https://jezykotw.webd.pl/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Vil%C3%A9nConlanger - Wkład użytkownika [pl]2026-04-18T10:08:48ZWkład użytkownikaMediaWiki 1.45.1https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=59031Język rodzki2024-12-28T21:46:57Z<p>Vilén: /* Alfabet i fonologia */ Poprawiony porządek alfabetu na bardziej absurdalny.</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.2<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || b || c || d || e || g || ch || i || j || k || l || m || n || o<br />
|-<br />
| [a] || [b] || [ɕ] || [d] || [e] || [ɡ] || [x] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m] || [n] || [u]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| p || r || s || š || t || u || v || z || ž || å || ä || ö || y<br />
|-<br />
| [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [z] || [ʒ] || [ɔ] || [ɛ] || [ø] || [y]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~'eji'', zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′eši'', np. ''staru ~ stäreji ~ stäreši'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slådku ~ slådeji ~ slådeši''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipi<br />
| lipši<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| göri<br />
| görši<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| veci<br />
| vešši<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| meni<br />
| menši<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! vešni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| vešnuch<br />
| vešneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| vešnum<br />
| vešnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| vešnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=47866Język rodzki2022-01-02T00:56:46Z<p>Vilén: /* Pozostałe */ Poprawa złych diakrytyków</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.2<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~'eji'', zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′eši'', np. ''staru ~ stäreji ~ stäreši'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slådku ~ slådeji ~ slådeši''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipi<br />
| lipši<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| göri<br />
| görši<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| veci<br />
| vešši<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| meni<br />
| menši<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! vešni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| vešnuch<br />
| vešneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| vešnum<br />
| vešnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| vešnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=47865Język rodzki2022-01-02T00:54:27Z<p>Vilén: Kto mi rewertuje zmiany ;_;</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.2<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~'eji'', zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′eši'', np. ''staru ~ stäreji ~ stäreši'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slådku ~ slådeji ~ slådeši''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipi<br />
| lipši<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| göri<br />
| görši<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| veci<br />
| vešši<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| meni<br />
| menši<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Conlangerski_basz&diff=24965Conlangerski basz2018-06-10T21:47:07Z<p>Vilén: pogrubiam, bo Poguś nie zauważył chyba że oddałam stronę społeczności Conlanger Wiki, a nie Szurlanger Forum + usunięcie niedziałających tagów</p>
<hr />
<div>Strona oddana w zarząd '''społeczności Conlanger Wiki''', pozostawiona jedynie w celach archiwalnych.<br />
<br />
Czyli galeria złotych cytatów oraz innych ciekawostek z [http://www.conlanger.fora.pl/ forum Conlanger] oraz [[Strona główna|Conlanger Wiki]].<br />
<br />
==Cytaty==<br />
===Z Forum===<br />
;Masturbacja intelektualna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg68391#msg68391 Spodnie, 04.02.2016, 16:17:47]<br />
:{{cytat|Dynozaur|{{cytat|Widsið|Jesteście niemożliwi. Miało być o seksie, a wy znów do tej polityki.}} Ale po cholerę wypowiadać się na tematy, o których nic się nie wie?! xD}}<br />
:Całym sercem jestem za tym, aby wiedzę o polityce i seksie zyskiwać poprzez praktykę i bezpośrednio u źródeł, lecz życie dyktuje inne warunki: wiedzę o polityce musimy czerpać z głosowań, a wiedzę o seksie – z masturbacji.<br />
<br />
;Prosię bardzio, pisiemy poprawnie... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=41.msg59159#msg59159 spitygniew, 29 sty 2015, 16:30:50]<br />
:Otóż właśnie. Raczej nikt nie próbowałby wymowy przez [ɕ], skoro nawet "Honsiu" jest wymawiane [xɔnsju], a nawet ponoć "Murzasichle" czasem jako [muʒasixlɛ]. Najwyraźniej, skoro głoski [ɕ] nie ma ani w angielskim, ani we francuskim, ani włoskim, ani rosyjskim (no dobra, w niemieckim jest, ale rzadko więc się widocznie nie liczy), dla przeciętnego użytkownika naszego języka jest ona tak polska jak bigos, jak Zagłoba, jak żółte barierki, ba, nawet niczym sam Papież Polak, stąd - słusznie - wychodzą Polacy z założenia, iż jakkolwiek czyta się cos w jakimś dziwnym języku, na pewno nie przez prapiastowskie [ɕ]. Poza tym, powodem może być też infantylno-pedalskie konotacje spółgłosek ciszących skutkujące w miarę możliwym unikaniem ich przez przedstawicieli wybitnie męskiej, heteronormatywnej kultury polskiej. <br />
<br />
;Imre kálmán sátoraljaújhely nagykutas csitatí; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=4.msg44720#msg44720 spitygniew, 28.06.2013, 14:46:19]<br />
{{cytat|Gubiert|''Hunyadi és Kapisztrán Nándorfehérvári Káloszy''}}<br />
:Podobno gdy powiesz to w Budapeszcie, możesz kupić parę kaloszy.<br />
<br />
;…a renifery to jeźdźcy apokalipsy; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=217.msg7886#msg7886 Dynozaur, 13.11.2011, 12:32:33]<br />
:Św. Mikołaj (ten komercyjny, czerwony) jest w pewnym sensie antychrystem.<br />
<br />
;Gramatyka mocno prywatna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=885.msg36889#msg36889 Dynozaur, 6.01.2013, 22:39:40]<br />
:A Zimny istnieje i ma ściśle ustalone zasady. A wy nie jesteście godni ich poznać.<br />
<br />
;W Oświęcimiu, tam gdzie dom zdrojowy…; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg32424#msg32424 tqr, 19.10.2012, 17:03:15]<br />
:A tak na serio, w ciągu życia podeptałeś nie tylko powstańców, ale zapewne wielu innych ludzi, z neandertalczykami włącznie. […] A jak się przechadzasz po Auschwitz, zastanawiasz się, ilu Żydów właśnie wdychasz?<br />
<br />
;Nowa emotka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg26213#msg26213 Henryk Pruthenia, 24.08.2012, 22:43]<br />
:ꙮ.ꙮ (człowiek-mucha paczy)<br />
<br />
;Wymowa nicka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=380.msg18138#msg18138 Pingijno, 25.06.2012, 22:56]<br />
{{cytat|Rémo|Rémo /ʀɛɱo/}}<br />
{{cytat|zavackŷ|ɱ?}}<br />
:To taki trolling dla bezzębnych.<br />
<br />
;Trzeźwe myślenie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=447.msg17400#msg17400 Canis, 18.06.2012, 21:25]<br />
<br />
{{cytat|Canis|Jak wrócę z egzaminu.}}<br />
{{cytat|Toivo|No to chyba opijanie egzaminu trwa ;)}}<br />
:pprawkaj ak wytzezwieje<br />
<br />
;I wszystko jasne...; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=345.0 patka chorwatka, 18.04.2012, 07:35]<br />
:PROSZE NIE DOTYKAJCIE JEBEMTI TI JEŽA, bo to jest bardzo "sveta psovka" i nie žartuje. ZAMKNIETA JEST. naprawdę, odbieram ją jako rytual i dla mnie ona jest czymś bardzo bliskim.<br />
:istnieją inne - jebem ti sunca, to używajcie, jeża nie dotykajcie.<br />
<br />
:I nie, to nie oznacza żadną osobę, to jest samorefleksja, więc dlatego o tym lepiej nie gadać.<br />
<br />
;Gra w skojarzenia; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=314.msg11810#msg11810 Mścisław Ruthenia, 22.03.2012, 21:28]<br />
{{cytat|Dynozaur|Kasse paggan en Prūsisku?}}<br />
:Tobie się wszystko musi z Pruthenią kojarzyć? :/<br />
<br />
;Poszukiwania odkrywkowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=76313#76313 lehoslav, 18.06.2011, 13:27]<br />
{{cytat|Na północy takim ogniwem jest zachowany jeszcze dialekt wsi Rogów nad Nysą}}<br />
:Znajdź mi dzisiaj tą wieś :D <br />
:Tylko szukając nie wpadnij do dużego, brudnego dołu.<br />
<br />
;Obcy u siebie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg8494#msg8494 Dynozaur, 28 Lis 2011, 12:42:45]<br />
{{cytat|spitygniew|Tamtejsi Polacy mieliby na ten temat inne zdanie.}}<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby tamtejsi Niemcy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby np. Kresowiacy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby Hotentoci lub Marsjanie?<br />
<br />
;Popaprany diagram; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2132#msg2132 Fanael, 25.08.2011, 21:57]<br />
{{cytat|Dynozaur|A może też wypełnię ten djagram jako jakiś skrajny popapraniec... ;-)}}<br />
:Przecież już to zrobiłeś.<br />
<br />
;Wafelki; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2108#msg2108 Vilén, 25.08.2011, 20:06]<br />
{{cytat|Feles|Nie uważam homoseksualizmu za chorobę, bynajmniej, ale jest pewna różnica - miłość do wafelków w czekoladzie nie przeszkadza Ci w reprodukcji. ;-)}}<br />
:Przeszkadza – zżarłem tyle wafelków, że żadna kobieta nie będzie chciała się ze mną reprodukować :(.<br />
:(chociaż nie powiem, żeby to mi przeszkadzało, wafelki > reprodukcja)<br />
<br />
;Nie wywołuj marty z lasu; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=52.msg1363#msg1363 Silmethúlë, 21.08.2011, 18:10]<br />
:A sądząc z nazwy tematu i tematu rozmowy, HP po prostu mówi o dziewczynie, a nie powinien :P.<br />
:: ''To jest śmieszniejsze w kontekście, uwierzcie mi. --[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]''<br />
::: ''Uzupełnijmy zatem, że akcja działa się w temacie '''Co mówicie, a mówić nie powinniście, czyli zmutowany polski''', gdzie Henryk wielokrotnie wspomniał o swej dziewczynie, a [[Użytkownik:Vilén|pewien użytkownik]] jawnie powątpiewał w jej istnienie. [[Użytkownik:Silmethúlë|Silmethúlë]] 19:19, 21 sie 2011 (CEST)<br />
<br />
;Mąki pańskie; [http://www.conlanger.fora.pl/lingwistyka,5/pytania-dotyczace-jezyka-polskiego,816-825.html#62919 Milyamd, 10.10.2010, 16:10]<br />
{{cytat|Kwadracik|"Mąk pańskich"? Herezje!}}<br />
:wiesz, z czegoś muszą piec ten chleb powszedni. :D<br />
<br />
;Winetoo marksistą; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=56216#56216 Toivo, 19.07.2010, 16:04]<br />
{{cytat|Leto Atryda|Ostatnio nawet slogan "raz sierpem, raz młotem w czerwoną hołotę" został [http://www.nacjonalista.pl/2010/06/02/komunisci-jako-rasa-faszystowskie-rodlo-godny-czci-simon-mol-%E2%80%93-absurdy-na-wroclawskim-procesie-przeciwko-nop.html ponoć określony jako rasistowski].}}<br />
{{cytat|Leto Atryda|<br />
Bardziej interesowało mnie, że skoro niechęć do komulców może być określona jako rasizm, to znaczenie tego słowa rozszerza się i być może...}}<br />
:Widocznie według Wysokiego Sądu chodziło o Indian<br />
<br />
;English is easy; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54851#54851 Kwadracik, 26.06.2010, 18:28]<br />
{{cytat|Angielski - dogadam się z Anglikiem jeżeli mówi wolno i wyraźnie}}<br />
:Czyli nie dogadasz się z Anglikiem :P<br />
<br />
;Dół zarosły; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54724#54724 J. Zavadzki, 24.06.2010, 21:11]<br />
{{cytat|wg Brücknera "dąbrowa" nie ma nic wspólnego z "dębem", a pochodzi od wyrazu "debrza", oznaczającego 'dół zarosły', 'zarośla', 'gaj'.}}<br />
:To nie chcę wiedzieć, czemu Dąbrówka/Dobrawa miała tak na imię. Przepraszam.<br />
<br />
;Historia mocno alternatywna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50197#50197 Paweł Ciupak, 7.04.2010, 23:38]<br />
{{cytat|Czechy - te, jak wiemy, wchłonęły Austrję, i mówi się tam w języku czeskim. Potem Hus, wiemy jak było...}}<br />
:E, oryginalniej by było, jakby to on spalił papieża na stosie…<br />
<br />
;A czym nawozić?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50069#50069 Kwadracik, 07.04.2010, 1:03]<br />
{{cytat|o to, czy uważasz niemiecki za "najpiękniejszy kwiat w ogrodzie języków fleksyjnych" nie spytam. Wink}}<br />
:Nie wiem czemu, ale przypomniało mi się, jak czytałem artykuł o kwiatach żywiących się odchodami zwierzęcymi. Tak jakoś.<br />
<br />
;…bo już odpłynęła; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=40580#40580 varpho, 24.10.2009, 18:55:31]<br />
:kiedyś mi się śniło, że przeglądałem książkę z herbami miast polskich i zwrócił moją uwagę herb Łodzi: na polu czerwonym drogowskaz złoty z napisem "Tomaszów Maz."<br />
<br />
;Dzieci i ryby...; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=45821#45821 Haxy.M, 10.02.2010, 21:16]<br />
{{cytat|Mônsterior|Rozbawiło mnie to :) Ekstra pomysł!<br />A jak by było 'ryba'? Bulbulo?}}<br />
:Albo samo o, bo podobno ryby głosu nie mają :P<br />
<br />
;Dołujące ugrofińskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=47102#47102 Luki, 07.03.2010, 21:00]<br />
:Chyba mają, bo ja z kolei słyszałem, że odsetek samobójstw jest u ludów ugrofińskich większy, niż wśród innych ludów. Ale nie wiem, czy to prawda z tymi samobójstwami, gdzieś mi się tak zasłyszało.<br />
:Ja jakbym musiał się nauczyć estońskiego, to chyba bym się pochlastał :)<br />
<br />
;Pokrętna etymologia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=30685#30685 Dynozaur, 16.04.2009, 20:45]<br />
{{cytat|Kwadracik|Co u Ciebie z tym gardłem? Wyznajesz jakiś pan-laryngizm?}}<br />
:Boże, jakaś kolejna pokrętna religia? Pod tym względem to forum jest wykolejone.<br />
<br />
;Lingwistyka a matematyka; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=34815#34815 Leto Atryda 28.07.2009, 9:15]<br />
{{cytat|Elhykh|Szczerze mówiąc, najmniej lubię fonetykę.}}<br />
:Ale bez fonetyki nie ma ani językoznawstwa ani językotwórstwa. To trochę tak jakbyś powiedział że z matematyki najmniej lubisz liczby.<br />
<br />
;Barbara barabara; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=20429#20429 Paweł Ciupak 07.11.2008, 19:47:00]<br />
:A ja zawsze myślałem, że „barbarzyńca” pochodzi od polskiego „bara bara”, jako że barbarzyńców charakteryzował niższy poziom cywilizacyjny kontaktów płciowych między osobami fizycznymi, i dlatego nie nazwano ich „szlachetniejszymi” słowami.<br />
<br />
;Malarstwo awangardowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16076#16076 Kwadracik, 28.06.2008, 6:42:00]<br />
:Dlaczego ojciec miałby być podstawą definicji, szowinisto? Eh.<br />
:"Rodzic, którego udział w prokreacji to dostarczenie plemników" (i nie, to nie definicja płci, bo malarz to nie "artysta, którego udział w malarstwie to dostarczenie plemników")<br />
<br />
;Likwidacja <s>WSI</s> ortografii; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=32166#32166 Kwadracik, 28.05.2009, 0:52:09]<br />
:Oto początek "Pana Tadeusza" przed likwidacją ortografii:<br />
:''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie...''<br />
:A oto ten sam fragment po likwidacji ortografii:<br />
:''&nbsp;''<br />
:Zdecydowanie popieram ten pomysł.<br />
<br />
;Ciasto kontynentalne; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16944#16944 Serpentinius, 10.07.2008, 19:32:42]<br />
:Orzesz kurnia! Słabo rozwinięta linia brzegowa nie równa się kółkowi z kijkiem! Rozumiemy się? &nbsp;;) I wciąż nie ma kontrargumentu na to, że kontynenty nie pasują do siebie.&nbsp;:/ Ja nie mówię, że ma być postrzępiona linia brzegowa ale to ma być LINIA BRZEGOWA, a nie forma po cieście! Ech &nbsp;;)<br />
<br />
;Troska fana o dobro artystów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=23770#23770 Leto Atryda, 22.12.2008, 21:01:29]<br />
:Ja płyt nie kupuję, bo nie chcę żeby piosenkarze na mnie zarabiali i mieli z tego kasę na narkotyki.<br />
<br />
;La Żernantte; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=4891#4891 Eldarion I, 23.09.2006, 21:49:41]<br />
:Ta, a ja biorę Szwajcarię i robię Vernante - Epizod II.<br />
:Szwajcarów nawiedza pożar w Alpach pow. 3000 m n.p.m. i są zdruzgotani. Napadają ich Tygrysie bandy Austriackę i zajmują, ale przychodzi USA nie wiadomo skąd i rozwala Austriaków, którzy z nudów dzielą się na Lewe Królestwo Tyrolu i Prawe Królestwo Tyrolu, zaś Persja z Niemiec organizuje wypad, ale USA zabiera im Garmiish-Partenkirchen. Przy ataku przez przypadek w locie zabijają Małysza i Polska wypowiada wojnę Czarnogórze (bo USA się boi). Wtedy okazuje się, ża USA to przebrane Monako i upadają ich rządy, ale kto przychodzi z pomocą? Oczywiście tahityjczycy. Rozbijają Francję, Niemcy, Czarnogórę, Austrię, Polskę a na koniec tworzą Szwajcarski la Żernante w unii z Żertwią która z Kenzirli przenosi się do Szwecji. Kraje pokonane przez tahiti tworzą Front Wyzwolenia Kubusia Puchatka i z braku roboty atakują Sri Lankę, ale ta ich odpycha i zajmuje po drodze zdobywając Turcję, które jednopczy się z Arabią, ale wtedy znowu w Szwajcarii jest pożar i wszystko wraca do stanu sprzed wojny.<br />
<br />
;Słowiańska terminologia; [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/ot-o-wieku-i-ocenach-z-polskiego,100-75.html#21461 Kwadracik, 23.11.2008, 10:45]<br />
{{cytat|Canis|I teraz pomyślmy, co by było, gdyby we wszystkich słowach z przedrostkiem "mega-" umieścić "zaje-". Jak myślicie, czym by się to skończyło na polskim?}}<br />
:Zajebajtami i zajelozaurem, ot czym.<br />
<br />
;Akne on yleinen ihosairaus…; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=22903#22903 bandziol20, Leto Atryda, 8.12.2008]<br />
:''bandziol20:''<br />
::pono nazwa Finów, nie jest fińska (czyli Suomi), ale szwedzka i w dodatku obraźliwa ( finn - szw. pryszcz)<br />
:''Leto Atryda:''<br />
::Dziwne. U nas też jest Węgry - wągry.<br />
::Czyżby ludy ugrofińskie miały genetyczne predyspozycje do trądziku&nbsp;?<br />
<br />
;Slovak o slovio; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=11666#11666 Lodovico Giorgio, 1.11.2007, 23:09:54]<br />
:[Slovio] nie je […] dobry jazyk. Pouziva neslovanske koncovky, ktore su typicke pre ine jazykove rodiny. […] Kto to kedy videl takto miesat jazyky. Pre mna osobne je jazyk slovio hotove monstrum. To ako keby ste pospajali horne koncatiny medveda, s trupom leva, dolnymi koncami macky a hlavou barana.<br />
<br />
;Że jaka?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16527#16527 Toivonen, 6.07.2008, 23:34:29]<br />
:W tym poście opiszę przynajmniej zarys gramatyki véreniél. Od razu uprzedzam, że jest ona dość popier... ekhem, zawiła.<br />
::''Komentarz: Nie wiem, dlaczego mnie to śmieszy&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;J*bany kościół; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=15152#15152 Maxz, 10.05.2008, 18:17:46]<br />
:Dlaczego mamy się odj*bać od kościoła? Prawo pozwala mi doj*bać się do czego chce.<br />
<br />
;Jaki naród, taki język; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10747#10747 Jiroon, 27.09.2007, 14:50:22]<br />
:Nie lubię szczególnie języków germańskich (...) brzmią dla mnie ordynarnie, wręcz barbarzyńsko. I nie ma się co dziwić- proszę spojrzeć, jakie ludy wytworzyły te języki. Ludy, które niszczyły, paliły, grabiły- jednym zdaniem- były niszczycielami cywilizacji starożytnej. (...) Lubię języki romańskie- francuski, włoski. Słychać w nich jakąś nutę szlachetności, widać że wywodzą się z narodów, które tworzyły kulturę, a nie ją niszczyły.<br />
<br />
;Filozofia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10643#10643 Wiktor, 22.09.2007, 16:39:04]<br />
:Mają pokój, choć ten pokój nie jest namacalny, jest duszą. Czyli pokój jest ich duszą. Krócej: Pokój ich duszą. Nie wiem, gdzie ty widzisz błąd?<br />
<br />
;Nie zarazili się?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10208#10208 Leto Atryda, 5.09.2007, 11:00:18]<br />
:Wszystkie narody indoeuropejskie powiedziały laryngałom "'''it's so much better wid out ya'''" a jedni Hetyci się wyłamali?<br />
::''Komentarz: Ten cytat wstawił tu sam jego autor, ale jak już jest, to niech tu będzie&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;A jak wyjąć?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10455#10455 Seiphel, 16.09.2007, 15:36:17]<br />
:A "powiedzmy że katolika" to sobie możesz w "powiedzmy że otwór" włożyć.<br />
<br />
;Plagi egipskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10395#10395 Hapana Mtu, 15.09.2007, 16:47:57]<br />
:"Lewicowa psubrać" jest piękna...<br />
:Postram się zgaść dalszy ciąg:<br />
:Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, '''hot' je opanovano prez levicovo psubrat', moskovskih slugov, judejčikov i Adama Mihnika'''.<br />
<br />
;Niewiedza może być zbawienna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9454#9454 Seiphel, 31.07.2007, 18:12:56]<br />
:Niestety nie znam ferrinckiego na tyle, by tworzyć ambitne złożenia jak '''dom guvno'''&nbsp;:)<br />
<br />
;...bo rachunku za gaz nie zapłacili; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2028#2028 Seiphel, 27.04.2006, 20:43:35]<br />
:Yeah. A potem królestwo Prophan-Bhutanu zajęło Nepal. Buahaha.&nbsp;:P<br />
<br />
;Mężczyźni tylko o jednym; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2672#2672 Kwadracik, 20.05.2006, 11:53:55]<br />
{{cytat|To tak jakbyś nazwał puch, ciężuchem. Nie chodzi o seksizm, ale o przyjemność jaką czerpiesz ze słów. Chciałbyś iść do łóżka z żenszczyzną? "Mój mężczyzno" brzmi dumnie. Ale "moja żenszczyzno" to jak bym o jakiejś chorobie mówił. :/}}<br />
:Pewnie. Bo określenie na mężczyznę powinno być takie żeby wzbudzał dumę u kobiety, a na kobietę takie żeby fajnie było z nią iść do łóżka.<br />
:Jak to nie jest seksizm, to ja nie wiem co to jest.&nbsp;:P<br />
:Ps. Może jeszcze określenie na "Rosjanina" powinno być takie, żeby kojarzyło się z komunizmem, a na "Żyda" takie, żeby kojarzyło się z chciwością i oszustwem?<br />
<br />
;Nawet gorące nastki nie omijają forumowiczów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7910#7910 Silmethúlë, 24.04.2007, 18:21:00]<br />
{{cytat|(sorry, ale już mnie <u>grzeje</u> ten spam)}}<br />
:(podkreślenie moje)<br />
:To znaczy, że "'''hot'''-chicks films" działają&nbsp;:PP<br />
<br />
;Nawet tutaj wszechpolactwo zajdzie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7623#7623 Silmethúlë, 7.04.2007, 17:25:26]<br />
{{cytat|Timpul|To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.}}<br />
:Pierwszy odcinek serialu "kurs dla Wszechpolaka"?&nbsp;:P<br />
<br />
;Ultrapreskryptywizm; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7343#7343 Kwadracik, 4.03.2007, 12:37:08]<br />
{{cytat|Fajnie, że nie było preskryptywistów podczas istnienia języka praindoeuropejskiego, bo bym jeszcze jako jedyne poprawne musiał mówić tym językiem...}}<br />
:Dokładnie.&nbsp;:)<br />
:"Nie, nie i nie! Drogie dzieci, zaimek h₁méǵʰio mówimy z użyciem laryngału pierwszego, nie drugiego rzędu! I nie redukować mi tu laryngałów do samogłosek, bo to błąd!"<br />
<br />
;Kastylijskie oświadczenie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7155#7155 Rémy, 19.02.2007, 16:37:24]<br />
:I kastylijskie oświadczenie: ''Niepokoje na wschodzie Swebii grożą destabilizacją w przygranicznych regionach Kastylii oraz w Dolnym Biegu Essli, nad którym sprawujemy pieczę do czasu zakończenia konfliktów. <u>Młody "król" powinien powściągnąć język,</u>''<u> ponieważ może go stracić szybciej niż mu się wydaje</u> ''to, jaką ma wiedzę na temat polityki i sytuacji na świecie, pokazał, nazywając Persów i Medów "niewiernymi", chcąc chyba zepsuć niewiarygodnie dobre stosunki z potężnym krajem na Bliskim Wschodzie. Straszenie "prawem" w przypadku absolutnej monarchii jest natomiast co najmniej nietaktowne, a <u>grożenie Kastylii flotą, która stacjonuje w Danii</u>''<u> zmusi nas do zatopienia jej w najbliższym czasie</u> ''zamiast bronić chociaż wybrzeża jest wręcz śmieszne.''<br />
:Kursywą to, co zostało wypowiedziane<br />
<br />
;Problemy z nazwą kraju; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7063#7063 Rémy, 12.02.2007, 22:37:33]<br />
:Pomorze uznało Republikę <u>Serbską</u> [...] Pomorze uznało rząd demokratyczny w <u>Swebii</u> [...]<br />
<br />
;Pomysł nie wypali, czyli zanim powstało nasze forum; [http://elendili.pl/viewtopic.php?p=28813#28813 Tworzenie własnych języków artystycznych, forum Elendili]<br />
:[...] nie wiem czy w Polscie warto robić coś takiego, gdyz conlangerów jest dość niewielu... (Vindálf, 17.10.2005, 08:47)<br />
:Co z tego, że za dużo członków by to nie miało. (Arathulion, 17.10.2005, 10:29)<br />
::''Komentarz: 6799 wiadomości, 146 użytkowników po roku i 4 miesiącach. Widać, że pomysł nie wypalił&nbsp;;). [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
===Z kanału #conlanger na Freenodzie===<br />
; fsck<br />
: <pciupak> fsck<br />
: <silmeth> Checking first hard disk drive started<br />
: <pciupak> ^C<br />
: <silmeth> $<br />
: <pciupak> rm -rf /*<br />
: *** Zostałeś wyrzucony z kanału #conlanger przez silmeth (no filesystem found).<br />
<br />
; Zimny preskryptywizm<br />
:[20:01] <Dynozaur> opowiem wam dowcip, który jest popularny wśród slawistów w Jawii<br />
:[20:02] <nkwd> 'przychodzi baba do lekarza, a tam slavlang'<br />
:[20:02] <Dynozaur> Co by było, gdyby prasłowianie byli preskryptywistami?<br />
:[20:02] <Dynozaur> Odp. Wszyscy mówilibyśmy w zimnym.<br />
<br />
; Poglądy na linii zmiany daty<br />
: < Dynozaur> "Wiwat maj, trzeci maj" to przeróbka<br />
: < Dynozaur> każdy wie, że w oryginale był pierwszy :P<br />
* Mily_a0_ chowa twarz w dłoniach<br />
: < Mily_a0_> czyli jednak wykres poglądów to kula<br />
: < Mily_a0_> a ty jesteś na prawej półkuli<br />
: < Dynozaur> ja słyszałem, jak to śpiewali<br />
: < Dynozaur> kiedyś<br />
: < Mily_a0_> w okolicach linii zmiany daty<br />
<br />
; Prosty związek<br />
: <RWHO> dobry conlanger powinien miec autyzm<br />
: <LetoAtryda> tak, inaczej nie chciałby tworzyć języka którym z nikim nie może porozmawiać<br />
<br />
===Z prywatnych dysput filozoficznych konlangerów===<br />
; Chujowy język<br />
: <Vilén> Ech, aż mam ochotę stworzyć penisowy conscript.<br />
: <Vilén> Hm.<br />
: <Vilén> Chociaż nie.<br />
: <Vilén> Feluś raz stworzył dupowy, więc to byłaby kradzież pomysłu.<br />
: <Fanael> Ja raz zrobiłem "conlang" z głoskami fallizowanymi.<br />
<br />
=== Z Discorda ===<br />
<br />
====O Tiłoharyno, czy jak to się zwało Odc. 1====<br />
Widsið: jak sobie to wyobrażał to ja też jestem w stanie do tego dojść<br />
Widsið: kłopot w tym, że to i tak było przeskalowane<br />
Widsið: rozumiem że może istnieć jakiś tam jebnięty władca mający fioła na punkcie ciągłości architektonicznej<br />
Widsið: ale takie coś pewnie zostałoby zawężone do konkretnego obszaru, podobnie jak współcześnie<br />
Widsið: a nie że stawia się chłopska chata z gówna i błota i już nieburzalna bo Karyno się obrazi<br />
<br />
==== Bytom i Kyon ====<br />
HP: Bytom uznawany jest za patologię<br />
HP: Ludzie stamtąd uciekają etc.<br />
Widsið: z Bytomia chyba uciekło 30% populacji<br />
Widsið: pamiętam to ze studiów<br />
Widsið: to było zadanie dla chętnych na planowaniu "Atrakcyjna przestrzeń miejska w obliczu degeneracji tkanki urbanistycznej i odpływu mieszkańców"; na przykłady dano Bytom, Wałbrzych i Łódź<br />
Widsið: ale nie podjąłem się<br />
Pluur: Ogolnie cos na prezydenta maja czy cos, referendum odwolawcze na niego zrobili i chyba przegrali<br />
Pluur: A co do samego miasta to patola jakich malo w PL, chetnie bym zburxyl to miasto<br />
Pluur: Guten Abend!<br />
Widsið: dobrze że Bytom nie leży w Tiłoharyno w takim razie<br />
==== Poezja skaldyczna ====<br />
Ліцьвін Ліцьвіновіч: ale gdzie ta skaldia bo nic nie znajduje xD<br />
Ліцьвін Ліцьвіновіч: jakieś miasto?<br />
<br />
==Powalające logi==<br />
*(Usunięte); 20:24 . . Vilén (dyskusja | edycje) usunął stronę Dyskusja:DW/Cyrylica (treść: „Fanboje cyrylicy jak zobaczą tą mapkę, to chyba się rozpłaczą. Choć i tak niech się cieszą, że w Jugosławii nie wprowadzono głagolicy… Vilén 22...” (jedyny autor: Vilén))<br />
*18:49, 2010 lut 27 Język ahtialański ([http://pl.conlang.wikia.com/index.php?title=J%C4%99zyk_ahtiala%C5%84ski&diff=10981&oldid=10595 różn.]; hist.) . . (+6) . . Canis (dyskusja | wkład ) ''(Mały zonk - dzisiejsze słowo "boavst" znaczy "umierać". Wszyscy ludzie umierają wolni i równi...........)''<br />
*00:14, 22 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Żbik.jpg" (W rzeczywistości też żbik)<br />
*19:26, 20 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Biblia Lurdeńska.jpg" (W rzeczywistości nie-pamiętam-co.)<br />
*13:25, 29 lip 2007 Kwadracik usunięto "Użytkownik:Bobofrut" (content was: '#REDIRECT Użytkownik:Canis' (and the only contributor was 'Kwadracik'))<br />
* Z [[Użytkownik:Paweł Ciupak/Archiwum/Nolik]]:<br />
** (bież.) (poprz.) 2009-08-30T15:56:58 N.O.L.I.K. (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (rv vandal) (cofnij | anuluj edycję) […]<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-11-13T19:11:47 Nolik (dyskusja | wkład | zablokuj) (31 bajtów) (skoro wróciłem i mój język też, to archiwum już nie będzie potrzebne) (anuluj edycję)<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-03-22T19:08:37 Paweł Ciupak (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (Nowa strona: '''Uwaga:''' To nie moje, ale zachowałem sobie dla celów archiwalnych. =Język nolikowy= '''Język nolikowy''', nazwa własna نؤليكي چاراص ''noliki čaraļ'' [no'liki 'ʧa...)<br />
<br />
==Dłuższe wypowiedzi==<br />
===Delegalizacja Razem ale nie tym razem===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=2137.msg84083#msg84083 Dynozaur, 15-03-2018, 16:15:50]<br />
:ŚCIERWA! KURWY! WROGOWIE NORMALNOŚCI! NISZCZYCIELE PRAWDY! ANTYLUDZKIE POMIOTY! ŚMIECI! ROBACTWO! PODLUDZIE! NIEGODNE ŻYCIA NIELUDZKIE ISTOTY! PLUGAWE KANALJE! GÓWNA! ŚMIERDZĄCE KUPY RADJOAKTYWNYCH ODPADÓW! UCIELEŚNIONY HIV, AIDS I EBOLA! ZARAZA PLUGAWIĄCA ZIEMIĘ, PO KTÓREJ CHODZIMY, ZATRUWAJĄCA NASZE POWIETRZE, KALAJĄCA NASZĄ ZIEMIĘ, NASZĄ PRZESTRZEŃ ŻYCIOWĄ! POWIETRZE, W KTÓRYM ZNAJDUJE SIĘ CHOĆBY ATOM MATERJI, KTÓRE PRZESZŁA PRZEZ PRZEKLĘTE ORGANIZMY TYCH OBRZYDLIWYCH STWORÓW JEST SKAŻONE I ZABÓJCZE! ZIEMIA, PO KTÓREJ PRZEPEŁZŁ KTÓRYKOLWIEK Z TYCH OHYDNYCH POTWORÓW JEST PRZEKLĘTA, A STĄPANIE PO NIEJ WYWOŁUJE KONIECZNOŚĆ OBMYCIA SIĘ I POKUTY! SZUBRAWE ZGNIŁE ŚCIERWO, KTÓREGO OBRZYDLIWOŚCI NIE JEST W STANIE ODDAĆ ŻADNE SŁOWO W ŻADNYM LUDZKIM JĘZYKU! NAJGORSZE, CO KIEDYKOLWIEK SPOTKAŁO ZIEMIĘ I LUDZKOŚĆ! BŁĄD I WYBRYK NATURY, KTÓRY TRZEBA JAK NAJPRĘDZEJ WYELIMINOWAĆ FIZYCZNIE, WSZYSTKIE TRUCHŁA POĆWIARTOWAĆ I ROZPUŚCIĆ W KWASIE, A CO SIĘ OSTANIE ZAKOPAĆ W NAJGŁĘBSZYM ROWIE, JAKI TYLKO DA SIĘ WYKOPAĆ, A NASTĘPNIE WYMAZAĆ ICH WSZYSTKICH Z PAMIĘCI LUDZKIEJ, A ZA KAŻDE WZPOMNIENIE KARAĆ W PODOBNY SPOSÓB!<br />
:TO JEDYNE, CO SIĘ TYM ŚMIECIOM, KANALJOM ANTYLUDZKIM KURWA NALEŻY!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!<br />
<br />
:Każda akcja, którą zapoczątkowali lub w której partycypowali jest zbrodnią i działaniem na szkodę ludzkości, które musi zostać jak najprędzej zniweczone, a wszystkie skutki natychmiast odwrócone i zapomniane! Każdy działacz, zwolennik i sympatyk tego szubrawego, zbrodniczego tworu zwanego mylnie "partją" zasłużył sobie na WYROK ŚMIERCI do wykonania w wyżej wymieniony sposób oraz na bezkresną, najgłębszą pogardę moją i całego normalnego świata! NIE JESTEŚCIE LUDŹMI! NIE ZASŁUGUJECIE NA TO, BY ŻYĆ! NIE ZASŁUGUJECIE NA TO, BY ISTNIEĆ, BY DZIELIĆ COKOLWIEK Z ISTOTAMI LUDZKIMI! Traktowanie was jako ludzi jest tylko i wyłącznie LUKĄ PRAWNĄ, ŚWIADCZĄCĄ O GŁUPOCIE I NIEDOSKONAŁOŚCI SYSTEMU PAŃSTWOWEGO, bo ludźmi nigdy nie byliście, nie jesteście i nie będziecie! Wyczekuję dnia, w którym WSZECHŚWIAT NARESZCIE BĘDZIE OD WAS WOLNY, A PRZEZ LUDZKIE MYŚLI NIE PRZEJDZIE WIĘCEJ ŻADEN CHOĆBY IMPULS ZWIĄZANY Z WAMI! WIERZĘ, ŻE TEN DZIEŃ WRESZCIE NADEJDZIE! Bo gdybym nie wierzył, życie na tym świecie nie miałoby sensu. Tylko i wyłącznie ta wiara sprawia, że mimo CAŁEGO TEGO BRUDU, JAKI SPROWADZILIŚCIE NA ŚWIAT LUDZI, chce mi się jeszcze łapać kolejny oddech i chodzić dalej po tym padole. A każda śmierć, każda fizyczna eliminacja choćby jednego z was jest malutkim tryumfem, malutką chwilą wytchnienia i przebłyskiem normalności dla zdrowego świata!<br />
<br />
:A dla obozu rządzącego, WSTYD I HAŃBA ZA BIERNOŚĆ I ZAPRZEPASZCZENIE MOŻLIWOŚCI OSTATECZNEGO ROZWIĄZANIA TEGO PROBLEMU! Wieczna hańba, wieczne potępienie! Swoją biernością i bęcwalstwem jesteście pośrednio odpowiedzialni za wszystkie ich zbrodnie, za całą tę plugawość! I wierzcie mi, że kiedyś obróci się to przeciwko wam. SAMI NA SIEBIE KRĘCICIE BICZ! Jedyne co moglibyście jeszcze zrobić, to trefnego prokuratorka (i wszystkich jemu podobnych) na zbity pysk wywalić, ale wiem, że tego nie zrobicie. Nie wierzę w was, za chudzi w uszach jesteście, chujki!<br />
<br />
:Wszystkim razemowcom, wszystkim lewakom, wszystkim feministkom i wszelkim antyludzkim ścierwom bez najmniejszego wyjątku należy się ŚMIERĆ W NAJPODLEJSZYCH, NAJBARDZIEJ PONIŻAJĄCYCH I DŁUGICH MĘCZARNIACH! OBY TAK SIĘ STAŁO, PROSIMY O TO MY, NORMALNI LUDZIE Z NORMALNEGO ŚWIATA! Ktokolwiek sprzeniewierzy się tej prawdzie, niech będzie potępiony, a przeze mnie osobiście UZNANY ZA ŚMIERTELNEGO WROGA.<br />
<br />
===Forumowa drama===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=763.msg30553#msg30553 Feles 25.09.2012, 19:33:54]<br />
:Akt II, scena 3.<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::Francuski, Francuski,<br />
::jak ja Kocham Francuski!<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski dręczy<br />
::mnie niemiłosiernie.<br />
::Francuskiego nie znoszę,<br />
::francuskiego nie cierpię.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Języków hejtowanie wkurza mnie,<br />
::francuski…<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::…to nublang, każdy to wie.<br />
<br />
:'''WIDSIÐ'''<br />
<br />
::Uwielbiam, gdy do dyskusji<br />
::wkracza głos rozsądku.<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski nielogicznych<br />
::jest pełen wyjątków.<br />
::Litery, których się nie czyta,<br />
::liaison – jakby dla żartu dodany.<br />
::Francuski jako konlang<br />
::byłby do cna zjechany.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Jakże może język z historią<br />
::nublangiem być określony?<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski - to żart, nie język,<br />
::co idiotyzmem przepełniony.<br />
<br />
::Porzućmy tę dyskusję,<br />
::przejdźmy do lepszych forów.<br />
::Francuski to temat-rzeka,<br />
::przy okazji każdych sporów<br />
::będą chwalący i ganiący,<br />
::zawsze naraz obie strony:<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Ci, którym się nie podoba…<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::…i ci, przez których broniony.<br />
<br />
:''Kurtyna''<br />
<br />
:''Zza sceny''<br />
<br />
:'''FANAEL'''<br />
<br />
::Ghoster – troll.<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Parambambam.<br />
<br />
:'''FELES'''<br />
<br />
::Wam po głowie zaraz dam.<br />
<br />
===Rzołnierze Armii Polskiej wersja 2.0===<br />
''Oryginalnie w artykule [[Marchlewszczyzny]].''<br />
<br />
:[[Marchlewszczyzny]] to stolica [[Republika Rad]]powstała ona wy1925 srr iod tego czasu wy tym casie mineło jusz 80 lad od polszkej eklawy zmieniono na pasztewko obecznie ukrainiw szie znajdujeto<br />
:to mało znana kraina posiada flage biało czerwoną a presz nią iksz prebiega błeknitny wymyślił jomwy 2008r, jeżak rafał obeczny ktury zodi krajem od kilku lad .<br />
:Kraj [[Republika Rad]] od dawna niebyło reform ale to dlatego ż nieczeba było bo mamy granice ale na mapie a tak to niema to trudno szie połapad 12 politykuw zasiada to zod czałydiałamy i dlatego justeka został prezydetem ukrainy bo finasowaliśmy go dobrże a herbem jesz gołob pzelatujoczy gury wy koronie posiadamy w małom armie i ona pozotku pilnuje pracujemy nad stwozeniem strony itrnetowej nasz polszka reprezetuje<br />
<br />
===Code-switching poezja===<br />
;{{p|6163|Konan, 26 Gru 2006, 14:19}}<br />
:When snow pada na trotuar<br />
:And the children happy are,<br />
:When ślizgawka on the street,<br />
:And we all a grzaniec need,<br />
:Then you know, to wydarzenie:<br />
:It is coming Boże Narodzenie.<br />
:All parkingi są zajęte,<br />
:People jeżdżą jak najęte,<br />
:Tesco, Auchan, Hypernova,<br />
:Gorączka nearly zawałowa<br />
:Shopping choinkowe things<br />
:And the Christmasrings.<br />
:Mother in the kitchen bakes<br />
:Sernik, piernik i z polewą keks<br />
:Daddy zaś w living pokoju<br />
:Choinkę wielką ustroił<br />
:He is hanging big balls szklane,<br />
:Wherever he only z drabiny dostanie...<br />
:Mama ukrytą finds pod choinkę<br />
:Patelnię z teflonu i szminkę,<br />
:Papa gets socks and red krawatkę,<br />
:Children zabawki i shirts na dokładkę.<br />
:President speaks potem on TV,<br />
:Wszystko around in harmony,<br />
:Póki się mother do kitchen nie udała:<br />
:i gęsi świątecznej jak burns nie ujrzała.<br />
:And so comes brave straż pożarna,<br />
:Na wszystko ready i bardzo ofiarna<br />
:And they bring very, very long węże<br />
:I także drabiny jak mountains potężne.<br />
:Otwarli zawory i woda aż chlupie,<br />
:Christmas is tera na pewno w .....<br />
:Merry Christmas, merry Christmas,<br />
:Hear the music, enjoy ten czas,<br />
:Wesołych świąt, wesołych świąt,<br />
:Merry Christmas,<br />
<br />
===Burugandyjski jezyk entanualny i pewien rodzaj kodu czyli ja===<br />
; {{p|6015|bianco de serpento, 10 Gru 2006, 14:10}}<br />
:Jezyk Burugandyjski jest pochodna jezyka entanualnego opiera sie na zjawisku transkonwersji Pomysl tego jezyka wzial sie z pewnego zjawiska ktore okreslilem jako entanuan anaguah- samo okreslenie ma charakter pewnek transkonwersji slo oznacza jednak cos co jest szczegolnym jej przypadkiem jezyk spontaniczny stad nazwa entanuan anaguah.Jezyk Burugandyjski ma oczywiscie pewien zakres slo i podstawoych zasad gramatycznych lecz nie jest jezykiem skonczonym npAzu-ja,zir-ty ehi-on esi-ona esu-ono buezi-my zudri-wy esis -one ehis one I mozemy Ulozyc np takie proste zdanie Unti kerazud?.azu kerazo mekanu.A przyklad jezyka entanualnego Vasi kasiaras dithi somatilego edjacas zirti sumatrego bari diastas Zuhmi olhinos divenso etramiTo jeden przyklad a teraz cos szczegolnego zastosowanie EA do kodowania informacji czyli pewien rodzaj kodu Poczytajcie i m0oze ktos sie domysli:Noli esetriangu il ma gedas Kandifri goria sitanere&gt;dalia vi sartone Ekiuro volse mi tanere Guntari sorias dafasiendas Eltigo morie sutimati Orzistas volse gitanzere.To jest pewien rodzaj automatyzmu interesuje mnie czy mozna na obecnym etapie wiedzy stworzyc program deszyfrujacy zawarta informacje.Pozdrawiam wszystkich uzytkownikow forum Hatmair EL Farah Sahrundi-Haslo Ligi Burugandyjskiej brzmi Suhrimad kri Burugandial a odzew Bakru mel ihar<br />
<br />
''I wszystko jasne...''<br />
<br />
===„Niestereotypowo o fantasy?”===<br />
; {{p|10393|Hapana Mtu, 15 Wrz 2007, 17:38}}<br />
* '''Elfy''' - zapatrzeni w swoją historię alkoholicy.<br />
* '''Krasnale''' - uzbrojeni po zęby leśni partyzanci, toczący nieprzerwane wojny z ludźmi i Gumisiami.<br />
* '''Gumisie''' - wyrzynają lasy i budują elektrownie jądrowe albo hodują "na własny użytek" chmiel i marychę.<br />
* '''Ogry''' - mają długie nosy, prowadzą karczmy i wyznają kult Złotego Nocnika.<br />
* '''Smerfy''' - osiągają do 70 cm, posługują się magią, hodują węże, dysponują dwoma wahadłowcami i hipodromem zbudowanym w Stumilowym Lesie.<br />
* '''Wampiry''' - żywią się owocami cytrusowymi, mają żółtą cerę i nikt ich nie lubi, ale toleruje się ich, bo jako jedyni potrafią pisać, czytać i kuć żelazo.<br />
* '''Gryfy''' - fruwają na błoniastych skrzydłach, polują na gryzonie, żyją w norach i jaskiniach, rozmnażają się w wodzie a ich młode przypominają kijanki.<br />
* '''Syreny''' - tworzą niezwykle zaawansowaną podwodną cywilizację, mają m.in. telewizję, internet i broń jądrową, utrzymują wspólnie ze smerfami bazę orbitalną, na ląd wychodzą w specjalnych hełmach, najczęściej w celu porwania samców do rozpłodu.<br />
* '''Kretowie''' - zagorzali wrogowie gryfów, ludzi i ogrów, ryją pod ziemią długie tunele, robią podkopy pod cudze siedziby i kradną ile wlezie, dobre stosunki utrzymują tylko z elfami.<br />
* '''Diabły''' - ubierają się zawsze w błękitne kożuchy i czapki z pomponami, są świetnymi menadżerami, prowadzą młyny, piekarnie i warsztaty krawieckie.<br />
<br />
===Rozprawy o szyku===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2155#2155 Zyx, 2.05.2006, 20:20:07]<br />
:Szyk zdania niemieckiego to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie rodzajników na jakieś zdaniowe zadupie i kazanie domyślania się, do którego rzeczownika one idą. Chociaż nie... rozbicie każdego ze słów na pojedyncze sylaby i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny czasownik zawinił, że w co drugim zdaniu jest porozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu przedrostek, tam przyrostek, jeszcze gdzie indziej temat, operator to w ogóle żenada kompletna, zaimek zwrotny ględzi coś pijany w rynsztoku, podmiot przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma inwersję, czy jakieś inne zawroty&nbsp;:).<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2156#2156 Server Revres, 2.05.2006, 20:36:52]<br />
:Hmm.. zamień wszystkie częsci mowy na słowo "żołnierz" a wyjdzie conajmniej jakiś Szeregowiec Rayan albo inny wróg u bram&nbsp;;)<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2423#2423 Seiphel, 14.05.2006, 20:30:01]<br />
:Szyk żołnierzy niemieckich to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie generałów na jakieś bawarskie zadupie i kazanie domyślania się, do którego Baden-Baden oni idą. Chociaż nie... rozbicie każdego z pułków na pojedynczych żołnierzy i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny sierżant zawinił, że w co drugiej walce jest rozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu palce, tam przyrodzenie, jeszcze gdzie indziej głowa, mózg to w ogóle żenada kompletna. Kapitan ględzi coś pijany w rynsztoku, pułkownik przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma rozkazy, czy jakieś inne kartki.&nbsp;:P:P:P<br />
<br />
===Znajdź nawiązania===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/blokowisko,13/b-yna-l-zstapienie,1426.html#27690 Constatine Frank <s>Sudoku</s>Hawkman 19.02.2009 0:41]<br />
:Dzieje się to niedługo po pozarciu Wandy, co Niemca nie chciała przez Smoka Wawelskiego zwalczającego Szwedów pod Jasną Górą. W wyniku nieudanego zamachu na Cara Wszechrosjii, Maciusia Pierwszego, nasz bohater - Bâyna'âl zostaje uwięziony przez stale knującego Nowosilcowa w zakładzie psychiatrycznym - tzw. psychuszce. Ucieka jednak z tego więzienia i kieruje się poprzez Syberię do Iranu ścigany przez oszalałego z powodu nieodwzajemnionej miłości do doktor Zosi, córki Ewy Horeszkówny i deficytu Werter's Original dezertera z wojska austryjackiego - Rodiona Raskolnikowa, a następnie wkracza do Chin przez Góry Tien-Szan na czele armii dosiadającej słoni. Po rozbicu wojsk rosyjskich pod Port Arthur i wzięciu do niewolii / opętaniu tamtejszego dowódcy Grigorija Rasputina skręca w stronę Indii, gdzie w porywa dziewczynę Ramy i zrzuca winę na władcę Lanki, którego również opętuje przy pomocy Rasputina. Następnie to pomaga Ramie zabić Rawanę, po czym wpada w szał i idzie mordować ludzi przez Tysiąc i Jedną Nocy. W morderczym szale z naszyjnikiem z ludzkich czaszek, ciągle trzymając głowę zabitego demona zostaje niespodziewanie uprowadzony przez Flecistę z Hamelin Zatrzymuje się dopiero na terenie Persji, gdzie Fereydun zmieniwszy się w 10.000 piłek uderzył go podczas swojej gry w golfa z władcą Turanu, tym samym ustalając granice swojego państwa do miejsca, gdzie spadły piłki. Rozjuszony tak jawnym brakiem szacunku Bâyna'âl udaje się do księstwa Chorezmu, gdzie szybko staje się bogatym i szanowanym twórcą nowych wierzeń religijnych, tworząc scjentologię. Jednakże, gdy Chorezm staje sie ofiarą napaści nietolerancyjnych religijnie krajów ościennych Bâyna'âl szybko dokonuje ewakuacji na tereny podległe Sou-Żanom. Błądząc przez 40 dni i nocy po stepie, napotyka samotną wilczycę, z którą to płodzi liczne potomstwo, dając początek ludowi Turkće. Jako, że klimat mu nie pasowuje, przenosi się do królestwa Qin, gdzie oddawje się głownie zgłębianiu nauk Buddy i grze na cymbałach w trakcie sceny walki Mistrza Bezimiennego z Niebem. Staje się znany jako założyciel i generał Domu Latających Sztyletów. Jednakże sława mu się w koncu obrzydza, a pragnienie powrotu do Europy zmusza do długiej podróży na czele odpowiednio podjudzonych stepowych dzikusów i jakiegoś Beja, czy innego Dżyn-Gis Chana. Wróciwszy do Europy szybko bierze udział w elekcji na Cesarza Swiętego Imperium Rzymskiego Narodu Niemieckiego, podając się za diuka ze Szwabii, niejakiego Fryderyka Barbarossę. Po kampanii we Włoszech i zmuszeniu Papiestwa do uległości usuwa - nie na długo - z areny dziejów fingując utonięcie w trakcie krucjaty. Postanawia oddać się nauce, jako Pan Kleks zwiedza świat, a nawet - pod pseudonimem barona Munchausena - ksieżyc. Nie znalawszy tam jednak księży, a jedynie niejakiego Twardowskiego wraca rozczarowany, by pożreć Odyna w czasie Ragnaroku, tylko po to, żeby zobaczyć banshee lamentująca nad losem Lotofagów, oszukanych przez Hiszpanskich Konkwistadorów Cortez'a przy pomocy starej sztuczki wojennej autorstwa Sun-Tzu. W międzyczasie okazuje się, że Japonia zjednoczona przez Rasputina pod nazwiskiem Ody Nobunagi staje się coraz potężniejszym panstwem. Nie mogąc tego znieśc udaje się ze swoim wiernym Bagażem do Hoghwartu, gdzie wykorzystuje swoje wpływy w Chinach, by wywołać Wojnę Opiumową, ograniczajac znacznie możliwości nawigacyjne Pilotów z Domu Harkonnenów, powodując, iż Fundacja musi uznać niepodległośc Haina, rządzonegoprzez Luke'a Skywalkera. Nie na długo jednak trwa pokój, Mroczne Elfy powracają pod dowództwem Uriela Septima z Ibrazelu i wywołują kolejną wojnę z Imperium Bizantyjskim. Aby je pokonać Bâyna'âl wyrusza do Arktyki, aby z pokładu statku "Charlotte" odzyskać miecz Frostmourne i zestrzelić najpotężniejszą broń przeciwnika: Helikopter-w-Ogniu. Po wygranej wojnie nasz bohater wyrusza na smoczycy do Szczelin Zgałady pośrodku góry Farthen Dûr, aby raz na zawsze zniszczyć Kod Leonarda da Vinci. Za swe czyny Bâyna'âl zostaje ogłoszony Mędrcem Syjonu i rozpoczyna knucie Spisku Mającego Zdobyć Władzę Nad Światem. Powstrzymuje go jednak Jakub Wędrowczyc razem z Semenem i wnusiem. Pomimo tego nasz bohater umyka im od śmierci w piecu Baby Jagi, uciekając przez komin i jego dalsze losy pozostają nieznane.<br />
<br />
=== Prapoczątek języków ===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=582.msg22832#msg22832 Zsyłka do forum]<br />
— Na początku była ciemność, i tylko płomieniste '''ə̂''' unosiło się nad przestworem wód —— I pomyślało ə̂: «Samotnem jest i samem sobą tylko będąc niczego nie tworzę». I zrodziło ə̂ trzy laryngały, a były to '''h₁''', '''h₂''', '''h₃'''. A potem laryngały umarły. Trafiły do siódmego świata, gdzie spotkały szwę, i dowiedziały się, że tu wszyscy trafiają po zmianach fonetycznych.<br />
W tym świecie [a] jest spółgłoską, która ma trzy koartykulacje, [s] to nosowy mlask, a wszystkie zwarcia mają po pięć tonów. [s] i [a] połączyły się w afrykat, stając się jednostką morfologiczną oznaczającą "który może stać się", ponieważ jednak nie istniały jeszcze czasowniki umarły wspólnie na niedoartykulację.<br />
<br />
==Odpowiednie dać rzeczy słowo==<br />
<!-- nie, to nie jest sekcja dla wszystkich falsefriendów --><br />
<br />
===Ciekawe słowa z conlangów===<br />
* '''akt''' - osiem - ''norðsprak''<br />
* '''anal''' - odcinek czasu - ''nowoswebski''<br />
* '''bŀơna''' - kłącze - ''guno''<br />
* '''chójbarz''' - [[Haivoori]] - ''ochciwolodój''<br />
* '''chulat''' - bić - ''mantryjski''<br />
* '''ćečka''' - podróż - ''pruski''<br />
* '''dajrę-te''' - witaj - ''ęmucki''<br />
* '''dupá''' - po - ''pomerański''<br />
* '''fucko''' - kapelusz - ''logsan''<br />
* '''guvne''' - główny - ''zwierzyński''<br />
* '''huju''' - koń - ''anatolski''<br />
* '''iran''' - żelazo - ''ahtialański''<br />
* '''kibel''' - dom - ''kishla''<br />
* '''kurwurozjum''' - miedź - ''pierwsza wersja arbastyjskiego''<br />
* '''kutas''' - demon - ''noliczański''<br />
* '''lenin''' - biegnę - ''mavaiski''<br />
* '''marta''' - śmierć - ''aryanas''<br />
* '''melina''' - spotkanie - ''logsan''<br />
* '''mineta''' - minuta - ''polinglijski''<br />
* '''penis''' – mówić - ''panta''<br />
* '''pizdain''' - drugi miesiąc w roku - ''cerolijski''<br />
* '''pizdea''' - bestia - ''język dla rasy wampirów Serpenteena''<br />
* '''roziébac''' - być położonym - ''pomorzański''<br />
* '''saiêbut''' - burza - ''cerolijski''<br />
* '''sabat''' - sobota - ''polonés''<br />
* '''stol'ec''' - krzesło - ''szlawski''<br />
* '''seks''' - sześć - ''norðsprak''<br />
* '''tupa''' - sposób - ''kencyrlski''<br />
* '''tusk''' - wieszak - ''komum''<br />
* '''ultrafrau''' - zima - ''esperal''<br />
* '''vomit''' - wy - ''cerolijski''<br />
<br />
====Wenedyk ''folsfrends''====<br />
* '''pij''' - pobożny<br />
* '''proboszcz''' - pysk<br />
* '''pyta''' - kurwa<br />
* '''wojna''' - pochwa<br />
<br />
====Jasny <del>gwint</del> sfinks!====<br />
* '''amfa''' - tutaj - ''TKNPG''<br />
* '''pelpindel''' - motorówka - ''TKNPG''<br />
* '''klita''' - pomieszczenie - ''TKNPG''<br />
* '''kraka''' - wrona - ''TKNPG''<br />
* '''marcingej''' - biedny - ''TKNPG''<br />
* '''nekroza''' - warunek - ''TKNPG''<br />
* '''komar''' - motorower - ''szkolny''<br />
* '''mątajn''' - góra - ''szkolny''<br />
* '''het jeschywał''' - pies - ''valemski''<br />
* A kiedy będzie coś o przymiotniku?<br />
** '''Kończymy Offtop!!!'''<br />
<br />
===Zabójcze słowotwórstwo===<br />
* '''dom guvno''' - toaleta - ''polka pisin''<br />
* '''naciismo''' - patriotyzm - ''esperanto'' (gdzieś to musiałem wrzucić - Kwadracik&nbsp;;))<br />
<br />
===Ciekawe słowa z natlangów===<br />
* '''ajaja''' - woźnica - ''fiński''<br />
* '''anal''' - oddech - ''bretoński''<br />
* '''cipő''' - buty - ''węgierski''<br />
* '''cuma''' [dżuma] - piątek - ''turecki''<br />
* '''хуй''' - pies - ''tabasarański (Dagestan)''<br />
* '''chuj''' - zwyczaj - ''paszto''<br />
* '''dupa''' - kadzidło - ''indonezyjski''<br />
* '''după''' - po, według - ''rumuński''<br />
* '''fák''' - drzewa - ''węgierski''<br />
* '''fiút''' - chłopaka (biernik) - ''węgierski''<br />
* '''a hui''' - wyć - ''rumuński''<br />
* '''huica''' - brać, towarzyszyć - ''nahuatl''<br />
* '''huijata''' - oszukiwać - ''fiński''<br />
* '''huj''' - [okrzyk bojowy] - ''węgierski''<br />
* '''huy''' - usposobienie - ''turecki''<br />
* '''komornyik''' - kamerdyner - ''węgierski''<br />
* '''koran''' - gazeta - ''indonezyjski''<br />
* '''крyглые сyтки''' - całą dobę - ''rosyjski''<br />
* '''kurwas '''- wół - ''pruski''<br />
* '''leninki '''- sukienka - ''fiński''<br />
* '''nahui''' - cztery - ''nahuatl''<br />
* '''Nasrani''' - chrześcijański - ''indonezyjski''<br />
* '''nazī''' - wilgoć - ''starowysokoniemiecki''<br />
* '''pis''' - brudny, podły - ''turecki''<br />
* '''porucha''' - awaria - ''czeski''<br />
* '''seks, sex''' - sześć - ''norweski, szwedzki, łacina''<br />
* '''srác''' - koleś - ''węgierski''<br />
* [[Plik:Sraj.png]] [sraj] - kobieta - ''khmerski''<br />
* '''срака''' - koszula - ''starosłowiański''<br />
* '''suka''' - kochać - ''indonezyjski''<br />
* '''suka''' - pędzel - ''łotewski''<br />
* '''sukka''' - skarpetka - ''fiński''<br />
* '''суутек''' - wodór - ''kirgiski''<br />
* '''زعلانة''' ''zalana'' - zdenerwowana - ''arabski''<br />
* '''зажигалка''' ''zażygałka'' - zapalniczka - ''rosyjski''<br />
* '''żydki''' - gibki - ''staropolski''<br />
<br />
====Conlang trzynastowiecznych polskich zboczeńców====<br />
* '''cycadło''' - ssawka - ''górnołużycki''<br />
* '''cycak''' - ssak - ''górnołużycki''<br />
* '''ćipka''' - kura - ''górnołużycki''<br />
* '''dupa''' - chrzcielnica - ''dolnołużycki''<br />
* '''dupiś''' - chrzcić - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujery''' - żwawy - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujny''' - szybki, pospieszny, pochopny - ''górnołużycki''<br />
* '''jebać''' - oszukiwać - ''górnołużycki''<br />
* '''kał''' - kapusta - ''górnołużycki'', ''dolnołużycki''<br />
* '''najebać '''- pomimo - ''górnołużycki''<br />
* '''porno''' - wobec - ''górnołużycki''<br />
* '''spusćiś se''' - ufać - ''dolnołużycki''<br />
<br />
==Język eee... jaki?==<br />
* [[Język aeloahalindoański]] ([[user:BartekChom|BartekChom]])<br />
* {{p|6015|Burugandyjski jezyk entanualny}} (bianco de serpento)<br />
* [[język malinowski]] ([[Użytkownik:Milya0|Milyamd]])<br />
* {{p|33|Pelillevladelrladennevalivarynne}} ([[Użytkownik:Silmethule|Silmethúlë]])<br />
* [[język żeromski]] ([[Użytkownik:Serpentinius|Serpenteen]])<br />
* [[język żydoalbański]] (Gażier)<br />
<br />
==Kurs dla Wszechpolaka, telenowela produkcji conlangerskiej==<br />
===Część I===<br />
; {{p|7622|Timpul, 07 Kwi 2007, 17:13}}<br />
''Mral tê vôtêłe. Vôtêłe tê dûran, gałte ži ar rômja. Dô dêjê vôtêłe? Dûran cônê karanê, gałte dažałê ži rômja tôtê. Mral tê vajał vôtêłe.''<br />
<br />
To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.<br />
<br />
===Część II===<br />
; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9828 Hapana Mtu, 20.08.2007, 5:26]<br />
<!-- uwaga, poniższa lista tłumaczeń dotyczy tylko języków z oryginalnej wiadomości, proszę nic nie dodawać i nic nie zmieniać --><br />
* '''Valdeňski:''' ''Ja scena giocona caisetă Iudita. Juns scenă, blauă augar ferbierţa en grosce secretos, je secretos lo isreclige, che cet geferdată ornugasei văltasă. Iuditam harţos stăc islecte: jun nai flamdotă Guţasei.''<br />
* '''Valdeňski (wersja II):''' ''Ја счена гіочона чаісетъ Іудіта. Јунс сченъ, блауъ аугар фербіерца ен гросче сечретос, је сечретос ло ісречліге, чће чет гефердатъ орнунгасеі вълтасъ. Іудітам ћарцос стъч іслечте: јун наі фламдотъ Гуцасеі.''<br />
* '''[[Język szindadzki|Szindadzki]]:''' ''Ta šenna ðócha hajzi sě Judyta. Jej šenné, gábové ðákka verbenitá gróðnejo tajnika, tajnika þakě zgroznejo, če úgraži on ordnukú prača. Harc Judyty je čarn: ona ne veri na Vúžka.''<br />
* '''Noczulski:''' ''Dar schůnner fůss hetta Juduttæ. Hůnam schůnner, œsjar eweller safgribba sor aggar sefgribb, sefgribb kåg skære, sack dor heutsfarna hahl hergen ødex. Juduttæm mårgat ær můck: jůn no ydduga nůckt Sjaggel.''<br />
* '''Noczulski (wersja II):''' ''Дар шуннер фусс ћетта Јүдүттэ. Ћунам шуннер, өсјар евћеллер зафгрібба зыр аггар зефгрібб, зефгрібб ког скэре, сакк дыр ћојтсфарна ћял ћерген ѫдех. Јүдүттэм моргат јэр мукк: јун ны үддүга нуккт Сјаггел.''<br />
* '''Projekt-szybko-porzucony:''' ''Em tadët grob ſaptarka Jodët. Elf tadëtna, rovatna noſkna vestarka halfavëti stånnëti, stånnës revk gisipë, å el ſabvarka årostoj goſif. Bocſlifat Jodëtif taddët: el dalaftarka Limi.''<br />
* '''[[Krakirski|Krakir]]:''' ''Åta paqui qårgëa nåmumst Gëudota. Agëirt paquirt, agambirt åqqir niqazëami zmulbëim isgrenqamt, isgrenqamt sëlq slëaq’plëim, pilqa dëpqirglum sleagë tråblem. Dåzra Gëudotamt bum åli – a bë åbbenum Tëgëm.''<br />
* '''Qathoaš’qan:''' ''Nogrq’ta imqs uaša’faš tqervoib’o Udi’ta. Gomdhat’ta uaša’faš vua thofnei’lis thrneq’faš tofni’lu. Tofnei’lis vua drhoe’lo vofneafaš imqth. Va vihrz’dast fe žumdeis’tqat drhoe'lo vofmua’toam. Moingthoaq’dr Udi’toa drhoe’lo visoaq’faš. Va dguhu’das hgvuimq’e.''<br />
* '''[[Tarykański|Tarakan]]:''' ''Тро пэнке Ўакабуто џіаѕоба Јүдүто. Пэкне, жалбове Ђала даріде јун ўаністерна кубўет Џоґажот, Џоґажот ко ијдет, ж аспсујабр јен Нуңот атас Прато. Харцо даде јун анеста эћјоў – јун н’авера прі Боѓо.''<br />
<br />
Ta piękna dziewczyna nazywa się Judyta. Jej piękne, błękitne oczy skrywają wielką tajemnicę, tajemnicę tak straszną, że zagraża ona porządkowi świata. Serce Judyty jest złe: ona nie wierzy w Boga.<br />
<br />
===Część III===<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham. <br />
Polacy żyją po katolicku. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże.<br />
<br />
====Część III bez cenzury====<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, hot' je opanovano přez levicovo psubrat'.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko, krom tih zdrajcov naroda, ktore so ateisti bud' innovierci. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha, kak to Pol'akom přistoi.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu, govoři nam tož, čo golizna je zla, itak me vinni sme nosit' golfi i dlugie trousi.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'. Zatra u nas piate v tim dňu lekcie katehezi. Sme ščaslive, čo liči sa v srednie, ibo koňce koňcov naš trud ňe idi ku čortu.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham, choć jest opanowany przez lewicową psubrać.<br />
Polacy żyją po katolicku, oprócz tych zdrajców narodu, którzy są ateistami tudzież innowiercami. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła jak na Polaków przystało. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu, powtarza nam też, że skąpy ubiór to zło, więc powinniśmy nosić golfy i długie spodnie. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże. Jutro mamy piątą w tym tygodniu lekcję religii. Jesteśmy zadowoleni, że liczy się do średniej, bo nareszcie nasz wysiłek nie idzie na marne.<br />
<br />
===Część IV===<br />
; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=485.msg47317#msg47317 spitygniew, 23.10.2013, 12:20]<br />
<br />
Mieszkam w kraju konserwatywnym i wartości takie jak tradycja, rodzina, religia, naród, własność prywatna są na pierwszym miejscu.<br />
<br />
==A teraz kurwa jebane przekleństwa==<br />
===Szlawski===<br />
* '''puhat' tubu, rurku''' - robić loda (dmuchać rurkę)<br />
* '''kuk, pik, lul''' - chuj, fiut<br />
* '''pika, piča, lulka''' - cipa, piczka<br />
* '''ura, kurva, d'ivacka''' - dziwka, kurwa<br />
* '''prostituta''' - prostytutka<br />
* '''fago, pedalik''' - pedał, ciota<br />
* '''kurvit' sa''' - kurwić się<br />
* '''kulpa, dupa''' - dupa<br />
* '''frivolit' kulpo''' - dawać dupy (swobodzić dupą)<br />
* '''frivol'nica''' - ladacznica<br />
* '''fikat', bambrat' ''' - pierdolić<br />
* '''Debil, idiot, glupek, durnik''' - Głupek, idiota...<br />
* '''Govno, plaksa''' - gówno, kupa (vikal - kał)<br />
* '''lizat' lulku''' - robić minetę (lizać cipkę)<br />
* '''srat'''' - srać<br />
* '''řigat', vomit' ''' - rzygać<br />
* '''pisovat' ''' - sikać<br />
* '''holera''' - cholera<br />
<br />
===Veltang===<br />
* '''elare''' - szczać<br />
* '''fura''' - dupa<br />
* '''imbe''' - pieprzyć<br />
* '''imbede''' - pieprzyć<br />
* '''krot''' - pizda<br />
* '''pribe''' - rzygać.<br />
* '''predibe''' - rzygać<br />
* '''şudi''' - gówno<br />
* '''wai''' - kutas<br />
* '''cherêya''' - cholera<br />
* '''ma cherêya''' - cholera<br />
* '''furfura''' - bramo-dupa, dupa jak brama<br />
* '''prediben''' - rzygacz<br />
* '''şudipriben''' - gównorzygacz<br />
* '''konkrot''' - pieniężna pizda, dziwka<br />
* '''krotsali''' - pizdotwarz<br />
* '''zaisali''' - różana twarz (eufemizm)<br />
* '''pribêgorena''' - rzygodziejcy<br />
* '''krotwai''' - pizdofiut<br />
<br />
==Sodoma i Gomora w Wieży Babel==<br />
{| style="border: solid 1px silver;"<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|ಕನ್ನಡ|Ten użytkownik udaje, że zna '''pismo kannada'''.}}<br />
|{{Userbox|#ffffff|#F5F5FF|[[Grafika:Papasmurf.jpeg|50px]]|Этому участнику понравился язык [[Język Na'vi|на'ви]].}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#999999|#c0c0c0|-|To jest miejsce na twoją reklamę}}<br />
|{{Userbox|#080|#0A0|pl|'''Rdzennym językiem''' tego użytkownika jest '''polski'''. Niestety!}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|カタカナ|Ten użytkownik dwa razy w życiu nauczył się katakany i dwa razy w życiu ją zapomniał.'''.}}<br />
|{{Userbox|#E3E3FF|#F5F5FF|$€₤¥|Ten użytkownik lubi wydawać pieniądze.}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#CCC|#EEE|idio!|Ten użytkownik lędzi na '''własnem idiolekcie''' i maltretuji nim innych.}}<br />
|{{Userbox|#8a7|#8c9|[[Plik:Mily.PNG|40px]]|Ten użytkownik lubi robić ekwilibrystyczne ligatury.}}<br />
|}<br />
==Opinie na temat swastyk na forum==<br />
<gallery captionalign="left"><br />
Grafika:tbowzs1.png|[[Użytkownik:Canis|Canis]]<br />
Grafika:tbowzs2.png|[[Użytkownik:Milya0|Milyamd]]<br />
Grafika:tbowzs4.png|[[Użytkownik:Kwadracik|Kwadracik]]<br />
Grafika:tbowzs3.png|[[Użytkownik:Hapana Mtu|Hapana Mtu]]<br />
Grafika:tbowzs5.jpg|[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]<br />
Grafika:tbowzs6.png|[[Użytkownik:Dynozaur|Dynozaur]]<br />
Grafika:Th 1piwo.png|[[user:varpho|varpho]]<br />
Grafika:tbowzs7.png|[[Użytkownik:Serpentinius|Serpentinius]]<br />
Grafika:hihik.png|[[Użytkownik:Pingijno|Pingijno]]<br />
Grafika:Swastykaghoster.png|[[Użytkownik:Ghoster|Ghoster]]<br />
</gallery><br />
<br />
==Graficznie==<br />
;Czyżby popularny wzór flagi?<br />
:[[Plik:POM Flaga królestwo.png]]<br />
:[http://ib.frath.net/w/Image:Valahia_flag.gif Flaga Wołoszczyzny w IB], [http://img227.imageshack.us/my.php?image=flagawwkr6.jpg Flaga Wielkiej Wołoszczyzny z czasów Hansa]<br />
<br />
<br />
;Święta ikona panlaryngizmu<br />
:[[Plik:Ipa unreal.gif]]<br />
:„A tak wyglądałaby tabela IPA, gdyby zwolennicy istnienia gardłowego r mieli rację.”<br />
<br />
<br />
;Nosówki urojone, [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/dziele-skore-na-niedzwiedziu,1572-240.html#52794 Kwadracik, 18.05.2010 6:38]<br />
{{cytat|{{cytat|NOSÓWEK NIE MA.}} Heh... Kwadracik i jego ulubiony dowcip. :lol:}}<br />
:Nie wiem, czemu cytujesz to właśnie teraz, ale skoro już... <br />
<br />
:[[Plik:Noswkiurojone.gif]]<br />
<br />
<br />
;Cycki i polityka, [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=414.msg18198#msg18198 Towarzysz Mauzer, 26.06.2012 15:59]<br />
{{cytat|cycki w avatarze > polityka w avatarze}}<br />
:Nie widzę sprzeczności.<br />
:[[Plik:Wolnosc.png]]<br />
<br />
;Wszyscy jesteśmy... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=273.msg23951#msg23951 Vilén 07.08.2012, 17:22]<br />
<br />
[[Plik:WszyscyśmyCanisami~Vilen.png]]<br />
<br />
;Uwaga, uwaga, czytanije konlangera powoduje raka [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=297.msg44261#msg44261 Vilén 20.06.2013, 18:42]<br />
<br />
[[Plik:Ostrzeżenie~Vilen.png]]<br />
<br />
[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Conlangerski_basz&diff=24964Conlangerski basz2018-06-10T21:42:06Z<p>Vilén: Anulowanie wersji nr 24950 utworzonej przez Henryk Pruthenia (dyskusja)</p>
<hr />
<div><div id="style4" class="alerte plainlinks">Strona oddana w zarząd społeczności Conlanger Wiki, pozostawiona jedynie w celach archiwalnych.</div><br />
<br />
Czyli galeria złotych cytatów oraz innych ciekawostek z [http://www.conlanger.fora.pl/ forum Conlanger] oraz [[Strona główna|Conlanger Wiki]].<br />
<br />
==Cytaty==<br />
===Z Forum===<br />
;Masturbacja intelektualna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg68391#msg68391 Spodnie, 04.02.2016, 16:17:47]<br />
:{{cytat|Dynozaur|{{cytat|Widsið|Jesteście niemożliwi. Miało być o seksie, a wy znów do tej polityki.}} Ale po cholerę wypowiadać się na tematy, o których nic się nie wie?! xD}}<br />
:Całym sercem jestem za tym, aby wiedzę o polityce i seksie zyskiwać poprzez praktykę i bezpośrednio u źródeł, lecz życie dyktuje inne warunki: wiedzę o polityce musimy czerpać z głosowań, a wiedzę o seksie – z masturbacji.<br />
<br />
;Prosię bardzio, pisiemy poprawnie... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=41.msg59159#msg59159 spitygniew, 29 sty 2015, 16:30:50]<br />
:Otóż właśnie. Raczej nikt nie próbowałby wymowy przez [ɕ], skoro nawet "Honsiu" jest wymawiane [xɔnsju], a nawet ponoć "Murzasichle" czasem jako [muʒasixlɛ]. Najwyraźniej, skoro głoski [ɕ] nie ma ani w angielskim, ani we francuskim, ani włoskim, ani rosyjskim (no dobra, w niemieckim jest, ale rzadko więc się widocznie nie liczy), dla przeciętnego użytkownika naszego języka jest ona tak polska jak bigos, jak Zagłoba, jak żółte barierki, ba, nawet niczym sam Papież Polak, stąd - słusznie - wychodzą Polacy z założenia, iż jakkolwiek czyta się cos w jakimś dziwnym języku, na pewno nie przez prapiastowskie [ɕ]. Poza tym, powodem może być też infantylno-pedalskie konotacje spółgłosek ciszących skutkujące w miarę możliwym unikaniem ich przez przedstawicieli wybitnie męskiej, heteronormatywnej kultury polskiej. <br />
<br />
;Imre kálmán sátoraljaújhely nagykutas csitatí; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=4.msg44720#msg44720 spitygniew, 28.06.2013, 14:46:19]<br />
{{cytat|Gubiert|''Hunyadi és Kapisztrán Nándorfehérvári Káloszy''}}<br />
:Podobno gdy powiesz to w Budapeszcie, możesz kupić parę kaloszy.<br />
<br />
;…a renifery to jeźdźcy apokalipsy; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=217.msg7886#msg7886 Dynozaur, 13.11.2011, 12:32:33]<br />
:Św. Mikołaj (ten komercyjny, czerwony) jest w pewnym sensie antychrystem.<br />
<br />
;Gramatyka mocno prywatna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=885.msg36889#msg36889 Dynozaur, 6.01.2013, 22:39:40]<br />
:A Zimny istnieje i ma ściśle ustalone zasady. A wy nie jesteście godni ich poznać.<br />
<br />
;W Oświęcimiu, tam gdzie dom zdrojowy…; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg32424#msg32424 tqr, 19.10.2012, 17:03:15]<br />
:A tak na serio, w ciągu życia podeptałeś nie tylko powstańców, ale zapewne wielu innych ludzi, z neandertalczykami włącznie. […] A jak się przechadzasz po Auschwitz, zastanawiasz się, ilu Żydów właśnie wdychasz?<br />
<br />
;Nowa emotka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg26213#msg26213 Henryk Pruthenia, 24.08.2012, 22:43]<br />
:ꙮ.ꙮ (człowiek-mucha paczy)<br />
<br />
;Wymowa nicka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=380.msg18138#msg18138 Pingijno, 25.06.2012, 22:56]<br />
{{cytat|Rémo|Rémo /ʀɛɱo/}}<br />
{{cytat|zavackŷ|ɱ?}}<br />
:To taki trolling dla bezzębnych.<br />
<br />
;Trzeźwe myślenie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=447.msg17400#msg17400 Canis, 18.06.2012, 21:25]<br />
<br />
{{cytat|Canis|Jak wrócę z egzaminu.}}<br />
{{cytat|Toivo|No to chyba opijanie egzaminu trwa ;)}}<br />
:pprawkaj ak wytzezwieje<br />
<br />
;I wszystko jasne...; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=345.0 patka chorwatka, 18.04.2012, 07:35]<br />
:PROSZE NIE DOTYKAJCIE JEBEMTI TI JEŽA, bo to jest bardzo "sveta psovka" i nie žartuje. ZAMKNIETA JEST. naprawdę, odbieram ją jako rytual i dla mnie ona jest czymś bardzo bliskim.<br />
:istnieją inne - jebem ti sunca, to używajcie, jeża nie dotykajcie.<br />
<br />
:I nie, to nie oznacza żadną osobę, to jest samorefleksja, więc dlatego o tym lepiej nie gadać.<br />
<br />
;Gra w skojarzenia; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=314.msg11810#msg11810 Mścisław Ruthenia, 22.03.2012, 21:28]<br />
{{cytat|Dynozaur|Kasse paggan en Prūsisku?}}<br />
:Tobie się wszystko musi z Pruthenią kojarzyć? :/<br />
<br />
;Poszukiwania odkrywkowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=76313#76313 lehoslav, 18.06.2011, 13:27]<br />
{{cytat|Na północy takim ogniwem jest zachowany jeszcze dialekt wsi Rogów nad Nysą}}<br />
:Znajdź mi dzisiaj tą wieś :D <br />
:Tylko szukając nie wpadnij do dużego, brudnego dołu.<br />
<br />
;Obcy u siebie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg8494#msg8494 Dynozaur, 28 Lis 2011, 12:42:45]<br />
{{cytat|spitygniew|Tamtejsi Polacy mieliby na ten temat inne zdanie.}}<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby tamtejsi Niemcy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby np. Kresowiacy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby Hotentoci lub Marsjanie?<br />
<br />
;Popaprany diagram; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2132#msg2132 Fanael, 25.08.2011, 21:57]<br />
{{cytat|Dynozaur|A może też wypełnię ten djagram jako jakiś skrajny popapraniec... ;-)}}<br />
:Przecież już to zrobiłeś.<br />
<br />
;Wafelki; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2108#msg2108 Vilén, 25.08.2011, 20:06]<br />
{{cytat|Feles|Nie uważam homoseksualizmu za chorobę, bynajmniej, ale jest pewna różnica - miłość do wafelków w czekoladzie nie przeszkadza Ci w reprodukcji. ;-)}}<br />
:Przeszkadza – zżarłem tyle wafelków, że żadna kobieta nie będzie chciała się ze mną reprodukować :(.<br />
:(chociaż nie powiem, żeby to mi przeszkadzało, wafelki > reprodukcja)<br />
<br />
;Nie wywołuj marty z lasu; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=52.msg1363#msg1363 Silmethúlë, 21.08.2011, 18:10]<br />
:A sądząc z nazwy tematu i tematu rozmowy, HP po prostu mówi o dziewczynie, a nie powinien :P.<br />
:: ''To jest śmieszniejsze w kontekście, uwierzcie mi. --[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]''<br />
::: ''Uzupełnijmy zatem, że akcja działa się w temacie '''Co mówicie, a mówić nie powinniście, czyli zmutowany polski''', gdzie Henryk wielokrotnie wspomniał o swej dziewczynie, a [[Użytkownik:Vilén|pewien użytkownik]] jawnie powątpiewał w jej istnienie. [[Użytkownik:Silmethúlë|Silmethúlë]] 19:19, 21 sie 2011 (CEST)<br />
<br />
;Mąki pańskie; [http://www.conlanger.fora.pl/lingwistyka,5/pytania-dotyczace-jezyka-polskiego,816-825.html#62919 Milyamd, 10.10.2010, 16:10]<br />
{{cytat|Kwadracik|"Mąk pańskich"? Herezje!}}<br />
:wiesz, z czegoś muszą piec ten chleb powszedni. :D<br />
<br />
;Winetoo marksistą; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=56216#56216 Toivo, 19.07.2010, 16:04]<br />
{{cytat|Leto Atryda|Ostatnio nawet slogan "raz sierpem, raz młotem w czerwoną hołotę" został [http://www.nacjonalista.pl/2010/06/02/komunisci-jako-rasa-faszystowskie-rodlo-godny-czci-simon-mol-%E2%80%93-absurdy-na-wroclawskim-procesie-przeciwko-nop.html ponoć określony jako rasistowski].}}<br />
{{cytat|Leto Atryda|<br />
Bardziej interesowało mnie, że skoro niechęć do komulców może być określona jako rasizm, to znaczenie tego słowa rozszerza się i być może...}}<br />
:Widocznie według Wysokiego Sądu chodziło o Indian<br />
<br />
;English is easy; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54851#54851 Kwadracik, 26.06.2010, 18:28]<br />
{{cytat|Angielski - dogadam się z Anglikiem jeżeli mówi wolno i wyraźnie}}<br />
:Czyli nie dogadasz się z Anglikiem :P<br />
<br />
;Dół zarosły; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54724#54724 J. Zavadzki, 24.06.2010, 21:11]<br />
{{cytat|wg Brücknera "dąbrowa" nie ma nic wspólnego z "dębem", a pochodzi od wyrazu "debrza", oznaczającego 'dół zarosły', 'zarośla', 'gaj'.}}<br />
:To nie chcę wiedzieć, czemu Dąbrówka/Dobrawa miała tak na imię. Przepraszam.<br />
<br />
;Historia mocno alternatywna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50197#50197 Paweł Ciupak, 7.04.2010, 23:38]<br />
{{cytat|Czechy - te, jak wiemy, wchłonęły Austrję, i mówi się tam w języku czeskim. Potem Hus, wiemy jak było...}}<br />
:E, oryginalniej by było, jakby to on spalił papieża na stosie…<br />
<br />
;A czym nawozić?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50069#50069 Kwadracik, 07.04.2010, 1:03]<br />
{{cytat|o to, czy uważasz niemiecki za "najpiękniejszy kwiat w ogrodzie języków fleksyjnych" nie spytam. Wink}}<br />
:Nie wiem czemu, ale przypomniało mi się, jak czytałem artykuł o kwiatach żywiących się odchodami zwierzęcymi. Tak jakoś.<br />
<br />
;…bo już odpłynęła; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=40580#40580 varpho, 24.10.2009, 18:55:31]<br />
:kiedyś mi się śniło, że przeglądałem książkę z herbami miast polskich i zwrócił moją uwagę herb Łodzi: na polu czerwonym drogowskaz złoty z napisem "Tomaszów Maz."<br />
<br />
;Dzieci i ryby...; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=45821#45821 Haxy.M, 10.02.2010, 21:16]<br />
{{cytat|Mônsterior|Rozbawiło mnie to :) Ekstra pomysł!<br />A jak by było 'ryba'? Bulbulo?}}<br />
:Albo samo o, bo podobno ryby głosu nie mają :P<br />
<br />
;Dołujące ugrofińskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=47102#47102 Luki, 07.03.2010, 21:00]<br />
:Chyba mają, bo ja z kolei słyszałem, że odsetek samobójstw jest u ludów ugrofińskich większy, niż wśród innych ludów. Ale nie wiem, czy to prawda z tymi samobójstwami, gdzieś mi się tak zasłyszało.<br />
:Ja jakbym musiał się nauczyć estońskiego, to chyba bym się pochlastał :)<br />
<br />
;Pokrętna etymologia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=30685#30685 Dynozaur, 16.04.2009, 20:45]<br />
{{cytat|Kwadracik|Co u Ciebie z tym gardłem? Wyznajesz jakiś pan-laryngizm?}}<br />
:Boże, jakaś kolejna pokrętna religia? Pod tym względem to forum jest wykolejone.<br />
<br />
;Lingwistyka a matematyka; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=34815#34815 Leto Atryda 28.07.2009, 9:15]<br />
{{cytat|Elhykh|Szczerze mówiąc, najmniej lubię fonetykę.}}<br />
:Ale bez fonetyki nie ma ani językoznawstwa ani językotwórstwa. To trochę tak jakbyś powiedział że z matematyki najmniej lubisz liczby.<br />
<br />
;Barbara barabara; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=20429#20429 Paweł Ciupak 07.11.2008, 19:47:00]<br />
:A ja zawsze myślałem, że „barbarzyńca” pochodzi od polskiego „bara bara”, jako że barbarzyńców charakteryzował niższy poziom cywilizacyjny kontaktów płciowych między osobami fizycznymi, i dlatego nie nazwano ich „szlachetniejszymi” słowami.<br />
<br />
;Malarstwo awangardowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16076#16076 Kwadracik, 28.06.2008, 6:42:00]<br />
:Dlaczego ojciec miałby być podstawą definicji, szowinisto? Eh.<br />
:"Rodzic, którego udział w prokreacji to dostarczenie plemników" (i nie, to nie definicja płci, bo malarz to nie "artysta, którego udział w malarstwie to dostarczenie plemników")<br />
<br />
;Likwidacja <s>WSI</s> ortografii; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=32166#32166 Kwadracik, 28.05.2009, 0:52:09]<br />
:Oto początek "Pana Tadeusza" przed likwidacją ortografii:<br />
:''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie...''<br />
:A oto ten sam fragment po likwidacji ortografii:<br />
:''&nbsp;''<br />
:Zdecydowanie popieram ten pomysł.<br />
<br />
;Ciasto kontynentalne; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16944#16944 Serpentinius, 10.07.2008, 19:32:42]<br />
:Orzesz kurnia! Słabo rozwinięta linia brzegowa nie równa się kółkowi z kijkiem! Rozumiemy się? &nbsp;;) I wciąż nie ma kontrargumentu na to, że kontynenty nie pasują do siebie.&nbsp;:/ Ja nie mówię, że ma być postrzępiona linia brzegowa ale to ma być LINIA BRZEGOWA, a nie forma po cieście! Ech &nbsp;;)<br />
<br />
;Troska fana o dobro artystów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=23770#23770 Leto Atryda, 22.12.2008, 21:01:29]<br />
:Ja płyt nie kupuję, bo nie chcę żeby piosenkarze na mnie zarabiali i mieli z tego kasę na narkotyki.<br />
<br />
;La Żernantte; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=4891#4891 Eldarion I, 23.09.2006, 21:49:41]<br />
:Ta, a ja biorę Szwajcarię i robię Vernante - Epizod II.<br />
:Szwajcarów nawiedza pożar w Alpach pow. 3000 m n.p.m. i są zdruzgotani. Napadają ich Tygrysie bandy Austriackę i zajmują, ale przychodzi USA nie wiadomo skąd i rozwala Austriaków, którzy z nudów dzielą się na Lewe Królestwo Tyrolu i Prawe Królestwo Tyrolu, zaś Persja z Niemiec organizuje wypad, ale USA zabiera im Garmiish-Partenkirchen. Przy ataku przez przypadek w locie zabijają Małysza i Polska wypowiada wojnę Czarnogórze (bo USA się boi). Wtedy okazuje się, ża USA to przebrane Monako i upadają ich rządy, ale kto przychodzi z pomocą? Oczywiście tahityjczycy. Rozbijają Francję, Niemcy, Czarnogórę, Austrię, Polskę a na koniec tworzą Szwajcarski la Żernante w unii z Żertwią która z Kenzirli przenosi się do Szwecji. Kraje pokonane przez tahiti tworzą Front Wyzwolenia Kubusia Puchatka i z braku roboty atakują Sri Lankę, ale ta ich odpycha i zajmuje po drodze zdobywając Turcję, które jednopczy się z Arabią, ale wtedy znowu w Szwajcarii jest pożar i wszystko wraca do stanu sprzed wojny.<br />
<br />
;Słowiańska terminologia; [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/ot-o-wieku-i-ocenach-z-polskiego,100-75.html#21461 Kwadracik, 23.11.2008, 10:45]<br />
{{cytat|Canis|I teraz pomyślmy, co by było, gdyby we wszystkich słowach z przedrostkiem "mega-" umieścić "zaje-". Jak myślicie, czym by się to skończyło na polskim?}}<br />
:Zajebajtami i zajelozaurem, ot czym.<br />
<br />
;Akne on yleinen ihosairaus…; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=22903#22903 bandziol20, Leto Atryda, 8.12.2008]<br />
:''bandziol20:''<br />
::pono nazwa Finów, nie jest fińska (czyli Suomi), ale szwedzka i w dodatku obraźliwa ( finn - szw. pryszcz)<br />
:''Leto Atryda:''<br />
::Dziwne. U nas też jest Węgry - wągry.<br />
::Czyżby ludy ugrofińskie miały genetyczne predyspozycje do trądziku&nbsp;?<br />
<br />
;Slovak o slovio; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=11666#11666 Lodovico Giorgio, 1.11.2007, 23:09:54]<br />
:[Slovio] nie je […] dobry jazyk. Pouziva neslovanske koncovky, ktore su typicke pre ine jazykove rodiny. […] Kto to kedy videl takto miesat jazyky. Pre mna osobne je jazyk slovio hotove monstrum. To ako keby ste pospajali horne koncatiny medveda, s trupom leva, dolnymi koncami macky a hlavou barana.<br />
<br />
;Że jaka?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16527#16527 Toivonen, 6.07.2008, 23:34:29]<br />
:W tym poście opiszę przynajmniej zarys gramatyki véreniél. Od razu uprzedzam, że jest ona dość popier... ekhem, zawiła.<br />
::''Komentarz: Nie wiem, dlaczego mnie to śmieszy&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;J*bany kościół; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=15152#15152 Maxz, 10.05.2008, 18:17:46]<br />
:Dlaczego mamy się odj*bać od kościoła? Prawo pozwala mi doj*bać się do czego chce.<br />
<br />
;Jaki naród, taki język; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10747#10747 Jiroon, 27.09.2007, 14:50:22]<br />
:Nie lubię szczególnie języków germańskich (...) brzmią dla mnie ordynarnie, wręcz barbarzyńsko. I nie ma się co dziwić- proszę spojrzeć, jakie ludy wytworzyły te języki. Ludy, które niszczyły, paliły, grabiły- jednym zdaniem- były niszczycielami cywilizacji starożytnej. (...) Lubię języki romańskie- francuski, włoski. Słychać w nich jakąś nutę szlachetności, widać że wywodzą się z narodów, które tworzyły kulturę, a nie ją niszczyły.<br />
<br />
;Filozofia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10643#10643 Wiktor, 22.09.2007, 16:39:04]<br />
:Mają pokój, choć ten pokój nie jest namacalny, jest duszą. Czyli pokój jest ich duszą. Krócej: Pokój ich duszą. Nie wiem, gdzie ty widzisz błąd?<br />
<br />
;Nie zarazili się?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10208#10208 Leto Atryda, 5.09.2007, 11:00:18]<br />
:Wszystkie narody indoeuropejskie powiedziały laryngałom "'''it's so much better wid out ya'''" a jedni Hetyci się wyłamali?<br />
::''Komentarz: Ten cytat wstawił tu sam jego autor, ale jak już jest, to niech tu będzie&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;A jak wyjąć?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10455#10455 Seiphel, 16.09.2007, 15:36:17]<br />
:A "powiedzmy że katolika" to sobie możesz w "powiedzmy że otwór" włożyć.<br />
<br />
;Plagi egipskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10395#10395 Hapana Mtu, 15.09.2007, 16:47:57]<br />
:"Lewicowa psubrać" jest piękna...<br />
:Postram się zgaść dalszy ciąg:<br />
:Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, '''hot' je opanovano prez levicovo psubrat', moskovskih slugov, judejčikov i Adama Mihnika'''.<br />
<br />
;Niewiedza może być zbawienna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9454#9454 Seiphel, 31.07.2007, 18:12:56]<br />
:Niestety nie znam ferrinckiego na tyle, by tworzyć ambitne złożenia jak '''dom guvno'''&nbsp;:)<br />
<br />
;...bo rachunku za gaz nie zapłacili; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2028#2028 Seiphel, 27.04.2006, 20:43:35]<br />
:Yeah. A potem królestwo Prophan-Bhutanu zajęło Nepal. Buahaha.&nbsp;:P<br />
<br />
;Mężczyźni tylko o jednym; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2672#2672 Kwadracik, 20.05.2006, 11:53:55]<br />
{{cytat|To tak jakbyś nazwał puch, ciężuchem. Nie chodzi o seksizm, ale o przyjemność jaką czerpiesz ze słów. Chciałbyś iść do łóżka z żenszczyzną? "Mój mężczyzno" brzmi dumnie. Ale "moja żenszczyzno" to jak bym o jakiejś chorobie mówił. :/}}<br />
:Pewnie. Bo określenie na mężczyznę powinno być takie żeby wzbudzał dumę u kobiety, a na kobietę takie żeby fajnie było z nią iść do łóżka.<br />
:Jak to nie jest seksizm, to ja nie wiem co to jest.&nbsp;:P<br />
:Ps. Może jeszcze określenie na "Rosjanina" powinno być takie, żeby kojarzyło się z komunizmem, a na "Żyda" takie, żeby kojarzyło się z chciwością i oszustwem?<br />
<br />
;Nawet gorące nastki nie omijają forumowiczów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7910#7910 Silmethúlë, 24.04.2007, 18:21:00]<br />
{{cytat|(sorry, ale już mnie <u>grzeje</u> ten spam)}}<br />
:(podkreślenie moje)<br />
:To znaczy, że "'''hot'''-chicks films" działają&nbsp;:PP<br />
<br />
;Nawet tutaj wszechpolactwo zajdzie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7623#7623 Silmethúlë, 7.04.2007, 17:25:26]<br />
{{cytat|Timpul|To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.}}<br />
:Pierwszy odcinek serialu "kurs dla Wszechpolaka"?&nbsp;:P<br />
<br />
;Ultrapreskryptywizm; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7343#7343 Kwadracik, 4.03.2007, 12:37:08]<br />
{{cytat|Fajnie, że nie było preskryptywistów podczas istnienia języka praindoeuropejskiego, bo bym jeszcze jako jedyne poprawne musiał mówić tym językiem...}}<br />
:Dokładnie.&nbsp;:)<br />
:"Nie, nie i nie! Drogie dzieci, zaimek h₁méǵʰio mówimy z użyciem laryngału pierwszego, nie drugiego rzędu! I nie redukować mi tu laryngałów do samogłosek, bo to błąd!"<br />
<br />
;Kastylijskie oświadczenie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7155#7155 Rémy, 19.02.2007, 16:37:24]<br />
:I kastylijskie oświadczenie: ''Niepokoje na wschodzie Swebii grożą destabilizacją w przygranicznych regionach Kastylii oraz w Dolnym Biegu Essli, nad którym sprawujemy pieczę do czasu zakończenia konfliktów. <u>Młody "król" powinien powściągnąć język,</u>''<u> ponieważ może go stracić szybciej niż mu się wydaje</u> ''to, jaką ma wiedzę na temat polityki i sytuacji na świecie, pokazał, nazywając Persów i Medów "niewiernymi", chcąc chyba zepsuć niewiarygodnie dobre stosunki z potężnym krajem na Bliskim Wschodzie. Straszenie "prawem" w przypadku absolutnej monarchii jest natomiast co najmniej nietaktowne, a <u>grożenie Kastylii flotą, która stacjonuje w Danii</u>''<u> zmusi nas do zatopienia jej w najbliższym czasie</u> ''zamiast bronić chociaż wybrzeża jest wręcz śmieszne.''<br />
:Kursywą to, co zostało wypowiedziane<br />
<br />
;Problemy z nazwą kraju; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7063#7063 Rémy, 12.02.2007, 22:37:33]<br />
:Pomorze uznało Republikę <u>Serbską</u> [...] Pomorze uznało rząd demokratyczny w <u>Swebii</u> [...]<br />
<br />
;Pomysł nie wypali, czyli zanim powstało nasze forum; [http://elendili.pl/viewtopic.php?p=28813#28813 Tworzenie własnych języków artystycznych, forum Elendili]<br />
:[...] nie wiem czy w Polscie warto robić coś takiego, gdyz conlangerów jest dość niewielu... (Vindálf, 17.10.2005, 08:47)<br />
:Co z tego, że za dużo członków by to nie miało. (Arathulion, 17.10.2005, 10:29)<br />
::''Komentarz: 6799 wiadomości, 146 użytkowników po roku i 4 miesiącach. Widać, że pomysł nie wypalił&nbsp;;). [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
===Z kanału #conlanger na Freenodzie===<br />
; fsck<br />
: <pciupak> fsck<br />
: <silmeth> Checking first hard disk drive started<br />
: <pciupak> ^C<br />
: <silmeth> $<br />
: <pciupak> rm -rf /*<br />
: *** Zostałeś wyrzucony z kanału #conlanger przez silmeth (no filesystem found).<br />
<br />
; Zimny preskryptywizm<br />
:[20:01] <Dynozaur> opowiem wam dowcip, który jest popularny wśród slawistów w Jawii<br />
:[20:02] <nkwd> 'przychodzi baba do lekarza, a tam slavlang'<br />
:[20:02] <Dynozaur> Co by było, gdyby prasłowianie byli preskryptywistami?<br />
:[20:02] <Dynozaur> Odp. Wszyscy mówilibyśmy w zimnym.<br />
<br />
; Poglądy na linii zmiany daty<br />
: < Dynozaur> "Wiwat maj, trzeci maj" to przeróbka<br />
: < Dynozaur> każdy wie, że w oryginale był pierwszy :P<br />
* Mily_a0_ chowa twarz w dłoniach<br />
: < Mily_a0_> czyli jednak wykres poglądów to kula<br />
: < Mily_a0_> a ty jesteś na prawej półkuli<br />
: < Dynozaur> ja słyszałem, jak to śpiewali<br />
: < Dynozaur> kiedyś<br />
: < Mily_a0_> w okolicach linii zmiany daty<br />
<br />
; Prosty związek<br />
: <RWHO> dobry conlanger powinien miec autyzm<br />
: <LetoAtryda> tak, inaczej nie chciałby tworzyć języka którym z nikim nie może porozmawiać<br />
<br />
===Z prywatnych dysput filozoficznych konlangerów===<br />
; Chujowy język<br />
: <Vilén> Ech, aż mam ochotę stworzyć penisowy conscript.<br />
: <Vilén> Hm.<br />
: <Vilén> Chociaż nie.<br />
: <Vilén> Feluś raz stworzył dupowy, więc to byłaby kradzież pomysłu.<br />
: <Fanael> Ja raz zrobiłem "conlang" z głoskami fallizowanymi.<br />
<br />
=== Z Discorda ===<br />
<br />
====O Tiłoharyno, czy jak to się zwało Odc. 1====<br />
Widsið: jak sobie to wyobrażał to ja też jestem w stanie do tego dojść<br />
Widsið: kłopot w tym, że to i tak było przeskalowane<br />
Widsið: rozumiem że może istnieć jakiś tam jebnięty władca mający fioła na punkcie ciągłości architektonicznej<br />
Widsið: ale takie coś pewnie zostałoby zawężone do konkretnego obszaru, podobnie jak współcześnie<br />
Widsið: a nie że stawia się chłopska chata z gówna i błota i już nieburzalna bo Karyno się obrazi<br />
<br />
==== Bytom i Kyon ====<br />
HP: Bytom uznawany jest za patologię<br />
HP: Ludzie stamtąd uciekają etc.<br />
Widsið: z Bytomia chyba uciekło 30% populacji<br />
Widsið: pamiętam to ze studiów<br />
Widsið: to było zadanie dla chętnych na planowaniu "Atrakcyjna przestrzeń miejska w obliczu degeneracji tkanki urbanistycznej i odpływu mieszkańców"; na przykłady dano Bytom, Wałbrzych i Łódź<br />
Widsið: ale nie podjąłem się<br />
Pluur: Ogolnie cos na prezydenta maja czy cos, referendum odwolawcze na niego zrobili i chyba przegrali<br />
Pluur: A co do samego miasta to patola jakich malo w PL, chetnie bym zburxyl to miasto<br />
Pluur: Guten Abend!<br />
Widsið: dobrze że Bytom nie leży w Tiłoharyno w takim razie<br />
==== Poezja skaldyczna ====<br />
Ліцьвін Ліцьвіновіч: ale gdzie ta skaldia bo nic nie znajduje xD<br />
Ліцьвін Ліцьвіновіч: jakieś miasto?<br />
<br />
==Powalające logi==<br />
*(Usunięte); 20:24 . . Vilén (dyskusja | edycje) usunął stronę Dyskusja:DW/Cyrylica (treść: „Fanboje cyrylicy jak zobaczą tą mapkę, to chyba się rozpłaczą. Choć i tak niech się cieszą, że w Jugosławii nie wprowadzono głagolicy… Vilén 22...” (jedyny autor: Vilén))<br />
*18:49, 2010 lut 27 Język ahtialański ([http://pl.conlang.wikia.com/index.php?title=J%C4%99zyk_ahtiala%C5%84ski&diff=10981&oldid=10595 różn.]; hist.) . . (+6) . . Canis (dyskusja | wkład ) ''(Mały zonk - dzisiejsze słowo "boavst" znaczy "umierać". Wszyscy ludzie umierają wolni i równi...........)''<br />
*00:14, 22 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Żbik.jpg" (W rzeczywistości też żbik)<br />
*19:26, 20 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Biblia Lurdeńska.jpg" (W rzeczywistości nie-pamiętam-co.)<br />
*13:25, 29 lip 2007 Kwadracik usunięto "Użytkownik:Bobofrut" (content was: '#REDIRECT Użytkownik:Canis' (and the only contributor was 'Kwadracik'))<br />
* Z [[Użytkownik:Paweł Ciupak/Archiwum/Nolik]]:<br />
** (bież.) (poprz.) 2009-08-30T15:56:58 N.O.L.I.K. (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (rv vandal) (cofnij | anuluj edycję) […]<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-11-13T19:11:47 Nolik (dyskusja | wkład | zablokuj) (31 bajtów) (skoro wróciłem i mój język też, to archiwum już nie będzie potrzebne) (anuluj edycję)<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-03-22T19:08:37 Paweł Ciupak (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (Nowa strona: '''Uwaga:''' To nie moje, ale zachowałem sobie dla celów archiwalnych. =Język nolikowy= '''Język nolikowy''', nazwa własna نؤليكي چاراص ''noliki čaraļ'' [no'liki 'ʧa...)<br />
<br />
==Dłuższe wypowiedzi==<br />
===Delegalizacja Razem ale nie tym razem===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=2137.msg84083#msg84083 Dynozaur, 15-03-2018, 16:15:50]<br />
:ŚCIERWA! KURWY! WROGOWIE NORMALNOŚCI! NISZCZYCIELE PRAWDY! ANTYLUDZKIE POMIOTY! ŚMIECI! ROBACTWO! PODLUDZIE! NIEGODNE ŻYCIA NIELUDZKIE ISTOTY! PLUGAWE KANALJE! GÓWNA! ŚMIERDZĄCE KUPY RADJOAKTYWNYCH ODPADÓW! UCIELEŚNIONY HIV, AIDS I EBOLA! ZARAZA PLUGAWIĄCA ZIEMIĘ, PO KTÓREJ CHODZIMY, ZATRUWAJĄCA NASZE POWIETRZE, KALAJĄCA NASZĄ ZIEMIĘ, NASZĄ PRZESTRZEŃ ŻYCIOWĄ! POWIETRZE, W KTÓRYM ZNAJDUJE SIĘ CHOĆBY ATOM MATERJI, KTÓRE PRZESZŁA PRZEZ PRZEKLĘTE ORGANIZMY TYCH OBRZYDLIWYCH STWORÓW JEST SKAŻONE I ZABÓJCZE! ZIEMIA, PO KTÓREJ PRZEPEŁZŁ KTÓRYKOLWIEK Z TYCH OHYDNYCH POTWORÓW JEST PRZEKLĘTA, A STĄPANIE PO NIEJ WYWOŁUJE KONIECZNOŚĆ OBMYCIA SIĘ I POKUTY! SZUBRAWE ZGNIŁE ŚCIERWO, KTÓREGO OBRZYDLIWOŚCI NIE JEST W STANIE ODDAĆ ŻADNE SŁOWO W ŻADNYM LUDZKIM JĘZYKU! NAJGORSZE, CO KIEDYKOLWIEK SPOTKAŁO ZIEMIĘ I LUDZKOŚĆ! BŁĄD I WYBRYK NATURY, KTÓRY TRZEBA JAK NAJPRĘDZEJ WYELIMINOWAĆ FIZYCZNIE, WSZYSTKIE TRUCHŁA POĆWIARTOWAĆ I ROZPUŚCIĆ W KWASIE, A CO SIĘ OSTANIE ZAKOPAĆ W NAJGŁĘBSZYM ROWIE, JAKI TYLKO DA SIĘ WYKOPAĆ, A NASTĘPNIE WYMAZAĆ ICH WSZYSTKICH Z PAMIĘCI LUDZKIEJ, A ZA KAŻDE WZPOMNIENIE KARAĆ W PODOBNY SPOSÓB!<br />
:TO JEDYNE, CO SIĘ TYM ŚMIECIOM, KANALJOM ANTYLUDZKIM KURWA NALEŻY!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!<br />
<br />
:Każda akcja, którą zapoczątkowali lub w której partycypowali jest zbrodnią i działaniem na szkodę ludzkości, które musi zostać jak najprędzej zniweczone, a wszystkie skutki natychmiast odwrócone i zapomniane! Każdy działacz, zwolennik i sympatyk tego szubrawego, zbrodniczego tworu zwanego mylnie "partją" zasłużył sobie na WYROK ŚMIERCI do wykonania w wyżej wymieniony sposób oraz na bezkresną, najgłębszą pogardę moją i całego normalnego świata! NIE JESTEŚCIE LUDŹMI! NIE ZASŁUGUJECIE NA TO, BY ŻYĆ! NIE ZASŁUGUJECIE NA TO, BY ISTNIEĆ, BY DZIELIĆ COKOLWIEK Z ISTOTAMI LUDZKIMI! Traktowanie was jako ludzi jest tylko i wyłącznie LUKĄ PRAWNĄ, ŚWIADCZĄCĄ O GŁUPOCIE I NIEDOSKONAŁOŚCI SYSTEMU PAŃSTWOWEGO, bo ludźmi nigdy nie byliście, nie jesteście i nie będziecie! Wyczekuję dnia, w którym WSZECHŚWIAT NARESZCIE BĘDZIE OD WAS WOLNY, A PRZEZ LUDZKIE MYŚLI NIE PRZEJDZIE WIĘCEJ ŻADEN CHOĆBY IMPULS ZWIĄZANY Z WAMI! WIERZĘ, ŻE TEN DZIEŃ WRESZCIE NADEJDZIE! Bo gdybym nie wierzył, życie na tym świecie nie miałoby sensu. Tylko i wyłącznie ta wiara sprawia, że mimo CAŁEGO TEGO BRUDU, JAKI SPROWADZILIŚCIE NA ŚWIAT LUDZI, chce mi się jeszcze łapać kolejny oddech i chodzić dalej po tym padole. A każda śmierć, każda fizyczna eliminacja choćby jednego z was jest malutkim tryumfem, malutką chwilą wytchnienia i przebłyskiem normalności dla zdrowego świata!<br />
<br />
:A dla obozu rządzącego, WSTYD I HAŃBA ZA BIERNOŚĆ I ZAPRZEPASZCZENIE MOŻLIWOŚCI OSTATECZNEGO ROZWIĄZANIA TEGO PROBLEMU! Wieczna hańba, wieczne potępienie! Swoją biernością i bęcwalstwem jesteście pośrednio odpowiedzialni za wszystkie ich zbrodnie, za całą tę plugawość! I wierzcie mi, że kiedyś obróci się to przeciwko wam. SAMI NA SIEBIE KRĘCICIE BICZ! Jedyne co moglibyście jeszcze zrobić, to trefnego prokuratorka (i wszystkich jemu podobnych) na zbity pysk wywalić, ale wiem, że tego nie zrobicie. Nie wierzę w was, za chudzi w uszach jesteście, chujki!<br />
<br />
:Wszystkim razemowcom, wszystkim lewakom, wszystkim feministkom i wszelkim antyludzkim ścierwom bez najmniejszego wyjątku należy się ŚMIERĆ W NAJPODLEJSZYCH, NAJBARDZIEJ PONIŻAJĄCYCH I DŁUGICH MĘCZARNIACH! OBY TAK SIĘ STAŁO, PROSIMY O TO MY, NORMALNI LUDZIE Z NORMALNEGO ŚWIATA! Ktokolwiek sprzeniewierzy się tej prawdzie, niech będzie potępiony, a przeze mnie osobiście UZNANY ZA ŚMIERTELNEGO WROGA.<br />
<br />
===Forumowa drama===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=763.msg30553#msg30553 Feles 25.09.2012, 19:33:54]<br />
:Akt II, scena 3.<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::Francuski, Francuski,<br />
::jak ja Kocham Francuski!<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski dręczy<br />
::mnie niemiłosiernie.<br />
::Francuskiego nie znoszę,<br />
::francuskiego nie cierpię.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Języków hejtowanie wkurza mnie,<br />
::francuski…<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::…to nublang, każdy to wie.<br />
<br />
:'''WIDSIÐ'''<br />
<br />
::Uwielbiam, gdy do dyskusji<br />
::wkracza głos rozsądku.<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski nielogicznych<br />
::jest pełen wyjątków.<br />
::Litery, których się nie czyta,<br />
::liaison – jakby dla żartu dodany.<br />
::Francuski jako konlang<br />
::byłby do cna zjechany.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Jakże może język z historią<br />
::nublangiem być określony?<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski - to żart, nie język,<br />
::co idiotyzmem przepełniony.<br />
<br />
::Porzućmy tę dyskusję,<br />
::przejdźmy do lepszych forów.<br />
::Francuski to temat-rzeka,<br />
::przy okazji każdych sporów<br />
::będą chwalący i ganiący,<br />
::zawsze naraz obie strony:<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Ci, którym się nie podoba…<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::…i ci, przez których broniony.<br />
<br />
:''Kurtyna''<br />
<br />
:''Zza sceny''<br />
<br />
:'''FANAEL'''<br />
<br />
::Ghoster – troll.<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Parambambam.<br />
<br />
:'''FELES'''<br />
<br />
::Wam po głowie zaraz dam.<br />
<br />
===Rzołnierze Armii Polskiej wersja 2.0===<br />
''Oryginalnie w artykule [[Marchlewszczyzny]].''<br />
<br />
:[[Marchlewszczyzny]] to stolica [[Republika Rad]]powstała ona wy1925 srr iod tego czasu wy tym casie mineło jusz 80 lad od polszkej eklawy zmieniono na pasztewko obecznie ukrainiw szie znajdujeto<br />
:to mało znana kraina posiada flage biało czerwoną a presz nią iksz prebiega błeknitny wymyślił jomwy 2008r, jeżak rafał obeczny ktury zodi krajem od kilku lad .<br />
:Kraj [[Republika Rad]] od dawna niebyło reform ale to dlatego ż nieczeba było bo mamy granice ale na mapie a tak to niema to trudno szie połapad 12 politykuw zasiada to zod czałydiałamy i dlatego justeka został prezydetem ukrainy bo finasowaliśmy go dobrże a herbem jesz gołob pzelatujoczy gury wy koronie posiadamy w małom armie i ona pozotku pilnuje pracujemy nad stwozeniem strony itrnetowej nasz polszka reprezetuje<br />
<br />
===Code-switching poezja===<br />
;{{p|6163|Konan, 26 Gru 2006, 14:19}}<br />
:When snow pada na trotuar<br />
:And the children happy are,<br />
:When ślizgawka on the street,<br />
:And we all a grzaniec need,<br />
:Then you know, to wydarzenie:<br />
:It is coming Boże Narodzenie.<br />
:All parkingi są zajęte,<br />
:People jeżdżą jak najęte,<br />
:Tesco, Auchan, Hypernova,<br />
:Gorączka nearly zawałowa<br />
:Shopping choinkowe things<br />
:And the Christmasrings.<br />
:Mother in the kitchen bakes<br />
:Sernik, piernik i z polewą keks<br />
:Daddy zaś w living pokoju<br />
:Choinkę wielką ustroił<br />
:He is hanging big balls szklane,<br />
:Wherever he only z drabiny dostanie...<br />
:Mama ukrytą finds pod choinkę<br />
:Patelnię z teflonu i szminkę,<br />
:Papa gets socks and red krawatkę,<br />
:Children zabawki i shirts na dokładkę.<br />
:President speaks potem on TV,<br />
:Wszystko around in harmony,<br />
:Póki się mother do kitchen nie udała:<br />
:i gęsi świątecznej jak burns nie ujrzała.<br />
:And so comes brave straż pożarna,<br />
:Na wszystko ready i bardzo ofiarna<br />
:And they bring very, very long węże<br />
:I także drabiny jak mountains potężne.<br />
:Otwarli zawory i woda aż chlupie,<br />
:Christmas is tera na pewno w .....<br />
:Merry Christmas, merry Christmas,<br />
:Hear the music, enjoy ten czas,<br />
:Wesołych świąt, wesołych świąt,<br />
:Merry Christmas,<br />
<br />
===Burugandyjski jezyk entanualny i pewien rodzaj kodu czyli ja===<br />
; {{p|6015|bianco de serpento, 10 Gru 2006, 14:10}}<br />
:Jezyk Burugandyjski jest pochodna jezyka entanualnego opiera sie na zjawisku transkonwersji Pomysl tego jezyka wzial sie z pewnego zjawiska ktore okreslilem jako entanuan anaguah- samo okreslenie ma charakter pewnek transkonwersji slo oznacza jednak cos co jest szczegolnym jej przypadkiem jezyk spontaniczny stad nazwa entanuan anaguah.Jezyk Burugandyjski ma oczywiscie pewien zakres slo i podstawoych zasad gramatycznych lecz nie jest jezykiem skonczonym npAzu-ja,zir-ty ehi-on esi-ona esu-ono buezi-my zudri-wy esis -one ehis one I mozemy Ulozyc np takie proste zdanie Unti kerazud?.azu kerazo mekanu.A przyklad jezyka entanualnego Vasi kasiaras dithi somatilego edjacas zirti sumatrego bari diastas Zuhmi olhinos divenso etramiTo jeden przyklad a teraz cos szczegolnego zastosowanie EA do kodowania informacji czyli pewien rodzaj kodu Poczytajcie i m0oze ktos sie domysli:Noli esetriangu il ma gedas Kandifri goria sitanere&gt;dalia vi sartone Ekiuro volse mi tanere Guntari sorias dafasiendas Eltigo morie sutimati Orzistas volse gitanzere.To jest pewien rodzaj automatyzmu interesuje mnie czy mozna na obecnym etapie wiedzy stworzyc program deszyfrujacy zawarta informacje.Pozdrawiam wszystkich uzytkownikow forum Hatmair EL Farah Sahrundi-Haslo Ligi Burugandyjskiej brzmi Suhrimad kri Burugandial a odzew Bakru mel ihar<br />
<br />
''I wszystko jasne...''<br />
<br />
===„Niestereotypowo o fantasy?”===<br />
; {{p|10393|Hapana Mtu, 15 Wrz 2007, 17:38}}<br />
* '''Elfy''' - zapatrzeni w swoją historię alkoholicy.<br />
* '''Krasnale''' - uzbrojeni po zęby leśni partyzanci, toczący nieprzerwane wojny z ludźmi i Gumisiami.<br />
* '''Gumisie''' - wyrzynają lasy i budują elektrownie jądrowe albo hodują "na własny użytek" chmiel i marychę.<br />
* '''Ogry''' - mają długie nosy, prowadzą karczmy i wyznają kult Złotego Nocnika.<br />
* '''Smerfy''' - osiągają do 70 cm, posługują się magią, hodują węże, dysponują dwoma wahadłowcami i hipodromem zbudowanym w Stumilowym Lesie.<br />
* '''Wampiry''' - żywią się owocami cytrusowymi, mają żółtą cerę i nikt ich nie lubi, ale toleruje się ich, bo jako jedyni potrafią pisać, czytać i kuć żelazo.<br />
* '''Gryfy''' - fruwają na błoniastych skrzydłach, polują na gryzonie, żyją w norach i jaskiniach, rozmnażają się w wodzie a ich młode przypominają kijanki.<br />
* '''Syreny''' - tworzą niezwykle zaawansowaną podwodną cywilizację, mają m.in. telewizję, internet i broń jądrową, utrzymują wspólnie ze smerfami bazę orbitalną, na ląd wychodzą w specjalnych hełmach, najczęściej w celu porwania samców do rozpłodu.<br />
* '''Kretowie''' - zagorzali wrogowie gryfów, ludzi i ogrów, ryją pod ziemią długie tunele, robią podkopy pod cudze siedziby i kradną ile wlezie, dobre stosunki utrzymują tylko z elfami.<br />
* '''Diabły''' - ubierają się zawsze w błękitne kożuchy i czapki z pomponami, są świetnymi menadżerami, prowadzą młyny, piekarnie i warsztaty krawieckie.<br />
<br />
===Rozprawy o szyku===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2155#2155 Zyx, 2.05.2006, 20:20:07]<br />
:Szyk zdania niemieckiego to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie rodzajników na jakieś zdaniowe zadupie i kazanie domyślania się, do którego rzeczownika one idą. Chociaż nie... rozbicie każdego ze słów na pojedyncze sylaby i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny czasownik zawinił, że w co drugim zdaniu jest porozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu przedrostek, tam przyrostek, jeszcze gdzie indziej temat, operator to w ogóle żenada kompletna, zaimek zwrotny ględzi coś pijany w rynsztoku, podmiot przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma inwersję, czy jakieś inne zawroty&nbsp;:).<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2156#2156 Server Revres, 2.05.2006, 20:36:52]<br />
:Hmm.. zamień wszystkie częsci mowy na słowo "żołnierz" a wyjdzie conajmniej jakiś Szeregowiec Rayan albo inny wróg u bram&nbsp;;)<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2423#2423 Seiphel, 14.05.2006, 20:30:01]<br />
:Szyk żołnierzy niemieckich to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie generałów na jakieś bawarskie zadupie i kazanie domyślania się, do którego Baden-Baden oni idą. Chociaż nie... rozbicie każdego z pułków na pojedynczych żołnierzy i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny sierżant zawinił, że w co drugiej walce jest rozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu palce, tam przyrodzenie, jeszcze gdzie indziej głowa, mózg to w ogóle żenada kompletna. Kapitan ględzi coś pijany w rynsztoku, pułkownik przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma rozkazy, czy jakieś inne kartki.&nbsp;:P:P:P<br />
<br />
===Znajdź nawiązania===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/blokowisko,13/b-yna-l-zstapienie,1426.html#27690 Constatine Frank <s>Sudoku</s>Hawkman 19.02.2009 0:41]<br />
:Dzieje się to niedługo po pozarciu Wandy, co Niemca nie chciała przez Smoka Wawelskiego zwalczającego Szwedów pod Jasną Górą. W wyniku nieudanego zamachu na Cara Wszechrosjii, Maciusia Pierwszego, nasz bohater - Bâyna'âl zostaje uwięziony przez stale knującego Nowosilcowa w zakładzie psychiatrycznym - tzw. psychuszce. Ucieka jednak z tego więzienia i kieruje się poprzez Syberię do Iranu ścigany przez oszalałego z powodu nieodwzajemnionej miłości do doktor Zosi, córki Ewy Horeszkówny i deficytu Werter's Original dezertera z wojska austryjackiego - Rodiona Raskolnikowa, a następnie wkracza do Chin przez Góry Tien-Szan na czele armii dosiadającej słoni. Po rozbicu wojsk rosyjskich pod Port Arthur i wzięciu do niewolii / opętaniu tamtejszego dowódcy Grigorija Rasputina skręca w stronę Indii, gdzie w porywa dziewczynę Ramy i zrzuca winę na władcę Lanki, którego również opętuje przy pomocy Rasputina. Następnie to pomaga Ramie zabić Rawanę, po czym wpada w szał i idzie mordować ludzi przez Tysiąc i Jedną Nocy. W morderczym szale z naszyjnikiem z ludzkich czaszek, ciągle trzymając głowę zabitego demona zostaje niespodziewanie uprowadzony przez Flecistę z Hamelin Zatrzymuje się dopiero na terenie Persji, gdzie Fereydun zmieniwszy się w 10.000 piłek uderzył go podczas swojej gry w golfa z władcą Turanu, tym samym ustalając granice swojego państwa do miejsca, gdzie spadły piłki. Rozjuszony tak jawnym brakiem szacunku Bâyna'âl udaje się do księstwa Chorezmu, gdzie szybko staje się bogatym i szanowanym twórcą nowych wierzeń religijnych, tworząc scjentologię. Jednakże, gdy Chorezm staje sie ofiarą napaści nietolerancyjnych religijnie krajów ościennych Bâyna'âl szybko dokonuje ewakuacji na tereny podległe Sou-Żanom. Błądząc przez 40 dni i nocy po stepie, napotyka samotną wilczycę, z którą to płodzi liczne potomstwo, dając początek ludowi Turkće. Jako, że klimat mu nie pasowuje, przenosi się do królestwa Qin, gdzie oddawje się głownie zgłębianiu nauk Buddy i grze na cymbałach w trakcie sceny walki Mistrza Bezimiennego z Niebem. Staje się znany jako założyciel i generał Domu Latających Sztyletów. Jednakże sława mu się w koncu obrzydza, a pragnienie powrotu do Europy zmusza do długiej podróży na czele odpowiednio podjudzonych stepowych dzikusów i jakiegoś Beja, czy innego Dżyn-Gis Chana. Wróciwszy do Europy szybko bierze udział w elekcji na Cesarza Swiętego Imperium Rzymskiego Narodu Niemieckiego, podając się za diuka ze Szwabii, niejakiego Fryderyka Barbarossę. Po kampanii we Włoszech i zmuszeniu Papiestwa do uległości usuwa - nie na długo - z areny dziejów fingując utonięcie w trakcie krucjaty. Postanawia oddać się nauce, jako Pan Kleks zwiedza świat, a nawet - pod pseudonimem barona Munchausena - ksieżyc. Nie znalawszy tam jednak księży, a jedynie niejakiego Twardowskiego wraca rozczarowany, by pożreć Odyna w czasie Ragnaroku, tylko po to, żeby zobaczyć banshee lamentująca nad losem Lotofagów, oszukanych przez Hiszpanskich Konkwistadorów Cortez'a przy pomocy starej sztuczki wojennej autorstwa Sun-Tzu. W międzyczasie okazuje się, że Japonia zjednoczona przez Rasputina pod nazwiskiem Ody Nobunagi staje się coraz potężniejszym panstwem. Nie mogąc tego znieśc udaje się ze swoim wiernym Bagażem do Hoghwartu, gdzie wykorzystuje swoje wpływy w Chinach, by wywołać Wojnę Opiumową, ograniczajac znacznie możliwości nawigacyjne Pilotów z Domu Harkonnenów, powodując, iż Fundacja musi uznać niepodległośc Haina, rządzonegoprzez Luke'a Skywalkera. Nie na długo jednak trwa pokój, Mroczne Elfy powracają pod dowództwem Uriela Septima z Ibrazelu i wywołują kolejną wojnę z Imperium Bizantyjskim. Aby je pokonać Bâyna'âl wyrusza do Arktyki, aby z pokładu statku "Charlotte" odzyskać miecz Frostmourne i zestrzelić najpotężniejszą broń przeciwnika: Helikopter-w-Ogniu. Po wygranej wojnie nasz bohater wyrusza na smoczycy do Szczelin Zgałady pośrodku góry Farthen Dûr, aby raz na zawsze zniszczyć Kod Leonarda da Vinci. Za swe czyny Bâyna'âl zostaje ogłoszony Mędrcem Syjonu i rozpoczyna knucie Spisku Mającego Zdobyć Władzę Nad Światem. Powstrzymuje go jednak Jakub Wędrowczyc razem z Semenem i wnusiem. Pomimo tego nasz bohater umyka im od śmierci w piecu Baby Jagi, uciekając przez komin i jego dalsze losy pozostają nieznane.<br />
<br />
=== Prapoczątek języków ===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=582.msg22832#msg22832 Zsyłka do forum]<br />
— Na początku była ciemność, i tylko płomieniste '''ə̂''' unosiło się nad przestworem wód —— I pomyślało ə̂: «Samotnem jest i samem sobą tylko będąc niczego nie tworzę». I zrodziło ə̂ trzy laryngały, a były to '''h₁''', '''h₂''', '''h₃'''. A potem laryngały umarły. Trafiły do siódmego świata, gdzie spotkały szwę, i dowiedziały się, że tu wszyscy trafiają po zmianach fonetycznych.<br />
W tym świecie [a] jest spółgłoską, która ma trzy koartykulacje, [s] to nosowy mlask, a wszystkie zwarcia mają po pięć tonów. [s] i [a] połączyły się w afrykat, stając się jednostką morfologiczną oznaczającą "który może stać się", ponieważ jednak nie istniały jeszcze czasowniki umarły wspólnie na niedoartykulację.<br />
<br />
==Odpowiednie dać rzeczy słowo==<br />
<!-- nie, to nie jest sekcja dla wszystkich falsefriendów --><br />
<br />
===Ciekawe słowa z conlangów===<br />
* '''akt''' - osiem - ''norðsprak''<br />
* '''anal''' - odcinek czasu - ''nowoswebski''<br />
* '''bŀơna''' - kłącze - ''guno''<br />
* '''chójbarz''' - [[Haivoori]] - ''ochciwolodój''<br />
* '''chulat''' - bić - ''mantryjski''<br />
* '''ćečka''' - podróż - ''pruski''<br />
* '''dajrę-te''' - witaj - ''ęmucki''<br />
* '''dupá''' - po - ''pomerański''<br />
* '''fucko''' - kapelusz - ''logsan''<br />
* '''guvne''' - główny - ''zwierzyński''<br />
* '''huju''' - koń - ''anatolski''<br />
* '''iran''' - żelazo - ''ahtialański''<br />
* '''kibel''' - dom - ''kishla''<br />
* '''kurwurozjum''' - miedź - ''pierwsza wersja arbastyjskiego''<br />
* '''kutas''' - demon - ''noliczański''<br />
* '''lenin''' - biegnę - ''mavaiski''<br />
* '''marta''' - śmierć - ''aryanas''<br />
* '''melina''' - spotkanie - ''logsan''<br />
* '''mineta''' - minuta - ''polinglijski''<br />
* '''penis''' – mówić - ''panta''<br />
* '''pizdain''' - drugi miesiąc w roku - ''cerolijski''<br />
* '''pizdea''' - bestia - ''język dla rasy wampirów Serpenteena''<br />
* '''roziébac''' - być położonym - ''pomorzański''<br />
* '''saiêbut''' - burza - ''cerolijski''<br />
* '''sabat''' - sobota - ''polonés''<br />
* '''stol'ec''' - krzesło - ''szlawski''<br />
* '''seks''' - sześć - ''norðsprak''<br />
* '''tupa''' - sposób - ''kencyrlski''<br />
* '''tusk''' - wieszak - ''komum''<br />
* '''ultrafrau''' - zima - ''esperal''<br />
* '''vomit''' - wy - ''cerolijski''<br />
<br />
====Wenedyk ''folsfrends''====<br />
* '''pij''' - pobożny<br />
* '''proboszcz''' - pysk<br />
* '''pyta''' - kurwa<br />
* '''wojna''' - pochwa<br />
<br />
====Jasny <del>gwint</del> sfinks!====<br />
* '''amfa''' - tutaj - ''TKNPG''<br />
* '''pelpindel''' - motorówka - ''TKNPG''<br />
* '''klita''' - pomieszczenie - ''TKNPG''<br />
* '''kraka''' - wrona - ''TKNPG''<br />
* '''marcingej''' - biedny - ''TKNPG''<br />
* '''nekroza''' - warunek - ''TKNPG''<br />
* '''komar''' - motorower - ''szkolny''<br />
* '''mątajn''' - góra - ''szkolny''<br />
* '''het jeschywał''' - pies - ''valemski''<br />
* A kiedy będzie coś o przymiotniku?<br />
** '''Kończymy Offtop!!!'''<br />
<br />
===Zabójcze słowotwórstwo===<br />
* '''dom guvno''' - toaleta - ''polka pisin''<br />
* '''naciismo''' - patriotyzm - ''esperanto'' (gdzieś to musiałem wrzucić - Kwadracik&nbsp;;))<br />
<br />
===Ciekawe słowa z natlangów===<br />
* '''ajaja''' - woźnica - ''fiński''<br />
* '''anal''' - oddech - ''bretoński''<br />
* '''cipő''' - buty - ''węgierski''<br />
* '''cuma''' [dżuma] - piątek - ''turecki''<br />
* '''хуй''' - pies - ''tabasarański (Dagestan)''<br />
* '''chuj''' - zwyczaj - ''paszto''<br />
* '''dupa''' - kadzidło - ''indonezyjski''<br />
* '''după''' - po, według - ''rumuński''<br />
* '''fák''' - drzewa - ''węgierski''<br />
* '''fiút''' - chłopaka (biernik) - ''węgierski''<br />
* '''a hui''' - wyć - ''rumuński''<br />
* '''huica''' - brać, towarzyszyć - ''nahuatl''<br />
* '''huijata''' - oszukiwać - ''fiński''<br />
* '''huj''' - [okrzyk bojowy] - ''węgierski''<br />
* '''huy''' - usposobienie - ''turecki''<br />
* '''komornyik''' - kamerdyner - ''węgierski''<br />
* '''koran''' - gazeta - ''indonezyjski''<br />
* '''крyглые сyтки''' - całą dobę - ''rosyjski''<br />
* '''kurwas '''- wół - ''pruski''<br />
* '''leninki '''- sukienka - ''fiński''<br />
* '''nahui''' - cztery - ''nahuatl''<br />
* '''Nasrani''' - chrześcijański - ''indonezyjski''<br />
* '''nazī''' - wilgoć - ''starowysokoniemiecki''<br />
* '''pis''' - brudny, podły - ''turecki''<br />
* '''porucha''' - awaria - ''czeski''<br />
* '''seks, sex''' - sześć - ''norweski, szwedzki, łacina''<br />
* '''srác''' - koleś - ''węgierski''<br />
* [[Plik:Sraj.png]] [sraj] - kobieta - ''khmerski''<br />
* '''срака''' - koszula - ''starosłowiański''<br />
* '''suka''' - kochać - ''indonezyjski''<br />
* '''suka''' - pędzel - ''łotewski''<br />
* '''sukka''' - skarpetka - ''fiński''<br />
* '''суутек''' - wodór - ''kirgiski''<br />
* '''زعلانة''' ''zalana'' - zdenerwowana - ''arabski''<br />
* '''зажигалка''' ''zażygałka'' - zapalniczka - ''rosyjski''<br />
* '''żydki''' - gibki - ''staropolski''<br />
<br />
====Conlang trzynastowiecznych polskich zboczeńców====<br />
* '''cycadło''' - ssawka - ''górnołużycki''<br />
* '''cycak''' - ssak - ''górnołużycki''<br />
* '''ćipka''' - kura - ''górnołużycki''<br />
* '''dupa''' - chrzcielnica - ''dolnołużycki''<br />
* '''dupiś''' - chrzcić - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujery''' - żwawy - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujny''' - szybki, pospieszny, pochopny - ''górnołużycki''<br />
* '''jebać''' - oszukiwać - ''górnołużycki''<br />
* '''kał''' - kapusta - ''górnołużycki'', ''dolnołużycki''<br />
* '''najebać '''- pomimo - ''górnołużycki''<br />
* '''porno''' - wobec - ''górnołużycki''<br />
* '''spusćiś se''' - ufać - ''dolnołużycki''<br />
<br />
==Język eee... jaki?==<br />
* [[Język aeloahalindoański]] ([[user:BartekChom|BartekChom]])<br />
* {{p|6015|Burugandyjski jezyk entanualny}} (bianco de serpento)<br />
* [[język malinowski]] ([[Użytkownik:Milya0|Milyamd]])<br />
* {{p|33|Pelillevladelrladennevalivarynne}} ([[Użytkownik:Silmethule|Silmethúlë]])<br />
* [[język żeromski]] ([[Użytkownik:Serpentinius|Serpenteen]])<br />
* [[język żydoalbański]] (Gażier)<br />
<br />
==Kurs dla Wszechpolaka, telenowela produkcji conlangerskiej==<br />
===Część I===<br />
; {{p|7622|Timpul, 07 Kwi 2007, 17:13}}<br />
''Mral tê vôtêłe. Vôtêłe tê dûran, gałte ži ar rômja. Dô dêjê vôtêłe? Dûran cônê karanê, gałte dažałê ži rômja tôtê. Mral tê vajał vôtêłe.''<br />
<br />
To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.<br />
<br />
===Część II===<br />
; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9828 Hapana Mtu, 20.08.2007, 5:26]<br />
<!-- uwaga, poniższa lista tłumaczeń dotyczy tylko języków z oryginalnej wiadomości, proszę nic nie dodawać i nic nie zmieniać --><br />
* '''Valdeňski:''' ''Ja scena giocona caisetă Iudita. Juns scenă, blauă augar ferbierţa en grosce secretos, je secretos lo isreclige, che cet geferdată ornugasei văltasă. Iuditam harţos stăc islecte: jun nai flamdotă Guţasei.''<br />
* '''Valdeňski (wersja II):''' ''Ја счена гіочона чаісетъ Іудіта. Јунс сченъ, блауъ аугар фербіерца ен гросче сечретос, је сечретос ло ісречліге, чће чет гефердатъ орнунгасеі вълтасъ. Іудітам ћарцос стъч іслечте: јун наі фламдотъ Гуцасеі.''<br />
* '''[[Język szindadzki|Szindadzki]]:''' ''Ta šenna ðócha hajzi sě Judyta. Jej šenné, gábové ðákka verbenitá gróðnejo tajnika, tajnika þakě zgroznejo, če úgraži on ordnukú prača. Harc Judyty je čarn: ona ne veri na Vúžka.''<br />
* '''Noczulski:''' ''Dar schůnner fůss hetta Juduttæ. Hůnam schůnner, œsjar eweller safgribba sor aggar sefgribb, sefgribb kåg skære, sack dor heutsfarna hahl hergen ødex. Juduttæm mårgat ær můck: jůn no ydduga nůckt Sjaggel.''<br />
* '''Noczulski (wersja II):''' ''Дар шуннер фусс ћетта Јүдүттэ. Ћунам шуннер, өсјар евћеллер зафгрібба зыр аггар зефгрібб, зефгрібб ког скэре, сакк дыр ћојтсфарна ћял ћерген ѫдех. Јүдүттэм моргат јэр мукк: јун ны үддүга нуккт Сјаггел.''<br />
* '''Projekt-szybko-porzucony:''' ''Em tadët grob ſaptarka Jodët. Elf tadëtna, rovatna noſkna vestarka halfavëti stånnëti, stånnës revk gisipë, å el ſabvarka årostoj goſif. Bocſlifat Jodëtif taddët: el dalaftarka Limi.''<br />
* '''[[Krakirski|Krakir]]:''' ''Åta paqui qårgëa nåmumst Gëudota. Agëirt paquirt, agambirt åqqir niqazëami zmulbëim isgrenqamt, isgrenqamt sëlq slëaq’plëim, pilqa dëpqirglum sleagë tråblem. Dåzra Gëudotamt bum åli – a bë åbbenum Tëgëm.''<br />
* '''Qathoaš’qan:''' ''Nogrq’ta imqs uaša’faš tqervoib’o Udi’ta. Gomdhat’ta uaša’faš vua thofnei’lis thrneq’faš tofni’lu. Tofnei’lis vua drhoe’lo vofneafaš imqth. Va vihrz’dast fe žumdeis’tqat drhoe'lo vofmua’toam. Moingthoaq’dr Udi’toa drhoe’lo visoaq’faš. Va dguhu’das hgvuimq’e.''<br />
* '''[[Tarykański|Tarakan]]:''' ''Тро пэнке Ўакабуто џіаѕоба Јүдүто. Пэкне, жалбове Ђала даріде јун ўаністерна кубўет Џоґажот, Џоґажот ко ијдет, ж аспсујабр јен Нуңот атас Прато. Харцо даде јун анеста эћјоў – јун н’авера прі Боѓо.''<br />
<br />
Ta piękna dziewczyna nazywa się Judyta. Jej piękne, błękitne oczy skrywają wielką tajemnicę, tajemnicę tak straszną, że zagraża ona porządkowi świata. Serce Judyty jest złe: ona nie wierzy w Boga.<br />
<br />
===Część III===<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham. <br />
Polacy żyją po katolicku. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże.<br />
<br />
====Część III bez cenzury====<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, hot' je opanovano přez levicovo psubrat'.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko, krom tih zdrajcov naroda, ktore so ateisti bud' innovierci. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha, kak to Pol'akom přistoi.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu, govoři nam tož, čo golizna je zla, itak me vinni sme nosit' golfi i dlugie trousi.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'. Zatra u nas piate v tim dňu lekcie katehezi. Sme ščaslive, čo liči sa v srednie, ibo koňce koňcov naš trud ňe idi ku čortu.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham, choć jest opanowany przez lewicową psubrać.<br />
Polacy żyją po katolicku, oprócz tych zdrajców narodu, którzy są ateistami tudzież innowiercami. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła jak na Polaków przystało. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu, powtarza nam też, że skąpy ubiór to zło, więc powinniśmy nosić golfy i długie spodnie. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże. Jutro mamy piątą w tym tygodniu lekcję religii. Jesteśmy zadowoleni, że liczy się do średniej, bo nareszcie nasz wysiłek nie idzie na marne.<br />
<br />
===Część IV===<br />
; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=485.msg47317#msg47317 spitygniew, 23.10.2013, 12:20]<br />
<br />
Mieszkam w kraju konserwatywnym i wartości takie jak tradycja, rodzina, religia, naród, własność prywatna są na pierwszym miejscu.<br />
<br />
==A teraz kurwa jebane przekleństwa==<br />
===Szlawski===<br />
* '''puhat' tubu, rurku''' - robić loda (dmuchać rurkę)<br />
* '''kuk, pik, lul''' - chuj, fiut<br />
* '''pika, piča, lulka''' - cipa, piczka<br />
* '''ura, kurva, d'ivacka''' - dziwka, kurwa<br />
* '''prostituta''' - prostytutka<br />
* '''fago, pedalik''' - pedał, ciota<br />
* '''kurvit' sa''' - kurwić się<br />
* '''kulpa, dupa''' - dupa<br />
* '''frivolit' kulpo''' - dawać dupy (swobodzić dupą)<br />
* '''frivol'nica''' - ladacznica<br />
* '''fikat', bambrat' ''' - pierdolić<br />
* '''Debil, idiot, glupek, durnik''' - Głupek, idiota...<br />
* '''Govno, plaksa''' - gówno, kupa (vikal - kał)<br />
* '''lizat' lulku''' - robić minetę (lizać cipkę)<br />
* '''srat'''' - srać<br />
* '''řigat', vomit' ''' - rzygać<br />
* '''pisovat' ''' - sikać<br />
* '''holera''' - cholera<br />
<br />
===Veltang===<br />
* '''elare''' - szczać<br />
* '''fura''' - dupa<br />
* '''imbe''' - pieprzyć<br />
* '''imbede''' - pieprzyć<br />
* '''krot''' - pizda<br />
* '''pribe''' - rzygać.<br />
* '''predibe''' - rzygać<br />
* '''şudi''' - gówno<br />
* '''wai''' - kutas<br />
* '''cherêya''' - cholera<br />
* '''ma cherêya''' - cholera<br />
* '''furfura''' - bramo-dupa, dupa jak brama<br />
* '''prediben''' - rzygacz<br />
* '''şudipriben''' - gównorzygacz<br />
* '''konkrot''' - pieniężna pizda, dziwka<br />
* '''krotsali''' - pizdotwarz<br />
* '''zaisali''' - różana twarz (eufemizm)<br />
* '''pribêgorena''' - rzygodziejcy<br />
* '''krotwai''' - pizdofiut<br />
<br />
==Sodoma i Gomora w Wieży Babel==<br />
{| style="border: solid 1px silver;"<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|ಕನ್ನಡ|Ten użytkownik udaje, że zna '''pismo kannada'''.}}<br />
|{{Userbox|#ffffff|#F5F5FF|[[Grafika:Papasmurf.jpeg|50px]]|Этому участнику понравился язык [[Język Na'vi|на'ви]].}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#999999|#c0c0c0|-|To jest miejsce na twoją reklamę}}<br />
|{{Userbox|#080|#0A0|pl|'''Rdzennym językiem''' tego użytkownika jest '''polski'''. Niestety!}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|カタカナ|Ten użytkownik dwa razy w życiu nauczył się katakany i dwa razy w życiu ją zapomniał.'''.}}<br />
|{{Userbox|#E3E3FF|#F5F5FF|$€₤¥|Ten użytkownik lubi wydawać pieniądze.}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#CCC|#EEE|idio!|Ten użytkownik lędzi na '''własnem idiolekcie''' i maltretuji nim innych.}}<br />
|{{Userbox|#8a7|#8c9|[[Plik:Mily.PNG|40px]]|Ten użytkownik lubi robić ekwilibrystyczne ligatury.}}<br />
|}<br />
==Opinie na temat swastyk na forum==<br />
<gallery captionalign="left"><br />
Grafika:tbowzs1.png|[[Użytkownik:Canis|Canis]]<br />
Grafika:tbowzs2.png|[[Użytkownik:Milya0|Milyamd]]<br />
Grafika:tbowzs4.png|[[Użytkownik:Kwadracik|Kwadracik]]<br />
Grafika:tbowzs3.png|[[Użytkownik:Hapana Mtu|Hapana Mtu]]<br />
Grafika:tbowzs5.jpg|[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]<br />
Grafika:tbowzs6.png|[[Użytkownik:Dynozaur|Dynozaur]]<br />
Grafika:Th 1piwo.png|[[user:varpho|varpho]]<br />
Grafika:tbowzs7.png|[[Użytkownik:Serpentinius|Serpentinius]]<br />
Grafika:hihik.png|[[Użytkownik:Pingijno|Pingijno]]<br />
Grafika:Swastykaghoster.png|[[Użytkownik:Ghoster|Ghoster]]<br />
</gallery><br />
<br />
==Graficznie==<br />
;Czyżby popularny wzór flagi?<br />
:[[Plik:POM Flaga królestwo.png]]<br />
:[http://ib.frath.net/w/Image:Valahia_flag.gif Flaga Wołoszczyzny w IB], [http://img227.imageshack.us/my.php?image=flagawwkr6.jpg Flaga Wielkiej Wołoszczyzny z czasów Hansa]<br />
<br />
<br />
;Święta ikona panlaryngizmu<br />
:[[Plik:Ipa unreal.gif]]<br />
:„A tak wyglądałaby tabela IPA, gdyby zwolennicy istnienia gardłowego r mieli rację.”<br />
<br />
<br />
;Nosówki urojone, [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/dziele-skore-na-niedzwiedziu,1572-240.html#52794 Kwadracik, 18.05.2010 6:38]<br />
{{cytat|{{cytat|NOSÓWEK NIE MA.}} Heh... Kwadracik i jego ulubiony dowcip. :lol:}}<br />
:Nie wiem, czemu cytujesz to właśnie teraz, ale skoro już... <br />
<br />
:[[Plik:Noswkiurojone.gif]]<br />
<br />
<br />
;Cycki i polityka, [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=414.msg18198#msg18198 Towarzysz Mauzer, 26.06.2012 15:59]<br />
{{cytat|cycki w avatarze > polityka w avatarze}}<br />
:Nie widzę sprzeczności.<br />
:[[Plik:Wolnosc.png]]<br />
<br />
;Wszyscy jesteśmy... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=273.msg23951#msg23951 Vilén 07.08.2012, 17:22]<br />
<br />
[[Plik:WszyscyśmyCanisami~Vilen.png]]<br />
<br />
;Uwaga, uwaga, czytanije konlangera powoduje raka [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=297.msg44261#msg44261 Vilén 20.06.2013, 18:42]<br />
<br />
[[Plik:Ostrzeżenie~Vilen.png]]<br />
<br />
[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Conlangerski_basz&diff=24933Conlangerski basz2018-06-03T21:31:08Z<p>Vilén: /* Dłuższe wypowiedzi */ NAJLEBRZA KOPIPASTA</p>
<hr />
<div><div id="style4" class="alerte plainlinks">Strona oddana w zarząd społeczności Conlanger Wiki, pozostawiona jedynie w celach archiwalnych.</div><br />
<br />
Czyli galeria złotych cytatów oraz innych ciekawostek z [http://www.conlanger.fora.pl/ forum Conlanger] oraz [[Strona główna|Conlanger Wiki]].<br />
<br />
==Cytaty==<br />
===Z Forum===<br />
;Masturbacja intelektualna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg68391#msg68391 Spodnie, 04.02.2016, 16:17:47]<br />
:{{cytat|Dynozaur|{{cytat|Widsið|Jesteście niemożliwi. Miało być o seksie, a wy znów do tej polityki.}} Ale po cholerę wypowiadać się na tematy, o których nic się nie wie?! xD}}<br />
:Całym sercem jestem za tym, aby wiedzę o polityce i seksie zyskiwać poprzez praktykę i bezpośrednio u źródeł, lecz życie dyktuje inne warunki: wiedzę o polityce musimy czerpać z głosowań, a wiedzę o seksie – z masturbacji.<br />
<br />
;Prosię bardzio, pisiemy poprawnie... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=41.msg59159#msg59159 spitygniew, 29 sty 2015, 16:30:50]<br />
:Otóż właśnie. Raczej nikt nie próbowałby wymowy przez [ɕ], skoro nawet "Honsiu" jest wymawiane [xɔnsju], a nawet ponoć "Murzasichle" czasem jako [muʒasixlɛ]. Najwyraźniej, skoro głoski [ɕ] nie ma ani w angielskim, ani we francuskim, ani włoskim, ani rosyjskim (no dobra, w niemieckim jest, ale rzadko więc się widocznie nie liczy), dla przeciętnego użytkownika naszego języka jest ona tak polska jak bigos, jak Zagłoba, jak żółte barierki, ba, nawet niczym sam Papież Polak, stąd - słusznie - wychodzą Polacy z założenia, iż jakkolwiek czyta się cos w jakimś dziwnym języku, na pewno nie przez prapiastowskie [ɕ]. Poza tym, powodem może być też infantylno-pedalskie konotacje spółgłosek ciszących skutkujące w miarę możliwym unikaniem ich przez przedstawicieli wybitnie męskiej, heteronormatywnej kultury polskiej. <br />
<br />
;Imre kálmán sátoraljaújhely nagykutas csitatí; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=4.msg44720#msg44720 spitygniew, 28.06.2013, 14:46:19]<br />
{{cytat|Gubiert|''Hunyadi és Kapisztrán Nándorfehérvári Káloszy''}}<br />
:Podobno gdy powiesz to w Budapeszcie, możesz kupić parę kaloszy.<br />
<br />
;…a renifery to jeźdźcy apokalipsy; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=217.msg7886#msg7886 Dynozaur, 13.11.2011, 12:32:33]<br />
:Św. Mikołaj (ten komercyjny, czerwony) jest w pewnym sensie antychrystem.<br />
<br />
;Gramatyka mocno prywatna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=885.msg36889#msg36889 Dynozaur, 6.01.2013, 22:39:40]<br />
:A Zimny istnieje i ma ściśle ustalone zasady. A wy nie jesteście godni ich poznać.<br />
<br />
;W Oświęcimiu, tam gdzie dom zdrojowy…; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg32424#msg32424 tqr, 19.10.2012, 17:03:15]<br />
:A tak na serio, w ciągu życia podeptałeś nie tylko powstańców, ale zapewne wielu innych ludzi, z neandertalczykami włącznie. […] A jak się przechadzasz po Auschwitz, zastanawiasz się, ilu Żydów właśnie wdychasz?<br />
<br />
;Nowa emotka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg26213#msg26213 Henryk Pruthenia, 24.08.2012, 22:43]<br />
:ꙮ.ꙮ (człowiek-mucha paczy)<br />
<br />
;Wymowa nicka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=380.msg18138#msg18138 Pingijno, 25.06.2012, 22:56]<br />
{{cytat|Rémo|Rémo /ʀɛɱo/}}<br />
{{cytat|zavackŷ|ɱ?}}<br />
:To taki trolling dla bezzębnych.<br />
<br />
;Trzeźwe myślenie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=447.msg17400#msg17400 Canis, 18.06.2012, 21:25]<br />
<br />
{{cytat|Canis|Jak wrócę z egzaminu.}}<br />
{{cytat|Toivo|No to chyba opijanie egzaminu trwa ;)}}<br />
:pprawkaj ak wytzezwieje<br />
<br />
;I wszystko jasne...; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=345.0 patka chorwatka, 18.04.2012, 07:35]<br />
:PROSZE NIE DOTYKAJCIE JEBEMTI TI JEŽA, bo to jest bardzo "sveta psovka" i nie žartuje. ZAMKNIETA JEST. naprawdę, odbieram ją jako rytual i dla mnie ona jest czymś bardzo bliskim.<br />
:istnieją inne - jebem ti sunca, to używajcie, jeża nie dotykajcie.<br />
<br />
:I nie, to nie oznacza żadną osobę, to jest samorefleksja, więc dlatego o tym lepiej nie gadać.<br />
<br />
;Gra w skojarzenia; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=314.msg11810#msg11810 Mścisław Ruthenia, 22.03.2012, 21:28]<br />
{{cytat|Dynozaur|Kasse paggan en Prūsisku?}}<br />
:Tobie się wszystko musi z Pruthenią kojarzyć? :/<br />
<br />
;Poszukiwania odkrywkowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=76313#76313 lehoslav, 18.06.2011, 13:27]<br />
{{cytat|Na północy takim ogniwem jest zachowany jeszcze dialekt wsi Rogów nad Nysą}}<br />
:Znajdź mi dzisiaj tą wieś :D <br />
:Tylko szukając nie wpadnij do dużego, brudnego dołu.<br />
<br />
;Obcy u siebie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg8494#msg8494 Dynozaur, 28 Lis 2011, 12:42:45]<br />
{{cytat|spitygniew|Tamtejsi Polacy mieliby na ten temat inne zdanie.}}<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby tamtejsi Niemcy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby np. Kresowiacy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby Hotentoci lub Marsjanie?<br />
<br />
;Popaprany diagram; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2132#msg2132 Fanael, 25.08.2011, 21:57]<br />
{{cytat|Dynozaur|A może też wypełnię ten djagram jako jakiś skrajny popapraniec... ;-)}}<br />
:Przecież już to zrobiłeś.<br />
<br />
;Wafelki; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2108#msg2108 Vilén, 25.08.2011, 20:06]<br />
{{cytat|Feles|Nie uważam homoseksualizmu za chorobę, bynajmniej, ale jest pewna różnica - miłość do wafelków w czekoladzie nie przeszkadza Ci w reprodukcji. ;-)}}<br />
:Przeszkadza – zżarłem tyle wafelków, że żadna kobieta nie będzie chciała się ze mną reprodukować :(.<br />
:(chociaż nie powiem, żeby to mi przeszkadzało, wafelki > reprodukcja)<br />
<br />
;Nie wywołuj marty z lasu; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=52.msg1363#msg1363 Silmethúlë, 21.08.2011, 18:10]<br />
:A sądząc z nazwy tematu i tematu rozmowy, HP po prostu mówi o dziewczynie, a nie powinien :P.<br />
:: ''To jest śmieszniejsze w kontekście, uwierzcie mi. --[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]''<br />
::: ''Uzupełnijmy zatem, że akcja działa się w temacie '''Co mówicie, a mówić nie powinniście, czyli zmutowany polski''', gdzie Henryk wielokrotnie wspomniał o swej dziewczynie, a [[Użytkownik:Vilén|pewien użytkownik]] jawnie powątpiewał w jej istnienie. [[Użytkownik:Silmethúlë|Silmethúlë]] 19:19, 21 sie 2011 (CEST)<br />
<br />
;Mąki pańskie; [http://www.conlanger.fora.pl/lingwistyka,5/pytania-dotyczace-jezyka-polskiego,816-825.html#62919 Milyamd, 10.10.2010, 16:10]<br />
{{cytat|Kwadracik|"Mąk pańskich"? Herezje!}}<br />
:wiesz, z czegoś muszą piec ten chleb powszedni. :D<br />
<br />
;Winetoo marksistą; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=56216#56216 Toivo, 19.07.2010, 16:04]<br />
{{cytat|Leto Atryda|Ostatnio nawet slogan "raz sierpem, raz młotem w czerwoną hołotę" został [http://www.nacjonalista.pl/2010/06/02/komunisci-jako-rasa-faszystowskie-rodlo-godny-czci-simon-mol-%E2%80%93-absurdy-na-wroclawskim-procesie-przeciwko-nop.html ponoć określony jako rasistowski].}}<br />
{{cytat|Leto Atryda|<br />
Bardziej interesowało mnie, że skoro niechęć do komulców może być określona jako rasizm, to znaczenie tego słowa rozszerza się i być może...}}<br />
:Widocznie według Wysokiego Sądu chodziło o Indian<br />
<br />
;English is easy; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54851#54851 Kwadracik, 26.06.2010, 18:28]<br />
{{cytat|Angielski - dogadam się z Anglikiem jeżeli mówi wolno i wyraźnie}}<br />
:Czyli nie dogadasz się z Anglikiem :P<br />
<br />
;Dół zarosły; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54724#54724 J. Zavadzki, 24.06.2010, 21:11]<br />
{{cytat|wg Brücknera "dąbrowa" nie ma nic wspólnego z "dębem", a pochodzi od wyrazu "debrza", oznaczającego 'dół zarosły', 'zarośla', 'gaj'.}}<br />
:To nie chcę wiedzieć, czemu Dąbrówka/Dobrawa miała tak na imię. Przepraszam.<br />
<br />
;Historia mocno alternatywna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50197#50197 Paweł Ciupak, 7.04.2010, 23:38]<br />
{{cytat|Czechy - te, jak wiemy, wchłonęły Austrję, i mówi się tam w języku czeskim. Potem Hus, wiemy jak było...}}<br />
:E, oryginalniej by było, jakby to on spalił papieża na stosie…<br />
<br />
;A czym nawozić?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50069#50069 Kwadracik, 07.04.2010, 1:03]<br />
{{cytat|o to, czy uważasz niemiecki za "najpiękniejszy kwiat w ogrodzie języków fleksyjnych" nie spytam. Wink}}<br />
:Nie wiem czemu, ale przypomniało mi się, jak czytałem artykuł o kwiatach żywiących się odchodami zwierzęcymi. Tak jakoś.<br />
<br />
;…bo już odpłynęła; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=40580#40580 varpho, 24.10.2009, 18:55:31]<br />
:kiedyś mi się śniło, że przeglądałem książkę z herbami miast polskich i zwrócił moją uwagę herb Łodzi: na polu czerwonym drogowskaz złoty z napisem "Tomaszów Maz."<br />
<br />
;Dzieci i ryby...; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=45821#45821 Haxy.M, 10.02.2010, 21:16]<br />
{{cytat|Mônsterior|Rozbawiło mnie to :) Ekstra pomysł!<br />A jak by było 'ryba'? Bulbulo?}}<br />
:Albo samo o, bo podobno ryby głosu nie mają :P<br />
<br />
;Dołujące ugrofińskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=47102#47102 Luki, 07.03.2010, 21:00]<br />
:Chyba mają, bo ja z kolei słyszałem, że odsetek samobójstw jest u ludów ugrofińskich większy, niż wśród innych ludów. Ale nie wiem, czy to prawda z tymi samobójstwami, gdzieś mi się tak zasłyszało.<br />
:Ja jakbym musiał się nauczyć estońskiego, to chyba bym się pochlastał :)<br />
<br />
;Pokrętna etymologia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=30685#30685 Dynozaur, 16.04.2009, 20:45]<br />
{{cytat|Kwadracik|Co u Ciebie z tym gardłem? Wyznajesz jakiś pan-laryngizm?}}<br />
:Boże, jakaś kolejna pokrętna religia? Pod tym względem to forum jest wykolejone.<br />
<br />
;Lingwistyka a matematyka; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=34815#34815 Leto Atryda 28.07.2009, 9:15]<br />
{{cytat|Elhykh|Szczerze mówiąc, najmniej lubię fonetykę.}}<br />
:Ale bez fonetyki nie ma ani językoznawstwa ani językotwórstwa. To trochę tak jakbyś powiedział że z matematyki najmniej lubisz liczby.<br />
<br />
;Barbara barabara; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=20429#20429 Paweł Ciupak 07.11.2008, 19:47:00]<br />
:A ja zawsze myślałem, że „barbarzyńca” pochodzi od polskiego „bara bara”, jako że barbarzyńców charakteryzował niższy poziom cywilizacyjny kontaktów płciowych między osobami fizycznymi, i dlatego nie nazwano ich „szlachetniejszymi” słowami.<br />
<br />
;Malarstwo awangardowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16076#16076 Kwadracik, 28.06.2008, 6:42:00]<br />
:Dlaczego ojciec miałby być podstawą definicji, szowinisto? Eh.<br />
:"Rodzic, którego udział w prokreacji to dostarczenie plemników" (i nie, to nie definicja płci, bo malarz to nie "artysta, którego udział w malarstwie to dostarczenie plemników")<br />
<br />
;Likwidacja <s>WSI</s> ortografii; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=32166#32166 Kwadracik, 28.05.2009, 0:52:09]<br />
:Oto początek "Pana Tadeusza" przed likwidacją ortografii:<br />
:''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie...''<br />
:A oto ten sam fragment po likwidacji ortografii:<br />
:''&nbsp;''<br />
:Zdecydowanie popieram ten pomysł.<br />
<br />
;Ciasto kontynentalne; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16944#16944 Serpentinius, 10.07.2008, 19:32:42]<br />
:Orzesz kurnia! Słabo rozwinięta linia brzegowa nie równa się kółkowi z kijkiem! Rozumiemy się? &nbsp;;) I wciąż nie ma kontrargumentu na to, że kontynenty nie pasują do siebie.&nbsp;:/ Ja nie mówię, że ma być postrzępiona linia brzegowa ale to ma być LINIA BRZEGOWA, a nie forma po cieście! Ech &nbsp;;)<br />
<br />
;Troska fana o dobro artystów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=23770#23770 Leto Atryda, 22.12.2008, 21:01:29]<br />
:Ja płyt nie kupuję, bo nie chcę żeby piosenkarze na mnie zarabiali i mieli z tego kasę na narkotyki.<br />
<br />
;La Żernantte; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=4891#4891 Eldarion I, 23.09.2006, 21:49:41]<br />
:Ta, a ja biorę Szwajcarię i robię Vernante - Epizod II.<br />
:Szwajcarów nawiedza pożar w Alpach pow. 3000 m n.p.m. i są zdruzgotani. Napadają ich Tygrysie bandy Austriackę i zajmują, ale przychodzi USA nie wiadomo skąd i rozwala Austriaków, którzy z nudów dzielą się na Lewe Królestwo Tyrolu i Prawe Królestwo Tyrolu, zaś Persja z Niemiec organizuje wypad, ale USA zabiera im Garmiish-Partenkirchen. Przy ataku przez przypadek w locie zabijają Małysza i Polska wypowiada wojnę Czarnogórze (bo USA się boi). Wtedy okazuje się, ża USA to przebrane Monako i upadają ich rządy, ale kto przychodzi z pomocą? Oczywiście tahityjczycy. Rozbijają Francję, Niemcy, Czarnogórę, Austrię, Polskę a na koniec tworzą Szwajcarski la Żernante w unii z Żertwią która z Kenzirli przenosi się do Szwecji. Kraje pokonane przez tahiti tworzą Front Wyzwolenia Kubusia Puchatka i z braku roboty atakują Sri Lankę, ale ta ich odpycha i zajmuje po drodze zdobywając Turcję, które jednopczy się z Arabią, ale wtedy znowu w Szwajcarii jest pożar i wszystko wraca do stanu sprzed wojny.<br />
<br />
;Słowiańska terminologia; [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/ot-o-wieku-i-ocenach-z-polskiego,100-75.html#21461 Kwadracik, 23.11.2008, 10:45]<br />
{{cytat|Canis|I teraz pomyślmy, co by było, gdyby we wszystkich słowach z przedrostkiem "mega-" umieścić "zaje-". Jak myślicie, czym by się to skończyło na polskim?}}<br />
:Zajebajtami i zajelozaurem, ot czym.<br />
<br />
;Akne on yleinen ihosairaus…; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=22903#22903 bandziol20, Leto Atryda, 8.12.2008]<br />
:''bandziol20:''<br />
::pono nazwa Finów, nie jest fińska (czyli Suomi), ale szwedzka i w dodatku obraźliwa ( finn - szw. pryszcz)<br />
:''Leto Atryda:''<br />
::Dziwne. U nas też jest Węgry - wągry.<br />
::Czyżby ludy ugrofińskie miały genetyczne predyspozycje do trądziku&nbsp;?<br />
<br />
;Slovak o slovio; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=11666#11666 Lodovico Giorgio, 1.11.2007, 23:09:54]<br />
:[Slovio] nie je […] dobry jazyk. Pouziva neslovanske koncovky, ktore su typicke pre ine jazykove rodiny. […] Kto to kedy videl takto miesat jazyky. Pre mna osobne je jazyk slovio hotove monstrum. To ako keby ste pospajali horne koncatiny medveda, s trupom leva, dolnymi koncami macky a hlavou barana.<br />
<br />
;Że jaka?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16527#16527 Toivonen, 6.07.2008, 23:34:29]<br />
:W tym poście opiszę przynajmniej zarys gramatyki véreniél. Od razu uprzedzam, że jest ona dość popier... ekhem, zawiła.<br />
::''Komentarz: Nie wiem, dlaczego mnie to śmieszy&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;J*bany kościół; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=15152#15152 Maxz, 10.05.2008, 18:17:46]<br />
:Dlaczego mamy się odj*bać od kościoła? Prawo pozwala mi doj*bać się do czego chce.<br />
<br />
;Jaki naród, taki język; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10747#10747 Jiroon, 27.09.2007, 14:50:22]<br />
:Nie lubię szczególnie języków germańskich (...) brzmią dla mnie ordynarnie, wręcz barbarzyńsko. I nie ma się co dziwić- proszę spojrzeć, jakie ludy wytworzyły te języki. Ludy, które niszczyły, paliły, grabiły- jednym zdaniem- były niszczycielami cywilizacji starożytnej. (...) Lubię języki romańskie- francuski, włoski. Słychać w nich jakąś nutę szlachetności, widać że wywodzą się z narodów, które tworzyły kulturę, a nie ją niszczyły.<br />
<br />
;Filozofia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10643#10643 Wiktor, 22.09.2007, 16:39:04]<br />
:Mają pokój, choć ten pokój nie jest namacalny, jest duszą. Czyli pokój jest ich duszą. Krócej: Pokój ich duszą. Nie wiem, gdzie ty widzisz błąd?<br />
<br />
;Nie zarazili się?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10208#10208 Leto Atryda, 5.09.2007, 11:00:18]<br />
:Wszystkie narody indoeuropejskie powiedziały laryngałom "'''it's so much better wid out ya'''" a jedni Hetyci się wyłamali?<br />
::''Komentarz: Ten cytat wstawił tu sam jego autor, ale jak już jest, to niech tu będzie&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;A jak wyjąć?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10455#10455 Seiphel, 16.09.2007, 15:36:17]<br />
:A "powiedzmy że katolika" to sobie możesz w "powiedzmy że otwór" włożyć.<br />
<br />
;Plagi egipskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10395#10395 Hapana Mtu, 15.09.2007, 16:47:57]<br />
:"Lewicowa psubrać" jest piękna...<br />
:Postram się zgaść dalszy ciąg:<br />
:Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, '''hot' je opanovano prez levicovo psubrat', moskovskih slugov, judejčikov i Adama Mihnika'''.<br />
<br />
;Niewiedza może być zbawienna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9454#9454 Seiphel, 31.07.2007, 18:12:56]<br />
:Niestety nie znam ferrinckiego na tyle, by tworzyć ambitne złożenia jak '''dom guvno'''&nbsp;:)<br />
<br />
;...bo rachunku za gaz nie zapłacili; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2028#2028 Seiphel, 27.04.2006, 20:43:35]<br />
:Yeah. A potem królestwo Prophan-Bhutanu zajęło Nepal. Buahaha.&nbsp;:P<br />
<br />
;Mężczyźni tylko o jednym; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2672#2672 Kwadracik, 20.05.2006, 11:53:55]<br />
{{cytat|To tak jakbyś nazwał puch, ciężuchem. Nie chodzi o seksizm, ale o przyjemność jaką czerpiesz ze słów. Chciałbyś iść do łóżka z żenszczyzną? "Mój mężczyzno" brzmi dumnie. Ale "moja żenszczyzno" to jak bym o jakiejś chorobie mówił. :/}}<br />
:Pewnie. Bo określenie na mężczyznę powinno być takie żeby wzbudzał dumę u kobiety, a na kobietę takie żeby fajnie było z nią iść do łóżka.<br />
:Jak to nie jest seksizm, to ja nie wiem co to jest.&nbsp;:P<br />
:Ps. Może jeszcze określenie na "Rosjanina" powinno być takie, żeby kojarzyło się z komunizmem, a na "Żyda" takie, żeby kojarzyło się z chciwością i oszustwem?<br />
<br />
;Nawet gorące nastki nie omijają forumowiczów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7910#7910 Silmethúlë, 24.04.2007, 18:21:00]<br />
{{cytat|(sorry, ale już mnie <u>grzeje</u> ten spam)}}<br />
:(podkreślenie moje)<br />
:To znaczy, że "'''hot'''-chicks films" działają&nbsp;:PP<br />
<br />
;Nawet tutaj wszechpolactwo zajdzie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7623#7623 Silmethúlë, 7.04.2007, 17:25:26]<br />
{{cytat|Timpul|To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.}}<br />
:Pierwszy odcinek serialu "kurs dla Wszechpolaka"?&nbsp;:P<br />
<br />
;Ultrapreskryptywizm; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7343#7343 Kwadracik, 4.03.2007, 12:37:08]<br />
{{cytat|Fajnie, że nie było preskryptywistów podczas istnienia języka praindoeuropejskiego, bo bym jeszcze jako jedyne poprawne musiał mówić tym językiem...}}<br />
:Dokładnie.&nbsp;:)<br />
:"Nie, nie i nie! Drogie dzieci, zaimek h₁méǵʰio mówimy z użyciem laryngału pierwszego, nie drugiego rzędu! I nie redukować mi tu laryngałów do samogłosek, bo to błąd!"<br />
<br />
;Kastylijskie oświadczenie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7155#7155 Rémy, 19.02.2007, 16:37:24]<br />
:I kastylijskie oświadczenie: ''Niepokoje na wschodzie Swebii grożą destabilizacją w przygranicznych regionach Kastylii oraz w Dolnym Biegu Essli, nad którym sprawujemy pieczę do czasu zakończenia konfliktów. <u>Młody "król" powinien powściągnąć język,</u>''<u> ponieważ może go stracić szybciej niż mu się wydaje</u> ''to, jaką ma wiedzę na temat polityki i sytuacji na świecie, pokazał, nazywając Persów i Medów "niewiernymi", chcąc chyba zepsuć niewiarygodnie dobre stosunki z potężnym krajem na Bliskim Wschodzie. Straszenie "prawem" w przypadku absolutnej monarchii jest natomiast co najmniej nietaktowne, a <u>grożenie Kastylii flotą, która stacjonuje w Danii</u>''<u> zmusi nas do zatopienia jej w najbliższym czasie</u> ''zamiast bronić chociaż wybrzeża jest wręcz śmieszne.''<br />
:Kursywą to, co zostało wypowiedziane<br />
<br />
;Problemy z nazwą kraju; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7063#7063 Rémy, 12.02.2007, 22:37:33]<br />
:Pomorze uznało Republikę <u>Serbską</u> [...] Pomorze uznało rząd demokratyczny w <u>Swebii</u> [...]<br />
<br />
;Pomysł nie wypali, czyli zanim powstało nasze forum; [http://elendili.pl/viewtopic.php?p=28813#28813 Tworzenie własnych języków artystycznych, forum Elendili]<br />
:[...] nie wiem czy w Polscie warto robić coś takiego, gdyz conlangerów jest dość niewielu... (Vindálf, 17.10.2005, 08:47)<br />
:Co z tego, że za dużo członków by to nie miało. (Arathulion, 17.10.2005, 10:29)<br />
::''Komentarz: 6799 wiadomości, 146 użytkowników po roku i 4 miesiącach. Widać, że pomysł nie wypalił&nbsp;;). [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
===Z kanału #conlanger na Freenodzie===<br />
; fsck<br />
: <pciupak> fsck<br />
: <silmeth> Checking first hard disk drive started<br />
: <pciupak> ^C<br />
: <silmeth> $<br />
: <pciupak> rm -rf /*<br />
: *** Zostałeś wyrzucony z kanału #conlanger przez silmeth (no filesystem found).<br />
<br />
; Zimny preskryptywizm<br />
:[20:01] <Dynozaur> opowiem wam dowcip, który jest popularny wśród slawistów w Jawii<br />
:[20:02] <nkwd> 'przychodzi baba do lekarza, a tam slavlang'<br />
:[20:02] <Dynozaur> Co by było, gdyby prasłowianie byli preskryptywistami?<br />
:[20:02] <Dynozaur> Odp. Wszyscy mówilibyśmy w zimnym.<br />
<br />
; Poglądy na linii zmiany daty<br />
: < Dynozaur> "Wiwat maj, trzeci maj" to przeróbka<br />
: < Dynozaur> każdy wie, że w oryginale był pierwszy :P<br />
* Mily_a0_ chowa twarz w dłoniach<br />
: < Mily_a0_> czyli jednak wykres poglądów to kula<br />
: < Mily_a0_> a ty jesteś na prawej półkuli<br />
: < Dynozaur> ja słyszałem, jak to śpiewali<br />
: < Dynozaur> kiedyś<br />
: < Mily_a0_> w okolicach linii zmiany daty<br />
<br />
; Prosty związek<br />
: <RWHO> dobry conlanger powinien miec autyzm<br />
: <LetoAtryda> tak, inaczej nie chciałby tworzyć języka którym z nikim nie może porozmawiać<br />
<br />
===Z prywatnych dysput filozoficznych konlangerów===<br />
; Chujowy język<br />
: <Vilén> Ech, aż mam ochotę stworzyć penisowy conscript.<br />
: <Vilén> Hm.<br />
: <Vilén> Chociaż nie.<br />
: <Vilén> Feluś raz stworzył dupowy, więc to byłaby kradzież pomysłu.<br />
: <Fanael> Ja raz zrobiłem "conlang" z głoskami fallizowanymi.<br />
<br />
=== Z Discorda ===<br />
<br />
====O Tiłoharyno, czy jak to się zwało Odc. 1====<br />
Widsið: jak sobie to wyobrażał to ja też jestem w stanie do tego dojść<br />
Widsið: kłopot w tym, że to i tak było przeskalowane<br />
Widsið: rozumiem że może istnieć jakiś tam jebnięty władca mający fioła na punkcie ciągłości architektonicznej<br />
Widsið: ale takie coś pewnie zostałoby zawężone do konkretnego obszaru, podobnie jak współcześnie<br />
Widsið: a nie że stawia się chłopska chata z gówna i błota i już nieburzalna bo Karyno się obrazi<br />
<br />
==== Bytom i Kyon ====<br />
HP: Bytom uznawany jest za patologię<br />
HP: Ludzie stamtąd uciekają etc.<br />
Widsið: z Bytomia chyba uciekło 30% populacji<br />
Widsið: pamiętam to ze studiów<br />
Widsið: to było zadanie dla chętnych na planowaniu "Atrakcyjna przestrzeń miejska w obliczu degeneracji tkanki urbanistycznej i odpływu mieszkańców"; na przykłady dano Bytom, Wałbrzych i Łódź<br />
Widsið: ale nie podjąłem się<br />
Pluur: Ogolnie cos na prezydenta maja czy cos, referendum odwolawcze na niego zrobili i chyba przegrali<br />
Pluur: A co do samego miasta to patola jakich malo w PL, chetnie bym zburxyl to miasto<br />
Pluur: Guten Abend!<br />
Widsið: dobrze że Bytom nie leży w Tiłoharyno w takim razie<br />
==== Poezja skaldyczna ====<br />
Ліцьвін Ліцьвіновіч: ale gdzie ta skaldia bo nic nie znajduje xD<br />
Ліцьвін Ліцьвіновіч: jakieś miasto?<br />
<br />
==Powalające logi==<br />
*(Usunięte); 20:24 . . Vilén (dyskusja | edycje) usunął stronę Dyskusja:DW/Cyrylica (treść: „Fanboje cyrylicy jak zobaczą tą mapkę, to chyba się rozpłaczą. Choć i tak niech się cieszą, że w Jugosławii nie wprowadzono głagolicy… Vilén 22...” (jedyny autor: Vilén))<br />
*18:49, 2010 lut 27 Język ahtialański ([http://pl.conlang.wikia.com/index.php?title=J%C4%99zyk_ahtiala%C5%84ski&diff=10981&oldid=10595 różn.]; hist.) . . (+6) . . Canis (dyskusja | wkład ) ''(Mały zonk - dzisiejsze słowo "boavst" znaczy "umierać". Wszyscy ludzie umierają wolni i równi...........)''<br />
*00:14, 22 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Żbik.jpg" (W rzeczywistości też żbik)<br />
*19:26, 20 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Biblia Lurdeńska.jpg" (W rzeczywistości nie-pamiętam-co.)<br />
*13:25, 29 lip 2007 Kwadracik usunięto "Użytkownik:Bobofrut" (content was: '#REDIRECT Użytkownik:Canis' (and the only contributor was 'Kwadracik'))<br />
* Z [[Użytkownik:Paweł Ciupak/Archiwum/Nolik]]:<br />
** (bież.) (poprz.) 2009-08-30T15:56:58 N.O.L.I.K. (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (rv vandal) (cofnij | anuluj edycję) […]<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-11-13T19:11:47 Nolik (dyskusja | wkład | zablokuj) (31 bajtów) (skoro wróciłem i mój język też, to archiwum już nie będzie potrzebne) (anuluj edycję)<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-03-22T19:08:37 Paweł Ciupak (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (Nowa strona: '''Uwaga:''' To nie moje, ale zachowałem sobie dla celów archiwalnych. =Język nolikowy= '''Język nolikowy''', nazwa własna نؤليكي چاراص ''noliki čaraļ'' [no'liki 'ʧa...)<br />
<br />
==Dłuższe wypowiedzi==<br />
===Delegalizacja Razem ale nie tym razem===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=2137.msg84083#msg84083 Dynozaur, 15-03-2018, 16:15:50]<br />
:ŚCIERWA! KURWY! WROGOWIE NORMALNOŚCI! NISZCZYCIELE PRAWDY! ANTYLUDZKIE POMIOTY! ŚMIECI! ROBACTWO! PODLUDZIE! NIEGODNE ŻYCIA NIELUDZKIE ISTOTY! PLUGAWE KANALJE! GÓWNA! ŚMIERDZĄCE KUPY RADJOAKTYWNYCH ODPADÓW! UCIELEŚNIONY HIV, AIDS I EBOLA! ZARAZA PLUGAWIĄCA ZIEMIĘ, PO KTÓREJ CHODZIMY, ZATRUWAJĄCA NASZE POWIETRZE, KALAJĄCA NASZĄ ZIEMIĘ, NASZĄ PRZESTRZEŃ ŻYCIOWĄ! POWIETRZE, W KTÓRYM ZNAJDUJE SIĘ CHOĆBY ATOM MATERJI, KTÓRE PRZESZŁA PRZEZ PRZEKLĘTE ORGANIZMY TYCH OBRZYDLIWYCH STWORÓW JEST SKAŻONE I ZABÓJCZE! ZIEMIA, PO KTÓREJ PRZEPEŁZŁ KTÓRYKOLWIEK Z TYCH OHYDNYCH POTWORÓW JEST PRZEKLĘTA, A STĄPANIE PO NIEJ WYWOŁUJE KONIECZNOŚĆ OBMYCIA SIĘ I POKUTY! SZUBRAWE ZGNIŁE ŚCIERWO, KTÓREGO OBRZYDLIWOŚCI NIE JEST W STANIE ODDAĆ ŻADNE SŁOWO W ŻADNYM LUDZKIM JĘZYKU! NAJGORSZE, CO KIEDYKOLWIEK SPOTKAŁO ZIEMIĘ I LUDZKOŚĆ! BŁĄD I WYBRYK NATURY, KTÓRY TRZEBA JAK NAJPRĘDZEJ WYELIMINOWAĆ FIZYCZNIE, WSZYSTKIE TRUCHŁA POĆWIARTOWAĆ I ROZPUŚCIĆ W KWASIE, A CO SIĘ OSTANIE ZAKOPAĆ W NAJGŁĘBSZYM ROWIE, JAKI TYLKO DA SIĘ WYKOPAĆ, A NASTĘPNIE WYMAZAĆ ICH WSZYSTKICH Z PAMIĘCI LUDZKIEJ, A ZA KAŻDE WZPOMNIENIE KARAĆ W PODOBNY SPOSÓB!<br />
:TO JEDYNE, CO SIĘ TYM ŚMIECIOM, KANALJOM ANTYLUDZKIM KURWA NALEŻY!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!<br />
<br />
:Każda akcja, którą zapoczątkowali lub w której partycypowali jest zbrodnią i działaniem na szkodę ludzkości, które musi zostać jak najprędzej zniweczone, a wszystkie skutki natychmiast odwrócone i zapomniane! Każdy działacz, zwolennik i sympatyk tego szubrawego, zbrodniczego tworu zwanego mylnie "partją" zasłużył sobie na WYROK ŚMIERCI do wykonania w wyżej wymieniony sposób oraz na bezkresną, najgłębszą pogardę moją i całego normalnego świata! NIE JESTEŚCIE LUDŹMI! NIE ZASŁUGUJECIE NA TO, BY ŻYĆ! NIE ZASŁUGUJECIE NA TO, BY ISTNIEĆ, BY DZIELIĆ COKOLWIEK Z ISTOTAMI LUDZKIMI! Traktowanie was jako ludzi jest tylko i wyłącznie LUKĄ PRAWNĄ, ŚWIADCZĄCĄ O GŁUPOCIE I NIEDOSKONAŁOŚCI SYSTEMU PAŃSTWOWEGO, bo ludźmi nigdy nie byliście, nie jesteście i nie będziecie! Wyczekuję dnia, w którym WSZECHŚWIAT NARESZCIE BĘDZIE OD WAS WOLNY, A PRZEZ LUDZKIE MYŚLI NIE PRZEJDZIE WIĘCEJ ŻADEN CHOĆBY IMPULS ZWIĄZANY Z WAMI! WIERZĘ, ŻE TEN DZIEŃ WRESZCIE NADEJDZIE! Bo gdybym nie wierzył, życie na tym świecie nie miałoby sensu. Tylko i wyłącznie ta wiara sprawia, że mimo CAŁEGO TEGO BRUDU, JAKI SPROWADZILIŚCIE NA ŚWIAT LUDZI, chce mi się jeszcze łapać kolejny oddech i chodzić dalej po tym padole. A każda śmierć, każda fizyczna eliminacja choćby jednego z was jest malutkim tryumfem, malutką chwilą wytchnienia i przebłyskiem normalności dla zdrowego świata!<br />
<br />
:A dla obozu rządzącego, WSTYD I HAŃBA ZA BIERNOŚĆ I ZAPRZEPASZCZENIE MOŻLIWOŚCI OSTATECZNEGO ROZWIĄZANIA TEGO PROBLEMU! Wieczna hańba, wieczne potępienie! Swoją biernością i bęcwalstwem jesteście pośrednio odpowiedzialni za wszystkie ich zbrodnie, za całą tę plugawość! I wierzcie mi, że kiedyś obróci się to przeciwko wam. SAMI NA SIEBIE KRĘCICIE BICZ! Jedyne co moglibyście jeszcze zrobić, to trefnego prokuratorka (i wszystkich jemu podobnych) na zbity pysk wywalić, ale wiem, że tego nie zrobicie. Nie wierzę w was, za chudzi w uszach jesteście, chujki!<br />
<br />
:Wszystkim razemowcom, wszystkim lewakom, wszystkim feministkom i wszelkim antyludzkim ścierwom bez najmniejszego wyjątku należy się ŚMIERĆ W NAJPODLEJSZYCH, NAJBARDZIEJ PONIŻAJĄCYCH I DŁUGICH MĘCZARNIACH! OBY TAK SIĘ STAŁO, PROSIMY O TO MY, NORMALNI LUDZIE Z NORMALNEGO ŚWIATA! Ktokolwiek sprzeniewierzy się tej prawdzie, niech będzie potępiony, a przeze mnie osobiście UZNANY ZA ŚMIERTELNEGO WROGA.<br />
<br />
===Forumowa drama===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=763.msg30553#msg30553 Feles 25.09.2012, 19:33:54]<br />
:Akt II, scena 3.<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::Francuski, Francuski,<br />
::jak ja Kocham Francuski!<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski dręczy<br />
::mnie niemiłosiernie.<br />
::Francuskiego nie znoszę,<br />
::francuskiego nie cierpię.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Języków hejtowanie wkurza mnie,<br />
::francuski…<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::…to nublang, każdy to wie.<br />
<br />
:'''WIDSIÐ'''<br />
<br />
::Uwielbiam, gdy do dyskusji<br />
::wkracza głos rozsądku.<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski nielogicznych<br />
::jest pełen wyjątków.<br />
::Litery, których się nie czyta,<br />
::liaison – jakby dla żartu dodany.<br />
::Francuski jako konlang<br />
::byłby do cna zjechany.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Jakże może język z historią<br />
::nublangiem być określony?<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski - to żart, nie język,<br />
::co idiotyzmem przepełniony.<br />
<br />
::Porzućmy tę dyskusję,<br />
::przejdźmy do lepszych forów.<br />
::Francuski to temat-rzeka,<br />
::przy okazji każdych sporów<br />
::będą chwalący i ganiący,<br />
::zawsze naraz obie strony:<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Ci, którym się nie podoba…<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::…i ci, przez których broniony.<br />
<br />
:''Kurtyna''<br />
<br />
:''Zza sceny''<br />
<br />
:'''FANAEL'''<br />
<br />
::Ghoster – troll.<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Parambambam.<br />
<br />
:'''FELES'''<br />
<br />
::Wam po głowie zaraz dam.<br />
<br />
===Rzołnierze Armii Polskiej wersja 2.0===<br />
''Oryginalnie w artykule [[Marchlewszczyzny]].''<br />
<br />
:[[Marchlewszczyzny]] to stolica [[Republika Rad]]powstała ona wy1925 srr iod tego czasu wy tym casie mineło jusz 80 lad od polszkej eklawy zmieniono na pasztewko obecznie ukrainiw szie znajdujeto<br />
:to mało znana kraina posiada flage biało czerwoną a presz nią iksz prebiega błeknitny wymyślił jomwy 2008r, jeżak rafał obeczny ktury zodi krajem od kilku lad .<br />
:Kraj [[Republika Rad]] od dawna niebyło reform ale to dlatego ż nieczeba było bo mamy granice ale na mapie a tak to niema to trudno szie połapad 12 politykuw zasiada to zod czałydiałamy i dlatego justeka został prezydetem ukrainy bo finasowaliśmy go dobrże a herbem jesz gołob pzelatujoczy gury wy koronie posiadamy w małom armie i ona pozotku pilnuje pracujemy nad stwozeniem strony itrnetowej nasz polszka reprezetuje<br />
<br />
===Code-switching poezja===<br />
;{{p|6163|Konan, 26 Gru 2006, 14:19}}<br />
:When snow pada na trotuar<br />
:And the children happy are,<br />
:When ślizgawka on the street,<br />
:And we all a grzaniec need,<br />
:Then you know, to wydarzenie:<br />
:It is coming Boże Narodzenie.<br />
:All parkingi są zajęte,<br />
:People jeżdżą jak najęte,<br />
:Tesco, Auchan, Hypernova,<br />
:Gorączka nearly zawałowa<br />
:Shopping choinkowe things<br />
:And the Christmasrings.<br />
:Mother in the kitchen bakes<br />
:Sernik, piernik i z polewą keks<br />
:Daddy zaś w living pokoju<br />
:Choinkę wielką ustroił<br />
:He is hanging big balls szklane,<br />
:Wherever he only z drabiny dostanie...<br />
:Mama ukrytą finds pod choinkę<br />
:Patelnię z teflonu i szminkę,<br />
:Papa gets socks and red krawatkę,<br />
:Children zabawki i shirts na dokładkę.<br />
:President speaks potem on TV,<br />
:Wszystko around in harmony,<br />
:Póki się mother do kitchen nie udała:<br />
:i gęsi świątecznej jak burns nie ujrzała.<br />
:And so comes brave straż pożarna,<br />
:Na wszystko ready i bardzo ofiarna<br />
:And they bring very, very long węże<br />
:I także drabiny jak mountains potężne.<br />
:Otwarli zawory i woda aż chlupie,<br />
:Christmas is tera na pewno w .....<br />
:Merry Christmas, merry Christmas,<br />
:Hear the music, enjoy ten czas,<br />
:Wesołych świąt, wesołych świąt,<br />
:Merry Christmas,<br />
<br />
===Burugandyjski jezyk entanualny i pewien rodzaj kodu czyli ja===<br />
; {{p|6015|bianco de serpento, 10 Gru 2006, 14:10}}<br />
:Jezyk Burugandyjski jest pochodna jezyka entanualnego opiera sie na zjawisku transkonwersji Pomysl tego jezyka wzial sie z pewnego zjawiska ktore okreslilem jako entanuan anaguah- samo okreslenie ma charakter pewnek transkonwersji slo oznacza jednak cos co jest szczegolnym jej przypadkiem jezyk spontaniczny stad nazwa entanuan anaguah.Jezyk Burugandyjski ma oczywiscie pewien zakres slo i podstawoych zasad gramatycznych lecz nie jest jezykiem skonczonym npAzu-ja,zir-ty ehi-on esi-ona esu-ono buezi-my zudri-wy esis -one ehis one I mozemy Ulozyc np takie proste zdanie Unti kerazud?.azu kerazo mekanu.A przyklad jezyka entanualnego Vasi kasiaras dithi somatilego edjacas zirti sumatrego bari diastas Zuhmi olhinos divenso etramiTo jeden przyklad a teraz cos szczegolnego zastosowanie EA do kodowania informacji czyli pewien rodzaj kodu Poczytajcie i m0oze ktos sie domysli:Noli esetriangu il ma gedas Kandifri goria sitanere&gt;dalia vi sartone Ekiuro volse mi tanere Guntari sorias dafasiendas Eltigo morie sutimati Orzistas volse gitanzere.To jest pewien rodzaj automatyzmu interesuje mnie czy mozna na obecnym etapie wiedzy stworzyc program deszyfrujacy zawarta informacje.Pozdrawiam wszystkich uzytkownikow forum Hatmair EL Farah Sahrundi-Haslo Ligi Burugandyjskiej brzmi Suhrimad kri Burugandial a odzew Bakru mel ihar<br />
<br />
''I wszystko jasne...''<br />
<br />
===„Niestereotypowo o fantasy?”===<br />
; {{p|10393|Hapana Mtu, 15 Wrz 2007, 17:38}}<br />
* '''Elfy''' - zapatrzeni w swoją historię alkoholicy.<br />
* '''Krasnale''' - uzbrojeni po zęby leśni partyzanci, toczący nieprzerwane wojny z ludźmi i Gumisiami.<br />
* '''Gumisie''' - wyrzynają lasy i budują elektrownie jądrowe albo hodują "na własny użytek" chmiel i marychę.<br />
* '''Ogry''' - mają długie nosy, prowadzą karczmy i wyznają kult Złotego Nocnika.<br />
* '''Smerfy''' - osiągają do 70 cm, posługują się magią, hodują węże, dysponują dwoma wahadłowcami i hipodromem zbudowanym w Stumilowym Lesie.<br />
* '''Wampiry''' - żywią się owocami cytrusowymi, mają żółtą cerę i nikt ich nie lubi, ale toleruje się ich, bo jako jedyni potrafią pisać, czytać i kuć żelazo.<br />
* '''Gryfy''' - fruwają na błoniastych skrzydłach, polują na gryzonie, żyją w norach i jaskiniach, rozmnażają się w wodzie a ich młode przypominają kijanki.<br />
* '''Syreny''' - tworzą niezwykle zaawansowaną podwodną cywilizację, mają m.in. telewizję, internet i broń jądrową, utrzymują wspólnie ze smerfami bazę orbitalną, na ląd wychodzą w specjalnych hełmach, najczęściej w celu porwania samców do rozpłodu.<br />
* '''Kretowie''' - zagorzali wrogowie gryfów, ludzi i ogrów, ryją pod ziemią długie tunele, robią podkopy pod cudze siedziby i kradną ile wlezie, dobre stosunki utrzymują tylko z elfami.<br />
* '''Diabły''' - ubierają się zawsze w błękitne kożuchy i czapki z pomponami, są świetnymi menadżerami, prowadzą młyny, piekarnie i warsztaty krawieckie.<br />
<br />
===Rozprawy o szyku===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2155#2155 Zyx, 2.05.2006, 20:20:07]<br />
:Szyk zdania niemieckiego to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie rodzajników na jakieś zdaniowe zadupie i kazanie domyślania się, do którego rzeczownika one idą. Chociaż nie... rozbicie każdego ze słów na pojedyncze sylaby i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny czasownik zawinił, że w co drugim zdaniu jest porozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu przedrostek, tam przyrostek, jeszcze gdzie indziej temat, operator to w ogóle żenada kompletna, zaimek zwrotny ględzi coś pijany w rynsztoku, podmiot przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma inwersję, czy jakieś inne zawroty&nbsp;:).<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2156#2156 Server Revres, 2.05.2006, 20:36:52]<br />
:Hmm.. zamień wszystkie częsci mowy na słowo "żołnierz" a wyjdzie conajmniej jakiś Szeregowiec Rayan albo inny wróg u bram&nbsp;;)<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2423#2423 Seiphel, 14.05.2006, 20:30:01]<br />
:Szyk żołnierzy niemieckich to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie generałów na jakieś bawarskie zadupie i kazanie domyślania się, do którego Baden-Baden oni idą. Chociaż nie... rozbicie każdego z pułków na pojedynczych żołnierzy i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny sierżant zawinił, że w co drugiej walce jest rozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu palce, tam przyrodzenie, jeszcze gdzie indziej głowa, mózg to w ogóle żenada kompletna. Kapitan ględzi coś pijany w rynsztoku, pułkownik przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma rozkazy, czy jakieś inne kartki.&nbsp;:P:P:P<br />
<br />
===Znajdź nawiązania===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/blokowisko,13/b-yna-l-zstapienie,1426.html#27690 Constatine Frank <s>Sudoku</s>Hawkman 19.02.2009 0:41]<br />
:Dzieje się to niedługo po pozarciu Wandy, co Niemca nie chciała przez Smoka Wawelskiego zwalczającego Szwedów pod Jasną Górą. W wyniku nieudanego zamachu na Cara Wszechrosjii, Maciusia Pierwszego, nasz bohater - Bâyna'âl zostaje uwięziony przez stale knującego Nowosilcowa w zakładzie psychiatrycznym - tzw. psychuszce. Ucieka jednak z tego więzienia i kieruje się poprzez Syberię do Iranu ścigany przez oszalałego z powodu nieodwzajemnionej miłości do doktor Zosi, córki Ewy Horeszkówny i deficytu Werter's Original dezertera z wojska austryjackiego - Rodiona Raskolnikowa, a następnie wkracza do Chin przez Góry Tien-Szan na czele armii dosiadającej słoni. Po rozbicu wojsk rosyjskich pod Port Arthur i wzięciu do niewolii / opętaniu tamtejszego dowódcy Grigorija Rasputina skręca w stronę Indii, gdzie w porywa dziewczynę Ramy i zrzuca winę na władcę Lanki, którego również opętuje przy pomocy Rasputina. Następnie to pomaga Ramie zabić Rawanę, po czym wpada w szał i idzie mordować ludzi przez Tysiąc i Jedną Nocy. W morderczym szale z naszyjnikiem z ludzkich czaszek, ciągle trzymając głowę zabitego demona zostaje niespodziewanie uprowadzony przez Flecistę z Hamelin Zatrzymuje się dopiero na terenie Persji, gdzie Fereydun zmieniwszy się w 10.000 piłek uderzył go podczas swojej gry w golfa z władcą Turanu, tym samym ustalając granice swojego państwa do miejsca, gdzie spadły piłki. Rozjuszony tak jawnym brakiem szacunku Bâyna'âl udaje się do księstwa Chorezmu, gdzie szybko staje się bogatym i szanowanym twórcą nowych wierzeń religijnych, tworząc scjentologię. Jednakże, gdy Chorezm staje sie ofiarą napaści nietolerancyjnych religijnie krajów ościennych Bâyna'âl szybko dokonuje ewakuacji na tereny podległe Sou-Żanom. Błądząc przez 40 dni i nocy po stepie, napotyka samotną wilczycę, z którą to płodzi liczne potomstwo, dając początek ludowi Turkće. Jako, że klimat mu nie pasowuje, przenosi się do królestwa Qin, gdzie oddawje się głownie zgłębianiu nauk Buddy i grze na cymbałach w trakcie sceny walki Mistrza Bezimiennego z Niebem. Staje się znany jako założyciel i generał Domu Latających Sztyletów. Jednakże sława mu się w koncu obrzydza, a pragnienie powrotu do Europy zmusza do długiej podróży na czele odpowiednio podjudzonych stepowych dzikusów i jakiegoś Beja, czy innego Dżyn-Gis Chana. Wróciwszy do Europy szybko bierze udział w elekcji na Cesarza Swiętego Imperium Rzymskiego Narodu Niemieckiego, podając się za diuka ze Szwabii, niejakiego Fryderyka Barbarossę. Po kampanii we Włoszech i zmuszeniu Papiestwa do uległości usuwa - nie na długo - z areny dziejów fingując utonięcie w trakcie krucjaty. Postanawia oddać się nauce, jako Pan Kleks zwiedza świat, a nawet - pod pseudonimem barona Munchausena - ksieżyc. Nie znalawszy tam jednak księży, a jedynie niejakiego Twardowskiego wraca rozczarowany, by pożreć Odyna w czasie Ragnaroku, tylko po to, żeby zobaczyć banshee lamentująca nad losem Lotofagów, oszukanych przez Hiszpanskich Konkwistadorów Cortez'a przy pomocy starej sztuczki wojennej autorstwa Sun-Tzu. W międzyczasie okazuje się, że Japonia zjednoczona przez Rasputina pod nazwiskiem Ody Nobunagi staje się coraz potężniejszym panstwem. Nie mogąc tego znieśc udaje się ze swoim wiernym Bagażem do Hoghwartu, gdzie wykorzystuje swoje wpływy w Chinach, by wywołać Wojnę Opiumową, ograniczajac znacznie możliwości nawigacyjne Pilotów z Domu Harkonnenów, powodując, iż Fundacja musi uznać niepodległośc Haina, rządzonegoprzez Luke'a Skywalkera. Nie na długo jednak trwa pokój, Mroczne Elfy powracają pod dowództwem Uriela Septima z Ibrazelu i wywołują kolejną wojnę z Imperium Bizantyjskim. Aby je pokonać Bâyna'âl wyrusza do Arktyki, aby z pokładu statku "Charlotte" odzyskać miecz Frostmourne i zestrzelić najpotężniejszą broń przeciwnika: Helikopter-w-Ogniu. Po wygranej wojnie nasz bohater wyrusza na smoczycy do Szczelin Zgałady pośrodku góry Farthen Dûr, aby raz na zawsze zniszczyć Kod Leonarda da Vinci. Za swe czyny Bâyna'âl zostaje ogłoszony Mędrcem Syjonu i rozpoczyna knucie Spisku Mającego Zdobyć Władzę Nad Światem. Powstrzymuje go jednak Jakub Wędrowczyc razem z Semenem i wnusiem. Pomimo tego nasz bohater umyka im od śmierci w piecu Baby Jagi, uciekając przez komin i jego dalsze losy pozostają nieznane.<br />
<br />
=== Prapoczątek języków ===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=582.msg22832#msg22832 Zsyłka do forum]<br />
— Na początku była ciemność, i tylko płomieniste '''ə̂''' unosiło się nad przestworem wód —— I pomyślało ə̂: «Samotnem jest i samem sobą tylko będąc niczego nie tworzę». I zrodziło ə̂ trzy laryngały, a były to '''h₁''', '''h₂''', '''h₃'''. A potem laryngały umarły. Trafiły do siódmego świata, gdzie spotkały szwę, i dowiedziały się, że tu wszyscy trafiają po zmianach fonetycznych.<br />
W tym świecie [a] jest spółgłoską, która ma trzy koartykulacje, [s] to nosowy mlask, a wszystkie zwarcia mają po pięć tonów. [s] i [a] połączyły się w afrykat, stając się jednostką morfologiczną oznaczającą "który może stać się", ponieważ jednak nie istniały jeszcze czasowniki umarły wspólnie na niedoartykulację.<br />
<br />
==Odpowiednie dać rzeczy słowo==<br />
<!-- nie, to nie jest sekcja dla wszystkich falsefriendów --><br />
<br />
===Ciekawe słowa z conlangów===<br />
* '''akt''' - osiem - ''norðsprak''<br />
* '''anal''' - odcinek czasu - ''nowoswebski''<br />
* '''bŀơna''' - kłącze - ''guno''<br />
* '''chójbarz''' - [[Haivoori]] - ''ochciwolodój''<br />
* '''chulat''' - bić - ''mantryjski''<br />
* '''ćečka''' - podróż - ''pruski''<br />
* '''dajrę-te''' - witaj - ''ęmucki''<br />
* '''dupá''' - po - ''pomerański''<br />
* '''fucko''' - kapelusz - ''logsan''<br />
* '''guvne''' - główny - ''zwierzyński''<br />
* '''huju''' - koń - ''anatolski''<br />
* '''iran''' - żelazo - ''ahtialański''<br />
* '''kibel''' - dom - ''kishla''<br />
* '''kurwurozjum''' - miedź - ''pierwsza wersja arbastyjskiego''<br />
* '''kutas''' - demon - ''noliczański''<br />
* '''lenin''' - biegnę - ''mavaiski''<br />
* '''marta''' - śmierć - ''aryanas''<br />
* '''melina''' - spotkanie - ''logsan''<br />
* '''mineta''' - minuta - ''polinglijski''<br />
* '''penis''' – mówić - ''panta''<br />
* '''pizdain''' - drugi miesiąc w roku - ''cerolijski''<br />
* '''pizdea''' - bestia - ''język dla rasy wampirów Serpenteena''<br />
* '''roziébac''' - być położonym - ''pomorzański''<br />
* '''saiêbut''' - burza - ''cerolijski''<br />
* '''sabat''' - sobota - ''polonés''<br />
* '''stol'ec''' - krzesło - ''szlawski''<br />
* '''seks''' - sześć - ''norðsprak''<br />
* '''tupa''' - sposób - ''kencyrlski''<br />
* '''tusk''' - wieszak - ''komum''<br />
* '''ultrafrau''' - zima - ''esperal''<br />
* '''vomit''' - wy - ''cerolijski''<br />
<br />
====Wenedyk ''folsfrends''====<br />
* '''pij''' - pobożny<br />
* '''proboszcz''' - pysk<br />
* '''pyta''' - kurwa<br />
* '''wojna''' - pochwa<br />
<br />
====Jasny <del>gwint</del> sfinks!====<br />
* '''amfa''' - tutaj - ''TKNPG''<br />
* '''pelpindel''' - motorówka - ''TKNPG''<br />
* '''klita''' - pomieszczenie - ''TKNPG''<br />
* '''kraka''' - wrona - ''TKNPG''<br />
* '''marcingej''' - biedny - ''TKNPG''<br />
* '''nekroza''' - warunek - ''TKNPG''<br />
* '''komar''' - motorower - ''szkolny''<br />
* '''mątajn''' - góra - ''szkolny''<br />
* '''het jeschywał''' - pies - ''valemski''<br />
* A kiedy będzie coś o przymiotniku?<br />
** '''Kończymy Offtop!!!'''<br />
<br />
===Zabójcze słowotwórstwo===<br />
* '''dom guvno''' - toaleta - ''polka pisin''<br />
* '''naciismo''' - patriotyzm - ''esperanto'' (gdzieś to musiałem wrzucić - Kwadracik&nbsp;;))<br />
<br />
===Ciekawe słowa z natlangów===<br />
* '''ajaja''' - woźnica - ''fiński''<br />
* '''anal''' - oddech - ''bretoński''<br />
* '''cipő''' - buty - ''węgierski''<br />
* '''cuma''' [dżuma] - piątek - ''turecki''<br />
* '''хуй''' - pies - ''tabasarański (Dagestan)''<br />
* '''chuj''' - zwyczaj - ''paszto''<br />
* '''dupa''' - kadzidło - ''indonezyjski''<br />
* '''după''' - po, według - ''rumuński''<br />
* '''fák''' - drzewa - ''węgierski''<br />
* '''fiút''' - chłopaka (biernik) - ''węgierski''<br />
* '''a hui''' - wyć - ''rumuński''<br />
* '''huica''' - brać, towarzyszyć - ''nahuatl''<br />
* '''huijata''' - oszukiwać - ''fiński''<br />
* '''huj''' - [okrzyk bojowy] - ''węgierski''<br />
* '''huy''' - usposobienie - ''turecki''<br />
* '''komornyik''' - kamerdyner - ''węgierski''<br />
* '''koran''' - gazeta - ''indonezyjski''<br />
* '''крyглые сyтки''' - całą dobę - ''rosyjski''<br />
* '''kurwas '''- wół - ''pruski''<br />
* '''leninki '''- sukienka - ''fiński''<br />
* '''nahui''' - cztery - ''nahuatl''<br />
* '''Nasrani''' - chrześcijański - ''indonezyjski''<br />
* '''nazī''' - wilgoć - ''starowysokoniemiecki''<br />
* '''pis''' - brudny, podły - ''turecki''<br />
* '''porucha''' - awaria - ''czeski''<br />
* '''seks, sex''' - sześć - ''norweski, szwedzki, łacina''<br />
* '''srác''' - koleś - ''węgierski''<br />
* [[Plik:Sraj.png]] [sraj] - kobieta - ''khmerski''<br />
* '''срака''' - koszula - ''starosłowiański''<br />
* '''suka''' - kochać - ''indonezyjski''<br />
* '''suka''' - pędzel - ''łotewski''<br />
* '''sukka''' - skarpetka - ''fiński''<br />
* '''суутек''' - wodór - ''kirgiski''<br />
* '''زعلانة''' ''zalana'' - zdenerwowana - ''arabski''<br />
* '''зажигалка''' ''zażygałka'' - zapalniczka - ''rosyjski''<br />
* '''żydki''' - gibki - ''staropolski''<br />
<br />
====Conlang trzynastowiecznych polskich zboczeńców====<br />
* '''cycadło''' - ssawka - ''górnołużycki''<br />
* '''cycak''' - ssak - ''górnołużycki''<br />
* '''ćipka''' - kura - ''górnołużycki''<br />
* '''dupa''' - chrzcielnica - ''dolnołużycki''<br />
* '''dupiś''' - chrzcić - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujery''' - żwawy - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujny''' - szybki, pospieszny, pochopny - ''górnołużycki''<br />
* '''jebać''' - oszukiwać - ''górnołużycki''<br />
* '''kał''' - kapusta - ''górnołużycki'', ''dolnołużycki''<br />
* '''najebać '''- pomimo - ''górnołużycki''<br />
* '''porno''' - wobec - ''górnołużycki''<br />
* '''spusćiś se''' - ufać - ''dolnołużycki''<br />
<br />
==Język eee... jaki?==<br />
* [[Język aeloahalindoański]] ([[user:BartekChom|BartekChom]])<br />
* {{p|6015|Burugandyjski jezyk entanualny}} (bianco de serpento)<br />
* [[język malinowski]] ([[Użytkownik:Milya0|Milyamd]])<br />
* {{p|33|Pelillevladelrladennevalivarynne}} ([[Użytkownik:Silmethule|Silmethúlë]])<br />
* [[język żeromski]] ([[Użytkownik:Serpentinius|Serpenteen]])<br />
* [[język żydoalbański]] (Gażier)<br />
<br />
==Kurs dla Wszechpolaka, telenowela produkcji conlangerskiej==<br />
===Część I===<br />
; {{p|7622|Timpul, 07 Kwi 2007, 17:13}}<br />
''Mral tê vôtêłe. Vôtêłe tê dûran, gałte ži ar rômja. Dô dêjê vôtêłe? Dûran cônê karanê, gałte dažałê ži rômja tôtê. Mral tê vajał vôtêłe.''<br />
<br />
To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.<br />
<br />
===Część II===<br />
; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9828 Hapana Mtu, 20.08.2007, 5:26]<br />
<!-- uwaga, poniższa lista tłumaczeń dotyczy tylko języków z oryginalnej wiadomości, proszę nic nie dodawać i nic nie zmieniać --><br />
* '''Valdeňski:''' ''Ja scena giocona caisetă Iudita. Juns scenă, blauă augar ferbierţa en grosce secretos, je secretos lo isreclige, che cet geferdată ornugasei văltasă. Iuditam harţos stăc islecte: jun nai flamdotă Guţasei.''<br />
* '''Valdeňski (wersja II):''' ''Ја счена гіочона чаісетъ Іудіта. Јунс сченъ, блауъ аугар фербіерца ен гросче сечретос, је сечретос ло ісречліге, чће чет гефердатъ орнунгасеі вълтасъ. Іудітам ћарцос стъч іслечте: јун наі фламдотъ Гуцасеі.''<br />
* '''[[Język szindadzki|Szindadzki]]:''' ''Ta šenna ðócha hajzi sě Judyta. Jej šenné, gábové ðákka verbenitá gróðnejo tajnika, tajnika þakě zgroznejo, če úgraži on ordnukú prača. Harc Judyty je čarn: ona ne veri na Vúžka.''<br />
* '''Noczulski:''' ''Dar schůnner fůss hetta Juduttæ. Hůnam schůnner, œsjar eweller safgribba sor aggar sefgribb, sefgribb kåg skære, sack dor heutsfarna hahl hergen ødex. Juduttæm mårgat ær můck: jůn no ydduga nůckt Sjaggel.''<br />
* '''Noczulski (wersja II):''' ''Дар шуннер фусс ћетта Јүдүттэ. Ћунам шуннер, өсјар евћеллер зафгрібба зыр аггар зефгрібб, зефгрібб ког скэре, сакк дыр ћојтсфарна ћял ћерген ѫдех. Јүдүттэм моргат јэр мукк: јун ны үддүга нуккт Сјаггел.''<br />
* '''Projekt-szybko-porzucony:''' ''Em tadët grob ſaptarka Jodët. Elf tadëtna, rovatna noſkna vestarka halfavëti stånnëti, stånnës revk gisipë, å el ſabvarka årostoj goſif. Bocſlifat Jodëtif taddët: el dalaftarka Limi.''<br />
* '''[[Krakirski|Krakir]]:''' ''Åta paqui qårgëa nåmumst Gëudota. Agëirt paquirt, agambirt åqqir niqazëami zmulbëim isgrenqamt, isgrenqamt sëlq slëaq’plëim, pilqa dëpqirglum sleagë tråblem. Dåzra Gëudotamt bum åli – a bë åbbenum Tëgëm.''<br />
* '''Qathoaš’qan:''' ''Nogrq’ta imqs uaša’faš tqervoib’o Udi’ta. Gomdhat’ta uaša’faš vua thofnei’lis thrneq’faš tofni’lu. Tofnei’lis vua drhoe’lo vofneafaš imqth. Va vihrz’dast fe žumdeis’tqat drhoe'lo vofmua’toam. Moingthoaq’dr Udi’toa drhoe’lo visoaq’faš. Va dguhu’das hgvuimq’e.''<br />
* '''[[Tarykański|Tarakan]]:''' ''Тро пэнке Ўакабуто џіаѕоба Јүдүто. Пэкне, жалбове Ђала даріде јун ўаністерна кубўет Џоґажот, Џоґажот ко ијдет, ж аспсујабр јен Нуңот атас Прато. Харцо даде јун анеста эћјоў – јун н’авера прі Боѓо.''<br />
<br />
Ta piękna dziewczyna nazywa się Judyta. Jej piękne, błękitne oczy skrywają wielką tajemnicę, tajemnicę tak straszną, że zagraża ona porządkowi świata. Serce Judyty jest złe: ona nie wierzy w Boga.<br />
<br />
===Część III===<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham. <br />
Polacy żyją po katolicku. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże.<br />
<br />
====Część III bez cenzury====<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, hot' je opanovano přez levicovo psubrat'.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko, krom tih zdrajcov naroda, ktore so ateisti bud' innovierci. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha, kak to Pol'akom přistoi.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu, govoři nam tož, čo golizna je zla, itak me vinni sme nosit' golfi i dlugie trousi.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'. Zatra u nas piate v tim dňu lekcie katehezi. Sme ščaslive, čo liči sa v srednie, ibo koňce koňcov naš trud ňe idi ku čortu.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham, choć jest opanowany przez lewicową psubrać.<br />
Polacy żyją po katolicku, oprócz tych zdrajców narodu, którzy są ateistami tudzież innowiercami. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła jak na Polaków przystało. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu, powtarza nam też, że skąpy ubiór to zło, więc powinniśmy nosić golfy i długie spodnie. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże. Jutro mamy piątą w tym tygodniu lekcję religii. Jesteśmy zadowoleni, że liczy się do średniej, bo nareszcie nasz wysiłek nie idzie na marne.<br />
<br />
===Część IV===<br />
; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=485.msg47317#msg47317 spitygniew, 23.10.2013, 12:20]<br />
<br />
Mieszkam w kraju konserwatywnym i wartości takie jak tradycja, rodzina, religia, naród, własność prywatna są na pierwszym miejscu.<br />
<br />
==A teraz kurwa jebane przekleństwa==<br />
===Szlawski===<br />
* '''puhat' tubu, rurku''' - robić loda (dmuchać rurkę)<br />
* '''kuk, pik, lul''' - chuj, fiut<br />
* '''pika, piča, lulka''' - cipa, piczka<br />
* '''ura, kurva, d'ivacka''' - dziwka, kurwa<br />
* '''prostituta''' - prostytutka<br />
* '''fago, pedalik''' - pedał, ciota<br />
* '''kurvit' sa''' - kurwić się<br />
* '''kulpa, dupa''' - dupa<br />
* '''frivolit' kulpo''' - dawać dupy (swobodzić dupą)<br />
* '''frivol'nica''' - ladacznica<br />
* '''fikat', bambrat' ''' - pierdolić<br />
* '''Debil, idiot, glupek, durnik''' - Głupek, idiota...<br />
* '''Govno, plaksa''' - gówno, kupa (vikal - kał)<br />
* '''lizat' lulku''' - robić minetę (lizać cipkę)<br />
* '''srat'''' - srać<br />
* '''řigat', vomit' ''' - rzygać<br />
* '''pisovat' ''' - sikać<br />
* '''holera''' - cholera<br />
<br />
===Veltang===<br />
* '''elare''' - szczać<br />
* '''fura''' - dupa<br />
* '''imbe''' - pieprzyć<br />
* '''imbede''' - pieprzyć<br />
* '''krot''' - pizda<br />
* '''pribe''' - rzygać.<br />
* '''predibe''' - rzygać<br />
* '''şudi''' - gówno<br />
* '''wai''' - kutas<br />
* '''cherêya''' - cholera<br />
* '''ma cherêya''' - cholera<br />
* '''furfura''' - bramo-dupa, dupa jak brama<br />
* '''prediben''' - rzygacz<br />
* '''şudipriben''' - gównorzygacz<br />
* '''konkrot''' - pieniężna pizda, dziwka<br />
* '''krotsali''' - pizdotwarz<br />
* '''zaisali''' - różana twarz (eufemizm)<br />
* '''pribêgorena''' - rzygodziejcy<br />
* '''krotwai''' - pizdofiut<br />
<br />
==Sodoma i Gomora w Wieży Babel==<br />
{| style="border: solid 1px silver;"<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|ಕನ್ನಡ|Ten użytkownik udaje, że zna '''pismo kannada'''.}}<br />
|{{Userbox|#ffffff|#F5F5FF|[[Grafika:Papasmurf.jpeg|50px]]|Этому участнику понравился язык [[Język Na'vi|на'ви]].}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#999999|#c0c0c0|-|To jest miejsce na twoją reklamę}}<br />
|{{Userbox|#080|#0A0|pl|'''Rdzennym językiem''' tego użytkownika jest '''polski'''. Niestety!}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|カタカナ|Ten użytkownik dwa razy w życiu nauczył się katakany i dwa razy w życiu ją zapomniał.'''.}}<br />
|{{Userbox|#E3E3FF|#F5F5FF|$€₤¥|Ten użytkownik lubi wydawać pieniądze.}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#CCC|#EEE|idio!|Ten użytkownik lędzi na '''własnem idiolekcie''' i maltretuji nim innych.}}<br />
|{{Userbox|#8a7|#8c9|[[Plik:Mily.PNG|40px]]|Ten użytkownik lubi robić ekwilibrystyczne ligatury.}}<br />
|}<br />
==Opinie na temat swastyk na forum==<br />
<gallery captionalign="left"><br />
Grafika:tbowzs1.png|[[Użytkownik:Canis|Canis]]<br />
Grafika:tbowzs2.png|[[Użytkownik:Milya0|Milyamd]]<br />
Grafika:tbowzs4.png|[[Użytkownik:Kwadracik|Kwadracik]]<br />
Grafika:tbowzs3.png|[[Użytkownik:Hapana Mtu|Hapana Mtu]]<br />
Grafika:tbowzs5.jpg|[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]<br />
Grafika:tbowzs6.png|[[Użytkownik:Dynozaur|Dynozaur]]<br />
Grafika:Th 1piwo.png|[[user:varpho|varpho]]<br />
Grafika:tbowzs7.png|[[Użytkownik:Serpentinius|Serpentinius]]<br />
Grafika:hihik.png|[[Użytkownik:Pingijno|Pingijno]]<br />
Grafika:Swastykaghoster.png|[[Użytkownik:Ghoster|Ghoster]]<br />
</gallery><br />
<br />
==Graficznie==<br />
;Czyżby popularny wzór flagi?<br />
:[[Plik:POM Flaga królestwo.png]]<br />
:[http://ib.frath.net/w/Image:Valahia_flag.gif Flaga Wołoszczyzny w IB], [http://img227.imageshack.us/my.php?image=flagawwkr6.jpg Flaga Wielkiej Wołoszczyzny z czasów Hansa]<br />
<br />
<br />
;Święta ikona panlaryngizmu<br />
:[[Plik:Ipa unreal.gif]]<br />
:„A tak wyglądałaby tabela IPA, gdyby zwolennicy istnienia gardłowego r mieli rację.”<br />
<br />
<br />
;Nosówki urojone, [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/dziele-skore-na-niedzwiedziu,1572-240.html#52794 Kwadracik, 18.05.2010 6:38]<br />
{{cytat|{{cytat|NOSÓWEK NIE MA.}} Heh... Kwadracik i jego ulubiony dowcip. :lol:}}<br />
:Nie wiem, czemu cytujesz to właśnie teraz, ale skoro już... <br />
<br />
:[[Plik:Noswkiurojone.gif]]<br />
<br />
<br />
;Cycki i polityka, [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=414.msg18198#msg18198 Towarzysz Mauzer, 26.06.2012 15:59]<br />
{{cytat|cycki w avatarze > polityka w avatarze}}<br />
:Nie widzę sprzeczności.<br />
:[[Plik:Wolnosc.png]]<br />
<br />
;Wszyscy jesteśmy... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=273.msg23951#msg23951 Vilén 07.08.2012, 17:22]<br />
<br />
[[Plik:WszyscyśmyCanisami~Vilen.png]]<br />
<br />
;Uwaga, uwaga, czytanije konlangera powoduje raka [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=297.msg44261#msg44261 Vilén 20.06.2013, 18:42]<br />
<br />
[[Plik:Ostrzeżenie~Vilen.png]]<br />
<br />
[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=U%C5%BCytkownik:Vil%C3%A9n&diff=23415Użytkownik:Vilén2018-01-25T22:16:46Z<p>Vilén: w sumie to nie ma po co się chwalić xD</p>
<hr />
<div>==Moje języki==<br />
* [[język rodzki]] (''rodzku jezuk'')<br />
* [[język wielkopolski]] (''pôlnysche Sprauche'')<br />
<br />
[[Kategoria:Użytkownicy|Vilén]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=U%C5%BCytkownik:Vil%C3%A9n&diff=21872Użytkownik:Vilén2017-09-21T20:28:48Z<p>Vilén: I tak rzadko tu zaglądam.</p>
<hr />
<div><div style="float:right">{{Userbox|#CCC|#EEE|[[Image:Fasces_lictoriae.png|20px]]|{{{|Ten użytkownik jest jednym z '''[http://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Specjalna:U%C5%BCytkownicy&group=sysop (l)adminów]''' polskiego [[Strona główna{{!}}Conlanger Wiki]].}}}}}</div><br />
==Moje języki==<br />
* [[język rodzki]] (''rodzku jezuk'')<br />
* [[język wielkopolski]] (''pôlnysche Sprauche'')<br />
<br />
[[Kategoria:Użytkownicy|Vilén]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=U%C5%BCytkownik:Vil%C3%A9n&diff=14938Użytkownik:Vilén2016-03-30T21:32:18Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div><div style="float:right">{{Userbox|#CCC|#EEE|[[Image:Fasces_lictoriae.png|20px]]|{{{|Ten użytkownik jest jednym z '''[http://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Specjalna:U%C5%BCytkownicy&group=sysop (l)adminów]''' polskiego [[Strona główna{{!}}Conlanger Wiki]] i jest gotów udzielić wszelkiej pomocy.}}}}}</div><br />
==Moje języki==<br />
* [[język rodzki]] (''rodzku jezuk'')<br />
* [[język wielkopolski]] (''pôlnysche Sprauche'')<br />
<br />
[[Kategoria:Użytkownicy|Vilén]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Conlangerski_basz&diff=14559Conlangerski basz2016-02-04T14:32:22Z<p>Vilén: /* Z Forum */</p>
<hr />
<div><div id="style4" class="alerte plainlinks">Strona oddana w zarząd społeczności Conlanger Wiki, pozostawiona jedynie w celach archiwalnych.</div><br />
<br />
Czyli galeria złotych cytatów oraz innych ciekawostek z [http://www.conlanger.fora.pl/ forum Conlanger] oraz [[Strona główna|Conlanger Wiki]].<br />
<br />
==Cytaty==<br />
===Z Forum===<br />
;Masturbacja intelektualna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg68391#msg68391 Spodnie, 04.02.2016, 16:17:47]<br />
:{{cytat|Dynozaur|{{cytat|Widsið|Jesteście niemożliwi. Miało być o seksie, a wy znów do tej polityki.}} Ale po cholerę wypowiadać się na tematy, o których nic się nie wie?! xD}}<br />
:Całym sercem jestem za tym, aby wiedzę o polityce i seksie zyskiwać poprzez praktykę i bezpośrednio u źródeł, lecz życie dyktuje inne warunki: wiedzę o polityce musimy czerpać z głosowań, a wiedzę o seksie – z masturbacji.<br />
<br />
;Prosię bardzio, pisiemy poprawnie... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=41.msg59159#msg59159 spitygniew, 29 sty 2015, 16:30:50]<br />
:Otóż właśnie. Raczej nikt nie próbowałby wymowy przez [ɕ], skoro nawet "Honsiu" jest wymawiane [xɔnsju], a nawet ponoć "Murzasichle" czasem jako [muʒasixlɛ]. Najwyraźniej, skoro głoski [ɕ] nie ma ani w angielskim, ani we francuskim, ani włoskim, ani rosyjskim (no dobra, w niemieckim jest, ale rzadko więc się widocznie nie liczy), dla przeciętnego użytkownika naszego języka jest ona tak polska jak bigos, jak Zagłoba, jak żółte barierki, ba, nawet niczym sam Papież Polak, stąd - słusznie - wychodzą Polacy z założenia, iż jakkolwiek czyta się cos w jakimś dziwnym języku, na pewno nie przez prapiastowskie [ɕ]. Poza tym, powodem może być też infantylno-pedalskie konotacje spółgłosek ciszących skutkujące w miarę możliwym unikaniem ich przez przedstawicieli wybitnie męskiej, heteronormatywnej kultury polskiej. <br />
<br />
;Imre kálmán sátoraljaújhely nagykutas csitatí; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=4.msg44720#msg44720 spitygniew, 28.06.2013, 14:46:19]<br />
{{cytat|Gubiert|''Hunyadi és Kapisztrán Nándorfehérvári Káloszy''}}<br />
:Podobno gdy powiesz to w Budapeszcie, możesz kupić parę kaloszy.<br />
<br />
;…a renifery to jeźdźcy apokalipsy; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=217.msg7886#msg7886 Dynozaur, 13.11.2011, 12:32:33]<br />
:Św. Mikołaj (ten komercyjny, czerwony) jest w pewnym sensie antychrystem.<br />
<br />
;Gramatyka mocno prywatna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=885.msg36889#msg36889 Dynozaur, 6.01.2013, 22:39:40]<br />
:A Zimny istnieje i ma ściśle ustalone zasady. A wy nie jesteście godni ich poznać.<br />
<br />
;W Oświęcimiu, tam gdzie dom zdrojowy…; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg32424#msg32424 tqr, 19.10.2012, 17:03:15]<br />
:A tak na serio, w ciągu życia podeptałeś nie tylko powstańców, ale zapewne wielu innych ludzi, z neandertalczykami włącznie. […] A jak się przechadzasz po Auschwitz, zastanawiasz się, ilu Żydów właśnie wdychasz?<br />
<br />
;Nowa emotka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg26213#msg26213 Henryk Pruthenia, 24.08.2012, 22:43]<br />
:ꙮ.ꙮ (człowiek-mucha paczy)<br />
<br />
;Wymowa nicka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=380.msg18138#msg18138 Pingijno, 25.06.2012, 22:56]<br />
{{cytat|Rémo|Rémo /ʀɛɱo/}}<br />
{{cytat|zavackŷ|ɱ?}}<br />
:To taki trolling dla bezzębnych.<br />
<br />
;Trzeźwe myślenie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=447.msg17400#msg17400 Canis, 18.06.2012, 21:25]<br />
<br />
{{cytat|Canis|Jak wrócę z egzaminu.}}<br />
{{cytat|Toivo|No to chyba opijanie egzaminu trwa ;)}}<br />
:pprawkaj ak wytzezwieje<br />
<br />
;I wszystko jasne...; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=345.0 patka chorwatka, 18.04.2012, 07:35]<br />
:PROSZE NIE DOTYKAJCIE JEBEMTI TI JEŽA, bo to jest bardzo "sveta psovka" i nie žartuje. ZAMKNIETA JEST. naprawdę, odbieram ją jako rytual i dla mnie ona jest czymś bardzo bliskim.<br />
:istnieją inne - jebem ti sunca, to używajcie, jeża nie dotykajcie.<br />
<br />
:I nie, to nie oznacza żadną osobę, to jest samorefleksja, więc dlatego o tym lepiej nie gadać.<br />
<br />
;Gra w skojarzenia; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=314.msg11810#msg11810 Mścisław Ruthenia, 22.03.2012, 21:28]<br />
{{cytat|Dynozaur|Kasse paggan en Prūsisku?}}<br />
:Tobie się wszystko musi z Pruthenią kojarzyć? :/<br />
<br />
;Poszukiwania odkrywkowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=76313#76313 lehoslav, 18.06.2011, 13:27]<br />
{{cytat|Na północy takim ogniwem jest zachowany jeszcze dialekt wsi Rogów nad Nysą}}<br />
:Znajdź mi dzisiaj tą wieś :D <br />
:Tylko szukając nie wpadnij do dużego, brudnego dołu.<br />
<br />
;Obcy u siebie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg8494#msg8494 Dynozaur, 28 Lis 2011, 12:42:45]<br />
{{cytat|spitygniew|Tamtejsi Polacy mieliby na ten temat inne zdanie.}}<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby tamtejsi Niemcy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby np. Kresowiacy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby Hotentoci lub Marsjanie?<br />
<br />
;Popaprany diagram; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2132#msg2132 Fanael, 25.08.2011, 21:57]<br />
{{cytat|Dynozaur|A może też wypełnię ten djagram jako jakiś skrajny popapraniec... ;-)}}<br />
:Przecież już to zrobiłeś.<br />
<br />
;Wafelki; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2108#msg2108 Vilén, 25.08.2011, 20:06]<br />
{{cytat|Feles|Nie uważam homoseksualizmu za chorobę, bynajmniej, ale jest pewna różnica - miłość do wafelków w czekoladzie nie przeszkadza Ci w reprodukcji. ;-)}}<br />
:Przeszkadza – zżarłem tyle wafelków, że żadna kobieta nie będzie chciała się ze mną reprodukować :(.<br />
:(chociaż nie powiem, żeby to mi przeszkadzało, wafelki > reprodukcja)<br />
<br />
;Nie wywołuj marty z lasu; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=52.msg1363#msg1363 Silmethúlë, 21.08.2011, 18:10]<br />
:A sądząc z nazwy tematu i tematu rozmowy, HP po prostu mówi o dziewczynie, a nie powinien :P.<br />
:: ''To jest śmieszniejsze w kontekście, uwierzcie mi. --[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]''<br />
::: ''Uzupełnijmy zatem, że akcja działa się w temacie '''Co mówicie, a mówić nie powinniście, czyli zmutowany polski''', gdzie Henryk wielokrotnie wspomniał o swej dziewczynie, a [[Użytkownik:Vilén|pewien użytkownik]] jawnie powątpiewał w jej istnienie. [[Użytkownik:Silmethúlë|Silmethúlë]] 19:19, 21 sie 2011 (CEST)<br />
<br />
;Mąki pańskie; [http://www.conlanger.fora.pl/lingwistyka,5/pytania-dotyczace-jezyka-polskiego,816-825.html#62919 Milyamd, 10.10.2010, 16:10]<br />
{{cytat|Kwadracik|"Mąk pańskich"? Herezje!}}<br />
:wiesz, z czegoś muszą piec ten chleb powszedni. :D<br />
<br />
;Winetoo marksistą; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=56216#56216 Toivo, 19.07.2010, 16:04]<br />
{{cytat|Leto Atryda|Ostatnio nawet slogan "raz sierpem, raz młotem w czerwoną hołotę" został [http://www.nacjonalista.pl/2010/06/02/komunisci-jako-rasa-faszystowskie-rodlo-godny-czci-simon-mol-%E2%80%93-absurdy-na-wroclawskim-procesie-przeciwko-nop.html ponoć określony jako rasistowski].}}<br />
{{cytat|Leto Atryda|<br />
Bardziej interesowało mnie, że skoro niechęć do komulców może być określona jako rasizm, to znaczenie tego słowa rozszerza się i być może...}}<br />
:Widocznie według Wysokiego Sądu chodziło o Indian<br />
<br />
;English is easy; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54851#54851 Kwadracik, 26.06.2010, 18:28]<br />
{{cytat|Angielski - dogadam się z Anglikiem jeżeli mówi wolno i wyraźnie}}<br />
:Czyli nie dogadasz się z Anglikiem :P<br />
<br />
;Dół zarosły; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54724#54724 J. Zavadzki, 24.06.2010, 21:11]<br />
{{cytat|wg Brücknera "dąbrowa" nie ma nic wspólnego z "dębem", a pochodzi od wyrazu "debrza", oznaczającego 'dół zarosły', 'zarośla', 'gaj'.}}<br />
:To nie chcę wiedzieć, czemu Dąbrówka/Dobrawa miała tak na imię. Przepraszam.<br />
<br />
;Historia mocno alternatywna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50197#50197 Paweł Ciupak, 7.04.2010, 23:38]<br />
{{cytat|Czechy - te, jak wiemy, wchłonęły Austrję, i mówi się tam w języku czeskim. Potem Hus, wiemy jak było...}}<br />
:E, oryginalniej by było, jakby to on spalił papieża na stosie…<br />
<br />
;A czym nawozić?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50069#50069 Kwadracik, 07.04.2010, 1:03]<br />
{{cytat|o to, czy uważasz niemiecki za "najpiękniejszy kwiat w ogrodzie języków fleksyjnych" nie spytam. Wink}}<br />
:Nie wiem czemu, ale przypomniało mi się, jak czytałem artykuł o kwiatach żywiących się odchodami zwierzęcymi. Tak jakoś.<br />
<br />
;…bo już odpłynęła; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=40580#40580 varpho, 24.10.2009, 18:55:31]<br />
:kiedyś mi się śniło, że przeglądałem książkę z herbami miast polskich i zwrócił moją uwagę herb Łodzi: na polu czerwonym drogowskaz złoty z napisem "Tomaszów Maz."<br />
<br />
;Dzieci i ryby...; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=45821#45821 Haxy.M, 10.02.2010, 21:16]<br />
{{cytat|Mônsterior|Rozbawiło mnie to :) Ekstra pomysł!<br />A jak by było 'ryba'? Bulbulo?}}<br />
:Albo samo o, bo podobno ryby głosu nie mają :P<br />
<br />
;Dołujące ugrofińskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=47102#47102 Luki, 07.03.2010, 21:00]<br />
:Chyba mają, bo ja z kolei słyszałem, że odsetek samobójstw jest u ludów ugrofińskich większy, niż wśród innych ludów. Ale nie wiem, czy to prawda z tymi samobójstwami, gdzieś mi się tak zasłyszało.<br />
:Ja jakbym musiał się nauczyć estońskiego, to chyba bym się pochlastał :)<br />
<br />
;Pokrętna etymologia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=30685#30685 Dynozaur, 16.04.2009, 20:45]<br />
{{cytat|Kwadracik|Co u Ciebie z tym gardłem? Wyznajesz jakiś pan-laryngizm?}}<br />
:Boże, jakaś kolejna pokrętna religia? Pod tym względem to forum jest wykolejone.<br />
<br />
;Lingwistyka a matematyka; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=34815#34815 Leto Atryda 28.07.2009, 9:15]<br />
{{cytat|Elhykh|Szczerze mówiąc, najmniej lubię fonetykę.}}<br />
:Ale bez fonetyki nie ma ani językoznawstwa ani językotwórstwa. To trochę tak jakbyś powiedział że z matematyki najmniej lubisz liczby.<br />
<br />
;Barbara barabara; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=20429#20429 Paweł Ciupak 07.11.2008, 19:47:00]<br />
:A ja zawsze myślałem, że „barbarzyńca” pochodzi od polskiego „bara bara”, jako że barbarzyńców charakteryzował niższy poziom cywilizacyjny kontaktów płciowych między osobami fizycznymi, i dlatego nie nazwano ich „szlachetniejszymi” słowami.<br />
<br />
;Malarstwo awangardowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16076#16076 Kwadracik, 28.06.2008, 6:42:00]<br />
:Dlaczego ojciec miałby być podstawą definicji, szowinisto? Eh.<br />
:"Rodzic, którego udział w prokreacji to dostarczenie plemników" (i nie, to nie definicja płci, bo malarz to nie "artysta, którego udział w malarstwie to dostarczenie plemników")<br />
<br />
;Likwidacja <s>WSI</s> ortografii; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=32166#32166 Kwadracik, 28.05.2009, 0:52:09]<br />
:Oto początek "Pana Tadeusza" przed likwidacją ortografii:<br />
:''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie...''<br />
:A oto ten sam fragment po likwidacji ortografii:<br />
:''&nbsp;''<br />
:Zdecydowanie popieram ten pomysł.<br />
<br />
;Ciasto kontynentalne; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16944#16944 Serpentinius, 10.07.2008, 19:32:42]<br />
:Orzesz kurnia! Słabo rozwinięta linia brzegowa nie równa się kółkowi z kijkiem! Rozumiemy się? &nbsp;;) I wciąż nie ma kontrargumentu na to, że kontynenty nie pasują do siebie.&nbsp;:/ Ja nie mówię, że ma być postrzępiona linia brzegowa ale to ma być LINIA BRZEGOWA, a nie forma po cieście! Ech &nbsp;;)<br />
<br />
;Troska fana o dobro artystów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=23770#23770 Leto Atryda, 22.12.2008, 21:01:29]<br />
:Ja płyt nie kupuję, bo nie chcę żeby piosenkarze na mnie zarabiali i mieli z tego kasę na narkotyki.<br />
<br />
;La Żernantte; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=4891#4891 Eldarion I, 23.09.2006, 21:49:41]<br />
:Ta, a ja biorę Szwajcarię i robię Vernante - Epizod II.<br />
:Szwajcarów nawiedza pożar w Alpach pow. 3000 m n.p.m. i są zdruzgotani. Napadają ich Tygrysie bandy Austriackę i zajmują, ale przychodzi USA nie wiadomo skąd i rozwala Austriaków, którzy z nudów dzielą się na Lewe Królestwo Tyrolu i Prawe Królestwo Tyrolu, zaś Persja z Niemiec organizuje wypad, ale USA zabiera im Garmiish-Partenkirchen. Przy ataku przez przypadek w locie zabijają Małysza i Polska wypowiada wojnę Czarnogórze (bo USA się boi). Wtedy okazuje się, ża USA to przebrane Monako i upadają ich rządy, ale kto przychodzi z pomocą? Oczywiście tahityjczycy. Rozbijają Francję, Niemcy, Czarnogórę, Austrię, Polskę a na koniec tworzą Szwajcarski la Żernante w unii z Żertwią która z Kenzirli przenosi się do Szwecji. Kraje pokonane przez tahiti tworzą Front Wyzwolenia Kubusia Puchatka i z braku roboty atakują Sri Lankę, ale ta ich odpycha i zajmuje po drodze zdobywając Turcję, które jednopczy się z Arabią, ale wtedy znowu w Szwajcarii jest pożar i wszystko wraca do stanu sprzed wojny.<br />
<br />
;Słowiańska terminologia; [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/ot-o-wieku-i-ocenach-z-polskiego,100-75.html#21461 Kwadracik, 23.11.2008, 10:45]<br />
{{cytat|Canis|I teraz pomyślmy, co by było, gdyby we wszystkich słowach z przedrostkiem "mega-" umieścić "zaje-". Jak myślicie, czym by się to skończyło na polskim?}}<br />
:Zajebajtami i zajelozaurem, ot czym.<br />
<br />
;Akne on yleinen ihosairaus…; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=22903#22903 bandziol20, Leto Atryda, 8.12.2008]<br />
:''bandziol20:''<br />
::pono nazwa Finów, nie jest fińska (czyli Suomi), ale szwedzka i w dodatku obraźliwa ( finn - szw. pryszcz)<br />
:''Leto Atryda:''<br />
::Dziwne. U nas też jest Węgry - wągry.<br />
::Czyżby ludy ugrofińskie miały genetyczne predyspozycje do trądziku&nbsp;?<br />
<br />
;Slovak o slovio; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=11666#11666 Lodovico Giorgio, 1.11.2007, 23:09:54]<br />
:[Slovio] nie je […] dobry jazyk. Pouziva neslovanske koncovky, ktore su typicke pre ine jazykove rodiny. […] Kto to kedy videl takto miesat jazyky. Pre mna osobne je jazyk slovio hotove monstrum. To ako keby ste pospajali horne koncatiny medveda, s trupom leva, dolnymi koncami macky a hlavou barana.<br />
<br />
;Że jaka?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16527#16527 Toivonen, 6.07.2008, 23:34:29]<br />
:W tym poście opiszę przynajmniej zarys gramatyki véreniél. Od razu uprzedzam, że jest ona dość popier... ekhem, zawiła.<br />
::''Komentarz: Nie wiem, dlaczego mnie to śmieszy&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;J*bany kościół; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=15152#15152 Maxz, 10.05.2008, 18:17:46]<br />
:Dlaczego mamy się odj*bać od kościoła? Prawo pozwala mi doj*bać się do czego chce.<br />
<br />
;Jaki naród, taki język; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10747#10747 Jiroon, 27.09.2007, 14:50:22]<br />
:Nie lubię szczególnie języków germańskich (...) brzmią dla mnie ordynarnie, wręcz barbarzyńsko. I nie ma się co dziwić- proszę spojrzeć, jakie ludy wytworzyły te języki. Ludy, które niszczyły, paliły, grabiły- jednym zdaniem- były niszczycielami cywilizacji starożytnej. (...) Lubię języki romańskie- francuski, włoski. Słychać w nich jakąś nutę szlachetności, widać że wywodzą się z narodów, które tworzyły kulturę, a nie ją niszczyły.<br />
<br />
;Filozofia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10643#10643 Wiktor, 22.09.2007, 16:39:04]<br />
:Mają pokój, choć ten pokój nie jest namacalny, jest duszą. Czyli pokój jest ich duszą. Krócej: Pokój ich duszą. Nie wiem, gdzie ty widzisz błąd?<br />
<br />
;Nie zarazili się?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10208#10208 Leto Atryda, 5.09.2007, 11:00:18]<br />
:Wszystkie narody indoeuropejskie powiedziały laryngałom "'''it's so much better wid out ya'''" a jedni Hetyci się wyłamali?<br />
::''Komentarz: Ten cytat wstawił tu sam jego autor, ale jak już jest, to niech tu będzie&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;A jak wyjąć?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10455#10455 Seiphel, 16.09.2007, 15:36:17]<br />
:A "powiedzmy że katolika" to sobie możesz w "powiedzmy że otwór" włożyć.<br />
<br />
;Plagi egipskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10395#10395 Hapana Mtu, 15.09.2007, 16:47:57]<br />
:"Lewicowa psubrać" jest piękna...<br />
:Postram się zgaść dalszy ciąg:<br />
:Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, '''hot' je opanovano prez levicovo psubrat', moskovskih slugov, judejčikov i Adama Mihnika'''.<br />
<br />
;Niewiedza może być zbawienna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9454#9454 Seiphel, 31.07.2007, 18:12:56]<br />
:Niestety nie znam ferrinckiego na tyle, by tworzyć ambitne złożenia jak '''dom guvno'''&nbsp;:)<br />
<br />
;...bo rachunku za gaz nie zapłacili; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2028#2028 Seiphel, 27.04.2006, 20:43:35]<br />
:Yeah. A potem królestwo Prophan-Bhutanu zajęło Nepal. Buahaha.&nbsp;:P<br />
<br />
;Mężczyźni tylko o jednym; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2672#2672 Kwadracik, 20.05.2006, 11:53:55]<br />
{{cytat|To tak jakbyś nazwał puch, ciężuchem. Nie chodzi o seksizm, ale o przyjemność jaką czerpiesz ze słów. Chciałbyś iść do łóżka z żenszczyzną? "Mój mężczyzno" brzmi dumnie. Ale "moja żenszczyzno" to jak bym o jakiejś chorobie mówił. :/}}<br />
:Pewnie. Bo określenie na mężczyznę powinno być takie żeby wzbudzał dumę u kobiety, a na kobietę takie żeby fajnie było z nią iść do łóżka.<br />
:Jak to nie jest seksizm, to ja nie wiem co to jest.&nbsp;:P<br />
:Ps. Może jeszcze określenie na "Rosjanina" powinno być takie, żeby kojarzyło się z komunizmem, a na "Żyda" takie, żeby kojarzyło się z chciwością i oszustwem?<br />
<br />
;Nawet gorące nastki nie omijają forumowiczów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7910#7910 Silmethúlë, 24.04.2007, 18:21:00]<br />
{{cytat|(sorry, ale już mnie <u>grzeje</u> ten spam)}}<br />
:(podkreślenie moje)<br />
:To znaczy, że "'''hot'''-chicks films" działają&nbsp;:PP<br />
<br />
;Nawet tutaj wszechpolactwo zajdzie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7623#7623 Silmethúlë, 7.04.2007, 17:25:26]<br />
{{cytat|Timpul|To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.}}<br />
:Pierwszy odcinek serialu "kurs dla Wszechpolaka"?&nbsp;:P<br />
<br />
;Ultrapreskryptywizm; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7343#7343 Kwadracik, 4.03.2007, 12:37:08]<br />
{{cytat|Fajnie, że nie było preskryptywistów podczas istnienia języka praindoeuropejskiego, bo bym jeszcze jako jedyne poprawne musiał mówić tym językiem...}}<br />
:Dokładnie.&nbsp;:)<br />
:"Nie, nie i nie! Drogie dzieci, zaimek h₁méǵʰio mówimy z użyciem laryngału pierwszego, nie drugiego rzędu! I nie redukować mi tu laryngałów do samogłosek, bo to błąd!"<br />
<br />
;Kastylijskie oświadczenie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7155#7155 Rémy, 19.02.2007, 16:37:24]<br />
:I kastylijskie oświadczenie: ''Niepokoje na wschodzie Swebii grożą destabilizacją w przygranicznych regionach Kastylii oraz w Dolnym Biegu Essli, nad którym sprawujemy pieczę do czasu zakończenia konfliktów. <u>Młody "król" powinien powściągnąć język,</u>''<u> ponieważ może go stracić szybciej niż mu się wydaje</u> ''to, jaką ma wiedzę na temat polityki i sytuacji na świecie, pokazał, nazywając Persów i Medów "niewiernymi", chcąc chyba zepsuć niewiarygodnie dobre stosunki z potężnym krajem na Bliskim Wschodzie. Straszenie "prawem" w przypadku absolutnej monarchii jest natomiast co najmniej nietaktowne, a <u>grożenie Kastylii flotą, która stacjonuje w Danii</u>''<u> zmusi nas do zatopienia jej w najbliższym czasie</u> ''zamiast bronić chociaż wybrzeża jest wręcz śmieszne.''<br />
:Kursywą to, co zostało wypowiedziane<br />
<br />
;Problemy z nazwą kraju; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7063#7063 Rémy, 12.02.2007, 22:37:33]<br />
:Pomorze uznało Republikę <u>Serbską</u> [...] Pomorze uznało rząd demokratyczny w <u>Swebii</u> [...]<br />
<br />
;Pomysł nie wypali, czyli zanim powstało nasze forum; [http://elendili.pl/viewtopic.php?p=28813#28813 Tworzenie własnych języków artystycznych, forum Elendili]<br />
:[...] nie wiem czy w Polscie warto robić coś takiego, gdyz conlangerów jest dość niewielu... (Vindálf, 17.10.2005, 08:47)<br />
:Co z tego, że za dużo członków by to nie miało. (Arathulion, 17.10.2005, 10:29)<br />
::''Komentarz: 6799 wiadomości, 146 użytkowników po roku i 4 miesiącach. Widać, że pomysł nie wypalił&nbsp;;). [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
===Z kanału #conlanger na Freenodzie===<br />
; fsck<br />
: <pciupak> fsck<br />
: <silmeth> Checking first hard disk drive started<br />
: <pciupak> ^C<br />
: <silmeth> $<br />
: <pciupak> rm -rf /*<br />
: *** Zostałeś wyrzucony z kanału #conlanger przez silmeth (no filesystem found).<br />
<br />
; Zimny preskryptywizm<br />
:[20:01] <Dynozaur> opowiem wam dowcip, który jest popularny wśród slawistów w Jawii<br />
:[20:02] <nkwd> 'przychodzi baba do lekarza, a tam slavlang'<br />
:[20:02] <Dynozaur> Co by było, gdyby prasłowianie byli preskryptywistami?<br />
:[20:02] <Dynozaur> Odp. Wszyscy mówilibyśmy w zimnym.<br />
<br />
; Poglądy na linii zmiany daty<br />
: < Dynozaur> "Wiwat maj, trzeci maj" to przeróbka<br />
: < Dynozaur> każdy wie, że w oryginale był pierwszy :P<br />
* Mily_a0_ chowa twarz w dłoniach<br />
: < Mily_a0_> czyli jednak wykres poglądów to kula<br />
: < Mily_a0_> a ty jesteś na prawej półkuli<br />
: < Dynozaur> ja słyszałem, jak to śpiewali<br />
: < Dynozaur> kiedyś<br />
: < Mily_a0_> w okolicach linii zmiany daty<br />
<br />
; Prosty związek<br />
: <RWHO> dobry conlanger powinien miec autyzm<br />
: <LetoAtryda> tak, inaczej nie chciałby tworzyć języka którym z nikim nie może porozmawiać<br />
<br />
===Z prywatnych dysput filozoficznych konlangerów===<br />
; Chujowy język<br />
: <Vilén> Ech, aż mam ochotę stworzyć penisowy conscript.<br />
: <Vilén> Hm.<br />
: <Vilén> Chociaż nie.<br />
: <Vilén> Feluś raz stworzył dupowy, więc to byłaby kradzież pomysłu.<br />
: <Fanael> Ja raz zrobiłem "conlang" z głoskami fallizowanymi.<br />
<br />
==Powalające logi==<br />
*(Usunięte); 20:24 . . Vilén (dyskusja | edycje) usunął stronę Dyskusja:DW/Cyrylica (treść: „Fanboje cyrylicy jak zobaczą tą mapkę, to chyba się rozpłaczą. Choć i tak niech się cieszą, że w Jugosławii nie wprowadzono głagolicy… Vilén 22...” (jedyny autor: Vilén))<br />
*18:49, 2010 lut 27 Język ahtialański ([http://pl.conlang.wikia.com/index.php?title=J%C4%99zyk_ahtiala%C5%84ski&diff=10981&oldid=10595 różn.]; hist.) . . (+6) . . Canis (dyskusja | wkład ) ''(Mały zonk - dzisiejsze słowo "boavst" znaczy "umierać". Wszyscy ludzie umierają wolni i równi...........)''<br />
*00:14, 22 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Żbik.jpg" (W rzeczywistości też żbik)<br />
*19:26, 20 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Biblia Lurdeńska.jpg" (W rzeczywistości nie-pamiętam-co.)<br />
*13:25, 29 lip 2007 Kwadracik usunięto "Użytkownik:Bobofrut" (content was: '#REDIRECT Użytkownik:Canis' (and the only contributor was 'Kwadracik'))<br />
* Z [[Użytkownik:Paweł Ciupak/Archiwum/Nolik]]:<br />
** (bież.) (poprz.) 2009-08-30T15:56:58 N.O.L.I.K. (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (rv vandal) (cofnij | anuluj edycję) […]<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-11-13T19:11:47 Nolik (dyskusja | wkład | zablokuj) (31 bajtów) (skoro wróciłem i mój język też, to archiwum już nie będzie potrzebne) (anuluj edycję)<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-03-22T19:08:37 Paweł Ciupak (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (Nowa strona: '''Uwaga:''' To nie moje, ale zachowałem sobie dla celów archiwalnych. =Język nolikowy= '''Język nolikowy''', nazwa własna نؤليكي چاراص ''noliki čaraļ'' [no'liki 'ʧa...)<br />
<br />
==Dłuższe wypowiedzi==<br />
===Forumowa drama===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=763.msg30553#msg30553 Feles 25.09.2012, 19:33:54]<br />
:Akt II, scena 3.<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::Francuski, Francuski,<br />
::jak ja Kocham Francuski!<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski dręczy<br />
::mnie niemiłosiernie.<br />
::Francuskiego nie znoszę,<br />
::francuskiego nie cierpię.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Języków hejtowanie wkurza mnie,<br />
::francuski…<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::…to nublang, każdy to wie.<br />
<br />
:'''WIDSIÐ'''<br />
<br />
::Uwielbiam, gdy do dyskusji<br />
::wkracza głos rozsądku.<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski nielogicznych<br />
::jest pełen wyjątków.<br />
::Litery, których się nie czyta,<br />
::liaison – jakby dla żartu dodany.<br />
::Francuski jako konlang<br />
::byłby do cna zjechany.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Jakże może język z historią<br />
::nublangiem być określony?<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski - to żart, nie język,<br />
::co idiotyzmem przepełniony.<br />
<br />
::Porzućmy tę dyskusję,<br />
::przejdźmy do lepszych forów.<br />
::Francuski to temat-rzeka,<br />
::przy okazji każdych sporów<br />
::będą chwalący i ganiący,<br />
::zawsze naraz obie strony:<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Ci, którym się nie podoba…<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::…i ci, przez których broniony.<br />
<br />
:''Kurtyna''<br />
<br />
:''Zza sceny''<br />
<br />
:'''FANAEL'''<br />
<br />
::Ghoster – troll.<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Parambambam.<br />
<br />
:'''FELES'''<br />
<br />
::Wam po głowie zaraz dam.<br />
<br />
===Rzołnierze Armii Polskiej wersja 2.0===<br />
''Oryginalnie w artykule [[Marchlewszczyzny]].''<br />
<br />
:[[Marchlewszczyzny]] to stolica [[Republika Rad]]powstała ona wy1925 srr iod tego czasu wy tym casie mineło jusz 80 lad od polszkej eklawy zmieniono na pasztewko obecznie ukrainiw szie znajdujeto<br />
:to mało znana kraina posiada flage biało czerwoną a presz nią iksz prebiega błeknitny wymyślił jomwy 2008r, jeżak rafał obeczny ktury zodi krajem od kilku lad .<br />
:Kraj [[Republika Rad]] od dawna niebyło reform ale to dlatego ż nieczeba było bo mamy granice ale na mapie a tak to niema to trudno szie połapad 12 politykuw zasiada to zod czałydiałamy i dlatego justeka został prezydetem ukrainy bo finasowaliśmy go dobrże a herbem jesz gołob pzelatujoczy gury wy koronie posiadamy w małom armie i ona pozotku pilnuje pracujemy nad stwozeniem strony itrnetowej nasz polszka reprezetuje<br />
<br />
===Code-switching poezja===<br />
;{{p|6163|Konan, 26 Gru 2006, 14:19}}<br />
:When snow pada na trotuar<br />
:And the children happy are,<br />
:When ślizgawka on the street,<br />
:And we all a grzaniec need,<br />
:Then you know, to wydarzenie:<br />
:It is coming Boże Narodzenie.<br />
:All parkingi są zajęte,<br />
:People jeżdżą jak najęte,<br />
:Tesco, Auchan, Hypernova,<br />
:Gorączka nearly zawałowa<br />
:Shopping choinkowe things<br />
:And the Christmasrings.<br />
:Mother in the kitchen bakes<br />
:Sernik, piernik i z polewą keks<br />
:Daddy zaś w living pokoju<br />
:Choinkę wielką ustroił<br />
:He is hanging big balls szklane,<br />
:Wherever he only z drabiny dostanie...<br />
:Mama ukrytą finds pod choinkę<br />
:Patelnię z teflonu i szminkę,<br />
:Papa gets socks and red krawatkę,<br />
:Children zabawki i shirts na dokładkę.<br />
:President speaks potem on TV,<br />
:Wszystko around in harmony,<br />
:Póki się mother do kitchen nie udała:<br />
:i gęsi świątecznej jak burns nie ujrzała.<br />
:And so comes brave straż pożarna,<br />
:Na wszystko ready i bardzo ofiarna<br />
:And they bring very, very long węże<br />
:I także drabiny jak mountains potężne.<br />
:Otwarli zawory i woda aż chlupie,<br />
:Christmas is tera na pewno w .....<br />
:Merry Christmas, merry Christmas,<br />
:Hear the music, enjoy ten czas,<br />
:Wesołych świąt, wesołych świąt,<br />
:Merry Christmas,<br />
<br />
===Burugandyjski jezyk entanualny i pewien rodzaj kodu czyli ja===<br />
; {{p|6015|bianco de serpento, 10 Gru 2006, 14:10}}<br />
:Jezyk Burugandyjski jest pochodna jezyka entanualnego opiera sie na zjawisku transkonwersji Pomysl tego jezyka wzial sie z pewnego zjawiska ktore okreslilem jako entanuan anaguah- samo okreslenie ma charakter pewnek transkonwersji slo oznacza jednak cos co jest szczegolnym jej przypadkiem jezyk spontaniczny stad nazwa entanuan anaguah.Jezyk Burugandyjski ma oczywiscie pewien zakres slo i podstawoych zasad gramatycznych lecz nie jest jezykiem skonczonym npAzu-ja,zir-ty ehi-on esi-ona esu-ono buezi-my zudri-wy esis -one ehis one I mozemy Ulozyc np takie proste zdanie Unti kerazud?.azu kerazo mekanu.A przyklad jezyka entanualnego Vasi kasiaras dithi somatilego edjacas zirti sumatrego bari diastas Zuhmi olhinos divenso etramiTo jeden przyklad a teraz cos szczegolnego zastosowanie EA do kodowania informacji czyli pewien rodzaj kodu Poczytajcie i m0oze ktos sie domysli:Noli esetriangu il ma gedas Kandifri goria sitanere&gt;dalia vi sartone Ekiuro volse mi tanere Guntari sorias dafasiendas Eltigo morie sutimati Orzistas volse gitanzere.To jest pewien rodzaj automatyzmu interesuje mnie czy mozna na obecnym etapie wiedzy stworzyc program deszyfrujacy zawarta informacje.Pozdrawiam wszystkich uzytkownikow forum Hatmair EL Farah Sahrundi-Haslo Ligi Burugandyjskiej brzmi Suhrimad kri Burugandial a odzew Bakru mel ihar<br />
<br />
''I wszystko jasne...''<br />
<br />
===„Niestereotypowo o fantasy?”===<br />
; {{p|10393|Hapana Mtu, 15 Wrz 2007, 17:38}}<br />
* '''Elfy''' - zapatrzeni w swoją historię alkoholicy.<br />
* '''Krasnale''' - uzbrojeni po zęby leśni partyzanci, toczący nieprzerwane wojny z ludźmi i Gumisiami.<br />
* '''Gumisie''' - wyrzynają lasy i budują elektrownie jądrowe albo hodują "na własny użytek" chmiel i marychę.<br />
* '''Ogry''' - mają długie nosy, prowadzą karczmy i wyznają kult Złotego Nocnika.<br />
* '''Smerfy''' - osiągają do 70 cm, posługują się magią, hodują węże, dysponują dwoma wahadłowcami i hipodromem zbudowanym w Stumilowym Lesie.<br />
* '''Wampiry''' - żywią się owocami cytrusowymi, mają żółtą cerę i nikt ich nie lubi, ale toleruje się ich, bo jako jedyni potrafią pisać, czytać i kuć żelazo.<br />
* '''Gryfy''' - fruwają na błoniastych skrzydłach, polują na gryzonie, żyją w norach i jaskiniach, rozmnażają się w wodzie a ich młode przypominają kijanki.<br />
* '''Syreny''' - tworzą niezwykle zaawansowaną podwodną cywilizację, mają m.in. telewizję, internet i broń jądrową, utrzymują wspólnie ze smerfami bazę orbitalną, na ląd wychodzą w specjalnych hełmach, najczęściej w celu porwania samców do rozpłodu.<br />
* '''Kretowie''' - zagorzali wrogowie gryfów, ludzi i ogrów, ryją pod ziemią długie tunele, robią podkopy pod cudze siedziby i kradną ile wlezie, dobre stosunki utrzymują tylko z elfami.<br />
* '''Diabły''' - ubierają się zawsze w błękitne kożuchy i czapki z pomponami, są świetnymi menadżerami, prowadzą młyny, piekarnie i warsztaty krawieckie.<br />
<br />
===Rozprawy o szyku===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2155#2155 Zyx, 2.05.2006, 20:20:07]<br />
:Szyk zdania niemieckiego to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie rodzajników na jakieś zdaniowe zadupie i kazanie domyślania się, do którego rzeczownika one idą. Chociaż nie... rozbicie każdego ze słów na pojedyncze sylaby i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny czasownik zawinił, że w co drugim zdaniu jest porozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu przedrostek, tam przyrostek, jeszcze gdzie indziej temat, operator to w ogóle żenada kompletna, zaimek zwrotny ględzi coś pijany w rynsztoku, podmiot przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma inwersję, czy jakieś inne zawroty&nbsp;:).<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2156#2156 Server Revres, 2.05.2006, 20:36:52]<br />
:Hmm.. zamień wszystkie częsci mowy na słowo "żołnierz" a wyjdzie conajmniej jakiś Szeregowiec Rayan albo inny wróg u bram&nbsp;;)<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2423#2423 Seiphel, 14.05.2006, 20:30:01]<br />
:Szyk żołnierzy niemieckich to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie generałów na jakieś bawarskie zadupie i kazanie domyślania się, do którego Baden-Baden oni idą. Chociaż nie... rozbicie każdego z pułków na pojedynczych żołnierzy i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny sierżant zawinił, że w co drugiej walce jest rozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu palce, tam przyrodzenie, jeszcze gdzie indziej głowa, mózg to w ogóle żenada kompletna. Kapitan ględzi coś pijany w rynsztoku, pułkownik przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma rozkazy, czy jakieś inne kartki.&nbsp;:P:P:P<br />
<br />
===Znajdź nawiązania===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/blokowisko,13/b-yna-l-zstapienie,1426.html#27690 Constatine Frank <s>Sudoku</s>Hawkman 19.02.2009 0:41]<br />
:Dzieje się to niedługo po pozarciu Wandy, co Niemca nie chciała przez Smoka Wawelskiego zwalczającego Szwedów pod Jasną Górą. W wyniku nieudanego zamachu na Cara Wszechrosjii, Maciusia Pierwszego, nasz bohater - Bâyna'âl zostaje uwięziony przez stale knującego Nowosilcowa w zakładzie psychiatrycznym - tzw. psychuszce. Ucieka jednak z tego więzienia i kieruje się poprzez Syberię do Iranu ścigany przez oszalałego z powodu nieodwzajemnionej miłości do doktor Zosi, córki Ewy Horeszkówny i deficytu Werter's Original dezertera z wojska austryjackiego - Rodiona Raskolnikowa, a następnie wkracza do Chin przez Góry Tien-Szan na czele armii dosiadającej słoni. Po rozbicu wojsk rosyjskich pod Port Arthur i wzięciu do niewolii / opętaniu tamtejszego dowódcy Grigorija Rasputina skręca w stronę Indii, gdzie w porywa dziewczynę Ramy i zrzuca winę na władcę Lanki, którego również opętuje przy pomocy Rasputina. Następnie to pomaga Ramie zabić Rawanę, po czym wpada w szał i idzie mordować ludzi przez Tysiąc i Jedną Nocy. W morderczym szale z naszyjnikiem z ludzkich czaszek, ciągle trzymając głowę zabitego demona zostaje niespodziewanie uprowadzony przez Flecistę z Hamelin Zatrzymuje się dopiero na terenie Persji, gdzie Fereydun zmieniwszy się w 10.000 piłek uderzył go podczas swojej gry w golfa z władcą Turanu, tym samym ustalając granice swojego państwa do miejsca, gdzie spadły piłki. Rozjuszony tak jawnym brakiem szacunku Bâyna'âl udaje się do księstwa Chorezmu, gdzie szybko staje się bogatym i szanowanym twórcą nowych wierzeń religijnych, tworząc scjentologię. Jednakże, gdy Chorezm staje sie ofiarą napaści nietolerancyjnych religijnie krajów ościennych Bâyna'âl szybko dokonuje ewakuacji na tereny podległe Sou-Żanom. Błądząc przez 40 dni i nocy po stepie, napotyka samotną wilczycę, z którą to płodzi liczne potomstwo, dając początek ludowi Turkće. Jako, że klimat mu nie pasowuje, przenosi się do królestwa Qin, gdzie oddawje się głownie zgłębianiu nauk Buddy i grze na cymbałach w trakcie sceny walki Mistrza Bezimiennego z Niebem. Staje się znany jako założyciel i generał Domu Latających Sztyletów. Jednakże sława mu się w koncu obrzydza, a pragnienie powrotu do Europy zmusza do długiej podróży na czele odpowiednio podjudzonych stepowych dzikusów i jakiegoś Beja, czy innego Dżyn-Gis Chana. Wróciwszy do Europy szybko bierze udział w elekcji na Cesarza Swiętego Imperium Rzymskiego Narodu Niemieckiego, podając się za diuka ze Szwabii, niejakiego Fryderyka Barbarossę. Po kampanii we Włoszech i zmuszeniu Papiestwa do uległości usuwa - nie na długo - z areny dziejów fingując utonięcie w trakcie krucjaty. Postanawia oddać się nauce, jako Pan Kleks zwiedza świat, a nawet - pod pseudonimem barona Munchausena - ksieżyc. Nie znalawszy tam jednak księży, a jedynie niejakiego Twardowskiego wraca rozczarowany, by pożreć Odyna w czasie Ragnaroku, tylko po to, żeby zobaczyć banshee lamentująca nad losem Lotofagów, oszukanych przez Hiszpanskich Konkwistadorów Cortez'a przy pomocy starej sztuczki wojennej autorstwa Sun-Tzu. W międzyczasie okazuje się, że Japonia zjednoczona przez Rasputina pod nazwiskiem Ody Nobunagi staje się coraz potężniejszym panstwem. Nie mogąc tego znieśc udaje się ze swoim wiernym Bagażem do Hoghwartu, gdzie wykorzystuje swoje wpływy w Chinach, by wywołać Wojnę Opiumową, ograniczajac znacznie możliwości nawigacyjne Pilotów z Domu Harkonnenów, powodując, iż Fundacja musi uznać niepodległośc Haina, rządzonegoprzez Luke'a Skywalkera. Nie na długo jednak trwa pokój, Mroczne Elfy powracają pod dowództwem Uriela Septima z Ibrazelu i wywołują kolejną wojnę z Imperium Bizantyjskim. Aby je pokonać Bâyna'âl wyrusza do Arktyki, aby z pokładu statku "Charlotte" odzyskać miecz Frostmourne i zestrzelić najpotężniejszą broń przeciwnika: Helikopter-w-Ogniu. Po wygranej wojnie nasz bohater wyrusza na smoczycy do Szczelin Zgałady pośrodku góry Farthen Dûr, aby raz na zawsze zniszczyć Kod Leonarda da Vinci. Za swe czyny Bâyna'âl zostaje ogłoszony Mędrcem Syjonu i rozpoczyna knucie Spisku Mającego Zdobyć Władzę Nad Światem. Powstrzymuje go jednak Jakub Wędrowczyc razem z Semenem i wnusiem. Pomimo tego nasz bohater umyka im od śmierci w piecu Baby Jagi, uciekając przez komin i jego dalsze losy pozostają nieznane.<br />
<br />
==Odpowiednie dać rzeczy słowo==<br />
<!-- nie, to nie jest sekcja dla wszystkich falsefriendów --><br />
<br />
===Ciekawe słowa z conlangów===<br />
* '''akt''' - osiem - ''norðsprak''<br />
* '''anal''' - odcinek czasu - ''nowoswebski''<br />
* '''bŀơna''' - kłącze - ''guno''<br />
* '''chójbarz''' - [[Haivoori]] - ''ochciwolodój''<br />
* '''chulat''' - bić - ''mantryjski''<br />
* '''ćečka''' - podróż - ''pruski''<br />
* '''dajrę-te''' - witaj - ''ęmucki''<br />
* '''dupá''' - po - ''pomerański''<br />
* '''fucko''' - kapelusz - ''logsan''<br />
* '''guvne''' - główny - ''zwierzyński''<br />
* '''huju''' - koń - ''anatolski''<br />
* '''iran''' - żelazo - ''ahtialański''<br />
* '''kibel''' - dom - ''kishla''<br />
* '''kurwurozjum''' - miedź - ''pierwsza wersja arbastyjskiego''<br />
* '''kutas''' - demon - ''noliczański''<br />
* '''lenin''' - biegnę - ''mavaiski''<br />
* '''marta''' - śmierć - ''aryanas''<br />
* '''melina''' - spotkanie - ''logsan''<br />
* '''mineta''' - minuta - ''polinglijski''<br />
* '''penis''' – mówić - ''panta''<br />
* '''pizdain''' - drugi miesiąc w roku - ''cerolijski''<br />
* '''pizdea''' - bestia - ''język dla rasy wampirów Serpenteena''<br />
* '''roziébac''' - być położonym - ''pomorzański''<br />
* '''saiêbut''' - burza - ''cerolijski''<br />
* '''sabat''' - sobota - ''polonés''<br />
* '''stol'ec''' - krzesło - ''szlawski''<br />
* '''seks''' - sześć - ''norðsprak''<br />
* '''tupa''' - sposób - ''kencyrlski''<br />
* '''tusk''' - wieszak - ''komum''<br />
* '''ultrafrau''' - zima - ''esperal''<br />
* '''vomit''' - wy - ''cerolijski''<br />
<br />
====Wenedyk ''folsfrends''====<br />
* '''pij''' - pobożny<br />
* '''proboszcz''' - pysk<br />
* '''pyta''' - kurwa<br />
* '''wojna''' - pochwa<br />
<br />
====Jasny <del>gwint</del> sfinks!====<br />
* '''amfa''' - tutaj - ''TKNPG''<br />
* '''pelpindel''' - motorówka - ''TKNPG''<br />
* '''klita''' - pomieszczenie - ''TKNPG''<br />
* '''kraka''' - wrona - ''TKNPG''<br />
* '''marcingej''' - biedny - ''TKNPG''<br />
* '''nekroza''' - warunek - ''TKNPG''<br />
* '''komar''' - motorower - ''szkolny''<br />
* '''mątajn''' - góra - ''szkolny''<br />
* '''het jeschywał''' - pies - ''valemski''<br />
* A kiedy będzie coś o przymiotniku?<br />
** '''Kończymy Offtop!!!'''<br />
<br />
===Zabójcze słowotwórstwo===<br />
* '''dom guvno''' - toaleta - ''polka pisin''<br />
* '''naciismo''' - patriotyzm - ''esperanto'' (gdzieś to musiałem wrzucić - Kwadracik&nbsp;;))<br />
<br />
===Ciekawe słowa z natlangów===<br />
* '''ajaja''' - woźnica - ''fiński''<br />
* '''anal''' - oddech - ''bretoński''<br />
* '''cipő''' - buty - ''węgierski''<br />
* '''cuma''' [dżuma] - piątek - ''turecki''<br />
* '''хуй''' - pies - ''tabasarański (Dagestan)''<br />
* '''chuj''' - zwyczaj - ''paszto''<br />
* '''dupa''' - kadzidło - ''indonezyjski''<br />
* '''după''' - po, według - ''rumuński''<br />
* '''fák''' - drzewa - ''węgierski''<br />
* '''fiút''' - chłopaka (biernik) - ''węgierski''<br />
* '''a hui''' - wyć - ''rumuński''<br />
* '''huica''' - brać, towarzyszyć - ''nahuatl''<br />
* '''huijata''' - oszukiwać - ''fiński''<br />
* '''huj''' - [okrzyk bojowy] - ''węgierski''<br />
* '''huy''' - usposobienie - ''turecki''<br />
* '''komornyik''' - kamerdyner - ''węgierski''<br />
* '''koran''' - gazeta - ''indonezyjski''<br />
* '''крyглые сyтки''' - całą dobę - ''rosyjski''<br />
* '''kurwas '''- wół - ''pruski''<br />
* '''leninki '''- sukienka - ''fiński''<br />
* '''nahui''' - cztery - ''nahuatl''<br />
* '''Nasrani''' - chrześcijański - ''indonezyjski''<br />
* '''nazī''' - wilgoć - ''starowysokoniemiecki''<br />
* '''pis''' - brudny, podły - ''turecki''<br />
* '''porucha''' - awaria - ''czeski''<br />
* '''seks, sex''' - sześć - ''norweski, szwedzki, łacina''<br />
* '''srác''' - koleś - ''węgierski''<br />
* [[Plik:Sraj.png]] [sraj] - kobieta - ''khmerski''<br />
* '''срака''' - koszula - ''starosłowiański''<br />
* '''suka''' - kochać - ''indonezyjski''<br />
* '''suka''' - pędzel - ''łotewski''<br />
* '''sukka''' - skarpetka - ''fiński''<br />
* '''суутек''' - wodór - ''kirgiski''<br />
* '''زعلانة''' ''zalana'' - zdenerwowana - ''arabski''<br />
* '''зажигалка''' ''zażygałka'' - zapalniczka - ''rosyjski''<br />
* '''żydki''' - gibki - ''staropolski''<br />
<br />
====Conlang trzynastowiecznych polskich zboczeńców====<br />
* '''cycadło''' - ssawka - ''górnołużycki''<br />
* '''cycak''' - ssak - ''górnołużycki''<br />
* '''ćipka''' - kura - ''górnołużycki''<br />
* '''dupa''' - chrzcielnica - ''dolnołużycki''<br />
* '''dupiś''' - chrzcić - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujery''' - żwawy - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujny''' - szybki, pospieszny, pochopny - ''górnołużycki''<br />
* '''jebać''' - oszukiwać - ''górnołużycki''<br />
* '''kał''' - kapusta - ''górnołużycki'', ''dolnołużycki''<br />
* '''najebać '''- pomimo - ''górnołużycki''<br />
* '''porno''' - wobec - ''górnołużycki''<br />
* '''spusćiś se''' - ufać - ''dolnołużycki''<br />
<br />
==Język eee... jaki?==<br />
* [[Język aeloahalindoański]] ([[user:BartekChom|BartekChom]])<br />
* {{p|6015|Burugandyjski jezyk entanualny}} (bianco de serpento)<br />
* [[język malinowski]] ([[Użytkownik:Milya0|Milyamd]])<br />
* {{p|33|Pelillevladelrladennevalivarynne}} ([[Użytkownik:Silmethule|Silmethúlë]])<br />
* [[język żeromski]] ([[Użytkownik:Serpentinius|Serpenteen]])<br />
* [[język żydoalbański]] (Gażier)<br />
<br />
==Kurs dla Wszechpolaka, telenowela produkcji conlangerskiej==<br />
===Część I===<br />
; {{p|7622|Timpul, 07 Kwi 2007, 17:13}}<br />
''Mral tê vôtêłe. Vôtêłe tê dûran, gałte ži ar rômja. Dô dêjê vôtêłe? Dûran cônê karanê, gałte dažałê ži rômja tôtê. Mral tê vajał vôtêłe.''<br />
<br />
To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.<br />
<br />
===Część II===<br />
; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9828 Hapana Mtu, 20.08.2007, 5:26]<br />
<!-- uwaga, poniższa lista tłumaczeń dotyczy tylko języków z oryginalnej wiadomości, proszę nic nie dodawać i nic nie zmieniać --><br />
* '''Valdeňski:''' ''Ja scena giocona caisetă Iudita. Juns scenă, blauă augar ferbierţa en grosce secretos, je secretos lo isreclige, che cet geferdată ornugasei văltasă. Iuditam harţos stăc islecte: jun nai flamdotă Guţasei.''<br />
* '''Valdeňski (wersja II):''' ''Ја счена гіочона чаісетъ Іудіта. Јунс сченъ, блауъ аугар фербіерца ен гросче сечретос, је сечретос ло ісречліге, чће чет гефердатъ орнунгасеі вълтасъ. Іудітам ћарцос стъч іслечте: јун наі фламдотъ Гуцасеі.''<br />
* '''[[Język szindadzki|Szindadzki]]:''' ''Ta šenna ðócha hajzi sě Judyta. Jej šenné, gábové ðákka verbenitá gróðnejo tajnika, tajnika þakě zgroznejo, če úgraži on ordnukú prača. Harc Judyty je čarn: ona ne veri na Vúžka.''<br />
* '''Noczulski:''' ''Dar schůnner fůss hetta Juduttæ. Hůnam schůnner, œsjar eweller safgribba sor aggar sefgribb, sefgribb kåg skære, sack dor heutsfarna hahl hergen ødex. Juduttæm mårgat ær můck: jůn no ydduga nůckt Sjaggel.''<br />
* '''Noczulski (wersja II):''' ''Дар шуннер фусс ћетта Јүдүттэ. Ћунам шуннер, өсјар евћеллер зафгрібба зыр аггар зефгрібб, зефгрібб ког скэре, сакк дыр ћојтсфарна ћял ћерген ѫдех. Јүдүттэм моргат јэр мукк: јун ны үддүга нуккт Сјаггел.''<br />
* '''Projekt-szybko-porzucony:''' ''Em tadët grob ſaptarka Jodët. Elf tadëtna, rovatna noſkna vestarka halfavëti stånnëti, stånnës revk gisipë, å el ſabvarka årostoj goſif. Bocſlifat Jodëtif taddët: el dalaftarka Limi.''<br />
* '''[[Krakirski|Krakir]]:''' ''Åta paqui qårgëa nåmumst Gëudota. Agëirt paquirt, agambirt åqqir niqazëami zmulbëim isgrenqamt, isgrenqamt sëlq slëaq’plëim, pilqa dëpqirglum sleagë tråblem. Dåzra Gëudotamt bum åli – a bë åbbenum Tëgëm.''<br />
* '''Qathoaš’qan:''' ''Nogrq’ta imqs uaša’faš tqervoib’o Udi’ta. Gomdhat’ta uaša’faš vua thofnei’lis thrneq’faš tofni’lu. Tofnei’lis vua drhoe’lo vofneafaš imqth. Va vihrz’dast fe žumdeis’tqat drhoe'lo vofmua’toam. Moingthoaq’dr Udi’toa drhoe’lo visoaq’faš. Va dguhu’das hgvuimq’e.''<br />
* '''[[Tarykański|Tarakan]]:''' ''Тро пэнке Ўакабуто џіаѕоба Јүдүто. Пэкне, жалбове Ђала даріде јун ўаністерна кубўет Џоґажот, Џоґажот ко ијдет, ж аспсујабр јен Нуңот атас Прато. Харцо даде јун анеста эћјоў – јун н’авера прі Боѓо.''<br />
<br />
Ta piękna dziewczyna nazywa się Judyta. Jej piękne, błękitne oczy skrywają wielką tajemnicę, tajemnicę tak straszną, że zagraża ona porządkowi świata. Serce Judyty jest złe: ona nie wierzy w Boga.<br />
<br />
===Część III===<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham. <br />
Polacy żyją po katolicku. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże.<br />
<br />
====Część III bez cenzury====<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, hot' je opanovano přez levicovo psubrat'.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko, krom tih zdrajcov naroda, ktore so ateisti bud' innovierci. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha, kak to Pol'akom přistoi.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu, govoři nam tož, čo golizna je zla, itak me vinni sme nosit' golfi i dlugie trousi.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'. Zatra u nas piate v tim dňu lekcie katehezi. Sme ščaslive, čo liči sa v srednie, ibo koňce koňcov naš trud ňe idi ku čortu.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham, choć jest opanowany przez lewicową psubrać.<br />
Polacy żyją po katolicku, oprócz tych zdrajców narodu, którzy są ateistami tudzież innowiercami. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła jak na Polaków przystało. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu, powtarza nam też, że skąpy ubiór to zło, więc powinniśmy nosić golfy i długie spodnie. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże. Jutro mamy piątą w tym tygodniu lekcję religii. Jesteśmy zadowoleni, że liczy się do średniej, bo nareszcie nasz wysiłek nie idzie na marne.<br />
<br />
===Część IV===<br />
; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=485.msg47317#msg47317 spitygniew, 23.10.2013, 12:20]<br />
<br />
Mieszkam w kraju konserwatywnym i wartości takie jak tradycja, rodzina, religia, naród, własność prywatna są na pierwszym miejscu.<br />
<br />
==A teraz kurwa jebane przekleństwa==<br />
===Szlawski===<br />
* '''puhat' tubu, rurku''' - robić loda (dmuchać rurkę)<br />
* '''kuk, pik, lul''' - chuj, fiut<br />
* '''pika, piča, lulka''' - cipa, piczka<br />
* '''ura, kurva, d'ivacka''' - dziwka, kurwa<br />
* '''prostituta''' - prostytutka<br />
* '''fago, pedalik''' - pedał, ciota<br />
* '''kurvit' sa''' - kurwić się<br />
* '''kulpa, dupa''' - dupa<br />
* '''frivolit' kulpo''' - dawać dupy (swobodzić dupą)<br />
* '''frivol'nica''' - ladacznica<br />
* '''fikat', bambrat' ''' - pierdolić<br />
* '''Debil, idiot, glupek, durnik''' - Głupek, idiota...<br />
* '''Govno, plaksa''' - gówno, kupa (vikal - kał)<br />
* '''lizat' lulku''' - robić minetę (lizać cipkę)<br />
* '''srat'''' - srać<br />
* '''řigat', vomit' ''' - rzygać<br />
* '''pisovat' ''' - sikać<br />
* '''holera''' - cholera<br />
<br />
===Veltang===<br />
* '''elare''' - szczać<br />
* '''fura''' - dupa<br />
* '''imbe''' - pieprzyć<br />
* '''imbede''' - pieprzyć<br />
* '''krot''' - pizda<br />
* '''pribe''' - rzygać.<br />
* '''predibe''' - rzygać<br />
* '''şudi''' - gówno<br />
* '''wai''' - kutas<br />
* '''cherêya''' - cholera<br />
* '''ma cherêya''' - cholera<br />
* '''furfura''' - bramo-dupa, dupa jak brama<br />
* '''prediben''' - rzygacz<br />
* '''şudipriben''' - gównorzygacz<br />
* '''konkrot''' - pieniężna pizda, dziwka<br />
* '''krotsali''' - pizdotwarz<br />
* '''zaisali''' - różana twarz (eufemizm)<br />
* '''pribêgorena''' - rzygodziejcy<br />
* '''krotwai''' - pizdofiut<br />
<br />
==Sodoma i Gomora w Wieży Babel==<br />
{| style="border: solid 1px silver;"<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|ಕನ್ನಡ|Ten użytkownik udaje, że zna '''pismo kannada'''.}}<br />
|{{Userbox|#ffffff|#F5F5FF|[[Grafika:Papasmurf.jpeg|50px]]|Этому участнику понравился язык [[Język Na'vi|на'ви]].}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#999999|#c0c0c0|-|To jest miejsce na twoją reklamę}}<br />
|{{Userbox|#080|#0A0|pl|'''Rdzennym językiem''' tego użytkownika jest '''polski'''. Niestety!}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|カタカナ|Ten użytkownik dwa razy w życiu nauczył się katakany i dwa razy w życiu ją zapomniał.'''.}}<br />
|{{Userbox|#E3E3FF|#F5F5FF|$€₤¥|Ten użytkownik lubi wydawać pieniądze.}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#CCC|#EEE|idio!|Ten użytkownik lędzi na '''własnem idiolekcie''' i maltretuji nim innych.}}<br />
|{{Userbox|#8a7|#8c9|[[Plik:Mily.PNG|40px]]|Ten użytkownik lubi robić ekwilibrystyczne ligatury.}}<br />
|}<br />
==Opinie na temat swastyk na forum==<br />
<gallery captionalign="left"><br />
Grafika:tbowzs1.png|[[Użytkownik:Canis|Canis]]<br />
Grafika:tbowzs2.png|[[Użytkownik:Milya0|Milyamd]]<br />
Grafika:tbowzs4.png|[[Użytkownik:Kwadracik|Kwadracik]]<br />
Grafika:tbowzs3.png|[[Użytkownik:Hapana Mtu|Hapana Mtu]]<br />
Grafika:tbowzs5.jpg|[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]<br />
Grafika:tbowzs6.png|[[Użytkownik:Dynozaur|Dynozaur]]<br />
Grafika:Th 1piwo.png|[[user:varpho|varpho]]<br />
Grafika:tbowzs7.png|[[Użytkownik:Serpentinius|Serpentinius]]<br />
Grafika:hihik.png|[[Użytkownik:Pingijno|Pingijno]]<br />
Grafika:Swastykaghoster.png|[[Użytkownik:Ghoster|Ghoster]]<br />
</gallery><br />
<br />
==Graficznie==<br />
;Czyżby popularny wzór flagi?<br />
:[[Plik:POM Flaga królestwo.png]]<br />
:[http://ib.frath.net/w/Image:Valahia_flag.gif Flaga Wołoszczyzny w IB], [http://img227.imageshack.us/my.php?image=flagawwkr6.jpg Flaga Wielkiej Wołoszczyzny z czasów Hansa]<br />
<br />
<br />
;Święta ikona panlaryngizmu<br />
:[[Plik:Ipa unreal.gif]]<br />
:„A tak wyglądałaby tabela IPA, gdyby zwolennicy istnienia gardłowego r mieli rację.”<br />
<br />
<br />
;Nosówki urojone, [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/dziele-skore-na-niedzwiedziu,1572-240.html#52794 Kwadracik, 18.05.2010 6:38]<br />
{{cytat|{{cytat|NOSÓWEK NIE MA.}} Heh... Kwadracik i jego ulubiony dowcip. :lol:}}<br />
:Nie wiem, czemu cytujesz to właśnie teraz, ale skoro już... <br />
<br />
:[[Plik:Noswkiurojone.gif]]<br />
<br />
<br />
;Cycki i polityka, [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=414.msg18198#msg18198 Towarzysz Mauzer, 26.06.2012 15:59]<br />
{{cytat|cycki w avatarze > polityka w avatarze}}<br />
:Nie widzę sprzeczności.<br />
:[[Plik:Wolnosc.png]]<br />
<br />
;Wszyscy jesteśmy... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=273.msg23951#msg23951 Vilén 07.08.2012, 17:22]<br />
<br />
[[Plik:WszyscyśmyCanisami~Vilen.png]]<br />
<br />
;Uwaga, uwaga, czytanije konlangera powoduje raka [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=297.msg44261#msg44261 Vilén 20.06.2013, 18:42]<br />
<br />
[[Plik:Ostrzeżenie~Vilen.png]]<br />
<br />
[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Zwi%C4%85zek_Ahtiala%C5%84ski&diff=14236Związek Ahtialański2015-09-26T18:09:33Z<p>Vilén: /* Nazwy kraju w innych językach */</p>
<hr />
<div>{{RAjęzyki}}<br />
{{państwo<br />
| nazwa własna państwa=[[Grafika:Qırkai Astīalya.png]]<br><font face="Quivira" size="4"><font size="5">Ҁ</font>ЫРКАІ АСТІАЉА</font><br />
| nazwa polska państwa=Związek Ahtialański<br />
| flaga=[[Grafika:Flaga ahtialanska.png|150px]]<br/><small>Flaga</small><br />
| herb=[[Grafika:Pancernik.png|150px]]<br/><small>Symbol państwowy</small><br />
| motto=<font face="Quivira" size="4">"Пкатн! Хоѵа! Пуду!"</font><br>Głos, państwo, kontynent!<br />
| lokalizacja=[[Grafika:Ahtialia na mapie.png|250px]]<br/><small>Ahtialię zaznaczono granatowym kolorem</small><br />
| języki urzędowe=[[Język ahtialański|ahtialański]], ahtianti, [[Język palan|palan]]<br />
| języki używane=[[Język ahtialański|ahtialański]], ahtianti, [[Język palan|palan]], [[Język amulti|amulti]], [[Ahtialańska odmiana języka angielskiego|angielski]], [[Język ǂkx’eem|ǂkx’eem]], i [[Języki Ahtialii|wiele innych]]<br />
| stolica=[[Harnia]]<br />
| stolica współrzędne=40°603’S 31°275’W<br />
| ustrój=federacja<br />
| głowa państwa=[[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaart]]<br />
| władca=[[Aluumis Čažža]]<br />
| szef rządu=[[Vanakowie Ahtialii|Vanak]]<br />
| premier=[[Stattan Noory Huuna]]<br />
| powierzchnia całkowita= <br />
| rok=2014<br />
| gęstość zaludnienia = ''?''<br />
| ludność całkowita=44 402 210<br />
| waluta=[[Waluta ahtialańska|Laura]] (''Лаур'')<br />
| kod waluty=La<br />
| czas=9 [[Mikui|mikujskich]] stref czasowych<br />
| utworzenie=[[Zjednoczenie Ahtialii]] w [[2001]]<br />
| hymn=[[Hymn Ahtialii]] (''"Тєsіака ю Пає Ѵанікы"'')<br />
| organizacje=[[Państwa Ahtialańskie i Amultia|PAA]], [[Antywojenny Pakt Międzykontynentalny Haivoori|APMH]]<br />
}}<br />
{{sp}}'''Związek Ahtialański''' ([[Język ahtialański|ah]]. Ҁ<u>ы</u>ркаі <u>А</u>стіаља, [[IPA]]: ['q͡ʜɨrqa<sub>j</sub>i 'ah̪͆ˠtia'ɮʲa], lub <u>І</u>тнов <u>А</u>стіаља), krótko '''Ahtialia''' – państwo położone na kontynencie [[Mikui|Mikui]] na planecie [[Haivoori]], graniczy z [[Amultia|Amultią]] na północnym wschodzie i z [[Makratia|Makratią]] na południowym wschodzie. Jedno z największych mocarstw i najszybciej rozwijających się państw planety, od zakończenia [[Wojna dystansowa|wojny dystansowej]] trwające w zjednoczeniu pięciu wielkich krain geograficznych i historycznych: [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]], [[Suarna|Suarny]] i [[Kaurkan]]u. Od 21 października br. nastąpiło ostateczne zakończenie trybu prowadzenia państwa przez rząd określanego jako "stan [[Wojna dystansowa|powojenny]]" i całkowite zjednoczenie. Utrzymuje stałe kontakty z Ziemią w celach edukacyjnych, komunikacyjnych i naukowych. Rząd ahtialański dysponuje bronią masowej zagłady typu miotacz cząsteczek, a w [[2009]] było przewidziane wprowadzenie do normalnego arsenału broni jądrowej, jednak nic takiego się nie stało.<br />
<br />
Poszczególne kraje istnieją od tysięcy lat, kiedy ludność z Ziemi masowo była przenoszona w okolice centralnych gór kraju. Wędrówki ludów na południe i wschód przyczyniły się do założenia tak zwanych krajów ahtialańskich, które dopiero w [[2001]] roku, po straszliwej, międzykontynentalnej [[Wojna dystansowa|wojnie dystansowej]] z [[Makratia|królestwem Makratii]], zdecydowały się w ogólnym referendum na zjednoczenie w jeden organizm państwowy ze stolicą w mieście [[Harnia]].<br />
<br />
==Język i pochodzenie nazwy kraju==<br />
[[grafika:Ahtialaah2.jpg|right|thumb|200px|Słowa "Republika Ahtialii" napisane po ahtialańsku.]]<br />
Języki używane w Ahtialii, w tym dominujący [[Język ahtialański|ahtialański]], wywodzą się z rodziny języków mikujskich, a więc jest to język o wspólnym, choć odległym, pochodzeniu, co [[Język makracki|makracki]]. We wszystkich pięciu krainach (tzw. ''ko<u>a</u>'') używa się mowy z grupy języków ahtialańskich, czyli występujących u ludów ahtialańskich i im właściwych. Wyróżnia się tutaj kilka najważniejszych języków.<br><br />
<br />
===Język ahtialański===<br />
{{Główny artykuł|Język ahtialański}}<br />
Język [[Język ahtialański|ahtialański]], zwany ''ӓлаѵаі'' (co się tradycyjnie transkrybuje "Ayllawai") lub ''наріаsау'', jest językiem dominującym w całym kraju. Wywodzi się z grupy środkowoahtialańskiej i najwięcej procentowo użytkowników ma w tzw. [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] (98%) i [[Jynyti]] (92%). Posiada trzy główne dialekty: dialekt centralny (Stara Ahtialia), zachodni (Jynyti) oraz północny (regiony [[Quilkač]]). Jest językiem mlaskowym, o słabo rozwiniętej fleksji i ruchomym akcencie, o stałym szyku zdania SVO. Jest wybitnie barwny fonetycznie i graficznie.<br />
<br />
===Język palan===<br />
Język [[Język palan|palan]] to język wschodnioahtialański, dominujący w [[Suarna|Suarnie]] (56% ludności posługuje się nim jako pierwszym językiem). Gramatycznie niewiele się różni od ӓлаѵаі, natomiast duże różnice występują w słownictwie i fonetyce. Od niego więcej mlasków i spółgłosek ejektywnych, za to ma uproszczony system samogłosek. Przykładowe różnice w wymowie: р, wymawiane w ahtialańskim [rr] (podwójne drżące r), a w palan [ʁ]; х - w ahtialańskim [h], w palan [χ]; często także з [z] wymawia się w jęz. palan jako [ʒ]; końcówki gramatyczne (i niektóre słowne, np. ''ҳаван'') -ан są odwrócone w stos. do ӓлаѵаі tak, że ahtialańskiemu ''дљавsтаран'' ['dʎ͡ʑäŭ.stä.ˌɾän] (już zaczął) odpowiada palańskie ''дљафsтарна'' [dlaf'staʁna]. W [[Amultia|Amultii]] ok. 2% ludności posługuje się tym właśnie językiem.<br />
<br />
===Język ahtianti===<br />
[[Język ahtianti|Ahtianti]] to język południowoahtialański, zasięgiem obejmujący głównie [[Unakta|Unaktę]] (96% użytkowników), wyspę [[Neelu]] (99% ± 1% użytkowników) i wschodnią [[Makratia|Makratię]] (3% użytkowników). Gramatycznie niewiele się różni od standardowego ahtialańskiego, chociaż posiada kilka własnych form aglutynacyjnych. Różnice widoczne są przede wszystkim w wymowie i pisowni, a także w słownictwie. Przykładowo, х [h] po samogłosce wymawia się jako [ɣ], a spółgłoski znajdujące się przed samogłoskami jotowanymi oraz i lub ī zostają zmiękczone, np. współczesne Астіаља, wymawiane w ahtialańskim jako ['ah̪͆ˠtia'ɮʲa], w ahtianti brzmi Ағтіаља ['aɣtʲaɫa]. Z różnic gramatycznych można wymienić choćby końcówkę -кка [k<sup>ɨ</sup>ka] "doklejaną" do rzeczownika, który jest właścicielem następnego rzeczownika, najciekawszy przykład to ум Ағтіаљаккка (pies Ahtialańczyka), gdzie końcówka -кка łączy się z końcówką -ак oznaczającą człowieka, obywatela. Wymowa wyrazu to [um 'aɣtʲaɫak<sup>ɨ</sup>ka].<br />
<br />
===Język se turaaka===<br />
Język se turaaka jest wymarłym językiem zachodnioahtialańskim, który do XIX wieku był używany na terenie [[Kaurkan]]u. Obecnie głównie wyparty przez standardowy ahtialański, używany w [[Yınıti]]. Podejmuje się próby wskrzeszenia go.<br />
<br />
===Język hyrobatea===<br />
Wymarły w XVII wieku, wschodnioahtialański, był używany na teranach [[Suarna|Suarny]]. Zapisanych w nim było wiele ważnych dla Ahtialii legend.<br />
<br />
===Pochodzenie nazwy kraju===<br />
Najprawdopodobniej etymologia słowa "ahtiala" wywodzi się od "ахтіалумє", co znaczy "[[Pancernik ahtialański|pancernik]]". Zwierzę to jest symbolem narodowym wszystkich ludów ahtialańskich i znajduje się w godle kraju. Ciekawostką jest, że w językach słowiańskich nazwa państwa nie figuruje jako "Ahtiala", ale "Ahtialia". Być może ma to związek z pierwszymi kontaktami mieszkańców kraju z ludami słowiańskimi.<br />
<br />
===Nazwy kraju w innych językach===<br />
Jeśli innym użytkownikom Wiki znane są inne nazwy, uprzejmie zwracam się prośbą o wpisanie ich. Dotyczy to zarówno conlangów, jak i języków naturalnych.<br />
<br />
{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"<br />
!Język<br />
!Obecna nazwa państwa (związek)<br />
!Dawna nazwa państwa (republika)<br />
|-<br />
|[[Język adnanicki|Adnanicki]]<br />
|<br />
|''u-Jumhuriyyat Ahtiyaala''<br />
|-<br />
|[[Język aerajski|Aerais]]<br />
|<br />
|''Αχτϊαλή Δημοκράτια''<br />
|-<br />
|[[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
|''Ҁыркаі Астіаља'', ''Ітнов Астіаља''<br />
|''Тракріа Астіаља''<br />
|-<br />
|[[Język akiyng|Akiǔng]]<br />
|아흐턀라암 롄방 (''Ahtyala Ryenbang'')<br />
|아흐턀라 공해궉 (''Ahtyala Konghěkwǒk'')<br />
|-<br />
|[[Język alaktedzki|Alaktedzki]]<br />
|''Qırkay Aktiala''<br />
|''Trakria Aktiala''<br />
|-<br />
|[[Język amulti|Amulti]]<br />
|''Tnuatok Ahitalai''<br />
|''Elatok Ahitala''<br />
|-<br />
|Angielski<br />
|''Ahtialan Commonwealth''<br />
|''Republic of Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język anglijski|Anglijski]]<br />
|<br />
|''Ahtialìs Ræpublic''<br />
|-<br />
|Arabski<br />
|<br />
|الجمهورية الأﻫﺘﻴﺎﻻ (''al Jumhūriyyat ul-Ahtiyyālā'')<br />
|-<br />
|Aswa<br />
|''Астялла Бэрлэгэ''<br />
|''Астялла Дүмхүрийәтә''<br />
|-<br />
|Ayu<br />
|''Αχιτίαρα Iνγιομευρατόα''<br />
|''Αχιτίαρα Iτικορέερο''<br />
|-<br />
|Azerski<br />
|<br />
|''Ahtiala Respublikası''<br />
|-<br />
|Baszkirski<br />
|<br />
|''Аһтяла Республикаһы'' (''Ahtjala Respublikahy'')<br />
|-<br />
|Bułgarski<br />
|<br />
|''Република Ахтяля''<br />
|-<br />
|Buriacki<br />
|<br />
|''Аһтяла Республика'' (''Ahtjala Respublika'')<br />
|-<br />
|Cyrylinduski<br />
|<br />
|''Republiqe Ahtyalei''<br />
|-<br />
|Chiński (uproszczony)<br />
|爱嗲喇聯邦 (''Àidiǎlǎ Liánbāng'')<br />
|爱嗲喇共和国 (''Àidiǎlǎ Gònghéguó'')<br />
|-<br />
|Czeczeński<br />
|<br />
|''АхӀтялан Республика'' (''Ahtyalan Respublika'')<br />
|-<br />
|Czeski<br />
|''Ahtialanský svaz''<br />
|''Ahtialanská republika''<br />
|-<br />
|Czuwaski<br />
|<br />
|''Ахтяла Республики'' (''Ahtyala Respubliki'')<br />
|-<br />
|[[Język dolnoburgundzki|Dolnoburgundzki]]<br />
|<br />
|''Union Ahtialèca'' (dawniej ''Republèca d’Ahtiala'')<br />
|-<br />
|Duński<br />
|''Den ahtialanske Konføderation''<br />
|''Den ahtialanske Republik<br />
|-<br />
|[[Dwóch Okien|Dwuokniański]]<br />
|''Aстяла Іѯік''<br />
|''Aстяла Рэпублік'', ''Рэпублік лыс Aстяла''<br />
|-<br />
|Esperanto<br />
|''Komunejo de Ahtiala''<br />
|''Ahtiala respubliko''<br />
|-<br />
|Estoński<br />
|''Ahtiala Liit''<br />
|''Ahtiala Vabariik''<br />
|-<br />
|[[Ęmucki]]<br />
|<span class=emmut>qaXtiqaraT rJtyTtH</span> <br/> ''Aśtiarat rojtyttoh''<br />
|<span class=emmut>qaXtiqaraT repuPriK</span> <br/> ''Aśtiarat repuprik''<br />
|-<br />
|[[Mowa Bezadatu|Ęmucki bezadacki]]<br />
|<span class=emmut>qXtiqr rJtiTtH</span> <br/> ''Aśtiara rajtittah''<br />
|<span class=emmut>qXtiqr repuPriK</span> <br/> ''Aśtiara repoprik''<br />
|-<br />
|Fiński<br />
|''Ahtialan Liittovaltio''<br />
|''Ahtialan Tasavalta''<br />
|-<br />
|Francuski<br />
|''Commonwealth d’Ahtiale''<br />
|''République d'Ahtiale''<br />
|-<br />
|Górnołużycki<br />
|<br />
|''Republika Ahtialska''<br />
|-<br />
|[[Guno]]<br />
|<br />
|''Axtiiaŀaku'', ''Repŭblŭc Axtiiaŀtã''<br />
|-<br />
|Halkiǔng<br />
|앟턀라 롄방 (''Ahthyalla Ryenbang'')<br />
|앟턀라 공ᅘᅪ궉 (''Ahthyalla Gonghhwagweok'')<br />
|-<br />
|Hiszpański<br />
|''Mancomunidad de Ahtiala''<br />
|''República de Ahtiala''<br />
|-<br />
|rowspan="3"|Japoński<br />
|アフチャラ連邦 (kanji + kana)<br />
|アフチャラ共和国 (kanji + kana)<br />
|-<br />
|''Afuchara Ren'' (hepburn)<br />
|''Afuchara Kyōwakoku'' (hepburn)<br />
|-<br />
|''Ahutyara Ren'' (kunreisiki)<br />
|''Ahutyara Kyôwakoku'' (kunrei-shiki)<br />
|-<br />
|Kałmucki<br />
|<br />
|''Аһтяла Таңһч'' (''Aghtyala Tangghch'')<br />
|-<br />
|Kaszubski<br />
|<br />
|''Ahtialskô'', ''Ahtialska Repùblika''<br />
|-<br />
|Kazachski<br />
|''Аһтяла Одағы'' (''Ahtyala Odağı'')<br />
|''Аһтяла Республикасы'' (''Ahtyala Respublïkası'')<br />
|-<br />
|[[Język kencyrlski|Kencyrlski]]<br />
|<br />
|''Republike Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język keralijski]]<br />
|''Axtjälainä eixedisi''<br />''Aukktjalaina eikkedissi''<br />
|''Axtjälainä tāsavalti''<br />''Aukktjalaina taassauvaulti''<br />
|-<br />
|Khmerski<br />
|ប្រទេសអះត្យ៉ឡា ''Brotes ’Ahtyalā''<br />
|ប្រទេសអះត្យ៉ឡា ''Brotes ’Ahtyalā''<br />
|-<br />
|Kirgiski<br />
|<br />
|''Ахтяла Республикасы'' (''Ahtyala Respublikası'')<br />
|-<br />
|Koreański<br />
|아흐탈라호주 (''Aheutyalla Hoju'')<br />
|아흐탈라공화국 (''Aheutyalla Konghwaguk'')<br />
|-<br />
|[[Język lwowski|Lwowski]]<br />
|<br />
|''Ahtalskja Rjebłublika'' / ''Ахтальскя Рєплувльіка''<br />
|-<br />
|[[Język makracki|Makracki]]<br />
|''Tyrtei Ahtarra''<br />
|''Deoi-hhu Ahtarra''<br />
|-<br />
|Maltański<br />
|<br />
|''Ir-Repubblika ta' Aħtiala''<br />
|-<br />
|[[Język mantryjski|Mantryjski]]<br />
|''Sojôsh Axtalô''<br />
|''Rehshpublika Axtalńyhol''<br />
|-<br />
|[[Mera beta|Język mera β]]<br />
|ចក្រភពអះត្យ៉ឡា ''Chakraphop Âhtyalā''<br />
|ប្រចថិបតអះត្យ៉ឡា ''Prachathipat Âhtyalā''<br />
|-<br />
|[[Język mylziański|Mylziański]]<br />
| Yärpläst vokAśtyala<br />
| Aśtyala<br />
|-<br />
|Nahuatl<br />
|<br />
|''Ahtiallān''<br />
|-<br />
|Nevenlanch<br />
|''Ahtialen Unie''<br />
|''Republice ad Ahtiale''<br />
|-<br />
|Niemiecki<br />
|<br />
|''Republik Ahtiala''<br />
|-<br />
| [[Język noliczański|Noliczański]]<br />
| ''Axtiyalani Naarbadan''<br />
| ''Ahtiyalajat''<br />
|-<br />
|Norweski<br />
|<br />
|''Repubbliken Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język nowoasialijski|Nowoasialijski]]<br />
|<br />
|''Ahtjaljalalilo''<br />
|-<br />
|Obj-17 (mahan)<br />
|''Αχιτίαρα Iνγιυμευρατόα''<br />
|''Αχιτίαρα Iτικορέυρο''<br />
|-<br />
|Ochciewolodój<br />
|Kierkój Ochciewoło<br />
|Trokrzewo Ochciewoło<br />
|-<br />
|[[Język onegski|Onegski]]<br />
|''Ahtijaleskoi Sojuz''<br />
|''Respüblikä Ahtijalei''<br />
|-<br />
|Osetyjski<br />
|<br />
|''Агътялы Республикæ'' / ''Ahtjaly Respublikæ''<br />
|-<br />
|[[Język palan|Palan]]<br />
|''Qyrkâ Âdara''<br />
|''Trakrâ Âdara''<br />
|-<br />
|Parstycki<br />
|Axtjal aluaks<br />
|Axtjal lummuaks<br />
|-<br />
|Paszto<br />
|<br />
|د أﻫﺘﻴﺎﻻ جمهوریت (''Də Ahtiala Dżomhorijat'')<br />
|-<br />
|[[Język pilchowski|Pilchowski]]<br />
|<br />
|''Åchtialysze Repüblék''<br />
|-<br />
|[[Język pingijski|Pingijski]]<br />
|''Ahhtialhei Komonveult''<br />
|''Ahhtialhei Republiq''<br />
|-<br />
|Polski<br />
|''Związek Ahtialański''<br />
|''Republika Ahtialii''<br />
|-<br />
|[[Język polski|Polski]] ([[Conlanger:Portal Historia alternatywna|AH]])<br />
|<br />
|''Achtialská Republika''<br />
|-<br />
|[[Razruhski]]<br />
|''Băzor Ahtălu'' / ''Ahtălorne Băzor''<br />
|''Santălirah Ahtălu''<br />
|-<br />
|[[Język pruski|Pruski]]<br />
|<br />
|''Ŕečpospólna Ahtialéj''<br />
|-<br />
|[[Język nowoswebski|Nowoswebski]]<br />
|<br />
|''Republikiel den Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język rodzki|Rodzki]]<br />
|''Atejalsku Såvez''<br />
|''Ludestvo Atejala''<br />
|-<br />
|Romańskopolski<br />
|<br />
|''República (d')Ahtialia''<br />
|-<br />
|Rosyjski<br />
|''Агтъяльский Союз'' (''Agt”jalʹskij Sojuz'')<br />
|''Республика Агтъяля'' (''Respublika Agt”jalja'')<br />
|-<br />
|Rumuński<br />
|<br />
|''Republica Ahtiala''<br />
|-<br />
|Sklawiński<br />
|<br />
|''Поспўница Ахтялия''/''Pospůnica Axtialija''<br />
|-<br />
|Staro-cerkiewno-słowiański<br />
|''Ахт҄ал̂ськꙑи Съвѫ́ꙁъ''<br />
|''Ахт҄ал̂ська Димократї''<br />
|-<br />
|Śląski<br />
|<br />
|''Rypublika Athjalsko'', ''Athjalijo''<br />
|-<br />
|Tadżycki<br />
|<br />
|''Республикаи Аҳтяла''/''Ҷумҳурии Аҳтяла'' (''Respublikai Ahtjala''/''Çumhurii Ahtjala'')<br />
|-<br />
|Talucki<br />
|Autiada ābį<br />
|Autiada dīmūkudati<br />
|-<br />
|[[Tarykański]]<br />
|''Ремпўеж ыхтјыле'' (''Rempvej ıhtyıle'')<br />
|''Ӵумхуріј ыхтјыле'' (''Cumhuriy ıhtyıle'')<br />
|-<br />
|Kazańskotatarski<br />
|''Аһтияла Берлеге''<br />
|''Аһтияла Җөмһүрияте''<br />
|-<br />
|Krymskotatarski<br />
|''Ahtyala Memleket''<br />
|''Ahtyala Respublikası''<br />
|-<br />
|[[Język torski|Torski]]<br />
|<br />
|''Ripublik Ahtïala''<br />
|-<br />
|Turecki<br />
|<br />
|''Ahtiala Cumhuriyeti''<br />
|-<br />
|Turkmeński<br />
|<br />
|''Ahtiala Respublikasy''<br />
|-<br />
|Uzbecki<br />
|<br />
|''Ahtiala Respublikasi''/''Ahtiala Jumhuriyati''<br />
|-<br />
|Węgierski<br />
|<br />
|''Ahtyal Köztársaság''<br />
|-<br />
|[[Język wielkopolski|Wielkopolski]]<br />
|''Ahtialunion''<br />
|''Republik Ahtiale''<br />
|-<br />
|Wietnamski<br />
|''Ahtiala Đại Lợi''<br />
|''Cộng hòa Ahtiala''<br />
|-<br />
|Włoski<br />
|<br />
|''Repùbblica dell'Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język yüka|Yükaton]]<br />
|''Huuvëyü Ahtyala''<br />
|''Tanpanyüar k;angı Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język zdrojański|Zdrojański]]<br />
|<br />
|''Lebupriga Ahdiarii''<br />
|-<br />
|[[Język zwierzyński|Zwierzyński]]<br />
|<br />
|''Republika Ahtala''<br />
|-<br />
|[[Żajan]]<br />
|<br />
|''Ahtjalał Republêkan''<br />
|-<br />
|[[Język żydoangielski|Żydoangielski]]<br />
|<br />
|''De Ahtyalaesh Repablaec''<br />
|}<br />
<br />
==Przyroda==<br />
Jako że Związek zajmuje większość kontynentu (86%), posiada wiele stref klimatycznych, ukształtowania terenu, fauny i flory i tak dalej. Człowiek i kilka innych zwierząt i roślin są organizmami, które nie wykształciły się na [[Haivoori]], ale przybyły przez [[kerum]] na tę planetę. Życie jednak na niej pojawiło się niezależnie od ziemskiego i wykształciło wiele własnych typów organizmów.<br />
===Geografia===<br />
====Atmosfera====<br />
Atmosfera Haivoori ma inny skład od ziemskiej:<br />
* N<sub>2</sub> - 58%<br />
* O<sub>2</sub> - 41%<br />
* CO<sub>2</sub>, O<sub>3</sub>, asinina - 1%<br />
Zawartość tlenu w atmosferze jest prawie dwukrotnie wyższa niż na Ziemi. Sprawia to, że pogoda jest o wiele bardziej gwałtowna.<br />
===Fauna===<br />
''do napisania''<br />
===Flora===<br />
''do napisania''<br />
===Ochrona przyrody===<br />
''do napisania''<br />
<br />
==Polityka==<br />
Państwo jest podzielone głównie na pięć krain historycznych, [[Stara Ahtialia|Starą Ahtialię]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktę]], [[Suarna|Suarnę]] i [[Kaurkan]], nad którymi władzę sprawują [[verjaartowie]] wraz z grupą [[Taycjaart|taycjaartów]]. Jeden z [[Verjaartowie|verjaartów]] zostaje wybrany na przedstawiciela całego państwa i wszystkich narodów [[Narody ahtialańskie|ahtialańskich]] o nazwie [[Arcyjaartowie Ahtialii|artijaart]] (''arcy''jaart).<br />
<br />
===Partie polityczne===<br />
Spośród różnych, mało znaczących partii, można wyróżnić trzy, które mają istotny wpływ na życie polityczne państwa. Są to [[Ahtialańska Partia Narodowa|ATP]] (''Ahtialant Trakria Pold''), [[Ahtialańska Potęga|AB]] (''Ahtialant Baas'') oraz [[Głos Państwo Kontynent|PTP]] (''Pkatn, Trakria, Pudu'').<br />
=====ATP=====<br />
Skrót pochodzi od nazwy Ахтіаљант Тракріа Пољд (ah. Ahtialańska Partia Narodowa). Partia zrzesza najwięcej osób i cieszy się największym poparciem. Słynie z wyjątkowej brutalności dla faszystów. Propaguje gościnność i pokój między państwami. Posiada największe wpływy w państwie. W [[2003]] roku została wprowadzona kara śmierci dla nacjonalistów posiadających szerokie wpływy w kraju, a także ludzi o przeszłości terrorystycznej, przez których szerzy się negatywna opinia o sytuacji w kraju. Wyrok wykonano trzy razy: dwa w [[2004]] roku, oraz jeden w [[2006]].<br><br />
Obecnym szefem partii jest Onehari Nire (''Онєхарі Нирє'').<br />
<br />
=====AB=====<br />
Ahtialańska nazwa partii to Ахтіаљант Бааs (Ah. Ahtialańska Potęga). Druga najpopularniejsza partia polityczna w kraju. Do charakterystycznych cech jej polityki jest ostrożność w stosunku do innych państw na kontynencie, co doprowadziło do trwającego wyścigu zbrojeń z byłym okupantem. Popularność partii zapewnia fakt, że w przypadku inwazji [[Makratii]] na Ahtialię wojsko zareaguje natychmiastowo, stosując taktykę obrony przed oblężeniem - samo nie dokona inwazji, lecz się obroni.<br />
Wyjątkowo kontrowersyjna stała się kwestia prób atomowych, o których marzył od lat jaart wojenny. Po wielu latach starań, [[Palau Kerratone]] (Паљау Кєрратонє) zdobył zaufanie [[Ahtialant Pentoa Havan|ahtialańskiej rady wojennej]] na owe próby. 8 kwietnia 2006 roku ogłosił, że pierwsze testy odbędą się już w roku 2007. 13 kwietnia arcyjaart Ahtialii [[Çuldetlu Huffde]] wyraził na to zgodę na piśmie. Do testów faktycznie się przygotowywano, ale do żadnej próby atomowej nie doszło ani w 2007 roku, ani w późniejszych latach, kiedy władzę objął [[Baihate Xaindı]].<br><br />
Obecnym szefem partii jest Kineaton Akuansari (Кінєантон Ӑнsарі).<br />
<br />
=====PTP=====<br />
Skrót od ahtialańskiej nazwy Пкатн, Тракріа, Пуду (Ah. Głos, Państwo, Kontynent). Trzecia w rankingach i ostatnia licząca się partia w państwie. Domaga się pokoju i odszkodowań wojennych od byłego okupanta. Członkowie partii starają się zjednoczyć państwa kontynentu Mikui. Wobec narastającego niepokoju społecznego poparcie partii topnieje w oczach.<br><br />
Obecnym szefem partii jest Tonen Sinaa (Тонєн Sінаа).<br />
<br />
===Ustrój polityczny===<br />
[[grafika:HarniaGov.jpg|left|thumb|150px|Budynek rządu, [[Harnia]].]]<br />
Związek Ahtialański jest federacją podzieloną na pięć regionów: [[Stara Ahtialia|Starą Ahtialię]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktę]], [[Suarna|Suarnę]] i [[Kaurkan]]. Każdy z nich posiada własne prawo (''prawo regionalne''), a ponad nim stoi tylko prawo ogólnokrajowe (''prawo centralne''), które dotyczy całego państwa. Główny dokument prawa ogólnokrajowego nie nosi żadnej specjalnej nazwy; nazywany jest ''prawem centralnym''. Dokumenty praw regionalnych z wyjątkiem Unakty zawarte są w tzw. wielkich kodeksach. Związek Ahtialański nie posiada konstytucji.<br />
<br />
Najwyższy urząd w państwie stanowią [[verjaartowie]], z których każdy przewodzi jednemu regionowi. Obecnie władzę sprawują:<br />
* ''[[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaart]]'' [[Baihate Xaindı]] ([[Jynyti]])<br />
* verjaart [[Tılaıknae Maşaredo]] ([[Stara Ahtialia]])<br />
* verjaart [[Sehrmayno Tyrmoyya]] ([[Unakta]])<br />
* verjaart [[Oijartnı Tan Imay]] ([[Suarna]])<br />
* verjaart [[Sörilai Konekau]] ([[Kaurkan]]).<br />
Szczególnym stanowiskiem jest [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaart]], który oprócz funkcji verjaarta swojego regionu pełni także funkcję reprezentacyjną dla narodu i innych państw oraz organizuje pewne przedsięwzięcia rządowe, jak na przykład obrady parlamentu. Jaartowie stanowią odpowiednik ministra. Wybiera się ich ponad pięciuset. Do najsławniejszych w ostatnim czasie należy jaart wojenny (''jaart ȷu ḥavan'') [[Palau Kerratone]] ze względu na dążenie do uzbrojenia Związku w broń atomową. Jaartowie zajmujący się wyłącznie sprawami lokalnymi nazywani są tajaartami. Każdy jaart ma prawo zgłosić projekt ustawy, który potem trafia do komisji ustaw złożonej z 32 (w ahtialańskim szesnastkowym systemie liczbowym 20) jaartów zajmujących się przestrzeganiem prawa sprawdzającej zgodność projektu z obowiązującym prawem i dyskutowaniem na temat sensu jego działania, a następnie odbywają się głosowania, najpierw jaartów, potem verjaartów.<br />
====Parlament====<br />
Początki parlamentu ahtialańskiego sięgają wczesnego średniowiecza, kiedy cztery wielkie kraje ahtialańskie (Kaurkan należał wtedy do Yınıti) związały się sojuszem politycznym i gospodarczym (ale nie militarnym) i utworzyło wspólnie wielką radę związku, która ustalała prawo z osobna dla wszystkich krajów. Idea upadła w IX wieku. Dopiero w [[1644]] powstał parlament [[Suarna|Suarny]], a później wszystkich pozostałych krajów. W czasie panowania [[Jkatsay Çuldanin]]a parlament [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] nie funkcjonował, a podczas [[wojna dystansowa|wojny dystansowej]] w żadnym kraju poza [[Yınıti]]. Po wojnie, w Republice Ahtialii powstał parlament w obecnym kształcie.<br />
<br />
Parlamentarzystami są wszyscy jaartowie, których ilość w zasadzie nie jest ograniczona. Minimalna liczba to pięćset osób, które zajmują się najważniejszymi sprawami dla funkcjonowania państwa, administracją, transportem, najważniejszymi mediami, wojskiem, pomocą humanitarną i ochroną praw człowieka. Każdy z nich ma prawo do zgłoszenia projektu ustawy, który potem trafia do komisji ustaw. Komisja składa z 32 jaartów prawa, którzy sprawdzają, czy projekt w ogóle można dopuścić do głosowania. Jeśli komisja odrzuci projekt, verjaartowie mają prawo weta wobec tej decyzji i jeśli większość z nich (tzn. od 3 i więcej) stwierdzi, że ustawa jest dobra, to zostaje dopuszczona do głosowania ogólnego. W głosowaniu ogólnym każdy jaart ma jeden głos. Po głosowaniu ogólnym odbywa się jeszcze osobne głosowanie verjaartów. Zgodnie z charakterystyczną dla Związku Ahtialańskiego zasadą:<br />
: ''"O sile władzy przywódczej stanowi procentowy stopień jednomyślności parlamentarnej"''<br />
Im większa różnica między "TAK" i "NIE" dla ustawy w głosowaniu jaartów, tym większe znaczenie ma wynik głosowania verjaartów. Jeżeli przykładowo głosowanie wykaże 87% za do 13% przeciw w głosowaniu jaartów o przyjęciu ustawy, to wynik głosowania verjaartów praktycznie się pomija, ale jeśli 51% jest za, a 49% przeciw, to sprzeciw verjaartów wycofuje cały projekt ustawy.<br />
<br />
===Hierarchia polityków===<br />
Generalnym pojęciem polityka w Ahtialii jest ''jaart'', które na język polski można tłumaczyć jako "minister". Istnieje kilka typów jaartów.<br />
* Tajaart - jest to minister lokalny, który sprawuje władzę ustawodawczą taką jak każdy inny jaart, ale władzę wykonawczą jedynie na swoim terenie, zazwyczaj ṡaneuka. Przykładem może być tajaart miasta [[Harnia]], zajmujący się przede wszystkim sprawami związanymi z imigrantami i dialogiem władz miejskich z okolicznymi miejscowościami.<br />
* Jaart - minister o władzy wykonawczej ogólnokrajowej (federalnej) lub regionalnej (krajowej). Przykładami są jaart nauki, jaart rozdziału żywności lub jaart wojny.<br />
* [[Verjaarci Ahtialii|Verjaart]] - władca regionu (po jednym na region) odpowiedzialny za administrację, koordynowanie pracy jaartów na jego terytorium, nadawaniem odznaczeń, wyróżnień, mianowaniem sędziów. Pierwotnie minister spraw zagranicznych.<br />
* [[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaart]] - wybierany spośród verjaartów. Nie traci funkcji verjaarta. Jest najwyższym stanowiskiem w państwie, ponieważ jego projekty ustaw nie przechodzą przez komisję ustaw, ale od razu trafiają do głosowania - przy czym w głosowaniu verjaartów arcyjaart bierze udział. Pełni głównie funkcje reprezentacyjne wobec obcych państw [[Amultia|Amultii]] i [[Makratia|Makratii]]. W czasie wojny razem z jaartem wojennym główny zwierzchnik sił zbrojnych.<br />
<br />
==Siły zbrojne==<br />
Armia ahtialańska nosi nazwę '''Бааs ю Туаак Sтааб''' (''Siła Uderzeniowa''). Od 23 listopada [[2008]] roku każdy z krajów federacji ma prawo do posiadania własnej armii, która jednak podporządkowana jest zwierzchnikowi sił zbrojnych, którym jest jaart wojenny, a w czasie wojny podobną funkcję może spełniać także arcyjaart na jego własny wniosek przed parlamentem. Jaart nie wymaga na to zgody, ale parlament może większością głosów odebrać mu tę funkcję.<br />
<br />
===Działy===<br />
Głównymi działami armii są:<br />
* siły piechoty,<br />
* siły pancerne,<br />
* artyleria,<br />
* siły powietrzne,<br />
* marynarka wojenna,<br />
* oddziały specjalne,<br />
* żandarmeria,<br />
* wywiad wojskowy.<br />
Filarami armii ahtialańskiej są piechota, artyleria i siły powietrzne. Liczebność armii waha się od regionu do regionu i łącznie wynosi obecnie około 400 000 osób (2015). W 2005 roku liczebność armii ahtialańskiej wynosiła 2 miliony osób. Służba wojskowa w Ahtialii jest obowiązkowa i trwa, w zależności od kategorii rekruta, od pół roku do roku. Regularna, stała armia jest dobrze wytrenowana i bardzo dobrze płatna, ale ze względu na w miarę stabilną sytuację na kontynencie jej liczebność jest redukowana.<br />
{{sb}}Artyleria stanowi trzon sił zaczepnych, uderzeniowych i odwetowych. Po długotrwałym wyścigu zbrojeń oraz względnie niedawnej wojnie ahtialańskiej armii zostało ponad dwanaście tysięcy samobieżnych wyrzutni rakietowych i podobna liczba haubic małego kalibru (120mm) oraz do pół tysiąca haubic średniego (150mm) i wielkiego (>185mm) kalibru. Używany sprzęt jest skuteczny i niezawodny, ale głęboko przestarzały. Wiele dział pozostaje w armii, choć są niesprawne poprzez wytarcie luf. Niektóre pociski przekraczają datę przydatności do używania o ponad 50 lat. Ocenia się, że większość artylerii balistycznej jest w zasadzie nie do użytku. Każda stolica regionu ma swoją uczelnię nauk ścisłych poświęconą artylerzystom.<br />
{{sb}}Siły powietrzne mają do dyspozycji około 6200 bojowych asibarów i 200 samolotów. Śmigłowce nie są znane. W 2007 roku prowadzone były intensywne prace nad bronią masowego rażenia, przede wszystkim nad bronią atomową, ale zostały one anulowane na fali protestów w 2009 roku (przywiezienie na kontynent Mikui technologii atomowej przez Francuzów doprowadziło do wojny dystansowej). Do dziś prowadzi się prace nad miotaczem cząstek. Jedyną skuteczną bronią masowego zniszczenia, jaką dysponuje Ahtialia, jest 12 bezzałogowych asibarów zdolnych rozwijać prędkości hipersoniczne i precyzyjnie uderzać w wybrany cel, detonując konwencjonalny ładunek o dodatkowych właściwościach burząco-zapalających. Miotacz cząstek jest znacznie bardziej precyzyjny, tańszy i powoduje większe zniszczenia, strumień silnie zjonizowanego powietrza można wykorzystywać wielokrotnie, ale jest podatny na różne technologie obronne (zwłaszcza magnetyczne), podczas gdy hipersoniczny pocisk ma pewność uderzenia w cel. Współczesna doktryna ahtialańska zakłada szybkie, mocne i bardzo precyzyjne uderzenia we wroga na wypadek konfliktu, by uniknąć masowych zniszczeń pozostawionych przez niedawną wojnę.<br />
{{sb}}Siły pancerne są szczupłe i prawie w całości przestarzałe. Spośród prawie 8000 czołgów o różnym charakterze, jakie były w 2007 roku, większość została przetopiona. Stosowanie opancerzenia zawierającego żelazo jest rozwiązaniem krótkotrwałym, bowiem w ponadczterdziestoprocentowej zawartości tlenu w atmosferze metale szybciej ulegają utlenieniu. Przede wszystkim jednak specyfika kontynentu, z jego dużą ilością płynów o charakterze przeciwgrawitacyjnym, nie sprzyja pojazdom lądowym. Jedynym rodzajem czołgu, który cieszy się dużym powodzeniem specjalistów wojskowych, jest samobieżny miotacz mikrofal ''Кірамиs'', zabójczy przeciwko organizmom żywym. Tego typu broń jest bardzo trudna do zastosowania z powietrza.<br />
<br />
===Wyposażenie===<br />
Obecnie (2007) armia Ahtialii oficjalnie dysponuje 7970 czołgami, w tym 1250 ciężkimi; 12 600 samobieżnymi wyrzutniami rakiet typu [[Draak (wyrzutnia rakiet)|DA3]] i [[Draak (wyrzutnia rakiet)|DA4]] i 12 000 armatami 120mm, łącznie 24 600 pojazdów artylerii; 7000 asibarów (w tym 6200 uderzeniowych) i 6 eksperymentalnymi asibarami hipersonicznymi, używanymi do realizacji programu kosmicznego.<br />
<br />
==Podział administracyjny==<br />
Ahtialia jest podzielona na pięć regionów, trzydzieści cztery fianeuky, sto dwadzieścia sześć śenauków i 253 rejony. Fianeuky nie mają własnych nazw, są ponumerowane. Podczas ich wymieniania stosuje się liczebnik porządkowy, np. ''sєн фіанєук фу оноз'' "w pierwszym fianeuku".<br/><br />
'''[[Stara Ahtialia]]'''<br />
Fianeuky:<br />
*1 (Stolica regionu: '''[[Harnia]]''')<br />
*2 (Stolica: [[Quilkač]])<br />
*5 (Stolica: [[Hukno]])<br />
*27 (Stolica: [[Usono]])<br />
*28 (Stolica: [[Tiam]])<br />
*30 (Stolica: [[Ontu]])<br />
*34 (Stolica: [[Katirtm]])<br />
<br />
'''[[Yınıti]]'''<br />
*3 (Stolica regionu: '''[[An]]''')<br />
*4 (Stolica: [[Šane]])<br />
*29 (Stolica: [[Knah]])<br />
*31 (Stolica: [[Laika]])<br />
*32 (Stolica: [[Pon]])<br />
<br />
'''[[Unakta]]''' (Verjaart: [[Aluumis Čažža]] (Аљууміs Чаҙҙа))<br />
*6 (Stolica regionu: '''[[Kamiva]]''')<br />
*7 (Stolica: [[Akar]])<br />
*8 (Stolica: [[Enbašu]])<br />
*9 (Stolica: [[Nya]])<br />
*10 (Stolica: [[Čo]])<br />
*14 (Stolica: [[Usadda]])<br />
*15 (Stolica: [[Rala]])<br />
*18 (Stolica: [[Unik]])<br />
*33 (Stolica: [[Ezehamaj]])<br />
<br />
'''[[Suarna]]'''<br />
*16 (Stolica: [[Usudal]])<br />
*17 (Stolica: [[Boi]])<br />
*19 (Stolica: [[Azaro]])<br />
*20 (Stolica regionu: '''[[Palan]]''')<br />
*21 (Stolica: [[Paznai]])<br />
*22 (Stolica: [[Granti Lahs]])<br />
*23 (Stolica: [[Wirag]])<br />
*24 (Stolica: [[Nax]])<br />
*25 (Stolica: [[Carvahn]])<br />
*26 (Stolica: [[Hosite]])<br />
<br />
'''[[Kaurkan]]''' (Verjaart: [[Sörilai Konekau]]) <br />
*11 (Stolica regionu: '''[[Turaaka]]''')<br />
*12 (Stolica: [[Haknavi]])<br />
*13 (Stolica: [[Inakit]])<br />
<br />
==Geografia==<br />
===Miasta w Ahtialii===<br />
<center>Lista piętnastu największych miast Ahtialii: <br />
{| class="wikitable" border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"<br />
! &nbsp;&nbsp; <br />
! miasto <br />
! liczba mieszkańców (2006) <br />
! region<br />
! fianeuk<br />
|- <br />
| align="center" | 1 ||align="center" | [[Harnia]] || align="center" | 5 320 633 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 1|1]] <br />
|- <br />
| align="center" | 2 ||align="center" | [[Quilkaç]] || align="center" | 3 223 050 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 2|2]] <br />
|- <br />
| align="center" | 3 ||align="center" | [[Fagd]] || align="center" | 2 988 000 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 1|1]] <br />
|- <br />
| align="center" | 4 ||align="center" | [[Tido]] || align="center" | 2 604 341 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 2|2]] <br />
|- <br />
| align="center" | 5 ||align="center" | [[Palan]] || align="center" | 2 045 422 ||align="center" | [[Suarna]] || align="center" | [[Fianeuk nr 20|20]] <br />
|- <br />
| align="center" | 6 ||align="center" | [[Tiam]] || align="center" | 1 820 034 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 28|28]] <br />
|- <br />
| align="center" | 7 ||align="center" | [[Katirtm]] || align="center" | 1 701 992 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 34|34]]<br />
|- <br />
| align="center" | 8 ||align="center" | [[Usono]] || align="center" | 1 448 457 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 27|27]] <br />
|- <br />
| align="center" | 9 ||align="center" | [[An]] || align="center" | 1 230 232 ||align="center" | [[Yınıti]] || align="center" | [[Fianeuk nr 3|3]] <br />
|- <br />
| align="center" | 10 ||align="center" | [[Carvahn]] || align="center" | 990 239 ||align="center" | [[Suarna]] || align="center" | [[Fianeuk nr 25|25]] <br />
|- <br />
| align="center" | 11 ||align="center" | [[Azaro]] || align="center" | 987 455 ||align="center" | [[Suarna]] || align="center" | [[Fianeuk nr 19|19]] <br />
|- <br />
| align="center" | 12 ||align="center" | [[Kamiva]] || align="center" | 980 929 ||align="center" | [[Unakta]] || align="center" | [[Fianeuk nr 6|6]]<br />
|- <br />
| align="center" | 13 ||align="center" | [[Habu]] || align="center" | 920 233 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 27|27]] <br />
|- <br />
| align="center" | 14 ||align="center" | [[Ontu]] || align="center" | 634 223 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 30|30]]<br />
|- <br />
| align="center" | 15 ||align="center" | [[Turaaka]] || align="center" | 592 216 ||align="center" | [[Kaurkan]] || align="center" | [[Fianeuk nr 11|11]]<br />
|- <br />
| || || align="center" | Łącznie: 27 487 456||<br />
|-<br />
|} <br />
</center><br />
<br />
==Historia==<br />
{{Główny artykuł|historia Ahtialii}}<br />
<br />
===Starożytność (Ok. [[IV tysiąclecie p.n.e.|3500]] p.n.e. - [[614]] n.e.)===<br />
* Czasy pradawne (Ok. [[IV tysiąclecie p.n.e.|3500]] - [[III tysiąclecie p.n.e.|2000 p.n.e.]])<br />
Kultury [[Harnia|Harnii]], [[Kamiva|Kamivy]] i [[Palan]]. Pierwsze państwo w Ahtialii - państwo Ahokaruta. Wynalezienie [[Pismo ahokarutańskie|pisma]] i koła, opanowanie technik rozniecania ognia.<br />
* Czasy dawnego kerumu (Ok. [[III tysiąclecie p.n.e.|2000 p.n.e.]] - [[II tysiąclecie p.n.e.|1300 p.n.e.]])<br />
Pierwsze państwo ahtialańskie, rządzone przez Mukiów (Mukyu). Odkrycie kerumu w [[Harnii]] i [[Fagd]], później także w [[Palan]] i [[Kamiva|Kamivie]]. Pierwsze kontakty z mieszkańcami starożytnej [[Grecja|Grecji]], trwające około stu lat.<br />
* Czasy późnego kerumu (Ok. [[1300 p.n.e.]] - [[655 p.n.e.]])<br />
Podbicie pobliskich terenów górskich przez ludy starożytnej '''Ahtialii'''. Migracja części ludów ahtialańskich pod przywództwem [[Korohavine Lekko|Korohavina Lekko]] na północ, ku wybrzeżom oceanu [[Oon]]. Założenie miast [[Usono]] nad rzeką Yentka, [[Katirtm]] nad rzeką Uui oraz legendarnych miast [[Tido]] i [[Quilkaç]] nad oceanem [[Oon]]. Wielka susza nad miastem [[Palan]]. Powstanie miasta [[An]] nad rzeką Kuna w roku [[1023 p.n.e.]]. Zużycie kerumu w [[Palan]] i [[Harnia|Harnii]].<br />
* Czasy asininy ([[655 p.n.e.]] - [[614]] n.e.)<br />
Odkrycie asininy w [[Harnia|Harnii]]. Szerokie wykorzystanie asininy w transporcie od około VII w. p.n.e. do czasu jej wyczerpania w źródłach powierzchniowych około [[567]] roku n.e. na terenie całej dzisiejszej '''Ahtialii'''. Pierwsze kontakty z [[Amultia|Amultią]] i [[Makratia|Makratią]]. Uderzenie meteorytu z [[Saita|Saity]], dalsze pustynnienie regionu [[Palan (region)|Palan]].<br />
<br />
===Średniowiecze ([[614]] - [[1245]])===<br />
* Czasy havvaimatarkulu ([[614]] - [[1245]])<br />
Czasy czterech wielkich państw: [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]]. Zaludnianie wysp położonych blisko [[Mikui]]. Wojna [[Suarna|Suarny]] z [[Makratia|Makratią]] ([[834]] - [[848]]) zakończona zwycięstwem pustynnych wojsk Palańskich. Wojna [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Yınıti]] ([[912]] - [[914]]), w której miasto [[Ontu]] zostało wyzwolone spod panowania [[Yınıti]]. Wynalezienie prądu i generatora przez [[Kahravima Tuirai|Kahraimę Tuirai]] w [[1245]].<br />
===Pierwszy postęp ([[1245]] - [[1856]])===<br />
* Czasy elektryczości ([[1245]] - [[1325]])<br />
Badania nad prądem. Oświetlenie elektryczne. Piorunochrony. Telegram. Grzejniki. Odkrycie możliwości pozyskiwania kerumu przy użyciu prądu elektrycznego przez [[Varkiralay Hiraŀime|Varkiralay Hiraŀima]].<br />
* Nowe czasy kerumu ([[1325]] - [[1676]])<br />
Teoria uzyskiwania kerumu. Odkrycie w [[1534]] roku na niedaleko miasta [[Ontu]] wioski zamieszkałej w [[III tysiąclecie p.n.e.|III tysiącleciu p.n.e.]] przez [[Sumerowie|Sumerów]], co zapoczątkowało teorię o obustronności właściwości kerumu. Skonstruowanie w [[1578]] roku przez [[Krakatone İlinita|Krakatona İlinitę]] w [[Unakta|Unakcie]] pierwszego czołgu na kontynencie [[Mikui]]. Powstanie broni palnej, ładunków wybuchowych i łatwopalnych. Prymitywny silnik spalinowy Triabam”a. Odkrycie podziemnych złóż asininy i wykorzystanie jej do transportu. Wybuch wulkanu [[Ezeh]] na wyspie [[Ezehamatr]] w roku [[1611]] spowodował śmierć około 3 600 osób. Przypadkowe wyprodukowanie przez ahtialańskiego fizyka [[Korivadan Kerratone|Korivadana Kerratone]] sześciu cząstek kerumu. Sześć podróży pięciu ahtialańskich (Harrivan Bori [[1650]], Taita Karyavana [[1652]], Oymone Talkabun [[1654]], Liyeslay Itikah” [[1658]] i Korkahamy İtramiṡi [[1662]]), i jednego suarniańskiego ([[Neeru Tairboos]] [[1664]]) naukowca do miejsc oznaczonych przez punkty kerumu. Z tej wyprawy wrócił po dwunastu latach tylko [[Neeru Tairboos]].<br />
* Czasy wojny amulckiej ([[1676]] - [[1856]])<br />
Wykłady suarniańskiego naukowca [[Neeru Tairboos|Neeru Tairboosa]] początkują rewolucję kulturalną w '''Ahtialii'''. Budowy zamków i pałaców. Demokratyczny system władzy. Publiczne zainteresowanie językiem angielskim. Prace [[Korivadan Kerratone|Korivadana Kerratone]] nad odtworzeniem produkcji kerumu. [[Amultia]] rozpoczyna w [[1699]] roku wojnę z [[Makratia|Makratią]]. Powstają sterowce, zaawansowane czołgi, samoloty i tzw. [[asibar|asibary]], czyli "latające talerze". W wyniku błędu naukowców [[Makratia|Makraccy]] artylerzyści ostrzeliwują miasto [[Nelobu]], zabijając ponad 1 000 osób i raniąc 20 000. Legendarne wojska [[Palan|palańskie]] wkraczają do [[Makratia|Makratii]] w [[1853]], w ciągu dalszych trzech lat kończąc wojnę.<br />
<br />
===Nowożytność ([[1856]] - [[1970]])===<br />
* Władza [[Kharbavotlu İterite|Kharbavotlu İterity]] ([[1856]] - [[1894]])<br />
Odkrycie ayradu przez Havliaku Truariatę w [[1860]] roku. Ustalenie stałych granic państw '''ahtialańskich''', [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]], [[Suarna|Suarny]], [[Amultia|Amultii]], [[Makratia|Makratii]] i [[Eino]]. Pakt z [[1889]] roku [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] zapewniający wzajemną pomoc. Pierwszy prymitywny komputer "İkiodaka" (Dziadek). Morderstwo [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] [[Qarbavotlu İterite|Qarbavotlu İterity]] w [[Harnii]] w [[1894]].<br />
* Władza [[Urinati Haraboro]] ([[1894]] - [[1907]])<br />
Zamieszki w [[Kamiva|Kamivie]]. [[Urinati Haraboro]] poszerza ksenofobię. Ludy [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] pogłębiają własną izolację. Zniszczenie elektrowni w [[Fagd]] w [[1900]]. Wejście na arenę polityczną [[Ahtialia|Ahtialii]] suarniańskiej przywódczyni [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]]. Powstanie partii [[Ahtialańska Partia Narodowa|ATP]]. [[Koroneto Lainiŀa]] staje się ikoną kultury we wszystkich czterech regionach dzisiejszej [[Ahtialia|Ahtialii]]. [[Urinati Haraboro]] zostaje odwołany, jego miejsce zajmuje [[Pannairu Envirom]], a potem [[Deznet Bozin]]. Próba zamachu stanu w [[1902]] roku przez [[Urinati Haraboro]]. Reformy [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] w [[Harnii]] i polityka zagraniczna stają się przyczyną błyskawicznego odnowienia paktu z [[1889]] roku. Druga próba zamachu stanu [[Urinati Haraboro]] w [[1905]] roku. Śmierć [[Urinati Haraboro]] w [[1907]] roku. Wybranie [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] na [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] [[Ahtialia|Ahtialii]] w [[1907]] roku.<br />
* Władza [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] ([[1907]] - [[1914]])<br />
[[grafika:Koronetolainila.jpg|right|thumb|200px|[[Koroneto Lainiŀa]] w nowoczesnych ubraniach młodzieżowych - obraz.]]<br />
Postęp gospodarki i plan pomocy przyjaznym regionom [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] przyczynia się do publicznych przeprosin wszystkich win i obietnicy poprawy państw [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] oraz [[Amultia|Amultii]]. Atmosfera bliskości czterech pierwszych narodów niemalże przyczyniła się do dołączenia [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] do [[Ahtialia|Ahtialii]], co się nie udaje ze względu na prośbę [[Ahtialańczycy|Ahtialańczyków]] o zachowanie uczuć patriotycznych przez pozostałe narody w obawie przed wybuchem wojny. Kult [[Ahtialia|Ahtialii]] na całym kontynencie [[Mikui]]. Gwałtowny rozwój handlu z [[Makratia|Makratią]] rozpoczyna w [[1909]] roku plan gwałtownego przyspieszenia produkcji uzbrojenia tego państwa. [[Koroneto Lainiŀa]] ogłasza dzień pokoju [[13 marca]] i tolerancji [[22 kwietnia]], hucznie obchodzone we wszystkich państwach kontynentu. Rozwój nauk humanistycznych i sztuk pięknych. Pojawienie się [[1 marca]] [[1910]] roku dwóch [[Wielka Brytania|brytyjskich]] naukowców, fizyka [[Steven Bell|Stevena Bella]] oraz chemika i astronoma [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] oraz ich ksiąg powoduje rozwój fizyki, chemii i astronomii. Teoria [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] dotycząca występowania i powstawania cząstek kerumu. Prowadzenie przez [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀę]] wielu zwyczajów [[Europa|europejskich]]. Pamiętniki [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] i [[Steven Bell|Stevena Bella]] w języku [[język angielski|angielskim]] i [[język ahtialański|ahtialańskim]] stają się bestsellerem na [[Mikui]]. Wynalezienie przez [[Steven Bell|Stevena Bella]] w [[1913]] roku wykrywacza kerumu. Opuszczenie [[Ahtialia|Ahtialii]] przez [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] i [[Steven Bell|Stevena Bella]] [[14 maja]] [[1914]] roku. Dymisja [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] ze stanowiska [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] [[Ahtialia|Ahtialii]] [[20 lipca]] [[1914]] roku. Władcą zostaje [[Iletti İbas]].<br />
* Władza [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]] ([[1914]] - [[1956]])<br />
Pod koniec roku [[1914]] [[Iletti İbas]] przyjmuje do swojej partii młodego, gdyż zaledwie dwudziestoletniego [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]], który bardzo szybko uzyskuje olbrzymie poparcie ludności wygłaszając swoje sławne przemówienia. [[15 lipca]] [[1919]] roku [[Iletti İbas]] wysłał wojska na granicę z [[Makratia|Makratią]], podburzając jedocześnie panującego tam [[Tiritarti İrtaaro]]. [[Iletti İbas]], czując się winny wrogiego nastawienia sąsiadniego państwa, składa w [[1917]] roku dymisję. Wyjątkowo agresywne przemówienia [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]] zdobywają ogromną popularność i nastawiają [[Makraci|Makratów]] wrogo do całej [[Ahtialia|Ahtialii]]. Na [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] wybrano w [[1917]] roku [[Ŀapominu Lett|Ŀapominu Letta]]. Klęska suszy, a następnie powodzi rujnuje w [[1918]] roku [[Ahtialia|Ahtialię]] oraz [[Yınıti]] i wschodnią część [[Amultia|Amultii]]. Gwałtowne zbrojenie się [[Makratia|Makratii]]. Mowy [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]] oczerniają [[Ŀapominu Lett|Ŀapominu Letta]], którego ludność [[Ahtialia|Ahtialii]] ostatecznie w [[1920]] roku oddala od władzy. [[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaartem]] zostaje [[Jkatsay Çuldanin]]. Szybko odbudowuje i uzbraja państwo. W [[1922]] roku wybucha wojna [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Makratia|Makratią]]. Wojnę wygrywa [[Ahtialia]] i [[Jkatsay Çuldanin]] zyskuje niespotykaną popularność. Szybko odbudowuje państwo ze zniszczeń i w [[1923]] roku składa dymisję. Jednak jego władza się jeszcze nie kończy - fałszując wybory, przez trzydzieści dwa lata [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartami]] [[Ahtialia|Ahtialii]] zostają ludzie w pełni podporządkowani [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldaninowi]] lub zmuszani do respektowania jego "sugestii politycznych", co doprowadziło do wrogości między [[Ahtialia|Ahtialią]] a wszystkimi pozostałymi państwami kontynentu [[Mikui]]. Otwarcie sprzeciwił mu się dopiero [[Vedikulu Hanitti]], który zmarł [[2 luty|2 lutego]] [[1955]] roku w wypadku, do którego doszło najprawdopodobniej w wyniku zamachu. Władzę obejmuje w [[1956]] roku [[Xayjgnabfo Dorin]], która poprzez oddział specjalny więzi [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]]. [[7 maj|7 maja]] [[1956]] roku [[Jkatsay Çuldanin]] ulega karze śmierci.<br />
<br />
===Czasy grozy ([[1956]] - [[1998]])===<br />
* Ostatnie czasy kerumu ([[1956]] - [[1958]])<br />
[[Xayjgnabfo Dorin]] wysyła przeprosiny za nieprzyjemności ze strony poprzedniego władcy do wszystkich państw kontynentu. Zostają one przyjęte przez [[Amultia|Amultię]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktę]] i [[Suarna|Suarnę]], jednak odrzucone przez [[Makratia|Makratię]]. Napięcie pomiędzy [[Makratia|Makratią]], a innymi narodami [[Mikui]]. Szukanie nowych broni. Odkrycie sposobu wytwarzania kerumu. Wyprodukowanie w [[1957]] roku kilku kropelek kerumu i przeniesienie wysłannika [[Dagnahomiro Sennet|Dagnahomiro Senneta]] do [[Europa|Europy]]. Spotkanie przywódców [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Amultia|Amultii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] w celu omówienia sytuacji. [[Makratia|Makratia]] staje się najpotężniejszym gospodarczo i militarnie państwem na [[Mikui|Mikui]].<br />
* Czasy groźb ([[1958]] - [[1989]])<br />
[[Dostowie Makratii|Dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Urtan Neuzaord]] wprowadza w [[Makratia|Makratii]] propagandę, w wyniku której zostaje jeszcze spotęgowana ksenofobia jej mieszkańców. [[12 lipca]] [[1962]] roku w [[Rala|Rali]] na granicy [[Unakta|Unakty]] z [[Makratia|Makratią]] dochodzi do rozruchów spowodowanych kłótnią o polityce w miejscowym szpitalu. Dwa dni później szpital zostaje zniszczony w eksplozji. Śledztwo [[Unakta|Unakty]] wykazało, że bomby podłożyli makraccy fanatycy [[Dostowie Makratti|dosta]]. W [[1965]] roku zostaje zamordowany ambasador '''Ahtialii''' w [[Minnaika|Minnaice]]. Zostają zerwane wszystkie połączenia handlowe z [[Makratia|Makratią]]. [[Dostowie Makratii|Dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Urtan Neuzaord]] przyjeżdża [[23 marca]] [[1966]] roku do [[Harnii]] na rozmowy o odnowieniu handlu. [[27 marca]] zostaje zamordowany w wyniku ataku zabójcy o pseudonimie [[Ssaypayda]] ("nieprawdziwy"). Rząd ahtialański wysyła do [[Otra|Otry]] ciało dyktatora z kondolencjami. W [[Makratia|Makratii]] władzę przejmuje [[Korhaveno Dajot]]. W [[1976]] roku zostaje on zamordowany przez swoich rodaków, którym nie podobał się defensywny stosunek do wojny władcy. Następnym [[Dostowie Makratii|Dostem]] [[Makratia|Makratii]] zostaje [[4 grudnia]] [[1979]] roku [[Trastarmanar Armahoder]]. Dzięki niemu [[Makratia|Makratia]] zdobyła kilka ziem [[Unakta|Unakty]] bez wystrzału, jedynie demonstrując potęgę wojskową. [[Ahtialia]], [[Yınıti]] i [[Suarna]] wypowiadają [[Makratia|Makratii]] wojnę. [[Amultia]] pozostaje neutralna.<br />
* SZIUWT ([[1989]] - [[1998]])<br />
''SZIUWT'' (właśc. Ş.Yu.V.T.), spolszczony skrót od ahtialańskiego ''“şari ȷu verha torlu”'' ("Matka każdej broni" - wyrażenie którym posłużył się [[François Delacroix]] przed rozstrzelaniem).<br><br />
[[23 lipca]] [[1989]] roku do [[Ahtialia|Ahtialii]] przybywa dwudziestu ludzi z [[Ziemia|Ziemi]]. Przywożą informacje o telewizji, komputerach (znane juz wtedy na [[Mikui]]). Kilka roślin (między innymi gruszki), książek i 6 min atomowych. Goście zostali przyjaźnie przyjęci, ale w moc ładunków żadne państwo na kontynencie nie uwierzyło. [[6 sierpnia]] [[1990]] roku następuje zapowiedziana detonacja jednej z nich na bezludnej pustyni [[Suarna|Suarny]]. Zginęło 270 osób, które nie posłuchały ostrzeżeń i podeszły zbyt blisko. Wojna między [[Ahtialia|Ahtialią]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktą]] i [[Suarna|Suarną]], a [[Makratia|Makratią]] zostaje przerwana. Rozpoczynają się z początku tajne, a następnie jawne i szerokie poszukiwania pozostałych pięciu min. [[Makratia|Makratia]] płaci sumę 50 000 000 kisów makrackich (ok. 1,5 mld złotych) za każdą i do podpisania umowy dochodzi, jednak miny zostają znalezione, ukradzione i [[12 lutego]] [[1997]] roku zdetonowane przez ahtialańskich agentów na nizinie Wurmoro na wyspie [[Neelu|Neelu]]. W [[1998]] roku cała dwudziestka [[Ziemia|Ziemian]] ulega karze śmierci. Ich przywódca, [[François Delacroix]], na krotko przed śmiercią powiedział "Zabiliście dzieci matki wszelkiej broni. Ona zabije was". Rozwścieczony [[Dostowie Makratii|Dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Trastarmanar Armahoder]] rozpoczyna operację "Szósty dzień". [[18 września]] [[1998]] roku wojska [[Makratia|makrackie]] przekraczają granicę [[Amultia|Amultii]]. Rozpoczyna się [[Wojna Dystansowa|wojna dystansowa]].<br />
<br />
===Wojna dystansowa ([[1998]] - [[2001]])===<br />
[[18 września]] [[1998]] roku wojska makrackie wkraczają do [[Timika|Timiki]] w [[Amultia|Amultii]]. Bez oddania strzału zajmują całą południowo-wschodnią część kraju. [[30 września]] [[1998]] roku, dwanaście kilometrów od wsi [[Mauika|Mauika]], ścierają się z armią [[Amultia|Amultii]], która zostaje starta na proch przez artylerię [[Makratia|makracką]]. Zostają tu zastosowane po raz pierwszy [[łuski antygrawitacyjne]], niszczące cele na większym obszarze niż tradycyjne. [[2 października]] [[1998]] roku [[Amultia]] oficjalnie traci niepodległość i przyłączona zostaje do [[Makratia|Makratii]]. Do [[14 grudnia]] armia [[Makratia|makracka]] sukcesywnie zajmuje [[Suarna|Suarnę]]. [[17 grudnia]] zostaje zdobyte [[Palan]] i [[Suarna upada]]. Od południa [[Makratia|Makratii]] rozpoczyna atak druga armia i już [[27 grudnia]] [[1998]] roku zostaje zdobyta [[Kamiva]], pada także wyspa [[Neelu]]. Trudny teren [[Unakty]] i nagły atak zimy zatrzymują armię południową. [[6 lutego]] [[1999]] roku przeniesienie stolicy [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Harnii]] do [[Quilkaç]]. [[14 marca]] [[1999]] rozgrywa się pierwsza i największa bitwa powietrzna między [[Makratia|Makratią]] a [[Ahtialia|Ahtialią]], gdzie po obu stronach ginie ok. 7 300 ludzi.<br />
* Pierwszy przełom<br />
[[26 lipca]] [[1999]] roku wiązane sojuszem wojskowym [[Yınıti]] i [[Ahtialia]] rozpoczynają masowy kontratak na północne wojska [[Makratia|Makratii]]. [[grafika:ahtiala2000.gif|left|thumb|200px|Ahtialia w kwietniu roku [[2000]]; kolor zielony. Na mapie zaznaczono także dzisiejsze granice]]Przez trzy miesiące toczą się zaciekłe walki, lecz w końcu zwycięża armia [[Makratia|makracka]] po dostawach nowych baterii artylerii ''"[[Sairhaet (działo)|Sairhaet]]"'', sterowanych przez zaawansowane technicznie komputery. Do maja [[2000]] roku pod władzą [[Makratia|makracką]] znajduje się cała [[Amultia]], [[Unakta]], [[Suarna]] (bez fianeuków 24 i 25), fianeuki 4, 3, 31, 29 i 32 [[Yınıti]] oraz 5, 1, 27 i 30 [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. Władza [[Makratia|Makratii]] wprowadza na podbitych terenach terror polityczny. Mimo to nie niszczy zabytków ani kultury, z wyjątkiem [[Palan]], gdzie [[10 stycznia]] [[2000]] roku wybuchło powstanie, stłumione po sześciu dniach; miasto zniszczono w 70%, a 25% ludności wymordowano. [[29 maja]] zaprowadzono tymczasowe zawieszenie broni, zerwane [[30 kwietnia]] zamachem w [[Otra|Otrze]], gdzie zginęło ponad dwa tys. ludzi, w tym [[Dostowie Makratii|dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Trastarmanar Armahoder]]. Z tego powodu zostaje zrujnowany pałac w [[An]]. Nowym [[Dostowie Makratii|dostem]] zostaje wojskowy [[Khertarmat Tairdarr]], cieszący się w [[Makratii]] dużą popularnością. Sprawcom zamachu udaje się uciec do [[Katirtm]], gdzie następnie pracują nad miotaczami mikrofal. W [[Quilkaç]] wyprodukowano pierwsze sztuki artylerii rakietowej ''"[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draak]]"'' (Smok), które już [[3 kwietnia]] [[2000]] roku trafiają na front, odnosząc sukcesy ([[Bitwa pod Habu]]). Oficjalnie wyprodukowano pospiesznie 1 tys. wyrzutni i ponad 2,5 tysiące w podziemiach, głównie wysp [[Onte]] i [[Derne]]. Nazywane ''ostatnią nadzieją'', pokonują największą część [[Makratia|makrackiej]] armii południowej. Do [[29 lipca]] [[2000]] roku wyzwolone zostają fianeuki nr 32, 29, 31, 27 i spora część 1. W miastach, do których zbliżała się armia ahtialańska, szybko dochodziło do powstań, niektóre z nich zakończyły się sukcesem. [[4 sierpnia]] [[2000]] roku dochodzi do największego pojedynku artyleryjskiego w historii [[Mikui]], gdzie ahtialańskie ''"[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draaki]]"'' przez dwa tygodnie ostrzeliwały się pod [[Harnia|Harnią]] ze sterowanymi komputerowo makrackimi działami ''"[[Sairhaet (działo)|Sairhaet]]"''. [[16 sierpnia]] pojawiła się amunicja elektromagnetyczna.<br />
* Drugi przełom<br />
[[grafika:draak.jpg|right|thumb|200px|DA4 ''Draak''.]]<br />
[[Ahtialia|Ahtialańska armia]] wyposażona w rakiety z głowicami elektromagnetycznymi ostatecznie [[22 sierpnia]] [[2000]] roku zdobywa [[Harnia|Harnię]]. Do grudnia wyzwolono całe [[Yınıti]] i zachodnią część [[Suarna|Suarny]]. Od południa armię makracką atakują partyzanci z wysp [[Kaurkan]]u. [[29 grudnia]] [[2000]] roku armia południowa [[Makratii]] przestaje istnieć, a jej rolę na froncie przejmuje armia centralna. Wielka ofensywa armii północnej powoduje zajęcie fianeuku nr 24 i zbliżenie się do miasta [[Tido]], lecz atak zostaje szybko odparty, a armia [[Makratia|makracka]] w styczniu [[2001]] zmuszonona do wycofania się. Na miesiąc zostaje ogłoszone zawieszenie broni. [[Dostowie Makratii|dost]] [[Khertarmat Tairdarr]] używa nowych dział jonowych do kontrofensywy, jednak ''"[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draaki]]"'' okazują się być niepokonane w walce na płaskich pustynnych terenach. [[6 lutego]] [[2001]] roku wyzwolone zostaje [[Palan]], a [[3 marca]] cała [[Suarna]]. Znajdujący się w rozpaczliwej sytuacji [[Dostowie Makratii|dost]] [[Khertarmat Tairdarr]] przenosi się na wyspę [[Ateun]], jednak [[5 marca]] zostaje zamordowany. Władzę przejmuje ugrupowanie polityczne [[Intha]]. [[23 marca]] pod władzą [[Ahtialii]] znajduje się cała [[Unakta]], a wojska [[Ahtialia|ahtialańskie]], [[Yınıti]], [[Suarna|Suarny]], [[Unakta|Unakty]] i [[Kaurkan|Kaurkanu]] docierają do granicy [[Makratia|Makratii]]. [[1 kwietnia]] [[2001]] roku wyzwolona zostaje [[Amultia]].<br><br><br />
Stolica [[Ahtialia|Ahtialii]] zostaje przeniesiona z [[Quilkaç]] do [[Harnia|Harnii]], a [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaartem]] zostaje [[Çuldetlu Huffde]]. [[5 kwietnia]] następuje przekroczenie dawnej granicy [[Makratia|Makratii]] i atak na państwo. Prowadzone są ciężkie walki, szczególnie krwawa jest bitwa pod [[Himanna|Himanną]], gdzie armia ahtialańska traci pięć tysięcy ludzi i odnosi porażkę. Używane w miastach miotacze mikrofal pokonują partyzantów w [[Airta|Aircie]]. [[12 maja]] dochodzi do bitwy o [[Otra|Otrę]]. Oblężenie trwa miesiąc, po którym ludność zostaje przesiedlona, a miasto zrównane z ziemią (patrz też: [[Teimaik Sawaitlu]], "[[Burza]]") przez wyrzutnie rakiet ''[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draak]]''. [[30 czerwca]] [[2001]] roku zbombardowane zostaje miast [[Gnakk]] na wyspie [[Ateun]]. Po tym zdarzeniu cała siła wojskowa [[Makratia|Makratii]] zostaje unicestwiona i [[1 lipca]] grupa [[Intha]] podpisuje akt bezwarunkowej kapitulacji, oznaczający kres wojny dystansowej.<br />
<br />
===Ahtialia powojenna ([[2001]] - dzisiaj)===<br />
Pod wpływem pragnienia społeczeństwa połączenia ludów ahtialańskich w jedno wielkie, silne państwo [[Ahtialia|Ahtialię]], [[29 grudnia]] [[2001]] roku następuje [[zjednoczenie Ahtialii]]; regiony [[Stara Ahtialia]], [[Yınıti]], [[Unakta]] i [[Suarna]] stają się jednym państwem, rządzonym przez czterech [[verjaarci|verjaartów]] i wybieranego spośród nich [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaarta]]. Okupacja [[Makratia|Makratii]] trwa do [[1 stycznia]] [[2002]] roku, gdy utworzone zostaje państwo makrackie zajmujące dzisiejsze tereny pod władzą pokojowo nastawionego [[Dostowie Makratii|dosta]] [[Rretairvan Kuntat|Rretairvana Kuntata]], który [[14 marca]] [[2002]] roku umiera na udar mózgu. Jego miejsce zajmuje [[Parrarar Hakanoren]], odbudowując [[Otra|Otrę]] i przywracając jej status stolicy [[Makratia|Makratii]]. Pozornie wygłaszając mowy o pokoju, prowadzi politykę szybkiej remilitaryzacji państwa. Od rządu [[Makratia|Makratii]] otrzymuje [[3 listopada]] [[2003]] roku nadzwyczajne uprawnienia, które [[Dostowie Makratii|dost]] wykorzystuje do stworzenia monarchii absolutnej, władającej całym państwem, co wzbudza strach w [[Jaart|jaartach]] [[Ahtialia|Ahtialii]]. Spory na temat podboju kosmosu przez [[Ahtialia|Ahtialię]] niemal doprowadzają do wojny domowej, lecz wystrzelenie przez [[Makratia|Makratię]] w [[2004]] roku pięciu luster orbitalnych powoduje szybkie unowocześnienie orbitalnych dział jonowych. Niebezpieczeństwo ponownego konfliktu z [[Makratia|Makratią]] sprawia, że rząd [[Ahtialia|Ahtialii]] powołuje stanowisko strażnika pokoju, [[Vanakowie Ahtialii|Vanaka]], który [[2 grudnia]] [[2004]] roku obejmuje [[Uhronaku Bold]]. Objęcie urzędu [[Jaart]]a [[Jaart wojenny|wojennego]] przez [[Palau Kerratone|Palau Kerratona]], który już w dniu wejścia do grupy [[Jaart|jaartów]] proponuje rozpoczęcie prób atomowych. [[13 kwietnia]] [[2006]] roku [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaart]] [[Çuldetlu Huffde]] wyraża zgodę na przeprowadzenie prób z ładunkami jądrowymi, co spotyka się z chłodnym przyjęciem reszty [[Verjaarci|verjaartów]]. [[5 lutego]] [[2007]] roku wyspy [[Kin]], [[Eino]], [[Aikurn]] i pozostałe zostają odłączone od [[Yınıti]] i stają się piątym regionem [[Ahtialia|Ahtialii]] o nazwie [[Kaurkan]] ze stolicą w [[Turaaka|Turaace]]. [[21 października]] [[2008]] roku arcyjaart [[Baihate Xaindı]] zmienia ustrój republiki na federację - Ahtialia znana jest jako Związek Ahtialański.<br />
<br />
==Dostęp do informacji==<br />
[[Ahtialia]] strzeże swojej [[historia Ahtialii|historii]] przed resztą świata. W planach są kontakty z Europą, w tym doinformowanie [[Ziemia|Ziemi]] o przeszłości największego mocarstwa kontynentu [[Mikui]]. Niewiele faktów jest znanych i potwierdzonych na dzień dzisiejszy:<br />
* Dzisiejsza [[Ahtialia]] powstała na życzenie ludów reszty kontynentu, wtedy to państwo posiadało granice jednego z dzisiejszych czterech regionów, [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. Pozostała część państwa powstała przez dołączenie się reszty ludów całej [[Ahtialia|Ahtialii]], dając jej ogromne terytoria.<br />
* Kontakt z [[Ziemia|Ziemią]] był i jest widoczny, na kontynencie [[Mikui]] korzysta się z zaawansowanej technologii komputerowej. Jednak pytanie, skąd i kiedy, nadal pozostaje bez odpowiedzi Niektórzy naukowcy szukają przyczyny w kontakcie z [[Ziemia|Ziemią]] i wcześniejszemu niż na [[Ziemia|błękitnej planecie]] wynalezieniu generatora eletrycznego.<br />
* Dawniej w całym państwie istniała tylko jedna szkoła, zajmująca niewiarygodnie wielkie terytoria (Zajmowała fieneuky nr. 31, 29, 28, a także północną cześć fieneuk numer 3!). Dzisiaj jest tu tylko pozostałość dawnego "GSN", zastępuje go teraz budynek [[Ahtialańska Szkoła Narodowa|ASN]].<br />
<br />
W roku [[2007]] planowane było otworzenie granic dla gości z [[Ziemia|Ziemi]], lecz stan zagrożenia wojną z [[Makratia|Makratią]], testowanie broni masowej zagłady i nerwowa atmosfera na kontynencie mogą opóźnić napływ akt i spotkania z przedstawicielami [[Europa|Europy]] i [[Ameryka Północna|Ameryki północnej]].<br />
<br />
==Gospodarka==<br />
<br />
'''Republika Ahtialii''' jest obecnie (czerwiec [[2007]]) najbardziej rozwiniętym gospodarczo państwem na [[Mikui]]. Prowadzi [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gospodarka_mieszana gospodarkę mieszaną] w 30% PKB wytwarzanego przez państwo. Stałe miejsce zatrudnienia posiada ponad 70% osób w wieku produkcyjnym. Inwestycje firm zagranicznych (prawie wyłącznie [[Amultia|amulckich]]) prowadzone są najczęściej w rejonie [[Yınıti]], gdzie płaski teren i ciepły, umiarkowany klimat sprzyjają powstawaniu manufaktur i fabryk. Największe ahtialańskie korporacje nie mają większego wpływu na gospodarkę, przykładem może być [[Tois Rhaitais]], firma posiadająca swoją siedzibę w [[Harnia|Harnii]], mająca jednak najwięcej oddziałów w fianeukach nr [[Fianeuk nr 31|31]] i [[Fianeuk nr 3|3]], wytwarzająca ok. 10% całych przychodów państwa, nie jest powiązana z żadną organizacją państwową.<br><br />
Cztery regiony [[Regiony Ahtialii|Ahtialii]] od [[1889]] roku prowadzą współpracę ekonomiczną Ularańska umowy o wolnym handlu, w [[2003]] roku powiększony o fianeuki [[Kaurkan|Kaurkanu]]. W [[1961]] [[Stara Ahtialia]], [[Suarna]] i [[Amultia]] zadeklarowały wzajemne wsparcie gospodarcze, obecnie współpraca istnieje między '''Ahtialią''' a [[Amultia|Amultią]].<br><br />
Na świecie, gdzie są tylko trzy państwa, [[Republika Ahtialii|Ahtialia]] jako największe i najpotężniejsze z nich nie musi zbytnio dbać o konkurencję i prowadzi dość leniwą politykę gospodarczą; mimo rywalizacji zbrojeniowej z [[Makratia|Makratią]].<br><br />
<br><br />
Trudno porównywać '''Ahtialię''' do państw ziemskich, jednak komfort życia i rozwój technologii pozwolił w [[2006]] roku ocenić, że w skali ziemskiej dochód przeciętnego mieszkańca wynosiłby 21000 dolarów.<br><br />
Jednostka monetarna: 1 [[laur]]a = 2 hainy = 10 lir = 100 min.<br />
<br />
===Wzrost PKB===<br />
{| class="wikitable" align=center border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" <br />
|- bgcolor=#cccccc<br />
! Rok<br />
! Wzrost PKB<br />
! Rok<br />
! Wzrost PKB<br />
|-<br />
| [[1992]] || 6,2% || [[2001]] || 0,1%<br />
|-<br />
| [[1993]] || 6,8% || [[2002]] || 1,6%<br />
|-<br />
| [[1994]] || 6,4% || [[2003]] || 4,2%<br />
|-<br />
| [[1995]] || 6,0% || [[2004]] || 4,0%<br />
|-<br />
| [[1996]] || 5,8% || [[2005]] || 5,2%<br />
|-<br />
| [[1997]] || 6,1% || [[2006]] || 5,8%<br />
|-<br />
| [[1998]] || 6,2% || [[2007]] || 6,1%<br />
|-<br />
| [[1999]] || 3,2% || [[2008]] || 6,3%<br />
|-<br />
| [[2000]] || 0,3% || [[2009]] || 6,7%<br />
|-<br />
| || || [[2010]] || 7,0%*<br />
|-<br />
|colspan=4|<small>''*prognoza''</small> <br />
|}<br />
<br />
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; margin: 0 0 1em 1em; width: 35%" border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;"<br />
|- bgcolor=#cccccc<br />
|colspan=2 align=center|'''Dane statystyczne za lata [[2004]]-[[2006]]'''<br />
|-<br />
| struktura zatrudnienia:<br />
| – rolnictwo 1,2% <br> – przemysł 22,2% <br> – usługa|usługi 76,6%<br />
|-<br />
| [http://pl.wikipedia.org/wiki/Produkt_krajowy_brutto Produkt krajowy brutto] ('''PKB'''):<br />
| 7761 mln LAH <br>(2,4 bln USD) <br />
|-<br />
| wzrost '''PKB''':<br />
| 2,4% <br />
|-<br />
| '''PKB''' na jednego mieszkańca: <br />
| 5 952 la<br>(21 000 USD)<br />
|-<br />
| udział w strukturze '''PKB''':<br />
| – rolnictwo 2,4% <br> – przemysł 21,3% <br> – usługi 76,3%<br />
|-<br />
| '''budżet''':<br />
| – dochody: 0,22 mld USD <br> – wydatki: 0,20 mld USD<br />
|-<br />
| deflacja:<br />
| 0,6%<br />
|-<br />
| dług publiczny:<br />
| 6,1% PKB<br />
|-<br />
| dług zewnętrzny:<br />
| 0<br />
|-<br />
| rezerwy złota i dewizy:<br />
| 92,98 mld USD<br />
|-<br />
| siła robocza:<br />
| 24,82 miliona ludzi<br />
|-<br />
| ludność żyjąca poniżej progu ubóstwa:<br />
| 12%<br />
|-<br />
| bezrobocie:<br />
| 15,3%<br />
|-<br />
| wynagrodzenie brutto:<br />
| 433,44 la<br />
|-<br />
| inwestycje:<br />
| 10,2% PKB<br />
|-<br />
| tempo wzrostu produkcji przemysłowej:<br />
| 8,3%<br />
|-<br />
| elektryczność:<br />
| – produkcja: 161,2 mld kWh <br> – konsumpcja: 159,9 mld kWh<br />
|-<br />
| [[asinina]]:<br />
| – produkcja: 852,33 bar/d <br> – konsumpcja:<br />
*transport 476 200 bar/d<br />
*energia 233 200 bar/d<br />
*łącznie: 709 400 bar/d<br />
|-<br />
| gaz ziemny:<br />
| – produkcja: 12,1 mld m<sup>3</sup> <br> – konsumpcja: 10,3 mld m<sup>3</sup><br />
|-<br />
| import:<br />
| 525,43 mln USD<br />
|-<br />
| eksport:<br />
| 792,32 mln USD<br />
|-<br />
| eksport:<br />
| [[Amultia]]: 43% <br> [[Makratia]]: 17,2%<br />
|-<br />
| import:<br />
| [[Amultia]]: 12% <br> [[Makratia]]: 2%<br />
|-<br />
| struktura użytkowania ziemi:<br />
| – grunty orne: 49,7% <br> – łąki i pastwiska: 22,8% <br> – sady: 0,9% <br> – lasy i grunty leśne: 8,2% <br> – pozostałe: 18,4%<br />
|}<br />
<br />
==Ludność==<br />
{{Główny artykuł|Ludność Ahtialii}}<br />
W '''Ahtialii''' żyje niezbyt wielkie społeczeństwo w przeliczeniu na ogrom powierzchni terytorialnej całego państwa (dla porównania odpowiadałoby to liczbie mieszkańców [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kolumbia Kolumbii] mieszkającej na terytorium [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kanada Kanady]). Historycznie istnieje pięć krain i zazwyczaj ogólnikowo w ten sposób dzieli się grupy etniczne i faktycznie, badania prowadzone przez grupę naukowców z całego [[Mikui|kontynentu]] prowadzone przez [[Genairt Jeitie]] ostatecznie w [[1952]] roku dowiodły, że mieszkańcy [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]], [[Suarna|Suarny]] i północnej części [[Kaurkan|Kaurkanu]] mają wspólne pochodzenie i określa się ich mianem [[Ludy ahtialańskie|ludów ahtialańskich]]. Ludność [[Amultia|Amultii]] w '''Ahtialii''' wynosi około 12% społeczeństwa, natomiast ilość obywateli [[Makratia|makrackiego]] pochodzenia jest znikoma i wynosi około 0,3%.<br />
===Typy ludzi===<br />
W Ahtialii żyją przede wszystkim trzy typy ludzi, Taitoanie, Suarnianie i Unakci. <br />
====Taitoanie====<br />
Pierwsza grupa obejmuje głównie [[Stara Ahtialia|starą Ahtialię]] i [[Yınıti]]. Ludzie tego typu są rasy białej, mają włosy proste koloru czarnego, oczy czarne. Głowa najczęściej owalna lub okrągła. Średnia wysokość kobiety to 1,72 m, a mężczyzny 1,90 m. W porównaniu z ludźmi z [[Ziemia|Ziemi]] Taitoanie mają stosunkowo skąpe owłosienie.<br />
====Suarnianie====<br />
Mówi się na nich także typ palański. Ludzie tego typu zamieszkują głównie [[Suarna|Suarnę]]. Różnią się od Taitoan głównie kolorem włosów - większość z nich ma włosy blond w odcieniu wręcz charakterystycznym dla albinosów. Jest to pewien rodzaj alogiczności, gdyż Suarna jest regionem pustynnym, silnie wystawionym na działanie promieni słonecznych. Średni wzrost kobiety to 1,56 m, a mężczyzny 1,67 m, więc są to ludzie niskiego wzrostu, co bardziej chroni ich przed działaniem promieni słonecznych (mniejsza powierzchnia padania światła), a także umożliwia budowanie niższych budynków.<br />
====Unakci====<br />
Unakci zamieszkują [[Unakta|Unaktę]] i zachodnią [[Makratia|Makratię]]. Skóra ludzi tego typu jest ciemniejsza, przypominająca karnację ludzi typu śródziemnomorskiego, co również jest paradoksem, gdyż większą część Unakty stanowią wyżyny i góry. Cechą typową dla nich są wydłużone ręce. Podobnie jak Suarnianie, Unakci są niskiego wzrostu - średnio 1,65 m w przypadku kobiety i 1,73 m u mężczyzn.<br />
<br />
==Kultura i sztuka==<br />
{{Główny artykuł|Sztuka ahtialańska}}<br />
===Filozofia===<br />
Filozofowie Ahtialii stworzyli trzy główne nurty na przestrzeni wszystkich dziejów, które można nazwać jako nacjonalistyczny, izolacjonistyczny i globalistyczny. Pierwsze dwa zostały w dawnych czasach założone przez dwóch mężczyzn, będący rywalami. Prąd umysłowy globalizacji nie ma wyraźnego twórcy i [[ludy ahtialańskie]] raczej mają tendencję do myślenia w tej sposób, jednak umownie za matkę tego ruchu uznaje się najwybitniejszą władczynię kraju [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀę]], ze względu na jej powszechnie znane działania dążące do zjednoczenia państw ahtialańskich, oraz do trwałego pokoju z krajami sąsiednimi [[Amultia|Amultią]] i [[Makratia|Makratią]].<br><br />
W starożytności Ahtialia była państwem odizolowanym od reszty kontynentu. Kontakty z innymi nacjami zaczęły się wraz z odkryciem [[asinina|asininy]] w [[Harnia|Harnii]], które nastąpiło niemal równolegle z odkryciem jej w [[Isstfua]] w [[Amultia|Amultii]] i skonstruowaniem pierwszych [[asibar]]ów. Początkowo kontakty miały charakter niepewny, później zaczęto swobodnie rozmawiać. Konflikty o ziemię nie występowały, gdyż mentalność ludzi w tamtych czasach nie przedstawiała zaborczości, w związku z tym ogólnie rozmowy [[Ahtialańczycy|Ahtialańczyków]] z przedstawicielami [[Amultia|Amultii]] miały pozytywny wydźwięk, a kontakty były dobre, zawiązano nawet sojusz wojskowy. Dopiero wojna [[Amultia|Amultii]] z [[Makratia|Makratią]] sprawiła, że Ahtialańczycy dowiedzieli się o istnieniu tego państwa. Ahtialia rozwijała się bardzo dynamicznie i wielu biednych obywateli [[Makratia|Makratii]] przeniosło się na tereny [[Unakta|Unakty]] i [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. Oschłe usposobienie [[Makraci|Makratów]] budziło strach i rodziły się konflikty.<br />
====Nacjonalizm ahtialański====<br />
Nacjonalizm ahtialański powstał po pierwszej fali imigracji [[Makraci|Makratów]] do [[Unakta|Unakty]] i [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. W [[114 p.n.e.|114]] roku [[114 p.n.e.|p.n.e.]] w [[Harnia|Harnii]] wybuchły uliczne walki, w których zginęło około trzydziestu Makratów. Trzydzieści lat później pojawili się dwaj filozowie: [[Shynker Vate]] i [[Teastine Garya]]. Pierwszy z nich zakładał zamknięcie granic nie tylko dla samych imigrantów z [[Makratia|Makratii]], ale też i zakazanie szerzenia makrackiej kultury. Drugi z nich propagował zamiary przyjaciela, ale jeszcze żądał zabicia żyjących w [[Ahtialia|Ahtialii]] [[Makraci|Makratów]]. Jednocześnie rozgłaszał publicznie, że to [[Ahtialańczycy]] są najlepszym z ludzkich narodów i wyznawał nadzieję zjednoczenia, za co później został aresztowany. Uznaje się go za ojca nacjonalizmu ahtialańskiego. Dwóch zagorzałych nacjonalistów żyło w XIX i XX, kiedy to doszli to władzy. [[Urinati Haraboro]] najprawdopodobniej został wychowany przez rodziców i otaczających go ludzi na wroga [[Makraci|Makratów]] i mieszkańców [[Amultia|Amultii]]. Nie był jedynym człowiekiem z drastycznymi zamiarami i został wybrany na [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] w [[1894]] roku. Podczas jego rządów wszystkie kontakty z pozostałymi państwami zostały zerwane, nawet tymi ahtialańskimi. Państwo stało się wtedy bardzo niestabilne i w [[1900]] roku arcyjaarta odwołano. Jego następcy byli zastraszani i właściwie władza [[Uranati Haraboro]] zakończyła się wraz z przejęciem jej przez [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀę]]. W tym czasie nacjonaliści i izolacjoniści praktycznie nie mieli głosu, było ich z resztą bardzo niewielu i panowała idea globalizacji. Sytuacja zmieniła się całkowicie po wejściu na arenę polityczną o charakterze państwowym [[Jkatsay Çuldanin]]a. Masowo ludzie zaczęli popierać jego wyjątkowo wrogie innym narodom pomysły dotyczące zamknięcia granic, zwiększenia ilości wojska i podboju świata. W [[1920]] roku zostaje [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartem]] i błyskawicznie poprawia sytuację gospodarczą kraju, redukuje bezrobocie, a jego poparcie sięga niemal 86% (dla porównania - w [[1910]] roku poparcie jego partii, o podobnych zamierzeniach, wynosiło około 0,1%!). Po wygraniu wojny [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Makratia|Makratią]] w [[1922]] roku odbudowuje państwo i składa dymisję. Jego rządy z ukrycia, oprócz czasów terroru, były czasem kompletnej izolacji kraju. Przestrzeń [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] była ściśle broniona, łącznie z przestrzenią powietrzną. Po egzekucji [[Jkatsay Çuldanin]]a ilość nacjonalistów bardzo zmalała. Wzrosła jeszcze w czasach [[Wojna dystansowa|wojny dystansowej]], lecz obecnie nacjonalistów jest niewielu. Przeciwko temu ruchowi stanowczo przeciwstawia się partia mająca największe poparcie w zjednoczonej Ahtialii, [[Ahtialańska Partia Narodowa]].<br />
====Izolacjonizm====<br />
Izolacjonizm był właściwie pierwszym ruchem, który pojawił się, gdy kontakty [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Amultia|Amultią]] stały się publicznie znane. Kontakty między oboma narodami wkrótce uległy ociepleniu, głównie dzięki ludom [[Palan|palańskim]], które do dzisiaj wykazują tendencję do zachowań izolacjonistycznych, i w gruncie rzeczy ten sposób myślenia utrwalił się, gdyż mimo kwitnącego handlu i pomocy militarnej państwa właściwie nie próbowały się zbytnio kontaktować. W [[84 p.n.e.]] filozofowie [[Shynker Vate]] i [[Teastine Garya]] zapoczątkowali oba pojęcia: izolacjonizmu i nacjonalizmu. [[Shynker Vate]] planował całkowitą blokadę granic i zakazanie imigrantom [[Makraci|Makrackim]] propagowania ich kultury, dając im możliwość swobodnego życia i licząc na to, że po ich śmierci [[Ahtialia]] będzie jednolita etnicznie. Zwyciężyła jednak idea jego przyjaciela, a potem rywala, [[Teastine Garya|Teastina Garya]] i Makraci omal nie zostali wymordowani. Izolacjonizm przeżył swój największy rozkwit w latach [[692]] - [[902]], gdy Ahtialia była bardzo silnym, samowystarczalnym państwem. Obecnie izolacjoniści tworzą partie [[Ahtialańska Potęga]], propagując państwo w stylu oblężonej twierdzy - "sami nie atakują, lecz zaatakowani walczą".<br />
====Globalizacja====<br />
Idee popierające globalizację w odległej przeszłości pojawiały się rzadko i zazwyczaj trwały krótko. Dopiero na początku XX, kiedy nacjonalizm zyskiwał coraz większą popularność, pojawiły się osoby, które zaczęły głosić zupełnie inny sposób patrzenia na innych ludzi. Szczytowym rozwojem globalizacji była władza [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀy]], która nie bała się mówić otwarcie o zaletach globalizacji(słowo to miało wtedy negatywny wydźwięk). Działalność [[Arcyjaarci Ahtialii|władczyni]] [[Ahtialia|Ahtialii]] obejmowała cały kontynent i niemal nie doszło do zjednoczenia państw Ahtialańskich, czemu Ahtialańczycy gwałtownie zaprzeczyli. Sytuacja powtórzyła w czasie [[wojny dystansowej]]. Mimo że [[Yınıti]], [[Unakta]] i [[Suarna]] były gotowe na zjednoczenie, Ahtialia zdecydowanie powiedziała nie. Dopiero pod koniec wojny Ahtialańczycy zmienili zdanie i w [[2001]] roku doszło do [[Zjednoczenie Ahtialii|zjednoczenia]]. Od tego czasu siłą rzeczy trwa globalizacja. Partią najsilniej chwalącą globalizację jest [[Ahtialańska Partia Narodowa]], lecz samo poparcie dla tej idei stopniowo maleje.<br />
<br />
===Muzyka===<br />
Użycie pierwszych instrumentów muzycznych na terenach dzisiejszej zjednoczonej Ahtialii historycy oceniają na około tysięczny rok przed naszą erą. Były to najprawdopodobniej bębny zrobione z pancerzy [[pancernik]]ów. Do około XVI wieku znane były instrumenty ziemskiej starożytności, na przykład lira, bęben, albo flet.<br />
<br />
===Literatura===<br />
{{Główny artykuł|Literatura ahtialańska}}<br />
====Pojawienie się piśmiennictwa====<br />
Pismo powstało w niedługim czasie po [[2162 p.n.e.|2162 roku p.n.e.]], kiedy władzę sprawował [[Ahokarut]]. Pismo, które władca wynalazł, nazywane jest od jego imienia [[Pismo ahokarutańskie|pismem ahokarutańskim]]. Wymarło trzysta lat później, po ostatecznym upadku państwa. Nastąpił wtedy okres, w którym dotychczasowe pismo wyparły [[ideogramy ahtialańskie]], część z nich jest używana do dzisiaj. W XV w. p.n.e. do terenów [[Stara Ahtialia|starej Ahtialii]] przybyli Grecy, niosąc alfabet grecki. Ahtialańczycy nie zaakceptowali tego pisma, ale na jego podstawie stworzyli własne, które z niewielkimi zmianami używane jest po dzień dzisiejszy wraz z niektórymi ideogramami. Grecy w Ahtialii żyli od stu do trzystu lat, po czym zasymilowali się lub wymarli. W [[Muzeum Historycznym An]] przechowywane są talerze z tekstem ahtialańskim zapisanym alfabetem greckim z pewnymi zmianami.<br><br />
Ahtialańczycy na ogół pisali na tabliczkach glinianych lub kamieniach do ok. X wieku p.n.e., gdy wynaleziono tam papier. Najstarszy tekst na papierze pojawił się w języku [[Język palan|palan]] na terytorium południowej [[Suarna|Suarny]]. Napisano go prawdopodobnie około [[890 p.n.e.|890]] roku przed naszą erą. Autor, przedstawiający się jako [[Idhois Beadae]], opisuje legendę przodków, założenie miasta [[Palan]] i wielką suszę nad nim, oraz sposoby uprawy ziemi i handel z innymi plemionami.<br />
====Pojawienie się druku====<br />
Druk pojawił się w Ahtialii w [[1484]] roku, wynalazca pozostaje nieznany. Metoda tworzenia druku była podobna, co metoda Gutenberga - czcionki z ołowiu. W Ahtialii jednakże dla jednego tekstu odlewano jedną tabliczkę ołowianą, tworzono druk, a następnie tabliczkę niszczono. Był to rodzaj tradycji, która zmieniła się wraz z wprowadzeniem druku w [[Amultia|Amultii]] i [[Makratia|Makratii]]. Czcionki robiono odrębnie dla każdej litery z twardego w zimnej temperaturze materiału, który już przy niewielkim podgrzaniu robi się bardzo plastyczny. Glify łączono za pomocą stalowych nici i w ten sposób układano tekst. Pierwsze państwowe drukarnie pojawiły się w 1526 roku w [[An]] i [[Harnia|Harnii]], potem także w [[Minnaika|Minnaice]] i [[Kamiva|Kamivie]]. Drukarnie używały prądu elektrycznego do pracy. W [[1902]] tekst był już projektowany komputerowo i drukowany na specjalnych drukarkach, które rozpowszechniono z rozkazu [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀy]].<br />
====Pierwsze księgi====<br />
Pierwsza drukowana księga pojawiła się w [[1490]] roku, napisana przez [[Dizmiko Finat|Dizmiko Finata]], była bajką i nosiła tytuł "''[[Niebieski żuraw]]''". Właściwie przez następne sto lat drukowano wyłącznie teksty urzędowe, pakty, traktaty, oraz bajki dla dzieci. Pismo odręczne wciąż było w modzie. Pierwszą poważną księgą dla ludu była "''[[Księga Gwiazd]]''" [[Âdakae Simhas]]a ([[1620]]), która nie zdobyła wielkiej popularności wśród prostych ludzi, ale za to była chętnie czytana przez astronomów i polecana na uczelniach. Dopiero z początkiem XVIII wieku zaczęto pisać księgi dla ludu. Pierwszą z nich była "''[[Paakuo]]''" (''Siła woli'' [[1716]]), napisana przez [[Pnekaita Neikao|Pnekaitę Neikao]]. W jej ślady poszedł [[Kopetlu Kasemba]] i kilka lat później ukazała się "''Baza''" ([[1716]]), a następnie "''Czerwony Płacz''" ([[1762]]) [[Sottu İpas]]a.<br />
====Klasycyzm i romantyzm w literaturze ahtialańskiej====<br />
W XIX wieku, równolegle z literaturą w Europie na Ziemi, pojawiły się dwa prądy umysłowe: klasycyzm i romantyzm. Jednakże pojawiły się one w przeciwnej kolejności, niż na Ziemi. W [[1801]] roku napisano pierwszą powieść romantyczną, "''[[Dusza (powieść ahtialańska)|Dusza]]''" (autor [[Havliaku Micmowis]]), a po niej pojawiły się inne: "''[[Para z Turaaki]]''" ([[Havliaku Micmowis]], [[1804]]), "''[[Grunt Duszy]]''" ([[Bimaka Silo]], [[1809]]), "''[[Dramatyczne przeżycia Dloka Stiromu]]''" ([[Zirecyadi Kmoqan]], [[1810]]) i inne. Romantyzm ahtialański trwa sześćdziesiąt lat. W [[1852]] roku, podczas wojny [[Makratia|makracko]]-[[Amultia|amulckiej]] makraccy naukowcy popełnili błąd i artyleria ostrzelała miasto [[Nelobu]], które wg wszelkich układów należało do [[Suarna|Suarny]]. Mimo, że właśnie wtedy, gdy wojska suarniańskie zdobywały Makratię, nastąpiło apogeum romantyzmu, to jeszcze przed końcem wojny nurt ten bardzo szybko osłabł i pojawił się klasycyzm. Wydarzenia wojenne sprawiły, że ludzie zwątpili w wyższość ludzkich uczuć nad rozumem, i romantyzm został wzgardzony. Pojawiły się księgi klasycyzmu; "''[[Wojna a serce]]''" ([[1858]]) [[Ixis Maedoa|Ixisa Maedoy]] to arcydzieło nurtu. Po ukazaniu się tej powieści przez dwadzieścia lat pisano inne: "''[[Nożem w serce]]''" ([[Thıran Smouta]], [[1861]]), "''[[Szturm (powieść ahtialańska)|Szturm]]''" ([[Minya Zio]], [[1861]]), "''[[Ten czwarty raz]]''" ([[Krous Ladha]], [[1863]]) i inne.<br />
====Wczesna nowożytność====<br />
Jeden z punktów paktu z [[1889]] roku głosił: nie wolno nikomu publikować nacjonalistycznych tekstów, a obowiązkiem państwa jest zniszczenie takiego tekstu i należyte ukaranie autorów. Pakt działał przez dziesięć lat, po czym właściwie nie był przestrzegany. [[Urinati Haraboro]], szerząc ksenofobię w krajach ahtialańskich i [[Amultia|Amultii]], przepuszczał wszystkie nieprzyjazne innym ludom teksty. Wskutek interwencji władców [[Yınıti]] i [[Unakta|Unakty]] oraz działaniom [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] [[Urinati Haraboro]] został usunięty ze stanowiska władcy. Od [[1907]] [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartem]] została [[Koroneto Lainiŀa]], a nastawienie ludności zostało zmienione na globalizm. Sama imperatorka napisała trzy księgi: "''[[Dziewczyna pustyni]]''" ([[1903]]), "''[[Cud spokoju]]''" ([[1906]]) i "''[[Jesteśmy przeciwko wojnie]]''" ([[1907]]). W tym czasie powstawały liczne drukarnie, pisano o [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto]] liczne księgi, z których tylko niewielki procent zawierały negatywne opinie o władczyni, należy do ciekawostek fakt, że wyjątkowo pozytywną opinię na jej temat miała również [[Makratia]]. W Ahtialii tworzyli pisarze makraccy, np. [[Rimosterron Koreabiso]] ("''[[Makratia a Ahtialia]]''", [[1910]]) czy [[Sataria Miguronohedai]] ("''[[Cały czas]]''", [[1909]]; "''[[Jeden]]''", [[1913]]).<br />
====Milczenie====<br />
Wraz z epoką wpływów [[Jkatsay Çuldanin]]a drukowanie ksiąg było coraz gorzej odbierane, aż w końcu, gdy został [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartem]], zakazane całkowicie. Druk ruszył dopiero [[1957]] roku. Tymczasem w innych państwach ahtialańskich pisano niewiele książek, literatura co prawda była chroniona, ale nie była rozwijana. Wiele ksiąg wywieziono ze [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] do muzeów w innych krajach, by nie uległy zniszczeniu i tylko dlatego ocalały. Wyjątkowy brak twórczości w innych krajach (nie w [[Amultia|Amultii]] ani [[Makratia|Makratii]]) ahtialańskich nazwano "epoką milczenia za ludzi ze starego regionu" i tłumaczono solidarnością z nimi. Wielu twórców decydowało się sporządzać notatki i prace, oraz pisać książki, ale nie wydawać ich. Wielki twórca ahtialański, [[Moiti Unemiŀu]], przeczuwając nadchodzący terror, starał się zmienić nastawienie ludzi - na próżno. W związku z tym, tuż przed przejęciem władzy przez [[Jkatsay Çuldanin]]a, napisał arcydzieło ahtialańskie: "''[[Ḥavan ȷu harakı]]''" (''Wojna o dusze'', [[1918]]).<br />
<br />
====Czasy grozy w literaturze====<br />
Po rozstrzelaniu [[Jkatsay Çuldanin]]a literatura ruszyła w państwach ahtialańskich z wyjątkiem [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], gdzie odbudowywano zniszczenia i ratowano, co tylko można było. Niestety, w związku z narastającym wrogim nastawieniem [[Makraci|Makratów]] do całej Ahtialii, pojawiła się także literatura nacjonalistyczna. Jej kierunek zmienił się dopiero w czasach SZIUWTu. Powstało wtedy kilka dzieł dotyczących broni atomowej, głównie podważających jej istnienie, ale także dwie inne księgi: "''[[Wielka Chmura]]''" ([[Kryosate Staihomai]], [[1986]]) oraz "''[[Artyleria]]''" ([[Xaidola Minniha]], [[1987]]). Obie księgi zawierały wizje wojny atomowej, w obu też pojawiły się informacje, że jeśli nie będzie to wojna atomowa, to będzie wojna na artylerię.<br />
====Wojna dystansowa====<br />
[[Wojna dystansowa]] wywołała ożywienie literatury patriotycznej, nacjonalistycznej oraz romantycznej. Twórcy masowo uciekali do [[Quilkaç]], by tam wydawać swoje dzieła i zagrzewać żołnierzy do walki. Napisano wtedy wiele ksiąg, z których najważniejsze to:<br />
# "''[[Nie płacz!]]''" (''“Ne¬ sunıkırayvst!”'')- powieść, [[Stırna Kointa]] [[1999]];<br />
# "''[[Ahtialia w płomieniach]]''" (''“Ahtiala sen ḥamı”'')- dramat, [[Stırna Kointa]] [[2000]], sztukę napisana pod wpływem dramatycznego tempa zwycięstw [[Makratia|Makratii]];<br />
# "''[[Amulet Zemsty]]''" (''“Yotaar ȷu soreeḥa”)- powieść epistolarna, [[Baihate Xaindı]] [[2000]];<br />
# "''[[Ostatnia Nadzieja]]''" (''“Fuyınant ıpsoah”'') - powieść napisana przez obywatela [[Amultia|Amultii]], ale głównie dla [[Ahtialańczycy|Ahtialańczyków]], w związku z czym traktowana jako dzieło ahtialańskie i amulckie jednocześnie, [[Hsu Mihsoi]] [[2000]];<br />
# "''[[Burza]]''" (''“Kataiġida”'', w niektórych wersjach ''“Harras”'')- powieść historyczna, [[Teimaik Sawaitlu]] wyd. [[2002]], wyróżnione dzieło opisujące siłę agresji wojsk ahtialańskich prujących przez [[Makratia|Makratię]] i zmiatających wszystko po drodze, poświęcone głównie wysiedleniu Makratów z [[Otra|Otry]] i zrównaniu stolicy z ziemią do ostatniej grudki pyłu za pomocą artylerii ''[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draak]]''.<br />
# "''[[Zjednoczenie]]''" (''“Itnov”'') - powieść wierszowana, [[Goigate Zorlateitlu]] wyd. [[2002]].<br />
W czasach wojny dystansowej podejmowano nie tylko temat agresji makrackiej i broni masowej zagłady, ale także kwestię '''Ahtialii''' jako zwycięzcy.<br />
<br />
====Ahtialia powojenna====<br />
Po zjednoczeniu przez pięć lat (do [[2006]] roku) pisano głównie o wojnie, ale potem zaprzestano tworzenia literatury. W dzisiejszych czasach niewielu tworzy. Warto jednak wspomnieć, że [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaart]] sprawujący obecnie urząd, [[Baihate Xaindı]], na początku [[2009]] roku wydał książkę poświęconą kwestii broni atomowej pod tytułem "''[[Niski lot]]''".<br />
<br />
==Stosunki międzykontynentalne==<br />
Ahtialia dzisiaj jest wielką światową potęgą [[Haivoori]], ale nie utrzymuje wielkich kontaktów z państwami na innych kontynentach. Jak wszystkie kraje na tej planecie, obowiązuje ją [[Antywojenny Pakt Międzykontynentalny Haivoori]] (APMH), który nigdy nie zostal przez nią złamany; Ahtialia nie brała również udziału w akcjach związanych ze złamaniem APMH.<br><br />
Prawo dotyczące pobytu ludzi z innych kontynentów na terenie Ahtialii jest bardzo brutalne. Osoba spoza [[Mikui]] jest ścigana prawnie, za zdemaskowanie takiej osoby i udowodnienie pochodzenia spoza kontynentu oferowane są wysokie nagrody, często dla złapanego migracja kończy się karą śmierci. Także za zabójstwo osoby, której udowodniono przejście spoza [[Mikui]] na ten kontynent praktycznie nie ma kar. Takie samo prawo działa w [[Amultia|Amultii]], jak również i w [[Makratia|Makratii]].<br />
<br />
==Stosunki międzyplanetarne==<br />
===Historia===<br />
Właśnie na [[Mikui]] pojawili się pierwsi ludzie na [[Haivoori]], jest to także państwo które utrzymuje kontakty w największym zakresie ze wszystkich państw na planecie z planetą [[Ziemia|Ziemią]]. Pierwsze kontakty po założeniu państw prawdopodobnie miały miejsce około [[2500 p.n.e]] z mieszkańcami starożytnej [[Grecja|Grecji]]. Około [[900 p.n.e.]] złoża [[kerum]]u wyczerpały się i do Nowych czasów kerumu ([[1325]] - [[1676]]) nie było kontaktów z [[Ziemia|Ziemią]]. Wtedy zaczęto snuć teorie dotyczące produkcji kerumu i w [[1644]] roku n.e. naukowiec [[Korivadana Kerratone]] wyprodukował sześć cząteczek kerumu, co poskutkowało wyprawami sześciu ludzi, z których po dwunastu latach wrócił tylko [[Neeru Tairboos]] w [[1674]] roku, a wraz z nim wiele projektów budynków oraz język angielski i właściwie jego powrót zmienił oblicze [[Mikui]]. Kontakty międzyplanetarne od XVII do XIX wieku nie miały miejsca. Dopiero 1 marca [[1910]] roku w [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], rządzonej przez [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀę]], pojawia się dwóch [[Wielka Brytania|brytyjskich]] naukowców, fizyka [[Steven Bell|Stevena Bella]] oraz chemika i astronoma sir [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]]. Razem z nimi między planetami przenoszą się ich księgi. [[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaart]] wprowadziła po tym kilka zwyczajów europejskich. [[14 maja]] [[1914]] Brytyjczycy opuszczają Ahtialię, pozostawiając po sobie jak najbardziej pozytywne wrażenie mieszkańców całego kontynetu. Warto zauważyć, że państwa innych kontynentów nie przejęły żadnych zwyczajów, przywiezionych przez Brytyjczyków.<br><br />
Następny kontakt z Ziemianami był bardzo przykrym spotkaniem. Okres ten nazywa się ŞƔVT ''Şari Ɣ Verha Torlu'' (Matka Wszelkiej Broni) i zaczyna się [[23 lipca]] [[1989]], gdy do Ahtialii przybywa dwudziestu ludzi z Ziemi pod przywództwem [[François Delacroix]]a; przywieźli oni wiele cennych ksiąg, a także informacje o medycynie i komputerach, oprócz tego rośliny, których w Ahtialii nie było. Oprócz tego przywieźli ze sobą sześć taktycznych bomb jądrowych. Przybysze zostali powitani przyjaźnie, ale rzekomą moc ładunków wyśmiano. Dopiero [[6 sierpnia]] [[1990]] zdetonowano jeden z nich na pustyni [[Suarna|Suarny]]. W wyniku wybuchu zginęło prawie trzysta osób, które nie uwierzyły w moc bomby i podeszły blisko wybuchu. Dowództwo ahtialańskie (z wyjątkiem przedstawiciela [[Yınıti]]), [[Makratia|makrackie]] i [[Amultia|amulckie]] błyskawicznie pragnęły przejąć owe bomby, lecz zostały one ukryte. Dowódca [[François Delacroix]] sprzedał Makratom ładunki za ogromną sumę, ale zanim zdążył je przekazać, ahtialańskie siły specjalne odnalazły wszystkie bomby i zdetonowały je na wyspie [[Neelu]], a Ziemianie zostali rozstrzelani. Stało się to przyczyną [[Wojna dystansowa|wojny dystansowej]].<br />
===Teraźniejszość===<br />
Po wojnie odnowiono kontakty z Ziemią, ale oficjalnie zaprasza się jedną osobę, najczęściej z Wielkiej Brytanii, i przekazuje jej wyselekcjonowane informacje na temat [[Haivoori]]. Ahtialańczycy w zamian otrzymują informacje na temat sytuacji na Ziemi.<br />
<br />
==Media==<br />
Media odgrywają w porównaniu z Ziemią niewielką rolę, służą głównie przekazywaniu suchych faktów i rozrywki ludziom. Na terytorium Republiki Ahtialii legalna jest tylko telewizja państwowa, natomiast istnieje wiele komercyjnych i prywatnych stacji radiowych oraz czasopism i gazet. Istnieje sześć kanałów ahtialańskiej telewizji publicznej: [[Ahtialańska Stacja Nadawcza]], [[Baza Zero (Ahtialańska Telewizja)|Baza Zero]], kanał lokalny, [[Stacja Nadawcza Rozrywka (Ahtialańska Telewizja)|Stacja Nadawcza Rozrywka]], [[Baza Pogoda (Ahtialańska Telewizja)|Baza Pogoda]], [[Baza Film (Ahtialańska Telewizja)|Baza Film]] oraz jeden przyzwolony kanał [[Baza Amulti (Ahtialańska Telewizja)|Baza Amulti]], nadający w języku [[Język amulti|amulti]]. Najważniejsze stacje radiowe to prywatne stacje [[Qsyuman]] i [[Ōkhami]]. Istnieje również bardzo wiele czasopism, z których najważniejsze dzienniki to [[Ahtialański Druk]], [[Grad (Ahtialańska gazeta)|Grad]], [[Wyspy Kontynentu]] oraz kwartalnik globalny [[Informacje Światowe]], w którym są podawane informacje na temat sytuacji na innych kontynentach.<br />
<br />
==Transport==<br />
===Transport w starożytności===<br />
Około [[IV tysiąclecie p.n.e.|3500]] p.n.e. wynaleziono koło, którego używano do budowy maszyn rolniczych. Używano też dorożek, do których zaprzęgano [[Klyim]]y, pojawiły od [[655 p.n.e.|655]] p.n.e. pierwsze większe pojazdy do transportu publicznego, głównie w większych miastach, takich jak [[Harnia]] czy [[Palan]]. Za koniec starożytności w transporcie uznaje się odkrycie i wykorzystanie [[asinina|asininy]].<br />
===Transport obecny===<br />
Dzisiaj, jak i tysiące lat temu, używa się w transporcie [[asinina|asininy]], wykazującej właściwości antygrawitacyjne. Jej zastosowanie polega na umiejętności szybkiego schłodzenia i ogrzewania tej substancji, która już przy temperaturze -5°C staje się cieczą i traci możliwości antygrawitacyjne. Na ogół asininę przechowuje się w wielu pojemnikach rozmieszczonych w pewnych miejscach pojazdu (asibaru) tak, by była zachowana równowaga i poszczególne pojemniki schładza lub ogrzewa. Dawniej wykorzystywano do tego pneumatyczne schładzanie gazów poprzez ujście wyjątkowo małym otworem, co wymagało ogromnej siły, tak więc asibary miały tylko wielkie i bogate rodziny oraz państwo. Był to jeden z czynników, który stał się powodem tak szybkiego wykorzystania prądu elektrycznego i silnika spalinowego ([[102]] n.e., choć elektryczność na masową skalę zaczęto wykorzystywać dopiero w XIII wieku). W dzisiejszych czasach, ze względu na informacje na temat tego, co dzieje się z ropą naftową na Ziemi, raczej używa się silników elektrycznych do zmiany temperatury asininy, oraz [[Mir (substancja Haivoori)|miru]] jako paliwa do silników korygujących lot i nadających pojazdowi kierunek ruchu do przodu.<br />
====Śmigłowce====<br />
Ze względu na to, że [[asinina]] stale powoduje wznoszenie pojazdów, niemożliwe jest zatrzymanie asibaru w jednym miejscu ani lot na stałej wysokości. W związku z tym w [[1714]] roku wynaleziono śmigłowiec, początkowo posiadał zbiorniki z asininą, potem odkryto zalety możliwości zawiśnięcia w powietrzu i asininę usunięto, a wirnik napędzano wyłącznie za pomocą [[Mir (substancja Haivoori)|miru]]. Śmigłowce były używane głównie przez szpitale oraz w terenach ekstremalnych, np. na pustyniach [[Suarna|Suarny]] lub morzach [[Kaurkan]]u.<br />
====Łodzie====<br />
Na [[Mikui]] właściwie nigdy nie używano łodzi. Powstały jedynie kajaki sportowe oraz treningowe dla ludzi, którzy z różnych powodów potrzebowali intensywnego treningu fizycznego. W niektórych portach jednakże istnieją pojazdy wyłącznie nawodne, posiadające niewielką ilość asininy służącą do unoszenia się na wodzie, ale zazwyczaj te pojazdy również mają zdolność lotu. Na ogół do podróży międzymorskich służą asibary. Statki wyłącznie wodne, używane przez sportowców, zwane są ŀaobarami (od ''ŀao'', co znaczy: "woda").<br />
==Ahtialański program kosmiczny==<br />
{{Główny artykuł|Ahtialański program kosmiczny}}<br />
Ahtialański program kosmiczny ''Ахтіаљант Вєрнаарт Цєує'', '''AVC''', jest projektem rządowym rozpoczętym 12 marca [[2003]] roku. Jego celem jest wzięcie przez Ahtialię udziału zarówno w projekcie "Niebiański Pomost" [[Haivoori]], jak i w wyścigu po tytuł pierwszego człowieka, który stanął na księżycach tej planety. Plan został podpisany w [[2003]] roku i od tego czasu trwa wyścig techniczny po to, by Związek Ahtialański miał praktyczną możliwość najpierw wejścia na orbitę planety, a później wysłania swojego człowieka na oba księżyce.<br />
<br />
Obecnie Ahtialii udało się osiągnąć orbitę [[Haivoori]]. 1 maja ma zostać wyniesiony drugi sztuczny satelita w historii tej planety.<br />
<br />
==Telekomunikacja==<br />
W Ahtialii działają trzy główne działy zajmujące się telekomunikacją: wideofonia, telewizja oraz odpowiednik ziemskiego internetu. Działem wideofonii zajmuje się głównie państwo. Dla większości użytkowników państwowa sieć jest darmowa, choć jest to transport obrazu i dźwięku za pomocą technologii kwantowej niskiej jakości. Telewizja powstała w [[1823]] roku i istnieje w dwóch działach, państwowym i komercyjnych. Największą popularność mają Ahtialańska Stacja Główna oraz Neutralna Stacja Narodu. Internet jest dostępny za darmo we wszystkich urządzeniach posiadających odpowiednie uprawnienia dostępu, ale sieć jest kontrolowana przez państwo, a dostęp do niej wymaga podania kodu obywatela i autoryzacji biologicznej.<br />
<br />
<br />
{{Podział Ahtialii}}<br />
{{Portal Ahtialia}}<br />
[[Kategoria:Związek Ahtialański|!]]<br />
[[Kategoria:Artykuły "Ahtialia"|!]]<br />
[[Kategoria:Światy Canisa]]<br />
[[Kategoria:Artykuły wyróżnione]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Zwi%C4%85zek_Ahtiala%C5%84ski&diff=14235Związek Ahtialański2015-09-26T18:08:08Z<p>Vilén: /* Nazwy kraju w innych językach */</p>
<hr />
<div>{{RAjęzyki}}<br />
{{państwo<br />
| nazwa własna państwa=[[Grafika:Qırkai Astīalya.png]]<br><font face="Quivira" size="4"><font size="5">Ҁ</font>ЫРКАІ АСТІАЉА</font><br />
| nazwa polska państwa=Związek Ahtialański<br />
| flaga=[[Grafika:Flaga ahtialanska.png|150px]]<br/><small>Flaga</small><br />
| herb=[[Grafika:Pancernik.png|150px]]<br/><small>Symbol państwowy</small><br />
| motto=<font face="Quivira" size="4">"Пкатн! Хоѵа! Пуду!"</font><br>Głos, państwo, kontynent!<br />
| lokalizacja=[[Grafika:Ahtialia na mapie.png|250px]]<br/><small>Ahtialię zaznaczono granatowym kolorem</small><br />
| języki urzędowe=[[Język ahtialański|ahtialański]], ahtianti, [[Język palan|palan]]<br />
| języki używane=[[Język ahtialański|ahtialański]], ahtianti, [[Język palan|palan]], [[Język amulti|amulti]], [[Ahtialańska odmiana języka angielskiego|angielski]], [[Język ǂkx’eem|ǂkx’eem]], i [[Języki Ahtialii|wiele innych]]<br />
| stolica=[[Harnia]]<br />
| stolica współrzędne=40°603’S 31°275’W<br />
| ustrój=federacja<br />
| głowa państwa=[[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaart]]<br />
| władca=[[Aluumis Čažža]]<br />
| szef rządu=[[Vanakowie Ahtialii|Vanak]]<br />
| premier=[[Stattan Noory Huuna]]<br />
| powierzchnia całkowita= <br />
| rok=2014<br />
| gęstość zaludnienia = ''?''<br />
| ludność całkowita=44 402 210<br />
| waluta=[[Waluta ahtialańska|Laura]] (''Лаур'')<br />
| kod waluty=La<br />
| czas=9 [[Mikui|mikujskich]] stref czasowych<br />
| utworzenie=[[Zjednoczenie Ahtialii]] w [[2001]]<br />
| hymn=[[Hymn Ahtialii]] (''"Тєsіака ю Пає Ѵанікы"'')<br />
| organizacje=[[Państwa Ahtialańskie i Amultia|PAA]], [[Antywojenny Pakt Międzykontynentalny Haivoori|APMH]]<br />
}}<br />
{{sp}}'''Związek Ahtialański''' ([[Język ahtialański|ah]]. Ҁ<u>ы</u>ркаі <u>А</u>стіаља, [[IPA]]: ['q͡ʜɨrqa<sub>j</sub>i 'ah̪͆ˠtia'ɮʲa], lub <u>І</u>тнов <u>А</u>стіаља), krótko '''Ahtialia''' – państwo położone na kontynencie [[Mikui|Mikui]] na planecie [[Haivoori]], graniczy z [[Amultia|Amultią]] na północnym wschodzie i z [[Makratia|Makratią]] na południowym wschodzie. Jedno z największych mocarstw i najszybciej rozwijających się państw planety, od zakończenia [[Wojna dystansowa|wojny dystansowej]] trwające w zjednoczeniu pięciu wielkich krain geograficznych i historycznych: [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]], [[Suarna|Suarny]] i [[Kaurkan]]u. Od 21 października br. nastąpiło ostateczne zakończenie trybu prowadzenia państwa przez rząd określanego jako "stan [[Wojna dystansowa|powojenny]]" i całkowite zjednoczenie. Utrzymuje stałe kontakty z Ziemią w celach edukacyjnych, komunikacyjnych i naukowych. Rząd ahtialański dysponuje bronią masowej zagłady typu miotacz cząsteczek, a w [[2009]] było przewidziane wprowadzenie do normalnego arsenału broni jądrowej, jednak nic takiego się nie stało.<br />
<br />
Poszczególne kraje istnieją od tysięcy lat, kiedy ludność z Ziemi masowo była przenoszona w okolice centralnych gór kraju. Wędrówki ludów na południe i wschód przyczyniły się do założenia tak zwanych krajów ahtialańskich, które dopiero w [[2001]] roku, po straszliwej, międzykontynentalnej [[Wojna dystansowa|wojnie dystansowej]] z [[Makratia|królestwem Makratii]], zdecydowały się w ogólnym referendum na zjednoczenie w jeden organizm państwowy ze stolicą w mieście [[Harnia]].<br />
<br />
==Język i pochodzenie nazwy kraju==<br />
[[grafika:Ahtialaah2.jpg|right|thumb|200px|Słowa "Republika Ahtialii" napisane po ahtialańsku.]]<br />
Języki używane w Ahtialii, w tym dominujący [[Język ahtialański|ahtialański]], wywodzą się z rodziny języków mikujskich, a więc jest to język o wspólnym, choć odległym, pochodzeniu, co [[Język makracki|makracki]]. We wszystkich pięciu krainach (tzw. ''ko<u>a</u>'') używa się mowy z grupy języków ahtialańskich, czyli występujących u ludów ahtialańskich i im właściwych. Wyróżnia się tutaj kilka najważniejszych języków.<br><br />
<br />
===Język ahtialański===<br />
{{Główny artykuł|Język ahtialański}}<br />
Język [[Język ahtialański|ahtialański]], zwany ''ӓлаѵаі'' (co się tradycyjnie transkrybuje "Ayllawai") lub ''наріаsау'', jest językiem dominującym w całym kraju. Wywodzi się z grupy środkowoahtialańskiej i najwięcej procentowo użytkowników ma w tzw. [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] (98%) i [[Jynyti]] (92%). Posiada trzy główne dialekty: dialekt centralny (Stara Ahtialia), zachodni (Jynyti) oraz północny (regiony [[Quilkač]]). Jest językiem mlaskowym, o słabo rozwiniętej fleksji i ruchomym akcencie, o stałym szyku zdania SVO. Jest wybitnie barwny fonetycznie i graficznie.<br />
<br />
===Język palan===<br />
Język [[Język palan|palan]] to język wschodnioahtialański, dominujący w [[Suarna|Suarnie]] (56% ludności posługuje się nim jako pierwszym językiem). Gramatycznie niewiele się różni od ӓлаѵаі, natomiast duże różnice występują w słownictwie i fonetyce. Od niego więcej mlasków i spółgłosek ejektywnych, za to ma uproszczony system samogłosek. Przykładowe różnice w wymowie: р, wymawiane w ahtialańskim [rr] (podwójne drżące r), a w palan [ʁ]; х - w ahtialańskim [h], w palan [χ]; często także з [z] wymawia się w jęz. palan jako [ʒ]; końcówki gramatyczne (i niektóre słowne, np. ''ҳаван'') -ан są odwrócone w stos. do ӓлаѵаі tak, że ahtialańskiemu ''дљавsтаран'' ['dʎ͡ʑäŭ.stä.ˌɾän] (już zaczął) odpowiada palańskie ''дљафsтарна'' [dlaf'staʁna]. W [[Amultia|Amultii]] ok. 2% ludności posługuje się tym właśnie językiem.<br />
<br />
===Język ahtianti===<br />
[[Język ahtianti|Ahtianti]] to język południowoahtialański, zasięgiem obejmujący głównie [[Unakta|Unaktę]] (96% użytkowników), wyspę [[Neelu]] (99% ± 1% użytkowników) i wschodnią [[Makratia|Makratię]] (3% użytkowników). Gramatycznie niewiele się różni od standardowego ahtialańskiego, chociaż posiada kilka własnych form aglutynacyjnych. Różnice widoczne są przede wszystkim w wymowie i pisowni, a także w słownictwie. Przykładowo, х [h] po samogłosce wymawia się jako [ɣ], a spółgłoski znajdujące się przed samogłoskami jotowanymi oraz i lub ī zostają zmiękczone, np. współczesne Астіаља, wymawiane w ahtialańskim jako ['ah̪͆ˠtia'ɮʲa], w ahtianti brzmi Ағтіаља ['aɣtʲaɫa]. Z różnic gramatycznych można wymienić choćby końcówkę -кка [k<sup>ɨ</sup>ka] "doklejaną" do rzeczownika, który jest właścicielem następnego rzeczownika, najciekawszy przykład to ум Ағтіаљаккка (pies Ahtialańczyka), gdzie końcówka -кка łączy się z końcówką -ак oznaczającą człowieka, obywatela. Wymowa wyrazu to [um 'aɣtʲaɫak<sup>ɨ</sup>ka].<br />
<br />
===Język se turaaka===<br />
Język se turaaka jest wymarłym językiem zachodnioahtialańskim, który do XIX wieku był używany na terenie [[Kaurkan]]u. Obecnie głównie wyparty przez standardowy ahtialański, używany w [[Yınıti]]. Podejmuje się próby wskrzeszenia go.<br />
<br />
===Język hyrobatea===<br />
Wymarły w XVII wieku, wschodnioahtialański, był używany na teranach [[Suarna|Suarny]]. Zapisanych w nim było wiele ważnych dla Ahtialii legend.<br />
<br />
===Pochodzenie nazwy kraju===<br />
Najprawdopodobniej etymologia słowa "ahtiala" wywodzi się od "ахтіалумє", co znaczy "[[Pancernik ahtialański|pancernik]]". Zwierzę to jest symbolem narodowym wszystkich ludów ahtialańskich i znajduje się w godle kraju. Ciekawostką jest, że w językach słowiańskich nazwa państwa nie figuruje jako "Ahtiala", ale "Ahtialia". Być może ma to związek z pierwszymi kontaktami mieszkańców kraju z ludami słowiańskimi.<br />
<br />
===Nazwy kraju w innych językach===<br />
Jeśli innym użytkownikom Wiki znane są inne nazwy, uprzejmie zwracam się prośbą o wpisanie ich. Dotyczy to zarówno conlangów, jak i języków naturalnych.<br />
<br />
{|class="wikitable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"<br />
!Język<br />
!Obecna nazwa państwa (związek)<br />
!Dawna nazwa państwa (republika)<br />
|-<br />
|[[Język adnanicki|Adnanicki]]<br />
|<br />
|''u-Jumhuriyyat Ahtiyaala''<br />
|-<br />
|[[Język aerajski|Aerais]]<br />
|<br />
|''Αχτϊαλή Δημοκράτια''<br />
|-<br />
|[[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
|''Ҁыркаі Астіаља'', ''Ітнов Астіаља''<br />
|''Тракріа Астіаља''<br />
|-<br />
|[[Język akiyng|Akiǔng]]<br />
|아흐턀라암 롄방 (''Ahtyala Ryenbang'')<br />
|아흐턀라 공해궉 (''Ahtyala Konghěkwǒk'')<br />
|-<br />
|[[Język alaktedzki|Alaktedzki]]<br />
|''Qırkay Aktiala''<br />
|''Trakria Aktiala''<br />
|-<br />
|[[Język amulti|Amulti]]<br />
|''Tnuatok Ahitalai''<br />
|''Elatok Ahitala''<br />
|-<br />
|Angielski<br />
|''Ahtialan Commonwealth''<br />
|''Republic of Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język anglijski|Anglijski]]<br />
|<br />
|''Ahtialìs Ræpublic''<br />
|-<br />
|Arabski<br />
|<br />
|الجمهورية الأﻫﺘﻴﺎﻻ (''al Jumhūriyyat ul-Ahtiyyālā'')<br />
|-<br />
|Aswa<br />
|''Астялла Бэрлэгэ''<br />
|''Астялла Дүмхүрийәтә''<br />
|-<br />
|Ayu<br />
|''Αχιτίαρα Iνγιομευρατόα''<br />
|''Αχιτίαρα Iτικορέερο''<br />
|-<br />
|Azerski<br />
|<br />
|''Ahtiala Respublikası''<br />
|-<br />
|Baszkirski<br />
|<br />
|''Аһтяла Республикаһы'' (''Ahtjala Respublikahy'')<br />
|-<br />
|Bułgarski<br />
|<br />
|''Република Ахтяля''<br />
|-<br />
|Buriacki<br />
|<br />
|''Аһтяла Республика'' (''Ahtjala Respublika'')<br />
|-<br />
|Cyrylinduski<br />
|<br />
|''Republiqe Ahtyalei''<br />
|-<br />
|Chiński (uproszczony)<br />
|爱嗲喇聯邦 (''Àidiǎlǎ Liánbāng'')<br />
|爱嗲喇共和国 (''Àidiǎlǎ Gònghéguó'')<br />
|-<br />
|Czeczeński<br />
|<br />
|''АхӀтялан Республика'' (''Ahtyalan Respublika'')<br />
|-<br />
|Czeski<br />
|''Ahtialanský svaz''<br />
|''Ahtialanská republika''<br />
|-<br />
|Czuwaski<br />
|<br />
|''Ахтяла Республики'' (''Ahtyala Respubliki'')<br />
|-<br />
|[[Język dolnoburgundzki|Dolnoburgundzki]]<br />
|<br />
|''Union Ahtialèca'' (dawniej ''Republèca d’Ahtiala'')<br />
|-<br />
|Duński<br />
|''Den ahtialanske Konføderation''<br />
|''Den ahtialanske Republik<br />
|-<br />
|[[Dwóch Okien|Dwuokniański]]<br />
|''Aстяла Іѯік''<br />
|''Aстяла Рэпублік'', ''Рэпублік лыс Aстяла''<br />
|-<br />
|Esperanto<br />
|''Komunejo de Ahtiala''<br />
|''Ahtiala respubliko''<br />
|-<br />
|Estoński<br />
|''Ahtiala Liit''<br />
|''Ahtiala Vabariik''<br />
|-<br />
|[[Ęmucki]]<br />
|<span class=emmut>qaXtiqaraT rJtyTtH</span> <br/> ''Aśtiarat rojtyttoh''<br />
|<span class=emmut>qaXtiqaraT repuPriK</span> <br/> ''Aśtiarat repuprik''<br />
|-<br />
|[[Mowa Bezadatu|Ęmucki bezadacki]]<br />
|<span class=emmut>qXtiqr rJtiTtH</span> <br/> ''Aśtiara rajtittah''<br />
|<span class=emmut>qXtiqr repuPriK</span> <br/> ''Aśtiara repoprik''<br />
|-<br />
|Fiński<br />
|''Ahtialan Liittovaltio''<br />
|''Ahtialan Tasavalta''<br />
|-<br />
|Francuski<br />
|''Commonwealth d’Ahtiale''<br />
|''République d'Ahtiale''<br />
|-<br />
|Górnołużycki<br />
|<br />
|''Republika Ahtialska''<br />
|-<br />
|[[Guno]]<br />
|<br />
|''Axtiiaŀaku'', ''Repŭblŭc Axtiiaŀtã''<br />
|-<br />
|Halkiǔng<br />
|앟턀라 롄방 (''Ahthyalla Ryenbang'')<br />
|앟턀라 공ᅘᅪ궉 (''Ahthyalla Gonghhwagweok'')<br />
|-<br />
|Hiszpański<br />
|''Mancomunidad de Ahtiala''<br />
|''República de Ahtiala''<br />
|-<br />
|rowspan="3"|Japoński<br />
|アフチャラ連邦 (kanji + kana)<br />
|アフチャラ共和国 (kanji + kana)<br />
|-<br />
|''Afuchara Ren'' (hepburn)<br />
|''Afuchara Kyōwakoku'' (hepburn)<br />
|-<br />
|''Ahutyara Ren'' (kunreisiki)<br />
|''Ahutyara Kyôwakoku'' (kunrei-shiki)<br />
|-<br />
|Kałmucki<br />
|<br />
|''Аһтяла Таңһч'' (''Aghtyala Tangghch'')<br />
|-<br />
|Kaszubski<br />
|<br />
|''Ahtialskô'', ''Ahtialska Repùblika''<br />
|-<br />
|Kazachski<br />
|''Аһтяла Одағы'' (''Ahtyala Odağı'')<br />
|''Аһтяла Республикасы'' (''Ahtyala Respublïkası'')<br />
|-<br />
|[[Język kencyrlski|Kencyrlski]]<br />
|<br />
|''Republike Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język keralijski]]<br />
|''Axtjälainä eixedisi''<br />''Aukktjalaina eikkedissi''<br />
|''Axtjälainä tāsavalti''<br />''Aukktjalaina taassauvaulti''<br />
|-<br />
|Khmerski<br />
|ប្រទេសអះត្យ៉ឡា ''Brotes ’Ahtyalā''<br />
|ប្រទេសអះត្យ៉ឡា ''Brotes ’Ahtyalā''<br />
|-<br />
|Kirgiski<br />
|<br />
|''Ахтяла Республикасы'' (''Ahtyala Respublikası'')<br />
|-<br />
|Koreański<br />
|아흐탈라호주 (''Aheutyalla Hoju'')<br />
|아흐탈라공화국 (''Aheutyalla Konghwaguk'')<br />
|-<br />
|[[Język lwowski|Lwowski]]<br />
|<br />
|''Ahtalskja Rjebłublika'' / ''Ахтальскя Рєплувльіка''<br />
|-<br />
|[[Język makracki|Makracki]]<br />
|''Tyrtei Ahtarra''<br />
|''Deoi-hhu Ahtarra''<br />
|-<br />
|Maltański<br />
|<br />
|''Ir-Repubblika ta' Aħtiala''<br />
|-<br />
|[[Język mantryjski|Mantryjski]]<br />
|''Sojôsh Axtalô''<br />
|''Rehshpublika Axtalńyhol''<br />
|-<br />
|[[Mera beta|Język mera β]]<br />
|ចក្រភពអះត្យ៉ឡា ''Chakraphop Âhtyalā''<br />
|ប្រចថិបតអះត្យ៉ឡា ''Prachathipat Âhtyalā''<br />
|-<br />
|[[Język mylziański|Mylziański]]<br />
| Yärpläst vokAśtyala<br />
| Aśtyala<br />
|-<br />
|Nahuatl<br />
|<br />
|''Ahtiallān''<br />
|-<br />
|Nevenlanch<br />
|''Ahtialen Unie''<br />
|''Republice ad Ahtiale''<br />
|-<br />
|Niemiecki<br />
|<br />
|''Republik Ahtiala''<br />
|-<br />
| [[Język noliczański|Noliczański]]<br />
| ''Axtiyalani Naarbadan''<br />
| ''Ahtiyalajat''<br />
|-<br />
|Norweski<br />
|<br />
|''Repubbliken Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język nowoasialijski|Nowoasialijski]]<br />
|<br />
|''Ahtjaljalalilo''<br />
|-<br />
|Obj-17 (mahan)<br />
|''Αχιτίαρα Iνγιυμευρατόα''<br />
|''Αχιτίαρα Iτικορέυρο''<br />
|-<br />
|Ochciewolodój<br />
|Kierkój Ochciewoło<br />
|Trokrzewo Ochciewoło<br />
|-<br />
|[[Język onegski|Onegski]]<br />
|''Ahtijaleskoi Sojuz''<br />
|''Respüblikä Ahtijalei''<br />
|-<br />
|Osetyjski<br />
|<br />
|''Агътялы Республикæ'' / ''Ahtjaly Respublikæ''<br />
|-<br />
|[[Język palan|Palan]]<br />
|''Qyrkâ Âdara''<br />
|''Trakrâ Âdara''<br />
|-<br />
|Parstycki<br />
|Axtjal aluaks<br />
|Axtjal lummuaks<br />
|-<br />
|Paszto<br />
|<br />
|د أﻫﺘﻴﺎﻻ جمهوریت (''Də Ahtiala Dżomhorijat'')<br />
|-<br />
|[[Język pilchowski|Pilchowski]]<br />
|<br />
|''Åchtialysze Repüblék''<br />
|-<br />
|[[Język pingijski|Pingijski]]<br />
|''Ahhtialhei Komonveult''<br />
|''Ahhtialhei Republiq''<br />
|-<br />
|Polski<br />
|''Związek Ahtialański''<br />
|''Republika Ahtialii''<br />
|-<br />
|[[Język polski|Polski]] ([[Conlanger:Portal Historia alternatywna|AH]])<br />
|<br />
|''Achtialská Republika''<br />
|-<br />
|[[Razruhski]]<br />
|''Băzor Ahtălu'' / ''Ahtălorne Băzor''<br />
|''Santălirah Ahtălu''<br />
|-<br />
|[[Język pruski|Pruski]]<br />
|<br />
|''Ŕečpospólna Ahtialéj''<br />
|-<br />
|[[Język nowoswebski|Nowoswebski]]<br />
|<br />
|''Republikiel den Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język rodzki|Rodzki]]<br />
|''Atejalsku Såvez''<br />
|''Ludestvo Atejala''<br />
|-<br />
|Romańskopolski<br />
|<br />
|''República (d')Ahtialia''<br />
|-<br />
|Rosyjski<br />
|''Агтъяльский Союз'' (''Agt”jalʹskij Sojuz'')<br />
|''Республика Агтъяля'' (''Respublika Agt”jalja'')<br />
|-<br />
|Rumuński<br />
|<br />
|''Republica Ahtiala''<br />
|-<br />
|Sklawiński<br />
|<br />
|''Поспўница Ахтялия''/''Pospůnica Axtialija''<br />
|-<br />
|Staro-cerkiewno-słowiański<br />
|''Ахт҄ал̂ськꙑи Съвѫ́ꙁъ''<br />
|''Ахт҄ал̂ська Димократї''<br />
|-<br />
|Śląski<br />
|<br />
|''Rypublika Athjalsko'', ''Athjalijo''<br />
|-<br />
|Tadżycki<br />
|<br />
|''Республикаи Аҳтяла''/''Ҷумҳурии Аҳтяла'' (''Respublikai Ahtjala''/''Çumhurii Ahtjala'')<br />
|-<br />
|Talucki<br />
|Autiada ābį<br />
|Autiada dīmūkudati<br />
|-<br />
|[[Tarykański]]<br />
|''Ремпўеж ыхтјыле'' (''Rempvej ıhtyıle'')<br />
|''Ӵумхуріј ыхтјыле'' (''Cumhuriy ıhtyıle'')<br />
|-<br />
|Kazańskotatarski<br />
|''Аһтияла Берлеге''<br />
|''Аһтияла Җөмһүрияте''<br />
|-<br />
|Krymskotatarski<br />
|''Ahtyala Memleket''<br />
|''Ahtyala Respublikası''<br />
|-<br />
|[[Język torski|Torski]]<br />
|<br />
|''Ripublik Ahtïala''<br />
|-<br />
|Turecki<br />
|<br />
|''Ahtiala Cumhuriyeti''<br />
|-<br />
|Turkmeński<br />
|<br />
|''Ahtiala Respublikasy''<br />
|-<br />
|Uzbecki<br />
|<br />
|''Ahtiala Respublikasi''/''Ahtiala Jumhuriyati''<br />
|-<br />
|Węgierski<br />
|<br />
|''Ahtyal Köztársaság''<br />
|-<br />
|[[Język wielkopolski|Wielkopolski]]<br />
|''Ahtialunion''<br />
|''Republik Ahtialen''<br />
|-<br />
|Wietnamski<br />
|''Ahtiala Đại Lợi''<br />
|''Cộng hòa Ahtiala''<br />
|-<br />
|Włoski<br />
|<br />
|''Repùbblica dell'Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język yüka|Yükaton]]<br />
|''Huuvëyü Ahtyala''<br />
|''Tanpanyüar k;angı Ahtiala''<br />
|-<br />
|[[Język zdrojański|Zdrojański]]<br />
|<br />
|''Lebupriga Ahdiarii''<br />
|-<br />
|[[Język zwierzyński|Zwierzyński]]<br />
|<br />
|''Republika Ahtala''<br />
|-<br />
|[[Żajan]]<br />
|<br />
|''Ahtjalał Republêkan''<br />
|-<br />
|[[Język żydoangielski|Żydoangielski]]<br />
|<br />
|''De Ahtyalaesh Repablaec''<br />
|}<br />
<br />
==Przyroda==<br />
Jako że Związek zajmuje większość kontynentu (86%), posiada wiele stref klimatycznych, ukształtowania terenu, fauny i flory i tak dalej. Człowiek i kilka innych zwierząt i roślin są organizmami, które nie wykształciły się na [[Haivoori]], ale przybyły przez [[kerum]] na tę planetę. Życie jednak na niej pojawiło się niezależnie od ziemskiego i wykształciło wiele własnych typów organizmów.<br />
===Geografia===<br />
====Atmosfera====<br />
Atmosfera Haivoori ma inny skład od ziemskiej:<br />
* N<sub>2</sub> - 58%<br />
* O<sub>2</sub> - 41%<br />
* CO<sub>2</sub>, O<sub>3</sub>, asinina - 1%<br />
Zawartość tlenu w atmosferze jest prawie dwukrotnie wyższa niż na Ziemi. Sprawia to, że pogoda jest o wiele bardziej gwałtowna.<br />
===Fauna===<br />
''do napisania''<br />
===Flora===<br />
''do napisania''<br />
===Ochrona przyrody===<br />
''do napisania''<br />
<br />
==Polityka==<br />
Państwo jest podzielone głównie na pięć krain historycznych, [[Stara Ahtialia|Starą Ahtialię]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktę]], [[Suarna|Suarnę]] i [[Kaurkan]], nad którymi władzę sprawują [[verjaartowie]] wraz z grupą [[Taycjaart|taycjaartów]]. Jeden z [[Verjaartowie|verjaartów]] zostaje wybrany na przedstawiciela całego państwa i wszystkich narodów [[Narody ahtialańskie|ahtialańskich]] o nazwie [[Arcyjaartowie Ahtialii|artijaart]] (''arcy''jaart).<br />
<br />
===Partie polityczne===<br />
Spośród różnych, mało znaczących partii, można wyróżnić trzy, które mają istotny wpływ na życie polityczne państwa. Są to [[Ahtialańska Partia Narodowa|ATP]] (''Ahtialant Trakria Pold''), [[Ahtialańska Potęga|AB]] (''Ahtialant Baas'') oraz [[Głos Państwo Kontynent|PTP]] (''Pkatn, Trakria, Pudu'').<br />
=====ATP=====<br />
Skrót pochodzi od nazwy Ахтіаљант Тракріа Пољд (ah. Ahtialańska Partia Narodowa). Partia zrzesza najwięcej osób i cieszy się największym poparciem. Słynie z wyjątkowej brutalności dla faszystów. Propaguje gościnność i pokój między państwami. Posiada największe wpływy w państwie. W [[2003]] roku została wprowadzona kara śmierci dla nacjonalistów posiadających szerokie wpływy w kraju, a także ludzi o przeszłości terrorystycznej, przez których szerzy się negatywna opinia o sytuacji w kraju. Wyrok wykonano trzy razy: dwa w [[2004]] roku, oraz jeden w [[2006]].<br><br />
Obecnym szefem partii jest Onehari Nire (''Онєхарі Нирє'').<br />
<br />
=====AB=====<br />
Ahtialańska nazwa partii to Ахтіаљант Бааs (Ah. Ahtialańska Potęga). Druga najpopularniejsza partia polityczna w kraju. Do charakterystycznych cech jej polityki jest ostrożność w stosunku do innych państw na kontynencie, co doprowadziło do trwającego wyścigu zbrojeń z byłym okupantem. Popularność partii zapewnia fakt, że w przypadku inwazji [[Makratii]] na Ahtialię wojsko zareaguje natychmiastowo, stosując taktykę obrony przed oblężeniem - samo nie dokona inwazji, lecz się obroni.<br />
Wyjątkowo kontrowersyjna stała się kwestia prób atomowych, o których marzył od lat jaart wojenny. Po wielu latach starań, [[Palau Kerratone]] (Паљау Кєрратонє) zdobył zaufanie [[Ahtialant Pentoa Havan|ahtialańskiej rady wojennej]] na owe próby. 8 kwietnia 2006 roku ogłosił, że pierwsze testy odbędą się już w roku 2007. 13 kwietnia arcyjaart Ahtialii [[Çuldetlu Huffde]] wyraził na to zgodę na piśmie. Do testów faktycznie się przygotowywano, ale do żadnej próby atomowej nie doszło ani w 2007 roku, ani w późniejszych latach, kiedy władzę objął [[Baihate Xaindı]].<br><br />
Obecnym szefem partii jest Kineaton Akuansari (Кінєантон Ӑнsарі).<br />
<br />
=====PTP=====<br />
Skrót od ahtialańskiej nazwy Пкатн, Тракріа, Пуду (Ah. Głos, Państwo, Kontynent). Trzecia w rankingach i ostatnia licząca się partia w państwie. Domaga się pokoju i odszkodowań wojennych od byłego okupanta. Członkowie partii starają się zjednoczyć państwa kontynentu Mikui. Wobec narastającego niepokoju społecznego poparcie partii topnieje w oczach.<br><br />
Obecnym szefem partii jest Tonen Sinaa (Тонєн Sінаа).<br />
<br />
===Ustrój polityczny===<br />
[[grafika:HarniaGov.jpg|left|thumb|150px|Budynek rządu, [[Harnia]].]]<br />
Związek Ahtialański jest federacją podzieloną na pięć regionów: [[Stara Ahtialia|Starą Ahtialię]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktę]], [[Suarna|Suarnę]] i [[Kaurkan]]. Każdy z nich posiada własne prawo (''prawo regionalne''), a ponad nim stoi tylko prawo ogólnokrajowe (''prawo centralne''), które dotyczy całego państwa. Główny dokument prawa ogólnokrajowego nie nosi żadnej specjalnej nazwy; nazywany jest ''prawem centralnym''. Dokumenty praw regionalnych z wyjątkiem Unakty zawarte są w tzw. wielkich kodeksach. Związek Ahtialański nie posiada konstytucji.<br />
<br />
Najwyższy urząd w państwie stanowią [[verjaartowie]], z których każdy przewodzi jednemu regionowi. Obecnie władzę sprawują:<br />
* ''[[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaart]]'' [[Baihate Xaindı]] ([[Jynyti]])<br />
* verjaart [[Tılaıknae Maşaredo]] ([[Stara Ahtialia]])<br />
* verjaart [[Sehrmayno Tyrmoyya]] ([[Unakta]])<br />
* verjaart [[Oijartnı Tan Imay]] ([[Suarna]])<br />
* verjaart [[Sörilai Konekau]] ([[Kaurkan]]).<br />
Szczególnym stanowiskiem jest [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaart]], który oprócz funkcji verjaarta swojego regionu pełni także funkcję reprezentacyjną dla narodu i innych państw oraz organizuje pewne przedsięwzięcia rządowe, jak na przykład obrady parlamentu. Jaartowie stanowią odpowiednik ministra. Wybiera się ich ponad pięciuset. Do najsławniejszych w ostatnim czasie należy jaart wojenny (''jaart ȷu ḥavan'') [[Palau Kerratone]] ze względu na dążenie do uzbrojenia Związku w broń atomową. Jaartowie zajmujący się wyłącznie sprawami lokalnymi nazywani są tajaartami. Każdy jaart ma prawo zgłosić projekt ustawy, który potem trafia do komisji ustaw złożonej z 32 (w ahtialańskim szesnastkowym systemie liczbowym 20) jaartów zajmujących się przestrzeganiem prawa sprawdzającej zgodność projektu z obowiązującym prawem i dyskutowaniem na temat sensu jego działania, a następnie odbywają się głosowania, najpierw jaartów, potem verjaartów.<br />
====Parlament====<br />
Początki parlamentu ahtialańskiego sięgają wczesnego średniowiecza, kiedy cztery wielkie kraje ahtialańskie (Kaurkan należał wtedy do Yınıti) związały się sojuszem politycznym i gospodarczym (ale nie militarnym) i utworzyło wspólnie wielką radę związku, która ustalała prawo z osobna dla wszystkich krajów. Idea upadła w IX wieku. Dopiero w [[1644]] powstał parlament [[Suarna|Suarny]], a później wszystkich pozostałych krajów. W czasie panowania [[Jkatsay Çuldanin]]a parlament [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] nie funkcjonował, a podczas [[wojna dystansowa|wojny dystansowej]] w żadnym kraju poza [[Yınıti]]. Po wojnie, w Republice Ahtialii powstał parlament w obecnym kształcie.<br />
<br />
Parlamentarzystami są wszyscy jaartowie, których ilość w zasadzie nie jest ograniczona. Minimalna liczba to pięćset osób, które zajmują się najważniejszymi sprawami dla funkcjonowania państwa, administracją, transportem, najważniejszymi mediami, wojskiem, pomocą humanitarną i ochroną praw człowieka. Każdy z nich ma prawo do zgłoszenia projektu ustawy, który potem trafia do komisji ustaw. Komisja składa z 32 jaartów prawa, którzy sprawdzają, czy projekt w ogóle można dopuścić do głosowania. Jeśli komisja odrzuci projekt, verjaartowie mają prawo weta wobec tej decyzji i jeśli większość z nich (tzn. od 3 i więcej) stwierdzi, że ustawa jest dobra, to zostaje dopuszczona do głosowania ogólnego. W głosowaniu ogólnym każdy jaart ma jeden głos. Po głosowaniu ogólnym odbywa się jeszcze osobne głosowanie verjaartów. Zgodnie z charakterystyczną dla Związku Ahtialańskiego zasadą:<br />
: ''"O sile władzy przywódczej stanowi procentowy stopień jednomyślności parlamentarnej"''<br />
Im większa różnica między "TAK" i "NIE" dla ustawy w głosowaniu jaartów, tym większe znaczenie ma wynik głosowania verjaartów. Jeżeli przykładowo głosowanie wykaże 87% za do 13% przeciw w głosowaniu jaartów o przyjęciu ustawy, to wynik głosowania verjaartów praktycznie się pomija, ale jeśli 51% jest za, a 49% przeciw, to sprzeciw verjaartów wycofuje cały projekt ustawy.<br />
<br />
===Hierarchia polityków===<br />
Generalnym pojęciem polityka w Ahtialii jest ''jaart'', które na język polski można tłumaczyć jako "minister". Istnieje kilka typów jaartów.<br />
* Tajaart - jest to minister lokalny, który sprawuje władzę ustawodawczą taką jak każdy inny jaart, ale władzę wykonawczą jedynie na swoim terenie, zazwyczaj ṡaneuka. Przykładem może być tajaart miasta [[Harnia]], zajmujący się przede wszystkim sprawami związanymi z imigrantami i dialogiem władz miejskich z okolicznymi miejscowościami.<br />
* Jaart - minister o władzy wykonawczej ogólnokrajowej (federalnej) lub regionalnej (krajowej). Przykładami są jaart nauki, jaart rozdziału żywności lub jaart wojny.<br />
* [[Verjaarci Ahtialii|Verjaart]] - władca regionu (po jednym na region) odpowiedzialny za administrację, koordynowanie pracy jaartów na jego terytorium, nadawaniem odznaczeń, wyróżnień, mianowaniem sędziów. Pierwotnie minister spraw zagranicznych.<br />
* [[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaart]] - wybierany spośród verjaartów. Nie traci funkcji verjaarta. Jest najwyższym stanowiskiem w państwie, ponieważ jego projekty ustaw nie przechodzą przez komisję ustaw, ale od razu trafiają do głosowania - przy czym w głosowaniu verjaartów arcyjaart bierze udział. Pełni głównie funkcje reprezentacyjne wobec obcych państw [[Amultia|Amultii]] i [[Makratia|Makratii]]. W czasie wojny razem z jaartem wojennym główny zwierzchnik sił zbrojnych.<br />
<br />
==Siły zbrojne==<br />
Armia ahtialańska nosi nazwę '''Бааs ю Туаак Sтааб''' (''Siła Uderzeniowa''). Od 23 listopada [[2008]] roku każdy z krajów federacji ma prawo do posiadania własnej armii, która jednak podporządkowana jest zwierzchnikowi sił zbrojnych, którym jest jaart wojenny, a w czasie wojny podobną funkcję może spełniać także arcyjaart na jego własny wniosek przed parlamentem. Jaart nie wymaga na to zgody, ale parlament może większością głosów odebrać mu tę funkcję.<br />
<br />
===Działy===<br />
Głównymi działami armii są:<br />
* siły piechoty,<br />
* siły pancerne,<br />
* artyleria,<br />
* siły powietrzne,<br />
* marynarka wojenna,<br />
* oddziały specjalne,<br />
* żandarmeria,<br />
* wywiad wojskowy.<br />
Filarami armii ahtialańskiej są piechota, artyleria i siły powietrzne. Liczebność armii waha się od regionu do regionu i łącznie wynosi obecnie około 400 000 osób (2015). W 2005 roku liczebność armii ahtialańskiej wynosiła 2 miliony osób. Służba wojskowa w Ahtialii jest obowiązkowa i trwa, w zależności od kategorii rekruta, od pół roku do roku. Regularna, stała armia jest dobrze wytrenowana i bardzo dobrze płatna, ale ze względu na w miarę stabilną sytuację na kontynencie jej liczebność jest redukowana.<br />
{{sb}}Artyleria stanowi trzon sił zaczepnych, uderzeniowych i odwetowych. Po długotrwałym wyścigu zbrojeń oraz względnie niedawnej wojnie ahtialańskiej armii zostało ponad dwanaście tysięcy samobieżnych wyrzutni rakietowych i podobna liczba haubic małego kalibru (120mm) oraz do pół tysiąca haubic średniego (150mm) i wielkiego (>185mm) kalibru. Używany sprzęt jest skuteczny i niezawodny, ale głęboko przestarzały. Wiele dział pozostaje w armii, choć są niesprawne poprzez wytarcie luf. Niektóre pociski przekraczają datę przydatności do używania o ponad 50 lat. Ocenia się, że większość artylerii balistycznej jest w zasadzie nie do użytku. Każda stolica regionu ma swoją uczelnię nauk ścisłych poświęconą artylerzystom.<br />
{{sb}}Siły powietrzne mają do dyspozycji około 6200 bojowych asibarów i 200 samolotów. Śmigłowce nie są znane. W 2007 roku prowadzone były intensywne prace nad bronią masowego rażenia, przede wszystkim nad bronią atomową, ale zostały one anulowane na fali protestów w 2009 roku (przywiezienie na kontynent Mikui technologii atomowej przez Francuzów doprowadziło do wojny dystansowej). Do dziś prowadzi się prace nad miotaczem cząstek. Jedyną skuteczną bronią masowego zniszczenia, jaką dysponuje Ahtialia, jest 12 bezzałogowych asibarów zdolnych rozwijać prędkości hipersoniczne i precyzyjnie uderzać w wybrany cel, detonując konwencjonalny ładunek o dodatkowych właściwościach burząco-zapalających. Miotacz cząstek jest znacznie bardziej precyzyjny, tańszy i powoduje większe zniszczenia, strumień silnie zjonizowanego powietrza można wykorzystywać wielokrotnie, ale jest podatny na różne technologie obronne (zwłaszcza magnetyczne), podczas gdy hipersoniczny pocisk ma pewność uderzenia w cel. Współczesna doktryna ahtialańska zakłada szybkie, mocne i bardzo precyzyjne uderzenia we wroga na wypadek konfliktu, by uniknąć masowych zniszczeń pozostawionych przez niedawną wojnę.<br />
{{sb}}Siły pancerne są szczupłe i prawie w całości przestarzałe. Spośród prawie 8000 czołgów o różnym charakterze, jakie były w 2007 roku, większość została przetopiona. Stosowanie opancerzenia zawierającego żelazo jest rozwiązaniem krótkotrwałym, bowiem w ponadczterdziestoprocentowej zawartości tlenu w atmosferze metale szybciej ulegają utlenieniu. Przede wszystkim jednak specyfika kontynentu, z jego dużą ilością płynów o charakterze przeciwgrawitacyjnym, nie sprzyja pojazdom lądowym. Jedynym rodzajem czołgu, który cieszy się dużym powodzeniem specjalistów wojskowych, jest samobieżny miotacz mikrofal ''Кірамиs'', zabójczy przeciwko organizmom żywym. Tego typu broń jest bardzo trudna do zastosowania z powietrza.<br />
<br />
===Wyposażenie===<br />
Obecnie (2007) armia Ahtialii oficjalnie dysponuje 7970 czołgami, w tym 1250 ciężkimi; 12 600 samobieżnymi wyrzutniami rakiet typu [[Draak (wyrzutnia rakiet)|DA3]] i [[Draak (wyrzutnia rakiet)|DA4]] i 12 000 armatami 120mm, łącznie 24 600 pojazdów artylerii; 7000 asibarów (w tym 6200 uderzeniowych) i 6 eksperymentalnymi asibarami hipersonicznymi, używanymi do realizacji programu kosmicznego.<br />
<br />
==Podział administracyjny==<br />
Ahtialia jest podzielona na pięć regionów, trzydzieści cztery fianeuky, sto dwadzieścia sześć śenauków i 253 rejony. Fianeuky nie mają własnych nazw, są ponumerowane. Podczas ich wymieniania stosuje się liczebnik porządkowy, np. ''sєн фіанєук фу оноз'' "w pierwszym fianeuku".<br/><br />
'''[[Stara Ahtialia]]'''<br />
Fianeuky:<br />
*1 (Stolica regionu: '''[[Harnia]]''')<br />
*2 (Stolica: [[Quilkač]])<br />
*5 (Stolica: [[Hukno]])<br />
*27 (Stolica: [[Usono]])<br />
*28 (Stolica: [[Tiam]])<br />
*30 (Stolica: [[Ontu]])<br />
*34 (Stolica: [[Katirtm]])<br />
<br />
'''[[Yınıti]]'''<br />
*3 (Stolica regionu: '''[[An]]''')<br />
*4 (Stolica: [[Šane]])<br />
*29 (Stolica: [[Knah]])<br />
*31 (Stolica: [[Laika]])<br />
*32 (Stolica: [[Pon]])<br />
<br />
'''[[Unakta]]''' (Verjaart: [[Aluumis Čažža]] (Аљууміs Чаҙҙа))<br />
*6 (Stolica regionu: '''[[Kamiva]]''')<br />
*7 (Stolica: [[Akar]])<br />
*8 (Stolica: [[Enbašu]])<br />
*9 (Stolica: [[Nya]])<br />
*10 (Stolica: [[Čo]])<br />
*14 (Stolica: [[Usadda]])<br />
*15 (Stolica: [[Rala]])<br />
*18 (Stolica: [[Unik]])<br />
*33 (Stolica: [[Ezehamaj]])<br />
<br />
'''[[Suarna]]'''<br />
*16 (Stolica: [[Usudal]])<br />
*17 (Stolica: [[Boi]])<br />
*19 (Stolica: [[Azaro]])<br />
*20 (Stolica regionu: '''[[Palan]]''')<br />
*21 (Stolica: [[Paznai]])<br />
*22 (Stolica: [[Granti Lahs]])<br />
*23 (Stolica: [[Wirag]])<br />
*24 (Stolica: [[Nax]])<br />
*25 (Stolica: [[Carvahn]])<br />
*26 (Stolica: [[Hosite]])<br />
<br />
'''[[Kaurkan]]''' (Verjaart: [[Sörilai Konekau]]) <br />
*11 (Stolica regionu: '''[[Turaaka]]''')<br />
*12 (Stolica: [[Haknavi]])<br />
*13 (Stolica: [[Inakit]])<br />
<br />
==Geografia==<br />
===Miasta w Ahtialii===<br />
<center>Lista piętnastu największych miast Ahtialii: <br />
{| class="wikitable" border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"<br />
! &nbsp;&nbsp; <br />
! miasto <br />
! liczba mieszkańców (2006) <br />
! region<br />
! fianeuk<br />
|- <br />
| align="center" | 1 ||align="center" | [[Harnia]] || align="center" | 5 320 633 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 1|1]] <br />
|- <br />
| align="center" | 2 ||align="center" | [[Quilkaç]] || align="center" | 3 223 050 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 2|2]] <br />
|- <br />
| align="center" | 3 ||align="center" | [[Fagd]] || align="center" | 2 988 000 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 1|1]] <br />
|- <br />
| align="center" | 4 ||align="center" | [[Tido]] || align="center" | 2 604 341 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 2|2]] <br />
|- <br />
| align="center" | 5 ||align="center" | [[Palan]] || align="center" | 2 045 422 ||align="center" | [[Suarna]] || align="center" | [[Fianeuk nr 20|20]] <br />
|- <br />
| align="center" | 6 ||align="center" | [[Tiam]] || align="center" | 1 820 034 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 28|28]] <br />
|- <br />
| align="center" | 7 ||align="center" | [[Katirtm]] || align="center" | 1 701 992 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 34|34]]<br />
|- <br />
| align="center" | 8 ||align="center" | [[Usono]] || align="center" | 1 448 457 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 27|27]] <br />
|- <br />
| align="center" | 9 ||align="center" | [[An]] || align="center" | 1 230 232 ||align="center" | [[Yınıti]] || align="center" | [[Fianeuk nr 3|3]] <br />
|- <br />
| align="center" | 10 ||align="center" | [[Carvahn]] || align="center" | 990 239 ||align="center" | [[Suarna]] || align="center" | [[Fianeuk nr 25|25]] <br />
|- <br />
| align="center" | 11 ||align="center" | [[Azaro]] || align="center" | 987 455 ||align="center" | [[Suarna]] || align="center" | [[Fianeuk nr 19|19]] <br />
|- <br />
| align="center" | 12 ||align="center" | [[Kamiva]] || align="center" | 980 929 ||align="center" | [[Unakta]] || align="center" | [[Fianeuk nr 6|6]]<br />
|- <br />
| align="center" | 13 ||align="center" | [[Habu]] || align="center" | 920 233 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 27|27]] <br />
|- <br />
| align="center" | 14 ||align="center" | [[Ontu]] || align="center" | 634 223 ||align="center" | [[Stara Ahtialia]] || align="center" | [[Fianeuk nr 30|30]]<br />
|- <br />
| align="center" | 15 ||align="center" | [[Turaaka]] || align="center" | 592 216 ||align="center" | [[Kaurkan]] || align="center" | [[Fianeuk nr 11|11]]<br />
|- <br />
| || || align="center" | Łącznie: 27 487 456||<br />
|-<br />
|} <br />
</center><br />
<br />
==Historia==<br />
{{Główny artykuł|historia Ahtialii}}<br />
<br />
===Starożytność (Ok. [[IV tysiąclecie p.n.e.|3500]] p.n.e. - [[614]] n.e.)===<br />
* Czasy pradawne (Ok. [[IV tysiąclecie p.n.e.|3500]] - [[III tysiąclecie p.n.e.|2000 p.n.e.]])<br />
Kultury [[Harnia|Harnii]], [[Kamiva|Kamivy]] i [[Palan]]. Pierwsze państwo w Ahtialii - państwo Ahokaruta. Wynalezienie [[Pismo ahokarutańskie|pisma]] i koła, opanowanie technik rozniecania ognia.<br />
* Czasy dawnego kerumu (Ok. [[III tysiąclecie p.n.e.|2000 p.n.e.]] - [[II tysiąclecie p.n.e.|1300 p.n.e.]])<br />
Pierwsze państwo ahtialańskie, rządzone przez Mukiów (Mukyu). Odkrycie kerumu w [[Harnii]] i [[Fagd]], później także w [[Palan]] i [[Kamiva|Kamivie]]. Pierwsze kontakty z mieszkańcami starożytnej [[Grecja|Grecji]], trwające około stu lat.<br />
* Czasy późnego kerumu (Ok. [[1300 p.n.e.]] - [[655 p.n.e.]])<br />
Podbicie pobliskich terenów górskich przez ludy starożytnej '''Ahtialii'''. Migracja części ludów ahtialańskich pod przywództwem [[Korohavine Lekko|Korohavina Lekko]] na północ, ku wybrzeżom oceanu [[Oon]]. Założenie miast [[Usono]] nad rzeką Yentka, [[Katirtm]] nad rzeką Uui oraz legendarnych miast [[Tido]] i [[Quilkaç]] nad oceanem [[Oon]]. Wielka susza nad miastem [[Palan]]. Powstanie miasta [[An]] nad rzeką Kuna w roku [[1023 p.n.e.]]. Zużycie kerumu w [[Palan]] i [[Harnia|Harnii]].<br />
* Czasy asininy ([[655 p.n.e.]] - [[614]] n.e.)<br />
Odkrycie asininy w [[Harnia|Harnii]]. Szerokie wykorzystanie asininy w transporcie od około VII w. p.n.e. do czasu jej wyczerpania w źródłach powierzchniowych około [[567]] roku n.e. na terenie całej dzisiejszej '''Ahtialii'''. Pierwsze kontakty z [[Amultia|Amultią]] i [[Makratia|Makratią]]. Uderzenie meteorytu z [[Saita|Saity]], dalsze pustynnienie regionu [[Palan (region)|Palan]].<br />
<br />
===Średniowiecze ([[614]] - [[1245]])===<br />
* Czasy havvaimatarkulu ([[614]] - [[1245]])<br />
Czasy czterech wielkich państw: [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]]. Zaludnianie wysp położonych blisko [[Mikui]]. Wojna [[Suarna|Suarny]] z [[Makratia|Makratią]] ([[834]] - [[848]]) zakończona zwycięstwem pustynnych wojsk Palańskich. Wojna [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Yınıti]] ([[912]] - [[914]]), w której miasto [[Ontu]] zostało wyzwolone spod panowania [[Yınıti]]. Wynalezienie prądu i generatora przez [[Kahravima Tuirai|Kahraimę Tuirai]] w [[1245]].<br />
===Pierwszy postęp ([[1245]] - [[1856]])===<br />
* Czasy elektryczości ([[1245]] - [[1325]])<br />
Badania nad prądem. Oświetlenie elektryczne. Piorunochrony. Telegram. Grzejniki. Odkrycie możliwości pozyskiwania kerumu przy użyciu prądu elektrycznego przez [[Varkiralay Hiraŀime|Varkiralay Hiraŀima]].<br />
* Nowe czasy kerumu ([[1325]] - [[1676]])<br />
Teoria uzyskiwania kerumu. Odkrycie w [[1534]] roku na niedaleko miasta [[Ontu]] wioski zamieszkałej w [[III tysiąclecie p.n.e.|III tysiącleciu p.n.e.]] przez [[Sumerowie|Sumerów]], co zapoczątkowało teorię o obustronności właściwości kerumu. Skonstruowanie w [[1578]] roku przez [[Krakatone İlinita|Krakatona İlinitę]] w [[Unakta|Unakcie]] pierwszego czołgu na kontynencie [[Mikui]]. Powstanie broni palnej, ładunków wybuchowych i łatwopalnych. Prymitywny silnik spalinowy Triabam”a. Odkrycie podziemnych złóż asininy i wykorzystanie jej do transportu. Wybuch wulkanu [[Ezeh]] na wyspie [[Ezehamatr]] w roku [[1611]] spowodował śmierć około 3 600 osób. Przypadkowe wyprodukowanie przez ahtialańskiego fizyka [[Korivadan Kerratone|Korivadana Kerratone]] sześciu cząstek kerumu. Sześć podróży pięciu ahtialańskich (Harrivan Bori [[1650]], Taita Karyavana [[1652]], Oymone Talkabun [[1654]], Liyeslay Itikah” [[1658]] i Korkahamy İtramiṡi [[1662]]), i jednego suarniańskiego ([[Neeru Tairboos]] [[1664]]) naukowca do miejsc oznaczonych przez punkty kerumu. Z tej wyprawy wrócił po dwunastu latach tylko [[Neeru Tairboos]].<br />
* Czasy wojny amulckiej ([[1676]] - [[1856]])<br />
Wykłady suarniańskiego naukowca [[Neeru Tairboos|Neeru Tairboosa]] początkują rewolucję kulturalną w '''Ahtialii'''. Budowy zamków i pałaców. Demokratyczny system władzy. Publiczne zainteresowanie językiem angielskim. Prace [[Korivadan Kerratone|Korivadana Kerratone]] nad odtworzeniem produkcji kerumu. [[Amultia]] rozpoczyna w [[1699]] roku wojnę z [[Makratia|Makratią]]. Powstają sterowce, zaawansowane czołgi, samoloty i tzw. [[asibar|asibary]], czyli "latające talerze". W wyniku błędu naukowców [[Makratia|Makraccy]] artylerzyści ostrzeliwują miasto [[Nelobu]], zabijając ponad 1 000 osób i raniąc 20 000. Legendarne wojska [[Palan|palańskie]] wkraczają do [[Makratia|Makratii]] w [[1853]], w ciągu dalszych trzech lat kończąc wojnę.<br />
<br />
===Nowożytność ([[1856]] - [[1970]])===<br />
* Władza [[Kharbavotlu İterite|Kharbavotlu İterity]] ([[1856]] - [[1894]])<br />
Odkrycie ayradu przez Havliaku Truariatę w [[1860]] roku. Ustalenie stałych granic państw '''ahtialańskich''', [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]], [[Suarna|Suarny]], [[Amultia|Amultii]], [[Makratia|Makratii]] i [[Eino]]. Pakt z [[1889]] roku [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] zapewniający wzajemną pomoc. Pierwszy prymitywny komputer "İkiodaka" (Dziadek). Morderstwo [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] [[Qarbavotlu İterite|Qarbavotlu İterity]] w [[Harnii]] w [[1894]].<br />
* Władza [[Urinati Haraboro]] ([[1894]] - [[1907]])<br />
Zamieszki w [[Kamiva|Kamivie]]. [[Urinati Haraboro]] poszerza ksenofobię. Ludy [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] pogłębiają własną izolację. Zniszczenie elektrowni w [[Fagd]] w [[1900]]. Wejście na arenę polityczną [[Ahtialia|Ahtialii]] suarniańskiej przywódczyni [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]]. Powstanie partii [[Ahtialańska Partia Narodowa|ATP]]. [[Koroneto Lainiŀa]] staje się ikoną kultury we wszystkich czterech regionach dzisiejszej [[Ahtialia|Ahtialii]]. [[Urinati Haraboro]] zostaje odwołany, jego miejsce zajmuje [[Pannairu Envirom]], a potem [[Deznet Bozin]]. Próba zamachu stanu w [[1902]] roku przez [[Urinati Haraboro]]. Reformy [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] w [[Harnii]] i polityka zagraniczna stają się przyczyną błyskawicznego odnowienia paktu z [[1889]] roku. Druga próba zamachu stanu [[Urinati Haraboro]] w [[1905]] roku. Śmierć [[Urinati Haraboro]] w [[1907]] roku. Wybranie [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] na [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] [[Ahtialia|Ahtialii]] w [[1907]] roku.<br />
* Władza [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] ([[1907]] - [[1914]])<br />
[[grafika:Koronetolainila.jpg|right|thumb|200px|[[Koroneto Lainiŀa]] w nowoczesnych ubraniach młodzieżowych - obraz.]]<br />
Postęp gospodarki i plan pomocy przyjaznym regionom [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] przyczynia się do publicznych przeprosin wszystkich win i obietnicy poprawy państw [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] oraz [[Amultia|Amultii]]. Atmosfera bliskości czterech pierwszych narodów niemalże przyczyniła się do dołączenia [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] do [[Ahtialia|Ahtialii]], co się nie udaje ze względu na prośbę [[Ahtialańczycy|Ahtialańczyków]] o zachowanie uczuć patriotycznych przez pozostałe narody w obawie przed wybuchem wojny. Kult [[Ahtialia|Ahtialii]] na całym kontynencie [[Mikui]]. Gwałtowny rozwój handlu z [[Makratia|Makratią]] rozpoczyna w [[1909]] roku plan gwałtownego przyspieszenia produkcji uzbrojenia tego państwa. [[Koroneto Lainiŀa]] ogłasza dzień pokoju [[13 marca]] i tolerancji [[22 kwietnia]], hucznie obchodzone we wszystkich państwach kontynentu. Rozwój nauk humanistycznych i sztuk pięknych. Pojawienie się [[1 marca]] [[1910]] roku dwóch [[Wielka Brytania|brytyjskich]] naukowców, fizyka [[Steven Bell|Stevena Bella]] oraz chemika i astronoma [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] oraz ich ksiąg powoduje rozwój fizyki, chemii i astronomii. Teoria [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] dotycząca występowania i powstawania cząstek kerumu. Prowadzenie przez [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀę]] wielu zwyczajów [[Europa|europejskich]]. Pamiętniki [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] i [[Steven Bell|Stevena Bella]] w języku [[język angielski|angielskim]] i [[język ahtialański|ahtialańskim]] stają się bestsellerem na [[Mikui]]. Wynalezienie przez [[Steven Bell|Stevena Bella]] w [[1913]] roku wykrywacza kerumu. Opuszczenie [[Ahtialia|Ahtialii]] przez [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]] i [[Steven Bell|Stevena Bella]] [[14 maja]] [[1914]] roku. Dymisja [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] ze stanowiska [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] [[Ahtialia|Ahtialii]] [[20 lipca]] [[1914]] roku. Władcą zostaje [[Iletti İbas]].<br />
* Władza [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]] ([[1914]] - [[1956]])<br />
Pod koniec roku [[1914]] [[Iletti İbas]] przyjmuje do swojej partii młodego, gdyż zaledwie dwudziestoletniego [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]], który bardzo szybko uzyskuje olbrzymie poparcie ludności wygłaszając swoje sławne przemówienia. [[15 lipca]] [[1919]] roku [[Iletti İbas]] wysłał wojska na granicę z [[Makratia|Makratią]], podburzając jedocześnie panującego tam [[Tiritarti İrtaaro]]. [[Iletti İbas]], czując się winny wrogiego nastawienia sąsiadniego państwa, składa w [[1917]] roku dymisję. Wyjątkowo agresywne przemówienia [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]] zdobywają ogromną popularność i nastawiają [[Makraci|Makratów]] wrogo do całej [[Ahtialia|Ahtialii]]. Na [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] wybrano w [[1917]] roku [[Ŀapominu Lett|Ŀapominu Letta]]. Klęska suszy, a następnie powodzi rujnuje w [[1918]] roku [[Ahtialia|Ahtialię]] oraz [[Yınıti]] i wschodnią część [[Amultia|Amultii]]. Gwałtowne zbrojenie się [[Makratia|Makratii]]. Mowy [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]] oczerniają [[Ŀapominu Lett|Ŀapominu Letta]], którego ludność [[Ahtialia|Ahtialii]] ostatecznie w [[1920]] roku oddala od władzy. [[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaartem]] zostaje [[Jkatsay Çuldanin]]. Szybko odbudowuje i uzbraja państwo. W [[1922]] roku wybucha wojna [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Makratia|Makratią]]. Wojnę wygrywa [[Ahtialia]] i [[Jkatsay Çuldanin]] zyskuje niespotykaną popularność. Szybko odbudowuje państwo ze zniszczeń i w [[1923]] roku składa dymisję. Jednak jego władza się jeszcze nie kończy - fałszując wybory, przez trzydzieści dwa lata [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartami]] [[Ahtialia|Ahtialii]] zostają ludzie w pełni podporządkowani [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldaninowi]] lub zmuszani do respektowania jego "sugestii politycznych", co doprowadziło do wrogości między [[Ahtialia|Ahtialią]] a wszystkimi pozostałymi państwami kontynentu [[Mikui]]. Otwarcie sprzeciwił mu się dopiero [[Vedikulu Hanitti]], który zmarł [[2 luty|2 lutego]] [[1955]] roku w wypadku, do którego doszło najprawdopodobniej w wyniku zamachu. Władzę obejmuje w [[1956]] roku [[Xayjgnabfo Dorin]], która poprzez oddział specjalny więzi [[Jkatsay Çuldanin|Jkatsay Çuldanina]]. [[7 maj|7 maja]] [[1956]] roku [[Jkatsay Çuldanin]] ulega karze śmierci.<br />
<br />
===Czasy grozy ([[1956]] - [[1998]])===<br />
* Ostatnie czasy kerumu ([[1956]] - [[1958]])<br />
[[Xayjgnabfo Dorin]] wysyła przeprosiny za nieprzyjemności ze strony poprzedniego władcy do wszystkich państw kontynentu. Zostają one przyjęte przez [[Amultia|Amultię]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktę]] i [[Suarna|Suarnę]], jednak odrzucone przez [[Makratia|Makratię]]. Napięcie pomiędzy [[Makratia|Makratią]], a innymi narodami [[Mikui]]. Szukanie nowych broni. Odkrycie sposobu wytwarzania kerumu. Wyprodukowanie w [[1957]] roku kilku kropelek kerumu i przeniesienie wysłannika [[Dagnahomiro Sennet|Dagnahomiro Senneta]] do [[Europa|Europy]]. Spotkanie przywódców [[Ahtialia|Ahtialii]], [[Amultia|Amultii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]] i [[Suarna|Suarny]] w celu omówienia sytuacji. [[Makratia|Makratia]] staje się najpotężniejszym gospodarczo i militarnie państwem na [[Mikui|Mikui]].<br />
* Czasy groźb ([[1958]] - [[1989]])<br />
[[Dostowie Makratii|Dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Urtan Neuzaord]] wprowadza w [[Makratia|Makratii]] propagandę, w wyniku której zostaje jeszcze spotęgowana ksenofobia jej mieszkańców. [[12 lipca]] [[1962]] roku w [[Rala|Rali]] na granicy [[Unakta|Unakty]] z [[Makratia|Makratią]] dochodzi do rozruchów spowodowanych kłótnią o polityce w miejscowym szpitalu. Dwa dni później szpital zostaje zniszczony w eksplozji. Śledztwo [[Unakta|Unakty]] wykazało, że bomby podłożyli makraccy fanatycy [[Dostowie Makratti|dosta]]. W [[1965]] roku zostaje zamordowany ambasador '''Ahtialii''' w [[Minnaika|Minnaice]]. Zostają zerwane wszystkie połączenia handlowe z [[Makratia|Makratią]]. [[Dostowie Makratii|Dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Urtan Neuzaord]] przyjeżdża [[23 marca]] [[1966]] roku do [[Harnii]] na rozmowy o odnowieniu handlu. [[27 marca]] zostaje zamordowany w wyniku ataku zabójcy o pseudonimie [[Ssaypayda]] ("nieprawdziwy"). Rząd ahtialański wysyła do [[Otra|Otry]] ciało dyktatora z kondolencjami. W [[Makratia|Makratii]] władzę przejmuje [[Korhaveno Dajot]]. W [[1976]] roku zostaje on zamordowany przez swoich rodaków, którym nie podobał się defensywny stosunek do wojny władcy. Następnym [[Dostowie Makratii|Dostem]] [[Makratia|Makratii]] zostaje [[4 grudnia]] [[1979]] roku [[Trastarmanar Armahoder]]. Dzięki niemu [[Makratia|Makratia]] zdobyła kilka ziem [[Unakta|Unakty]] bez wystrzału, jedynie demonstrując potęgę wojskową. [[Ahtialia]], [[Yınıti]] i [[Suarna]] wypowiadają [[Makratia|Makratii]] wojnę. [[Amultia]] pozostaje neutralna.<br />
* SZIUWT ([[1989]] - [[1998]])<br />
''SZIUWT'' (właśc. Ş.Yu.V.T.), spolszczony skrót od ahtialańskiego ''“şari ȷu verha torlu”'' ("Matka każdej broni" - wyrażenie którym posłużył się [[François Delacroix]] przed rozstrzelaniem).<br><br />
[[23 lipca]] [[1989]] roku do [[Ahtialia|Ahtialii]] przybywa dwudziestu ludzi z [[Ziemia|Ziemi]]. Przywożą informacje o telewizji, komputerach (znane juz wtedy na [[Mikui]]). Kilka roślin (między innymi gruszki), książek i 6 min atomowych. Goście zostali przyjaźnie przyjęci, ale w moc ładunków żadne państwo na kontynencie nie uwierzyło. [[6 sierpnia]] [[1990]] roku następuje zapowiedziana detonacja jednej z nich na bezludnej pustyni [[Suarna|Suarny]]. Zginęło 270 osób, które nie posłuchały ostrzeżeń i podeszły zbyt blisko. Wojna między [[Ahtialia|Ahtialią]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unaktą]] i [[Suarna|Suarną]], a [[Makratia|Makratią]] zostaje przerwana. Rozpoczynają się z początku tajne, a następnie jawne i szerokie poszukiwania pozostałych pięciu min. [[Makratia|Makratia]] płaci sumę 50 000 000 kisów makrackich (ok. 1,5 mld złotych) za każdą i do podpisania umowy dochodzi, jednak miny zostają znalezione, ukradzione i [[12 lutego]] [[1997]] roku zdetonowane przez ahtialańskich agentów na nizinie Wurmoro na wyspie [[Neelu|Neelu]]. W [[1998]] roku cała dwudziestka [[Ziemia|Ziemian]] ulega karze śmierci. Ich przywódca, [[François Delacroix]], na krotko przed śmiercią powiedział "Zabiliście dzieci matki wszelkiej broni. Ona zabije was". Rozwścieczony [[Dostowie Makratii|Dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Trastarmanar Armahoder]] rozpoczyna operację "Szósty dzień". [[18 września]] [[1998]] roku wojska [[Makratia|makrackie]] przekraczają granicę [[Amultia|Amultii]]. Rozpoczyna się [[Wojna Dystansowa|wojna dystansowa]].<br />
<br />
===Wojna dystansowa ([[1998]] - [[2001]])===<br />
[[18 września]] [[1998]] roku wojska makrackie wkraczają do [[Timika|Timiki]] w [[Amultia|Amultii]]. Bez oddania strzału zajmują całą południowo-wschodnią część kraju. [[30 września]] [[1998]] roku, dwanaście kilometrów od wsi [[Mauika|Mauika]], ścierają się z armią [[Amultia|Amultii]], która zostaje starta na proch przez artylerię [[Makratia|makracką]]. Zostają tu zastosowane po raz pierwszy [[łuski antygrawitacyjne]], niszczące cele na większym obszarze niż tradycyjne. [[2 października]] [[1998]] roku [[Amultia]] oficjalnie traci niepodległość i przyłączona zostaje do [[Makratia|Makratii]]. Do [[14 grudnia]] armia [[Makratia|makracka]] sukcesywnie zajmuje [[Suarna|Suarnę]]. [[17 grudnia]] zostaje zdobyte [[Palan]] i [[Suarna upada]]. Od południa [[Makratia|Makratii]] rozpoczyna atak druga armia i już [[27 grudnia]] [[1998]] roku zostaje zdobyta [[Kamiva]], pada także wyspa [[Neelu]]. Trudny teren [[Unakty]] i nagły atak zimy zatrzymują armię południową. [[6 lutego]] [[1999]] roku przeniesienie stolicy [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Harnii]] do [[Quilkaç]]. [[14 marca]] [[1999]] rozgrywa się pierwsza i największa bitwa powietrzna między [[Makratia|Makratią]] a [[Ahtialia|Ahtialią]], gdzie po obu stronach ginie ok. 7 300 ludzi.<br />
* Pierwszy przełom<br />
[[26 lipca]] [[1999]] roku wiązane sojuszem wojskowym [[Yınıti]] i [[Ahtialia]] rozpoczynają masowy kontratak na północne wojska [[Makratia|Makratii]]. [[grafika:ahtiala2000.gif|left|thumb|200px|Ahtialia w kwietniu roku [[2000]]; kolor zielony. Na mapie zaznaczono także dzisiejsze granice]]Przez trzy miesiące toczą się zaciekłe walki, lecz w końcu zwycięża armia [[Makratia|makracka]] po dostawach nowych baterii artylerii ''"[[Sairhaet (działo)|Sairhaet]]"'', sterowanych przez zaawansowane technicznie komputery. Do maja [[2000]] roku pod władzą [[Makratia|makracką]] znajduje się cała [[Amultia]], [[Unakta]], [[Suarna]] (bez fianeuków 24 i 25), fianeuki 4, 3, 31, 29 i 32 [[Yınıti]] oraz 5, 1, 27 i 30 [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. Władza [[Makratia|Makratii]] wprowadza na podbitych terenach terror polityczny. Mimo to nie niszczy zabytków ani kultury, z wyjątkiem [[Palan]], gdzie [[10 stycznia]] [[2000]] roku wybuchło powstanie, stłumione po sześciu dniach; miasto zniszczono w 70%, a 25% ludności wymordowano. [[29 maja]] zaprowadzono tymczasowe zawieszenie broni, zerwane [[30 kwietnia]] zamachem w [[Otra|Otrze]], gdzie zginęło ponad dwa tys. ludzi, w tym [[Dostowie Makratii|dost]] [[Makratia|Makratii]] [[Trastarmanar Armahoder]]. Z tego powodu zostaje zrujnowany pałac w [[An]]. Nowym [[Dostowie Makratii|dostem]] zostaje wojskowy [[Khertarmat Tairdarr]], cieszący się w [[Makratii]] dużą popularnością. Sprawcom zamachu udaje się uciec do [[Katirtm]], gdzie następnie pracują nad miotaczami mikrofal. W [[Quilkaç]] wyprodukowano pierwsze sztuki artylerii rakietowej ''"[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draak]]"'' (Smok), które już [[3 kwietnia]] [[2000]] roku trafiają na front, odnosząc sukcesy ([[Bitwa pod Habu]]). Oficjalnie wyprodukowano pospiesznie 1 tys. wyrzutni i ponad 2,5 tysiące w podziemiach, głównie wysp [[Onte]] i [[Derne]]. Nazywane ''ostatnią nadzieją'', pokonują największą część [[Makratia|makrackiej]] armii południowej. Do [[29 lipca]] [[2000]] roku wyzwolone zostają fianeuki nr 32, 29, 31, 27 i spora część 1. W miastach, do których zbliżała się armia ahtialańska, szybko dochodziło do powstań, niektóre z nich zakończyły się sukcesem. [[4 sierpnia]] [[2000]] roku dochodzi do największego pojedynku artyleryjskiego w historii [[Mikui]], gdzie ahtialańskie ''"[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draaki]]"'' przez dwa tygodnie ostrzeliwały się pod [[Harnia|Harnią]] ze sterowanymi komputerowo makrackimi działami ''"[[Sairhaet (działo)|Sairhaet]]"''. [[16 sierpnia]] pojawiła się amunicja elektromagnetyczna.<br />
* Drugi przełom<br />
[[grafika:draak.jpg|right|thumb|200px|DA4 ''Draak''.]]<br />
[[Ahtialia|Ahtialańska armia]] wyposażona w rakiety z głowicami elektromagnetycznymi ostatecznie [[22 sierpnia]] [[2000]] roku zdobywa [[Harnia|Harnię]]. Do grudnia wyzwolono całe [[Yınıti]] i zachodnią część [[Suarna|Suarny]]. Od południa armię makracką atakują partyzanci z wysp [[Kaurkan]]u. [[29 grudnia]] [[2000]] roku armia południowa [[Makratii]] przestaje istnieć, a jej rolę na froncie przejmuje armia centralna. Wielka ofensywa armii północnej powoduje zajęcie fianeuku nr 24 i zbliżenie się do miasta [[Tido]], lecz atak zostaje szybko odparty, a armia [[Makratia|makracka]] w styczniu [[2001]] zmuszonona do wycofania się. Na miesiąc zostaje ogłoszone zawieszenie broni. [[Dostowie Makratii|dost]] [[Khertarmat Tairdarr]] używa nowych dział jonowych do kontrofensywy, jednak ''"[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draaki]]"'' okazują się być niepokonane w walce na płaskich pustynnych terenach. [[6 lutego]] [[2001]] roku wyzwolone zostaje [[Palan]], a [[3 marca]] cała [[Suarna]]. Znajdujący się w rozpaczliwej sytuacji [[Dostowie Makratii|dost]] [[Khertarmat Tairdarr]] przenosi się na wyspę [[Ateun]], jednak [[5 marca]] zostaje zamordowany. Władzę przejmuje ugrupowanie polityczne [[Intha]]. [[23 marca]] pod władzą [[Ahtialii]] znajduje się cała [[Unakta]], a wojska [[Ahtialia|ahtialańskie]], [[Yınıti]], [[Suarna|Suarny]], [[Unakta|Unakty]] i [[Kaurkan|Kaurkanu]] docierają do granicy [[Makratia|Makratii]]. [[1 kwietnia]] [[2001]] roku wyzwolona zostaje [[Amultia]].<br><br><br />
Stolica [[Ahtialia|Ahtialii]] zostaje przeniesiona z [[Quilkaç]] do [[Harnia|Harnii]], a [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaartem]] zostaje [[Çuldetlu Huffde]]. [[5 kwietnia]] następuje przekroczenie dawnej granicy [[Makratia|Makratii]] i atak na państwo. Prowadzone są ciężkie walki, szczególnie krwawa jest bitwa pod [[Himanna|Himanną]], gdzie armia ahtialańska traci pięć tysięcy ludzi i odnosi porażkę. Używane w miastach miotacze mikrofal pokonują partyzantów w [[Airta|Aircie]]. [[12 maja]] dochodzi do bitwy o [[Otra|Otrę]]. Oblężenie trwa miesiąc, po którym ludność zostaje przesiedlona, a miasto zrównane z ziemią (patrz też: [[Teimaik Sawaitlu]], "[[Burza]]") przez wyrzutnie rakiet ''[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draak]]''. [[30 czerwca]] [[2001]] roku zbombardowane zostaje miast [[Gnakk]] na wyspie [[Ateun]]. Po tym zdarzeniu cała siła wojskowa [[Makratia|Makratii]] zostaje unicestwiona i [[1 lipca]] grupa [[Intha]] podpisuje akt bezwarunkowej kapitulacji, oznaczający kres wojny dystansowej.<br />
<br />
===Ahtialia powojenna ([[2001]] - dzisiaj)===<br />
Pod wpływem pragnienia społeczeństwa połączenia ludów ahtialańskich w jedno wielkie, silne państwo [[Ahtialia|Ahtialię]], [[29 grudnia]] [[2001]] roku następuje [[zjednoczenie Ahtialii]]; regiony [[Stara Ahtialia]], [[Yınıti]], [[Unakta]] i [[Suarna]] stają się jednym państwem, rządzonym przez czterech [[verjaarci|verjaartów]] i wybieranego spośród nich [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaarta]]. Okupacja [[Makratia|Makratii]] trwa do [[1 stycznia]] [[2002]] roku, gdy utworzone zostaje państwo makrackie zajmujące dzisiejsze tereny pod władzą pokojowo nastawionego [[Dostowie Makratii|dosta]] [[Rretairvan Kuntat|Rretairvana Kuntata]], który [[14 marca]] [[2002]] roku umiera na udar mózgu. Jego miejsce zajmuje [[Parrarar Hakanoren]], odbudowując [[Otra|Otrę]] i przywracając jej status stolicy [[Makratia|Makratii]]. Pozornie wygłaszając mowy o pokoju, prowadzi politykę szybkiej remilitaryzacji państwa. Od rządu [[Makratia|Makratii]] otrzymuje [[3 listopada]] [[2003]] roku nadzwyczajne uprawnienia, które [[Dostowie Makratii|dost]] wykorzystuje do stworzenia monarchii absolutnej, władającej całym państwem, co wzbudza strach w [[Jaart|jaartach]] [[Ahtialia|Ahtialii]]. Spory na temat podboju kosmosu przez [[Ahtialia|Ahtialię]] niemal doprowadzają do wojny domowej, lecz wystrzelenie przez [[Makratia|Makratię]] w [[2004]] roku pięciu luster orbitalnych powoduje szybkie unowocześnienie orbitalnych dział jonowych. Niebezpieczeństwo ponownego konfliktu z [[Makratia|Makratią]] sprawia, że rząd [[Ahtialia|Ahtialii]] powołuje stanowisko strażnika pokoju, [[Vanakowie Ahtialii|Vanaka]], który [[2 grudnia]] [[2004]] roku obejmuje [[Uhronaku Bold]]. Objęcie urzędu [[Jaart]]a [[Jaart wojenny|wojennego]] przez [[Palau Kerratone|Palau Kerratona]], który już w dniu wejścia do grupy [[Jaart|jaartów]] proponuje rozpoczęcie prób atomowych. [[13 kwietnia]] [[2006]] roku [[Arcyjaartowie Ahtialii|arcyjaart]] [[Çuldetlu Huffde]] wyraża zgodę na przeprowadzenie prób z ładunkami jądrowymi, co spotyka się z chłodnym przyjęciem reszty [[Verjaarci|verjaartów]]. [[5 lutego]] [[2007]] roku wyspy [[Kin]], [[Eino]], [[Aikurn]] i pozostałe zostają odłączone od [[Yınıti]] i stają się piątym regionem [[Ahtialia|Ahtialii]] o nazwie [[Kaurkan]] ze stolicą w [[Turaaka|Turaace]]. [[21 października]] [[2008]] roku arcyjaart [[Baihate Xaindı]] zmienia ustrój republiki na federację - Ahtialia znana jest jako Związek Ahtialański.<br />
<br />
==Dostęp do informacji==<br />
[[Ahtialia]] strzeże swojej [[historia Ahtialii|historii]] przed resztą świata. W planach są kontakty z Europą, w tym doinformowanie [[Ziemia|Ziemi]] o przeszłości największego mocarstwa kontynentu [[Mikui]]. Niewiele faktów jest znanych i potwierdzonych na dzień dzisiejszy:<br />
* Dzisiejsza [[Ahtialia]] powstała na życzenie ludów reszty kontynentu, wtedy to państwo posiadało granice jednego z dzisiejszych czterech regionów, [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. Pozostała część państwa powstała przez dołączenie się reszty ludów całej [[Ahtialia|Ahtialii]], dając jej ogromne terytoria.<br />
* Kontakt z [[Ziemia|Ziemią]] był i jest widoczny, na kontynencie [[Mikui]] korzysta się z zaawansowanej technologii komputerowej. Jednak pytanie, skąd i kiedy, nadal pozostaje bez odpowiedzi Niektórzy naukowcy szukają przyczyny w kontakcie z [[Ziemia|Ziemią]] i wcześniejszemu niż na [[Ziemia|błękitnej planecie]] wynalezieniu generatora eletrycznego.<br />
* Dawniej w całym państwie istniała tylko jedna szkoła, zajmująca niewiarygodnie wielkie terytoria (Zajmowała fieneuky nr. 31, 29, 28, a także północną cześć fieneuk numer 3!). Dzisiaj jest tu tylko pozostałość dawnego "GSN", zastępuje go teraz budynek [[Ahtialańska Szkoła Narodowa|ASN]].<br />
<br />
W roku [[2007]] planowane było otworzenie granic dla gości z [[Ziemia|Ziemi]], lecz stan zagrożenia wojną z [[Makratia|Makratią]], testowanie broni masowej zagłady i nerwowa atmosfera na kontynencie mogą opóźnić napływ akt i spotkania z przedstawicielami [[Europa|Europy]] i [[Ameryka Północna|Ameryki północnej]].<br />
<br />
==Gospodarka==<br />
<br />
'''Republika Ahtialii''' jest obecnie (czerwiec [[2007]]) najbardziej rozwiniętym gospodarczo państwem na [[Mikui]]. Prowadzi [http://pl.wikipedia.org/wiki/Gospodarka_mieszana gospodarkę mieszaną] w 30% PKB wytwarzanego przez państwo. Stałe miejsce zatrudnienia posiada ponad 70% osób w wieku produkcyjnym. Inwestycje firm zagranicznych (prawie wyłącznie [[Amultia|amulckich]]) prowadzone są najczęściej w rejonie [[Yınıti]], gdzie płaski teren i ciepły, umiarkowany klimat sprzyjają powstawaniu manufaktur i fabryk. Największe ahtialańskie korporacje nie mają większego wpływu na gospodarkę, przykładem może być [[Tois Rhaitais]], firma posiadająca swoją siedzibę w [[Harnia|Harnii]], mająca jednak najwięcej oddziałów w fianeukach nr [[Fianeuk nr 31|31]] i [[Fianeuk nr 3|3]], wytwarzająca ok. 10% całych przychodów państwa, nie jest powiązana z żadną organizacją państwową.<br><br />
Cztery regiony [[Regiony Ahtialii|Ahtialii]] od [[1889]] roku prowadzą współpracę ekonomiczną Ularańska umowy o wolnym handlu, w [[2003]] roku powiększony o fianeuki [[Kaurkan|Kaurkanu]]. W [[1961]] [[Stara Ahtialia]], [[Suarna]] i [[Amultia]] zadeklarowały wzajemne wsparcie gospodarcze, obecnie współpraca istnieje między '''Ahtialią''' a [[Amultia|Amultią]].<br><br />
Na świecie, gdzie są tylko trzy państwa, [[Republika Ahtialii|Ahtialia]] jako największe i najpotężniejsze z nich nie musi zbytnio dbać o konkurencję i prowadzi dość leniwą politykę gospodarczą; mimo rywalizacji zbrojeniowej z [[Makratia|Makratią]].<br><br />
<br><br />
Trudno porównywać '''Ahtialię''' do państw ziemskich, jednak komfort życia i rozwój technologii pozwolił w [[2006]] roku ocenić, że w skali ziemskiej dochód przeciętnego mieszkańca wynosiłby 21000 dolarów.<br><br />
Jednostka monetarna: 1 [[laur]]a = 2 hainy = 10 lir = 100 min.<br />
<br />
===Wzrost PKB===<br />
{| class="wikitable" align=center border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" <br />
|- bgcolor=#cccccc<br />
! Rok<br />
! Wzrost PKB<br />
! Rok<br />
! Wzrost PKB<br />
|-<br />
| [[1992]] || 6,2% || [[2001]] || 0,1%<br />
|-<br />
| [[1993]] || 6,8% || [[2002]] || 1,6%<br />
|-<br />
| [[1994]] || 6,4% || [[2003]] || 4,2%<br />
|-<br />
| [[1995]] || 6,0% || [[2004]] || 4,0%<br />
|-<br />
| [[1996]] || 5,8% || [[2005]] || 5,2%<br />
|-<br />
| [[1997]] || 6,1% || [[2006]] || 5,8%<br />
|-<br />
| [[1998]] || 6,2% || [[2007]] || 6,1%<br />
|-<br />
| [[1999]] || 3,2% || [[2008]] || 6,3%<br />
|-<br />
| [[2000]] || 0,3% || [[2009]] || 6,7%<br />
|-<br />
| || || [[2010]] || 7,0%*<br />
|-<br />
|colspan=4|<small>''*prognoza''</small> <br />
|}<br />
<br />
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; margin: 0 0 1em 1em; width: 35%" border="1" padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;"<br />
|- bgcolor=#cccccc<br />
|colspan=2 align=center|'''Dane statystyczne za lata [[2004]]-[[2006]]'''<br />
|-<br />
| struktura zatrudnienia:<br />
| – rolnictwo 1,2% <br> – przemysł 22,2% <br> – usługa|usługi 76,6%<br />
|-<br />
| [http://pl.wikipedia.org/wiki/Produkt_krajowy_brutto Produkt krajowy brutto] ('''PKB'''):<br />
| 7761 mln LAH <br>(2,4 bln USD) <br />
|-<br />
| wzrost '''PKB''':<br />
| 2,4% <br />
|-<br />
| '''PKB''' na jednego mieszkańca: <br />
| 5 952 la<br>(21 000 USD)<br />
|-<br />
| udział w strukturze '''PKB''':<br />
| – rolnictwo 2,4% <br> – przemysł 21,3% <br> – usługi 76,3%<br />
|-<br />
| '''budżet''':<br />
| – dochody: 0,22 mld USD <br> – wydatki: 0,20 mld USD<br />
|-<br />
| deflacja:<br />
| 0,6%<br />
|-<br />
| dług publiczny:<br />
| 6,1% PKB<br />
|-<br />
| dług zewnętrzny:<br />
| 0<br />
|-<br />
| rezerwy złota i dewizy:<br />
| 92,98 mld USD<br />
|-<br />
| siła robocza:<br />
| 24,82 miliona ludzi<br />
|-<br />
| ludność żyjąca poniżej progu ubóstwa:<br />
| 12%<br />
|-<br />
| bezrobocie:<br />
| 15,3%<br />
|-<br />
| wynagrodzenie brutto:<br />
| 433,44 la<br />
|-<br />
| inwestycje:<br />
| 10,2% PKB<br />
|-<br />
| tempo wzrostu produkcji przemysłowej:<br />
| 8,3%<br />
|-<br />
| elektryczność:<br />
| – produkcja: 161,2 mld kWh <br> – konsumpcja: 159,9 mld kWh<br />
|-<br />
| [[asinina]]:<br />
| – produkcja: 852,33 bar/d <br> – konsumpcja:<br />
*transport 476 200 bar/d<br />
*energia 233 200 bar/d<br />
*łącznie: 709 400 bar/d<br />
|-<br />
| gaz ziemny:<br />
| – produkcja: 12,1 mld m<sup>3</sup> <br> – konsumpcja: 10,3 mld m<sup>3</sup><br />
|-<br />
| import:<br />
| 525,43 mln USD<br />
|-<br />
| eksport:<br />
| 792,32 mln USD<br />
|-<br />
| eksport:<br />
| [[Amultia]]: 43% <br> [[Makratia]]: 17,2%<br />
|-<br />
| import:<br />
| [[Amultia]]: 12% <br> [[Makratia]]: 2%<br />
|-<br />
| struktura użytkowania ziemi:<br />
| – grunty orne: 49,7% <br> – łąki i pastwiska: 22,8% <br> – sady: 0,9% <br> – lasy i grunty leśne: 8,2% <br> – pozostałe: 18,4%<br />
|}<br />
<br />
==Ludność==<br />
{{Główny artykuł|Ludność Ahtialii}}<br />
W '''Ahtialii''' żyje niezbyt wielkie społeczeństwo w przeliczeniu na ogrom powierzchni terytorialnej całego państwa (dla porównania odpowiadałoby to liczbie mieszkańców [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kolumbia Kolumbii] mieszkającej na terytorium [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kanada Kanady]). Historycznie istnieje pięć krain i zazwyczaj ogólnikowo w ten sposób dzieli się grupy etniczne i faktycznie, badania prowadzone przez grupę naukowców z całego [[Mikui|kontynentu]] prowadzone przez [[Genairt Jeitie]] ostatecznie w [[1952]] roku dowiodły, że mieszkańcy [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], [[Yınıti]], [[Unakta|Unakty]], [[Suarna|Suarny]] i północnej części [[Kaurkan|Kaurkanu]] mają wspólne pochodzenie i określa się ich mianem [[Ludy ahtialańskie|ludów ahtialańskich]]. Ludność [[Amultia|Amultii]] w '''Ahtialii''' wynosi około 12% społeczeństwa, natomiast ilość obywateli [[Makratia|makrackiego]] pochodzenia jest znikoma i wynosi około 0,3%.<br />
===Typy ludzi===<br />
W Ahtialii żyją przede wszystkim trzy typy ludzi, Taitoanie, Suarnianie i Unakci. <br />
====Taitoanie====<br />
Pierwsza grupa obejmuje głównie [[Stara Ahtialia|starą Ahtialię]] i [[Yınıti]]. Ludzie tego typu są rasy białej, mają włosy proste koloru czarnego, oczy czarne. Głowa najczęściej owalna lub okrągła. Średnia wysokość kobiety to 1,72 m, a mężczyzny 1,90 m. W porównaniu z ludźmi z [[Ziemia|Ziemi]] Taitoanie mają stosunkowo skąpe owłosienie.<br />
====Suarnianie====<br />
Mówi się na nich także typ palański. Ludzie tego typu zamieszkują głównie [[Suarna|Suarnę]]. Różnią się od Taitoan głównie kolorem włosów - większość z nich ma włosy blond w odcieniu wręcz charakterystycznym dla albinosów. Jest to pewien rodzaj alogiczności, gdyż Suarna jest regionem pustynnym, silnie wystawionym na działanie promieni słonecznych. Średni wzrost kobiety to 1,56 m, a mężczyzny 1,67 m, więc są to ludzie niskiego wzrostu, co bardziej chroni ich przed działaniem promieni słonecznych (mniejsza powierzchnia padania światła), a także umożliwia budowanie niższych budynków.<br />
====Unakci====<br />
Unakci zamieszkują [[Unakta|Unaktę]] i zachodnią [[Makratia|Makratię]]. Skóra ludzi tego typu jest ciemniejsza, przypominająca karnację ludzi typu śródziemnomorskiego, co również jest paradoksem, gdyż większą część Unakty stanowią wyżyny i góry. Cechą typową dla nich są wydłużone ręce. Podobnie jak Suarnianie, Unakci są niskiego wzrostu - średnio 1,65 m w przypadku kobiety i 1,73 m u mężczyzn.<br />
<br />
==Kultura i sztuka==<br />
{{Główny artykuł|Sztuka ahtialańska}}<br />
===Filozofia===<br />
Filozofowie Ahtialii stworzyli trzy główne nurty na przestrzeni wszystkich dziejów, które można nazwać jako nacjonalistyczny, izolacjonistyczny i globalistyczny. Pierwsze dwa zostały w dawnych czasach założone przez dwóch mężczyzn, będący rywalami. Prąd umysłowy globalizacji nie ma wyraźnego twórcy i [[ludy ahtialańskie]] raczej mają tendencję do myślenia w tej sposób, jednak umownie za matkę tego ruchu uznaje się najwybitniejszą władczynię kraju [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀę]], ze względu na jej powszechnie znane działania dążące do zjednoczenia państw ahtialańskich, oraz do trwałego pokoju z krajami sąsiednimi [[Amultia|Amultią]] i [[Makratia|Makratią]].<br><br />
W starożytności Ahtialia była państwem odizolowanym od reszty kontynentu. Kontakty z innymi nacjami zaczęły się wraz z odkryciem [[asinina|asininy]] w [[Harnia|Harnii]], które nastąpiło niemal równolegle z odkryciem jej w [[Isstfua]] w [[Amultia|Amultii]] i skonstruowaniem pierwszych [[asibar]]ów. Początkowo kontakty miały charakter niepewny, później zaczęto swobodnie rozmawiać. Konflikty o ziemię nie występowały, gdyż mentalność ludzi w tamtych czasach nie przedstawiała zaborczości, w związku z tym ogólnie rozmowy [[Ahtialańczycy|Ahtialańczyków]] z przedstawicielami [[Amultia|Amultii]] miały pozytywny wydźwięk, a kontakty były dobre, zawiązano nawet sojusz wojskowy. Dopiero wojna [[Amultia|Amultii]] z [[Makratia|Makratią]] sprawiła, że Ahtialańczycy dowiedzieli się o istnieniu tego państwa. Ahtialia rozwijała się bardzo dynamicznie i wielu biednych obywateli [[Makratia|Makratii]] przeniosło się na tereny [[Unakta|Unakty]] i [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. Oschłe usposobienie [[Makraci|Makratów]] budziło strach i rodziły się konflikty.<br />
====Nacjonalizm ahtialański====<br />
Nacjonalizm ahtialański powstał po pierwszej fali imigracji [[Makraci|Makratów]] do [[Unakta|Unakty]] i [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]]. W [[114 p.n.e.|114]] roku [[114 p.n.e.|p.n.e.]] w [[Harnia|Harnii]] wybuchły uliczne walki, w których zginęło około trzydziestu Makratów. Trzydzieści lat później pojawili się dwaj filozowie: [[Shynker Vate]] i [[Teastine Garya]]. Pierwszy z nich zakładał zamknięcie granic nie tylko dla samych imigrantów z [[Makratia|Makratii]], ale też i zakazanie szerzenia makrackiej kultury. Drugi z nich propagował zamiary przyjaciela, ale jeszcze żądał zabicia żyjących w [[Ahtialia|Ahtialii]] [[Makraci|Makratów]]. Jednocześnie rozgłaszał publicznie, że to [[Ahtialańczycy]] są najlepszym z ludzkich narodów i wyznawał nadzieję zjednoczenia, za co później został aresztowany. Uznaje się go za ojca nacjonalizmu ahtialańskiego. Dwóch zagorzałych nacjonalistów żyło w XIX i XX, kiedy to doszli to władzy. [[Urinati Haraboro]] najprawdopodobniej został wychowany przez rodziców i otaczających go ludzi na wroga [[Makraci|Makratów]] i mieszkańców [[Amultia|Amultii]]. Nie był jedynym człowiekiem z drastycznymi zamiarami i został wybrany na [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaarta]] w [[1894]] roku. Podczas jego rządów wszystkie kontakty z pozostałymi państwami zostały zerwane, nawet tymi ahtialańskimi. Państwo stało się wtedy bardzo niestabilne i w [[1900]] roku arcyjaarta odwołano. Jego następcy byli zastraszani i właściwie władza [[Uranati Haraboro]] zakończyła się wraz z przejęciem jej przez [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀę]]. W tym czasie nacjonaliści i izolacjoniści praktycznie nie mieli głosu, było ich z resztą bardzo niewielu i panowała idea globalizacji. Sytuacja zmieniła się całkowicie po wejściu na arenę polityczną o charakterze państwowym [[Jkatsay Çuldanin]]a. Masowo ludzie zaczęli popierać jego wyjątkowo wrogie innym narodom pomysły dotyczące zamknięcia granic, zwiększenia ilości wojska i podboju świata. W [[1920]] roku zostaje [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartem]] i błyskawicznie poprawia sytuację gospodarczą kraju, redukuje bezrobocie, a jego poparcie sięga niemal 86% (dla porównania - w [[1910]] roku poparcie jego partii, o podobnych zamierzeniach, wynosiło około 0,1%!). Po wygraniu wojny [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Makratia|Makratią]] w [[1922]] roku odbudowuje państwo i składa dymisję. Jego rządy z ukrycia, oprócz czasów terroru, były czasem kompletnej izolacji kraju. Przestrzeń [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] była ściśle broniona, łącznie z przestrzenią powietrzną. Po egzekucji [[Jkatsay Çuldanin]]a ilość nacjonalistów bardzo zmalała. Wzrosła jeszcze w czasach [[Wojna dystansowa|wojny dystansowej]], lecz obecnie nacjonalistów jest niewielu. Przeciwko temu ruchowi stanowczo przeciwstawia się partia mająca największe poparcie w zjednoczonej Ahtialii, [[Ahtialańska Partia Narodowa]].<br />
====Izolacjonizm====<br />
Izolacjonizm był właściwie pierwszym ruchem, który pojawił się, gdy kontakty [[Ahtialia|Ahtialii]] z [[Amultia|Amultią]] stały się publicznie znane. Kontakty między oboma narodami wkrótce uległy ociepleniu, głównie dzięki ludom [[Palan|palańskim]], które do dzisiaj wykazują tendencję do zachowań izolacjonistycznych, i w gruncie rzeczy ten sposób myślenia utrwalił się, gdyż mimo kwitnącego handlu i pomocy militarnej państwa właściwie nie próbowały się zbytnio kontaktować. W [[84 p.n.e.]] filozofowie [[Shynker Vate]] i [[Teastine Garya]] zapoczątkowali oba pojęcia: izolacjonizmu i nacjonalizmu. [[Shynker Vate]] planował całkowitą blokadę granic i zakazanie imigrantom [[Makraci|Makrackim]] propagowania ich kultury, dając im możliwość swobodnego życia i licząc na to, że po ich śmierci [[Ahtialia]] będzie jednolita etnicznie. Zwyciężyła jednak idea jego przyjaciela, a potem rywala, [[Teastine Garya|Teastina Garya]] i Makraci omal nie zostali wymordowani. Izolacjonizm przeżył swój największy rozkwit w latach [[692]] - [[902]], gdy Ahtialia była bardzo silnym, samowystarczalnym państwem. Obecnie izolacjoniści tworzą partie [[Ahtialańska Potęga]], propagując państwo w stylu oblężonej twierdzy - "sami nie atakują, lecz zaatakowani walczą".<br />
====Globalizacja====<br />
Idee popierające globalizację w odległej przeszłości pojawiały się rzadko i zazwyczaj trwały krótko. Dopiero na początku XX, kiedy nacjonalizm zyskiwał coraz większą popularność, pojawiły się osoby, które zaczęły głosić zupełnie inny sposób patrzenia na innych ludzi. Szczytowym rozwojem globalizacji była władza [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀy]], która nie bała się mówić otwarcie o zaletach globalizacji(słowo to miało wtedy negatywny wydźwięk). Działalność [[Arcyjaarci Ahtialii|władczyni]] [[Ahtialia|Ahtialii]] obejmowała cały kontynent i niemal nie doszło do zjednoczenia państw Ahtialańskich, czemu Ahtialańczycy gwałtownie zaprzeczyli. Sytuacja powtórzyła w czasie [[wojny dystansowej]]. Mimo że [[Yınıti]], [[Unakta]] i [[Suarna]] były gotowe na zjednoczenie, Ahtialia zdecydowanie powiedziała nie. Dopiero pod koniec wojny Ahtialańczycy zmienili zdanie i w [[2001]] roku doszło do [[Zjednoczenie Ahtialii|zjednoczenia]]. Od tego czasu siłą rzeczy trwa globalizacja. Partią najsilniej chwalącą globalizację jest [[Ahtialańska Partia Narodowa]], lecz samo poparcie dla tej idei stopniowo maleje.<br />
<br />
===Muzyka===<br />
Użycie pierwszych instrumentów muzycznych na terenach dzisiejszej zjednoczonej Ahtialii historycy oceniają na około tysięczny rok przed naszą erą. Były to najprawdopodobniej bębny zrobione z pancerzy [[pancernik]]ów. Do około XVI wieku znane były instrumenty ziemskiej starożytności, na przykład lira, bęben, albo flet.<br />
<br />
===Literatura===<br />
{{Główny artykuł|Literatura ahtialańska}}<br />
====Pojawienie się piśmiennictwa====<br />
Pismo powstało w niedługim czasie po [[2162 p.n.e.|2162 roku p.n.e.]], kiedy władzę sprawował [[Ahokarut]]. Pismo, które władca wynalazł, nazywane jest od jego imienia [[Pismo ahokarutańskie|pismem ahokarutańskim]]. Wymarło trzysta lat później, po ostatecznym upadku państwa. Nastąpił wtedy okres, w którym dotychczasowe pismo wyparły [[ideogramy ahtialańskie]], część z nich jest używana do dzisiaj. W XV w. p.n.e. do terenów [[Stara Ahtialia|starej Ahtialii]] przybyli Grecy, niosąc alfabet grecki. Ahtialańczycy nie zaakceptowali tego pisma, ale na jego podstawie stworzyli własne, które z niewielkimi zmianami używane jest po dzień dzisiejszy wraz z niektórymi ideogramami. Grecy w Ahtialii żyli od stu do trzystu lat, po czym zasymilowali się lub wymarli. W [[Muzeum Historycznym An]] przechowywane są talerze z tekstem ahtialańskim zapisanym alfabetem greckim z pewnymi zmianami.<br><br />
Ahtialańczycy na ogół pisali na tabliczkach glinianych lub kamieniach do ok. X wieku p.n.e., gdy wynaleziono tam papier. Najstarszy tekst na papierze pojawił się w języku [[Język palan|palan]] na terytorium południowej [[Suarna|Suarny]]. Napisano go prawdopodobnie około [[890 p.n.e.|890]] roku przed naszą erą. Autor, przedstawiający się jako [[Idhois Beadae]], opisuje legendę przodków, założenie miasta [[Palan]] i wielką suszę nad nim, oraz sposoby uprawy ziemi i handel z innymi plemionami.<br />
====Pojawienie się druku====<br />
Druk pojawił się w Ahtialii w [[1484]] roku, wynalazca pozostaje nieznany. Metoda tworzenia druku była podobna, co metoda Gutenberga - czcionki z ołowiu. W Ahtialii jednakże dla jednego tekstu odlewano jedną tabliczkę ołowianą, tworzono druk, a następnie tabliczkę niszczono. Był to rodzaj tradycji, która zmieniła się wraz z wprowadzeniem druku w [[Amultia|Amultii]] i [[Makratia|Makratii]]. Czcionki robiono odrębnie dla każdej litery z twardego w zimnej temperaturze materiału, który już przy niewielkim podgrzaniu robi się bardzo plastyczny. Glify łączono za pomocą stalowych nici i w ten sposób układano tekst. Pierwsze państwowe drukarnie pojawiły się w 1526 roku w [[An]] i [[Harnia|Harnii]], potem także w [[Minnaika|Minnaice]] i [[Kamiva|Kamivie]]. Drukarnie używały prądu elektrycznego do pracy. W [[1902]] tekst był już projektowany komputerowo i drukowany na specjalnych drukarkach, które rozpowszechniono z rozkazu [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀy]].<br />
====Pierwsze księgi====<br />
Pierwsza drukowana księga pojawiła się w [[1490]] roku, napisana przez [[Dizmiko Finat|Dizmiko Finata]], była bajką i nosiła tytuł "''[[Niebieski żuraw]]''". Właściwie przez następne sto lat drukowano wyłącznie teksty urzędowe, pakty, traktaty, oraz bajki dla dzieci. Pismo odręczne wciąż było w modzie. Pierwszą poważną księgą dla ludu była "''[[Księga Gwiazd]]''" [[Âdakae Simhas]]a ([[1620]]), która nie zdobyła wielkiej popularności wśród prostych ludzi, ale za to była chętnie czytana przez astronomów i polecana na uczelniach. Dopiero z początkiem XVIII wieku zaczęto pisać księgi dla ludu. Pierwszą z nich była "''[[Paakuo]]''" (''Siła woli'' [[1716]]), napisana przez [[Pnekaita Neikao|Pnekaitę Neikao]]. W jej ślady poszedł [[Kopetlu Kasemba]] i kilka lat później ukazała się "''Baza''" ([[1716]]), a następnie "''Czerwony Płacz''" ([[1762]]) [[Sottu İpas]]a.<br />
====Klasycyzm i romantyzm w literaturze ahtialańskiej====<br />
W XIX wieku, równolegle z literaturą w Europie na Ziemi, pojawiły się dwa prądy umysłowe: klasycyzm i romantyzm. Jednakże pojawiły się one w przeciwnej kolejności, niż na Ziemi. W [[1801]] roku napisano pierwszą powieść romantyczną, "''[[Dusza (powieść ahtialańska)|Dusza]]''" (autor [[Havliaku Micmowis]]), a po niej pojawiły się inne: "''[[Para z Turaaki]]''" ([[Havliaku Micmowis]], [[1804]]), "''[[Grunt Duszy]]''" ([[Bimaka Silo]], [[1809]]), "''[[Dramatyczne przeżycia Dloka Stiromu]]''" ([[Zirecyadi Kmoqan]], [[1810]]) i inne. Romantyzm ahtialański trwa sześćdziesiąt lat. W [[1852]] roku, podczas wojny [[Makratia|makracko]]-[[Amultia|amulckiej]] makraccy naukowcy popełnili błąd i artyleria ostrzelała miasto [[Nelobu]], które wg wszelkich układów należało do [[Suarna|Suarny]]. Mimo, że właśnie wtedy, gdy wojska suarniańskie zdobywały Makratię, nastąpiło apogeum romantyzmu, to jeszcze przed końcem wojny nurt ten bardzo szybko osłabł i pojawił się klasycyzm. Wydarzenia wojenne sprawiły, że ludzie zwątpili w wyższość ludzkich uczuć nad rozumem, i romantyzm został wzgardzony. Pojawiły się księgi klasycyzmu; "''[[Wojna a serce]]''" ([[1858]]) [[Ixis Maedoa|Ixisa Maedoy]] to arcydzieło nurtu. Po ukazaniu się tej powieści przez dwadzieścia lat pisano inne: "''[[Nożem w serce]]''" ([[Thıran Smouta]], [[1861]]), "''[[Szturm (powieść ahtialańska)|Szturm]]''" ([[Minya Zio]], [[1861]]), "''[[Ten czwarty raz]]''" ([[Krous Ladha]], [[1863]]) i inne.<br />
====Wczesna nowożytność====<br />
Jeden z punktów paktu z [[1889]] roku głosił: nie wolno nikomu publikować nacjonalistycznych tekstów, a obowiązkiem państwa jest zniszczenie takiego tekstu i należyte ukaranie autorów. Pakt działał przez dziesięć lat, po czym właściwie nie był przestrzegany. [[Urinati Haraboro]], szerząc ksenofobię w krajach ahtialańskich i [[Amultia|Amultii]], przepuszczał wszystkie nieprzyjazne innym ludom teksty. Wskutek interwencji władców [[Yınıti]] i [[Unakta|Unakty]] oraz działaniom [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto Lainiŀy]] [[Urinati Haraboro]] został usunięty ze stanowiska władcy. Od [[1907]] [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartem]] została [[Koroneto Lainiŀa]], a nastawienie ludności zostało zmienione na globalizm. Sama imperatorka napisała trzy księgi: "''[[Dziewczyna pustyni]]''" ([[1903]]), "''[[Cud spokoju]]''" ([[1906]]) i "''[[Jesteśmy przeciwko wojnie]]''" ([[1907]]). W tym czasie powstawały liczne drukarnie, pisano o [[Koroneto Lainiŀa|Koroneto]] liczne księgi, z których tylko niewielki procent zawierały negatywne opinie o władczyni, należy do ciekawostek fakt, że wyjątkowo pozytywną opinię na jej temat miała również [[Makratia]]. W Ahtialii tworzyli pisarze makraccy, np. [[Rimosterron Koreabiso]] ("''[[Makratia a Ahtialia]]''", [[1910]]) czy [[Sataria Miguronohedai]] ("''[[Cały czas]]''", [[1909]]; "''[[Jeden]]''", [[1913]]).<br />
====Milczenie====<br />
Wraz z epoką wpływów [[Jkatsay Çuldanin]]a drukowanie ksiąg było coraz gorzej odbierane, aż w końcu, gdy został [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaartem]], zakazane całkowicie. Druk ruszył dopiero [[1957]] roku. Tymczasem w innych państwach ahtialańskich pisano niewiele książek, literatura co prawda była chroniona, ale nie była rozwijana. Wiele ksiąg wywieziono ze [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]] do muzeów w innych krajach, by nie uległy zniszczeniu i tylko dlatego ocalały. Wyjątkowy brak twórczości w innych krajach (nie w [[Amultia|Amultii]] ani [[Makratia|Makratii]]) ahtialańskich nazwano "epoką milczenia za ludzi ze starego regionu" i tłumaczono solidarnością z nimi. Wielu twórców decydowało się sporządzać notatki i prace, oraz pisać książki, ale nie wydawać ich. Wielki twórca ahtialański, [[Moiti Unemiŀu]], przeczuwając nadchodzący terror, starał się zmienić nastawienie ludzi - na próżno. W związku z tym, tuż przed przejęciem władzy przez [[Jkatsay Çuldanin]]a, napisał arcydzieło ahtialańskie: "''[[Ḥavan ȷu harakı]]''" (''Wojna o dusze'', [[1918]]).<br />
<br />
====Czasy grozy w literaturze====<br />
Po rozstrzelaniu [[Jkatsay Çuldanin]]a literatura ruszyła w państwach ahtialańskich z wyjątkiem [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], gdzie odbudowywano zniszczenia i ratowano, co tylko można było. Niestety, w związku z narastającym wrogim nastawieniem [[Makraci|Makratów]] do całej Ahtialii, pojawiła się także literatura nacjonalistyczna. Jej kierunek zmienił się dopiero w czasach SZIUWTu. Powstało wtedy kilka dzieł dotyczących broni atomowej, głównie podważających jej istnienie, ale także dwie inne księgi: "''[[Wielka Chmura]]''" ([[Kryosate Staihomai]], [[1986]]) oraz "''[[Artyleria]]''" ([[Xaidola Minniha]], [[1987]]). Obie księgi zawierały wizje wojny atomowej, w obu też pojawiły się informacje, że jeśli nie będzie to wojna atomowa, to będzie wojna na artylerię.<br />
====Wojna dystansowa====<br />
[[Wojna dystansowa]] wywołała ożywienie literatury patriotycznej, nacjonalistycznej oraz romantycznej. Twórcy masowo uciekali do [[Quilkaç]], by tam wydawać swoje dzieła i zagrzewać żołnierzy do walki. Napisano wtedy wiele ksiąg, z których najważniejsze to:<br />
# "''[[Nie płacz!]]''" (''“Ne¬ sunıkırayvst!”'')- powieść, [[Stırna Kointa]] [[1999]];<br />
# "''[[Ahtialia w płomieniach]]''" (''“Ahtiala sen ḥamı”'')- dramat, [[Stırna Kointa]] [[2000]], sztukę napisana pod wpływem dramatycznego tempa zwycięstw [[Makratia|Makratii]];<br />
# "''[[Amulet Zemsty]]''" (''“Yotaar ȷu soreeḥa”)- powieść epistolarna, [[Baihate Xaindı]] [[2000]];<br />
# "''[[Ostatnia Nadzieja]]''" (''“Fuyınant ıpsoah”'') - powieść napisana przez obywatela [[Amultia|Amultii]], ale głównie dla [[Ahtialańczycy|Ahtialańczyków]], w związku z czym traktowana jako dzieło ahtialańskie i amulckie jednocześnie, [[Hsu Mihsoi]] [[2000]];<br />
# "''[[Burza]]''" (''“Kataiġida”'', w niektórych wersjach ''“Harras”'')- powieść historyczna, [[Teimaik Sawaitlu]] wyd. [[2002]], wyróżnione dzieło opisujące siłę agresji wojsk ahtialańskich prujących przez [[Makratia|Makratię]] i zmiatających wszystko po drodze, poświęcone głównie wysiedleniu Makratów z [[Otra|Otry]] i zrównaniu stolicy z ziemią do ostatniej grudki pyłu za pomocą artylerii ''[[Draak (wyrzutnia rakiet)|Draak]]''.<br />
# "''[[Zjednoczenie]]''" (''“Itnov”'') - powieść wierszowana, [[Goigate Zorlateitlu]] wyd. [[2002]].<br />
W czasach wojny dystansowej podejmowano nie tylko temat agresji makrackiej i broni masowej zagłady, ale także kwestię '''Ahtialii''' jako zwycięzcy.<br />
<br />
====Ahtialia powojenna====<br />
Po zjednoczeniu przez pięć lat (do [[2006]] roku) pisano głównie o wojnie, ale potem zaprzestano tworzenia literatury. W dzisiejszych czasach niewielu tworzy. Warto jednak wspomnieć, że [[Arcyjaarci Ahtialii|arcyjaart]] sprawujący obecnie urząd, [[Baihate Xaindı]], na początku [[2009]] roku wydał książkę poświęconą kwestii broni atomowej pod tytułem "''[[Niski lot]]''".<br />
<br />
==Stosunki międzykontynentalne==<br />
Ahtialia dzisiaj jest wielką światową potęgą [[Haivoori]], ale nie utrzymuje wielkich kontaktów z państwami na innych kontynentach. Jak wszystkie kraje na tej planecie, obowiązuje ją [[Antywojenny Pakt Międzykontynentalny Haivoori]] (APMH), który nigdy nie zostal przez nią złamany; Ahtialia nie brała również udziału w akcjach związanych ze złamaniem APMH.<br><br />
Prawo dotyczące pobytu ludzi z innych kontynentów na terenie Ahtialii jest bardzo brutalne. Osoba spoza [[Mikui]] jest ścigana prawnie, za zdemaskowanie takiej osoby i udowodnienie pochodzenia spoza kontynentu oferowane są wysokie nagrody, często dla złapanego migracja kończy się karą śmierci. Także za zabójstwo osoby, której udowodniono przejście spoza [[Mikui]] na ten kontynent praktycznie nie ma kar. Takie samo prawo działa w [[Amultia|Amultii]], jak również i w [[Makratia|Makratii]].<br />
<br />
==Stosunki międzyplanetarne==<br />
===Historia===<br />
Właśnie na [[Mikui]] pojawili się pierwsi ludzie na [[Haivoori]], jest to także państwo które utrzymuje kontakty w największym zakresie ze wszystkich państw na planecie z planetą [[Ziemia|Ziemią]]. Pierwsze kontakty po założeniu państw prawdopodobnie miały miejsce około [[2500 p.n.e]] z mieszkańcami starożytnej [[Grecja|Grecji]]. Około [[900 p.n.e.]] złoża [[kerum]]u wyczerpały się i do Nowych czasów kerumu ([[1325]] - [[1676]]) nie było kontaktów z [[Ziemia|Ziemią]]. Wtedy zaczęto snuć teorie dotyczące produkcji kerumu i w [[1644]] roku n.e. naukowiec [[Korivadana Kerratone]] wyprodukował sześć cząteczek kerumu, co poskutkowało wyprawami sześciu ludzi, z których po dwunastu latach wrócił tylko [[Neeru Tairboos]] w [[1674]] roku, a wraz z nim wiele projektów budynków oraz język angielski i właściwie jego powrót zmienił oblicze [[Mikui]]. Kontakty międzyplanetarne od XVII do XIX wieku nie miały miejsca. Dopiero 1 marca [[1910]] roku w [[Stara Ahtialia|Starej Ahtialii]], rządzonej przez [[Koroneto Lai Niŀa|Koroneto Lai Niŀę]], pojawia się dwóch [[Wielka Brytania|brytyjskich]] naukowców, fizyka [[Steven Bell|Stevena Bella]] oraz chemika i astronoma sir [[Woodrow Jones|Woodrowa Jonesa]]. Razem z nimi między planetami przenoszą się ich księgi. [[Arcyjaarci Ahtialii|Arcyjaart]] wprowadziła po tym kilka zwyczajów europejskich. [[14 maja]] [[1914]] Brytyjczycy opuszczają Ahtialię, pozostawiając po sobie jak najbardziej pozytywne wrażenie mieszkańców całego kontynetu. Warto zauważyć, że państwa innych kontynentów nie przejęły żadnych zwyczajów, przywiezionych przez Brytyjczyków.<br><br />
Następny kontakt z Ziemianami był bardzo przykrym spotkaniem. Okres ten nazywa się ŞƔVT ''Şari Ɣ Verha Torlu'' (Matka Wszelkiej Broni) i zaczyna się [[23 lipca]] [[1989]], gdy do Ahtialii przybywa dwudziestu ludzi z Ziemi pod przywództwem [[François Delacroix]]a; przywieźli oni wiele cennych ksiąg, a także informacje o medycynie i komputerach, oprócz tego rośliny, których w Ahtialii nie było. Oprócz tego przywieźli ze sobą sześć taktycznych bomb jądrowych. Przybysze zostali powitani przyjaźnie, ale rzekomą moc ładunków wyśmiano. Dopiero [[6 sierpnia]] [[1990]] zdetonowano jeden z nich na pustyni [[Suarna|Suarny]]. W wyniku wybuchu zginęło prawie trzysta osób, które nie uwierzyły w moc bomby i podeszły blisko wybuchu. Dowództwo ahtialańskie (z wyjątkiem przedstawiciela [[Yınıti]]), [[Makratia|makrackie]] i [[Amultia|amulckie]] błyskawicznie pragnęły przejąć owe bomby, lecz zostały one ukryte. Dowódca [[François Delacroix]] sprzedał Makratom ładunki za ogromną sumę, ale zanim zdążył je przekazać, ahtialańskie siły specjalne odnalazły wszystkie bomby i zdetonowały je na wyspie [[Neelu]], a Ziemianie zostali rozstrzelani. Stało się to przyczyną [[Wojna dystansowa|wojny dystansowej]].<br />
===Teraźniejszość===<br />
Po wojnie odnowiono kontakty z Ziemią, ale oficjalnie zaprasza się jedną osobę, najczęściej z Wielkiej Brytanii, i przekazuje jej wyselekcjonowane informacje na temat [[Haivoori]]. Ahtialańczycy w zamian otrzymują informacje na temat sytuacji na Ziemi.<br />
<br />
==Media==<br />
Media odgrywają w porównaniu z Ziemią niewielką rolę, służą głównie przekazywaniu suchych faktów i rozrywki ludziom. Na terytorium Republiki Ahtialii legalna jest tylko telewizja państwowa, natomiast istnieje wiele komercyjnych i prywatnych stacji radiowych oraz czasopism i gazet. Istnieje sześć kanałów ahtialańskiej telewizji publicznej: [[Ahtialańska Stacja Nadawcza]], [[Baza Zero (Ahtialańska Telewizja)|Baza Zero]], kanał lokalny, [[Stacja Nadawcza Rozrywka (Ahtialańska Telewizja)|Stacja Nadawcza Rozrywka]], [[Baza Pogoda (Ahtialańska Telewizja)|Baza Pogoda]], [[Baza Film (Ahtialańska Telewizja)|Baza Film]] oraz jeden przyzwolony kanał [[Baza Amulti (Ahtialańska Telewizja)|Baza Amulti]], nadający w języku [[Język amulti|amulti]]. Najważniejsze stacje radiowe to prywatne stacje [[Qsyuman]] i [[Ōkhami]]. Istnieje również bardzo wiele czasopism, z których najważniejsze dzienniki to [[Ahtialański Druk]], [[Grad (Ahtialańska gazeta)|Grad]], [[Wyspy Kontynentu]] oraz kwartalnik globalny [[Informacje Światowe]], w którym są podawane informacje na temat sytuacji na innych kontynentach.<br />
<br />
==Transport==<br />
===Transport w starożytności===<br />
Około [[IV tysiąclecie p.n.e.|3500]] p.n.e. wynaleziono koło, którego używano do budowy maszyn rolniczych. Używano też dorożek, do których zaprzęgano [[Klyim]]y, pojawiły od [[655 p.n.e.|655]] p.n.e. pierwsze większe pojazdy do transportu publicznego, głównie w większych miastach, takich jak [[Harnia]] czy [[Palan]]. Za koniec starożytności w transporcie uznaje się odkrycie i wykorzystanie [[asinina|asininy]].<br />
===Transport obecny===<br />
Dzisiaj, jak i tysiące lat temu, używa się w transporcie [[asinina|asininy]], wykazującej właściwości antygrawitacyjne. Jej zastosowanie polega na umiejętności szybkiego schłodzenia i ogrzewania tej substancji, która już przy temperaturze -5°C staje się cieczą i traci możliwości antygrawitacyjne. Na ogół asininę przechowuje się w wielu pojemnikach rozmieszczonych w pewnych miejscach pojazdu (asibaru) tak, by była zachowana równowaga i poszczególne pojemniki schładza lub ogrzewa. Dawniej wykorzystywano do tego pneumatyczne schładzanie gazów poprzez ujście wyjątkowo małym otworem, co wymagało ogromnej siły, tak więc asibary miały tylko wielkie i bogate rodziny oraz państwo. Był to jeden z czynników, który stał się powodem tak szybkiego wykorzystania prądu elektrycznego i silnika spalinowego ([[102]] n.e., choć elektryczność na masową skalę zaczęto wykorzystywać dopiero w XIII wieku). W dzisiejszych czasach, ze względu na informacje na temat tego, co dzieje się z ropą naftową na Ziemi, raczej używa się silników elektrycznych do zmiany temperatury asininy, oraz [[Mir (substancja Haivoori)|miru]] jako paliwa do silników korygujących lot i nadających pojazdowi kierunek ruchu do przodu.<br />
====Śmigłowce====<br />
Ze względu na to, że [[asinina]] stale powoduje wznoszenie pojazdów, niemożliwe jest zatrzymanie asibaru w jednym miejscu ani lot na stałej wysokości. W związku z tym w [[1714]] roku wynaleziono śmigłowiec, początkowo posiadał zbiorniki z asininą, potem odkryto zalety możliwości zawiśnięcia w powietrzu i asininę usunięto, a wirnik napędzano wyłącznie za pomocą [[Mir (substancja Haivoori)|miru]]. Śmigłowce były używane głównie przez szpitale oraz w terenach ekstremalnych, np. na pustyniach [[Suarna|Suarny]] lub morzach [[Kaurkan]]u.<br />
====Łodzie====<br />
Na [[Mikui]] właściwie nigdy nie używano łodzi. Powstały jedynie kajaki sportowe oraz treningowe dla ludzi, którzy z różnych powodów potrzebowali intensywnego treningu fizycznego. W niektórych portach jednakże istnieją pojazdy wyłącznie nawodne, posiadające niewielką ilość asininy służącą do unoszenia się na wodzie, ale zazwyczaj te pojazdy również mają zdolność lotu. Na ogół do podróży międzymorskich służą asibary. Statki wyłącznie wodne, używane przez sportowców, zwane są ŀaobarami (od ''ŀao'', co znaczy: "woda").<br />
==Ahtialański program kosmiczny==<br />
{{Główny artykuł|Ahtialański program kosmiczny}}<br />
Ahtialański program kosmiczny ''Ахтіаљант Вєрнаарт Цєує'', '''AVC''', jest projektem rządowym rozpoczętym 12 marca [[2003]] roku. Jego celem jest wzięcie przez Ahtialię udziału zarówno w projekcie "Niebiański Pomost" [[Haivoori]], jak i w wyścigu po tytuł pierwszego człowieka, który stanął na księżycach tej planety. Plan został podpisany w [[2003]] roku i od tego czasu trwa wyścig techniczny po to, by Związek Ahtialański miał praktyczną możliwość najpierw wejścia na orbitę planety, a później wysłania swojego człowieka na oba księżyce.<br />
<br />
Obecnie Ahtialii udało się osiągnąć orbitę [[Haivoori]]. 1 maja ma zostać wyniesiony drugi sztuczny satelita w historii tej planety.<br />
<br />
==Telekomunikacja==<br />
W Ahtialii działają trzy główne działy zajmujące się telekomunikacją: wideofonia, telewizja oraz odpowiednik ziemskiego internetu. Działem wideofonii zajmuje się głównie państwo. Dla większości użytkowników państwowa sieć jest darmowa, choć jest to transport obrazu i dźwięku za pomocą technologii kwantowej niskiej jakości. Telewizja powstała w [[1823]] roku i istnieje w dwóch działach, państwowym i komercyjnych. Największą popularność mają Ahtialańska Stacja Główna oraz Neutralna Stacja Narodu. Internet jest dostępny za darmo we wszystkich urządzeniach posiadających odpowiednie uprawnienia dostępu, ale sieć jest kontrolowana przez państwo, a dostęp do niej wymaga podania kodu obywatela i autoryzacji biologicznej.<br />
<br />
<br />
{{Podział Ahtialii}}<br />
{{Portal Ahtialia}}<br />
[[Kategoria:Związek Ahtialański|!]]<br />
[[Kategoria:Artykuły "Ahtialia"|!]]<br />
[[Kategoria:Światy Canisa]]<br />
[[Kategoria:Artykuły wyróżnione]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki/s%C5%82ownik&diff=14068Język rodzki/słownik2015-08-31T19:43:09Z<p>Vilén: /* D */</p>
<hr />
<div>==B==<br />
* '''böži''' ''a.'' – boży<br />
<br />
==C==<br />
* '''clövik''' ''n. ma'' – człowiek<br />
<br />
==D==<br />
* '''daležnu''' ''a.'' – daleki<br />
* '''ditolöstvo''' ''n. n'' – pedofilia<br />
** '''ditolöžnik''' ''n. ma'' – pedofil<br />
** '''ditolöžnica''' ''n. f'' – pedofilka<br />
* '''dobru''' ''a.'' – dobry<br />
* '''dom''' ''n. m'' – dom<br />
** '''doma''' – w domu<br />
* '''dosamo''' – razem<br />
* '''dovåzete''' ''n. n'' – pozwolenie<br />
* '''dovod''' ''n. m'' – powód<br />
** '''po dovodu''' – z powodu<br />
<br />
==G==<br />
* '''gårznik''' ''n. m'' – języczek<br />
<br />
==I==<br />
* '''inolöstvo''' ''n. n'' – heteroseksualizm<br />
<br />
==K==<br />
* '''kön''' ''n. ma'' – koń<br />
* '''könik''' ''n. ma'' – kuc<br />
* '''kröžnik''' ''n. m'' – talerz<br />
<br />
==L==<br />
* '''lešku''' ''a.'' – lekki<br />
<br />
==M==<br />
* '''malu''' ''a.'' – mały<br />
* '''moskåv, moskvi''' ''n. f'' – meczet<br />
* '''myslenöst''' ''n. f'' – inteligencja<br />
* '''myš''' ''n. f'' – mysz<br />
* '''myšek''' ''n. m'' – mięsień<br />
<br />
==N==<br />
* '''neprätel''' ''n. ma'' – wróg<br />
<br />
==O==<br />
* '''odval''' ''n. m'' – hałda<br />
* '''odpörnik''' ''n. m'' – rezystor<br />
* '''okamig''' ''n. m'' – chwila<br />
* '''osvicenu''' ''a.'' – oświecony<br />
<br />
==P==<br />
* '''plogne''' ''n. n'' – południe<br />
* '''plonöc''' ''n. f'' – północ<br />
* '''povölene''' ''n. n'' – rozkaz, wakacje<br />
* '''posignäne''' ''n. n'' – błogosławieństwo<br />
* '''prätel''' ''n. ma'' – przyjaciel<br />
* '''prelom''' ''n. m'' – przestępstwo<br />
* '''prenos''' ''n. m'' – transfer<br />
* '''prepörnik''' ''n. m'' – tranzystor<br />
* '''presviklu''' ''a.'' – przezroczysty<br />
* '''pretežnöst''' ''n. f'' – tolerancja<br />
<br />
==R==<br />
* '''rod''' ''n. m'' – rodzaj (gramatyczny)<br />
<br />
==S==<br />
* '''samolöstvo''' ''n. n'' – homoseksualizm<br />
* '''såklad''' ''n. m'' – sklep, skład, magazyn<br />
* '''sålöclivu''' ''a.'' – kompatybilny<br />
* '''såminäc''' ''n. m'' – edytor<br />
** '''tåkosåminäc''' – edytor tekstu<br />
* '''skaglivu''' ''a.'' – szkodliwy<br />
* '''snid''' ''n. m'' – niedźwiedź<br />
* '''soderžnu''' ''a.'' – społeczny<br />
* '''stäršina''' ''n. f'' – senat<br />
* '''stegi''' ''n. m (pl. tant.)'' – drabina<br />
* '''strod''' ''n. m'' – plaża<br />
<br />
==T==<br />
* '''tåk''' ''n. m'' – tekst<br />
* '''tišnöst''' ''n. f'' – cisza<br />
* '''töpit, töpe''' ''n. f'' – chrzcić<br />
<br />
==V==<br />
* '''våstöpnica''' ''n. f'' – bilet<br />
* '''velku''' ''a.'' – duży<br />
* '''vešelydstvo''' ''n. n'' – publiczność<br />
* '''viteg''' ''n. ma'' – rycerz<br />
* '''volsku''' ''a.'' – fałszywy<br />
* '''vrog''' ''n. ma'' – wilk<br />
* '''vuchod''' ''n. m'' – wschód<br />
* '''vyšecyknu''' ''a.'' – euforyczny<br />
<br />
==Z==<br />
* '''zachod''' ''n. m'' – zachód<br />
* '''zavislu''' ''a.'' – zależny<br />
* '''zålu''' ''a.'' – zły<br />
* '''zevål''' ''n. ma'' – diabeł</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki/s%C5%82ownik&diff=14029Język rodzki/słownik2015-08-10T12:53:00Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>==B==<br />
* '''böži''' ''a.'' – boży<br />
<br />
==C==<br />
* '''clövik''' ''n. ma'' – człowiek<br />
<br />
==D==<br />
* '''daležnu''' ''a.'' – daleki<br />
* '''ditolöstvo''' ''n. n'' – pedofilia<br />
** '''ditolöžnik''' ''n. ma'' – pedofil<br />
** '''ditolöžnica''' ''n. f'' – pedofilka<br />
* '''dobru''' ''a.'' – dobry<br />
* '''dom''' ''n. m'' – dom<br />
** '''doma''' – w domu<br />
* '''dovåzete''' ''n. n'' – pozwolenie<br />
* '''dovod''' ''n. m'' – powód<br />
** '''po dovodu''' – z powodu<br />
<br />
==G==<br />
* '''gårznik''' ''n. m'' – języczek<br />
<br />
==I==<br />
* '''inolöstvo''' ''n. n'' – heteroseksualizm<br />
<br />
==K==<br />
* '''kön''' ''n. ma'' – koń<br />
* '''könik''' ''n. ma'' – kuc<br />
* '''kröžnik''' ''n. m'' – talerz<br />
<br />
==L==<br />
* '''lešku''' ''a.'' – lekki<br />
<br />
==M==<br />
* '''malu''' ''a.'' – mały<br />
* '''moskåv, moskvi''' ''n. f'' – meczet<br />
* '''myslenöst''' ''n. f'' – inteligencja<br />
* '''myš''' ''n. f'' – mysz<br />
* '''myšek''' ''n. m'' – mięsień<br />
<br />
==N==<br />
* '''neprätel''' ''n. ma'' – wróg<br />
<br />
==O==<br />
* '''odval''' ''n. m'' – hałda<br />
* '''odpörnik''' ''n. m'' – rezystor<br />
* '''okamig''' ''n. m'' – chwila<br />
* '''osvicenu''' ''a.'' – oświecony<br />
<br />
==P==<br />
* '''plogne''' ''n. n'' – południe<br />
* '''plonöc''' ''n. f'' – północ<br />
* '''povölene''' ''n. n'' – rozkaz, wakacje<br />
* '''posignäne''' ''n. n'' – błogosławieństwo<br />
* '''prätel''' ''n. ma'' – przyjaciel<br />
* '''prelom''' ''n. m'' – przestępstwo<br />
* '''prenos''' ''n. m'' – transfer<br />
* '''prepörnik''' ''n. m'' – tranzystor<br />
* '''presviklu''' ''a.'' – przezroczysty<br />
* '''pretežnöst''' ''n. f'' – tolerancja<br />
<br />
==R==<br />
* '''rod''' ''n. m'' – rodzaj (gramatyczny)<br />
<br />
==S==<br />
* '''samolöstvo''' ''n. n'' – homoseksualizm<br />
* '''såklad''' ''n. m'' – sklep, skład, magazyn<br />
* '''sålöclivu''' ''a.'' – kompatybilny<br />
* '''såminäc''' ''n. m'' – edytor<br />
** '''tåkosåminäc''' – edytor tekstu<br />
* '''skaglivu''' ''a.'' – szkodliwy<br />
* '''snid''' ''n. m'' – niedźwiedź<br />
* '''soderžnu''' ''a.'' – społeczny<br />
* '''stäršina''' ''n. f'' – senat<br />
* '''stegi''' ''n. m (pl. tant.)'' – drabina<br />
* '''strod''' ''n. m'' – plaża<br />
<br />
==T==<br />
* '''tåk''' ''n. m'' – tekst<br />
* '''tišnöst''' ''n. f'' – cisza<br />
* '''töpit, töpe''' ''n. f'' – chrzcić<br />
<br />
==V==<br />
* '''våstöpnica''' ''n. f'' – bilet<br />
* '''velku''' ''a.'' – duży<br />
* '''vešelydstvo''' ''n. n'' – publiczność<br />
* '''viteg''' ''n. ma'' – rycerz<br />
* '''volsku''' ''a.'' – fałszywy<br />
* '''vrog''' ''n. ma'' – wilk<br />
* '''vuchod''' ''n. m'' – wschód<br />
* '''vyšecyknu''' ''a.'' – euforyczny<br />
<br />
==Z==<br />
* '''zachod''' ''n. m'' – zachód<br />
* '''zavislu''' ''a.'' – zależny<br />
* '''zålu''' ''a.'' – zły<br />
* '''zevål''' ''n. ma'' – diabeł</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki/s%C5%82ownik&diff=14028Język rodzki/słownik2015-08-10T12:13:06Z<p>Vilén: Utworzył nową stronę „==D== * '''daležnu''' ''a.'' – daleki * '''dobru''' ''a.'' – dobry * '''dom''' ''n. m'' – dom ** '''doma''' – w domu * '''(se) dostät, (se) dostajo''' ''v....”</p>
<hr />
<div>==D==<br />
* '''daležnu''' ''a.'' – daleki<br />
* '''dobru''' ''a.'' – dobry<br />
* '''dom''' ''n. m'' – dom<br />
** '''doma''' – w domu<br />
* '''(se) dostät, (se) dostajo''' ''v.'' – przyznać (się)<br />
* '''dovåzete''' ''n. n'' – pozwolenie<br />
<br />
==G==<br />
* '''gårznik''' ''n. m'' – języczek<br />
<br />
==I==<br />
* '''inolöstvo''' ''n. n'' – heteroseksualizm<br />
<br />
==K==<br />
* '''kön''' ''n. ma'' – koń<br />
* '''könik''' ''n. ma'' – kuc<br />
<br />
==M==<br />
* '''malu''' ''a.'' – mały<br />
* '''moskåv, moskvi''' ''n. f'' – meczet<br />
* '''myš''' ''n. f'' – mysz<br />
* '''myšek''' ''n. m'' – mięsień<br />
<br />
==N==<br />
* '''neprätel''' ''n. ma'' – wróg<br />
<br />
==O==<br />
* '''odval''' ''n. m'' – hałda<br />
* '''odpörnik''' ''n. m'' – rezystor<br />
<br />
==P==<br />
* '''povölene''' ''n. n'' – rozkaz, wakacje<br />
* '''prätel''' ''n. ma'' – przyjaciel<br />
* '''prelom''' ''n. m'' – przestępstwo<br />
* '''prenos''' ''n. m'' – transfer<br />
* '''prepörnik''' ''n. m'' – tranzystor<br />
* '''presviklu''' ''a.'' – przezroczysty<br />
<br />
==R==<br />
* '''rod'' ''n. m'' – rodzaj (gramatyczny)<br />
<br />
==S==<br />
* '''samolöstvo''' ''n. n'' – homoseksualizm<br />
* '''såklad''' ''n. m'' – sklep, skład, magazyn<br />
* '''sålöclivu''' ''a.'' – kompatybilny<br />
* '''såminäc''' ''n. m'' – edytor<br />
** '''tåkosåminäc''' – edytor tekstu<br />
* '''snid''' ''n. m'' – niedźwiedź<br />
* '''stäršina''' ''n. f'' – senat<br />
* '''stegi''' ''n. m (pl. tant.)'' – drabina<br />
* '''strod''' ''n. m'' – plaża<br />
<br />
==T==<br />
* '''tåk''' ''n. m'' – tekst<br />
* '''tišnöst''' ''n. f'' – cisza<br />
* '''töpit, töpe''' ''n. f'' – chrzcić<br />
<br />
==V==<br />
* '''våstöpnica''' ''n. f'' – bilet<br />
* '''velku''' ''a.'' – duży<br />
* '''vešelydstvo''' ''n. n'' – publiczność<br />
* '''viteg''' ''n. ma'' – rycerz<br />
* '''vrog''' ''n. ma'' – wilk<br />
<br />
==Z==<br />
* '''zavislu''' ''a.'' – zależny<br />
* '''zålu''' ''a.'' – zły<br />
* '''zevål''' ''n. ma'' – diabeł</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13980Język rodzki2015-07-21T12:07:59Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.2<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~'eji'', zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′eši'', np. ''staru ~ stäreji ~ stäreši'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slådku ~ slådeji ~ slådeši''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipi<br />
| lipši<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| göri<br />
| görši<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| veci<br />
| vešši<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| meni<br />
| menši<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13955Język rodzki2015-07-10T12:53:49Z<p>Vilén: /* Stopniowanie */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~'eji'', zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′eši'', np. ''staru ~ stäreji ~ stäreši'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slådku ~ slådeji ~ slådeši''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipi<br />
| lipši<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| göri<br />
| görši<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| veci<br />
| vešši<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| meni<br />
| menši<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13948Język rodzki2015-07-09T21:06:53Z<p>Vilén: /* Stopniowanie */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~'eji'', zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′eši''), np. ''staru ~ stäreji ~ stärši'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slådku ~ slådeji ~ slådši''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipi<br />
| lipši<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| göri<br />
| görši<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| veci<br />
| vešši<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| meni<br />
| menši<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=U%C5%BCytkownik:Dynozaur/Nazwy_miejscowe_w_Prusiech&diff=13942Użytkownik:Dynozaur/Nazwy miejscowe w Prusiech2015-07-08T15:17:28Z<p>Vilén: /* Powiat braniewski */</p>
<hr />
<div>(Jako, że projekt jest "poważny" i z założenia ma przemówić do szerszego grona, pisany jest w [[Conlanger:Leksykon#R|języku radopolskim]])<br />
<br />
=Wstęp=<br />
Lepszy wstęp w budowie, to dopiero zaczątek.<br />
<br />
Poniższy projekt (wyłącznego autorstwa użytkownika Dynozaura) jest próbą swoistego rozliczenia działalności powojennej ''Komisji Ustalania Nazw Miejscowości'' na obszarze zagarniętej przez Polskę po II Wojnie Światowej części Prus (dawnych Prus Wschodnich). Celem projektu jest przyjrzenie się nazwie każdej, nawet najmniejszej miejscowości na tym obszarze i ustalenie, jak nazywała się dana miejscowość przed wojną i skąd pochodziła jej nazwa, czy istnieje jakaś wcześniejsza polska nazwa dla danej miejscowości, czy nazwa ustalona po wojnie ma uzasadnienie historyczne itp. Dla nazw uznanych za sztuczne i niezgodne z tradycją podane są propozycje zmiany nazwy (najczęściej będące polską nazwą używaną przed wojną przez Warmiaków i Mazurów). Mimo to, bezpośrednim celem projektu nie jest wprowadzenie od zaraz reformy nazewniczej w regionie, a raczej wywołanie dyskusji na temat historii obowiązujących nazw miejscowych w regionie i sztucznym pochodzeniu niektórych z nich, a także nad zasadnością wprowadzenia pewnych zmian (zwłaszcza w przypadku miejscowości, których obecne nazwy mają charakter jawnie sztuczny, ideologiczny i nieraz zaciemniający historię miast).<br />
<br />
Wszystkie obowiązujące nazwy miejscowości oceniane są w sześciopunktowej skali, podanej w kolumnie "typ nazwy".<br />
*1 - nazwy typu "1" to nazwy, które istniały w języku polskim już przed wojną, a po wojnie zostały przyjęte w niezmienionej formie. Zasadność tych nazw nie budzi najmniejszej wątpliwości, więc nie kwalifikują się one do żadnej zmiany.<br />
**Nazwy, do których po wojnie dodano dookreślenia oznaczone są gwiazdką jako 1*. Dookreślenia te są ahistoryczne, jednak bywa, że są "złem koniecznym", bez którego trudno byłoby się obyć. Zasadność każdego z tych dookreśleń powinna być przedmiotem indywidualnego rozpatrzenia.<br />
*2 - nazwy typu "2" to nazwy miejscowości, które przed wojną nie posiadały spolszczonych nazw, ale których nazwy ustalone po wojnie są absolutnie poprawnymi i naturalnie brzmiącymi spolszczeniami nazw pierwotnych, dlatego też nazwy te również nie kwalifikują się do zmiany.<br />
*3 - nazwy typu "3" to nazwy miejscowości, które przed wojną nie posiadały spolszczonych nazw i których nazwy przedwojenne były czysto niemieckie, genetycznie młode, nie posiadające żadnego starszego pruskiego odpowiednika, a po wojnie przyjęto dla nich całkowicie nowe polskie nazwy, nie nawiązujące w żaden sposób (lub nawiązujące bardzo odlegle) do nazw niemieckich. Takie nazwy są uznane za mało wartościowe, dlatego też według autora nie ma sensu ich zmieniania, gdyż byłoby to zwyczajne zastąpienie jednego neologizmu drugim. Dlatego też w imię "świętego spokoju" nie warto mieszać w takich nazwach.<br />
*4 - nazwy typu "4" to nazwy miejscowości, które przed wojną posiadały spolszczone nazwy, ale nazwy przyjęte po wojnie różnią się od nich. Mimo to, nie są one całkowicie sztuczne - tzn. posiadają jakieś uzasadnienie historyczne lub różnią się od nazw tradycyjnych jedynie niuansami. Mimo to, nazwy te jako odbiegające od tradycji są uważane za kwalifikujące się do zmiany (jednak są to przypadki mniej priorytetowe niż we dwu poniższych grupach). Właściwe przedwojenne odpowiedniki tych nazw podano w kolumnie "propozycja zmiany nazwy".<br />
*5 - nazwy typu "5" to nazwy miejscowości, które przed wojną nie posiadały spolszczonych nazw i których nazwy powojenne nie kwalifikują się do grupy 2 (jako, że nie oddają w żaden sposób [tudzież oddają odlegle i/lub niepoprawnie] nazwy przedwojennej) ani do grupy 3 (np. zniszczono nazwę pruską, są niepoprawne słowotwórczo lub zostały uznane za w jakiś sposób szkodliwe dla historii [np. są chrztami pseudodzierżawczymi - tzn. zostały fikcyjnie nazwane od jakiegoś imienia, lub też są nazwami "propagandowymi", nacechowanymi ideologicznie]). Dla takich nazw proponowane są w kolumnie "propozycja zmiany nazwy" nowe spolszczenia nazw pierwotnych, ustalone przez autora (a czasami pochodzące z okresu krótko po wojnie, przed ostatecznym ustaleniem nazewnictwa).<br />
*6 - nazwy typu "6" to nazwy miejscowości, które przed wojną posiadały spolszczone nazwy i od których celowo po wojnie odstąpiono w celu nadania nowego chrztu nazewniczego. Takie nazwy mają charakter całkowicie sztuczny, nierzadko też propagandowy (dotyczy to przede wszystkim nazw nadanych na cześć jakiejś postaci historycznej, zwykle polskojęzycznych regionalnych działaczy narodowościowych - m.in. ''Kętrzyn'' od nazwiska Wojciecha Kętrzyńskiego, ''Giżycko'' od Gustawa Gizewiusza itp.) i są uznane za kwalifikujące się do zmiany w pierwszej kolejności. W rubryce "propozycja zmiany nazwy" podane są naturalne przedwojenne odpowiedniki tych nazw.<br />
<br />
Nazwy typu 1, 2, 3 są uznane za niekwalifikujące się do zmiany. Dla nazw typu 4, 5, 6 wysokość wartości liczbowej wyraża priorytet wprowadzenia zmiany - im wyższa wartość, tym bardziej należałoby się zastanowić nad zmianą.<br />
<br />
=Wykaz nazw=<br />
==Województwo warmińsko-mazurskie==<br />
===Powiat elbląski===<br />
{|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"<br />
!<small>Nazwa obecna</small><br />
!<small>Gmina</small><br />
!<small>Typ nazwy</small><br />
!<small>Nazwa niemiecka</small><br />
!<small>Pochodzenie nazwy niemieckiej</small><br />
!<small>Propozycja zmiany nazwy</small><br />
!<small>Uwagi</small><br />
|- align=center<br />
|'''Elbląg'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|1<br />
|''Elbing''<br />
|starożytne (pruskie lub gockie)<br />
| --<br />
|Dawniej też: ''Olbiąg'' (starsze, zapomniane spolszczenie, używane m.in. u Klonowica).<br />
|- align=center<br />
|'''Młynary'''<br />
|Młynary<br />
|1<br />
|''Mühlhausen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Dawniej też: ''Miłuza''<br />
|- align=center<br />
|'''Pasłęk'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Preußisch Holland''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
*Dawniej też: ''Holąd Pruski'' (spolszczenie nazwy niemieckiej, odnoszącej się do holenderskiego [menonickiego] osadnictwa w regionie).<br />
*Z tych dwóch starych polskich nazw, nazwa ''Pasłęk'' jest genetycznie starsza, gdyż stanowi spolszczenie pierwotnej, pruskiej nazwy tego miasta (1267 ''Pazluch'', rekonstr. ''Pāistlauks''). Choć obie nazwy przez długi czas współistniały, z czasem zaczęła przeważać nazwa "Holąd Pruski" (mimo to nazwa "Pasłęk" nigdy do końca nie zanikła, podaje ją m.in. Kętrzyński jako oboczną). Po wojnie słusznie wybrano starszy, staropruski wariant ''Pasłęk'' (jednak o historycznej nazwie "Holąd Pruski" też warto pamiętać).<br />
|- align=center<br />
|'''Tolkmicko'''<br />
|Tolkmicko<br />
|1<br />
|''Tolkemit''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Dąbrowa'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|1<br />
|''Damerau''<br />
|niemieckie (zapoż. z polskiego)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Dębica'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|4<br />
|''Dambitzen''<br />
|odosobowe (słowiańskie)<br />
|'''Dębice'''<br />
|Nazwa dzielnicy (dawnej wsi, kojarzonej głównie z jej centralnym punktem - dużym cmentarzem komunalnym) pokutuje wśród miejscowych w formie ''Dębica''. Jednak jedyną uzasadnioną historycznie formą nazwy są ''Dębice''.<br />
|- align=center<br />
| '''Krasny Las'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|4<br />
|''Schönwalde''<br />
|niemieckie<br />
|'''Szynwałd'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Modrzewina'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|2<br />
|''Lärchwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Próchnik'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|3<br />
|''Dörbeck''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Rubno Wielkie'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|2<br />
|''Groß Röbern''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Stagniewo'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|5<br />
|''Stagnitten''<br />
|pruskie<br />
|'''Stagnity'''<br />
|Z powodu pruskiego pochodzenia nazwy, należało ją oddać w sposób wierniejszy.<br />
|- align=center<br />
| '''Warszawskie Przedmieście'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|5<br />
|''Spittelhof''<br />
|niemieckie<br />
|'''Surwajty'''<br />
|Pierwotna, pruska nazwa majątku ''Spittelhof'' (a późniejszej części Elbląga) brzmiała ''Surweyte'' (1344). Przy ustalaniu nazw dzielnic Elbląga ten fakt przeoczono i nadano tej części Elbląga ahistoryczną nazwę "Warszawskie Przedmieście" (dlaczego tak? może jest to odwołanie do osiadłych po wojnie w Elblągu warszawiaków?). Nazwa ta, podobnie jak inne, raczej nie przyjęła się wśród miejscowych (pokutuje przekonanie, że "Elbląg nie ma dzielnic" - używane są jedynie nazwy dawnych wsi, przyłączonych do Elbląga i kilku osiedli założonych w PRLu), jednak nazwę ''Surwajty'', ze względu na jej pruskie pochodzenie warto odnotować i pamiętać.<br />
|- align=center<br />
| '''Zawada'''<br />
|Elbląg (miasto)<br />
|3<br />
|''Pangritz-Kolonie''<br />
|niemieckie (nazwiskowe)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Adamowo'''<br />
| Elbląg<br />
|3<br />
|''Ellerwald 2. Trift''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Przed wojną miejscowości znane dziś jako ''Władysławowo'', ''Adamowo'', ''Kazimierzowo'', ''Janowo'' i ''Józefowo'' były częścią jednego sołectwa zwanego ''Ellerwald''. Po wojnie wszystkie pięć osad ochrzczono ahistorycznymi nazwami, pochodzącymi od imion, czyniąc związek pomiędzy nimi mniej przejrzystym.<br />
|- align=center<br />
| '''Bielnik'''<br />
| Elbląg<br />
|5<br />
|''Kraffohlsdorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Krafuł'''<br />
|Wieś wzięła nazwa od kanału ''Kraffohlkanal'', dziś znanego jako "Kanał Jagielloński" (nazwa wprowadzona po wojnie). Dawniej nazwę tego kanału spolszczano jako ''Krafuł'' (i tę nazwę wypadałoby przywrócić) i wydaje się logiczne, aby tak samo zwała się nazwana od niego wieś.<br />
|- align=center<br />
| '''Bogaczewo'''<br />
| Elbląg<br />
|3<br />
|''Güldenboden''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Cieplice'''<br />
| Elbląg<br />
|3<br />
|''Rohrhaken''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Czechowo'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Böhmischgut''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dłużyna'''<br />
|Elbląg<br />
|2? 4?<br />
|''Langenreihe''<br />
|niemieckie<br />
|(Długi Rząd?)<br />
|Chojnacki podaje dla ''Langenreihe'' formę polską ''Długi Rząd'' (dosłowne tłumaczenie), przy czym nie jest jasne, czy chodzi mu właśnie o tę wieś (zdaje się przeczyć temu fakt, że podaje on, że miejscowość leży w gminie Ząbrowo, co nie odpowiada położeniu wsi Dłużyna - jest to więc albo wynik pomyłki, albo chodzi o jakąś miejscowość, która już nie istnieje).<br />
|- align=center<br />
|'''Drużno'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Drausenhof''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gronowo Górne'''<br />
|Elbląg<br />
|1*<br />
|''Grunau Höhe''<br />
|niemieckie<br />
| (Gronowo)<br />
|Dookreślenie "Górne" ma na celu odróżnienie tej miejscowości od innych miejscowości o nazwie "Gronowo" (a jest to mocno rozpowszechniony toponim w tym regionie). Co prawda nie jest ono częścią przedwojennej polskiej nazwy tej wsi, to w tym wypadku można je usprawiedliwić obecnością członu ''Höhe'' (w spolszczeniach zwyczajowo pomija się ten dodatek) w niemieckim odpowiedniku.<br />
|- align=center<br />
|'''Jagodno'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Wogenap''<br />
|pruskie<br />
|'''Wognap'''<br />
|Nazwa pruskiego pochodzenia (*Wūgan-appi, dosł. ''jagodowa rzeka''). Ustalona po wojnie nazwa ''Jagodno'' (też ''Jagodna'') nawiązuje do nazwy oryginalnej znaczeniowo, jednak nazw pruskich nie powinno się tłumaczyć, tylko oddawać fonetycznie. Preferowana odmiana - ''Wognap'', ''do Wognapia'', ''w Wognapiu''.<br />
|- align=center<br />
|'''Janowo'''<br />
|Elbląg<br />
|3<br />
|''Ellerwald 4. Trift''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Adamowo''.<br />
|- align=center<br />
|'''Janów'''<br />
|Elbląg<br />
|4<br />
|''Hansdorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Hanuszowo'''<br />
|Do 1999 roku wieś nazywała się oficjalnie ''Lipniki'', nazwę zmieniono urzędowo na ''Janów'' (co stanowi nawiązanie znaczeniowe do nazwy pierwotnej). W obiegu podobno funkcjonują obie formy. Żadna z tych form nie jest jednak oryginalnym, przedwojennym spolszczeniem nazwy tej miejscowości, która brzmiała ''Hanuszowo'' i w takiej formie należałoby ją przywrócić.<br />
|- align=center<br />
|'''Józefowo'''<br />
|Elbląg<br />
|3<br />
|''Ellerwald 5. Trift''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Adamowo''.<br />
|- align=center<br />
|'''Karczowizna'''<br />
|Elbląg<br />
|3<br />
|''Rodland''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kazimierzowo'''<br />
|Elbląg<br />
|3<br />
|''Ellerwald 3. Trift''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Adamowo''.<br />
|- align=center<br />
|'''Kępa Rybacka'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Fischerskampe''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kępiny Wielkie'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Zeyersniederkampen''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
|'''Surokępy Dolne'''<br />
| Człon ''Zeyers''- w nazwie niemieckiej odnosi się do wsi ''Zeyer'' (dziś Kępki, pow. nowodworski, gm. Nowy Dwór Gd.), za którą kryje się staropruski hydronim ''Sura''. Z tego powodu warto by zachować ten źródłosłów w nazwie polskiej. Proponowana nazwa ''Surokępy'' zachowuje zarówno prus. hydronim, jak i człon ''Kampe'' = kępa, odzwierciedlony w nazwie obecnej. Dookreślenia ''Małe'', ''Wielkie'' zostały zastąpione przez ''Dolne'', ''Górne'' lepiej odpowiadające -''nieder''- i -''vorder''- w nazwach niemieckich.<br />
|- align=center<br />
|'''Klepa'''<br />
|Elbląg<br />
|1<br />
|''Kleppe''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Nazwa pochodzi od nazwy rzeczki (prawdopodobnie pruskiego pochodzenia), spolszczenie ''Klepa'' podaje już SGKP (w kontekscie rzeczki).<br />
|- align=center<br />
|'''Komorowo Żuławskie'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Kämmersdorf''<br />
|niemieckie<br />
|(Poszuksty?)<br />
|Pierwotna pruska nazwa terenu, na którym znajduje się obecna wieś zachowała się w dokumentach jako ''Passiauxten'' (1321). Proponowana przez autora spolszczona forma ''Poszuksty'' jest "strzałem w ciemno". Przydałoby się ustalić, jak mogło wyglądać dokładne brzmienie pruskiej nazwy i od czego ona pochodzi (jeśli w ogóle da się to ustalić). Niemniej, nazwa ''Komorowo'' nie jest zła, gdyż stanowi poprawne tłumaczenie niemieckiej nazwy ''Kämmersdorf'', również bardzo starej i historycznie ważnej. Razi w niej jednak dookreślenie "Żuławskie" (czy ryzyko pomyłki ze wsią w gm. Łukta jest aż tak duże?).<br />
|- align=center<br />
|'''Krzyż'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Kreutz''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Myślęcin'''<br />
|Elbląg<br />
|4<br />
|''Meislatein''<br />
|pruskie<br />
|'''Myślatyn'''<br />
|Toponim ''Meislatein'' jest z pewnością pochodzenia pruskiego. Po wojnie, zamiast tradycyjnego spolszczenia ''Myślatyn'', przyjęto zmodyfikowaną formę "Myślęcin". Powód tej modyfikacji niejasny, ale wygląda to na jakąś (kompletnie bezsensowną) próbę slawizacji tego toponimu (który w rzeczywistości pochodzi od pruskiego imienia ''Moislot'').<br />
|- align=center<br />
|'''Nowakowo'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Alt Terranova''<br />
|łacińskie<br />
|'''Stara Teranowa'''<br />
|Mimo braku przedwojennej polskiej nazwy, być może toponim ''Terranova'' warto byłoby zachować, ze względu na jego nieniemieckie pochodzenie. Ponadto rzuca się w oczy pewna niekonsekwencja - ''Alt Terranova'' po wojnie została "Nowakowem", podczas gdy ''Neu Terranova'' ochrzczono jako "Nowe Batorowo". Może wypadałoby to ujednolicić?<br />
|- align=center<br />
|'''Nowina'''<br />
|Elbląg<br />
|4<br />
|''Neuendorf Höhe''<br />
|niemieckie<br />
|'''Nowa Wieś (Górna?)'''<br />
|Przedwojenna polska nazwa brzmi "Nowa Wieś". Możliwe dookreślenie "Górna" (por. Gronowo Górne) dla odróżnienia od innych miejscowości o takiej nazwie.<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Batorowo'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Neu Terranova''<br />
|łacińskie<br />
|'''Nowa Teranowa'''<br />
|<br />
*Patrz wyżej: ''Nowakowo''.<br />
*Nazwa "Batorowo" jest chrztem nacechowanym ideologicznie - nawiązanie do Stefana Batorego.<br />
|- align=center<br />
|'''Nowotki'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Neuhausen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Nowy Dwór'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Neuguth''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Pasieki'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Bartkamm''<br />
|pruskie<br />
|'''Bartkajmy'''<br />
|Nazwa pochodzenia pruskiego (1411 ''Bartkaym''). Jak można było ją zniszczyć?!<br />
|- align=center<br />
|'''Pilona'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Plohnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| Nazwa pruska: 1349 ''Pylon''.<br />
|- align=center<br />
|'''Nowa Pilona'''<br />
|Elbląg<br />
|2<br />
|''Neu Plohnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| Patrz wyżej: ''Pilona''.<br />
|- align=center<br />
|'''Przezmark'''<br />
|Elbląg<br />
|1<br />
|''Preußisch Mark''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Raczki Elbląskie'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Unterkerbswalde''<br />
|niemieckie (hybryda?)<br />
|(Karwan Dolny?)<br />
|<br />
*Według [http://www.elbing-land-familienforschung.de/seite219a.html tej strony], pierwszy człon nazwy ''Kerbswalde'' pochodzi od dialektalnego niemieckiego słowa ''Karwan'' (tzn. magazyn, spichlerz), które uważa się za zapożyczenie z pruskiego. Jeżeli tak jest, to należałoby przywrócić tej nazwie jej staropruski charakter. Niemniej, nie znalazłem żadnego dowodu na taką interpretację nazwy. Chyba bardziej prawdopodobne jest pochodzenie tego członu od niem. ''Kerb'' (karb, nacięcie), a więc ''Kerbswalde'' oznaczałoby "wykarczowany las". Taką interpretację najwyraźniej przyjęła KUNM, uchwalając ''Oberkerbswalde'' jako ''Karczowiska Górne''.<br />
*Nawet jeżeli powyższa pruska interpretacja pierwszego członu oryginalnej nazwy jest błędna, to i tak warto by zmienić nazwę tej wsi na ''Karczowiska Dolne'', celem przywrócenia historycznego związku między Raczkami a Karczowiskami - dwiema blisko związanymi miejscowościami. Ponadto, nazwę "Raczki Elbląskie" nie można nazwać inaczej, jak nazewniczym błędem - wynika ona ze złej interpretacji członu ''Kerbs''- jako ''Krebs''-. Niewątpliwie błędem jest też ustalenie przez KUNM dla ''Unterkerbswalde'' i ''Oberkerbswalde'' tak różnych nazw, dlatego uważam, że warto ujednolić nazwy tych dwóch miejscowości, stosując poprawniejszy wariant nazewniczy.<br />
*Jakakolwiek zmiana oznaczałaby konieczność aktualizacji podręczników - wieś Raczki Elbląskie uważa się za najniższy punkt Rzeczpospolitej Polskiej (chociaż istnieją spory na ten temat).<br />
|- align=center<br />
|'''Sierpin'''<br />
|Elbląg<br />
|1<br />
|''Serpin''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Pierwotna postać nazwy zapisana w 1263 jako ''Zerewet''. Forma "Serpin" (obocznie: "Zerpien") wynika z jakichś późniejszych zniekształceń, ale wciąż odznacza się nieniemieckim brzmieniem. Spolszczenie "Sierpin" stare.<br />
|- align=center<br />
|'''Tropy Elbląskie'''<br />
|Elbląg<br />
|3<br />
|''Streckfuß''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Weklice'''<br />
|Elbląg<br />
|1<br />
|''Wöklitz''<br />
|odosobowe?<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Węzina'''<br />
|Elbląg<br />
|5<br />
|''Weeskendorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
|'''Wąska'''<br />
|Nazwa miejscowości pochodzi od rzeki Wąski (nie "Wąskiej", niem. ''Weeske''), która wbrew pozorom nie pochodzi od polskiego słowa "wąski", ale jest starą nazwą pochodzenia pruskiego (polską wersję tej nazwy należy uznać za adideację). Nazwę "Węzina" można więc najwyżej wywodzić od przymiotnika "wąski" (co zaciemnia pruski źródłosłów tej nazwy), a nie od nazwy rzeki. Dlatego też lepiej ustalić nazwę tej wsi jako tożsamą z nazwą rzeki (co przecież nie jest rzadkością w toponimii).<br />
|- align=center<br />
|'''Władysławowo'''<br />
|Elbląg<br />
|3<br />
|''Ellerwald 1. Trift''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Adamowo''.<br />
|- align=center<br />
|'''Bielica'''<br />
|Godkowo<br />
|5<br />
|''Behlendorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
|'''Bieliny'''<br />
|Zapis ''Belinen'' z 1389 wskazuje na pierwotną nazwę pruską, którą należało spolszczyć jako ''Bieliny''.<br />
|- align=center<br />
|'''Burdajny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Bordehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1378 ''Burdeyn''<br />
|- align=center<br />
|'''Stary Cieszyn'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Alt Teschen''<br />
|słowiańskie?<br />
| --<br />
|Patrz też: ''Nowy Cieszyn'' (gm. Pasłęk)<br />
|- align=center<br />
|'''Cieszyniec'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Teschenwalde''<br />
|hybryda (słow. + niem.)?<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Dąbkowo'''<br />
|Godkowo<br />
|3<br />
|''Schönaich''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dobry'''<br />
|Godkowo<br />
|1<br />
|''Döbern''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1378 ''Doberin'', nazwa pruska. Spolszczenie ''Dobry'' już w czasach przedwojennych.<br />
|- align=center<br />
|'''Godkowo'''<br />
|Godkowo<br />
|1<br />
|''Göttchendorf''<br />
|niemieckie lub hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
*Przed wojną raczej pisownia ''Gotkowo'', jednak w świetle historycznych zapisków, takich jak ''Godikendorf'', pisownia z "d" może być poprawniejsza.<br />
*Dawne warianty oboczne: ''Gutkowo'', ''Gietkowo'' (por. ''Gutkowo'', część Olsztyna [dawniej wieś]).<br />
|- align=center<br />
|'''Grądki'''<br />
|Godkowo<br />
|3<br />
|''Groß Thierbach''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Grużajny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Grossainen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1383 ''Grusieyn''<br />
|- align=center<br />
|'''Gwiździny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Pfeiffertswalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Przyjęta po 1945 nazwa ''Gwiździny'' stanowi lekkie nawiązanie do nazwy niemieckiej - niem. ''pfeifen'' znaczy ''gwizdać'' (zawarte w tej nazwie miejscowej nazwisko ''Pfeiffert'' można przetłumaczyć jako "Gwizdacz").<br />
|- align=center<br />
|'''Karwity'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Karwitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Pierwotnie ''Kirwiten'' (1402-08), toteż można było spolszczyć tę nazwę jako ''Kirwity'' lub ''Kierwity'', niemniej forma ''Karwity'' też teoretycznie poprawna (choć oparta na wtórnej postaci).<br />
|- align=center<br />
|'''Klekotki'''<br />
|Godkowo<br />
|3<br />
|''Rudolfsmühle''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krykajny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Krickehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Kwitajny Małe'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Klein Quittainen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Kwitajny Wielkie'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Groß Quittainen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Lesiska'''<br />
|Godkowo<br />
|3<br />
|''Reichwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Łępno'''<br />
|Godkowo<br />
|5<br />
|''Lomp''<br />
|pruskie<br />
|'''Łumpy'''<br />
|<br />
*1402-08 ''Nalumpe'', 1411-19 ''Lumpe''<br />
*Nazwę pochodzenia pruskiego należało oddać dokładniej, np. jako ''Łumpy''. W obecnej formie duże zniekształcenie fonetyczne i nieetymologiczny sufiks -''no''. Wobec pierwotnej formy z przedrostkiem, możliwa też forma ''Nałumpy''.<br />
|- align=center<br />
|'''Miłosna'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Liebenau''<br />
|niemieckie?<br />
| --<br />
|Należałoby ustalić, czy faktycznie nazwa niemiecka wywodzi się od ''Liebe'' - miłości, czy od staropruskiej bazy hydronimicznej ''liw''-, bardzo częstej w regionie (i w języku niemieckim adideowanej do ''Lieb-''). Jeśli to drugie, nazwę polską wypadałoby ustalić jako ''Liwnowo'' lub podobnie.<br />
|- align=center<br />
|'''Nawty'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Nauten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Niekwitajny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Nektainen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1276 ''Nequiteyn''<br />
|- align=center<br />
|'''Olkowo'''<br />
|Godkowo<br />
|5<br />
|''Alken''<br />
|pruskie<br />
|'''Alkajny'''<br />
|Na podstawie zapisu ''Alckeynn'' (1531), dowodzącego pruskiego pochodzenia tej nazwy, należało ustalić spolszczenie jako "Alkajny". Forma "Olkowo" odzwierciedla tę nazwę co najmniej niedokładnie.<br />
|- align=center<br />
|'''Osiek'''<br />
|Godkowo<br />
|3<br />
|''Hermsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Piskajny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Peiskam''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Plajny'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Plehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Podągi'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Podangen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Siedlisko'''<br />
|Godkowo<br />
|3<br />
|''Einhöfen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Skowrony'''<br />
|Godkowo<br />
|5<br />
|''Schmauch''<br />
|pruskie<br />
|'''Szmuki'''<br />
|Wg Gerullisa nazwa pochodzenia pruskiego. Należało ją spolszczyć.<br />
|- align=center<br />
|'''Stojpy'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Stöpen''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Swędkowo'''<br />
|Godkowo<br />
|5<br />
|''Schwöllmen''<br />
|pruskie<br />
|'''Swalmy'''<br />
|ok. 1440 ''Swalmen''. Nazwa pochodzenia pruskiego, należało ją spolszczyć.<br />
|- align=center<br />
|'''Szymbory'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Schönborn''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Wikrowo'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Adlig Wickerau''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|Nazwa w latach 1931-45: ''Klein Wickerau''<br />
|- align=center<br />
|'''Ząbrowiec'''<br />
|Godkowo<br />
|2<br />
|''Sommerfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Powojenne spolszczenie ma chyba nawiązywać do takich spolszczeń jak ''Ząbrowo'' (Sommerau) w powiecie malborskim, gdzie niemiecki rdzeń ''Sommer''- (lato) oddaje słowiański rdzeń ''ząbr''- (żubr). Nieraz bywało też odwrotnie.<br />
|- align=center<br />
|'''Błotnica'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2<br />
|''Schlammsack''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dworki'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2<br />
|''Dreihöfe''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Fiszewo'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|1<br />
|''Fischau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gajewiec'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|3 (5?)<br />
|''Kerbshorst''<br />
|niemieckie (hybryda?)<br />
|(Karwański Gaj?)<br />
|Co do możliwej pruskiej interpretacji pierwszego członu nazwy oryginalnej - patrz ''Raczki Elbląskie'' (gm. wiejska Elbląg). Jeżeli ta interpretacja jest właściwa, należałoby przywrócić pruski źródłosłów tej nazwy, tłumacząc ją jako np. ''Karwański Gaj'' (możliwy też mniej dosłowny wariant, np. "Karwaniec" itp.). Możliwe też jednak, że nazwa ta jest od początku niemiecka i oznacza po prostu "wykarczowany gaj".<br />
|- align=center<br />
|'''Gronowo Elbląskie'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|1*<br />
|''Grunau''<br />
|niemieckie<br />
|(Gronowo)<br />
|Ahistoryczne dookreślenie "Elbląskie" jest swego rodzaju "złem koniecznym" ze względu na rozpowszechnienie tego toponimu w regionie.<br />
|- align=center<br />
|'''Jasionno'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2<br />
|''Eschenhorst''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| W obiegu funkcjonują przynajmniej cztery warianty tej nazwy - ''Jasionna'', ''Jasionno'', ''Jesionna'' i ''Jesionno''. Brak jednoznacznej zgody co do nazwy tej miejscowości nawet wśród mieszkańców. Przy czym, wariantem oficjalnym jest forma ''Jasionno'' i w takiej formie nazwę tę zatwierdziła KUNM. Nagłosowe ''Ja''- w tej formie jest najpewniej próbą brzmieniowej archaizacji - nawiązaniem do stpol. ''jasion'', ''jasień'' (jesion). Zabieg ten prawdopodobnie był niezrozumiały dla osadników, co poskutkowało wyrównaniem do ap. ''jesion'' (co jest zresztą poprawnym tłumaczeniem niem. ''Esche'', zawartego w nazwie oryginalnej). Ponieważ jednak za żadną z form nie stoi żadna tradycja, spór o nazwę trzeba uznać za czysto arbitralny. Dlatego też nie zajmuję stanowiska w tej sprawie.<br />
|- align=center<br />
|'''Jegłownik'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|3<br />
|''Fichthorst''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Karczowiska Górne'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2? (5?)<br />
|''Oberkerbswalde''<br />
|niemieckie (hybryda?)<br />
|(Karwan Górny?)<br />
|Patrz: ''Raczki Elbląskie'' (gm. Elbląg).<br />
|- align=center<br />
|'''Kopanka'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|3<br />
|''Hoppenau''<br />
|niemieckie<br />
|(Kopanów)<br />
|<br />
*Obecnie dwie miejscowości: ''Kopanka Pierwsza'' i ''Kopanka Druga''.<br />
*Oboczny, nieurzędowy wariant ''Kopanów'' teoretycznie lepszy ze względu na bliższe podobieństwo do nazwy niemieckiej.<br />
|- align=center<br />
|'''Mechnica'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2<br />
|''Moosbruch''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Mojkowo'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|3<br />
|''Möskenberg''<br />
|niemieckie (odosobowe?)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nogat'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2<br />
|''Nogathau''<br />
|hydronimiczne<br />
| --<br />
| Przydałoby się ustalić proweniencję tego -''au'' w formie niemieckiej. Jeśli jest to przydatek słowiański (-''owo'' lub -''ów'') bądź pruski (-''aws''), być może wartałoby ustalić tę nazwę w postaci ''Nogatowo''. Potrzebne zapisy źródłowe.<br />
|- align=center<br />
|'''Nowy Dwór Elbląski'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|2<br />
|''Neuguth''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Oleśno'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|6<br />
|''Preußisch Königsdorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Pruska Królewska Wieś'''<br />
|W dokumentach polskich - 1565 ''Pruski Kinisdorph'', 1661 ''Pruska Królewska Wieś''. Nazwa wsi była najwyraźniej związana z nazwą położonej nieopodal wsi ''Königsdorf'', dawn. pol. ''Królewska Wieś'' (ob. Królewo, gm. Stare Pole). Po wojnie zerwano ten związek, chyba głównie przez niewygodny dla ówczesnej władzy człon ''Pruski''. Teoretycznie możliwy jest też wariant ''Królewo Pruskie'' - ze współczesnym spolszczeniem nazwy ''Königsdorf'' (nie jest on jednak zgodny z przekazami historycznymi).<br />
|- align=center<br />
|'''Rozgart'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|4<br />
|''Preußisch Rosengart''<br />
|niemieckie<br />
|'''Rozengart Pruski'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Różany'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|4<br />
|''Alt Rosengart''<br />
|niemieckie<br />
|'''Rozengart Stary'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Szopy'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|3<br />
|''Aschbuden''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wikrowo'''<br />
|Gronowo Elbląskie<br />
|1<br />
|''Wickerau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Balewo'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Baalau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Brudzędy'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Brodsende''<br />
|olęderskie?<br />
|(Brudzendy)<br />
|<br />
*W źródłach przedwojennych pisane przez "en".<br />
*Dawniej dwie miejscowości - Brudzędy Małe i Wielkie.<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Dolno'''<br />
|Markusy<br />
|3<br />
|''Neu Dollstädt''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stare Dolno'''<br />
|Markusy<br />
|3<br />
|''Alt Dollstädt''<br />
|niemieckie<br />
|<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dzierzgonka'''<br />
|Markusy<br />
|2<br />
|''Sorgenort''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jezioro'''<br />
|Markusy<br />
|1?<br />
|''Thiensdorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|Polska nazwa ''Jezioro'' pochodzi z dzieła Maxa Bära ''Die Ortsnamenänderungen in Westpreußen''(...), gdzie podana jest forma "Jeszioro" jako starszy odpowiednik ''Thiensdorfsee''. Nie wiadomo jednak, na ile poważnie można traktować ten przekaz - nie są znane żadne dokumenty potwierdzające tę informację, może wynika z jakiejś nadinterpretacji?<br>W niemieckiej nazwie ''Thiensdorf'' kryje się pruski hydronim ''Thiene'' (Tyna), dlatego też do rozpatrzenia byłaby nazwa pochodząca od tej rzeki, np. ''Tyńsko''.<br />
|- align=center<br />
|'''Jurandowo'''<br />
|Markusy<br />
|5<br />
|''Rosenort''<br />
|niemieckie<br />
|'''Różanów'''<br />
|Powojenny nowotwór ''Jurandowo'' jest nazwą nacechowaną ideologicznie (odwołanie do Juranda ze Spychowa). Zamiast tego autor proponuje nową formę ''Różanów'', która ma oddawać pierwotną ''Rosenort'' (tradycyjnego spolszczenia brak).<br />
|- align=center<br />
|'''Kępniewo'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Kampenau''<br />
|pruskie lub olęderskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Kępniewo'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Neu Kampenau''<br />
|pruskie lub olęderskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krzewsk'''<br />
|Markusy<br />
|3<br />
|''Hohenwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Markusy'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Markushof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Dawniej też: ''Markusowo'', ''Markuszew''.<br />
|- align=center<br />
|'''Rachowo'''<br />
|Markusy<br />
|6<br />
|''Kronsnest''<br />
|niemieckie<br />
|'''Kronest'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stalewo'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Stalle''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stankowo'''<br />
|Markusy<br />
|5<br />
|''Stühmswalde''<br />
|hybryda?<br />
|(Sztumski Las?)<br />
|Czy nazwa pierwotna ''Stühmswalde'' ma coś wspólnego ze Sztumem (jeśli tak, to skąd ten umlaut? Wpływ wymowy olęderskiej?)? Jeśli tak, to być może należałoby ten źródłosłów respektować (jako staropruski).<br />
|- align=center<br />
|'''Topolno Małe'''<br />
|Markusy<br />
|2<br />
|''Klein Tippeln''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Patrz też: ''Topolno Wielkie'' (gm. Rychliki).<br />
|- align=center<br />
|'''Tynowo'''<br />
|Markusy<br />
|1<br />
|''Thienhof''<br />
|hybryda (prus. hydronim + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Węgle-Żukowo'''<br />
|Markusy<br />
|1 i 3<br />
|''Wengeln'' i ''Reichhorst''<br />
|olęderskie? (''Wengeln'')<br>niemieckie (''Reichhorst'')<br />
|(Węgle)<br />
|Wieś ''Węgle'' nosiła polską nazwę już przed wojną, a nazwę ''Żukowo'' ustalono dopiero po wojnie. Jako, że obie wsie są połączone całkowicie (nie są jedynie częścią wspólnego sołectwa, jak np. Brudzędy i Stare Dolno), można by dla połączonej wsi ustalić jednolitą nazwę - ''Węgle''. Umożliwiłoby to pozbycie się ahistorycznej, niewiele znaczącej nazwy ''Żukowo''. Nie jest to jednak zmiana konieczna i warto by uprzednio dowiedzieć się, jaki jest miejscowy uzus (czy ''Węgle'' i ''Żukowo'' istnieją w świadomości mieszkańców jako dwa osobne byty? Jeśli tak, lepiej pozostawić stan obecny bez zmiany).<br />
|- align=center<br />
|'''Wiśniewo'''<br />
|Markusy<br />
|3<br />
|''Augustwalde''<br />
|niemieckie (odimienne)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wopity'''<br />
|Markusy<br />
|2<br />
|''Opitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1350 ''Wopitigen''<br />
|- align=center<br />
|'''Złotnica'''<br />
|Markusy<br />
|2<br />
|''Güldenfelde''<br />
|olęderskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zwierzno'''<br />
|Markusy<br />
|4<br />
|''Thiergart''<br />
|niemieckie<br />
|'''Tyrgart'''<br />
|Choć nazwa ''Zwierzno'' oddaje znaczenie nazwy pierwotnej, to wieś ta nosiła już spolszczoną nazwę przed wojną (''Tyrgart'').<br />
|- align=center<br />
|'''Zwierzeńskie Pole'''<br />
|Markusy<br />
|4<br />
|''Thiergartsfelde''<br />
|niemieckie<br />
|'''Tyrgardzkie Pole'''<br />
|Patrz wyżej: ''Zwierzno''.<br />
|- align=center<br />
|'''Żółwiniec'''<br />
|Markusy<br />
|6<br />
|''Wengelwalde''<br />
|prawdop. olęderskie<br />
|'''Węgle-Południe'''<br />
|Przed wojną nazwę miejscowości spolszczano jako ''Węgle'', czyli tak samo jak miejscowość ''Wengeln''. Rozróżniano je dodając określenia ''północ'', ''południe''.<br />
|- align=center<br />
|'''Żurawiec'''<br />
|Markusy<br />
|3<br />
|''Schwansdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Nie jest jasne, dlaczego zastąpiono łabędzia (''Schwan'') żurawiem. Nie wynika to z żadnej tradycji, więc można się jedynie dziwować...<br />
|- align=center<br />
|'''Huta Żuławska'''<br />
|Milejewo<br />
|1*<br />
|''Hütte''<br />
|niemieckie<br />
|(Huta)<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jagodnik'''<br />
|Milejewo<br />
|3<br />
|''Behrendshagen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kamiennik Wielki'''<br />
|Milejewo<br />
|5<br />
|''Groß Stoboi''<br />
|pruskie<br />
|'''Stobajny Wielkie'''<br />
|<br />
*Patrz też niżej: ''Stoboje''.<br />
*Nazwa ''Stoboi'' jest pochodzenia pruskiego (1320 ''Stabayen'', ''Stobayn'' - z prus. ''stabs'' - kamień). Po wojnie nazwę przełożono na "Kamiennik" (Mały i Wielki), co odpowiada znaczeniowo nazwie pierwotnej, ale łamie zasadę, aby pruskich toponimów nie tłumaczyć dosłownie, tylko stosować transfonetyzację. Oprócz tego, w 1998 r. zmieniono nazwę sąsiedniej wsi ''Kamiennik Mały'' na ''Stoboje'' (przywracając pruski źródłosłów) - wartoby ujednolicić nazwy tych wsi.<br />
|- align=center<br />
|'''Majewo'''<br />
|Milejewo<br />
|2<br />
|''Maibaum''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Milejewo'''<br />
|Milejewo<br />
|5<br />
|''Trunz''<br />
|pruskie<br />
|'''Truńce'''<br />
|Nazwa "Milejewo" dla tej wsi jest powojennym chrztem nazewniczym, nie mającym żadnego historycznego uzasadnienia. Chrzest ten zastąpił oryginalny toponim ''Trunz'', niewątpliwie pruskiego pochodzenia (1320 ''Truntczen''), który zgodnie z zasadą zachowywania nazw pochodzenia staropruskiego powinien był być spolszczony fonetycznie, a nie odrzucony. Nie istnieje tradycyjne spolszczenie tego toponimu, dlatego też autor proponuje własną formę spolszczoną ''Truńce''. Jest to forma zupełnie nowa, jednak poprawnie odzwierciedla i spolszcza brzmienie nazwy oryginalnej. Warto też zauważyć, że w historii istniała na terenie Polski miejscowość o zbieżnej nazwie ''Truńce'' (w dawnym pow. wołkowyskim, obecnie Białoruś), dlatego też taka forma wyrazowa nie jest językowi polskiemu całkowicie obca.<br />
|- align=center<br />
|'''Ogrodniki'''<br />
|Milejewo<br />
|4<br />
|''Baumgart''<br />
|niemieckie<br />
|'''Bągart'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Piastowo'''<br />
|Milejewo<br />
|5<br />
|''Königshagen''<br />
|odosobowe<br />
|'''Kunikowo'''<br />
|Nazwa "Piastowo" jest nazwą sztuczną, nacechowaną ideologicznie (odwołanie do polskiej dynastii Piastów). W odczuciu autora, takie nazwy szkodzą historii regionu. Nazwa oryginalna ''Königshagen'' wbrew pozorom nie pochodzi od niemieckiego słowa ''König'' (król), o czym świadczy pierwotny zapis jako ''Kunekehayn'', tylko od nazwiska ''Kuneke'', ''Kuncke'', któremu przypisuje się staropruskie pochodzenie. Na tej podstawie, autor proponuje nowe spolszczenie ''Kunikowo''.<br />
|- align=center<br />
|'''Pomorska Wieś'''<br />
|Milejewo<br />
|1<br />
|''Pomehrendorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
*Dawniej też: ''Pomorze''.<br />
*Nazwę ''Pomehrendorf'' uważa się za pochodzącą od pruskiego imienia ''Pomer''. Stare, tradycyjne spolszczenie ''Pomorska Wieś'' (obocznie ''Pomorze'') jest oparte na adideacji.<br />
|- align=center<br />
|'''Rychnowy'''<br />
|Milejewo<br />
|1<br />
|''Rückenau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Stoboje'''<br />
|Milejewo<br />
|2<br />
|''Klein Stoboi''<br />
|pruskie<br />
|'''Stobajny Małe'''<br />
|<br />
*Patrz wyżej: ''Kamiennik Wielki''<br />
*Do 1998 r. wieś nazywała się oficjalnie "Kamiennik Mały", nazwa została słusznie zmieniona na wniosek mieszkańców (dzięki czemu przywrócono pruski źródłosłów nazwy). Niemniej, SGKP (tom II s. 338) cytuje tę nazwę w formie ''Stobajny'' i taka forma byłaby najpoprawniejsza etymologicznie (jest tu taki sam pruski przyrostek -''ain'' jak w licznych innych toponimach na -''ajny'') i jedynie ona posiada korzenie przedwojenne. Oprócz tego, warto przywrócić wsi dookreślenie "Małe" z powodów historycznych (również z powodu proponowanej zmiany nazwy ''Kamiennik Wielki'' na ''Stobajny Wielkie'').<br />
|- align=center<br />
|'''Wilkowo'''<br />
|Milejewo<br />
|2<br />
|''Wolfsdorf Höhe''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Zajączkowo'''<br />
|Milejewo<br />
|6<br />
|''Haselau''<br />
|niemieckie<br />
|'''Haslewo''' lub '''Hazelewo'''<br />
|Przedwojenne spolszczenie brzmi ''Haslewo'' lub ''Hazelewo''. Przyjęta po wojnie nazwa ''Zajączkowo'', nie dość że zrywa z tradycją, to jeszcze jest niepoprawnym tłumaczeniem nazwy niemieckiej, która najprawdopodobniej odnosi się nie do "zająca" (''Hase''), lecz "leszczyny" (''Hasel'').<br />
|- align=center<br />
|'''Zalesie'''<br />
|Milejewo<br />
|3<br />
|''Schönmoor''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Błudowo'''<br />
|Młynary<br />
|1<br />
|''Bludau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Dawniej też: ''Bludawa''.<br />
|- align=center<br />
|'''Gardyny'''<br />
|Młynary<br />
|2<br />
|''Gardienen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Janiki Pasłęckie'''<br />
|Młynary<br />
|5<br />
|''Jonikam''<br />
|pruskie<br />
|'''Janikajmy'''<br />
| Nazwa pochodzenia pruskiego (1344 ''Jonekaym''), wobec braku tradycji, należało ją oddać wierniej, z zachowaniem końcówki-''kajmy''. Ponadto, taka forma jest unikatowa, a więc nie wymaga dookreślenia "Pasłęckie".<br />
|- align=center<br />
|'''Karszewo'''<br />
|Młynary<br />
|1<br />
|''Karschau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Dawniej też: ''Karczewo'', ''Karszawa''<br />
|- align=center<br />
|'''Kobyliny'''<br />
|Młynary<br />
|4~1<br />
|''Kobling''<br />
|niemieckie?<br />
|(Kobylin)<br />
|U Chojnackiego jako ''Kobylin''. Powód powojennej pluralizacji niejasny. Mimo wszystko, zmiana raczej niewarta zachodu.<br />
|- align=center<br />
|'''Kraskowo'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Schönfließ''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kurowo Braniewskie'''<br />
|Młynary<br />
|1*<br />
|''Kurau''<br />
|pruskie<br />
|(Kurowo)<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kwietnik'''<br />
|Młynary<br />
|5<br />
|''Blumenau''<br />
|niemieckie<br />
|'''Trynty'''<br />
|Znana jest pierwotna pruska nazwa tej miejscowości - ''Thrinten'' (1299). Po wojnie przeoczono ten fakt i zamiast ustalić polską nazwę jako ''Trynty'', przełożono najniepotrzebniej nazwę niemiecką.<br />
|- align=center<br />
|'''Mikołajki'''<br />
|Młynary<br />
|1<br />
|''Nikolaiken''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Pierwotny zapis ''Nicklawken'' (1508) pozwala domniemać pruski początek tej nazwy (złożenie zapożyczonego imienia ''Nickel'' = Mikołaj i prus. ''lauks'' = pole). Spolszczona postać ''Mikołajki'' ma jednak korzenie przedwojenne, więc nie ma sensu jej poprawiać.<br />
|- align=center<br />
|'''Młynarska Wola'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Herrndorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Monasterzysko'''<br />
|Młynary<br />
|2<br />
|''Neu Münsterberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stare Monasterzysko'''<br />
|Młynary<br />
|2<br />
|''Alt Münsterberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Ojcowa Wola'''<br />
|Młynary<br />
|2<br />
|''Vaterswille''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Olszówka'''<br />
|Młynary<br />
|2<br />
|''Erlau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Płonne'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Lohberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Podgórze'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Greulsberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rucianka'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Moorbruch''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Sadłuki'''<br />
|Młynary<br />
|1<br />
|''Neu Sadlucken''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Sąpy'''<br />
|Młynary<br />
|1?<br />
|''Sumpf''<br />
|niemieckie (tłum. z prus.)<br />
|(Panie?)<br />
|Pierwotna nazwa pruska: ''Panyen'' (1267). Słowo to oznacza "bagno", tak więc niemiecka nazwa ''Sumpf'' jest dosłownym tłumaczeniem pruskiej. Po wojnie przyjęto formę ''Sąpy'' (spolszczenie nazwy niemieckiej), za przekazem Chojnackiego. Trudno jednak powiedzieć, czy jest to rzeczywisty polski egzonim, czy po prostu sztuczne powielenie spolszczenia nazwy wsi ''Sąpy'' (Sumpf) w powiecie iławskim. Dlatego w tym wypadku można rozważać wprowadzenie fonetycznego spolszczenia nazwy pruskiej.<br />
|- align=center<br />
|'''Sokolnik'''<br />
|Młynary<br />
|2<br />
|''Falkhorst''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Sucha'''<br />
|Młynary<br />
|1<br />
|''Suche''<br />
|polskie?<br />
| --<br />
|Potrzebne informacje co do pochodzenia nazwy. Niemniej, polska forma ''Sucha'' jest historyczna (tylko czy jest pierwotna, czy opiera się na adideacji?).<br />
|- align=center<br />
|'''Warszewo'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Judendorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Nazwa w latach 1936-45: ''Hermannswalde''<br />
|- align=center<br />
|'''Włóczyska'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Vierzighuben''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zastawno'''<br />
|Młynary<br />
|3<br />
|''Schönberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zaścianki'''<br />
|Młynary<br />
|5?<br />
|''Schwangen''<br />
|pruskie?<br />
|'''Szwągi'''?<br />
|Nie posiadam odpowiednich materiałów, co do pochodzenia tej nazwy. Kierując się tylko i wyłącznie brzmieniem, snuję domysł, że może być to nazwa pochodzenia pruskiego (Gerullis jej jednak nie notuje), por. podobną nazwę ''Schwengen'' (ob. ''Swajnie'' w pow. lidzbarskim) o udokumentowanym pruskim pochodzeniu (~1360 ''Swaynien''). Potrzebne jednak źródła.<br />
|- align=center<br />
|'''Anglity'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Angnitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1335 ''Angliten''<br />
|- align=center<br />
|'''Aniołowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|5<br />
|''Rapendorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
|'''Rapoty'''<br />
|Zapis ''Rapotendorf'' z 1316 wskazuje na pierwotne prus. *Rapōtai (z niem. dostawką -''dorf''), dlatego też spolszczenie należałoby ustalić jako ''Rapoty''. Tymczasem, zamiast tego ustalono po wojnie nazwę ''Aniołowo'', która nawiązuje do znaczenia nazwy pruskiej (''Rapy'' to duchy opiekuńcze w religii Prusów, porównywane często do judeochrześcijańskich aniołów), ale łamie zasadę, że staropruskich nazw nie powinno się tłumaczyć, tylko oddawać fonetycznie.<br />
|- align=center<br />
|'''Awajki'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Awecken''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1333 ''Awayken''<br />
|- align=center<br />
|'''Bądy'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Bunden''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Borzynowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Briensdorf''<br />
|niem. odosobowe<br />
| --<br />
|Pierwotny zapis: ''Borynsdorf '' (1335). U podstawy tej nazwy leży nazwisko pierwotnego właściciela wsi - Hermana Boryna (słowiańskiego lub pruskiego pochodzenia). Powojenna nazwa ''Borzynowo'' dobrze spolszcza tę starą nazwę (choć może teoretycznie poprawniejsze byłoby ''Borynowo''?).<br />
|- align=center<br />
|'''Brzeziny'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Emilienhorst''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Buczyniec'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Buchwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Cierpkie'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Friedheim''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowy Cieszyn'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Neu Teschen''<br />
|słowiańskie?<br />
| --<br />
|Patrz też: ''Stary Cieszyn'' (gm. Godkowo).<br />
|- align=center<br />
|'''Czarna Góra'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Juden''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Nazwa w latach 1936-45: ''Buchental''.<br />
|- align=center<br />
|'''Dargowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Dargau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dawidy'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Davids''<br />
|niemieckie (imienne)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Drulity'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Draulitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gibity'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Giebitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gołąbki'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Spittels''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gryżyna'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Greißings''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gulbity'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Golbitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kajmy'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Kaymen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kawki'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Kocken''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Nazwę wiąże się z pruskim słowem ''Kauks'' (diabeł, demon) - stąd polska forma (tylko pozornie związana z "kawką" - ptakiem).<br />
|- align=center<br />
|'''Kąty'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Kanthen''<br />
|prawdop. pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kielminek'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Köllming''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1328 ''Kellmenike''<br />
|- align=center<br />
|'''Kopina'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Koppeln''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|Nazwa niepewnego pochodzenia, możliwy związek z prus. ''kaps'' - mogiła. Być może poprawniejszym spolszczeniem byłoby ''Kopiel''/''Kopiele''?<br>Obocznie istniała też w XV w. nazwa ''Codeck'', prawdopodobnie pruskiego pochodzenia (być może od ''kaddegs'' - jałowiec?, por. północnopolskie ''kadyk'').<br />
|- align=center<br />
|'''Krasin'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Schönfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kronin'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Alt Krönau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Najstarsze zapisy: 1319 ''Crenyn'', 1411/19 ''Cronyn''. Słusznie więc sufiks -''in''.<br />
|- align=center<br />
|'''Krosienko'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Krossenfeld''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krosno'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Krossen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1279 ''Crusien''<br />
|- align=center<br />
|'''Kudyny'''<br />
|Pasłęk<br />
|5<br />
|''Komthurhof''<br />
|niemieckie<br />
|'''Kojtyny'''<br />
|Nazwa ''Kudyny'' jest próbą nawiązania do pierwotnej, pruskiej nazwy tej wsi - ''Cotin''/''Cotyn'' (1319), ''Koythen'' (1327). Nazwa jest jednak odtworzona nieprawidłowo, rekonstruuje się ją jako *''Kait-in-'', tak więc poprawniejszym spolszczeniem byłyby ''Kojtyny''.<br />
|- align=center<br />
|'''Kudyński Bór'''<br />
|Pasłęk<br />
|5<br />
|''Komthurwald''<br />
|niemieckie<br />
|'''Kojtyński Bór'''<br />
|Patrz wyżej: ''Kudyny''.<br />
|- align=center<br />
|'''Kupin'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Kopiehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1507 ''Kuppien''<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Kusy'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Neu Kußfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stare Kusy'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Alt Kußfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kwitajny'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Quittainen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Leszczyna'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Hasselbusch''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Leżnica'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Lägs''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|Powojenna nazwa ''Leżnica'' (do 2013 oficjalnie ''Leżnice'') oparta jest na pierwotnym zapisie ''Leicznicz'' (1277), co jest niewątpliwie nazwą pruską (może od ''laisā'', glinka?). Trudno powiedzieć, czy późniejsza niemiecka nazwa ''Lägs'' jest nazwą nową, czy stanowi transformację nazwy ''Leicznicz''.<br />
|- align=center<br />
|'''Łączna'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Wiesenhof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Łukszty'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Luxethen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1295 ''Laucosede''<br />
|- align=center<br />
|'''Maciejowizna'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Matzweißen''<br />
|hybryda?<br />
| --<br />
|Nazwa o niejasnym pochodzeniu. Pierwotne zapisy: 1527 ''Matzweis'', 1543 ''Maczweisen'', 1590 ''Maczwoyse''. Słownik etymologiczny Rymuta sugeruje, że mogą one oddawać polską formę ''Wieś Macieja'' (''Macieja Wieś''), ale to dość życzeniowa etymologia. Pierwszy człon zdecydowanie ma związek z imieniem ''Maciej'' (niem. zdrobnienie ''Matz'' od ''Matthias''). W członie drugim może należy doszukiwać się pochodzenia pruskiego? W każdym razie, powojenne spolszczenie ''Maciejowizna'' z grubsza oddaje fonetykę nazwy.<br />
|- align=center<br />
|'''Majki'''<br />
|Pasłęk<br />
|4<br />
|''Mäken''<br />
|odosobowe<br />
|'''Maki'''<br />
|Nazwa wsi prawdopodobnie pochodzi od nazwiska Hansa Meckena, ale samogłoska w tej nazwie była w historii bardzo chwiejna (por. zapisy 1531 ''Maucken'', 1577 ''Mecken'', 1600 ''Mocken'' itp.), co czyni spolszczenie ''Majki'' mocno arbitralnym. Chojnacki podaje jednak przedwojenne spolszczenie jako ''Maki''.<br />
|- align=center<br />
|'''Malinowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Amalienhof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Spolszczenie ''Amalienhof'' jako ''Malinowo'' zostało zaczerpnięte od wioski o tej samej nazwie w gminie Działdowo.<br />
|- align=center<br />
|'''Marianka'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Marienfelde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Marzewo'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Mahrau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowa Wieś'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Neuendorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowiny'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Neufelde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Owczarnia'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Schäferei''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Piergozy'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Pergusen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1411/19 ''Pergosen''<br />
|- align=center<br />
|'''Piniewo'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Pinnau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Pólko'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Freifelde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Robity'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Robitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rogajny'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Rogehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rogowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Rogau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rydzówka'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Kalthof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rzeczna'''<br />
|Pasłęk<br />
|5<br />
|''Weeskenhof''<br />
|hybryda (prus. hydronim + niem.)<br />
|'''Wąsków'''<br />
|<br />
*W latach 1946-1993 wieś nosiła nazwę ''Kalsk''. Powód zmiany nazwy na ''Rzeczna'' nie jest mi znany.<br />
*Oryginalna nazwa ''Weeskenhof'' pochodziła od rzeki ''Wąski'' (Weeske). Źródłosłów ten, z racji jego staropruskości, należałoby w tym toponimie przywrócić (patrz też: ''Węzina'', gm. Elbląg).<br />
|- align=center<br />
|'''Rzędy'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Grenzhöfen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Sakówko'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Charlottenhof''<br />
|niemieckie (odimienne)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Sałkowice'''<br />
|Pasłęk<br />
|5<br />
|''Zallenfelde''<br />
|niemieckie<br />
|'''Sała'''<br />
|Nazwa wsi pochodzi od rzeczki ''Sały'' (niem. ''Zalle''), której nazwa ma staropruskie pochodzenie. Co prawda, nazwa powojenna odzwierciedla tę nazwę, jednak forma ''Sałkowice'' razi swoją sztucznością i niepoprawnością słowotwórczą (sufiks -''(ow)ice'' tworzy nazwy rodowe - dodawanie go do nazwy rzeki jest co najmniej dziwne). Ponadto, istnieją wzmianki o pruskiej osadzie chłopskiej ''Salle'' (1402-08), które chyba trzeba odnosić do tej wsi. Oznaczałoby to, że nazwa wsi była pierwotnie tożsama z nazwą rzeki i jako taką należałoby ją ustalić.<br />
|- align=center<br />
|'''Skolimowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|5<br />
|''Skollmen''<br />
|pruskie<br />
|'''Skolmy'''<br />
|Nazwa pochodzenia pruskiego, należało ją oddać wierniej (bez niepotrzebnego sufiksu -''owo''). Pierwotnie wieś nosiła inną nazwę, również pruską, zapisaną jako ''Wurgeln'' (1330), ''Wargalin'', ''Worgalin'' (1385), co można by spolszczyć jako ''Worgiel''.<br />
|- align=center<br />
|'''Sokółka'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Sangershausen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stegny'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Steegen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1411/19 ''Steegin''. Prawdopodobnie bez związku ze ''Stegną'' (woj. pomorskie, pow. nowodworski), której nazwa uchodzi za słowiańską.<br />
|- align=center<br />
|'''Surowe'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Schönau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Talpity'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Talpitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Tulno'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Taulen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Tumpity'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Tompitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wakarowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Wackelsdorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)?<br />
| --<br />
|Potrzebne informacje co do pochodzenia nazwy. Być może pierwszy człon wywodzi się od pruskiego imienia ''Wackar'', co tłumaczyłoby takie spolszczenie.<br />
|- align=center<br />
|'''Wikrowo'''<br />
|Pasłęk<br />
|1<br />
|''Wickerau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wójtowizna'''<br />
|Pasłęk<br />
|2<br />
|''Vogtshof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zielno'''<br />
|Pasłęk<br />
|4<br />
|''Solainen''<br />
|pruskie<br />
|'''Solajny'''<br />
|Nazwa obecna wydaje się być nawiązaniem (raczej niedokładnym) do pierwotnej nazwy wsi ''Sellen'' (1507). Istnieje już jednak przedwojenne spolszczenie - ''Solajny''.<br />
|- align=center<br />
|'''Zielonka Pasłęcka'''<br />
|Pasłęk<br />
|4<br />
|''Grünhagen''<br />
|niemieckie<br />
|'''Gronajny'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zielony Grąd'''<br />
|Pasłęk<br />
|3<br />
|''Schönwiese''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Barzyna'''<br />
|Rychliki<br />
|5?<br />
|''Wiese''<br />
|niemieckie<br />
|'''Wizna'''<br />
|<br />
*Zapis pierwotny: 1310 ''Vysen''<br />
*Istnieje sugestia, że może być to nazwa pruska, związana z pruskim ap. ''weisīs'' (łąka - znaczeniowo dokładnie to samo, co niem. ''Wiese'') lub ''wēisis'' (owoc). Być może to życzeniowa etymologia, ale daje pretekst do wyzbycia się sztucznie nadanej, niehistorycznej (ergo, mało wartościowej) nazwy ''Barzyna''. Leyding (1946) podaje powojenną spolszczoną formę ''Wizna''. Ujdzie (porównaj też wieś ''Wizna'' w woj. podlaskim [w przeszłości ważny gród], której nazwa jest również posądzana o staropruskie pochodzenie).<br />
|- align=center<br />
|'''Budki'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Bodeck''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Buczyniec'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Buchwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dymnik'''<br />
|Rychliki<br />
|5<br />
|''Stein''<br />
|niemieckie (zepsute z prus.?)<br />
|'''Dymścin'''<br />
|<br />
*Pierwotna nazwa - 1280 ''Dymsteines'', 1280 ''Dymsteyne'', 1400 ''Dynsteyn''.<br />
*Nazwa pierwotna niewątpliwie pruskiego pochodzenia (rekonst. *Dimst-ein-), powojenna polska nazwa wyraźnie do niej nawiązuje, jednak w moim odczuciu niedokładnie. Należałoby zmienić tak, aby lepiej oddawała niepolski, staropruski charakter tej nazwy (sufiks -''nik'' jest tu nie na miejscu). Leyding (1946) używał formy ''Dymicin''.<br />
|- align=center<br />
|'''Dziśnity'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Dosnitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Pierwotnie *Disenītai (por. ''Dziśnity'', gm. Małdyty).<br />
|- align=center<br />
|'''Gołutowo'''<br />
|Rychliki<br />
|5<br />
|''Güntersdorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Gołtowity'''<br />
|Pierwotna nazwa pruska: 1364 ''Goltawit'', ''Gultewite'', ''Goltwyten''. Obecne spolszczenie oddaje ją w sposób zniekształcony.<br />
|- align=center<br />
|'''Grądowy Młyn'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Grundmühle''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jankowo'''<br />
|Rychliki<br />
|1<br />
|''Jankendorf''<br />
|hybryda (pol. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jelonki'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Hirschfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Kiersity'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Kerschitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
|'''Krupin'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Krapen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1323 ''Craupin''<br />
|- align=center<br />
|'''Kwietniewo'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Königlich Blumenau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Nazwa w latach 1931-45: ''Königsblumenau''<br />
|- align=center<br />
|'''Lepno'''<br />
|Rychliki<br />
|5?<br />
|''Löpen''<br />
|pruskie<br />
|'''Lepkajmy''' lub '''Wojtgarby'''<br />
|Chociaż forma "Lepno" spolszcza niem. ''Löpen'', chyba bardziej rozsądnym wyjściem byłoby odwołanie się do starszej, niezepsutej pruskiej formy tej nazwy - ''Lepekaym'' (zapisane ok. 1400), co można by było spolszczyć jako ''Lepkajmy'' (a może ''Lipkajmy'' - wg Gerullisa nazwa wywodzi się od prus. ''Leipa''; ''Līpa'' - lipa). Ewentualnie można też nawiązać do nazwy jeszcze starszej, zapisanej jako ''Waitegarben'', ''Waitigarb'' (1364).<br />
|- align=center<br />
|'''Liszki'''<br />
|Rychliki<br />
|5<br />
|''Leisten''<br />
|pruskie<br />
|'''Delisty'''<br />
|Nazwa pierwotna: ''Delisten'' (1427), pochodzenia pruskiego. Nazwa ''Liszki'' jest oparta (w dodatku bardzo luźno) na formie ''Leisten'', która jest późniejszym przeinaczeniem nazwy pierwotnej. Chyba rozsądniej byłoby nawiązać do formy pierwotnej.<br />
|- align=center<br />
|'''Marwica'''<br />
|Rychliki<br />
|1<br />
|''Marwitz''<br />
|słowiańskie<br />
| --<br />
|Nazwa o niewątpliwie słowiańskiej proweniencji, pierwotnym właścicielem wsi był Słowianin Albert Starepiwo. Forma ''Marwica'' jest rekonstrukcją, gdyż w polskojęzycznej tradycji nazwa ta się nie zachowała.<br />
|- align=center<br />
|'''Mokajny'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Storchnest''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Pierwotna nazwa pruska: ''Mokaym'' (1355). Obecna nazwa polska do niej się odnosi.<br />
|- align=center<br />
|'''Powodowo'''<br />
|Rychliki<br />
|5<br />
|''Powunden''<br />
|pruskie<br />
|'''Powądy'''<br />
|Forma ''Powodowo'', choć nawiązuje do brzmienia nazwy pierwotnej (pruskiego pochodzenia), wykazuje się adideacją i nieetymologicznym dodatkiem przedrostka ''-owo'', a więc nie może być uznana za poprawne spolszczenie. Forma taka byłaby do przyjęcia, gdyby wynikała z tradycji. Jednak w obliczu braku przedwojennej polskiej tradycji dla tej miejscowości, ten staropruski toponim należało spolszczyć w najbliższy oryginałowi sposób - jako ''Powądy'' lub ''Powundy''.<br />
|- align=center<br />
|'''Protowo'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Prothen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Nazwa spolszczona oddaje pierwotny zapis ''Porotowe'' (1287), później już spotykamy wyłącznie zapisy typu ''Prothein'' (1437). Prawdopodobnie nazwa pruska z sufiksem -''aw'' ustąpiła bliźniaczej nazwie z sufiksem -''ein'', toteż można było nazwę nowszą spolszczyć jako ''Protajny'' (por. wieś Protajny pod Dzierzgonią).<br />
|- align=center<br />
|'''Rejsyty'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Rossitten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1329 ''Reysitein'', 1347 ''Reisethin''<br />
|- align=center<br />
|'''Rychliki'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Reichenbach''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| Nazwa powojenna nawiązuję do takich spolszczeń jak ''Rychnowo'' dla ''Reichenau'', gdzie niemiecki rdzeń ''Reich''- adideowany jest do polskiego przymiotnika ''rychły''.<br />
|- align=center<br />
|'''Sójki'''<br />
|Rychliki<br />
|5<br />
|''Köxten''<br />
|pruskie<br />
|'''Kiekszty'''<br />
|Nazwa niem. jest pochodzenia pruskiego: 1303 ''Keexten'', 1313 ''Kextin''. Nazwa powojenna jest próbą jej przetłumaczenia (opierającą się na lit. ''kekštė'' - sójka, wg sugestii Gerullisa), w dodatku niekoniecznie poprawnym (zaświadczone pruskie słowo na sójkę brzmi ''bukkawarni''). Ponadto, nazw pruskich z zasady się nie tłumaczy, tylko oddaje fonetycznie.<br />
|- align=center<br />
|'''Śliwica'''<br />
|Rychliki<br />
|5<br />
|''Nahmgeist''<br />
|pruskie<br />
|'''Namieść'''<br />
| Nazwa uważana za pruską. Niestety, trudno stwierdzić, od czego mogłaby pochodzić, albo jak mogła brzmieć jej pierwotna forma (źródła nie pomagają, pierwsza wzmianka z 1422 głosi ''Namgeist''). Chyba z powodów tych trudności w rekonstrukcji odstąpiono od spolszczania tego toponimu i ochrzczono wieś ahistoryczną, przypadkową nazwą ''Śliwica''. Zamiast tego, autor proponuję formę ''Namieść'', może i wydumaną, ale przynajmniej nawiązującą brzmieniowo do oryginału.<br />
|- align=center<br />
|'''Święty Gaj'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Heiligenwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| Nazwa miejscowości odwołuje się do istniejącego nieopodal świętego gaju, miejsca kultu Prusów, uważanego za miejsce śmierci Św. Wojciecha.<br />
|- align=center<br />
|'''Świdy'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Milcherei''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Polska powojenna nazwa jest oparta na pierwotnej pruskiej ''Swyden'' (1287).<br />
|- align=center<br />
|'''Topolno Wielkie'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Groß Tippeln''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Patrz też: ''Topolno Małe'' (gm. Markusy).<br />
|- align=center<br />
|'''Wysoka'''<br />
|Rychliki<br />
|2<br />
|''Hohendorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
| '''Bogdaniec'''<br />
| Tolkmicko<br />
|5<br />
|''Hohenhaff''<br />
|niemieckie<br />
| '''Wysoka'''<br />
|Według powojennych ustaleń KUNM, miejscowość miała nazywać się ''Wysoka'' (co jest tłumaczeniem pierwszego członu nazwy niem.), jednak "zwyciężyła" używana potocznie przez osadników nazwa "Bogdaniec" (pierwotnie odnosiła się ona do położonego nieopodal Suchacza). Nazwa ta jest tworem o zabarwieniu "patriotycznym" (odwołanie do Zbyszka z Bogdańca - bohatera ''Krzyżaków''). Tego typu zideologizowanych nazw należałoby unikać.<br />
|- align=center<br />
| '''Brzezina'''<br />
| Tolkmicko<br />
|2<br />
|''Birkau''<br />
|niemieckie<br />
| (Dynowo?)<br />
| Nazwa ''Brzezina'' dobrze odzwierciedla niemiecką ''Birkau'' (niem. ''Birke'' - brzoza). Wiadomo jednak, że las, pośród którego leży ta wieś nosił starą nazwę ''Dinau'' (pruskiego pochodzenia?). Być może słuszniej byłoby utrwalić tę nazwę jako "Dynowo" (a może "Dynawa"?), zamiast przekładać niemiecką nazwę wsi. Przydałyby się jednak głębsze badania, co do pochodzenia nazwy lasu.<br />
|- align=center<br />
| '''Chojnowo'''<br />
| Tolkmicko<br />
|6<br />
|''Konradswalde''<br />
|niemieckie<br />
| '''Koniecwałd'''<br />
| <br />
|- align=center<br />
| '''Janówek'''<br />
| Tolkmicko<br />
|2<br />
|''Hansdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
| '''Kamienica Elbląska'''<br />
| Tolkmicko<br />
|3<br />
|''Hopehill''<br />
|angielskie<br />
|(Wzgórze Nadziei)<br />
|Nazwa ''Hopehill'' odnosi się do dworku, który postawił osiadły tutaj angielski kupiec (stąd angielska nazwa tego miejsca). Po wojnie temu miejscu nadano sztuczną nazwę "Witowo", która nie funkcjonowała wśród miejscowych (którzy nazywali to miejsce dalej "Hopehillem" lub "Wzgórzem Nadziei"). Później dawne Witowo i część Kamionka Wielkiego włączono w skład nowego tworu administracyjnego, zwanego "Kamienicą Elbląską".<br />
|- align=center<br />
| '''Kadyny'''<br />
| Tolkmicko<br />
|1<br />
|''Cadinen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| <br />
|- align=center<br />
| '''Kamionek Wielki'''<br />
| Tolkmicko<br />
|4<br />
|''Groß Steinort''<br />
|niemieckie<br />
|'''Sztynort'''<br />
|W przedwojennych dokumentach polską nazwę wsi podaje się jako ''Sztynort (Wielki)'' lub ''Stejnort (Wielki)'', czasem bez dookreślenia. Jako, że wieś ''Kamionek Mały'' (''Klein Steinort'') dawno już nie istnieje, dookreślenie można pominąć (ryzyko pomyłki ze ''Sztynortem'' w powiecie węgoborskim chyba nie istnieje).<br />
|- align=center<br />
| '''Kikoły'''<br />
| Tolkmicko<br />
|2<br />
|''Kickelhof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Wbrew temu, co twierdzą zgodnie Wikipedia i Mapy Google, osada ta nie nazywa się "Kikoty".<br />
|- align=center<br />
| '''Łęcze'''<br />
| Tolkmicko<br />
|1<br />
|''Lenzen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Wieś Łęcze (nazwa pochodzenia pruskiego, 1268 ''Landesen'') to jedna z najstarszych miejscowości w regionie. Wieś ta, a także obszar wokół niej, jest znana w historiografii pod zlatynizowaną nazwą ''Lanzania''.<br />
|- align=center<br />
| '''Nadbrzeże-Połoniny'''<br />
| Tolkmicko<br />
|3<br />
|''Reimannsfelde''<br />
|niemieckie<br />
|(Nadbrzeże)<br />
|Po wojnie majątek ''Reimannsfelde'' sztucznie podzielono na dwie części (nazwane ''Nadbrzeże'' i ''Połoniny''). Chyba przydałoby się przywrócić jedność tej miejscowości i usunąć z mapy kłopotliwą nazwę "Połoniny" (zapewne "przywiezioną" tu przez powojennych osadników), która godzi w miejscową toponimię - odnosi się bowiem do gwarowego, południowopolskiego słowa "połonina", które jest zapożyczeniem wschodniosłowiańskim i na tych terenach nie miało prawa być znane.<br />
|- align=center<br />
| '''Nowinka'''<br />
| Tolkmicko<br />
|4<br />
|''Neuendorf-Kämmereidorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Nowa Wieś'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Pagórki'''<br />
| Tolkmicko<br />
|6?<br />
|''Rehberg''<br />
|niemieckie<br />
| '''Rebark'''?<br />
|B. Czopek-Kopciuch podaje zapisy ''Reberc'' (1347), ''Rhebarg'' (1682), uważając je za spolszczone. Nie jest to jednak takie oczywiste, gdyż końcówka -''bark'' nie musi odzwierciedlać wymowy spolszczonej, a równie dobrze może to być wymowa dialektalna dolnoniemiecka. Dylematu nie da się rozstrzygnąć bez kontekstu wzmianek.<br />
|- align=center<br />
| '''Pogrodzie'''<br />
| Tolkmicko<br />
|4~5<br />
|''Neukirch''<br />
|niemieckie<br />
|'''Pogardzice''' lub '''Pogardyty'''<br />
|Część przedwojennych źródeł (np. Chojnacki) podaje przedwojenną polską nazwę tej wsi jako ''Nowa Cerkiew''. Niemniej, jest to raczej forma sztuczna, stworzona ''per analogiam'' do innych tak spolszczonych wsi o tej nazwie (np. Nowej Cerkwi w pow. nowodworskim), a nie rzeczywiście używane spolszczenie. Tymczasem, ta stara wieś posiadała starszą, pruską nazwę, zapisaną jako ''Pogardichen'' (1305). Ustalona przez KUNM forma ''Pogrodzie'' wyraźnie próbuje nawiązać do tej formy, jest to jednak nawiązanie bardzo luźne, zacierające pruski źródłosłów nazwy, a nie poprawne spolszczenie. Bliższe prawdy byłoby ustalenie formy typu ''Pogardyty'' lub ''Pogardzice'' (istnieje nawet sugestia [p. "Nazwy Miejscowe Polski" Rymuta], że nazwa ta, interpretowana jako ''Pogrodzice''~''Pogardzice'' jest słowiańską nazwą rodową od ''po''- + ''gród''. Etymologia raczej życzeniowa, ale samą formę ''Pogardzice'' można wziąć pod uwagę jako rozsądną polonizację formy pruskiej). Oprócz tego, SGKP (tom II s. 338) cytuje dawną nazwę wsi, pół-spolszczając ją jako ''Pogardisze'', co można by "sprostować" na ''Pogardzice''.<br />
|- align=center<br />
| '''Przybyłowo'''<br />
| Tolkmicko<br />
|3<br />
|''Dünhofen''<br />
|(dolno)niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
| '''Suchacz'''<br />
| Tolkmicko<br />
|2<br />
|''Succase''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Nazwa ''Succase'' jest niewątpliwie pochodzenia pruskiego (od ''zuks'' - ryba). Powojenna nazwa "Suchacz", mimo pewnej adideacji, oddaje z grubsza fonetykę oryginalnego toponimu (i mocno przypomina tradycyjne spolszczenia pruskich toponimów).<br />
|- align=center<br />
| '''Święty Kamień'''<br />
| Tolkmicko<br />
|3<br />
|''Wieck''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Powojenna nazwa ''Święty Kamień'' jest chrztem nazewniczym, pochodzącym od położonego nieopodal osady świętego kamienia Prusów - wielkiego głazu narzutowego, uważanego za wyznacznik granicy między Warmią a Pogezanią.<br />
|- align=center<br />
| '''Wodynia'''<br />
| Tolkmicko<br />
|5<br />
|''Klakendorf''<br />
|prawdop. niemieckie<br />
|'''Kławki'''<br />
|Nazwa wywodzi się od imienia ''Klauke'', które jest zdrobnieniem imienia Klaus, ale równie dobrze może też być imieniem pruskim. Wydawałoby się rozsądne spolszczenie nazwy jako ''Kławki'' (por. wieś ''Kławki'', gm. Stare Pole), zwłaszcza że przyjęta przez KUNM forma "Wodynia" razi sztucznością.<br />
|}<br />
<br />
===Powiat braniewski===<br />
{|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"<br />
!<small>Nazwa obecna</small><br />
!<small>Gmina</small><br />
!<small>Typ nazwy</small><br />
!<small>Nazwa niemiecka</small><br />
!<small>Pochodzenie nazwy niemieckiej</small><br />
!<small>Propozycja zmiany nazwy</small><br />
!<small>Uwagi</small><br />
|- align=center<br />
|'''Braniewo'''<br />
|Braniewo (miasto)<br />
|1<br />
|''Braunsberg''<br />
|niemieckie?<br />
| --<br />
|<br />
*Dawniej też: ''Brunsberga'', ''Brunsberk''.<br />
*Polska forma ''Braniewo'' (< *''Bruniewo''? Na niektórych starych mapach można spotkać też wariant ''Broniewo'' - błędny lub przejściowy), niewątpliwie wtórna wobec starszego spolszczenia ''Brunsberga'', pojawia się w XIX w. (choć SGKP wspomina o niej jako o archaizmie). W czasach przedwojennych formy ''Brunsberga'' i ''Braniewo'' były używane zamiennie. Po wojnie przyjęto oficjalnie wariant ''Braniewo'', gdyż preferowano nazwy bardziej spolszczone.<br />
*Nazwa niemiecka ''Braunsberg'' (dawniej też ''Brunsberg'', w 1249 ''Brusebergue''), tradycyjnie łączona jest z imieniem św. Brunona, ale istnieją też próby objaśnienia jej ze staropruskiego.<br />
|- align=center<br />
|'''Frombork'''<br />
|Frombork<br />
|1<br />
|''Frauenburg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
*Dawniej też: ''Narzyce'' (tak u Zarańskiego, prawdopodobnie jego neologizm, chociaż niektórzy objaśniają od gwarowego ''na rzyce'' "na rzece" lub jako zniekształcenie nazwy rzeki ''Narusy'' [niem. ''Nartz''], płynącej nieopodal grodu).<br />
*W niektórych dokumentach średniowiecznych miasto określane jest mianem ''Civitas Varmiensis'' ("miasto warmińskie") lub ''Varmia'' (u Kopernika). Prawdopodobnie określenie to odnosi się do statusu Fromborka jako stolicy Warmii, choć niewykluczone, że może to być ślad jakiejś starszej pruskiej nazwy, związanej z plemieniem Warmów.<br />
|- align=center<br />
|'''Pieniężno'''<br />
|Pieniężno<br />
|6<br />
|''Mehlsack''<br />
|pruskie<br />
|'''Melzak'''<br />
|<br />
*Pierwsze zapisy: 1282 ''Melcekuke''. Nazwa niewątpliwie pruskiego pochodzenia (nowoprus. ''Malsakuks''), chociaż z czasem adideowana do niem. ''Mehlsack'' "wór z mąką", co dało początek wielu fantazyjnym legendom o powstaniu miasta. Ta ludowa etymologia jest też upamiętniona w herbie miasta.<br />
*Mimo pruskiego pochodzenia nazwy oryginalnej i istnienia autentycznego, starego spolszczenia ''Melzak'', powojenna Komisja Ustalania Nazw Miejscowości zarządziła postanowiła zastąpić ją sztucznym nowotworem ''Pieniężno''. Jest to nazwa pamiątkowa, upamiętniająca postać Seweryna Pieniężnego (1890-1940) - polskiego nacjonalisty pochodzenia warmińskiego, wydawcy przewojennej "Gazety Olsztyńskiej".<br />
*Krótko po wojnie próbowano forsować nazwy ''Mąkowory'' (nawiązanie do ludowej etymologii nazwy niemieckiej, utrwalonej w herbie miasta) oraz ''Wewno'' (neologizm nawiązujący do istniejącego w regionie zaginionego pruskiego grodu ''Wewa''). Ostatecznie stanęło na tym "Pieniężnie".<br />
|- align=center<br />
|'''Bemowizna'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Böhmenhöfen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Bobrowy Młyn'''<br />
|Braniewo<br />
|5<br />
|''Kleine Amtsmühle''<br />
|niemieckie<br />
|'''Biebrzański Młyn'''<br />
|Istniała oboczna n. niem. ''Bewermühl'', której pierwszy człon odwołuje się do nazwy rzeki ''Biebrzy'' (niem. ''Bewers'', nie mylić z ''Biebrzą'' - dopływem Narwi), nad którą leży osada. Nazwa ta ma pochodzenie staropruskie (można się sprzeczać, czy "Biebrza" jest dobrym spolszczeniem, ale trudno mi wymyślić lepsze) i należałoby odzwierciedlić w nazwie polskiej ten źródłosłów - obecna nazwa ''Bobrowiec'' czyni to niedokładnie.<br />
|- align=center<br />
|'''Brzeszczyny'''<br />
|Braniewo<br />
|5<br />
|''Schwillgarben''<br />
|pruskie<br />
|'''Świgarby'''<br />
|Mimo pruskiego pochodzenia nazwy oryginalnej, po wojnie nadano tej miejscowości zupełnie nową nazwę ''Brzeszczyny'', upamiętniającą Jana Brzeszczyńskiego (1873-1946), polskiego działacza oświatowego na Warmii. Zamiast tej sztucznej pamiątkowej nazwy, proponuję adaptację nazwy oryginalnej jako ''Świgarby'', opierając się na propozycji Leydinga.<br />
|- align=center<br />
|'''Cielętnik'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Kälberhaus''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Działy'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Albertshof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Elżbiecin'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Lisettenhof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Garbina'''<br />
|Braniewo<br />
|5<br />
|''Willenberg''<br />
|niemieckie<br />
|'''Wielbórz'''<br />
|Chociaż nie ma przedwojennej tradycji dla tej miejscowości, pierwsi powojenni osadnicy nazywali tę wieś mianem ''Wielbórz'' (naturalne przyswojenie nazwy niemieckiej) i nazwa ta była w nieoficjalnym użyciu co najmniej do późnych lat 60. Już przez samo to należałoby tę nazwę uszanować i uznać jej wyższość nad urzędowym nowotworem ''Garbina''.<br />
|- align=center<br />
|'''Gronowo'''<br />
|Braniewo<br />
|1<br />
|''Grunau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Glinka'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Hermannshof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Goleszewo'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Wilhelmshof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Może lepsze byłoby coś mniej "pseudosłowiańskiego"?<br />
<!--|- align=center<br />
|'''Grodzie'''<br />
|Braniewo<br />
|???<br />
|???<br />
|???<br />
| --<br />
|--><br />
|- align=center<br />
|'''Gronówko'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Grunenfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Grzechotki'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Rehfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Grzędowo'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Rödersdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jarocin'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Herzogswalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Józefowo'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Josephsau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kalina'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Kayling''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kalinówek'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Einigkeit''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kiersy'''<br />
|Braniewo<br />
|5<br />
|''Kirschdorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Wargławki'''<br />
|Powojenna polska nazwa ''Kiersy'' jest adaptacją fonetyczną pierwszego członu nazwy niemieckiej. Może próbowano doszukać się w nim jakiegoś pruskiego początku (jakoby od ''kirsnas'' - czarny?), nie widzę jednak podstaw do takiej interpretacji. Wiadomo jednak, że teren, na którym założono tę miejscowość nosił pruską nazwę ''Wargelauken'' (1385) i chyba tę nazwę wypadałoby zaadaptować.<br />
|- align=center<br />
|'''Klejnowo'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Klenau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1280 ''Cleynou'', 1284 ''Cleynow'', 1328 ''Clenovia''<br />
|- align=center<br />
|'''Klejnówko'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Gut Klenau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Klejnowo''.<br />
|- align=center<br />
|'''Krasnolipie'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Schönlinde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krzewno'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Hohenwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Lipowina'''<br />
|Braniewo<br />
|4<br />
|''Lindenau''<br />
|niemieckie<br />
|'''Lindenowo'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Maciejewo'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Maternhöfen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Marcinkowo'''<br />
|Braniewo<br />
|1 (5?)<br />
|''Mertensdorf''<br />
|niemieckie<br />
|(Antyki)<br />
|Osada ''Marcinkowo'' wchłonęła (kiedy?) sąsiednią osadę ''Antyki'' (niem. ''Anticken''), której nazwa ma staropruskie pochodzenie. Może warto byłoby jednak zachować nazwę pruską, jako bardziej unikalną i wartościową? Z drugiej strony, nazwa ''Marcinkowo'' dla tej miejscowości była znana już przed wojną.<br />
|- align=center<br />
|'''Mikołajewo'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Blumberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Czy nazwa obecna ma jakieś uzasadnienie? Czy upamiętnia ona jakiegoś konkretnego Mikołaja (może Kopernika)? Potrzebne informacje.<br />
|- align=center<br />
|'''Młoteczno'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Hammersdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowa Pasłęka'''<br />
|Braniewo<br />
|1<br />
|''Neu Passarge''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
*Dawniej też ''Nowa Pasaria''<br />
*Polska postać ''Pasłęka'' wtórna (i być może sztucznawa?) wobec starszej ''Pasaria'', bliższej pruskiemu oryginałowi (1251 ''Passaria'', 1252 ''Passerie'', 1374 ''Posary'', ''Posarye'', rekonst. ''Paserrija''). Nazwy ''Pasłęki'' (Passarge) i miasta ''Pasłęk'', wbrew pozorom nie są etymologicznie powiązane. Nazwa ''Pasaria'' utrzymała się w gwarze warmińskiej (w formie fonetycznej ''Pasaryjo''), ale po wojnie wybrano formę ''Pasłęka'', jako bardziej spolszczoną.<br />
|- align=center<br />
|'''Stara Pasłęka'''<br />
|Braniewo<br />
|1<br />
|''Alt Passarge''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Nowa Pasłęka''.<br />
|- align=center<br />
|'''Pęciszewo'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Waltersdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Podgórze'''<br />
|Braniewo<br />
|4<br />
|''Huntenberg''<br />
|niemieckie<br />
|'''Huntembark'''<br />
|Co prawda, forma ''Podgórze'' jest poprawnym tłumaczeniem nazwy niemieckiej, ale w dokumentach siedemnastowiecznych znana jest forma spolszczona ''Huntembark''.<br />
|- align=center<br />
|'''Podleśne'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Vorderwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Prątnik'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Marienfelde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Prętki'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Marienhöhe''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rodowo'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Radau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1419 ''Roddau''<br />
|- align=center<br />
|'''Rogity'''<br />
|Braniewo<br />
|1~4<br />
|''Regitten''<br />
|pruskie<br />
|(Regity)<br />
|<br />
*1374 ''Rogite''<br />
*Co prawda, Chojnacki podaje nazwę spolszczoną w formie ''Regity'', ale forma powojenna też jest teoretycznie poprawna - odnosi się do starszej postaci nazwy. Raczej nie ma co kopii kruszyć o jedną literkę, zwłaszcza że trudno powiedzieć, na ile przekaz Chojnackiego jest autentyczny.<br />
|- align=center<br />
|'''Różaniec'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Rosenort''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rudłowo'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Rodelshöfen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Rusy'''<br />
|Braniewo<br />
|1~4<br />
|''Rossen''<br />
|pruskie<br />
|(Rosy)<br />
|<br />
*1251 ''Russe'', 1284 ''Russin'', 1387 ''Reusse''<br />
*Podobnie jak w przypadku wsi ''Rogity'' (p. wyżej), nazwa obecna kłóci się z przekazem Chojnackiego, który podaje formę ''Rosy''. Niemniej, forma ''Rusy'' jest zgodna ze starymi zapiskami, a wartość przekazu Chojnackiego jest wątpliwa.<br />
<!--|- align=center<br />
|'''Rydzówka'''<br />
|Braniewo<br />
|???<br />
|???<br />
|???<br />
| --<br />
|--><br />
|- align=center<br />
|'''Stępień'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Stangendorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Strubiny'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Strauben''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|Potrzebne źródła, co do pochodzenia nazwy.<br />
|- align=center<br />
|'''Szyleny'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Schillgehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
*1298 ''Schilien'', ''Syrien'' (chyba błąd), 1305 ''Schyligen'', 1330 ''Schiligeyn''<br />
|- align=center<br />
|'''Świętochowo'''<br />
|Braniewo<br />
|5<br />
|''Sonnenstuhl''<br />
|niemieckie (tłum. z prus.)<br />
|'''Sąkrześle'''<br />
|Niemiecka nazwa miejscowości ''Sonnenstuhl'' jest dosłowną kalką pierwotnej nazwy pruskiej, zaświadczonej jako ''Sawliskresil'' (1423), rekonst. *''Saulis-Krēslan'', dosł. "krzesło Słońca". Nazwa ta wskazuje dość wyraźne na święte miejsce Prusów, związane z ich kultem solarnym. Ustalona po wojnie forma ''Świętochowo'', choć oddaje "święty" charakter miejsca, jednak nijak nie odpowiada nazwie pruskiej i zaciera jej źródłosłów, ahistorycznie ją zesłowiańszczając. Autor proponuje własne spolszczenie fonetyczne nazwy oryginalnej (być może nieco wydumane, ale oddające pruski charakter nazwy).<br />
|- align=center<br />
|'''Ujście'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Pfahlbude''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Ułowo'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Auhof''<br />
|niemieckie?<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wielewo'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Fehlau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1266 ''Veylow'', 1288 ''Velowe''<br />
|- align=center<br />
|'''Wikielec'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Wecklitzmühle''<br />
|niemieckie (nazwiskowe?)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wilki'''<br />
|Braniewo<br />
|1<br />
|''Birkenau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Nazwę polską ''Wilki'' dla tej miejscowości podaje już SGKP. Skąd to? Może jakaś starsza nazwa pruska (prus. ''wilks'' = wilk)? Potrzebna dokumentacja.<br />
|- align=center<br />
|'''Wola Lipowska'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Breitlinde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zakrzewiec'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Vogelsang''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zawierz'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Zagern''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|Powojenna nazwa ''Zawierz'' nawiązuje do pierwotnego zapisu ''Sawers'' (1311). Ewolucja ''Sawers'' do ''Zagern'' nie jest dla mnie jasna - czy to w ogóle ta sama nazwa? Potrzebne źródła.<br />
|- align=center<br />
|'''Zgoda'''<br />
|Braniewo<br />
|3<br />
|''Gerlachsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Żelazna Góra'''<br />
|Braniewo<br />
|2<br />
|''Eisenberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Baranówka'''<br />
|Frombork<br />
|5<br />
|''Schafsberg''<br />
|niemieckie (tłum. z prus.?)<br />
|'''Owin'''<br />
|Obok nazwy oficjalnej pojawia się w XIV w. wariant ''Ouwe'' (1366), ''Owen'' (1387). Prawdopodobnie jest to nazwa pochodzenia pruskiego (prus. ''awwins'' - baran), być może stanowiąca podstawę nazwy niemieckiej. Chyba warto byłoby adaptować tę nazwę fonetycznie, nawet jeżeli nazwa ''Baranówka'' w miarę oddaje jej znaczenie.<br />
|- align=center<br />
|'''Biedkowo'''<br />
|Frombork<br />
|2<br />
|''Betkendorf''<br />
|niemieckie (imienne)<br />
| --<br />
|Może lepsza byłaby pisownia ''Bietkowo'', bez tej adideacji do ''biedy''?<br />
|- align=center<br />
|'''Bogdany'''<br />
|Frombork<br />
|3<br />
|''Sonnenberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Czy nazwa niem. ("słoneczna góra") wskazuje na jakieś miejsce kultu solarnego Prusów? Jeśli tak, wypadałoby ją przetłumaczyć. Przydałoby się zmienić tę ahistoryczną, pseudorodową nazwę ''Bogdany''.<br />
|- align=center<br />
|'''Drewnowo'''<br />
|Frombork<br />
|2<br />
|''Drewsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Powojenna nazwa polska nawiązuje do niemieckiej jedynie fonetycznie. ''Drewes'' jest bowiem niemieckim zdrobnieniem od Andrzeja (zresztą, wieś pierwotnie nazywała się ''Andresdorf'' [1304], co jest poświadczone)<br />
|- align=center<br />
|'''Jędrychowo'''<br />
|Frombork<br />
|3<br />
|''Heinrichsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krzyżewo'''<br />
|Frombork<br />
|2<br />
|''Kreuzdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Pierwotnie ''Krebsdorf'', od XIX w. zmienione w ''Kreuzdorf''. Nazwa obecna jest kalką nazwy późniejszej.<br />
|- align=center<br />
|'''Krzywiec'''<br />
|Frombork<br />
|5<br />
|''Dittersdorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Wosiny'''<br />
|Pole, na którym założono wieś nosiło pruską nazwę ''Woysien'' (1297), ''Wosgein'' (1298), prawdopodobnie od prus. ''wuzē'' "koza". Po wojnie nie wzięto pod uwagę tego faktu, ustalając ahistoryczną nazwę ''Krzywiec''.<br />
|- align=center<br />
|'''Narusa'''<br />
|Frombork<br />
|1<br />
|''Narz''<br />
|pruskie (hydronimiczne)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nowiny'''<br />
|Frombork<br />
|2<br />
|''Neufeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Ronin'''<br />
|Frombork<br />
|2?<br />
|''Rahnenfeld''<br />
|hybryda?<br />
| --<br />
|1310 ''Ronenveld'' - pierwszy człon pruski?<br />
|- align=center<br />
|'''Nowe Sadłuki'''<br />
|Frombork<br />
|1<br />
|''Neu Sadlucken''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Nie mylić z tak samo nazwaną wsią w gminie Młynary.<br />
|- align=center<br />
|'''Wierzno Wielkie'''<br />
|Frombork<br />
|3<br />
|''Groß Rautenberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Białczyn'''<br />
|Pieniężno<br />
|3<br />
|''Lilienthal''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Bornity'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Bornitt''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Borowiec'''<br />
|Pieniężno<br />
|3<br />
|''Borwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Brzostki'''<br />
|Pieniężno<br />
|3<br />
|''Freihagen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Cieszęta'''<br />
|Pieniężno<br />
|5<br />
|''Sonnenfeld''<br />
|niemieckie<br />
|'''Szkudyty'''<br />
|Miejscowość założona na pruskim polu ''Scudithen'' (1326). Warto by przywrócić tę nazwę, zwłaszcza że nazwa ''Cieszęta'' jest zupełnie ahistoryczna.<br />
|- align=center<br />
|'''Gajle'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Gayl''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Gaudyny'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Gauden''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1324 ''Gaudyn''<br />
|- align=center<br />
|'''Glądy'''<br />
|Pieniężno<br />
|1<br />
|''Glanden''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Glebisko'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Kleefeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Pierwotnie: ''Glewiske'', ''Glebisken'' (1317). Nazwa pochodzenia pruskiego. Obecna forma do niej nawiązuje, chociaż z pewną adideacją.<br />
|- align=center<br />
|'''Jesionowo'''<br />
|Pieniężno<br />
|1<br />
|''Eschenau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jeziorko'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Seefeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kajnity'''<br />
|Pieniężno<br />
|2~5<br />
|''Heistern''<br />
|niemieckie<br />
|(Kajmity)<br />
|Pierwotnie: 1309 ''Kaymitten''. Stąd nazwa obecna. Przy czym, do 1999 wieś nazywała się urzędowo ''Kajmity'', co jest bardziej zgodne z nazwą pierwotną. Powód zmiany nazwy nie jest mi znany, prawdopodobnie miejscowi używali formy z -n-, niemniej warto byłoby przywrócić postać etymologicznie poprawniejszą.<br />
|- align=center<br />
|'''Kierpajny Małe'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Klein Körpen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1280 ''Kirpayn'', 1309 ''Kirpein''.<br />
|- align=center<br />
|'''Kierpajny Wielkie'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Groß Körpen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Patrz wyżej: ''Kierpajny Małe''.<br />
|- align=center<br />
|'''Kiersiny'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Kierschienen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kowale'''<br />
|Pieniężno<br />
|3<br />
|''Schönsee''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Lechowo'''<br />
|Pieniężno<br />
|6<br />
|''Lichtenau''<br />
|niemieckie<br />
|'''Lichnowy'''<br />
|W źródłach przedwojennych jako ''Lichnowy'', postać ''Lechowo'' jest sztuczna, powojenna, nawiązuje do polskiego imienia ''Lech''. Pruskie pole, na którym powstała wieś nazywało się ''Peliken'' (u Leydinga pol. ''Pełki'').<br />
|- align=center<br />
|'''Lubianka'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Liebenthal''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Łajsy'''<br />
|Pieniężno<br />
|1~4<br />
|''Layß''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
| U Chojnackiego co prawda jako ''Lajzy'', ale to chyba jego spolszczenie, a nie coś faktycznie używanego. Do formy obecnej nie można mieć zastrzeżeń.<br />
|- align=center<br />
|'''Łoźnik'''<br />
|Pieniężno<br />
|5<br />
|''Lotterfeld''<br />
|niemieckie<br />
|'''Pełty'''<br />
|Miejscowość założona na pruskim polu ''Pelten'' (1325). Po wojnie nazwę ''Pełty'' otrzymała niesłusznie miejscowość ''Steinbotten'' (patrz niżej ''Pełty''), której nazwa sama w sobie jest pruska (wbrew pozorom, jakie stwarza człon ''Stein''-), podczas gdy pierwotne "Pełty" dostały całkowicie nieuzasadnioną nazwę ''Łoźnik''. Należałoby to sprostować.<br />
|- align=center<br />
|'''Niedbałki'''<br />
|Pieniężno<br />
|3<br />
|''Lotterbach''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Pajtuny'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Peythunen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
| Może poprawniej byłoby ''Pejtuny''?<br />
|- align=center<br />
|'''Pakosze'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Packhausen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Pawły'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Paulen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1374 ''Powils'', ''Pewils''. Nazwa pruska, być może utworzona od tamtejszej formy imienia ''Paweł''.<br />
|- align=center<br />
|'''Pełty'''<br />
|Pieniężno<br />
|5<br />
|''Steinbotten''<br />
|pruskie<br />
|'''Sztambuty'''<br />
|Obecna nazwa nawiązuje do pruskiego pola osadniczego ''Pelten'', które dało początek wsi ''Łoźnik'' (p. wyżej) i to właśnie tej wsi należałaby się ta nazwa. Za to nazwę ''Steinbotten'' (1393 ''Steynebutten''), jako staropruską, należałoby zaadaptować do języka polskiego. Wbrew pozorom, nie jest to nazwa niemieckiego, Gerullis przytacza pruską nazwę osobową ''Steynebuth'', gdzie drugi człon zdaje się odwoływać do prus. ''buttan'' - dom.<br />
|- align=center<br />
|'''Piotrowiec'''<br />
|Pieniężno<br />
|4<br />
|''Peterswalde''<br />
|niemieckie<br />
|'''Pietrzwałd'''<br />
|W przedwojennych źródłach jako ''Pietrzwałd'', ''Pietrzywałd''.<br />
|- align=center<br />
|'''Pluty'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Plauten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Posady'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Palten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Chociaż nazwa wsi ''Palten'' jest pochodzenia pruskiego, po wojnie nadano inną nazwę, nawiązującą do równie starej obocznej nazwy pruskiej, zaświadczonej jako ''Possede'' (1288). Może to i słuszny ruch, biorąc pod uwagę, że nieopodal znajduje się wieś o bardzo podobnej nazwie ''Pełty'', co zapewne skutkowałoby pomyłkami.<br />
|- align=center<br />
|'''Radziejewo'''<br />
|Pieniężno<br />
|3<br />
|''Sonnwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Różaniec'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Rosenort''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Sawity'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Engelswalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|1326 ''Sawilten''<br />
|- align=center<br />
|'''Wojnity'''<br />
|Pieniężno<br />
|1<br />
|''Woynitt''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wopy'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Woppen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wyrębiska'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Lichtwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Żugienie'''<br />
|Pieniężno<br />
|2<br />
|''Sugnienen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1315 ''Sugenyn''. Spolszczenie ''Żugienie'' raczej niepoprawne etymologiczne (głoska ''ż'' była raczej obca językowi pruskiemu), ale niech zostanie.<br />
|- align=center<br />
|'''Bartki'''<br />
|Lelkowo<br />
|1<br />
|''Bartken''<br />
|polskie?<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Bieńkowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Bönkenwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dębowiec'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Eichholz''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Giedawy'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Gehdau''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Dawniej dwie wsi: ''Königlich Gehdau'' (królewskie) i ''Köllmisch Gehdau'' (chełmińskie, tj. wieś lokowana na prawie chełmińskim).<br />
|- align=center<br />
|'''Głębock'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Tiefensee''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Grabowiec'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Schönwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jachowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Hanswalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jarzeń'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Arnstein''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jarzeński Młyn'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Arnsteiner Mühle''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kildajny'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Kildehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krzekotki'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Klein Hasselberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Krzekoty'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Groß Hasselberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Kwiatkowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Blumstein''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Lelkowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Lichtenfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Lutkowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Lüdtkenfürst''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Mędrzyki'''<br />
|Lelkowo<br />
|5<br />
|''Lauterbach''<br />
|hybryda?<br />
|'''Ławta'''<br />
|<br />
*Niemiecka nazwa osady pochodzi od rzeki ''Lauterbach'', zwaną po polsku ''Ławtą'' (nazwa uchwalona przez KUNM). Pochodzenie nazwy tej rzeki nie jest dla mnie zbyt jasne - na pierwszy rzut oka wydaje się być ona nazwą niemiecką, oznaczającą tyle co "głośny potok" lub "czysty potok". Znane są jednak również pruskie toponimy i hydronimy z rdzeniem ''Laut''- (p. Gerullis s. 85 - ''Lautekaym'', ''Lauwete'', ''Lawte''). Fakt, że KUNM uchwaliła tę nazwę w formie ''Ławta'' może (choć nie musi) oznaczać, że doszukano się w niej pruskiego początku. Niezależnie jednak od pochodzenia nazwy rzeki, chyba wypadałoby, aby nazwana od niej wieś nazywała się tak samo, zwłaszcza że historycznie nazwa rzeczki i wsi były jednakowe. Twór ''Mędrzyki'' nie ma uzasadnienia.<br />
*Korzystając z okazji, należałoby też sprostować pewną błędną informację, którą podaje [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81awta Wikipedia], a za nią liczne inne źródła. ''Ławta'' (niem. ''Lauterbach'') nie jest tym samym, co ''Jarft'' (niem. ''Jarft'') - są to dwie różne rzeki, przy czym Ławta jest południowym dopływem Jarftu (sam Jarft nie przekracza granicy obw. królewieckiego w żadnym miejscu). Powodem nieporozumienia jest prawdopodobnie rosyjskie nazewnictwo, które nadało obu rzekom wspólną, sztuczną nazwę ''Vituška'' (Витушка).<br />
|- align=center<br />
|'''Miłaki'''<br />
|Lelkowo<br />
|5?<br />
|''Müngen''<br />
|pruskie?<br />
|'''Muńki'''?<br />
|Czy nazwa ''Müngen'' (1493 ''Mungkhen'') jest pruska? Potrzebne informacje.<br />
|- align=center<br />
|'''Młyniec'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Mühlenfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Młynowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Mühlenhof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Nałaby'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Nallaben''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Wieś założona na pruskich polach ''Arobiten'' i ''Keysonis'' (1290). Nazwa ''Nałaby'' (Nallaben) jest również pochodzenia pruskiego.<br />
|- align=center<br />
|'''Perwilty'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Perwilten''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1333 ''Prewylten''<br />
|- align=center<br />
|'''Piele'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Pellen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Przebędowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|1~2<br />
|''Perbanden''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Normalnie uznałbym takie spolszczenie za zbyt zniekształcone względem oryginału, ale fakt, że pochodząca stąd rodzina von Perbandtów zwała się po polsku ''Przebędowscy'' daje usprawiedliwienie tej formie.<br />
|- align=center<br />
|'''Słup'''<br />
|Lelkowo<br />
|3?<br />
|''Schlepstein''<br />
|niemieckie?<br />
| --<br />
|Czy pierwszy człon jest na pewno niemiecki?<br />
|- align=center<br />
|'''Sówki'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Schönfeld''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Szarki'''<br />
|Lelkowo<br />
|2?<br />
|''Sargen''<br />
|pruskie?<br />
| --<br />
|Potrzebne źródła, co do tej nazwy.<br />
|- align=center<br />
|'''Wilknicki Młyn'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Wilknitter Mühle''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wilknity'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Wilknitt''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wola Wilknicka'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Rosenwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wołowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|2<br />
|''Wohlau''<br />
|pruskie lub słowiańskie<br />
| --<br />
|Potrzebne źródła. Gerullis tej nazwy nie notuje. Być może jest pruska, ale może być nawet słowiańska (por. ''Wohlau'' - Wołów na Śląsku. Może przeniesione?).<br />
|- align=center<br />
|'''Wyszkowo'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Hohenfürst''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zagaje'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Hasselpusch''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Zdrój'''<br />
|Lelkowo<br />
|3<br />
|''Schönborn''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Bliżewo'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Blieshöfen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Chruściel'''<br />
|Płoskinia<br />
|3<br />
|''Tiedmannsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Leyding wspomina o jakiejś obocznej n. niem. ''Blissings'', spolszczonej u niego jako ''Blizin''. Może warte rozważenia?<br />
|- align=center<br />
|'''Czosnowo'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Knobloch''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dąbrowa'''<br />
|Płoskinia<br />
|1<br />
|''Schöndamerau''<br />
|niemieckie (2. człon z pol.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Demity'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Demuth''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1300 ''Demyta'', 1301 ''Demita'', 1346 ''Demyten''<br />
|- align=center<br />
|'''Długobór'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Langwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Giedyle'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Gedilgen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jarzębiec'''<br />
|Płoskinia<br />
|3<br />
|''Schönau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Lubnowo'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Liebenau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Łojewo'''<br />
|Płoskinia<br />
|5<br />
|''Lauenhof''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
|'''Łunowo'''<br />
|Pierwotnie ''Lunow'' (1323, 37). Nazwa pochodzenia pruskiego (por. też nieistniejącą dziś już wieś ''Łunowo'' [w SGKP ''Lunawa''] w pow. braniewskim), zachowana w pierwszym członie nowszej n. niemieckiej. Powojenna nazwa ''Łojewo'' jej nie oddaje.<br />
|- align=center<br />
|'''Łozy'''<br />
|Płoskinia<br />
|3<br />
|''Klingenberg''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|Polska nazwa ''Łozy'' jest wynikiem pomyłki, wynikającej z błędnej interpretacji zapisu ''Loysis'', odnoszącego się do wsi ''Łajsy'' (gm. Pieniężno) z tą wsią. Jednak, z braku innej tradycji, niech tak już zostanie. Wieś nosiła w historii trzy różne nazwy: ''Klingenberg'', ''Wonnenberg'' i ''Lemkenhowe'' (= -hof), wszystkie pochodzenia niemieckiego.<br />
|- align=center<br />
|'''Pielgrzymowo'''<br />
|Płoskinia<br />
|1<br />
|''Pilgramsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|1301 ''Monetiten''. Polska nazwa ''Pielgrzymowa'' zaświadczona przed wojną.<br />
|- align=center<br />
|'''Pierławki'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Parlack''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1329 ''Perlauken''<br />
|- align=center<br />
|'''Pierzchały'''<br />
|Płoskinia<br />
|6<br />
|''Pettelkau''<br />
|pruskie<br />
|'''Putylków'''<br />
|Mimo pruskiego pochodzenia nazwy i istnienia spolszczonej wersji ''Putylków'', po wojnie nadano nową nazwę ''Pierzchały''. Zbrodnia przeciwko pruskiemu nazewnictwu.<br />
|- align=center<br />
|'''Piórkowo'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Födersdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Płoskinia'''<br />
|Płoskinia<br />
|6<br />
|''Plaßwich''<br />
|niemieckie<br />
|'''Plaswik'''<br />
|1301 ''Plastewiken'', ''Plastwyten'' - nazwa pochodzenia pruskiego. Mimo istnienia przedwojennego spolszczenia ''Plaswik'' (Chojnacki), KUNM nadała miejscowości nową nazwę ''Płoskinia'', może i bliską fonetycznie, ale kompletnie zacierającą pruskie pochodzenie oryginału.<br />
|- align=center<br />
|'''Podlechy'''<br />
|Płoskinia<br />
|1<br />
|''Podlechen''<br />
|osobowe (pruskie?)<br />
| --<br />
|Wieś powstała na pruskich polach ''Borwite'' i ''Penevelt''. Pochodzenie nazwy ''Podlechy'' niepewne.<br />
|- align=center<br />
|'''Robuzy'''<br />
|Płoskinia<br />
|2~5<br />
|''Rawusen''<br />
|pruskie<br />
|(Rawusy?)<br />
|1304 ''Raus'', 1314 ''Rawos''. Forma polska, ustalona po wojnie, chyba zbyt odbiega od oryginału, może warto by to poprawić?<br />
|- align=center<br />
|'''Strubno'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Straubendorf''<br />
|niemieckie (hybryda?)<br />
| --<br />
|Jakie jest pochodzenie pierwszego członu n. niem.? Skoro po 1945 skalkowano ją jako ''Strubno'', być może uznano go za pruski. Czy ta nazwa stoi w związku z pruskimi toponimami typu ''Strobjehnen'' koło Rybak (niem. ''Fischhausen'', obecnie "Primorsk" w obw. królewieckim).<br />
|- align=center<br />
|'''Stygajny'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Stigehnen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Szalmia'''<br />
|Płoskinia<br />
|1<br />
|''Schalmey''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|Dawniej też: ''Salmia''.<br />
|- align=center<br />
|'''Tolkowiec'''<br />
|Płoskinia<br />
|2<br />
|''Tolksdorf''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Trąbki'''<br />
|Płoskinia<br />
|1~4<br />
|''Klein Tromp''<br />
|pruskie<br />
|(Trąby Małe)<br />
|<br />
*Dawniej ''Preuschtromp'' (Trąby Pruskie).<br />
*Chojnacki podaje ''Klein Tromp'' i ''Groß Tromp'' jako ''Trąby Małe'' i ''Wielkie''. Niemniej, formy obecne też są "do przyjęcia".<br />
|- align=center<br />
|'''Trąby'''<br />
|Płoskinia<br />
|1~4<br />
|''Groß Tromp''<br />
|pruskie<br />
|(Trąby Wielkie)<br />
|<br />
*Dawniej ''Deutschtromp'' (Trąby Niemieckie).<br />
*Patrz wyżej: ''Trąbki''.<br />
|- align=center<br />
|'''Wysoka Braniewska'''<br />
|Płoskinia<br />
|5<br />
|''Hogendorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Stolity'''<br />
|Wieś wzmiankowana w 1317 jako ''Stolgiten'' (-g- chyba oznacza palatalizację, stąd moja polonizacja ''Stolity'', chociaż Gerullis porównuje tę nazwę do lit. ''stulgys'' "słonka"). Lepiej oddać tę pruską nazwę, zamiast tłumaczyć nazwę niemiecką.<br />
|- align=center<br />
|'''Bardyny'''<br />
|Wilczęta<br />
|2<br />
|''Baarden''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1282 ''Bardin'', 1323 ''Bardyn''<br />
|- align=center<br />
|'''Bronki'''<br />
|Wilczęta<br />
|5<br />
|''Breunken''<br />
|niemieckie<br />
|'''Skułtyny'''<br />
|Nazwa polska ''Bronki'' naśladuje n. niem. ''Breunken'' (od niem n. os. ''Breunig''), ale miejscowość posiadała starszą nazwę pruską, zapisaną jako ''Sultingen'', ''Scultingen'' (1348), por. wieś ''Skułty'' koło Miłomłyna.<br />
|- align=center<br />
|'''Chmielówka'''<br />
|Wilczęta<br />
|2<br />
|''Hopfenbruch''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dębień'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Louisenwalde''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Dębiny'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Borchertsdorf''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
*Leyding (1946) podaje powojenne spolszczenie n. niem. jako ''Burkarty'' - może warte wprowadzenia, zamiast obecnej, nieuzasadnionej formy?<br />
*Rymut (NMP vol. 2) podaje tu też nazwę ''Krungsten'', niewątpliwie pruskiego pochodzenia, padającą w dokumentach. Obarcza ją jednak wykrzyknikiem (jako błąd?), ale w żaden sposób jej nie wyjaśnia.<br />
|- align=center<br />
|'''Gładysze'''<br />
|Wilczęta<br />
|5<br />
|''Schlodien''<br />
|pruskie<br />
|'''Skłodyny'''<br />
|Mimo pruskiego pochodzenia nazwy wsi, po wojnie nadano nową, ahistoryczną nazwę ''Gładysze''. Zamiast tego, wypadałoby spolszczyć nazwę oryginalną.<br />
|- align=center<br />
|'''Górski Las'''<br />
|Wilczęta<br />
|2<br />
|''Guhrenwalde''<br />
|hybryda (prus. + niem.)<br />
| --<br />
|Człon ''Górski'' w nazwie nie pochodzi od polskiego ap. ''góra'', tylko od nazwy wsi ''Góry'' (pruskiego pochodzenia), p. niżej.<br />
|- align=center<br />
|'''Góry'''<br />
|Wilczęta<br />
|1<br />
|''Guhren''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Jankówko'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Hensels''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Karpówek'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Mutersegen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Księżno'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Fürstenau''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Lipowa'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Lipprode''<br />
|niemieckie (hybryda?)<br />
| --<br />
|Czy pierwszy człon n. niem. jest pruski? (por. różne inne pruskie toponimy z członem ''Lip''-)<br />
|- align=center<br />
|'''Ławki'''<br />
|Wilczęta<br />
|2<br />
|''Lauck''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|SGKP podaje nazwę polską jako ''Łąk'', ale obarcza ją znakiem zapytania - forma to raczej zmyślona, zresztą niepoprawna językowo. Forma ''Ławki'', zgodna z licznymi spolszczeniami nazw pruskich, które asymilują prus. -''lauks'' jako -''ławki'', jest formą jedynie poprawną. Nazwa ta zresztą jest równa prus. ap. ''lauks'' "pole".<br />
|- align=center<br />
|'''Nowica'''<br />
|Wilczęta<br />
|4<br />
|''Neumark''<br />
|niemieckie<br />
|'''Nowy Targ'''<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Słobity'''<br />
|Wilczęta<br />
|4<br />
|''Schlobitten''<br />
|pruskie<br />
|'''Żłobice'''<br />
|<br />
*1344 ''Slobit'', ''Slabite''; 1349 ''Slowitten''<br />
*W przedwojennych źródłach nazwa jest spolszczana jako ''Żłobice'' (u Chojnackiego ''Żłobity''). O ile ta forma nie jest sztuczna, można by ją przywrócić. Z drugiej strony, ustalona przez ''KUNM'' forma ''Słobity'' jest o wiele bliższa pruskiemu oryginałowi i zdecydowanie lepiej oddaje staropruskie pochodzenie nazwy.<br />
*Inną formą, używaną zaraz po wojnie (jako nazwa stacji kolejowej) jest ''Słowicin'', chyba oparta na zapisie z 1349 r. albo sztucznie "zesłowiańszczona".<br />
|- align=center<br />
|'''Sopoty'''<br />
|Wilczęta<br />
|2<br />
|''Seepothen''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|1402/08 ''Sapoten'', 1413 ''Sopoythen''<br />
|- align=center<br />
|'''Sośnica'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Friedrichshof''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Spędy'''<br />
|Wilczęta<br />
|2<br />
|''Spanden''<br />
|pruskie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Stare Siedlisko'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Ebersbach''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Tatarki'''<br />
|Wilczęta<br />
|3<br />
|''Spitzen''<br />
|niemieckie<br />
| --<br />
|<br />
|- align=center<br />
|'''Wilczęta'''<br />
|Wilczęta<br />
|6<br />
|''Deutschendorf''<br />
|niemieckie<br />
|'''Niemce'''<br />
|Na niektórych starych mapach pojawia się spolszczenie ''Niemce''. Trudno stwierdzić, czy kiedykolwiek takie spolszczenie istniało wśród ludności warmińskiej (brak na to dowodów), prędzej to wymysł kartografów. Niemniej, lepsze to od ahistorycznej, nieuzasadnionej nazwy ''Wilczęta''.<br />
|}<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
Już wkrótce.</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13932Język rodzki2015-07-03T23:02:30Z<p>Vilén: /* Imiesłowy */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Formy imiesłowów dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! teraźniejszy<br />
| bodöci<br />
| dajöci<br />
| jidöci<br />
| vidöci<br />
|-<br />
! przeszły<br />
| butu<br />
| danu<br />
| jidenu<br />
| videnu<br />
|}<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13931Język rodzki2015-07-03T22:58:13Z<p>Vilén: /* Czas przeszły I (imperfectum) */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13930Język rodzki2015-07-03T22:57:55Z<p>Vilén: /* Tryb rozkazujący */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dat<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Formy trybu rozkazującego dla czasowników nieregularnych:<br />
<br />
* '''byt''' ~ ''böd''<br />
* '''dät''' ~ ''daj''<br />
* '''jist''' ~ ''jiz''<br />
* '''vidit''' ~ ''viz''<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13929Język rodzki2015-07-03T22:36:33Z<p>Vilén: /* Czas przeszły I (imperfectum) */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dat<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
| bich<br />
| däzach<br />
| jizach<br />
| vizach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
| biše<br />
| däzäše<br />
| jizäše<br />
| vizäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
| bisme<br />
| däzäsme<br />
| jizäsme<br />
| vizäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
| biste<br />
| däzäste<br />
| jizäste<br />
| vizäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
| bicho<br />
| däzacho<br />
| jizacho<br />
| vizacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13928Język rodzki2015-07-03T22:34:22Z<p>Vilén: /* Czas teraźniejszy */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13927Język rodzki2015-07-03T22:12:59Z<p>Vilén: /* Czas teraźniejszy */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
! rowspan="7" | irr.<br />
! byt<br />
! dät<br />
! jist<br />
! vidit<br />
! ymet<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
| jem<br />
| dam<br />
| jim<br />
| vim<br />
| ymem<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
| ješ<br />
| däš<br />
| jiš<br />
| viš<br />
| ymeš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
| je<br />
| da<br />
| ji<br />
| vi<br />
| yme<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
| (je)sme<br />
| däme<br />
| jime<br />
| vime<br />
| ymeme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
| (je)ste<br />
| däte<br />
| jite<br />
| vite<br />
| ymete<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
| so<br />
| däde<br />
| jide<br />
| vide<br />
| ymejo<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13898Język rodzki2015-06-26T21:46:51Z<p>Vilén: /* Licencja */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
[[Plik:CC BY-SA licence badge.png|left]]<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Plik:CC_BY-SA_licence_badge.png&diff=13897Plik:CC BY-SA licence badge.png2015-06-26T21:45:55Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>== Licencja ==<br />
{{cc-by}}</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13896Język rodzki2015-06-26T21:36:56Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Licencja==<br />
''Język rodzki, w tym jego fonetyka, gramatyka i słownictwo, oraz wszelkie materiały z nim związane są udostępnione na zasadach licencji '''[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach]''' w wersji '''4.0 bądź późniejszej'''.''<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Conlangerski_basz&diff=13818Conlangerski basz2015-05-28T17:17:52Z<p>Vilén: /* Conlang trzynastowiecznych polskich zboczeńców */</p>
<hr />
<div><div id="style4" class="alerte plainlinks">Strona oddana w zarząd społeczności Conlanger Wiki, pozostawiona jedynie w celach archiwalnych.</div><br />
<br />
Czyli galeria złotych cytatów oraz innych ciekawostek z [http://www.conlanger.fora.pl/ forum Conlanger] oraz [[Strona główna|Conlanger Wiki]].<br />
<br />
==Cytaty==<br />
===Z Forum===<br />
;Prosię bardzio, pisiemy poprawnie... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=41.msg59159#msg59159 spitygniew, 29 sty 2015, 16:30:50]<br />
:Otóż właśnie. Raczej nikt nie próbowałby wymowy przez [ɕ], skoro nawet "Honsiu" jest wymawiane [xɔnsju], a nawet ponoć "Murzasichle" czasem jako [muʒasixlɛ]. Najwyraźniej, skoro głoski [ɕ] nie ma ani w angielskim, ani we francuskim, ani włoskim, ani rosyjskim (no dobra, w niemieckim jest, ale rzadko więc się widocznie nie liczy), dla przeciętnego użytkownika naszego języka jest ona tak polska jak bigos, jak Zagłoba, jak żółte barierki, ba, nawet niczym sam Papież Polak, stąd - słusznie - wychodzą Polacy z założenia, iż jakkolwiek czyta się cos w jakimś dziwnym języku, na pewno nie przez prapiastowskie [ɕ]. Poza tym, powodem może być też infantylno-pedalskie konotacje spółgłosek ciszących skutkujące w miarę możliwym unikaniem ich przez przedstawicieli wybitnie męskiej, heteronormatywnej kultury polskiej. <br />
;Imre kálmán sátoraljaújhely nagykutas csitatí; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=4.msg44720#msg44720 spitygniew, 28.06.2013, 14:46:19]<br />
{{cytat|Gubiert|''Hunyadi és Kapisztrán Nándorfehérvári Káloszy''}}<br />
:Podobno gdy powiesz to w Budapeszcie, możesz kupić parę kaloszy.<br />
<br />
;…a renifery to jeźdźcy apokalipsy; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=217.msg7886#msg7886 Dynozaur, 13.11.2011, 12:32:33]<br />
:Św. Mikołaj (ten komercyjny, czerwony) jest w pewnym sensie antychrystem.<br />
<br />
;Gramatyka mocno prywatna; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=885.msg36889#msg36889 Dynozaur, 6.01.2013, 22:39:40]<br />
:A Zimny istnieje i ma ściśle ustalone zasady. A wy nie jesteście godni ich poznać.<br />
<br />
;W Oświęcimiu, tam gdzie dom zdrojowy…; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg32424#msg32424 tqr, 19.10.2012, 17:03:15]<br />
:A tak na serio, w ciągu życia podeptałeś nie tylko powstańców, ale zapewne wielu innych ludzi, z neandertalczykami włącznie. […] A jak się przechadzasz po Auschwitz, zastanawiasz się, ilu Żydów właśnie wdychasz?<br />
<br />
;Nowa emotka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=25.msg26213#msg26213 Henryk Pruthenia, 24.08.2012, 22:43]<br />
:ꙮ.ꙮ (człowiek-mucha paczy)<br />
<br />
;Wymowa nicka; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=380.msg18138#msg18138 Pingijno, 25.06.2012, 22:56]<br />
{{cytat|Rémo|Rémo /ʀɛɱo/}}<br />
{{cytat|zavackŷ|ɱ?}}<br />
:To taki trolling dla bezzębnych.<br />
<br />
;Trzeźwe myślenie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=447.msg17400#msg17400 Canis, 18.06.2012, 21:25]<br />
<br />
{{cytat|Canis|Jak wrócę z egzaminu.}}<br />
{{cytat|Toivo|No to chyba opijanie egzaminu trwa ;)}}<br />
:pprawkaj ak wytzezwieje<br />
<br />
;I wszystko jasne...; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=345.0 patka chorwatka, 18.04.2012, 07:35]<br />
:PROSZE NIE DOTYKAJCIE JEBEMTI TI JEŽA, bo to jest bardzo "sveta psovka" i nie žartuje. ZAMKNIETA JEST. naprawdę, odbieram ją jako rytual i dla mnie ona jest czymś bardzo bliskim.<br />
:istnieją inne - jebem ti sunca, to używajcie, jeża nie dotykajcie.<br />
<br />
:I nie, to nie oznacza żadną osobę, to jest samorefleksja, więc dlatego o tym lepiej nie gadać.<br />
<br />
;Gra w skojarzenia; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=314.msg11810#msg11810 Mścisław Ruthenia, 22.03.2012, 21:28]<br />
{{cytat|Dynozaur|Kasse paggan en Prūsisku?}}<br />
:Tobie się wszystko musi z Pruthenią kojarzyć? :/<br />
<br />
;Poszukiwania odkrywkowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=76313#76313 lehoslav, 18.06.2011, 13:27]<br />
{{cytat|Na północy takim ogniwem jest zachowany jeszcze dialekt wsi Rogów nad Nysą}}<br />
:Znajdź mi dzisiaj tą wieś :D <br />
:Tylko szukając nie wpadnij do dużego, brudnego dołu.<br />
<br />
;Obcy u siebie; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg8494#msg8494 Dynozaur, 28 Lis 2011, 12:42:45]<br />
{{cytat|spitygniew|Tamtejsi Polacy mieliby na ten temat inne zdanie.}}<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby tamtejsi Niemcy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby np. Kresowiacy?<br />
: A jakie zdanie na ten temat mieliby Hotentoci lub Marsjanie?<br />
<br />
;Popaprany diagram; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2132#msg2132 Fanael, 25.08.2011, 21:57]<br />
{{cytat|Dynozaur|A może też wypełnię ten djagram jako jakiś skrajny popapraniec... ;-)}}<br />
:Przecież już to zrobiłeś.<br />
<br />
;Wafelki; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=65.msg2108#msg2108 Vilén, 25.08.2011, 20:06]<br />
{{cytat|Feles|Nie uważam homoseksualizmu za chorobę, bynajmniej, ale jest pewna różnica - miłość do wafelków w czekoladzie nie przeszkadza Ci w reprodukcji. ;-)}}<br />
:Przeszkadza – zżarłem tyle wafelków, że żadna kobieta nie będzie chciała się ze mną reprodukować :(.<br />
:(chociaż nie powiem, żeby to mi przeszkadzało, wafelki > reprodukcja)<br />
<br />
;Nie wywołuj marty z lasu; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=52.msg1363#msg1363 Silmethúlë, 21.08.2011, 18:10]<br />
:A sądząc z nazwy tematu i tematu rozmowy, HP po prostu mówi o dziewczynie, a nie powinien :P.<br />
:: ''To jest śmieszniejsze w kontekście, uwierzcie mi. --[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]''<br />
::: ''Uzupełnijmy zatem, że akcja działa się w temacie '''Co mówicie, a mówić nie powinniście, czyli zmutowany polski''', gdzie Henryk wielokrotnie wspomniał o swej dziewczynie, a [[Użytkownik:Vilén|pewien użytkownik]] jawnie powątpiewał w jej istnienie. [[Użytkownik:Silmethúlë|Silmethúlë]] 19:19, 21 sie 2011 (CEST)<br />
<br />
;Mąki pańskie; [http://www.conlanger.fora.pl/lingwistyka,5/pytania-dotyczace-jezyka-polskiego,816-825.html#62919 Milyamd, 10.10.2010, 16:10]<br />
{{cytat|Kwadracik|"Mąk pańskich"? Herezje!}}<br />
:wiesz, z czegoś muszą piec ten chleb powszedni. :D<br />
<br />
;Winetoo marksistą; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=56216#56216 Toivo, 19.07.2010, 16:04]<br />
{{cytat|Leto Atryda|Ostatnio nawet slogan "raz sierpem, raz młotem w czerwoną hołotę" został [http://www.nacjonalista.pl/2010/06/02/komunisci-jako-rasa-faszystowskie-rodlo-godny-czci-simon-mol-%E2%80%93-absurdy-na-wroclawskim-procesie-przeciwko-nop.html ponoć określony jako rasistowski].}}<br />
{{cytat|Leto Atryda|<br />
Bardziej interesowało mnie, że skoro niechęć do komulców może być określona jako rasizm, to znaczenie tego słowa rozszerza się i być może...}}<br />
:Widocznie według Wysokiego Sądu chodziło o Indian<br />
<br />
;English is easy; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54851#54851 Kwadracik, 26.06.2010, 18:28]<br />
{{cytat|Angielski - dogadam się z Anglikiem jeżeli mówi wolno i wyraźnie}}<br />
:Czyli nie dogadasz się z Anglikiem :P<br />
<br />
;Dół zarosły; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=54724#54724 J. Zavadzki, 24.06.2010, 21:11]<br />
{{cytat|wg Brücknera "dąbrowa" nie ma nic wspólnego z "dębem", a pochodzi od wyrazu "debrza", oznaczającego 'dół zarosły', 'zarośla', 'gaj'.}}<br />
:To nie chcę wiedzieć, czemu Dąbrówka/Dobrawa miała tak na imię. Przepraszam.<br />
<br />
;Historia mocno alternatywna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50197#50197 Paweł Ciupak, 7.04.2010, 23:38]<br />
{{cytat|Czechy - te, jak wiemy, wchłonęły Austrję, i mówi się tam w języku czeskim. Potem Hus, wiemy jak było...}}<br />
:E, oryginalniej by było, jakby to on spalił papieża na stosie…<br />
<br />
;A czym nawozić?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=50069#50069 Kwadracik, 07.04.2010, 1:03]<br />
{{cytat|o to, czy uważasz niemiecki za "najpiękniejszy kwiat w ogrodzie języków fleksyjnych" nie spytam. Wink}}<br />
:Nie wiem czemu, ale przypomniało mi się, jak czytałem artykuł o kwiatach żywiących się odchodami zwierzęcymi. Tak jakoś.<br />
<br />
;…bo już odpłynęła; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=40580#40580 varpho, 24.10.2009, 18:55:31]<br />
:kiedyś mi się śniło, że przeglądałem książkę z herbami miast polskich i zwrócił moją uwagę herb Łodzi: na polu czerwonym drogowskaz złoty z napisem "Tomaszów Maz."<br />
<br />
;Dzieci i ryby...; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=45821#45821 Haxy.M, 10.02.2010, 21:16]<br />
{{cytat|Mônsterior|Rozbawiło mnie to :) Ekstra pomysł!<br />A jak by było 'ryba'? Bulbulo?}}<br />
:Albo samo o, bo podobno ryby głosu nie mają :P<br />
<br />
;Dołujące ugrofińskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=47102#47102 Luki, 07.03.2010, 21:00]<br />
:Chyba mają, bo ja z kolei słyszałem, że odsetek samobójstw jest u ludów ugrofińskich większy, niż wśród innych ludów. Ale nie wiem, czy to prawda z tymi samobójstwami, gdzieś mi się tak zasłyszało.<br />
:Ja jakbym musiał się nauczyć estońskiego, to chyba bym się pochlastał :)<br />
<br />
;Pokrętna etymologia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=30685#30685 Dynozaur, 16.04.2009, 20:45]<br />
{{cytat|Kwadracik|Co u Ciebie z tym gardłem? Wyznajesz jakiś pan-laryngizm?}}<br />
:Boże, jakaś kolejna pokrętna religia? Pod tym względem to forum jest wykolejone.<br />
<br />
;Lingwistyka a matematyka; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=34815#34815 Leto Atryda 28.07.2009, 9:15]<br />
{{cytat|Elhykh|Szczerze mówiąc, najmniej lubię fonetykę.}}<br />
:Ale bez fonetyki nie ma ani językoznawstwa ani językotwórstwa. To trochę tak jakbyś powiedział że z matematyki najmniej lubisz liczby.<br />
<br />
;Barbara barabara; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=20429#20429 Paweł Ciupak 07.11.2008, 19:47:00]<br />
:A ja zawsze myślałem, że „barbarzyńca” pochodzi od polskiego „bara bara”, jako że barbarzyńców charakteryzował niższy poziom cywilizacyjny kontaktów płciowych między osobami fizycznymi, i dlatego nie nazwano ich „szlachetniejszymi” słowami.<br />
<br />
;Malarstwo awangardowe; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16076#16076 Kwadracik, 28.06.2008, 6:42:00]<br />
:Dlaczego ojciec miałby być podstawą definicji, szowinisto? Eh.<br />
:"Rodzic, którego udział w prokreacji to dostarczenie plemników" (i nie, to nie definicja płci, bo malarz to nie "artysta, którego udział w malarstwie to dostarczenie plemników")<br />
<br />
;Likwidacja <s>WSI</s> ortografii; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=32166#32166 Kwadracik, 28.05.2009, 0:52:09]<br />
:Oto początek "Pana Tadeusza" przed likwidacją ortografii:<br />
:''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie...''<br />
:A oto ten sam fragment po likwidacji ortografii:<br />
:''&nbsp;''<br />
:Zdecydowanie popieram ten pomysł.<br />
<br />
;Ciasto kontynentalne; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16944#16944 Serpentinius, 10.07.2008, 19:32:42]<br />
:Orzesz kurnia! Słabo rozwinięta linia brzegowa nie równa się kółkowi z kijkiem! Rozumiemy się? &nbsp;;) I wciąż nie ma kontrargumentu na to, że kontynenty nie pasują do siebie.&nbsp;:/ Ja nie mówię, że ma być postrzępiona linia brzegowa ale to ma być LINIA BRZEGOWA, a nie forma po cieście! Ech &nbsp;;)<br />
<br />
;Troska fana o dobro artystów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=23770#23770 Leto Atryda, 22.12.2008, 21:01:29]<br />
:Ja płyt nie kupuję, bo nie chcę żeby piosenkarze na mnie zarabiali i mieli z tego kasę na narkotyki.<br />
<br />
;La Żernantte; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=4891#4891 Eldarion I, 23.09.2006, 21:49:41]<br />
:Ta, a ja biorę Szwajcarię i robię Vernante - Epizod II.<br />
:Szwajcarów nawiedza pożar w Alpach pow. 3000 m n.p.m. i są zdruzgotani. Napadają ich Tygrysie bandy Austriackę i zajmują, ale przychodzi USA nie wiadomo skąd i rozwala Austriaków, którzy z nudów dzielą się na Lewe Królestwo Tyrolu i Prawe Królestwo Tyrolu, zaś Persja z Niemiec organizuje wypad, ale USA zabiera im Garmiish-Partenkirchen. Przy ataku przez przypadek w locie zabijają Małysza i Polska wypowiada wojnę Czarnogórze (bo USA się boi). Wtedy okazuje się, ża USA to przebrane Monako i upadają ich rządy, ale kto przychodzi z pomocą? Oczywiście tahityjczycy. Rozbijają Francję, Niemcy, Czarnogórę, Austrię, Polskę a na koniec tworzą Szwajcarski la Żernante w unii z Żertwią która z Kenzirli przenosi się do Szwecji. Kraje pokonane przez tahiti tworzą Front Wyzwolenia Kubusia Puchatka i z braku roboty atakują Sri Lankę, ale ta ich odpycha i zajmuje po drodze zdobywając Turcję, które jednopczy się z Arabią, ale wtedy znowu w Szwajcarii jest pożar i wszystko wraca do stanu sprzed wojny.<br />
<br />
;Słowiańska terminologia; [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/ot-o-wieku-i-ocenach-z-polskiego,100-75.html#21461 Kwadracik, 23.11.2008, 10:45]<br />
{{cytat|Canis|I teraz pomyślmy, co by było, gdyby we wszystkich słowach z przedrostkiem "mega-" umieścić "zaje-". Jak myślicie, czym by się to skończyło na polskim?}}<br />
:Zajebajtami i zajelozaurem, ot czym.<br />
<br />
;Akne on yleinen ihosairaus…; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=22903#22903 bandziol20, Leto Atryda, 8.12.2008]<br />
:''bandziol20:''<br />
::pono nazwa Finów, nie jest fińska (czyli Suomi), ale szwedzka i w dodatku obraźliwa ( finn - szw. pryszcz)<br />
:''Leto Atryda:''<br />
::Dziwne. U nas też jest Węgry - wągry.<br />
::Czyżby ludy ugrofińskie miały genetyczne predyspozycje do trądziku&nbsp;?<br />
<br />
;Slovak o slovio; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=11666#11666 Lodovico Giorgio, 1.11.2007, 23:09:54]<br />
:[Slovio] nie je […] dobry jazyk. Pouziva neslovanske koncovky, ktore su typicke pre ine jazykove rodiny. […] Kto to kedy videl takto miesat jazyky. Pre mna osobne je jazyk slovio hotove monstrum. To ako keby ste pospajali horne koncatiny medveda, s trupom leva, dolnymi koncami macky a hlavou barana.<br />
<br />
;Że jaka?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=16527#16527 Toivonen, 6.07.2008, 23:34:29]<br />
:W tym poście opiszę przynajmniej zarys gramatyki véreniél. Od razu uprzedzam, że jest ona dość popier... ekhem, zawiła.<br />
::''Komentarz: Nie wiem, dlaczego mnie to śmieszy&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;J*bany kościół; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=15152#15152 Maxz, 10.05.2008, 18:17:46]<br />
:Dlaczego mamy się odj*bać od kościoła? Prawo pozwala mi doj*bać się do czego chce.<br />
<br />
;Jaki naród, taki język; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10747#10747 Jiroon, 27.09.2007, 14:50:22]<br />
:Nie lubię szczególnie języków germańskich (...) brzmią dla mnie ordynarnie, wręcz barbarzyńsko. I nie ma się co dziwić- proszę spojrzeć, jakie ludy wytworzyły te języki. Ludy, które niszczyły, paliły, grabiły- jednym zdaniem- były niszczycielami cywilizacji starożytnej. (...) Lubię języki romańskie- francuski, włoski. Słychać w nich jakąś nutę szlachetności, widać że wywodzą się z narodów, które tworzyły kulturę, a nie ją niszczyły.<br />
<br />
;Filozofia; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10643#10643 Wiktor, 22.09.2007, 16:39:04]<br />
:Mają pokój, choć ten pokój nie jest namacalny, jest duszą. Czyli pokój jest ich duszą. Krócej: Pokój ich duszą. Nie wiem, gdzie ty widzisz błąd?<br />
<br />
;Nie zarazili się?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10208#10208 Leto Atryda, 5.09.2007, 11:00:18]<br />
:Wszystkie narody indoeuropejskie powiedziały laryngałom "'''it's so much better wid out ya'''" a jedni Hetyci się wyłamali?<br />
::''Komentarz: Ten cytat wstawił tu sam jego autor, ale jak już jest, to niech tu będzie&nbsp;:P. [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
;A jak wyjąć?; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10455#10455 Seiphel, 16.09.2007, 15:36:17]<br />
:A "powiedzmy że katolika" to sobie możesz w "powiedzmy że otwór" włożyć.<br />
<br />
;Plagi egipskie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=10395#10395 Hapana Mtu, 15.09.2007, 16:47:57]<br />
:"Lewicowa psubrać" jest piękna...<br />
:Postram się zgaść dalszy ciąg:<br />
:Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, '''hot' je opanovano prez levicovo psubrat', moskovskih slugov, judejčikov i Adama Mihnika'''.<br />
<br />
;Niewiedza może być zbawienna; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9454#9454 Seiphel, 31.07.2007, 18:12:56]<br />
:Niestety nie znam ferrinckiego na tyle, by tworzyć ambitne złożenia jak '''dom guvno'''&nbsp;:)<br />
<br />
;...bo rachunku za gaz nie zapłacili; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2028#2028 Seiphel, 27.04.2006, 20:43:35]<br />
:Yeah. A potem królestwo Prophan-Bhutanu zajęło Nepal. Buahaha.&nbsp;:P<br />
<br />
;Mężczyźni tylko o jednym; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2672#2672 Kwadracik, 20.05.2006, 11:53:55]<br />
{{cytat|To tak jakbyś nazwał puch, ciężuchem. Nie chodzi o seksizm, ale o przyjemność jaką czerpiesz ze słów. Chciałbyś iść do łóżka z żenszczyzną? "Mój mężczyzno" brzmi dumnie. Ale "moja żenszczyzno" to jak bym o jakiejś chorobie mówił. :/}}<br />
:Pewnie. Bo określenie na mężczyznę powinno być takie żeby wzbudzał dumę u kobiety, a na kobietę takie żeby fajnie było z nią iść do łóżka.<br />
:Jak to nie jest seksizm, to ja nie wiem co to jest.&nbsp;:P<br />
:Ps. Może jeszcze określenie na "Rosjanina" powinno być takie, żeby kojarzyło się z komunizmem, a na "Żyda" takie, żeby kojarzyło się z chciwością i oszustwem?<br />
<br />
;Nawet gorące nastki nie omijają forumowiczów; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7910#7910 Silmethúlë, 24.04.2007, 18:21:00]<br />
{{cytat|(sorry, ale już mnie <u>grzeje</u> ten spam)}}<br />
:(podkreślenie moje)<br />
:To znaczy, że "'''hot'''-chicks films" działają&nbsp;:PP<br />
<br />
;Nawet tutaj wszechpolactwo zajdzie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7623#7623 Silmethúlë, 7.04.2007, 17:25:26]<br />
{{cytat|Timpul|To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.}}<br />
:Pierwszy odcinek serialu "kurs dla Wszechpolaka"?&nbsp;:P<br />
<br />
;Ultrapreskryptywizm; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7343#7343 Kwadracik, 4.03.2007, 12:37:08]<br />
{{cytat|Fajnie, że nie było preskryptywistów podczas istnienia języka praindoeuropejskiego, bo bym jeszcze jako jedyne poprawne musiał mówić tym językiem...}}<br />
:Dokładnie.&nbsp;:)<br />
:"Nie, nie i nie! Drogie dzieci, zaimek h₁méǵʰio mówimy z użyciem laryngału pierwszego, nie drugiego rzędu! I nie redukować mi tu laryngałów do samogłosek, bo to błąd!"<br />
<br />
;Kastylijskie oświadczenie; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7155#7155 Rémy, 19.02.2007, 16:37:24]<br />
:I kastylijskie oświadczenie: ''Niepokoje na wschodzie Swebii grożą destabilizacją w przygranicznych regionach Kastylii oraz w Dolnym Biegu Essli, nad którym sprawujemy pieczę do czasu zakończenia konfliktów. <u>Młody "król" powinien powściągnąć język,</u>''<u> ponieważ może go stracić szybciej niż mu się wydaje</u> ''to, jaką ma wiedzę na temat polityki i sytuacji na świecie, pokazał, nazywając Persów i Medów "niewiernymi", chcąc chyba zepsuć niewiarygodnie dobre stosunki z potężnym krajem na Bliskim Wschodzie. Straszenie "prawem" w przypadku absolutnej monarchii jest natomiast co najmniej nietaktowne, a <u>grożenie Kastylii flotą, która stacjonuje w Danii</u>''<u> zmusi nas do zatopienia jej w najbliższym czasie</u> ''zamiast bronić chociaż wybrzeża jest wręcz śmieszne.''<br />
:Kursywą to, co zostało wypowiedziane<br />
<br />
;Problemy z nazwą kraju; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=7063#7063 Rémy, 12.02.2007, 22:37:33]<br />
:Pomorze uznało Republikę <u>Serbską</u> [...] Pomorze uznało rząd demokratyczny w <u>Swebii</u> [...]<br />
<br />
;Pomysł nie wypali, czyli zanim powstało nasze forum; [http://elendili.pl/viewtopic.php?p=28813#28813 Tworzenie własnych języków artystycznych, forum Elendili]<br />
:[...] nie wiem czy w Polscie warto robić coś takiego, gdyz conlangerów jest dość niewielu... (Vindálf, 17.10.2005, 08:47)<br />
:Co z tego, że za dużo członków by to nie miało. (Arathulion, 17.10.2005, 10:29)<br />
::''Komentarz: 6799 wiadomości, 146 użytkowników po roku i 4 miesiącach. Widać, że pomysł nie wypalił&nbsp;;). [[Użytkownik:Paweł Ciupak|Paweł Ciupak]]''<br />
<br />
===Z kanału #conlanger na Freenodzie===<br />
; fsck<br />
: <pciupak> fsck<br />
: <silmeth> Checking first hard disk drive started<br />
: <pciupak> ^C<br />
: <silmeth> $<br />
: <pciupak> rm -rf /*<br />
: *** Zostałeś wyrzucony z kanału #conlanger przez silmeth (no filesystem found).<br />
<br />
; Zimny preskryptywizm<br />
:[20:01] <Dynozaur> opowiem wam dowcip, który jest popularny wśród slawistów w Jawii<br />
:[20:02] <nkwd> 'przychodzi baba do lekarza, a tam slavlang'<br />
:[20:02] <Dynozaur> Co by było, gdyby prasłowianie byli preskryptywistami?<br />
:[20:02] <Dynozaur> Odp. Wszyscy mówilibyśmy w zimnym.<br />
<br />
; Poglądy na linii zmiany daty<br />
: < Dynozaur> "Wiwat maj, trzeci maj" to przeróbka<br />
: < Dynozaur> każdy wie, że w oryginale był pierwszy :P<br />
* Mily_a0_ chowa twarz w dłoniach<br />
: < Mily_a0_> czyli jednak wykres poglądów to kula<br />
: < Mily_a0_> a ty jesteś na prawej półkuli<br />
: < Dynozaur> ja słyszałem, jak to śpiewali<br />
: < Dynozaur> kiedyś<br />
: < Mily_a0_> w okolicach linii zmiany daty<br />
<br />
; Prosty związek<br />
: <RWHO> dobry conlanger powinien miec autyzm<br />
: <LetoAtryda> tak, inaczej nie chciałby tworzyć języka którym z nikim nie może porozmawiać<br />
<br />
===Z prywatnych dysput filozoficznych konlangerów===<br />
; Chujowy język<br />
: <Vilén> Ech, aż mam ochotę stworzyć penisowy conscript.<br />
: <Vilén> Hm.<br />
: <Vilén> Chociaż nie.<br />
: <Vilén> Feluś raz stworzył dupowy, więc to byłaby kradzież pomysłu.<br />
: <Fanael> Ja raz zrobiłem "conlang" z głoskami fallizowanymi.<br />
<br />
==Powalające logi==<br />
*(Usunięte); 20:24 . . Vilén (dyskusja | edycje) usunął stronę Dyskusja:DW/Cyrylica (treść: „Fanboje cyrylicy jak zobaczą tą mapkę, to chyba się rozpłaczą. Choć i tak niech się cieszą, że w Jugosławii nie wprowadzono głagolicy… Vilén 22...” (jedyny autor: Vilén))<br />
*18:49, 2010 lut 27 Język ahtialański ([http://pl.conlang.wikia.com/index.php?title=J%C4%99zyk_ahtiala%C5%84ski&diff=10981&oldid=10595 różn.]; hist.) . . (+6) . . Canis (dyskusja | wkład ) ''(Mały zonk - dzisiejsze słowo "boavst" znaczy "umierać". Wszyscy ludzie umierają wolni i równi...........)''<br />
*00:14, 22 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Żbik.jpg" (W rzeczywistości też żbik)<br />
*19:26, 20 gru 2008 Rémy (Dyskusja | wkład) przesłano "Grafika:Biblia Lurdeńska.jpg" (W rzeczywistości nie-pamiętam-co.)<br />
*13:25, 29 lip 2007 Kwadracik usunięto "Użytkownik:Bobofrut" (content was: '#REDIRECT Użytkownik:Canis' (and the only contributor was 'Kwadracik'))<br />
* Z [[Użytkownik:Paweł Ciupak/Archiwum/Nolik]]:<br />
** (bież.) (poprz.) 2009-08-30T15:56:58 N.O.L.I.K. (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (rv vandal) (cofnij | anuluj edycję) […]<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-11-13T19:11:47 Nolik (dyskusja | wkład | zablokuj) (31 bajtów) (skoro wróciłem i mój język też, to archiwum już nie będzie potrzebne) (anuluj edycję)<br />
** (bież.) (poprz.) 2008-03-22T19:08:37 Paweł Ciupak (dyskusja | wkład | zablokuj) (16 176 bajtów) (Nowa strona: '''Uwaga:''' To nie moje, ale zachowałem sobie dla celów archiwalnych. =Język nolikowy= '''Język nolikowy''', nazwa własna نؤليكي چاراص ''noliki čaraļ'' [no'liki 'ʧa...)<br />
<br />
==Dłuższe wypowiedzi==<br />
===Forumowa drama===<br />
;[http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=763.msg30553#msg30553 Feles 25.09.2012, 19:33:54]<br />
:Akt II, scena 3.<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::Francuski, Francuski,<br />
::jak ja Kocham Francuski!<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski dręczy<br />
::mnie niemiłosiernie.<br />
::Francuskiego nie znoszę,<br />
::francuskiego nie cierpię.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Języków hejtowanie wkurza mnie,<br />
::francuski…<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::…to nublang, każdy to wie.<br />
<br />
:'''WIDSIÐ'''<br />
<br />
::Uwielbiam, gdy do dyskusji<br />
::wkracza głos rozsądku.<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski nielogicznych<br />
::jest pełen wyjątków.<br />
::Litery, których się nie czyta,<br />
::liaison – jakby dla żartu dodany.<br />
::Francuski jako konlang<br />
::byłby do cna zjechany.<br />
<br />
:'''JĄTRZENIOT'''<br />
<br />
::Jakże może język z historią<br />
::nublangiem być określony?<br />
<br />
:'''GHOSTER'''<br />
<br />
::Francuski - to żart, nie język,<br />
::co idiotyzmem przepełniony.<br />
<br />
::Porzućmy tę dyskusję,<br />
::przejdźmy do lepszych forów.<br />
::Francuski to temat-rzeka,<br />
::przy okazji każdych sporów<br />
::będą chwalący i ganiący,<br />
::zawsze naraz obie strony:<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Ci, którym się nie podoba…<br />
<br />
:'''RÉMO'''<br />
<br />
::…i ci, przez których broniony.<br />
<br />
:''Kurtyna''<br />
<br />
:''Zza sceny''<br />
<br />
:'''FANAEL'''<br />
<br />
::Ghoster – troll.<br />
<br />
:'''DYNOZAUR'''<br />
<br />
::Parambambam.<br />
<br />
:'''FELES'''<br />
<br />
::Wam po głowie zaraz dam.<br />
<br />
===Rzołnierze Armii Polskiej wersja 2.0===<br />
''Oryginalnie w artykule [[Marchlewszczyzny]].''<br />
<br />
:[[Marchlewszczyzny]] to stolica [[Republika Rad]]powstała ona wy1925 srr iod tego czasu wy tym casie mineło jusz 80 lad od polszkej eklawy zmieniono na pasztewko obecznie ukrainiw szie znajdujeto<br />
:to mało znana kraina posiada flage biało czerwoną a presz nią iksz prebiega błeknitny wymyślił jomwy 2008r, jeżak rafał obeczny ktury zodi krajem od kilku lad .<br />
:Kraj [[Republika Rad]] od dawna niebyło reform ale to dlatego ż nieczeba było bo mamy granice ale na mapie a tak to niema to trudno szie połapad 12 politykuw zasiada to zod czałydiałamy i dlatego justeka został prezydetem ukrainy bo finasowaliśmy go dobrże a herbem jesz gołob pzelatujoczy gury wy koronie posiadamy w małom armie i ona pozotku pilnuje pracujemy nad stwozeniem strony itrnetowej nasz polszka reprezetuje<br />
<br />
===Code-switching poezja===<br />
;{{p|6163|Konan, 26 Gru 2006, 14:19}}<br />
:When snow pada na trotuar<br />
:And the children happy are,<br />
:When ślizgawka on the street,<br />
:And we all a grzaniec need,<br />
:Then you know, to wydarzenie:<br />
:It is coming Boże Narodzenie.<br />
:All parkingi są zajęte,<br />
:People jeżdżą jak najęte,<br />
:Tesco, Auchan, Hypernova,<br />
:Gorączka nearly zawałowa<br />
:Shopping choinkowe things<br />
:And the Christmasrings.<br />
:Mother in the kitchen bakes<br />
:Sernik, piernik i z polewą keks<br />
:Daddy zaś w living pokoju<br />
:Choinkę wielką ustroił<br />
:He is hanging big balls szklane,<br />
:Wherever he only z drabiny dostanie...<br />
:Mama ukrytą finds pod choinkę<br />
:Patelnię z teflonu i szminkę,<br />
:Papa gets socks and red krawatkę,<br />
:Children zabawki i shirts na dokładkę.<br />
:President speaks potem on TV,<br />
:Wszystko around in harmony,<br />
:Póki się mother do kitchen nie udała:<br />
:i gęsi świątecznej jak burns nie ujrzała.<br />
:And so comes brave straż pożarna,<br />
:Na wszystko ready i bardzo ofiarna<br />
:And they bring very, very long węże<br />
:I także drabiny jak mountains potężne.<br />
:Otwarli zawory i woda aż chlupie,<br />
:Christmas is tera na pewno w .....<br />
:Merry Christmas, merry Christmas,<br />
:Hear the music, enjoy ten czas,<br />
:Wesołych świąt, wesołych świąt,<br />
:Merry Christmas,<br />
<br />
===Burugandyjski jezyk entanualny i pewien rodzaj kodu czyli ja===<br />
; {{p|6015|bianco de serpento, 10 Gru 2006, 14:10}}<br />
:Jezyk Burugandyjski jest pochodna jezyka entanualnego opiera sie na zjawisku transkonwersji Pomysl tego jezyka wzial sie z pewnego zjawiska ktore okreslilem jako entanuan anaguah- samo okreslenie ma charakter pewnek transkonwersji slo oznacza jednak cos co jest szczegolnym jej przypadkiem jezyk spontaniczny stad nazwa entanuan anaguah.Jezyk Burugandyjski ma oczywiscie pewien zakres slo i podstawoych zasad gramatycznych lecz nie jest jezykiem skonczonym npAzu-ja,zir-ty ehi-on esi-ona esu-ono buezi-my zudri-wy esis -one ehis one I mozemy Ulozyc np takie proste zdanie Unti kerazud?.azu kerazo mekanu.A przyklad jezyka entanualnego Vasi kasiaras dithi somatilego edjacas zirti sumatrego bari diastas Zuhmi olhinos divenso etramiTo jeden przyklad a teraz cos szczegolnego zastosowanie EA do kodowania informacji czyli pewien rodzaj kodu Poczytajcie i m0oze ktos sie domysli:Noli esetriangu il ma gedas Kandifri goria sitanere&gt;dalia vi sartone Ekiuro volse mi tanere Guntari sorias dafasiendas Eltigo morie sutimati Orzistas volse gitanzere.To jest pewien rodzaj automatyzmu interesuje mnie czy mozna na obecnym etapie wiedzy stworzyc program deszyfrujacy zawarta informacje.Pozdrawiam wszystkich uzytkownikow forum Hatmair EL Farah Sahrundi-Haslo Ligi Burugandyjskiej brzmi Suhrimad kri Burugandial a odzew Bakru mel ihar<br />
<br />
''I wszystko jasne...''<br />
<br />
===„Niestereotypowo o fantasy?”===<br />
; {{p|10393|Hapana Mtu, 15 Wrz 2007, 17:38}}<br />
* '''Elfy''' - zapatrzeni w swoją historię alkoholicy.<br />
* '''Krasnale''' - uzbrojeni po zęby leśni partyzanci, toczący nieprzerwane wojny z ludźmi i Gumisiami.<br />
* '''Gumisie''' - wyrzynają lasy i budują elektrownie jądrowe albo hodują "na własny użytek" chmiel i marychę.<br />
* '''Ogry''' - mają długie nosy, prowadzą karczmy i wyznają kult Złotego Nocnika.<br />
* '''Smerfy''' - osiągają do 70 cm, posługują się magią, hodują węże, dysponują dwoma wahadłowcami i hipodromem zbudowanym w Stumilowym Lesie.<br />
* '''Wampiry''' - żywią się owocami cytrusowymi, mają żółtą cerę i nikt ich nie lubi, ale toleruje się ich, bo jako jedyni potrafią pisać, czytać i kuć żelazo.<br />
* '''Gryfy''' - fruwają na błoniastych skrzydłach, polują na gryzonie, żyją w norach i jaskiniach, rozmnażają się w wodzie a ich młode przypominają kijanki.<br />
* '''Syreny''' - tworzą niezwykle zaawansowaną podwodną cywilizację, mają m.in. telewizję, internet i broń jądrową, utrzymują wspólnie ze smerfami bazę orbitalną, na ląd wychodzą w specjalnych hełmach, najczęściej w celu porwania samców do rozpłodu.<br />
* '''Kretowie''' - zagorzali wrogowie gryfów, ludzi i ogrów, ryją pod ziemią długie tunele, robią podkopy pod cudze siedziby i kradną ile wlezie, dobre stosunki utrzymują tylko z elfami.<br />
* '''Diabły''' - ubierają się zawsze w błękitne kożuchy i czapki z pomponami, są świetnymi menadżerami, prowadzą młyny, piekarnie i warsztaty krawieckie.<br />
<br />
===Rozprawy o szyku===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2155#2155 Zyx, 2.05.2006, 20:20:07]<br />
:Szyk zdania niemieckiego to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie rodzajników na jakieś zdaniowe zadupie i kazanie domyślania się, do którego rzeczownika one idą. Chociaż nie... rozbicie każdego ze słów na pojedyncze sylaby i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny czasownik zawinił, że w co drugim zdaniu jest porozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu przedrostek, tam przyrostek, jeszcze gdzie indziej temat, operator to w ogóle żenada kompletna, zaimek zwrotny ględzi coś pijany w rynsztoku, podmiot przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma inwersję, czy jakieś inne zawroty&nbsp;:).<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2156#2156 Server Revres, 2.05.2006, 20:36:52]<br />
:Hmm.. zamień wszystkie częsci mowy na słowo "żołnierz" a wyjdzie conajmniej jakiś Szeregowiec Rayan albo inny wróg u bram&nbsp;;)<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=2423#2423 Seiphel, 14.05.2006, 20:30:01]<br />
:Szyk żołnierzy niemieckich to czysty przejaw sadomasochizmu. Głupsze już może być chyba tylko wyrzucenie generałów na jakieś bawarskie zadupie i kazanie domyślania się, do którego Baden-Baden oni idą. Chociaż nie... rozbicie każdego z pułków na pojedynczych żołnierzy i wymieszanie ich według jakiegoś złożonego algorytmu byłoby absolutnym szczytem. Nie wiem, co im tak ten biedny sierżant zawinił, że w co drugiej walce jest rozstrzeliwany na wszystkie strony świata: tu palce, tam przyrodzenie, jeszcze gdzie indziej głowa, mózg to w ogóle żenada kompletna. Kapitan ględzi coś pijany w rynsztoku, pułkownik przemieszcza się, jakby się nie mógł zdecydować, czy ma rozkazy, czy jakieś inne kartki.&nbsp;:P:P:P<br />
<br />
===Znajdź nawiązania===<br />
;[http://www.conlanger.fora.pl/blokowisko,13/b-yna-l-zstapienie,1426.html#27690 Constatine Frank <s>Sudoku</s>Hawkman 19.02.2009 0:41]<br />
:Dzieje się to niedługo po pozarciu Wandy, co Niemca nie chciała przez Smoka Wawelskiego zwalczającego Szwedów pod Jasną Górą. W wyniku nieudanego zamachu na Cara Wszechrosjii, Maciusia Pierwszego, nasz bohater - Bâyna'âl zostaje uwięziony przez stale knującego Nowosilcowa w zakładzie psychiatrycznym - tzw. psychuszce. Ucieka jednak z tego więzienia i kieruje się poprzez Syberię do Iranu ścigany przez oszalałego z powodu nieodwzajemnionej miłości do doktor Zosi, córki Ewy Horeszkówny i deficytu Werter's Original dezertera z wojska austryjackiego - Rodiona Raskolnikowa, a następnie wkracza do Chin przez Góry Tien-Szan na czele armii dosiadającej słoni. Po rozbicu wojsk rosyjskich pod Port Arthur i wzięciu do niewolii / opętaniu tamtejszego dowódcy Grigorija Rasputina skręca w stronę Indii, gdzie w porywa dziewczynę Ramy i zrzuca winę na władcę Lanki, którego również opętuje przy pomocy Rasputina. Następnie to pomaga Ramie zabić Rawanę, po czym wpada w szał i idzie mordować ludzi przez Tysiąc i Jedną Nocy. W morderczym szale z naszyjnikiem z ludzkich czaszek, ciągle trzymając głowę zabitego demona zostaje niespodziewanie uprowadzony przez Flecistę z Hamelin Zatrzymuje się dopiero na terenie Persji, gdzie Fereydun zmieniwszy się w 10.000 piłek uderzył go podczas swojej gry w golfa z władcą Turanu, tym samym ustalając granice swojego państwa do miejsca, gdzie spadły piłki. Rozjuszony tak jawnym brakiem szacunku Bâyna'âl udaje się do księstwa Chorezmu, gdzie szybko staje się bogatym i szanowanym twórcą nowych wierzeń religijnych, tworząc scjentologię. Jednakże, gdy Chorezm staje sie ofiarą napaści nietolerancyjnych religijnie krajów ościennych Bâyna'âl szybko dokonuje ewakuacji na tereny podległe Sou-Żanom. Błądząc przez 40 dni i nocy po stepie, napotyka samotną wilczycę, z którą to płodzi liczne potomstwo, dając początek ludowi Turkće. Jako, że klimat mu nie pasowuje, przenosi się do królestwa Qin, gdzie oddawje się głownie zgłębianiu nauk Buddy i grze na cymbałach w trakcie sceny walki Mistrza Bezimiennego z Niebem. Staje się znany jako założyciel i generał Domu Latających Sztyletów. Jednakże sława mu się w koncu obrzydza, a pragnienie powrotu do Europy zmusza do długiej podróży na czele odpowiednio podjudzonych stepowych dzikusów i jakiegoś Beja, czy innego Dżyn-Gis Chana. Wróciwszy do Europy szybko bierze udział w elekcji na Cesarza Swiętego Imperium Rzymskiego Narodu Niemieckiego, podając się za diuka ze Szwabii, niejakiego Fryderyka Barbarossę. Po kampanii we Włoszech i zmuszeniu Papiestwa do uległości usuwa - nie na długo - z areny dziejów fingując utonięcie w trakcie krucjaty. Postanawia oddać się nauce, jako Pan Kleks zwiedza świat, a nawet - pod pseudonimem barona Munchausena - ksieżyc. Nie znalawszy tam jednak księży, a jedynie niejakiego Twardowskiego wraca rozczarowany, by pożreć Odyna w czasie Ragnaroku, tylko po to, żeby zobaczyć banshee lamentująca nad losem Lotofagów, oszukanych przez Hiszpanskich Konkwistadorów Cortez'a przy pomocy starej sztuczki wojennej autorstwa Sun-Tzu. W międzyczasie okazuje się, że Japonia zjednoczona przez Rasputina pod nazwiskiem Ody Nobunagi staje się coraz potężniejszym panstwem. Nie mogąc tego znieśc udaje się ze swoim wiernym Bagażem do Hoghwartu, gdzie wykorzystuje swoje wpływy w Chinach, by wywołać Wojnę Opiumową, ograniczajac znacznie możliwości nawigacyjne Pilotów z Domu Harkonnenów, powodując, iż Fundacja musi uznać niepodległośc Haina, rządzonegoprzez Luke'a Skywalkera. Nie na długo jednak trwa pokój, Mroczne Elfy powracają pod dowództwem Uriela Septima z Ibrazelu i wywołują kolejną wojnę z Imperium Bizantyjskim. Aby je pokonać Bâyna'âl wyrusza do Arktyki, aby z pokładu statku "Charlotte" odzyskać miecz Frostmourne i zestrzelić najpotężniejszą broń przeciwnika: Helikopter-w-Ogniu. Po wygranej wojnie nasz bohater wyrusza na smoczycy do Szczelin Zgałady pośrodku góry Farthen Dûr, aby raz na zawsze zniszczyć Kod Leonarda da Vinci. Za swe czyny Bâyna'âl zostaje ogłoszony Mędrcem Syjonu i rozpoczyna knucie Spisku Mającego Zdobyć Władzę Nad Światem. Powstrzymuje go jednak Jakub Wędrowczyc razem z Semenem i wnusiem. Pomimo tego nasz bohater umyka im od śmierci w piecu Baby Jagi, uciekając przez komin i jego dalsze losy pozostają nieznane.<br />
<br />
==Odpowiednie dać rzeczy słowo==<br />
<!-- nie, to nie jest sekcja dla wszystkich falsefriendów --><br />
<br />
===Ciekawe słowa z conlangów===<br />
* '''akt''' - osiem - ''norðsprak''<br />
* '''anal''' - odcinek czasu - ''nowoswebski''<br />
* '''bŀơna''' - kłącze - ''guno''<br />
* '''chójbarz''' - [[Haivoori]] - ''ochciwolodój''<br />
* '''chulat''' - bić - ''mantryjski''<br />
* '''ćečka''' - podróż - ''pruski''<br />
* '''dajrę-te''' - witaj - ''ęmucki''<br />
* '''dupá''' - po - ''pomerański''<br />
* '''fucko''' - kapelusz - ''logsan''<br />
* '''guvne''' - główny - ''zwierzyński''<br />
* '''huju''' - koń - ''anatolski''<br />
* '''iran''' - żelazo - ''ahtialański''<br />
* '''kibel''' - dom - ''kishla''<br />
* '''kurwurozjum''' - miedź - ''pierwsza wersja arbastyjskiego''<br />
* '''kutas''' - demon - ''noliczański''<br />
* '''lenin''' - biegnę - ''mavaiski''<br />
* '''marta''' - śmierć - ''aryanas''<br />
* '''melina''' - spotkanie - ''logsan''<br />
* '''mineta''' - minuta - ''polinglijski''<br />
* '''penis''' – mówić - ''panta''<br />
* '''pizdain''' - drugi miesiąc w roku - ''cerolijski''<br />
* '''pizdea''' - bestia - ''język dla rasy wampirów Serpenteena''<br />
* '''roziébac''' - być położonym - ''pomorzański''<br />
* '''saiêbut''' - burza - ''cerolijski''<br />
* '''sabat''' - sobota - ''polonés''<br />
* '''stol'ec''' - krzesło - ''szlawski''<br />
* '''seks''' - sześć - ''norðsprak''<br />
* '''tupa''' - sposób - ''kencyrlski''<br />
* '''tusk''' - wieszak - ''komum''<br />
* '''ultrafrau''' - zima - ''esperal''<br />
* '''vomit''' - wy - ''cerolijski''<br />
<br />
====Wenedyk ''folsfrends''====<br />
* '''pij''' - pobożny<br />
* '''proboszcz''' - pysk<br />
* '''pyta''' - kurwa<br />
* '''wojna''' - pochwa<br />
<br />
====Jasny <del>gwint</del> sfinks!====<br />
* '''amfa''' - tutaj - ''TKNPG''<br />
* '''pelpindel''' - motorówka - ''TKNPG''<br />
* '''klita''' - pomieszczenie - ''TKNPG''<br />
* '''kraka''' - wrona - ''TKNPG''<br />
* '''marcingej''' - biedny - ''TKNPG''<br />
* '''nekroza''' - warunek - ''TKNPG''<br />
* '''komar''' - motorower - ''szkolny''<br />
* '''mątajn''' - góra - ''szkolny''<br />
* '''het jeschywał''' - pies - ''valemski''<br />
* A kiedy będzie coś o przymiotniku?<br />
** '''Kończymy Offtop!!!'''<br />
<br />
===Zabójcze słowotwórstwo===<br />
* '''dom guvno''' - toaleta - ''polka pisin''<br />
* '''naciismo''' - patriotyzm - ''esperanto'' (gdzieś to musiałem wrzucić - Kwadracik&nbsp;;))<br />
<br />
===Ciekawe słowa z natlangów===<br />
* '''ajaja''' - woźnica - ''fiński''<br />
* '''anal''' - oddech - ''bretoński''<br />
* '''cipő''' - buty - ''węgierski''<br />
* '''cuma''' [dżuma] - piątek - ''turecki''<br />
* '''хуй''' - pies - ''tabasarański (Dagestan)''<br />
* '''chuj''' - zwyczaj - ''paszto''<br />
* '''dupa''' - kadzidło - ''indonezyjski''<br />
* '''după''' - po, według - ''rumuński''<br />
* '''fák''' - drzewa - ''węgierski''<br />
* '''fiút''' - chłopaka (biernik) - ''węgierski''<br />
* '''a hui''' - wyć - ''rumuński''<br />
* '''huica''' - brać, towarzyszyć - ''nahuatl''<br />
* '''huijata''' - oszukiwać - ''fiński''<br />
* '''huj''' - [okrzyk bojowy] - ''węgierski''<br />
* '''huy''' - usposobienie - ''turecki''<br />
* '''komornyik''' - kamerdyner - ''węgierski''<br />
* '''koran''' - gazeta - ''indonezyjski''<br />
* '''крyглые сyтки''' - całą dobę - ''rosyjski''<br />
* '''kurwas '''- wół - ''pruski''<br />
* '''leninki '''- sukienka - ''fiński''<br />
* '''nahui''' - cztery - ''nahuatl''<br />
* '''Nasrani''' - chrześcijański - ''indonezyjski''<br />
* '''nazī''' - wilgoć - ''starowysokoniemiecki''<br />
* '''pis''' - brudny, podły - ''turecki''<br />
* '''porucha''' - awaria - ''czeski''<br />
* '''seks, sex''' - sześć - ''norweski, szwedzki, łacina''<br />
* '''srác''' - koleś - ''węgierski''<br />
* [[Plik:Sraj.png]] [sraj] - kobieta - ''khmerski''<br />
* '''suka''' - kochać - ''indonezyjski''<br />
* '''suka''' - pędzel - ''łotewski''<br />
* '''sukka''' - skarpetka - ''fiński''<br />
* '''суутек''' - wodór - ''kirgiski''<br />
* '''زعلانة''' ''zalana'' - zdenerwowana - ''arabski''<br />
* '''зажигалка''' ''zażygałka'' - zapalniczka - ''rosyjski''<br />
* '''żydki''' - gibki - ''staropolski''<br />
<br />
====Conlang trzynastowiecznych polskich zboczeńców====<br />
* '''cycadło''' - ssawka - ''górnołużycki''<br />
* '''cycak''' - ssak - ''górnołużycki''<br />
* '''ćipka''' - kura - ''górnołużycki''<br />
* '''dupa''' - chrzcielnica - ''dolnołużycki''<br />
* '''dupiś''' - chrzcić - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujery''' - żwawy - ''dolnołużycki''<br />
* '''hujny''' - szybki, pospieszny, pochopny - ''górnołużycki''<br />
* '''jebać''' - oszukiwać - ''górnołużycki''<br />
* '''kał''' - kapusta - ''górnołużycki'', ''dolnołużycki''<br />
* '''najebać '''- pomimo - ''górnołużycki''<br />
* '''porno''' - wobec - ''górnołużycki''<br />
* '''spusćiś se''' - ufać - ''dolnołużycki''<br />
<br />
==Język eee... jaki?==<br />
* [[Język aeloahalindoański]] ([[user:BartekChom|BartekChom]])<br />
* {{p|6015|Burugandyjski jezyk entanualny}} (bianco de serpento)<br />
* [[język malinowski]] ([[Użytkownik:Milya0|Milyamd]])<br />
* {{p|33|Pelillevladelrladennevalivarynne}} ([[Użytkownik:Silmethule|Silmethúlë]])<br />
* [[język żeromski]] ([[Użytkownik:Serpentinius|Serpenteen]])<br />
* [[język żydoalbański]] (Gażier)<br />
<br />
==Kurs dla Wszechpolaka, telenowela produkcji conlangerskiej==<br />
===Część I===<br />
; {{p|7622|Timpul, 07 Kwi 2007, 17:13}}<br />
''Mral tê vôtêłe. Vôtêłe tê dûran, gałte ži ar rômja. Dô dêjê vôtêłe? Dûran cônê karanê, gałte dažałê ži rômja tôtê. Mral tê vajał vôtêłe.''<br />
<br />
To jest rodzina. Rodzina to mężczyzna, kobieta i jedno dziecko. Co robi rodzina? Mężczyzna czyta gazetę, żona sprząta i dziecko bawi się. To jest szczęśliwa rodzina.<br />
<br />
===Część II===<br />
; [http://www.conlanger.fora.pl/viewtopic.php?p=9828 Hapana Mtu, 20.08.2007, 5:26]<br />
<!-- uwaga, poniższa lista tłumaczeń dotyczy tylko języków z oryginalnej wiadomości, proszę nic nie dodawać i nic nie zmieniać --><br />
* '''Valdeňski:''' ''Ja scena giocona caisetă Iudita. Juns scenă, blauă augar ferbierţa en grosce secretos, je secretos lo isreclige, che cet geferdată ornugasei văltasă. Iuditam harţos stăc islecte: jun nai flamdotă Guţasei.''<br />
* '''Valdeňski (wersja II):''' ''Ја счена гіочона чаісетъ Іудіта. Јунс сченъ, блауъ аугар фербіерца ен гросче сечретос, је сечретос ло ісречліге, чће чет гефердатъ орнунгасеі вълтасъ. Іудітам ћарцос стъч іслечте: јун наі фламдотъ Гуцасеі.''<br />
* '''[[Język szindadzki|Szindadzki]]:''' ''Ta šenna ðócha hajzi sě Judyta. Jej šenné, gábové ðákka verbenitá gróðnejo tajnika, tajnika þakě zgroznejo, če úgraži on ordnukú prača. Harc Judyty je čarn: ona ne veri na Vúžka.''<br />
* '''Noczulski:''' ''Dar schůnner fůss hetta Juduttæ. Hůnam schůnner, œsjar eweller safgribba sor aggar sefgribb, sefgribb kåg skære, sack dor heutsfarna hahl hergen ødex. Juduttæm mårgat ær můck: jůn no ydduga nůckt Sjaggel.''<br />
* '''Noczulski (wersja II):''' ''Дар шуннер фусс ћетта Јүдүттэ. Ћунам шуннер, өсјар евћеллер зафгрібба зыр аггар зефгрібб, зефгрібб ког скэре, сакк дыр ћојтсфарна ћял ћерген ѫдех. Јүдүттэм моргат јэр мукк: јун ны үддүга нуккт Сјаггел.''<br />
* '''Projekt-szybko-porzucony:''' ''Em tadët grob ſaptarka Jodët. Elf tadëtna, rovatna noſkna vestarka halfavëti stånnëti, stånnës revk gisipë, å el ſabvarka årostoj goſif. Bocſlifat Jodëtif taddët: el dalaftarka Limi.''<br />
* '''[[Krakirski|Krakir]]:''' ''Åta paqui qårgëa nåmumst Gëudota. Agëirt paquirt, agambirt åqqir niqazëami zmulbëim isgrenqamt, isgrenqamt sëlq slëaq’plëim, pilqa dëpqirglum sleagë tråblem. Dåzra Gëudotamt bum åli – a bë åbbenum Tëgëm.''<br />
* '''Qathoaš’qan:''' ''Nogrq’ta imqs uaša’faš tqervoib’o Udi’ta. Gomdhat’ta uaša’faš vua thofnei’lis thrneq’faš tofni’lu. Tofnei’lis vua drhoe’lo vofneafaš imqth. Va vihrz’dast fe žumdeis’tqat drhoe'lo vofmua’toam. Moingthoaq’dr Udi’toa drhoe’lo visoaq’faš. Va dguhu’das hgvuimq’e.''<br />
* '''[[Tarykański|Tarakan]]:''' ''Тро пэнке Ўакабуто џіаѕоба Јүдүто. Пэкне, жалбове Ђала даріде јун ўаністерна кубўет Џоґажот, Џоґажот ко ијдет, ж аспсујабр јен Нуңот атас Прато. Харцо даде јун анеста эћјоў – јун н’авера прі Боѓо.''<br />
<br />
Ta piękna dziewczyna nazywa się Judyta. Jej piękne, błękitne oczy skrywają wielką tajemnicę, tajemnicę tak straszną, że zagraża ona porządkowi świata. Serce Judyty jest złe: ona nie wierzy w Boga.<br />
<br />
===Część III===<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham. <br />
Polacy żyją po katolicku. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże.<br />
<br />
====Część III bez cenzury====<br />
''Pol'sko je mojo kraino, ktoro ja viel'ko l'uviu, hot' je opanovano přez levicovo psubrat'.''<br />
''Pol'aki žijo katolicko, krom tih zdrajcov naroda, ktore so ateisti bud' innovierci. Ja i moje familie, hodime v každu ňed'el'u v kirha, kak to Pol'akom přistoi.''<br />
''Čto viečerno, fada sieda s nami i čita krasne připoviestia o Jezusu Krištusu i Bogu Otcu, govoři nam tož, čo golizna je zla, itak me vinni sme nosit' golfi i dlugie trousi.''<br />
''Me molime sa i id'eme spat', čekajuc na novi dag fulen vieri v Bogovo l'uvost'. Zatra u nas piate v tim dňu lekcie katehezi. Sme ščaslive, čo liči sa v srednie, ibo koňce koňcov naš trud ňe idi ku čortu.''<br />
<br />
Polska jest moim krajem, którego bardzo kocham, choć jest opanowany przez lewicową psubrać.<br />
Polacy żyją po katolicku, oprócz tych zdrajców narodu, którzy są ateistami tudzież innowiercami. Ja i moja rodzina, chodzimy w każdą niedzielę do kościoła jak na Polaków przystało. <br />
Co wieczór, tata siada z nami i czyta piękne przypowieści o Jezusie Chrystusie i Bogu Ojcu, powtarza nam też, że skąpy ubiór to zło, więc powinniśmy nosić golfy i długie spodnie. <br />
My modlimy się i idziemy spać, czekając na nowy dzień pełen wiary w miłosierdzie Boże. Jutro mamy piątą w tym tygodniu lekcję religii. Jesteśmy zadowoleni, że liczy się do średniej, bo nareszcie nasz wysiłek nie idzie na marne.<br />
<br />
===Część IV===<br />
; [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=485.msg47317#msg47317 spitygniew, 23.10.2013, 12:20]<br />
<br />
Mieszkam w kraju konserwatywnym i wartości takie jak tradycja, rodzina, religia, naród, własność prywatna są na pierwszym miejscu.<br />
<br />
==A teraz kurwa jebane przekleństwa==<br />
===Szlawski===<br />
* '''puhat' tubu, rurku''' - robić loda (dmuchać rurkę)<br />
* '''kuk, pik, lul''' - chuj, fiut<br />
* '''pika, piča, lulka''' - cipa, piczka<br />
* '''ura, kurva, d'ivacka''' - dziwka, kurwa<br />
* '''prostituta''' - prostytutka<br />
* '''fago, pedalik''' - pedał, ciota<br />
* '''kurvit' sa''' - kurwić się<br />
* '''kulpa, dupa''' - dupa<br />
* '''frivolit' kulpo''' - dawać dupy (swobodzić dupą)<br />
* '''frivol'nica''' - ladacznica<br />
* '''fikat', bambrat' ''' - pierdolić<br />
* '''Debil, idiot, glupek, durnik''' - Głupek, idiota...<br />
* '''Govno, plaksa''' - gówno, kupa (vikal - kał)<br />
* '''lizat' lulku''' - robić minetę (lizać cipkę)<br />
* '''srat'''' - srać<br />
* '''řigat', vomit' ''' - rzygać<br />
* '''pisovat' ''' - sikać<br />
* '''holera''' - cholera<br />
<br />
===Veltang===<br />
* '''elare''' - szczać<br />
* '''fura''' - dupa<br />
* '''imbe''' - pieprzyć<br />
* '''imbede''' - pieprzyć<br />
* '''krot''' - pizda<br />
* '''pribe''' - rzygać.<br />
* '''predibe''' - rzygać<br />
* '''şudi''' - gówno<br />
* '''wai''' - kutas<br />
* '''cherêya''' - cholera<br />
* '''ma cherêya''' - cholera<br />
* '''furfura''' - bramo-dupa, dupa jak brama<br />
* '''prediben''' - rzygacz<br />
* '''şudipriben''' - gównorzygacz<br />
* '''konkrot''' - pieniężna pizda, dziwka<br />
* '''krotsali''' - pizdotwarz<br />
* '''zaisali''' - różana twarz (eufemizm)<br />
* '''pribêgorena''' - rzygodziejcy<br />
* '''krotwai''' - pizdofiut<br />
<br />
==Sodoma i Gomora w Wieży Babel==<br />
{| style="border: solid 1px silver;"<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|ಕನ್ನಡ|Ten użytkownik udaje, że zna '''pismo kannada'''.}}<br />
|{{Userbox|#ffffff|#F5F5FF|[[Grafika:Papasmurf.jpeg|50px]]|Этому участнику понравился язык [[Język Na'vi|на'ви]].}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#999999|#c0c0c0|-|To jest miejsce na twoją reklamę}}<br />
|{{Userbox|#080|#0A0|pl|'''Rdzennym językiem''' tego użytkownika jest '''polski'''. Niestety!}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#FAEBD7|#F8FAD6|カタカナ|Ten użytkownik dwa razy w życiu nauczył się katakany i dwa razy w życiu ją zapomniał.'''.}}<br />
|{{Userbox|#E3E3FF|#F5F5FF|$€₤¥|Ten użytkownik lubi wydawać pieniądze.}}<br />
|-<br />
|{{Userbox|#CCC|#EEE|idio!|Ten użytkownik lędzi na '''własnem idiolekcie''' i maltretuji nim innych.}}<br />
|{{Userbox|#8a7|#8c9|[[Plik:Mily.PNG|40px]]|Ten użytkownik lubi robić ekwilibrystyczne ligatury.}}<br />
|}<br />
==Opinie na temat swastyk na forum==<br />
<gallery captionalign="left"><br />
Grafika:tbowzs1.png|[[Użytkownik:Canis|Canis]]<br />
Grafika:tbowzs2.png|[[Użytkownik:Milya0|Milyamd]]<br />
Grafika:tbowzs4.png|[[Użytkownik:Kwadracik|Kwadracik]]<br />
Grafika:tbowzs3.png|[[Użytkownik:Hapana Mtu|Hapana Mtu]]<br />
Grafika:tbowzs5.jpg|[[Użytkownik:Vilén|Vilén]]<br />
Grafika:tbowzs6.png|[[Użytkownik:Dynozaur|Dynozaur]]<br />
Grafika:Th 1piwo.png|[[user:varpho|varpho]]<br />
Grafika:tbowzs7.png|[[Użytkownik:Serpentinius|Serpentinius]]<br />
Grafika:hihik.png|[[Użytkownik:Pingijno|Pingijno]]<br />
Grafika:Swastykaghoster.png|[[Użytkownik:Ghoster|Ghoster]]<br />
</gallery><br />
<br />
==Graficznie==<br />
;Czyżby popularny wzór flagi?<br />
:[[Plik:POM Flaga królestwo.png]]<br />
:[http://ib.frath.net/w/Image:Valahia_flag.gif Flaga Wołoszczyzny w IB], [http://img227.imageshack.us/my.php?image=flagawwkr6.jpg Flaga Wielkiej Wołoszczyzny z czasów Hansa]<br />
<br />
<br />
;Święta ikona panlaryngizmu<br />
:[[Plik:Ipa unreal.gif]]<br />
:„A tak wyglądałaby tabela IPA, gdyby zwolennicy istnienia gardłowego r mieli rację.”<br />
<br />
<br />
;Nosówki urojone, [http://www.conlanger.fora.pl/inne,6/dziele-skore-na-niedzwiedziu,1572-240.html#52794 Kwadracik, 18.05.2010 6:38]<br />
{{cytat|{{cytat|NOSÓWEK NIE MA.}} Heh... Kwadracik i jego ulubiony dowcip. :lol:}}<br />
:Nie wiem, czemu cytujesz to właśnie teraz, ale skoro już... <br />
<br />
:[[Plik:Noswkiurojone.gif]]<br />
<br />
<br />
;Cycki i polityka, [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=414.msg18198#msg18198 Towarzysz Mauzer, 26.06.2012 15:59]<br />
{{cytat|cycki w avatarze > polityka w avatarze}}<br />
:Nie widzę sprzeczności.<br />
:[[Plik:Wolnosc.png]]<br />
<br />
;Wszyscy jesteśmy... [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=273.msg23951#msg23951 Vilén 07.08.2012, 17:22]<br />
<br />
[[Plik:WszyscyśmyCanisami~Vilen.png]]<br />
<br />
;Uwaga, uwaga, czytanije konlangera powoduje raka [http://jezykotw.webd.pl/f/index.php?topic=297.msg44261#msg44261 Vilén 20.06.2013, 18:42]<br />
<br />
[[Plik:Ostrzeżenie~Vilen.png]]<br />
<br />
[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Plik:Mapa_Mazowsze.png&diff=13682Plik:Mapa Mazowsze.png2015-04-14T17:21:57Z<p>Vilén: Vilén przesłano nową wersję pliku „Plik:Mapa Mazowsze.png“</p>
<hr />
<div></div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13666Język rodzki2015-04-05T21:11:49Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Zobacz też==<br />
* [[Język rodzki/słownik|słownik]]<br />
* [[Język rodzki/przykładowe teksty|przykładowe teksty]]<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13665Język rodzki2015-04-05T20:15:48Z<p>Vilén: /* Osobowe i dzierżawcze */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''') <br> ono ('''n''')<br />
| jemu, mu <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego, go ('''ma''') <br> jej ('''m, n''') <br> nej ('''prz.''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej <br> nej ('''prz.''')<br />
| jo <br> no ('''prz.''')<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim <br> nim ('''prz.''')<br />
| jich <br> nich ('''prz.''')<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* '''prz.''' oznacza formy stosowane po przyimkach.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Zobacz też==<br />
* [[Język rodzki/słownik|słownik]]<br />
* [[Język rodzki/przykładowe teksty|przykładowe teksty]]<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13664Język rodzki2015-04-05T19:57:48Z<p>Vilén: /* Przymiotnik */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~u (~i, ~Ø) ('''m, ma''') <br> ~e ('''n''') <br> ~a ('''f''')<br />
| ~″i ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|-<br />
! G<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~ej ('''ma''') <br> ~u (~i, ~Ø) ('''m''') <br> ~e ('''n''') <br> ~o ('''f''')<br />
| ~uch (~ich) ('''ma''') <br> ~e ('''m, n, f''')<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''')<br>ono ('''n''')<br />
| jemu, mu<br />
| jego, go ('''ma''')<br>jej ('''m, n''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej<br />
| jo<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim<br />
| jich<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* Dla trzeciej osoby po przyimkach używa się zaimków osobowych:<br />
** ''nej'' dla liczby pojedynczej; z wyjątkiem rodzaju żeńskiego po przyimkach łączących się z biernikiem, gdzie używa się ''no''.<br />
** ''nim'' dla liczby mnogiej po przyimkach łączących się z celownikiem.<br />
** ''nich'' dla liczby mnogiej po przyimkach łączących się z dopełniaczem i biernikiem.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Zobacz też==<br />
* [[Język rodzki/słownik|słownik]]<br />
* [[Język rodzki/przykładowe teksty|przykładowe teksty]]<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13663Język rodzki2015-04-05T19:51:43Z<p>Vilén: /* Osobowe i dzierżawcze */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | ~u (~i, ~Ø)<br />
| ~e<br />
| ~a<br />
| ~″i<br />
| ~e<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | ~eg<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| colspan="2" | ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | ~em<br />
| colspan="2" | ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~eg<br />
| ~u (~i, ~Ø)<br />
| ~e<br />
| ~o<br />
| ~uch (~ich)<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''')<br>ono ('''n''')<br />
| jemu, mu<br />
| jego, go ('''ma''')<br>jej ('''m, n''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej<br />
| jo<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim<br />
| jich<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* Dla trzeciej osoby po przyimkach używa się zaimków osobowych:<br />
** ''nej'' dla liczby pojedynczej; z wyjątkiem rodzaju żeńskiego po przyimkach łączących się z biernikiem, gdzie używa się ''no''.<br />
** ''nim'' dla liczby mnogiej po przyimkach łączących się z celownikiem.<br />
** ''nich'' dla liczby mnogiej po przyimkach łączących się z dopełniaczem i biernikiem.<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Zobacz też==<br />
* [[Język rodzki/słownik|słownik]]<br />
* [[Język rodzki/przykładowe teksty|przykładowe teksty]]<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_rodzki&diff=13662Język rodzki2015-04-05T19:39:11Z<p>Vilén: /* Osobowe i dzierżawcze */</p>
<hr />
<div>{{Język<br />
|kolor=lawngreen<br />
|nazwa=język rodzki<br />
|nazwa własna=rodsku jezuk<br />
|twórca=[[User:Vilén|Vilén]]<br />
|rok=2008<br />
|wersja=4.1<br />
|alfabet=alfabet łaciński<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki słowiańskie<br />
::języki zachodniosłowiańskie<br />
:::'''język rodzki'''<br />
|tekst=Vešetci lydi so sårözeni svobögni a rövni vå dostöjnösti a pravom. Öni so vubäveni så rozum a somene a majo poröcät vešedrugum vå duchu bratårstva.<br />
}}<br />
'''Język rodzki''' (''rodsku jezuk'') to zachodniosłowiański język sztuczny. Charakteryzuje się on silnymi wpływami języka szwedzkiego na fonologię, słownictwo i gramatykę.<br />
<br />
Pewne aspekty rodzkiego inspirowane są językiem górnołużyckim, [[język rański|rańskim]], [[język sweński|sweńskim]] i [[język zimny|zimnym]].<br />
<br />
----<br />
<br />
'''Nom dans les autres langues:'''<br />
{| class="wikitable sortable"<br />
! Langue <br />
! Nom<br />
|-<br />
| [[Język ahtialański|Ahtialański]]<br />
| руsкидаі кієнау / руsкиҙє кина<br />
|-<br />
| [[Język aswa|Asua]]<br />
| розыкывме йтыла<br />
|-<br />
| [[Język ayu|Ayu]]<br />
| ροτικυ αγιανεο<br />
|-<br />
| [[Język bałtycki|Bałthyckí]]<br />
| jązyk rodzkí<br />
|-<br />
| Deutsch<br />
| rotzische Sprache<br />
|- <br />
| Ελληνικά<br />
| Ροδρική γλóσσα<br />
|- <br />
| English<br />
| rothish language<br />
|-<br />
| Español<br />
| idioma rodraco<br />
|-<br />
| [[Feldzki|Fielniska]]<br />
| Rodziska tunga<br />
|-<br />
| Français<br />
| langue rodraise<br />
|-<br />
| Latina<br />
| lingua Rodrica<br />
|-<br />
| [[Język marski|Maro]]<br />
| rosky<br />
|-<br />
| [[Olżycki|Olgittine]]<br />
| rodtine, rece rodtic<br />
|-<br />
| [[język pomerański|pommeranês]]<br />
| rozês, lengua rozêsa<br />
|-<br />
| [[język ęmucki|Ral-ęmyt]]<br />
| Rotrajzęmut sur'atkan<br />
|- <br />
| Svenska<br />
| rytska språk<br />
|}<br />
<br />
==Alfabet i fonologia==<br />
{| cellspacing="10" style="text-align: center;"<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| a || ä || å || b || c || ch || d || e || g || i || j || k || l || m<br />
|-<br />
| [a] || [ɛ] || [ɔ] || [b] || [ɕ] || [x] || [d] || [e] || [ɡ] || [i] || [j] || [k] || [l] || [m]<br />
|- style="font-size: 1.5em;"<br />
| n || o || ö || p || r || s || š || t || u || v || y || z || ž<br />
|-<br />
| [n] || [u] || [ø] || [p] || [r] || [s] || [ʃ] || [t] || [ʉ] || [v] || [y] || [z] || [ʒ]<br />
|}<br />
<br />
===Wymiany spółgłoskowo-samogłoskowe===<br />
Niektóre końcówki gramatyczne powodują zamianę poprzedzającej spółgłoski na inną, wg nastęującej tabeli:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! oznaczenie →<br />
! ~ʲK<br />
! ~′K<br />
! ~″K<br />
|-<br />
! k<br />
| colspan="3" | c<br />
|-<br />
! g<br />
| colspan="2" | ž<br />
| z<br />
|-<br />
! ch<br />
| colspan="3" | š<br />
|-<br />
! sk<br />
| colspan="2" | šk<br />
| sc<br />
|-<br />
! zg<br />
| colspan="2" | žg<br />
| zd<br />
|-<br />
! t<br />
| c<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! d<br />
| z<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! s<br />
| š<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! z<br />
| ž<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! st<br />
| šk<br />
| colspan="2" | —<br />
|-<br />
! zd<br />
| žg<br />
| colspan="2" | —<br />
|}<br />
<br />
Każda z tak oznaczonych końcówek powoduje także zmianę najbliższej poprzedzającej ją samogłoski na odpowiednik przegłoszony:<br />
<br />
* '''a''' → '''ä'''<br />
* '''o''' → '''ö'''<br />
* '''u''' → '''y'''<br />
<br />
==Gramatyka==<br />
===Rzeczownik===<br />
Każdemu rzeczownikowi przypisany jest jeden z czterech rodzajów – męskożywotny, męski, nijaki i żeński. Odmieniają się one przez liczbę i przypadki wg jednego z paradygmatów:<br />
<br />
* '''O''' – rzeczowniki rodzaju męskożywotnego i męskiego zakończone na spółgłoskę; oraz rodzaju nijakiego.<br />
* '''A''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego i męskożywotnego zakończone na ''~a''.<br />
* '''I''' – rzeczowniki rodzaju żeńskiego zakończone na spółgłoskę.<br />
<br />
Rzeczowniki przyjmują także formę określoną, używaną gdy:<br />
<br />
* Wspomniano przedmiot po raz kolejny w tekście lub rozmowie. <br />
* Z sytuacji lub kontekstu wiadomo o jaki przedmiot chodzi. <br />
* Przedmiot jest jedyny w swoim rodzaju. <br />
* Przedmiot wysuwa się na plan pierwszy jako przedstawiciel grupy pokrewnych przedmiotów, jest uważany za przedstawiciela rodzaju. <br />
* Mówiący sygnalizuje, że chodzi mu o wszystkie elementy pewnego zbioru skończonego i wymiernego.<br />
<br />
W niektórych rzeczownikach, po dodaniu końcówki niezerowej zanika ostatnie '''e''' bądź '''å''', najczęściej w wyrazach zakończonych na ''-åk'', ''-åv'' i ''-ec'', np. ''cånåk'' → ''cånki''.<br />
<br />
'''Tabela odmiany:'''<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="2" | O<br />
! colspan="2" | A<br />
! colspan="2" | I<br />
|-<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
! sing. || pl.<br />
|-<br />
! N<br />
| ~Ø ('''m, ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~″i ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~a<br />
| ~i ('''f''')<br>~″i ('''ma''')<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! G<br />
| ~a<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~u<br />
| ~i<br />
| ~i<br />
|-<br />
! D<br />
| ~u<br />
| ~om<br />
| ~″i<br />
| ~am<br />
| ~i<br />
| ~em<br />
|-<br />
! A<br />
| ~Ø ('''m''')<br>~a ('''ma''')<br>~o, ~e ('''n''')<br />
| ~i ('''m''')<br>~u ('''ma''')<br>~a ('''n''')<br />
| ~o<br />
| ~i<br />
| ~Ø<br />
| ~i<br />
|-<br />
! colspan="7" | forma określona<br />
|-<br />
! N<br />
| ~åt ('''m, ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~″iti ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~ata ('''f''')<br>~at ('''ma''')<br />
| ~iti ('''f''')<br>~″iti ('''ma''')<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|-<br />
! G<br />
| ~ata<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~otoch<br />
| ~iti<br />
| ~itich<br />
|-<br />
! D<br />
| ~utu<br />
| ~otom<br />
| ~″iti<br />
| ~atam<br />
| ~iti<br />
| ~etem<br />
|-<br />
! A<br />
| ~åt ('''m''')<br>~ata ('''ma''')<br>~oto, ~eto ('''n''')<br />
| ~iti ('''m''')<br>~otoch ('''ma''')<br>~ata ('''n''')<br />
| ~oto<br />
| ~iti<br />
| ~eta<br />
| ~iti<br />
|}<br />
<br />
===Przymiotnik===<br />
Przymiotniki odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki, i uzgadniają się z opisywanym rzeczownikiem. Przyjmują one końcówki:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | ~u (~i, ~Ø)<br />
| ~e<br />
| ~a<br />
| ~″i<br />
| ~e<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | ~eg<br />
| rowspan="2" | ~ej<br />
| colspan="2" | ~uch (~ich)<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | ~em<br />
| colspan="2" | ~um (~im)<br />
|-<br />
! A<br />
| ~eg<br />
| ~u (~i, ~Ø)<br />
| ~e<br />
| ~o<br />
| ~uch (~ich)<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
Formy podane w nawiasie stosowane są, jeżeli forma podstawowa przymiotnika zakończona jest na ''~i'', bądź jeśli zaimek odmieniany jak przymiotnik posiada końcówkę zerową w formie podstawowej.<br />
<br />
====Stopniowanie====<br />
Stopień wyższy tworzy się za pomocą końcówki ''~′ši'' (po zbitkach spółgłoskowych: ''~′iši''), zaś stopień najwyższy – końcówki ''~′astu'', np. ''staru ~ stärši ~ stärastu'' „stary ~ starszy ~ najstarszy”.<br />
<br />
W wyrazach zakończonych na ''~k~'', ''~ek~'' i ''~ok~'', końcówki te przy stopniowaniu zanikają, np. ''slodku ~ slödši ~ slödastu''.<br />
<br />
Niektóre przymiotniki posiadają nieregularną formę stopnia wyższego i najwyższego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! Przymiotnik<br />
! Stopień wyższy<br />
! Stopień najwyższy<br />
|-<br />
| '''dobru''' (''dobry'')<br />
| lipši<br />
| lipastu<br />
|-<br />
| '''malu''' (''mały'')<br />
| menši<br />
| menastu<br />
|-<br />
| '''velku''' (''duży'')<br />
| vetši<br />
| vetastu<br />
|-<br />
| '''zålu''' (''zły'')<br />
| görši<br />
| görastu<br />
|}<br />
<br />
===Czasownik===<br />
Każdy czasownik posiada dwa rdzenie – nieosobowy oraz osobowy – oraz przynależy do jednej z trzech klas: '''A''', '''E''' oraz '''I'''. Można je ustalić na podstawie form słownikowych w następujący sposób:<br />
<br />
* '''Rdzeń nieosobowy''' – przez odjęcie od formy bezokolicznika końcowego ''-t'', oraz ewentualną zamianę poprzedającej samogłoski przegłoszonej (''ä, ö, y'') na jej ospowiednik nieprzegłoszony (odpowiednio: ''a, o, u''). Jeżeli bezokolicznik kończy się na ''-c'' bądź ''-st'', rdzeń nieosobowy jest równy rdzeniowi osobowemu.<br />
* '''Rdzeń osobowy''' – przez odjęcie od formy 3. os. l. mn. czasu teraźniejszego końcówki:<br />
** ''~ajo'' – wtedy czasownik należy do klasy '''A'''.<br />
** ''~o'' – wtedy czasownik należy do klasy '''E'''.<br />
** ''~e'' – wtedy czasownik należy do klasy '''I'''.<br />
<br />
====Czas teraźniejszy====<br />
Używany jest do wyrażania stanów i czynności dziejących się w teraźniejszości i prawd ogólnych. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~am<br />
| ~om<br />
| ~ʲom<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äš<br />
| ~′eš<br />
| ~iš<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~a<br />
| ~′e<br />
| ~i<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äme<br />
| ~′eme<br />
| ~ime<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äte<br />
| ~′ete<br />
| ~ite<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~ajo<br />
| ~o<br />
| ~e<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły I (imperfectum)====<br />
Używamy go gdy coś stało się w przeszłości w określonym czasie. Jeśli czas czynności jest znany, nie ma potrzeby jego podawania. Tworzony jest przez doklejenie odpowiedniej końcówki do rdzenia osobowego:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! colspan="2" | klasa →<br />
! A<br />
! E<br />
! I<br />
|-<br />
! rowspan="3" | sing.<br />
! 1<br />
| ~ach<br />
| ~′ech<br />
| ~ʲach<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~äše<br />
| ~′eše<br />
| ~ʲäše<br />
|-<br />
! rowspan="3" | pl.<br />
! 1<br />
| ~äsme<br />
| ~′esme<br />
| ~ʲäsme<br />
|-<br />
! 2<br />
| ~äste<br />
| ~′este<br />
| ~ʲäste<br />
|-<br />
! 3<br />
| ~acho<br />
| ~′echo<br />
| ~ʲacho<br />
|}<br />
<br />
====Czas przeszły II (perfectum)====<br />
Tworzony jest za pomocą odmienionego czasownika ''byt'', oraz formy supinum (patrz niżej). Używany jest w następujących sytuacjach:<br />
<br />
* Gdy czynność nie jest określona w czasie, jej czas jest nieznany bądź nieistotny dla przekazu, np. ''Ona je bula vå Botstadu.'' „Ona była w Botstadzie”.<br />
* Gdy czynność, która odbyła się i zakończyła w przeszłości ma następstwa w chwili obecnej, np. ''Ludomila je såpila vešegla mångo.'' „Ludmiła wypiła za dużo” – wskutek czego np. nie może teraz prowadzić auta.<br />
* Gdy odcinek czasu zdefiniowany w zdaniu jeszcze się nie skończył, co wcale nie oznacza, że czynność musi trwać właśnie w tej chwili.<br />
<br />
====Czas zaprzeszły====<br />
Tworzony jest za pomocą czasownika posiłkowego ''byt'' odmienionego w czasie przeszłym I, oraz formy supinum (patrz niżej). Używamy go, gdy mówimy o dwóch zdarzeniach, które miały miejsce w przeszłości, przy czym jedno zdarzyło się wcześniej od drugiego.<br />
<br />
Np. ''Kådi Matjas biše urötil z mista, såzvönäše sestri.'' „Gdy Maciej wrócił z miasta, zadzwonił do siostry”.<br />
<br />
====Czas przyszły====<br />
Istnieją trzy różne konstrukcje, służące do wyrażania czasu przyszłego:<br />
<br />
* Użycie czasu teraźniejszego, jeżeli mówimy o zdarzeniach i czynnościach dokładnie umiejscowionych w czasie, np. ''Jideme vå dom zutra.'' „Jutro jedziemy do domu”.<br />
* Odmieniony czasownik ''mit'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o planach, zamiarach, postanowieniach, np. ''Mam sycit me rodskego.'' „Nauczę się rodzkiego”.<br />
* Odmieniony czasownik ''jet'' oraz bezokolicznik, jeżeli mówimy o zdarzeniach, na które nie mamy wpływu, np. ''Jede dåžgit.'' „Będzie padać”.<br />
<br />
====Tryb rozkazujący====<br />
Służy do wyrażania rozkazów, życzeń lub próśb. Tworzony jest dla drugiej osoby liczby pojedynczej przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki:<br />
<br />
* ''~′Ø'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się na pojedynczą spółgłoskę.<br />
* ''~′i'' dla czasowników klasy '''E''' i '''I''', których rdzeń kończy się zbitką spółgłoskową.<br />
* ''~aj'' dla czasowników klasy '''A'''.<br />
<br />
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej, tworzony jest przez dodanie do powyższej formy odpowiednio końcówek ''~me'' i ''~te''.<br />
<br />
====Imiesłowy====<br />
Język rodzki posiada dwa imiesłowy:<br />
<br />
* '''Imiesłów teraźniejszy''', tworzony przez dodanie do rdzenia osobowego końcówki ''~öci''.<br />
* '''Imiesłów przeszły''', tworzony przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki ''~nu'' (''~′enu'' jeżeli kończy się na spółgłoskę). Jeżeli rdzeń kończy się na ''~i'' bądź ''~o'', zamieniane jest ono na ''~ʲe''.<br />
<br />
Odmieniają się one jak przymiotniki. Niektóre czasowniki posiadają imiesłów przeszły zakończony na ''~tu''.<br />
<br />
====Supinum====<br />
Supinum jest specjalną formą czasownika, używaną do tworzenia czasu przeszłego II i zaprzeszłego. Tworzone jest przez dodanie do rdzenia nieosobowego końcówki zgodnej z rodzajem i liczbą przyjmowaną przez podmiot zdania:<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! sing.<br />
! pl.<br />
|-<br />
! m, ma<br />
| ~ål<br />
| rowspan="3" | ~li<br />
|-<br />
! n<br />
| ~lo<br />
|-<br />
! f<br />
| ~la<br />
|}<br />
<br />
Jeżeli rdzeń kończy się spółgłoskami ''~t'' lub ''~d'', zamieniane są one odpowiednio na ''~k'' i ''~g''.<br />
<br />
===Zaimki===<br />
====Osobowe i dzierżawcze====<br />
{| class="wikitable"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="3" | osobowe<br />
! rowspan="2" | dzierżawcze<br />
|-<br />
! N<br />
! D<br />
! A<br />
|-<br />
! colspan="5" | sing.<br />
|-<br />
! 1<br />
| ja<br />
| meni, mi<br />
| mene, me<br />
| möj<br />
|-<br />
! 2<br />
| ti<br />
| töbi, ti<br />
| tebe, te<br />
| tvöj<br />
|-<br />
! 3ma/<br>/m/n<br />
| on ('''ma, m''')<br>ono ('''n''')<br />
| jemu, mu<br />
| jego, go ('''ma''')<br>jej ('''m, n''')<br />
| jego<br />
|-<br />
! 3f<br />
| ona<br />
| jej<br />
| jo<br />
| jej<br />
|-<br />
! colspan="5" | pl.<br />
|-<br />
! 1<br />
| mi<br />
| nam<br />
| nas<br />
| näš<br />
|-<br />
! 2<br />
| vi<br />
| vam<br />
| vas<br />
| väš<br />
|-<br />
! 3<br />
| öni ('''ma''')<br>one ('''m, f, n''')<br />
| jim<br />
| jich<br />
| jich<br />
|-<br />
! colspan="5" | zaimki zwrotne<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
| —<br />
| söbi, si<br />
| sebe, se<br />
| svöj<br />
|}<br />
<br />
* Krótsze formy zaimków nie mogą być używane po przyimkach oraz na początku zdania.<br />
* Zaimki dzierżawcze ''möj, tvöj, näš, väš, svöj'' odmieniane są jak przymiotniki.<br />
<br />
====Pozostałe====<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! pytające<br />
! wskazujące<br />
! przeczące<br />
! upowszechniające<br />
|-<br />
! wybór<br />
| kåtru<br />
| rowspan="3" | tån<br />
| žagnu<br />
| kažgu<br />
|-<br />
! osoba<br />
| kåto<br />
| nivto<br />
| vešni<br />
|-<br />
! rzecz<br />
| co<br />
| rowspan="2" | nic<br />
| rowspan="2" | vešno<br />
|-<br />
! ilość<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|-<br />
! cecha<br />
| jaku<br />
| taku<br />
| nejaku<br />
| —<br />
|-<br />
! sposób<br />
| jak<br />
| tak<br />
| nejak<br />
| —<br />
|-<br />
! miejsce<br />
| kåde<br />
| tu / tam<br />
| nivde<br />
| vešde<br />
|-<br />
! czas<br />
| kådi<br />
| tådi<br />
| nivdi<br />
| vescas<br />
|-<br />
! przyczyna<br />
| cegla<br />
| togla že<br />
| —<br />
| —<br />
|}<br />
<br />
* Zaimek ''tu'' to zaimek miejsca w formie bliższej, zaś ''tam'' – w formie dalszej. Oba zaimki mogą tworzyć także złożenia z zaimkiem wskazującym ''tån'', przecyzując go pod tym względem, np. ''tån tu'' „ten”, ''tån tam'' „tamten”.<br />
* Zaimki zakończone na ''~u'' odmieniają się przez liczbę, rodzaj i przypadki jak przymiotniki.<br />
* Zaimki dotyczące osoby, rzeczy i ilości odmieniają się przez przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! N<br />
! kåto<br />
! co<br />
! nivto<br />
! nic<br />
! veŝni<br />
! vešno<br />
! kölko<br />
! tölko<br />
|-<br />
! G<br />
| kogo<br />
| cego<br />
| nikog<br />
| niceg<br />
| veŝnuch<br />
| veŝneg<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! D<br />
| komu<br />
| cemu<br />
| nikom<br />
| nicem<br />
| veŝnum<br />
| veŝnem<br />
| kölka<br />
| tölka<br />
|-<br />
! A<br />
| kogo<br />
| co<br />
| nikog<br />
| nic<br />
| veŝnuch<br />
| vešno<br />
| kölko<br />
| tölko<br />
|}<br />
* Zaimek ''tån'' odmienia się przez liczbę, rodzaj i przypadki wg następującej tabeli:<br />
{| class="wikitable" style="margin-left:2em"<br />
! rowspan="2" | &nbsp;<br />
! colspan="4" | sing.<br />
! colspan="2" | pl.<br />
|-<br />
! ma<br />
! m<br />
! n<br />
! f<br />
! ma<br />
! m, f, n<br />
|-<br />
! N<br />
| colspan="2" | tån<br />
| to<br />
| ta<br />
| ti<br />
| te<br />
|-<br />
! G<br />
| colspan="3" | togo<br />
| rowspan="2" | tej<br />
| colspan="2" | tich<br />
|-<br />
! D<br />
| colspan="3" | tomu<br />
| colspan="2" | tim<br />
|-<br />
! A<br />
| togo<br />
| tån<br />
| colspan="2" | to<br />
| tich<br />
| te<br />
|}<br />
<br />
===Liczebniki===<br />
====Główne====<br />
Liczebniki główne odmieniają się przez rodzaje i przypadki.<br />
<br />
{| class="wikitable"<br />
! &nbsp;<br />
! 1<br />
! 2<br />
! 3<br />
! 4<br />
! 5<br />
! 6<br />
! 7<br />
! 8<br />
! 9<br />
|-<br />
! NA m, N ma<br />
| jedin<br />
| dva<br />
| tre<br />
| cetre<br />
| rowspan="2" | pet<br />
| rowspan="2" | šest<br />
| rowspan="2" | sedåm<br />
| rowspan="2" | ösåm<br />
| rowspan="2" | devet<br />
|-<br />
! NA n, f<br />
| rowspan="3" | ''jak przymiotnik<br>(temat '''jegn-''')''<br />
| dvi<br />
| tri<br />
| cetri<br />
|-<br />
! G, A ma<br />
| dvoch<br />
| trich<br />
| cetrich<br />
| rowspan="2" | peti<br />
| rowspan="2" | šesti<br />
| rowspan="2" | segmi<br />
| rowspan="2" | ösmi<br />
| rowspan="2" | deveti<br />
|-<br />
! D<br />
| dvom<br />
| trim<br />
| cetrim<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 11<br />
! 12<br />
! 13<br />
! 14<br />
! 15<br />
! 16<br />
! 17<br />
! 18<br />
! 19<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| jegnäcte<br />
| dvanäcte<br />
| trinäcte<br />
| cetrinäcte<br />
| peknäcte<br />
| šestnäcte<br />
| sedåmnäcte<br />
| ösåmnäcte<br />
| deveknäcte<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| jegnäcti<br />
| dvanäcti<br />
| trinäcti<br />
| cetrinäcti<br />
| peknäcti<br />
| šestnäcti<br />
| sedåmnäcti<br />
| ösåmnäcti<br />
| deveknäcti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 10<br />
! 20<br />
! 30<br />
! 40<br />
! 50<br />
! 60<br />
! 70<br />
! 80<br />
! 90<br />
|-<br />
! NA m, n, f; N ma<br />
| deset<br />
| dvacet<br />
| tricet<br />
| cetricet<br />
| petdeset<br />
| šestdeset<br />
| sedåmdeset<br />
| ösåmdeset<br />
| devetdeset<br />
|-<br />
! G, D, A ma<br />
| deseti<br />
| dvacti<br />
| tricti<br />
| cetricti<br />
| petdesti<br />
| šestdesti<br />
| sedåmdesti<br />
| ösåmdesti<br />
| devetdesti<br />
|-<br />
! &nbsp;<br />
! 0<br />
! 100<br />
! 1000<br />
! 1 000 000<br />
! 1 000 000 000<br />
! 10¹²<br />
! 10¹⁵<br />
! 10¹⁸<br />
! 10²¹<br />
|-<br />
! ''nieodmienne''<br />
| nol<br />
| såto<br />
| tysec<br />
| miljon<br />
| miljard<br />
| biljon<br />
| biljard<br />
| triljon<br />
| triljard<br />
|}<br />
<br />
* Liczebnik ''jedin'' może przyjmować także formy liczby mnogiej, odmieniane jak przymiotnik o temacie ''jegn-''.<br />
* Istnieje także purystyczna forma miliona, ''tysecina'', w języku potocznym nieużywana prócz związku frazeologicznego ''perva tysecina'' „nierealna kwota pieniędzy”.<br />
<br />
==Zobacz też==<br />
* [[Język rodzki/słownik|słownik]]<br />
* [[Język rodzki/przykładowe teksty|przykładowe teksty]]<br />
<br />
[[Kategoria:Język rodzki]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Nooblang&diff=13617Nooblang2015-03-23T16:37:39Z<p>Vilén: /* Inne przykłady */</p>
<hr />
<div>'''Nooblang''', '''nublang''' - potoczne, najczęściej negatywne określenie [[Conlanger:Języki|języka sztucznego]], który posiada szereg cech, pozwalających niektórym odczuć, że jest niskiej jakości. Osoba często tworząca nooblangi jest [[nooblanger]]em, zwłaszcza, gdy tworzy takie języki, ponieważ innych nie potrafi.<br />
<br />
==Istota nooblangu==<br />
Trudno określić definicję nooblangu, ponieważ jest to określenie wymagające subiektywnego odczucia. Często na decyzję o nazwaniu języka nooblangiem ma wpływ autor tego języka (przykładowo, jeśli użytkownik nie stworzył niczego wysokiej jakości, to nowy twór prawdopodobnie też będzie nazwany nooblangiem). Cechą zdecydowanie wyróżniającą języki sztuczne jako wysokiej jakości jest '''oryginalność''', a więc wprowadzenie w nim cech niecodziennych dla autora i publiczności, mówiącej określonymi językami.<br />
<br />
Istnieje jednak granica, zwłaszcza, jeśli pewne oryginalne cechy językowe stały się w danym środowisku powszechne (na forum, na wiki). Przykładem takiej, atrakcyjnej z początku cechy, jest ergatywność języka. Jeśli język nawet słabo rozwinięty będzie opisany jako ergatywny, i będzie dobrze spełniał cechy ergatywnego języka, to prawdopodobieństwo nazwania takiego języka nooblangiem spada. Jeśli zaś na forum w krótkim czasie powstało kilka, kilkanaście języków ergatywnych, to prawdopodobieństwo nazwania nooblangiem kolejnego języka ergatywnego wzrośnie, ze względu na brak wyróżnienia się.<br />
<br />
W związku z tym kolejną cechą nooblangu jest niewielki '''wysiłek''', jaki autor musiał włożyć w stworzenie języka, a także '''wiedza''' jaką pokaże podczas prezentacji języka, i ostatecznie sama '''prezentacja''' języka. Aby język uchronił się przed nazwaniem go nooblangiem, zaleca się dobre, wyczerpujące opisanie go (na przykład dobry podział na fonetykę, gramatykę, użycie, teksty, zadania, słowniczki; użycie tabel i grafik) wraz z zastosowaniem odpowiedniej terminologii lingwistycznej i uznaniem reguł panujących w danym środowisku (na forum można sobie pozwolić na w miarę żarty i różne interpretacje, na wiki obowiązuje na ogół encyklopedyczny styl).<br />
<br />
Nawet ważniejszą od powyższych cech jest sam język. Nooblang można też rozpoznać po:<br />
# częstym zapożyczaniu słów i konstrukcji z języków znanych użytkownikowi<br />
# rażącej, niewytłumaczonej niczym niekonsekwencji w konstrukcjach gramatycznych; często w źle podjętych próbach tworzenia słów na podstawie ich etymologii, bez znajomości procesów i tendencji historycznych<br />
# otoczce ideologicznej języka, budzącej powszechną pogardę, na przykład nazywanie języka od nazw zwierząt; <u>przykład</u>: [[język zwierzyński]], [http://www.conlanger.fora.pl/conlangi,2/jezyk-snejkaski,2348.html język snejkaski] (prawdopodobnie od angielskiego ''snake'', choć nie jest to potwierdzone)<br />
# uznaniu przez autora za nowy język tworu, który tak naprawdę jest jego współczesnym językiem ojczystym, który przeszedł nieskomplikowany proces zniekształcający, najczęściej fonetyczny; <u>przykład</u>: ''Jensyg stlojanzgi'' ([[język zdrojański]])<br />
<br />
==Fonologia==<br />
W przypadku, gdy nublang ma ukształtowaną [[fonologia|fonologię]], jest ona często zdefiniowana za pomocą tzw. [[taoistyczna fonetyka|taoizmu fonologicznego]], jednak nie powinno jej się wiązać ze słabej jakości językami.<br />
<br />
Rzadko zdarza się, że język ma ułożone reguły zmian fonetycznych względem protojęzyka (np. praindoeuropejskiego), których autor z reguły nie przestrzega konsekwentnie. Przykładem może być tu [http://www.conlanger.fora.pl/conlangi,2/jezyk-newenejski,1219.html#22382 newenejski], który jednak jest nublangiem z uwagi na wprowadzanie, obok nielicznych derywatów indoeuropejskich, swobodnie przekształcanych wyrazów polskich (''dej'' 'dać', ''stej'' 'stać').<br />
<br />
==Słownictwo==<br />
Słownictwo jest zapożyczone z języków znanych twórcy. Zwykle są to [[języki naturalne|natlangi]], ale zdarzają się plagiaty, u których słowa są skopiowane z konlangów innych twórców:<br />
* {{p|t=283|''Elenika> Kienau''}} - ''kienau'' (język) z [[język ahtialański|ahtialańskiego]]<br />
* {{p|t=2343|język uwyk}} - ''oem'' (mieć) z arbastyjskiego ''at oem'' (być); niejasne pochodzenie nazwy języka<br />
<br />
==Nooblangi tworzone celowo==<br />
Niektórzy użytkownicy znajdują przyjemność w tworzeniu nooblangów, chociaż nie są [[nooblanger]]ami. Przykłady:<br />
* [[Fudyń]], stworzony przez [[Użytkownik:Kwadracik|Kwadracika]], jest silnie zniekształconym, potocznym językiem polskim; jest prawidłowo (konsekwentnie, naukowo) tworzony pod względem procesów i dobrze opisany, przez co zdobył uznanie użytkowników<br />
* [[Języki mera|Mery]], tworzone na ogół przez [[Użytkownik:RWHÔ|RWHÔ]], to grupa języków sztucznych, które charakteryzuje przemieszanie cech wybranego języka (najczęściej współczesnego, naturalnego i takiego, którym autor aktualnie się interesuje) z apriorycznym językiem; przykładem może być [[Język akiyng|akiyng]], który ukazuje język aprioryczny, który znalazł się pod wpływem języka chińskiego (patrz: [http://en.wikipedia.org/wiki/Sinosphere sinosfera]), i który losowo zapożycza słowa i konstrukcje z języków koreańskiego i japońskiego.<br />
<br />
==Inne przykłady==<br />
* [[satyka|język satykański]] (2001), [[język anbopadzki]] (2006), [[milangia]] (2009) stworzone przez [[user:Milya0|Miłego]]<br />
* <del>[[język bigosiański]]</del> '''absolutnie każdy''' język stworzony przez [[user:jasnysfinks|jasnegosfinksa]]<br />
* [[snuć]] (2010) stworzona przez Mścisława<br />
* [[język wielkopolski]] w wersjach sprzed 2014 roku, stworzony przez [[Użytkownik:Vilén|Viléna]]<br />
* [[język pnonegalski]] stworzony przez [[Użytkownik:Pingijno|Pingijna]]<ref>http://www.conlanger.fora.pl/conlangi,2/szkic-jezyka-pnonegalskiego,2764.html</ref><br />
<br />
[[Kategoria:Terminologia języków sztucznych]]<br />
[[Kategoria:Kultura forum językotwórców]]<br />
[[Kategoria:Języki sztuczne]]<br />
<references/></div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Szablon:SG_AM&diff=13082Szablon:SG AM2014-11-29T21:06:42Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>'''Tjèvāngō''' (''Tjèvāngō Vānardī'' lub po prostu ''Dragnibuvl Kvanluvi'' – język człowieczy) jest językiem, którym posługiwał się lud Tjèvāngonō. Obecnie, w świecie (beznazwy) jest językiem wymarłym, ale jego znajomość przetrwała (głównie w piśmie) i stosowany jest wciąż w dyplomacji, poezji i pieśniach.</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Szablon:AM-nazwa&diff=13081Szablon:AM-nazwa2014-11-29T21:06:02Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>Tjèvāngō</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=13016Język wielkopolski2014-11-04T13:41:35Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=Pôlnysch / pôlnyscha Dialekt / pôlnysche Sprauche<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy, y → e, e:, ei, i<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{C(C)%,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* i → ɨ /T_<br />
* e → a /{l,r,w}_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a /_{C,#}</u><br />
* Ø → h /#_"{a,au,e,ei}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12957Język wielkopolski2014-10-06T13:13:11Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=Pôłnysch / pôłnyscha Dialekt / pôłnysche Sprauche<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy, y → e, e:, ei, i<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{C(C)%,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* i → ɨ /T_<br />
* e → a /{l,r,w}_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* l → w /_{C,ə,#}<br />
* <u>əm, ən, əw, ər → n̩, n̩, l̩, a /_{C,#}</u><br />
* Ø → h /#_"{a,a:,e,e:,ei,ø,ø:,øy}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12946Język wielkopolski2014-10-01T10:07:48Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=Pôłnüsch / pôłnüscha Dialekt / pôłnüschë Sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{C(C)%,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /{l,r,w}_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
* l (niezgłoskotwórcze) → w /_{C,ə,#}<br />
* Ø → h /#_"{a,e}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12940Język wielkopolski2014-09-27T21:09:32Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=Pôłnüsch / pôłnüscha Dialekt / pôłnüschë Sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{C(C)%,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
* l (niezgłoskotwórcze) → w /_{C,ə,#}<br />
* Ø → h /#_"{a,e}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12939Język wielkopolski2014-09-27T21:03:09Z<p>Vilén: /* Konsonantyzm */</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{C(C)%,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
* l (niezgłoskotwórcze) → w /_{C,ə,#}<br />
* Ø → h /#_"{a,e}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12937Język wielkopolski2014-09-26T21:19:22Z<p>Vilén: /* Wokalizm */</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{C(C)%,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
* l (niezgłoskotwórcze) → w /_{C,ə,#}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12936Język wielkopolski2014-09-25T21:21:09Z<p>Vilén: radziecka rewercja</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{xt,LC,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
* l (niezgłoskotwórcze) → w /_{C,ə,#}<br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12922Język wielkopolski2014-09-24T20:59:10Z<p>Vilén: </p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôlnüsch / pôlnüscha dialekt / pôlnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{xt,LC,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12921Język wielkopolski2014-09-24T20:58:51Z<p>Vilén: /* Konsonantyzm */</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{xt,LC,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12920Język wielkopolski2014-09-24T20:55:10Z<p>Vilén: /* Konsonantyzm */</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{xt,LC,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* x → ʃ /{C,E}_<br />
* l → w /_{#,O,ə} (nie po /ə/)<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12919Język wielkopolski2014-09-24T20:48:56Z<p>Vilén: /* Konsonantyzm */</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{xt,LC,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* l → w /_{#,O,ə} (nie po /ə/)<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilénhttps://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=J%C4%99zyk_wielkopolski&diff=12918Język wielkopolski2014-09-24T20:44:14Z<p>Vilén: /* Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego */</p>
<hr />
<div>{{język|<br />
|kolor=#FFFF00<br />
|kolor tabela=#F0F0F0<br />
|nazwa=wielkopolski<br />
|nazwa własna=pôłnüsch / pôłnüscha dialekt / pôłnüschë sprauchë<br />
|alfabet=łaciński<br />
|regiony=Wielkopolska<br />
|klasyfikacja=języki indoeuropejskie<br />
:języki germańskie<br />
::języki zachodniogermańskie<br />
:::'''język wielkopolski'''<br />
}}<br />
<br />
'''Język wielkopolski''' to język zachodniogermański wywodzący się z języka średniowysokoniemieckiego, uważany najczęściej za dialekt języka niemieckiego, używany głównie na terenie centralnej i południowej Wielkopolski.<br />
<br />
==Zmiany fonetyczne w stosunku do średniowysokoniemieckiego==<br />
Zmiany fonetyczne podano w stosunku do stanu po poprzedzających zmianach w danej grupie; warunki zmian podano w stosunku do stanu średniowysokoniemieckiego. Format zgodny z [http://kneequickie.com/archive/The_Correspondence_Library The Correspondence Library] z następującymi rozszerzeniami:<br />
<br />
: R = spółgłoska płynna lub nosowa<br />
: P = spółgłoska wargowa<br />
: T = spółgłoska przedniojęzykowa<br />
: K = spółgłoska tylnojęzykowa lub /h/<br />
<br />
Podkreślono zmiany zaszłe w lub podobne do standardowego niemieckiego.<br />
<br />
===Wokalizm===<br />
* i:, u:, y: → i, u, y<br />
* <u>iə, uə, yə → i, u, y</u><br />
* <u>u, y → o, ø /_N</u><br />
* ø, øː, øy → e, e:, ei<br />
* <u>a:, e:, o: → a, e, o /_{xt,LC,%əR#}</u><br />
* a:, e:, o: → au, ei, ou<br />
* y → i /K_<br />
* i → y /T_<br />
* o, ou → wo, wu /{P,K,#}_<br />
* e → a /_R<br />
* e → a /L_<br />
* <u>ə → Ø /(czasem)</u><br />
<br />
===Konsonantyzm===<br />
* tw → kw<br />
* <u>w → Ø /_ə# (jeżeli /ə/ także zanika)</u><br />
* <u>w → v</u><br />
* f → v /{#,V}_V<br />
* pf → f /#_<br />
* pf → p<br />
* <u>s → ʃ /#_{R,p,t}</u><br />
* b, g, s → v, j, ʃ /L_<br />
* b, h → v, j /V_V<br />
* g → j /E_<br />
* l → w /_{#,O,ə}<br />
* <u>əm, ən, əl, ər → n̩, n̩, l̩, a</u><br />
<br />
[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie|W]]</div>Vilén