Tekst źródłowy strony Harensuran

[[Image:Harensuran.jpg|290px|thumb|Widok na jezioro Ardawil, największe na Pojezierzu Hareńsko-Surańskim.]]
'''Harensuran''' (czasem też '''Haren-Suran''', '''Halin-Sulan''') &mdash; region geograficzny, historyczny i kulturowy położony w północno-wschodniej części [[Kyon]]u. Jego granice różnią się w zależności od przyjętej metodologii, ale wszystkie obejmują obszar [[Harenia|Harenii]], [[Merawia|Merawii]] i [[Stojeziory|Stojezior]]. Jego granice wyznaczają od południa góry [[Dach Świata|Dachu Świata]], od północy przełęcz [[Vathram]], od zachodu góry [[Erwol]], a od wschodu morze. Większość naukowców zalicza do Harensuranu także [[Azenia|Azenię]], która jednak zarówno geograficznie, jak i kulturowo odstaje od swoich sąsiadów. Z tytułu wielowiekowej dominacji [[cywilizacja Qin|cywilizacji Qin]], Harensuran wykazuje więcej wspólnych punktów w zakresie kultury czy techniki z krajami [[Środkowy Kyon|Środkowego Kyonu]], niż ze swoimi sąsiadami z północy i zachodu.

Z punktu widzenia geografii Harensuran jest naturalnym przedłużeniem wielkiego pasma stepów, rozciągającego się równoleżnikowo przez całą szerokość Pangei. Region wyróżnia jednak bogactwo jezior pochodzenia tektonicznego o lekko słonawej wodzie, z których największe to [[Ardawil]] i [[Qafni (jezioro)|Qafni]]. Na wschodzie step stopniowo ustępuje pasmu gęstych puszcz liściastych, ciągnących się wzdłuż wybrzeża [[Wszechocean]]u. Na nieco wilgotniejszy niż na zachodzie klimat wpływa bliskość [[Dach Świata|Dachu Świata]], jednak gęstość zaludnienia regionu pozostaje niska, a sieć osadnicza ograniczona jest w zasadzie całkowicie do obszarów położonych wzdłuż rzek, nad brzegami jezior i na wybrzeżu oceanu.

Cztery państwa obecnie zajmujące obszar regionu powstały na bazie czterech autonomicznych prowincji państwa Qin z czasów [[dyktatura Siedmiu Masek|dyktatury Siedmiu Masek]]. Wpływ [[Qin]] jest widoczny w różnym stopniu &ndash; im bliżej Dachu Świata, tym silniej jest on zarysowany w kulturze czy architekturze. Wynika to zarówno z bliskości geograficznej względem [[Konfederacja Siedmiu Miast|obecnych struktur państwowych tej cywilizacji]], jak również dłuższego panowania i silniejszej kolonizacji.

W czasach starożytnych, jak również w wiekach następujących po Katastrofie Farandyjskiej (ok. {{RokEryKyonu|2800}}) duży wpływ na region miały również ludy przybyłe z [[Kyon Północny|Kyonu Północnego]]. Byli to głównie [[Huryni]] i [[Edeneni]], wśród których najwięksi byli [[Salladorczycy]]. W pewnym okresie dominowali oni w regionie, zrzeszeni w [[Wszechkrólestwo Salladoru]]. W miarę jednak ekspansji [[Qin]] ich wpływy malały, aż w końcu ich imperium upadło. Dzisiaj Edeneni żyją w cieniu innych ludów, głównie na północy Harensuranu.

== Nazwa ==
Etymologia nazwy jest nieznana. Najprawdopodobniej występuje w jedynym zaświadczonym pisemnie zdaniu [[język pranuweński|pranuweńskim]]: ''hālínisulā́chni īnnābʰóm'', najczęściej tłumaczonym jako „wędruję ze wschodu na zachód”. Problem z takim tłumaczeniem polega na tym, że podróżowanie ze wschodu na zachód w sensie dosłownych nie miało wówczas wielkiego sensu &ndash; i nadal go nie posiada &ndash; ponieważ stepy na wschód od Pojezierza Hareńsko-Surańskiego uchodzą za puste i niczyje. Naukowcy z Uniwersytetu w Zhanzhou postulują inne, bardziej metaforyczne tłumaczenie &ndash; „wędruję po krainie życia”, wysnuwając ten wniosek na podstawie powszechnego w lokalnych kulturach utożsamiania cyklu życia z cyklem dobowym. Frazeologizm taki nie jest jednak znany w lokalnych językach, w których słowa oznaczające „wschód” i „zachód” są derywatami „narodzin” i „zgonu”, a nie odwrotnie.

Nazwa regionu przeniesiona została na region geograficzny: Pojezierze Hareńsko-Surańskie, derywowana od niej jest także nazwa państwa ''Harenia''. Wiedza o regionie dociera do świata niemal zawsze za pośrednictwem Qin, toteż w egzonimii najczęściej pojawiają się derywowane od [[język qin|qińskiego]] ''Hâlín Sûlán'' warianty z /l/ w miejsce /r/.

{{Regiony Kyonu intro}}

[[Kategoria:Regiony Kyonu]]