trybem rozkazującym - wtedy partykułę xe umieszcza się za czasownikiem. Zabieg ten wzmacnia wypowiedź, często stosowany jest w przekleństwach. Perfectivus jest tworzony poprzez partykułę '''xe''' [[Plik:X_ols.png]][[Plik:E_ols.png]].

===Imiesłów===
Imiesłowy w języku olseskim mogą być utworzone tylko od czasów przeszłych. Język olseski wyróżnia dwa rodzaje imiesłowów: czynny (pochodzący z czasu przeszłego czynnego) oraz bierny (z czasu przeszłego biernego).
====Imiesłów czynny====
Imiesłów czynny używany jest w odniesieniu do przedmiotu czynności, nazwy cechy odczasowniczej, rzadziej do czynności teraźniejszych. Ogólnie rzecz biorąc odpowiada polskim imiesłowom przymiotnikowym czynnym i biernym.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Imiesłów przeszły czynny
| -ék [[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]]
| -ăs [[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| -is [[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
|}
Imiesłowy czynne tworzy się poprzez dołączenie do formy przeszłej czynnej czasownika:
*przed samogłoskami: '''h-''' [[Plik:h_ols.png]]
*zaś spółgłoski nagłosu rdzenia podlegają procesowi lenicji
Przykłady: ''być'' '''ejba''' [[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] → hejbis [[Plik:h_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]], ''chwytać'' '''sixá''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] → fixék [[Plik:f_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]], ''przejmować się'' '''supă''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]] → fupăs [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]].

====Imiesłów bierny====
Imiesłów bierny obecnie służy jedynie do wyrażania form bezosobowych.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Akcent akutowy
!Akcent brewisowy
!Akcent neutralny
|-
!Imiesłów przeszły bierny
| -vá [[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
| -vă [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]]
| -jís [[Plik:j_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
|}
Imiesłowy bierne tworzy się poprzez dołączenie do formy przeszłej czynnej czasownika:
*przed samogłoskami: '''h-''' [[Plik:h_ols.png]]
*przed spółgłoskami: '''a-''' [[Plik:a_ols.png]] oraz spółgłoski nagłosu rdzenia podlegają procesowi lenicji
Warto zauważyć, że końcówka akcentu neutralnego przyjmuje formę ''-jís''. Jest to spowodowane dawnym ściągnięciem form złożonych czasów (a za tym i imiesłowów) przeszłych biernych. 
Przykłady:''być'' '''ejba''' [[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] → hejbjís [[Plik:h_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]], ''chwytać'' '''sixá''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] → afixvá [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]], ''przejmować się'' '''supă''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]] → afupvă [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]].

===Przedrostki osobowe===
Czasowniki olseskie domyślnie (to jest bez przedrostka osobowego) odpowiada trzeciej osobie liczby pojedynczej. Do odmienionego przez czasy czasownika można dodać dane zaimki, które pełnią tu funkcję przedrostka czasownika.

{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Osoba
!Liczba pojedyncza
!Liczba mnoga
!Liczba podwójna
!Liczba zbiorowa
|-
!1.
|ą(n)- [[Plik:ą_ols.png]]'''/'''[[Plik:ą_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
|są(n)- [[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]]'''/'''[[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] fu(n)- [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]]'''/'''[[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
|wo(j)- [[Plik:w_ols.png]][[Plik:o_ols.png]]'''/'''[[Plik:w_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|am- [[Plik:a_ols.png]][[Plik:m_ols.png]]
|-
!2.
|se(t)- [[Plik:s_ols.png]][[Plik:e_ols.png]]'''/'''[[Plik:s_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|sno(r)- [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]]'''/'''[[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
|sna(n)- [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]'''/'''[[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
| —
|-
!3.
|a(ť)- [[Plik:a_ols.png]]'''/'''[[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]] y(ḱ)- [[Plik:y_ols.png]]'''/'''[[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|aťe(n)- [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:e_ols.png]]'''/'''[[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] yḱe(n)- [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:e_ols.png]]'''/'''[[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
| —
| —
|-
|}

* Dwa przedrostki w pierwszej osobie liczby mnogiej rozróżniają my inkluzywne (z rozmówcą): ''są(n)-'' i my ekskluzywne (bez rozmówcy): ''fu(n)-''
* Dwa przedrostki w trzeciej osobie liczb pojedynczej i mnogiej rozróżniają rodzaj męski: ''a(ť)-'', ''aťe(n)-'' oraz żeński (w liczbie mnogiej używany do ogółu zbiorowości męsko-damskich): ''y(ḱ)-'', ''yḱe(n)-''
* Spółgłoska w nawiasie dodawana jest, jeżeli rdzeń czasownika rozpoczyna się samogłoską: ejba ''być'', sna'''n'''ejbą ''wy dwoje/dwie jesteście''
* Odmiana w liczbie podwójnej i zbiorowej jest ułomna - nie posiada wszystkich form osobowych

===Tabela koniugacyjna===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!width="120px"|Akcent akutowy
!width="120px"|Akcent brewisowy
!width="120px"|Akcent neutralny
|-
!style="text-align:left" |Bezokolicznik
| -á [[Plik:á_ols.png]]
| -ă [[Plik:ă_ols.png]]
| -a [[Plik:a_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Czas nieprzeszły
| -í [[Plik:í_ols.png]]
| -ă [[Plik:ă_ols.png]]
| -ą [[Plik:ą_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Czas przeszły czynny
| -ék [[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]]
| -ăs [[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| -is [[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Czas przeszły bierny
| -vá [[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
| -vă [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]]
| -jis [[Plik:j_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Przeczenie
| í(r)- [[Plik:í_ols.png]]'''/'''[[Plik:í_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
| hüŏ(z)- [[Plik:hü_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]]'''/'''[[Plik:hü_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
| ha(z)- [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]'''/'''[[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Imiesłów przeszły czynny
| -ék [[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]]
| -ăs [[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| -is [[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Imiesłów przeszły bierny
| -vá [[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
| -vă [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]]
| -jís [[Plik:j_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb rozkazujący
|colspan=3|-V:∅
|-
!style="text-align:left" |Tryb przypuszczający
|colspan=3|se [[Plik:S_ols.png]][[Plik:E_ols.png]] pąs [[Plik:P_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:S_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb proszący
|colspan=3|pa [[Plik:P_ols.png]][[Plik:A_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb nieświadka
|colspan=3|łop [[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:P_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb wielokrotny
|colspan=3|tis [[Plik:T_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:S_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb nawykowy
|colspan=3|ruf [[Plik:R_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:F_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb ciągły
|colspan=3|san [[Plik:S_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:N_ols.png]]
|-
!style="text-align:left" |Tryb dokonany
|colspan=3|xe [[Plik:X_ols.png]][[Plik:E_ols.png]]
|-
|}

==Rzeczownik==
Rzeczowniki w języku olseskim odmieniają się przez trzy przypadki, dwie liczby (szczątkowo dwie kolejne). Brak rozróżnienia rodzaju (poza rzeczownikami osobowymi, które rozróżniają płeć) i kategorii. Obecnie wyróżnia się dwie formy deklinacji: samogłoskowa i spółgłoskowa. Istnieje też mniejsza grupa rzeczowników odmieniana nieregularnie.
 Przypadki:
*Mianownik (nominativus) służy do określania podmiotu w zdaniu, może też wyrażać zawołania, acz niektóre rzeczowniki posiadają osobne formy wołacza, np.: '''pĕrt''' [[Plik:p_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:t_ols.png]] ''król'', '''pérti!''' [[Plik:p_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]] ''królu!''.
*Biernik (accusativus) służy do wyrażania dopełnień w zdaniu.
*Prepozycjonał (prepositionalis) służy do tworzenia wyrażeń przy- i poimkowych.
Liczby:
*Pojedyncza
*Mnoga
*Podwójna używana tylko w niektórych rzeczownikach, często posiada zmieniony rdzeń. Przez przypadki odmienia się tak jak liczba pojedyncza wg jednej z dwu regularnych deklinacji.
*Zbiorowa używana w jeszcze mniejszej liczbie rzeczowników, często posiada zmieniony rdzeń. Przez przypadki odmienia się tak jak liczba pojedyncza wg jednej z dwu regularnych deklinacji. Liczba zbiorowa określa ogólne, większe zbiory ludzi.
===Deklinacja===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!rowspan=2|
!colspan=2|Deklinacja samogłoskowa
!colspan=2|Deklinacja spółgłoskowa
|-
! width="80px"|Liczba pojedyncza
! width="80px"|Liczba mnoga
! width="80px"|Liczba pojedyncza
! width="80px"|Liczba mnoga
|-
!Mianownik
| V
| V:ą [[Plik:ą_ols.png]]
| C
| -ą [[Plik:ą_ols.png]]
|-
!Biernik
| -x [[Plik:x_ols.png]]
| V
| -ux [[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| -e [[Plik:e_ols.png]]
|-
!Perpozycjonał
| -b [[Plik:b_ols.png]]
| -z [[Plik:z_ols.png]]
| -a [[Plik:a_ols.png]]
| -ez [[Plik:e_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|-
|}

*V oznacza dowolną samogłoskę lub dyftong
*V:ą oznacza alternację dowolnej samogłoski lub dyftongu na '''ą''' [[Plik:ą_ols.png]]
*C oznacza dowolną spółgłoskę

====Deklinacje nieregularne====

===Lista słów z liczbą podwójną i/lub zbiorową===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Wyraz polski
!colspan=3|Wyraz olseski
|-
!
!Liczba pojedyncza
!Liczba podwójna
!Liczba zbiorowa
|-
!Ucho
|Kaz [[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|Kázhaz [[Plik:k_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]<ref>Reduplikacja</ref>
| —
|-
!Oko
|Lodz [[Plik:l_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|Lodza [[Plik:l_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| —
|-
!Sutek
|Partă [[Plik:p_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]]
|Părt [[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
| —
|-
!Ręka
|Porzó [[Plik:p_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]]
|Pŏrza [[Plik:p_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| —
|-
!Dłoń
|Tíza [[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
|Tĕz [[Plik:t_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
| —
|-
!Noga
|Kanoť [[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|Kăna [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| —
|-
!Kolano
|Poküep [[Plik:p_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:p_ols.png]]
|Păküa [[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| —
|-
!Stopa
|Objesá [[Plik:o_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
|Obés [[Plik:o_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| —
|-
!Serce
|Făma [[Plik:f_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]<ref>De facto liczba podwójna, forma stosowana jako liczba pojedyńcza</ref>
| —
| —
|-
!Człowiek
|Ejk [[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]]
|Ĕ [[Plik:Ĕ_ols.png]]
|Éjh [[Plik:É_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]]
|-
!Mężczyzna
|Troz [[Plik:t_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|Trŏ [[Plik:t_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]]
|Trosroz [[Plik:t_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]<ref>Reduplikacja</ref>
|-
!Kobieta
|Tyz [[Plik:t_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|Ty̆ [[Plik:t_ols.png]][[Plik:y̆_ols.png]]
|Tysy [[Plik:t_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:y_ols.png]]<ref>Reduplikacja</ref>
|-
|}

==Przymiotnik==
Przymiotnik w języku olseskim pełni formę polskich: przymiotnika i przysłówka. Ta część mowy zawsze stoi za wyrazem określanym. Jeżeli stoi za rzeczownikiem, lub zaimkiem jest przymiotnikiem, jeżeli za czasownikiem jest przysłówkiem. Przymiotniki nie odmieniają się ani przez przypadki, ani przez liczby, ale stopniują się. Przymiotniki mogą być zaprzeczane przedrostkiem '''łe-''' [[Plik:ł_ols.png]][[Plik:e_ols.png]]
===Stopniowanie===
Stopniowanie jest realizowane przez ''doklejanie'' przedrostków i przyrostków. Język olseski zna cztery różne stopnie:
* Stopień równy
* Stopień wyższy
* Stopień najwyższy
* Stopień ekwatywny, który wyraża taką samą intensywność cechy: safăg [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:g_ols.png]] ''dokładny'', ehtísafăgul [[Plik:e_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]] ''tak samo dokładny (jak)''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Stopień
!Końcówka
|-
!Równy
| -gs [[Plik:g_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
-g [[Plik:g_ols.png]] 
-ḱ [[Plik:ḱ_ols.png]] 
-ṕ [[Plik:ṕ_ols.png]] 
-ṕes [[Plik:ṕ_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
|-
!Wyższy
| -ul [[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]]
|-
!Najwyższy
| Reduplikacja + -ul [[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]]
|-
!Ekwatywny
| ehtí- [[Plik:e_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]] + -ul [[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]]
|}

*Reduplikacja podlega procesowi lenicji nagłosu: prugs [[Plik:p_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''duży'', ''wielki'', pru'''f'''rugsul [[Plik:p_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]] ''największy''.

==Zaimek==
Zaimki osobowe i dzierżawcze w języku olseskim odmieniają się przez trzy przypadki, od dwóch do czterech liczb, niektóre posiadają także rodzaje. Zaimki dzierżawcze w mianowniku mogą być dołączane są do nagłosu rzeczownika. Zaimki pytająco-nieokreślone odmieniają się przez przypadki. Pozostałe zaimki nie podlegają deklinacji, na przykład: '''e''' [[Plik:e_ols.png]] ''ten'', '''krág''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:g_ols.png]] ''tam'', '''inaw?''' [[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:?_ols.png]] ''gdzie?'', '''inus?''' [[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:?_ols.png]] ''kiedy?'', '''pesn''' [[Plik:p_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''nic'', '''vab''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:b_ols.png]] ''nigdy'', '''jeka''' [[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''zawsze'', '''hüŏm''' [[Plik:hü_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]] ''wszyscy''.
===Zaimek pytająco-nieokreślony===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
!Ktoś, kto?
!Coś, co?
|-
!Mianownik
|fú [[Plik:f_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]]
|łitł [[Plik:ł_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ł_ols.png]]
|-
!Biernik
|túx [[Plik:t_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
|fil [[Plik:f_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:l_ols.png]]
|-
!Prepozycjonał
|kútr [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
|tib [[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:b_ols.png]]
|-
|}
===Zaimek osobowy===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
! colspan=4|Mianownik
! colspan=4|Biernik
! colspan=4|Prepozycjonał
|-
! Osoba
! Liczba pojedyncza
! Liczba podwójna
! Liczba mnoga
! Liczba zbiorowa
! Liczba pojedyncza
! Liczba podwójna
! Liczba mnoga
! Liczba zbiorowa
! Liczba pojedyncza
! Liczba podwójna
! Liczba mnoga
! Liczba zbiorowa
|-
! 1.
| ą [[Plik:ą_ols.png]]
| woj [[Plik:w_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
| są [[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]] 
fun [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
| a [[Plik:a_ols.png]]
| únĕx [[Plik:ú_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| wójŏx [[Plik:w_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| sánĕx [[Plik:s_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]] 
fúnŏx [[Plik:f_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| ăx [[Plik:ă_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| una [[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| wója [[Plik:w_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| sana [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] 
funa [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| ă [[Plik:ă_ols.png]]
|-
! 2.
| set [[Plik:s_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
| sna [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| snor [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
| rowspan=4| —
| sétŏx [[Plik:s_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| snósnorŏx [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| snórŏx [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| rowspan=4| —
| seta [[Plik:s_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| snóra [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| snora [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| rowspan=4| —
|-
! 3. ''to''
| hit [[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
| rowspan=3| —
| hitĕm [[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]]
| hítŏx [[Plik:h_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| rowspan=3| —
| hitĕmŏx [[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| hita [[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| rowspan=3| —
| hitĕma [[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
|-
! 3. ''on''
| ať [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
| aťĕm [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]]
| aťŏx [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| aťĕmŏx [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| aťa [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| aťĕma [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
|-
! 3. ''ona''
| yḱ [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
| yḱĕm [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]]
| yḱŏx [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| yḱĕmŏx [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| yḱa [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| yḱĕma [[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
|-
|}

*Dwie formy w kolumnie 1. os. l. mn. odpowiadają my inkluzywnemu (z rozmówcą) — '''są''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]] oraz my ekskluzywnemu (bez rozmówcy) — '''fun''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]

===Zaimek dzierżawczy===
Zaimek dzierżawczy w mianowniku może być doklejany do nagłosu rzeczowników, co często wymusza lenicję tegoż.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
! colspan=4|Mianownik
! colspan=4|Biernik
! colspan=4|Prepozycjonał
|-
! Osoba
! Liczba pojedyncza
! Liczba podwójna
! Liczba mnoga
! Liczba zbiorowa
! Liczba pojedyncza
! Liczba podwójna
! Liczba mnoga
! Liczba zbiorowa
! Liczba pojedyncza
! Liczba podwójna
! Liczba mnoga
! Liczba zbiorowa
|-
! 1.
| hasą̆ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]]
| hasw [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
| hasą́ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą́_ols.png]] 
hasfu [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]]
| ana [[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| hás [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| hás [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| hás [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
hás [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| an [[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
| has [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| hás [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| hás [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
has [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| an [[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
|-
! 2.
| xaxet [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
| xahna [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]]
| xasnor [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
| rowspan=4| —
| xáx [[Plik:x_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| xah [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
| xás [[Plik:x_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| rowspan=4| —
| xax [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
| xah [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
| xas [[Plik:x_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]]
| rowspan=4| —
|-
! 3. ''to''
| hah [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
| rowspan=3| —
| hahit [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
| háh [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
| rowspan=3| —
| hah [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
| hah [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
| rowspan=3| —
| hah [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]]
|-
! 3. ''on''
| haj [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
| hajať [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
| háj [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
| haj [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
| haj [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
| haj [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|-
! 3. ''ona''
| haw [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
| hawyḱ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
| háw [[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
| haw [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
| haw [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
| haw [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
|-
|}

==Liczebnik==
Język olseski stosuje dwunastkowy system liczenia.
===Lista liczebników===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Zapis dziesiętny
!Zapis dwunastkowy
!Liczebnik główny
!Liczebnik porządkowy
|-
!0
!0
|hyv [[Plik:h_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:v_ols.png]]
|hyḱ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1
!1
|sí [[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|síḱ [[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!2
!2
|fo [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]]
|foḱ [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!3
!3
|küo [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]]
|küoḱ [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!4
!4
|savt [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|savť [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!5
!5
|edé [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]]
|edéḱ [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!6
!6
|af́á [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
|af́áḱ [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!7
!7
|waw [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
|wawḱ [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!8
!8
|krĭ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]] 
fosavt [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|krĭḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]] 
fosavť [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!9
!9
|xíx [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
|xíś [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ś_ols.png]]
|-
!10
!Δ<ref>Z powodu braku czcionek dla najnowszych [https://en.wikipedia.org/wiki/Duodecimal#Symbols>zapisów] systemu dwunastkowego, będę stosował symbol delty (Δ) dla dziesiątki oraz ety (E) dla jedenastki.</ref>
|vĕ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]] 
fojdé [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]]
|vĕḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]] 
fojdéḱ [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!11
!E
|húd [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]]
|húť [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!12
!10
|voj [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]] 
fof́á [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
|vojḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!13
!11
|voj-sí [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|voj-síḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!14
!12
|voj-fo [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]]
|voj-foḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!15
!13
|voj-küo [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]]
|voj-küoḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!16
!14
|voj-savt [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]] 
savtsavt [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|voj-savť [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!17
!15
|voj-edé [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]]
|voj-edéḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!18
!16
|voj-af́á [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
|voj-af́áḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!19
!17
|voj-waw [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]]
|voj-wawḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!20
!18
|voj-krĭ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]] 
voj-fosavt [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|voj-krĭḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!21
!19
|voj-xíx [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]]
|voj-xíś [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ś_ols.png]]
|-
!22
!1Δ
|voj-vĕ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]]
|voj-vĕḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!23
!1E
|voj-húd [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]]
|voj-húť [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!24
!20
|fovoj [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|fovojḱ [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!25
!21
|fovoj-sí [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|fovoj-síḱ [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!36
!30
|küovoj [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|küovojḱ [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!37
!31
|küovoj-sí [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|küovoj-síḱ [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!48
!40
|savtvoj [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|savtvojḱ [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!49
!41
|savtvoj-sí [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|savtvoj-síḱ [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!60
!50
|edévoj [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|edévojḱ [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!61
!51
|edévoj-sí [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|edévoj-síḱ [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!72
!60
|af́ávoj [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|af́ávojḱ [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!73
!61
|af́ávoj-sí [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|af́ávoj-síḱ [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!84
!70
|wawvoj [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|wawvojḱ [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!85
!71
|wawvoj-sí [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|wawvoj-síḱ [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!96
!80
|krĭvoj [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|krĭvojḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!97
!81
|krĭvoj-sí [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|krĭvoj-síḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!108
!90
|xíxvoj [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|xíxvojḱ [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!109
!91
|xíxvoj-sí [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|xíxvoj-síḱ [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!120
!Δ0
|vĕvoj [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|vĕvojḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!121
!Δ1
|vĕvoj-sí [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|vĕvoj-síḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!132
!E0
|húdvoj [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]]
|húdvojḱ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!133
!E1
|húdvoj-sí [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|húdvoj-síḱ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!144
!100
|kóz [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|kózḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!145
!101
|kóz-sí [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]]
|kóz-síḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!269
!1Δ5
|kóz-vĕvoj-edé [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]]
|kóz-vĕvoj-edéḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!288
!200
|fokóz [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|fokózḱ [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!432
!300
|küokóz [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|küokózḱ [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!576
!400
|savtkóz [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|savtkózḱ [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!720
!500
|edékóz [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|edékózḱ [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!864
!600
|af́ákóz [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|af́ákózḱ [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1000
!6E4
|af́ákóz-húdvoj-savt [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|af́ákóz-húdvoj-savť [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!1008
!700
|wawkóz [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|wawkózḱ [[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1152
!800
|krĭkóz [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|krĭkózḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1296
!900
|xíxkóz [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|xíxkózḱ [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1440
!Δ00
|vĕkóz [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|vĕkózḱ [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1584
!E00
|húdkóz [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]]
|húdkózḱ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!1728
!1000
|kyrá [[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
|kyráḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!2000
!11Δ8
|kyrá-kóz-vĕvoj-krĭ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]]
|kyrá-kóz-vĕvoj-krĭḱ [[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!10.000
!5954
|edékyrá-xíxkóz-edévoj-savt [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:t_ols.png]]
|edékyrá-xíxkóz-edévoj-savť [[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!20.736
!10.000
|tydár [[Plik:t_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
|tydárḱ [[Plik:t_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
!248.832
!100.000
|fízan [[Plik:f_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]]
|fízanť [[Plik:f_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]]
|-
!2.985.984
!1.000.000
|húsbar [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:r_ols.png]]
|húsbarḱ [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]
|-
|}

*Liczebniki 8, 10 oraz 12 posiadają dwie formy, przy czym pierwsza jest oficjalna, druga mniej oficjalna, stosowana w codziennych rachunkach
====Stopniowanie====
Porządkowe liczebniki olseskie można stopniować, tak samo jak przymiotniki. Przyjmują te same przed- i przyrostki, na przykład liczebnik ''pierwszy'' '''síḱ''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]: ''bardziej pierwszy'' '''síḱul''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]], ''najbardziej pierwszy'' '''sísíḱul''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]], ''tak samo pierwszy'' '''ehtísíḱul''' [[Plik:e_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]]. Z powodu zakresu użycia stopień wyższy i najwyższy są w zasadzie nie używane w języku mówionym, czasami można je spotkać w języku pisanym. Stosowany jest stopień ekwatywny, szczególnie w odniesieniu do porównań oraz ''zajmowania miejsc ex æquo'': '''ehtífoḱul''' [[Plik:e_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]] ''ex æquo na drugim (miejscu)''.

==Przyimek==
Przyimki w języku olseskim prawie zawsze łączą się z trzecim przypadkiem - prepozycjonałem (niekiedy łączą się z biernikiem, jest to jednak bardzo ograniczona grupa, głównie odnosząca się do wyrażeń, niźli przyimków jako takich). Język ten precyzyjniej niż języki indoeuropejskie określa przyimki miejsca od czasu. Wymienia się trzy grupy przyimków:
*Przyimki miejsca: '''á''' [[Plik:á_ols.png]] ''do, ku, w stronę'', '''hüan''' [[Plik:hü_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] ''na'', '''ág''' [[Plik:á_ols.png]][[Plik:g_ols.png]] ''nad'', '''sadár''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] ''obok (nie styka się)'', '''tŭd''' [[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŭ_ols.png]][[Plik:d_ols.png]] ''pod'', '''fuls''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''przed'', '''fál''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:l_ols.png]] ''przez'', '''íto''' [[Plik:í_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:o_ols.png]] ''przy (styka się)'', '''un''' [[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] ''w'', '''kis''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] ''pośród'', '''ŏh''' [[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:h_ols.png]] ''z'', '''syn''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] ''za'', '''tegó''' [[Plik:t_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]] ''na przeciw''.
*Przyimki czasu: '''loťár''' [[Plik:l_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] ''na końcu'', '''rojár''' [[Plik:r_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] ''na początku'', '''tedá''' [[Plik:t_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] ''po'', '''físka''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''przed'', '''áltár''' [[Plik:á_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] ''podczas'', '''flyn''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] ''o''.
*Przyimki pozostałe: '''fund''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:d_ols.png]] ''dla'', '''óf́a''' [[Plik:ó_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''przeciw'', '''vĕ''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]] ''z (czegoś zrobione, złożone)'', '''psăl''' [[Plik:p_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:l_ols.png]] ''z'', '''uṕ''' [[Plik:u_ols.png]][[Plik:ṕ_ols.png]] ''bez'', '''kjá''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] ''od'', '''fĭl''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:l_ols.png]] ''przez (przyczyna)''.

=Słowotwórstwo=
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! Kategoria
! Przedrostek
! Przyrostek
! width=150| Lenicja
! Przykład
! width=250| Uwagi
|-
!Narodowości
| —
| '''-e''' [[Plik:E_ols.png]] 
'''-i''' [[Plik:I_ols.png]] 
'''-ani''' [[Plik:A_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:I_ols.png]] 
'''-ăni''' [[Plik:ă_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:I_ols.png]] 
| Czasami; dt. gł. narodowości Wschodu [[Kyon|Kyonu]]
| ''Olsowie'' Oł'''e''' [[Plik:O_ols.png]][[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:E_ols.png]] 
''Szomemowie'' Xomĕm'''i''' [[Plik:X_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:M_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:M_ols.png]][[Plik:I_ols.png]] 
''Rubanowie'' Rub'''ani''' [[Plik:R_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:B_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:I_ols.png]] 
''Kuokpowie'' '''Hü'''okp'''ăni''' [[Plik:Hü_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:I_ols.png]] 
| —
|-
!Ojcowizno<ref>Miejsce pochodzenia człowieka</ref>
| —
| '''y̆''' [[Plik:y̆_ols.png]] 
| Czasami; dt. gł. miejsc na Wschodzie [[Kyon|Kyonu]]
| ''Tjaanczyk'' Tjăn'''y̆''' [[Plik:T_ols.png]][[Plik:J_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:y̆_ols.png]]
| —
|-
!Państwa
| —
| '''-e''' [[Plik:e_ols.png]] 
| Brak
| ''Olsenia'' Oł'''e''' [[Plik:O_ols.png]][[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:E_ols.png]] 
''Rubania'' Rub'''e''' [[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:E_ols.png]] 
| —
|-
!Osoby
| —
| '''-a''' [[Plik:a_ols.png]] 
'''-e''' [[Plik:e_ols.png]] 
'''-i''' [[Plik:i_ols.png]] 
'''-ą̆''' [[Plik:ą̆_ols.png]] 
'''-ad''' [[Plik:a_ols.png]][[Plik:d_ols.png]] 
'''-ąg''' [[Plik:ą_ols.png]][[Plik:g_ols.png]] 
'''-b''' [[Plik:b_ols.png]] 
| Czasami
| ''sekretarz, minister'' habúptomek'''a''' [[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] 
''winowajca'' sŏr'''e''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:e_ols.png]] 
''wolny (człowiek)'' '''f'''sy̆g'''i''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:y̆_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:i_ols.png]] 
''pasterz, pastuch'' hüanez'''ą̆''' [[Plik:hü_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]] 
''kucharz'' á'''s'''igv'''ad''' [[Plik:á_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:d_ols.png]] 
''chrześcijanin'' áváptism'''ąg''' [[Plik:á_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:g_ols.png]] 
''wyznawca'' jokŏr'''b''' [[Plik:j_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:b_ols.png]] 
| '''1.''' Ta kategoria jest bardzo szeroka, dotyczy zarówno nazw wykonawców czynności, zawodów, przywar i td. 
'''2.''' Kategoria osób jest bardzo plastyczna, może być urabiana od rzeczowników (sŏre), wyrazów zapożyczonych (habúptomeka), przymiotników (fsy̆gi), czy rzeczowników odczasownikowych (ásigvad, z '''tigva''' ''gotować''). W przypadku tych dwu ostatnich '''bardzo często''' występuje nagłosowa lenicja.
|-
! Źwierzęta
| —
|
*męskie: 
'''-a''' [[Plik:a_ols.png]] 
'''-j''' [[Plik:j_ols.png]] 
'''-r''' [[Plik:r_ols.png]] 
*żeńskie: 
'''-s''' [[Plik:s_ols.png]] 
'''-v''' [[Plik:v_ols.png]] 
| Brak
| ''świnia'' kam'''a''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] / kam'''s''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
''żyrafa'' féḱi'''j''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:j_ols.png]] / féḱi'''s''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
''lew workowaty'' vilĕ'''r''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] / vilĕ'''s''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
''jeleń olbrzymi, renifer'' kórd'''a''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] / kórda'''v''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:v_ols.png]] 
| '''1.''' W przypadku końcówki '''-a''' [[Plik:a_ols.png]] mogą występować warianty toniczno-akcentowe, tj.: '''-á''' [[Plik:á_ols.png]] (''bóbr olbrzymi'' furynj'''á''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]) '''-ă''' [[Plik:ă_ols.png]] (''wielbłądozwierz'' trútl'''ă''' [[Plik:t_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]]). 
'''2.''' Rozróżnienie rodzaju męskiego i żeńskiego jest zabiegiem dość archaicznym, obecnie obie formy są stosowane zamiennie.
|-
! Rzeczowniki odczasownikowe
| '''á-''' [[Plik:á_ols.png]] 
'''ab-''' [[Plik:a_ols.png]][[Plik:b_ols.png]] 
'''af-''' [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]] 
'''hé-''' [[Plik:h_ols.png]][[Plik:é_ols.png]] 
|'''-ín''' [[Plik:í_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] 
| Często, 
dt. gł. przedrostków 
nigdy jednak niedt. '''hé-'''
| ''wstydzić się'' '''s'''nóha [[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] → '''á'''fnóh [[Plik:á_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:h_ols.png]] ''wstyd'' 
''kłamać'' '''x'''éza [[Plik:x_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] → '''ab'''séz [[Plik:a_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:z_ols.png]] ''kłamstwo'' 
''pisać'' kámna [[Plik:k_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] → '''af'''hám [[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:m_ols.png]] ''pismo'' 
''odpoczywać'' pą̆ra [[Plik:p_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] → '''hé'''pą̆r [[Plik:h_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:p_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] ''odpoczynek'' 
''żyć'' janvá [[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] → janv'''ín''' [[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] ''życie'' 
| Przy tworzeniu rzeczowników odczasownikowych, poza dodaniem odpowiedniego przed- lub przyrostka należy usunąć końcówkę bezokolicznika.
|-
! Rzeczowniki odprzymiotnikowe
| —
| —
| Często
| —
| Przy tworzeniu rzeczowników odprzymiotnikowych należy usunąć końcówkę przymiotnika. Często pojawiają się nieregularne wzrostki, pozostałość wyrównywania harmonii: 
'''-el-''' [[Plik:e_ols.png]][[Plik:l_ols.png]], '''-ex-''' [[Plik:e_ols.png]][[Plik:x_ols.png]], '''-or-''' [[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]], '''-ur-''' [[Plik:u_ols.png]][[Plik:r_ols.png]], '''-ať-''' [[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]], '''-iḱ-''' [[Plik:i_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]]. 
|-
! Czasowniki odrzeczownikowe
| '''for-''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]] 
'''küa-''' [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] 
'''vo-''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]] 
| '''-a''' [[Plik:a_ols.png]]
| Brak
| ''wiatr'' xís [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] → '''for'''xís'''a''' [[Plik:f_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''wiać (wiatr)'' 
''miasto'' krug [[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:g_ols.png]] → '''küa'''krug'''a''' [[Plik:kü_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''osiedlać się, zasiedlać'' 
''krew'' hązan [[Plik:h_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] → '''vo'''hązan'''a''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] ''krwawić''
| Przy tworzeniu czasowników odrzeczownikowych należy dodać zarówno jeden z trzech przedrostków, jak i dodać końcówkę bezokolicznika.
|-
|}

=Składnia=
Szykiem wyrazów w mowie Olsów jest SOV (Subject Object Verb). Przymiotniki są umieszczane za rzeczownikiem, który określają. Jeżeli przymiotnik umieszczony jest za czasownikiem, wtedy pełni funkcję przysłówka. Inne określenia czasownika, tj. okoliczniki znajdują się albo na początku zdania, albo rzadziej za czasownikiem. Niektóre części koniugacji czasownika, w formie partykuł, są umieszczane na początku zdania.
==Konstrukcje==
===Konstrukcja ''kazać, nakazywać''===
Język olseski nie zna czasownika ''kazać, nakazać''. W zamian tego stosuje się specjalną konstrukcję, z użyciem trybu rozkazującego. Konstrukcja ta pojawiła się w bajce Owca i konie: pl. ''co człowiek nakazuje robić koniom'', ol. '''łitł ejk rére hók''' [[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:Ł_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:J_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:É_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:H_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:K_ols.png]] [co człowiek koń-A.pl. robić-imp.]. Aby zabronić (zakazać) czegoś, czasownik przyjmuje formę przeczącą.

{| class="wikitable"
!colspan=3|Kazać, nakazać
|-
|podmiot (niekonieczny)
|dopełnienie w bierniku
|czasownik w trybie rozkazującym
|-
|}
{| class="wikitable"
!colspan=3|Zakazać
|-
|podmiot (niekonieczny)
|dopełnienie w bierniku
|zaprzeczony czasownik w trybie rozkazującym
|-
|}

===Konstrukcja dzierżawcza===
W celu wyrażenia posiadania czegoś stosuje się albo zaimki dzierżawcze, doklejane do rzeczownika, albo poniższą konstrukcję z wokółimkiem '''fyl...ky''' [[Plik:F_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]], np.: Fyl Edé-Pamorą'''x''' Ky Affănzą
{| class="wikitable"
!colspan=2|Konstrukcja dzieżawcza
|-
!<center>'''fyl...ky''' [[Plik:F_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]]</center>
|Rzeczownik w bierniku
|-
|}

===Konstrukcja celownicza===
Czasami, w celu odróżnienia dopełnienia używa się zamiast typowego biernika konstrukcję z wokółimkiem '''so...vyf''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:f_ols.png]].
 Na przykład: ''klăka edar'''ux''''' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]] (dać psa), a ''klăka so edar'''ux''' vyf'' [[Plik:k_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:f_ols.png]] (dać psu).
{| class="wikitable"
!colspan=2|Konstrukcja dzieżawcza
|-
!<center>'''so...vyf''' [[Plik:s_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:f_ols.png]]</center>
|Rzeczownik w bierniku
|-
|}

===Konstrukcja nadporównawcza===
W przypadku porównań typu ''[[Świątynia Świątyń|Świątynia Świątyń]]'', ''mędrzec nad mędrcami'' i td. używa się spójki '''ul''' [[Plik:U_ols.png]][[Plik:L_ols.png]] między oboma członami: Pvi Ul Pvi, vałtari ul vałtari. Oba rzeczowniki są w podstawowej formie (mianownik w liczbie pojedyńczej).
{| class="wikitable"
!colspan=2|Konstrukcja nadporównawcza
|-
!<center>...'''ul'''... 
[[Plik:U_ols.png]][[Plik:L_ols.png]]</center>
|Rzeczowniki w mianowniku l. pojedyńczej
|-
|}

===Konstrukcje trybowe===
*Użycie '''trybu nawykowego''' w przypadku czasowników '''vă''' [[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]] ''boleć (osobie mówiącej)'' oraz '''xísá''' [[Plik:x_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:á_ols.png]] ''boleć (osobie o której się mówi)'' podkreśla, że jest to ból spowodowany przez długo trwającą chorobę.
*'''Tryb dokonany''' może być stosowany razem z trybem rozkazującym - wtedy partykułę '''xe''' [[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]] umieszcza się za czasownikiem. Zabieg ten wzmacnia wypowiedź, często stosowany jest w przekleństwach.

=Przykładowe teksty=
{|class=wikitable
|-
!style="text-align: center;" width="350px"|Tekst olseski
!style="text-align: center;" width="250px"|Tekst olseski łacinką
!style="text-align: center;" width="150px"|Tekst polski
|-
| [[Plik:Owca_i_konie_ols.png|500px]]
|'''''Aťá ny rérą''''' 
Aťá huan símyla, in oxpŏs huŏfjŏgék, xe rére sagis: san síḱ rér ogax sokyk fásăs, san foḱ atăx prugs iťék, ny san kuoḱ ejkux atis hárg. Xe aťá á rérez pănzék: „Ruf ígsax ąvă, iną sagą, litl ejk rére hók.” Xe rérą prendék: „Aťá két, ruf ígsa fuvă infu san sagą ina tis ejk-ejk setoxpŏx kază, yk klánux fund aťa. Ny aťá oxpŏx huŏfjŏgí.” Inyḱ xe aťá hítox kétăs xe oxpŏ fál tătez fólăs.
|'''''Owca i konie''''' (A. Schleicher) - olseski w wersji 3.0 
Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie; jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę.
|-
|[[Plik:K_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]] 
[[Plik:T_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:D_ols.png]][[Plik:Á_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:B_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:Ḱ_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:F́_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:É_ols.png]][[Plik:B_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:X_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:Á_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:J_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:F́_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:Y_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:G_ols.png]][[Plik:J_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:Z_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:X_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:G_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:._ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] [[Plik:T_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:O_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:M_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:X_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:._ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:K_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:X_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:G_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:F_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:H_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:H_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] [[Plik:T_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:Ą_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:ŭ_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:Y_ols.png]][[Plik:K_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:F_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:Z_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:X_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:V_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:S_ols.png]][[Plik:U_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:J_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:V_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:N_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:H_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]][[Plik:R_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:D_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:Ó_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:B_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:N_ols.png]][[Plik:Y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:F_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:Z_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:Z_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:X_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:I_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:E_ols.png]][[Plik:D_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:ý_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:ý_ols.png]][[Plik:F_ols.png]][[Plik:J_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:B_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:A_ols.png]][[Plik:T_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:._ols.png]][[Plik:._ols.png]][[Plik:._ols.png]] 
|'''''Kóną''''' 
Tedá slósab sokyḱ óf́a sitéb, 
xe kóną á jef́ipa tilosis, 
yk pą̆ra ny kágjazux túg sóstra. 
Tis snor kitĕmŏx epą. 
Kónax túg e fróht ąhuránis, 
takár ątŭték, 
yk afŏztíx vit, 
sul áltár janvína hépą̆r tedá slósab 
ny fezepázexpite tedá týtýfjab tatí... 
|'''''Kraby''''' (J. Kaczmarski) 
Po ciężkiej walce z żywiołem 
kraby wypełzły na brzeg, 
aby odpocząć i zażyć odrobiny ciepła. 
Wy je zjadacie. 
Wrzuciłem tych parę krabów spowrotem, 
gdyż chciałem, 
aby zachowały wiarę, 
że istnieje w życiu odpoczynek po walce i 
szczęście po cierpieniu...
|-
|[[Plik:L_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:L_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:?_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŭ_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:hü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:ś_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:a_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ł_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]] 
[[Plik:ą_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ś_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:y̆_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ą̆_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŭ_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:hü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:f́_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:ĭ_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŭ_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:S_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:hü_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:._ols.png]][[Plik:._ols.png]][[Plik:._ols.png]] 
[[Plik:h_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:kü_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]] 
[[Plik:n_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:hü_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:._ols.png]] 
[[Plik:n_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ṕ_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:n_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ł_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:ḱ_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:ŏ_ols.png]][[Plik:g_ols.png]][[Plik:é_ols.png]][[Plik:k_ols.png]] 
[[Plik:kü_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:n_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:x_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:ą́_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:t_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:ť_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:ý_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:s_ols.png]] 
[[Plik:n_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:v_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:m_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:f_ols.png]][[Plik:ł_ols.png]][[Plik:a_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:d_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ł_ols.png]][[Plik:i_ols.png]][[Plik:ł_ols.png]][[Plik:i_ols.png]] 
[[Plik:s_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:o_ols.png]][[Plik:w_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ú_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ĕ_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:ó_ols.png]][[Plik:h_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:s_ols.png]][[Plik:y_ols.png]][[Plik:r_ols.png]][[Plik:á_ols.png]][[Plik:._ols.png]] 
[[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]] 
[[Plik:p_ols.png]][[Plik:ă_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:z_ols.png]][[Plik:,_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:l_ols.png]][[Plik:í_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:k_ols.png]][[Plik:u_ols.png]][[Plik:x_ols.png]][[Plik:SPA_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:n_ols.png]][[Plik:e_ols.png]][[Plik:j_ols.png]][[Plik:b_ols.png]][[Plik:ą_ols.png]][[Plik:?_ols.png]] 
|'''''Lulí set ejkux ejbą?''''' 
Hfót e setŭtí sétŏx ąhüoḱą 
Hin xe oz Ikúśa ąrjanis 
Af́e ne fłándox res wojanék 
Ą ejkux e snotis 
Tis alaśťis, tis afy̆sék, tis aküăsék küoxyn 
Hasą̆xnékux aťínsăs, vărg tis awazis jeka 
Hfót e setŭtí sétŏx ąhüoḱą 
Hin aťŏx ág kuťvĕb ąnef́küĭjis 
Hfót e setŭtí sétŏx ąhüoḱą 
Hin aťŏx á vinób... 
Hin tis rojár wowazküenis sĕhan 
Ny xe aťŏx ątánzék hüeť. 

Ny ať vaṕes e aťejbis 
Ny lodzax vałterḱ e afjŏgék 
Küit xe fef lodzax e ąvahótis 
Ny xe ať á kuťvĕb yzávis 
Xe voz fyl hajaťămzą́x ky ąnisasăs 
Tis hajaťlodzax e ąsýnfăs 
Ny vakafúmis un fłándox e odí łiłi 
Sul hową únĕx snóhă syrá. 

Pănz, ą ejkux ejbą 
Pănz, lulí ejkux ąnejbą? 
|'''''Ty człowiek jesteś?''''' (Lao Che) 
Jeśli chcesz to Ci opowiem 
Jak się w Boga pobawiłem 
Otóż szliśmy lasem 
Ja tego człowieka prowadziłem 
On kluczył, milczał, po trzykroć upadał 
Znał me zamiary, jednak zawsze wstawał 
Jeśli chcesz to Ci opowiem 
Jak Go nad dołem pochyliłem 
Jeśli chcesz to ci opowiem 
Jak Mu w potylicę... 
Jak to wpierw postaliśmy obaj chwile 
A chwile później to już Go zabiłem. 

A taki był piękny 
I takie mądre miał oczy 
Potem to już te oczy zgasiłem 
A On w dół się stoczył 
Tył Jego głowy wybrałem, 
tych Jego oczu się bałem 
A teraz echo w tym lesie szydzi 
Ze ziemia nosić mnie się wstydzi. 

Powiedz, ja człowiek jestem 
Powiedz, czy ja człowiek jestem? 
|-
|[[Plik:E_ols.png]][[Plik:V_ols.png]][[Plik:P_ols.png]][[Plik:á_ols.png]]
[[Plik:L%27estaca_OLS.png]]
|'''''Evpá''''' <ref>W tekście olseskim, w przeciwieństwie do wersji A. Rurarz, a podobnie jak w oryginale Ll. Llacha mamy ''pal'', a nie ''mur'' (jak u Kaczmarskiego).</ref>
Siset ty̆rŏḱ únĕx pănzék 
Vsa ejbą, un văbab amwazküenis 
Jus fénix fyl húfax ky amkéwątăs 
Ny abábjín fyl hútĕ ky łertis 
Apănzék: lulí evpáx hasesaga 
Evpá e hüŏmux kĕhüí 
Jus hazamhasílą 
Ăx toḱágux piṕes inadĭją 
Jus amjemą, evpá sewí 
Izi snóma xotimṕ ítíbă 
Komą́ sewí, sewí, sewí 
Fríka hítŏx hazyzŭldą 
Hf́ót hójt sejemą łibg 
Ny krág ąjemą łibg 
Komą́ sewí, sewí, sewí 
Ny fsy̆x piṕes amejbą. 
|'''''L’estaca (Pal)''''' (Ll. Llach, wg tłumaczenia Agnieszki Rurarz) 
Stary Sizet kiedyś mówił mi - 
staliśmy w bramie, był świt, 
gdyśmy czekali na słońca wschód 
i samochodów rósł szum. 
Mówił: czy muru nie widzisz? 
Wszystkich nas trzyma ten mur 
Gdy nie będziemy bronić się 
Zagrodzi nam każdą z dróg 
Gdy uderzymy, runie mur 
Nie może przecież wiecznie trwać 
Na pewno runie, runie, runie 
Nie pozostanie po nim ślad 
Jeśli uderzysz mocno tu 
A ja uderzę mocno tam 
Na pewno runie, runie, runie 
I wolny będzie każdy z nas 
|-
| [[Plik:Źwierzęta_ols.png|500px]]
|'''Féḱij''' (Giraffa camelopardalis) resafux kjá vą̆nküa féḱ ejbą. Hit un Áfrikeb janví. [[Plik:Fékij ols.mp3]] 
'''Łírda''' (Acinonyx) łetux fyl resafux jĭmibabeṕ ky kjá vą̆nküa sĕrḱ (Felidae) ejbą. Tixĭz e un Áfrikeb ny un Ásjeb janví. [[Plik:Łírda_ols.mp3]] 
'''Kórda''' (Rangifer tarandus) resafux kofŏṕes kjá vą̆nküa kórdaḱ (Cervidae) ejbą. Hit tysth un anihowa (lef́égs un kobib hḱysyn un Sverigeb janví). [[Plik:Kórda_ols.mp3]] 
'''Idýr''' (Capreolus) łetux fyl resafux kofŏṕes ky kjá vą̆nküa kórdaḱ (Cervidae) ejbą. Hit tysth un Kaxúbeb janví. [[Plik:Idýr_ols.mp3]] 
|'''Żirafa''' (Giraffa camelopardalis) – to je wiôldżi susk z rodzëznë żirafòwatëch. Òna żëjë w Africe. 
'''Gepard''' (Acinonyx) - to je szlach rabùsznëch susków z rodzëznë kòtowatëch (Felidae). Ten zwiérz żëje w Africe i Azje. 
'''Renifer''' (Rangifer tarandus) – to je lądowi susk z rodzëznë jeléniowatëch (Cervidae). Òn żëje m. jin. w tundrze - dalek na nordze np. w Szwedzce. 
'''Sarna''' (Capreolus) – to je szlach lądowëch susków z rodzëznë jeléniowatëch (Cervidae). Òna żëje m. jin. na Kaszëbach. 
|-
|}

=Słownik i lekcje języka=
[[Słownik języka olseskiego]] z lekcjami języka.

=Wzajemne zrozumienie z językami regionu=
Tabela przedstawia wzajemne zrozumienie języka olseskiego z językami Wschodu Kyonu, w odniesieniu do języka polskiego.

{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Język
!Stopień zrozumienia
|-
![[Język rubański|rubański]]
|polski i czeski 
W powolnej mowie raczej zrozumiały, sporo zapożyczeń olseskich.
|-
![[Język północnorubański|północnorubański]]
|polski i słoweński 
Zrozumiały w bardzo ograniczonym stopniu, północnorubański posiada sporo słownictwa nieobecnego w olseskim.
|-
![[Języki felżyckie|felżyckie]]
|polski i rosyjski
Bardziej zrozumiały od północnorubańskiego.
|-
![[Język tambimski|tambimski]]
|polski i rumuński
Wspólne pojedyńcze słowa, liczne zapożyczenia olseskie.
|-
![[Język szyszeński|szyszeński]]
|polski i niemiecki
Wspólne pojedyńcze słowa, mocno odmienna gramatyka.
|-
![[Język ptykpyjski| ptykpyjski]]
|polski i portugalski
Wspólne pojedyńcze słowa dotyczące niecodziennych czynności, mocno odmienna gramatyka.
|-
![[Język orański|orański]]
|polski i węgierski
Raczej niezrozumiały, poza zapożyczonymi słowami.
|-
![[Język szomemski|szomemski]]
|polski i węgierski
Raczej niezrozumiały, poza zapożyczonymi słowami.
|-
![[Język_kauradzki|kauradzki]]
|polski i mongolski
Niezrozumiały, mogą trafić się podobno brzmiące słowa.
|-
![[Język_fylski|fylski]]
|polski i mongolski
Niezrozumiały, mogą trafić się podobno brzmiące słowa.
|-
![[Język_ajdyniriański|ajdyniriański]]
|polski i arabski
Niezrozumiały, istnieją wspólne zapożyczenia.
|-
![[Język tarejski|tarejski]]
|polski i arabski
Niezrozumiały, istnieją wspólne zapożyczenia.
|-
|}
=Język olseski w prawdziwym świecie=
Doktor Rafał Sidorowicz z Uniwersytetu Szczecińskiego w artykule pod tytułem „Conlangi i Conlangerzy: o językotwórstwie w Internecie”, opublikowanym w „Dyskursach trzeciego tysiąclecia. 4” - Szczecin, 2020.<ref>https://bibliografia.bg.szczecin.pl/Works/Details/27795</ref> <ref>https://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=2684.msg93795</ref> wspomniał o języku olseskim:
{| class="wikitable"
|-
| ''Do najciekawszych projektów należą te sukcesywnie pozwijane i dyskutowane na forum. Z interesujących projektów można tu wymienić język olseski (tworzony od 2015 r.), sztuczny język ojczysty Olsesów, żyjących w powołanym wspólnie przez conlangerów nierzeczywistym świecie Kyon. Jest to język aglutynacyjno-analityczno-fleksyjny z rozbudowanym słownikiem obejmującym już ponad 900 jednostek leksykalnych.''
|}
Za wspomnienie o języku olseskim w pracy naukowej, twórca języka bardzo dziękuje Panu Doktorowi Rafałowi Sidorowiczowi!
=Linki zewnętrzne=
'''Język olseski''' (wersja 3.0) opisana na forum: [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=1943.0]
=Odnośniki=
<references/>

[[Kategoria:Pluur]][[Kategoria:Języki_Kyonu|Olseski język]][[Kategoria:Języki_sztuczne_a_priori]][[Kategoria:Monarchia Olsów]]

Societas Monarchiae

2021-12-30T10:53:24Z

Pluur:

'''Societas Monarchiae''' - nieoficjalne stowarzyszenie monarchistów społeczności PFJ.

==Członkowie==
* '''[[Użytkownik:Todsmer|Todsmer]]'''
* '''[[Użytkownik:Ulfurinn|Úlfurinn (Krewetek)]]'''
* '''[[Użytkownik:Dynozaur|Dynozaur]]'''
* '''[[Użytkownik:Borlach|Borlach]]''' - absolutyzm oświecony to jedyna droga! Ewentualnie zwolennik monarchii konstytucyjnej z silną pozycją Króla.
* '''[[Użytkownik:Caraig|Caraig]]'''
*[[Użytkownik:Henryk Pruthenia|Henryk Pruthenia]] - zwolennik powrotu Caratu.
* '''[[Użytkownik:Toyatl|Τόιατλ]]''' - zwolennik monarchii parlamentarnéy, realnéy władzy króla i powrotu dynastyi Wettynów na tron Nayiaśniéyszéy.
* '''[[Użytkownik:Kazimierz|Kazimierz]]'''
* '''[[Użytkownik:Siemoród|Siemoród]]''' - niech żyje Car!
* '''[[Użytkownik:Spacepunker|Spacepunker]]''' - nie elekcyjna, nie parlamentarna. Dziedziczna, i najlepiej feudalna.
* '''[[Użytkownik:Adrinnix|Wodzin]]'''

==Patrz też==
*[[Societasъ Metallumъ]]
*[[Sociétas Nonmetallum]]
*[[Zadruga Bluden]]

[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T17:05:30Z

Pluur: /* Liczby */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''kręcić (się), koło''' – R-D, Q-DD
*'''wieźć, ładunek''' – F-Q-Q-N
*'''ubierać (się), płaszcz''' – N-T-LL

===Spójniki===
*'''a, i''' – udd, add, edd
*'''aby, żeby''' – ddir
*'''gdy''' – ddogg

===Przyimki===
*'''dla''' – foyr, oyr
*'''na''' – unaħ, naħ
*'''nad''' – doll, oll
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – nex, ex
*'''pod''' – zoł, oł
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – frey, ey
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – dāl, āl
*'''przy''' – yul, ul
*'''wokół''' – deredere, ere
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – zix, ix

===Partykuły===
*'''nie''' – laħ
*'''niechaj''' – deq
*'''ale, jednak''' – mej
*'''tylko''' – niħ
*'''mimo, pomimo''' – jovoll

===Zaimki===
*'''co''' – deś, dets
*'''gdzie''' - kiy
*'''inny''' - źdni
*'''jak''' – hiw
*'''jaki, który''' – detš, deł
*'''kiedy, gdy''' - yixn
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – śpeta
*'''kto''' - fiti
*'''tam''' - daram
*'''tamto''' – deto
*'''to''' – al, el, ol
*'''tutaj, tu''' - źex
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - śut, śtut

===Liczby===
*'''jeden''' – sunin
*'''dwa''' – pullin
*'''trzy''' – šveršin
*'''cztery''' – usin
*'''pięć''' – krešin
*'''sześć''' – dekrešin
*'''siedem''' – stakattin
*'''osiem''' – leggatin
*'''dziewięć''' – pišikatin
*'''dziesięć''' – šostakofin
*'''dwadzieścia''' – faggin
*'''trzydzieści''' – došin
*'''czterdzieści''' – rawbin
*'''pięćdziesiąt''' – stełin
*'''sześćdziesiąt''' – āllurin
*'''siedemdziesiąt''' – staddin
*'''osiemdziesiąt''' – leggorin
*'''dziewięćdziesiąt''' – bbāþin (por. protogamajskie ''baalliw'')
*'''sto''' – xatsan
*'''tysiąc''' – muppan

==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T17:02:44Z

Pluur: /* Zaimki */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''kręcić (się), koło''' – R-D, Q-DD
*'''wieźć, ładunek''' – F-Q-Q-N
*'''ubierać (się), płaszcz''' – N-T-LL

===Spójniki===
*'''a, i''' – udd, add, edd
*'''aby, żeby''' – ddir
*'''gdy''' – ddogg

===Przyimki===
*'''dla''' – foyr, oyr
*'''na''' – unaħ, naħ
*'''nad''' – doll, oll
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – nex, ex
*'''pod''' – zoł, oł
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – frey, ey
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – dāl, āl
*'''przy''' – yul, ul
*'''wokół''' – deredere, ere
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – zix, ix

===Partykuły===
*'''nie''' – laħ
*'''niechaj''' – deq
*'''ale, jednak''' – mej
*'''tylko''' – niħ
*'''mimo, pomimo''' – jovoll

===Zaimki===
*'''co''' – deś, dets
*'''gdzie''' - kiy
*'''inny''' - źdni
*'''jak''' – hiw
*'''jaki, który''' – detš, deł
*'''kiedy, gdy''' - yixn
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – śpeta
*'''kto''' - fiti
*'''tam''' - daram
*'''tamto''' – deto
*'''to''' – al, el, ol
*'''tutaj, tu''' - źex
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - śut, śtut

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T17:00:37Z

Pluur: /* Partykuły */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''kręcić (się), koło''' – R-D, Q-DD
*'''wieźć, ładunek''' – F-Q-Q-N
*'''ubierać (się), płaszcz''' – N-T-LL

===Spójniki===
*'''a, i''' – udd, add, edd
*'''aby, żeby''' – ddir
*'''gdy''' – ddogg

===Przyimki===
*'''dla''' – foyr, oyr
*'''na''' – unaħ, naħ
*'''nad''' – doll, oll
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – nex, ex
*'''pod''' – zoł, oł
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – frey, ey
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – dāl, āl
*'''przy''' – yul, ul
*'''wokół''' – deredere, ere
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – zix, ix

===Partykuły===
*'''nie''' – laħ
*'''niechaj''' – deq
*'''ale, jednak''' – mej
*'''tylko''' – niħ
*'''mimo, pomimo''' – jovoll

===Zaimki===
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
*'''gdzie''' - sin /{{IPA|ˈsin}}/
*'''inny''' - kandar /{{IPA|ˈkandar}}/
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
*'''kiedy, gdy''' - kuur /{{IPA|ˈku:r}}/
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
*'''kto''' - zayr /{{IPA|ˈzajr}}/
*'''tam''' - alim /{{IPA|ˈalim}}/
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
*'''to''' – sauk /{{IPA|ˈsawk}}/
*'''tutaj, tu''' - liim /{{IPA|ˈli:m}}/
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - zun /{{IPA|ˈzun}}/

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T16:59:51Z

Pluur: /* Przyimki */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''kręcić (się), koło''' – R-D, Q-DD
*'''wieźć, ładunek''' – F-Q-Q-N
*'''ubierać (się), płaszcz''' – N-T-LL

===Spójniki===
*'''a, i''' – udd, add, edd
*'''aby, żeby''' – ddir
*'''gdy''' – ddogg

===Przyimki===
*'''dla''' – foyr, oyr
*'''na''' – unaħ, naħ
*'''nad''' – doll, oll
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – nex, ex
*'''pod''' – zoł, oł
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – frey, ey
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – dāl, āl
*'''przy''' – yul, ul
*'''wokół''' – deredere, ere
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – zix, ix

===Partykuły===
*'''nie''' – waan /{{IPA|waːn}}/
*'''niechaj''' – kammi /{{IPA|ˈkamːi}}/
*'''ale, jednak''' – maadhur /{{IPA|ˈmaːður}}/
*'''tylko''' – zaħi /{{IPA|ˈzaħi}}/
*'''mimo, pomimo''' – farrik /{{IPA|ˈfarːik}}/

===Zaimki===
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
*'''gdzie''' - sin /{{IPA|ˈsin}}/
*'''inny''' - kandar /{{IPA|ˈkandar}}/
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
*'''kiedy, gdy''' - kuur /{{IPA|ˈku:r}}/
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
*'''kto''' - zayr /{{IPA|ˈzajr}}/
*'''tam''' - alim /{{IPA|ˈalim}}/
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
*'''to''' – sauk /{{IPA|ˈsawk}}/
*'''tutaj, tu''' - liim /{{IPA|ˈli:m}}/
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - zun /{{IPA|ˈzun}}/

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T16:56:45Z

Pluur: /* Spójniki */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''kręcić (się), koło''' – R-D, Q-DD
*'''wieźć, ładunek''' – F-Q-Q-N
*'''ubierać (się), płaszcz''' – N-T-LL

===Spójniki===
*'''a, i''' – udd, add, edd
*'''aby, żeby''' – ddir
*'''gdy''' – ddogg

===Przyimki===
*'''dla''' – pir /{{IPA|pir}}/
*'''na''' – zur /{{IPA|zur}}/
*'''nad''' – pana /{{IPA|ˈpana}}/, panna /{{IPA|ˈpanːa}}/
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – aaghir /{{IPA|ˈaːɣir}}/
*'''pod''' – saya /{{IPA|ˈsaja}}/, sayya /{{IPA|ˈsajːa}}/
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – giira /{{IPA|ˈɡiːra}}/
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – phal /{{IPA|θal}}/
*'''przy''' – ghad /{{IPA|ɣad}}/
*'''wokół''' – phaluudh /{{IPA|ˈθaluːð}}/
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /{{IPA|uːð}}/, zudh /{{IPA|zuð}}/

===Partykuły===
*'''nie''' – waan /{{IPA|waːn}}/
*'''niechaj''' – kammi /{{IPA|ˈkamːi}}/
*'''ale, jednak''' – maadhur /{{IPA|ˈmaːður}}/
*'''tylko''' – zaħi /{{IPA|ˈzaħi}}/
*'''mimo, pomimo''' – farrik /{{IPA|ˈfarːik}}/

===Zaimki===
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
*'''gdzie''' - sin /{{IPA|ˈsin}}/
*'''inny''' - kandar /{{IPA|ˈkandar}}/
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
*'''kiedy, gdy''' - kuur /{{IPA|ˈku:r}}/
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
*'''kto''' - zayr /{{IPA|ˈzajr}}/
*'''tam''' - alim /{{IPA|ˈalim}}/
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
*'''to''' – sauk /{{IPA|ˈsawk}}/
*'''tutaj, tu''' - liim /{{IPA|ˈli:m}}/
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - zun /{{IPA|ˈzun}}/

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T16:56:02Z

Pluur: /* Inne */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''kręcić (się), koło''' – R-D, Q-DD
*'''wieźć, ładunek''' – F-Q-Q-N
*'''ubierać (się), płaszcz''' – N-T-LL

===Spójniki===
*'''a, i''' – fi /{{IPA|fi}}/
*'''aby, żeby''' – tugi /{{IPA|ˈtuɡi}}/
*'''gdy''' – kaar /{{IPA|kaːr}}/

===Przyimki===
*'''dla''' – pir /{{IPA|pir}}/
*'''na''' – zur /{{IPA|zur}}/
*'''nad''' – pana /{{IPA|ˈpana}}/, panna /{{IPA|ˈpanːa}}/
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – aaghir /{{IPA|ˈaːɣir}}/
*'''pod''' – saya /{{IPA|ˈsaja}}/, sayya /{{IPA|ˈsajːa}}/
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – giira /{{IPA|ˈɡiːra}}/
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – phal /{{IPA|θal}}/
*'''przy''' – ghad /{{IPA|ɣad}}/
*'''wokół''' – phaluudh /{{IPA|ˈθaluːð}}/
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /{{IPA|uːð}}/, zudh /{{IPA|zuð}}/

===Partykuły===
*'''nie''' – waan /{{IPA|waːn}}/
*'''niechaj''' – kammi /{{IPA|ˈkamːi}}/
*'''ale, jednak''' – maadhur /{{IPA|ˈmaːður}}/
*'''tylko''' – zaħi /{{IPA|ˈzaħi}}/
*'''mimo, pomimo''' – farrik /{{IPA|ˈfarːik}}/

===Zaimki===
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
*'''gdzie''' - sin /{{IPA|ˈsin}}/
*'''inny''' - kandar /{{IPA|ˈkandar}}/
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
*'''kiedy, gdy''' - kuur /{{IPA|ˈku:r}}/
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
*'''kto''' - zayr /{{IPA|ˈzajr}}/
*'''tam''' - alim /{{IPA|ˈalim}}/
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
*'''to''' – sauk /{{IPA|ˈsawk}}/
*'''tutaj, tu''' - liim /{{IPA|ˈli:m}}/
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - zun /{{IPA|ˈzun}}/

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T16:55:08Z

Pluur: /* Określenia */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – jangu, J-N-G
*'''cały, pełny, kompletny''' – fawel, F-W-L
*'''ciepły''' – his, H-S
*'''ciężki''' – śver, Ś-V-R
*'''dużo, suma''' – fiyelo, F-LL
*'''mały''' - kleyn, K-L-Y-N
*'''nowy''' – womo, Š-W-M
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – paśni, P-Ś-N
*'''płaski''' – faleyn, F-L-Y
*'''szybki''' – varasadd, V-S-DD
*'''szybko''' – farah, F-R-H
*'''wolny''' - yecer, Y-R
*'''wolno''' - kozer, K-Z-R
*'''świetlisty, jasny''' – jogdd, J-G-DD
*'''wielki''' – gros, G-R-S
*'''wspaniały, szanowany''' – vudebatt, V-D-B-TT

===Inne===
*'''koło''' – yamna /{{IPA|ˈjamna}}/
*'''ładunek''' – dilli /{{IPA|ˈdilːi}}/
*'''płaszcz''' – ghabar /{{IPA|ˈɣabar}}/
*'''dług''' - ghauntar /{{IPA|ˈɣawntar}}/

===Spójniki===
*'''a, i''' – fi /{{IPA|fi}}/
*'''aby, żeby''' – tugi /{{IPA|ˈtuɡi}}/
*'''gdy''' – kaar /{{IPA|kaːr}}/

===Przyimki===
*'''dla''' – pir /{{IPA|pir}}/
*'''na''' – zur /{{IPA|zur}}/
*'''nad''' – pana /{{IPA|ˈpana}}/, panna /{{IPA|ˈpanːa}}/
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – aaghir /{{IPA|ˈaːɣir}}/
*'''pod''' – saya /{{IPA|ˈsaja}}/, sayya /{{IPA|ˈsajːa}}/
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – giira /{{IPA|ˈɡiːra}}/
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – phal /{{IPA|θal}}/
*'''przy''' – ghad /{{IPA|ɣad}}/
*'''wokół''' – phaluudh /{{IPA|ˈθaluːð}}/
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /{{IPA|uːð}}/, zudh /{{IPA|zuð}}/

===Partykuły===
*'''nie''' – waan /{{IPA|waːn}}/
*'''niechaj''' – kammi /{{IPA|ˈkamːi}}/
*'''ale, jednak''' – maadhur /{{IPA|ˈmaːður}}/
*'''tylko''' – zaħi /{{IPA|ˈzaħi}}/
*'''mimo, pomimo''' – farrik /{{IPA|ˈfarːik}}/

===Zaimki===
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
*'''gdzie''' - sin /{{IPA|ˈsin}}/
*'''inny''' - kandar /{{IPA|ˈkandar}}/
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
*'''kiedy, gdy''' - kuur /{{IPA|ˈku:r}}/
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
*'''kto''' - zayr /{{IPA|ˈzajr}}/
*'''tam''' - alim /{{IPA|ˈalim}}/
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
*'''to''' – sauk /{{IPA|ˈsawk}}/
*'''tutaj, tu''' - liim /{{IPA|ˈli:m}}/
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - zun /{{IPA|ˈzun}}/

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]

Słownik:Język protofryktejski

2021-05-17T16:49:24Z

Pluur: /* Czynności */

{{Pragamma Intro}}
{{słownik2
| kolor = #339933
| słownik języka = Słownik języka protofryktyejskiego
| nazwa u = [[Język protofryktejski]]
| nazwa własna u = ???
| informacje ogólne = Informacje
| twórca f = [[Użytkownik:Pluur|Pluur]]
| rok f = 2020/2021
| alfabet u = w conworldzie: ''brak'' de facto: alfabet łaciński
| klasyfikacja u = alternacyjno-fleksyjny, VO<ref>Ważnym jest, żeby po orzeczeniu występowało dopełnienie. Podmiot jest w tym języku trochę mniej znaczący.</ref>
| liczba słów f = kilkaset
| conlanger1 = ''pfr.''
}}
{{Artykuł|Język protofryktejski}}

'''Słownik języka protofryktejskiego''' — w tym miejscu będzie umieszczony słownik rdzeni spółgłoskowych język protofryktejskiego. Nierzadko jedna pozycja będzie posiadała kilka wariantów, nawet różniącą się liczbą spółgłosek rdzeniowych. Pomiędzy nimi umieszczone są myślniki (podzielają litery). Słownik został stworzony na podstawie [[Słownik:Język protogamajski|tego artykułu]].

==Przykład słowotwórstwa na podstawie rdzeni==
'''świecić, słońce, jasny, żółty''' – S-N-G:
*sanag - Słońce, słoneczny, jasny, żółty
*sasanag - jaśniejszy, żółtszy
*sasanagag - najjaśniejszy, najżółtszy
*esenag - świecić, wschodzić (o Słońcu)
*asanwuwg - świeci (wielokrotnie), wschodzi (o Słońcu, wielokrotnie)

Co ciekawe, poszczególne formy gramatyczne bardzo często tworzyły całkowicie inne znaczenia i tak:
*susinug - constructus rdzenia "S-N-G" w niektórych dialektach wyparło rdzeń G-Ł-BB-N '''żółty, jasny, trucizna''' na nazwę barwy żółtej.

==Słowniczek==
===Rodzina===
*'''ojciec''' – Þ-D
*'''matka''' – BB-M
*'''brat''' – T-KK-R
*'''siostra''' – T-X-R
*'''syn''' – C-LL-N
*'''córka''' – D-W-Y-N
*'''wnuk''' – C-LL-B
*'''wnuczka''' - D-Y-B
*'''dziadek''' – DD-Š
*'''babcia''' – M-M
*'''wujek (brat ojca)''' – Þ-R-S
*'''wujek (brat matki)''' – BB-R-S
*'''ciotka (siostra ojca)''' – Þ-KK-Q
*'''ciotka (siostra matki)''' – BB-KK-Q

===Ludzie i zawody===
*'''lud''' – F-LL-K
*'''plemię, klan''' – R-Ś-B-J, PP-L-N
*'''człowiek''' – H-M, M-N-Š, N-K-Š-KK
*'''osoba''' – N-S-L-K, N-TS-L-K
*'''dziecko, płakać''' – C-N-D, TŠ-N-D-W
*'''mężczyzna, mąż, gotować''' – T-L-N-K, N-N-Š, Y-W
*'''kobieta, żona, znać się''' – B-Y-L-K, W-Y-Þ, Š-N, TŠ-N
*'''imię, nazywać, imienny''' – N-M-N
*'''bohater, bohaterka, wygrywać, zdobywać''' – H-L-D-N, H-LL-DD-N, Ź-V-R
*'''kapłan, kapłanka, modlić się''' – K-P-L-N, X-N-TS, X-N-S
*'''władca, władczyni, rządzić''' – Ħ-T-N
*'''pan, pani (posiadacze), rządzić''' – L-N-N
*'''wieszcz, wieszczka, opowiadać''' – M-N-V-R
*'''dłużnik, dłużniczka, zadłużać się, dłużny''' - Š-LL-D
*'''wolny człowiek, żyć''' - Š-V-DD
*'''niewolny człowiek, wegetować''' - P-L-K
*'''wojownik, wojowniczka, walczyć, dzielny, waleczny''' - W-R-M-Ħ, V-R-Ħ, L-V-F
*'''grupa, zespół, oddział, jednoczyć się, jednolity''' - GG-PP, M-N-TT
*'''myśliwy, myśliwa, polować, myśliwski''' – Y-GG-Q
*'''pasterz, pasterka, wypasać, pasterski''' – Ś-F-Q
*'''rolnik, rolniczka, uprawiać, rolny''' – BB-W-Q
*'''służący, służąca, służyć, służebny''' - R-S-Q-N

===Anatomia===
*'''brzuch, myśleć, jeść''' – B-W-Ħ, B-R-Ħ, B-Y-Ħ
*'''głowa, myśleć''' – Ħ-F-P, K-P
*'''kolano''' – L-N
*'''kość, twardy''' – K-N-Þ-N, K-N-H, K-Ħ
*'''krew''' – C-W
*'''łza''' – Ś-Ł-Š, Ł-N
*'''noga''' – B-Y-N
*'''nos, czuć (zapach), wąchać''' – S-N
*'''ogon, poruszać się''' – Š-Þ-N-TS, Š-Þ-N-S, Š-Þ-N
*'''oko, widzieć''' – W-GG-N
*'''penis, uprawiać seks, atrakcyjny''' – K-T-S, L-K
*'''pochwa, uprawiać seks, atrakcyjna''' – Ś-P-R, P-S
*'''jądro''' - G-R-J
*'''pierś (żeńska)''' - D-Y-Ś
*'''tors, siła, silny, walczyć''' - P-T-R-GG
*'''dupa, srać''' - DD-Q-KK
*'''policzek, żuć, jeść''' – L-TS, L-N
*'''broda''' - Ħ-R-Q, V-K-N
*'''szczęka, gryźć''' - R-B-Y, R-Y
*'''ręka, podnosić''' – H-N-D
*'''dłoń, trzymać''' - H-N-TT
*'''róg, wołać, zwoływać''' – W-N-K-LL
*'''serce, myśleć, planować''' – Ħ-R-T, Ħ-R-TS, Ħ-R-Ś
*'''twarz, wyglądać''' – KK-R-P, K-P
*'''ucho, słuchać''' – W-Y-R
*'''usta, jeść, pić''' – M-Y-L
*'''wątroba, wróżyć''' – N-D-L-Š
*'''włosy, czarować''' – H-R, Ħ-Q
*'''sierść, polować''' - Ś-Q-Q
*'''ząb, wywyższać się, mądry''' – Š-N, TS-N

===Zmysły, stany i czynności fizjologiczne===
*'''stan, kondycja, wytrzymały, wytrzymywać''' – TŠ-T-N-D, T-N-D
*'''słyszeć, dźwięk, głośny''' – K-L-GG, Ś-M-T
*'''słuchać, uważać, uważny''' – T-TT-V
*'''widzieć, dostrzegać, widok, piękny''' – B-S-R, B-Š
*'''być w ciąży, ciężarna, ciąża''' - Š-W-N-G
*'''rodzić (się), nowonarodzony, mały''' – K-L-Y-N
*'''żyć, życie, żywy''' – L-B-N, Š-T
*'''ginąć, śmierć, martwy''' – R-J-P
*'''boleć, miejsce bólu, ból, bolący''' – V-Y-T-KK, V-Y-TT
*'''spać, śnić, sen, senny''' – Š-LL-Þ
*'''oddychać, oddech, świeży''' – W-TT-M-N, TT-M-N
*'''jeść coś roślinnego, roślina, roślinny (odnośnie jedzenia)''' – G-Q-Z
*'''jeść coś zwierzęcego, zwierzę (hodowlane), zwierzęcy (odnośnie jedzenia)''' - Ħ-N
*'''pić, woda, wodny (odnośnie jedzenia)''' – V-Ś-R

===Psychika===
*'''kochać, miłować, miłość, miłosny''' – LL-B-N
*'''nienawidzieć, obrzydzenie, odraza, nienawiść, odrażający''' – Ħ-Ś-N
*'''wierzyć, wiara, wierny''' – G-Ł-B-N
*'''woleć''' – W-LL-N
*'''myśleć, mądrość, mądry''' – T-R-X-T
*'''być rozsądnym, rozsądek, rozsądny''' - G-L-Y-Ħ
*'''być spokojnym, spokój, spokojny''' – Q-Y-KK
*'''być wolnym, wolność, wolny''' - F-Q-Y
*'''błądzić, błąd, błędny''' – T-W-S-R
*'''mylić się, pomyłka, mylny''' – F-L-Ś, F-Ś
*'''wiedzieć, wiedza, wiadomy''' – V-Y-S-N
*'''pomyśleć, pomysł, pomysłowy''' – GG-DD-N-KK
*'''znać, coś znajomego, znajomy (przymiotnik)''' – BB-K-N-Þ
*'''mordować, morderstwo, zamordowany''' – M-R-Š
*'''mścić się, zemsta''' – N-K-M-H
*'''karać, kara, karny''' - Š-T-Q-F
*'''zmieniać, zmiana, zmienny''' – T-Y-Š-N
*'''poprawić, poprawa, poprawny''' - F-B-S-Q
*'''pogorszyć, pogorszenie''' - F-R-Q-R
*'''być skromny, skromność''' - A-B-N-Q
*'''być niewinny, niewinność, niewinny''' - M-Š-D, M-Þ-D
*'''być winny, wina, winny''' - Š-D-KK, Þ-D-KK
*'''być bogatym, bogactwo, bogaty''' - Ħ-R-KK

===Religia i duchowość===
*'''być dobrym, dobro, dobroć, dobry''' – G-T, W-R
*'''być złym, zło, złość, zły''' – Š-LL-Ħ-T
*'''bóg''' – L-Ħ, B-GG, Þ-Q
*'''dobry duch''' – J-D-Š
*'''zły duch''' – R-S-J
*'''dusza''' – N-Š-M-X
*'''modlić się, modlitwa''' – S-F-LL-Ħ

===Komunikacja===
*'''mówić, język''' – Ś-P-R, G-D-S, G-DD-Ś, G-DD-TS
*'''kazać, nakaz''' – Ź-G-N, Z-G-N
*'''odpowiadać, odpowiedź''' – N-T-W-Q, N-T-Q-T
*'''prosić, prośba''' – B-T
*'''pytać, pytanie''' – V-Q-G-N, V-Q-G
*'''żądać, żądanie, rozkaz''' – H-T-LL

===Rolnictwo i hodowla===
*'''pole''' – Þ-LL-D
*'''orać, radło''' – KK-R-N
*'''siać, pole zasiane''' – Ź-Y-N
*'''mielić, mąka''' – M-LL
*'''wypasać, wypas''' – Þ-Þ-TT
*'''ujarzmiać, jarzmo''' – S-M-N (por. protogamajskie ''saman'')
*'''jechać, wóz, rydwan''' – M-Ś-N
*'''wiązać, sznur, związany''' - BB-DD-Q
*'''ziarno''' – KK-R-Ł
*'''zboże''' – K-Q-DD
*'''jajko''' – Y-N
*'''mleko''' – TT-Y-R, M-L, M-L-K
*'''miód''' – Ħ-N
*'''wełna''' – B-LL-N, V-LL-N
*'''chleb''' – G-Q-DD
*'''piwo''' - B-Y-Q-N, B-Y-Q

===Astronomia===
*'''wstawać, budzić się, dzień''' – TT-G
*'''iść spać, noc''' – N-Ħ, Ź-R-V
*'''niebo''' – C-M-Ł
*'''świat''' – V-L-T, W-L-T, Ś-L-T
*'''słońce''' – S-N-G
*'''wschód słońca''' – Y-S-N-G
*'''zachód słońca''' – Q-S-N-G
*'''księżyc''' – J-B-N-X, Ł-Ś
*'''miesiąc''' - M-Ś-Ś, M-Ś-TS, M-Ś-Š
*'''gwiazda''' – Ś-T-Q, Ś-T, Ź-T

===Kierunki i miejsca===
*'''środek, wnętrze''' – DD-Q-N, DD-N
*'''dół, poniżej, na dole''' – W-N-T, W-N
*'''góra, powyżej, na górze''' – Y-B, Y-BB
*'''północ''' – GG-M-J
*'''południe''' – T-PP-J
*'''wschód''' (kierunek) – KK-T
*'''zachód''' (kierunek) – Y-PP
*'''miejsce''' – P-L-TS, Ħ-R
*'''droga''' - TS-S-T, W-GG
*'''ścieżka''' - GG-R-Y

===Natura===
*'''porównywać, równina''' – K-R
*'''biec, step''' – DD-N
*'''wchodzić na wzgórze, wzgórze''' – Š-K-J
*'''trzęś się (ziemia, ziemia, kraina''' – Z-L, L-N-D
*'''grzmieć, burza''' – Š-TT-R-M
*'''palić się, ogień''' – F-L-M, F-L-G-N
*'''wiać, wiatr''' – V-TT, V-N-N
*'''zalewać, woda''' – V-TT-N, V-S-N, B-S-N
*'''dziać się przez żywioł, żywioł''' – L-M-N-T
*'''rosnąć, wzrastać, trawa''' – GG-S
*'''bronić się, drewno''' – H-L-TS, Ħ-Y-M
*'''budować domy, drzewo''' – D-R-V, B-Y-M
*'''wznosić świątynie, kamień''' – K-Y-K, Ś-T
*'''solić, doprawiać, konserwować, sól''' – F-LL
*'''błyszczeć, blask, oślepiające światło''' – Š-Y
*'''świecić, światło''' – Š-Y-N

===Zwierzęta===
*'''bydło''' – K-Y, KK-Y-W
*'''gęś''' – GG-C
*'''jeleń''' – P-T-R, (protogamajaskie ''patar'')
*'''kaczka''' – BB-DD
*'''koń''' – W-KK-D-N, (protogamajskie ''waqadun'')
*'''lew''' – LL-Y
*'''mysz, szczur''' – R-Y-H
*'''niedźwiedź, panda, miś''' – P-T-N
*'''owca''' – B-Q
*'''pies''' – W-Y-W
*'''ryba''' – F-Þ
*'''świnia''' – H-L-L
*'''wilk''' – F-KK
*'''wielbłąd''' - KK-M-Ł
*'''kura''' - J-Y

===Czynności===
*'''być - znajdować się''' – Ż-Y
*'''być - pochodzić/przychodzić skądś''' - B-DD
*'''być - egzystować w danym miejscu''' - Ħ-R
*'''być - w danym momencie czasowym''' - S-J-N
*'''mieć, posiadać''' – B-Q-N
*'''brać, podarek (od kogoś)''' – B-R-GG
*'''dawać, podarunek (dla kogoś)''' – G-J
*'''robić, wytwór rąk ludzkich''' – M-C-J
*'''sprawiać, czynić, efekt''' – Q-BB-R
*'''mieć pozwolenie, pozwolenie''' - V-L-Q
*'''mieć powinność, powinność''' - BB-K-S
*'''być w stanie, stan''' - M-G-N
*'''siedzieć, siedzisko, miejsce do siedzenia''' – Z-T-S, Z-TS
*'''iść, chód, spacer, przechadzka''' – G-R-Y
*'''biec, biegać, bieg''' – F-G-N
*'''atakować, atak''' – F-L-V-S
*'''ciągnąć, sanie''' – T-S-G-N, TS-G-N
*'''dźwigać, narzędzie do noszenia''' – T-Q-GG-N
*'''polować, zwierzyna upolowana''' – Ħ-G-R
*'''ratować, ratunek''' – Þ-S-K-R
*'''walczyć, walka''' – K-M-Þ
*'''wozić, transportować, wóz, transport''' – F-J-R
*'''wschodzić, wstawać, podnosić się, paliczka, podpora''' – P-N-GG
*'''zachodzić, opadać, znikać, zniknięcie (kogoś)''' – G-GG-N-TT
*'''zaginąć, zaginiony''' - F-LL-N
*'''odnaleźć się, odnaleziony''' - Þ-Ś-M

===Określenia===
*'''brzydki''' – uunigsis /{{IPA|ˈuːniɡsis}}/
*'''cały, pełny, kompletny''' – dauruusus /{{IPA|ˈdawruːsus}}/
*'''ciepły''' – bausas /{{IPA|ˈbawsas}}/
*'''ciężki''' – illisis /{{IPA|ˈilːisis}}/
*'''dużo, suma''' – pazau /{{IPA|ˈpazaw}}/
*'''mały''' - dhaarsas /{{IPA|ˈˈðarsas}}/, siqip /{{IPA|ˈˈsiqip}}/
*'''nowy''' – katlisis /{{IPA|ˈkatlisis}}/
*'''pasujący, dopasowany, pasować do siebie''' – iruuhsus /{{IPA|ˈiruːhsus}}/
*'''płaski''' – nuhsus /{{IPA|ˈnuhsus}}/
*'''szybki''' – sayyasas /{{IPA|ˈsajːasas}}/
*'''szybko''' – sayyasah /{{IPA|ˈsajːasah}}/
*'''świetlisty, jasny''' – wallarsas /{{IPA|ˈwalːarsas}}/
*'''wielki''' – ħahtasas /{{IPA|ˈħahtasas}}/
*'''wspaniały, szanowany''' – ayd /{{IPA|ajd}}/

===Inne===
*'''koło''' – yamna /{{IPA|ˈjamna}}/
*'''ładunek''' – dilli /{{IPA|ˈdilːi}}/
*'''płaszcz''' – ghabar /{{IPA|ˈɣabar}}/
*'''dług''' - ghauntar /{{IPA|ˈɣawntar}}/

===Spójniki===
*'''a, i''' – fi /{{IPA|fi}}/
*'''aby, żeby''' – tugi /{{IPA|ˈtuɡi}}/
*'''gdy''' – kaar /{{IPA|kaːr}}/

===Przyimki===
*'''dla''' – pir /{{IPA|pir}}/
*'''na''' – zur /{{IPA|zur}}/
*'''nad''' – pana /{{IPA|ˈpana}}/, panna /{{IPA|ˈpanːa}}/
*'''po''' (w znaczeniu czasowym) – aaghir /{{IPA|ˈaːɣir}}/
*'''pod''' – saya /{{IPA|ˈsaja}}/, sayya /{{IPA|ˈsajːa}}/
*'''przed''' (w znaczeniu czasowym) – giira /{{IPA|ˈɡiːra}}/
*'''przed''' (w znaczeniu przestrzennym) – phal /{{IPA|θal}}/
*'''przy''' – ghad /{{IPA|ɣad}}/
*'''wokół''' – phaluudh /{{IPA|ˈθaluːð}}/
*'''za''' (w znaczeniu przestrzennym) – uudh /{{IPA|uːð}}/, zudh /{{IPA|zuð}}/

===Partykuły===
*'''nie''' – waan /{{IPA|waːn}}/
*'''niechaj''' – kammi /{{IPA|ˈkamːi}}/
*'''ale, jednak''' – maadhur /{{IPA|ˈmaːður}}/
*'''tylko''' – zaħi /{{IPA|ˈzaħi}}/
*'''mimo, pomimo''' – farrik /{{IPA|ˈfarːik}}/

===Zaimki===
*'''co''' – asi /{{IPA|ˈasi}}/
*'''gdzie''' - sin /{{IPA|ˈsin}}/
*'''inny''' - kandar /{{IPA|ˈkandar}}/
*'''jak''' – apa /{{IPA|ˈapa}}/
*'''jaki, który''' – isi /{{IPA|ˈisi}}/
*'''kiedy, gdy''' - kuur /{{IPA|ˈku:r}}/
*'''kiedyś, niegdyś, dawniej''' – aukar /{{IPA|ˈawkar}}/
*'''kto''' - zayr /{{IPA|ˈzajr}}/
*'''tam''' - alim /{{IPA|ˈalim}}/
*'''tamto''' – asuuk /{{IPA|ˈasuːk}}/
*'''to''' – sauk /{{IPA|ˈsawk}}/
*'''tutaj, tu''' - liim /{{IPA|ˈli:m}}/
*'''wszystko, wszystkie, wszyscy''' - zun /{{IPA|ˈzun}}/

===Liczby===
*'''jeden''' – hazru /{{IPA|ˈhazru}}/
*'''dwa''' – pharu /{{IPA|ˈθaru}}/
*'''trzy''' – dhinnu /{{IPA|ˈðinːu}}/
*'''cztery''' – aasau /{{IPA|ˈaːsaw}}/
*'''pięć''' – kargha /{{IPA|karˈɣa}}/
*'''sześć''' – niirra /{{IPA|niːˈrːa}}/
*'''siedem''' – saugh /{{IPA|sawɣ}}/
*'''osiem''' – wayr /{{IPA|wajr}}/
*'''dziewięć''' – baalla /{{IPA|ˈbaːlːa}}/
*'''dziesięć''' – abaagh /{{IPA|ˈabaːɣ}}/
*'''dwadzieścia''' – pharwi /{{IPA|ˈθarwi}}/
*'''trzydzieści''' – dhinwi /{{IPA|ˈðinwi}}/
*'''czterdzieści''' – wiswi /{{IPA|ˈwiswi}}/
*'''pięćdziesiąt''' – karghawwa /{{IPA|karɣaˈwːa}}/
*'''sześćdziesiąt''' – niirrawwa /{{IPA|niːrːaˈwːa}}/
*'''siedemdziesiąt''' – saughiw /{{IPA|ˈsawɣiw}}/
*'''osiemdziesiąt''' – wayriw /{{IPA|ˈwajriw}}/
*'''dziewięćdziesiąt''' – baalliw /{{IPA|ˈbaːlːiw}}/
*'''sto''' – phaafyar /{{IPA|ˈθaːfjar}}/
*'''tysiąc''' – ħahtaphaafyar /{{IPA|ħahtaˈθaːfjar}}/
==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Użytkownik:Borlach]][[Kategoria:Pragamajowie]][[Kategoria:Języki gamajskie]]