Tekst źródłowy strony Pismo Thara

'''Pismo Thara''' ([[nikau|ni.]] ''fadei Ftarae'' - pismo Tharów), '''amitalnuka''' [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1M.png|x12px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]][[Plik:1T.png|x12px|baseline]][[Plik:1l.png|x8px|baseline]][[Plik:1N.png|x12px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]][[Plik:1K.png|x12px|baseline]] (od pierwszych liter) - pismo używane na [[Łunateraz]] rozpowszechnione w II w. n.e. Stosowane jako [[abdżad]], [[abugida]] lub [[alfabet]].

==Spółgłoski==

{| class="wikitable"
!Znak
!Odpowiednik<br />łaciński
!Wymowa<br />w [[nikau]]
|-
| [[Plik:1A.png|x24px]] [[Plik:1a.png|x18px]] || (nośnik samogłoski) || {{IPA|a}}
|-
| [[Plik:1M.png|x24px]] [[Plik:1m.png|x18px]] || ''m'' || {{IPA|m}}
|-
| [[Plik:1I.png|x24px]] || ''j, i, y'' || {{IPA|i}}
|-
| [[Plik:1T.png|x24px]] [[Plik:1t.png|x18px]] || ''t, th'' || {{IPA|t̠}}
|-
| [[Plik:1L.png|x24px]] [[Plik:1l.png|x18px]] || ''l'' || {{IPA|l̪}}
|-
| [[Plik:1N.png|x24px]] [[Plik:1n.png|x18px]] || ''n'' || {{IPA|n̠}}
|-
| [[Plik:1U.png|x24px]] || ''w, u'' || {{IPA|u}}
|-
| [[Plik:1K.png|x24px]] [[Plik:1k.png|x18px]] || ''k'' || {{IPA|k}}
|-
| [[Plik:1B.png|x24px]] [[Plik:1b.png|x18px]] || ''b'' || {{IPA|b}}
|-
| [[Plik:1V.png|x24px]] || ''v'' || {{IPA|v}}
|-
| [[Plik:1G.png|x24px]] [[Plik:1g.png|x18px]] || ''g'' || {{IPA|g}}
|-
| [[Plik:1Z.png|x24px]] || ''z, zh'' || {{IPA|ʒ}}
|-
| [[Plik:1D.png|x24px]] || ''d, th'' || {{IPA|d̠}}
|-
| [[Plik:1S.png|x24px]] [[Plik:1s.png|x18px]] || ''s, sh'' || {{IPA|ʃ}}
|-
| [[Plik:1F.png|x24px]] || ''f'' || {{IPA|f}}
|-
| [[Plik:1f.png|x18px]] || ''f'' || (do dwuznaków)
|-
| [[Plik:1P.png|x24px]] [[Plik:1p.png|x18px]] || ''p'' || {{IPA|p}}
|-
| [[Plik:1R.png|x24px]] [[Plik:1r.png|x18px]] || ''r, rh'' || {{IPA|ɻ}}
|}

==Samogłoski==
[[Plik:Nikau-vowels.png|thumb|right|200px|Zapis sylaby w nikau.]]
Na przykładzie j. nikau. (Diakrytyki mogą znajdować się pod literami lub obok nich.)
*[[Plik:1A.png|x12px|baseline]] [{{IPA|a}}] [[Plik:1I.png|x12px|baseline]] [{{IPA|i}}] [[Plik:1U.png|x12px|baseline]] [{{IPA|u}}]
*[[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1E.png|x8px|baseline]] [{{IPA|ɛ}}] [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1E.png|x8px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]] [{{IPA|ai}}]
*[[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1O.png|x8px|baseline]] [{{IPA|ɔ}}] [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1O.png|x8px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]] [{{IPA|au}}]
*[[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]] [{{IPA|e}}] [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]] [{{IPA|ei}}] [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]] [{{IPA|eu}}]
*[[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1o.png|x8px|baseline]] [{{IPA|o}}] [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1o.png|x8px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]] [{{IPA|oi}}] [[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1o.png|x8px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]] [{{IPA|ou}}]

==Tony sentencyjne==
W piśmie Thara oznacza się intonacje. Stawia się one na kresce pionowej (znak przestankowy) dla intonacji zdania lub nad literą dla intonacji wyrazu.
===Intonacja pytająca===
Ton umiarkowany, następnie gwałtownie rosnący. Intonacja oznaczana znakiem akutu <big>ˊ</big> lub dwoma znakami zapytania (??). Spotykana głównie w pytaniach ogółowych.
===Intonacja wątpiąca===
Ton lekko opadający, następnie średnio rosnący. Intonacja oznaczana znakiem odwróconego daszka <big>ˇ</big> lub znakiem zapytania (?). Występuje w pytaniach szczegółowych i, czasami, w wypowiedziach ironicznych.
===Intonacja równa===
Ton ciągle lekko opadający. Zazwyczaj nie jest oznaczany - w razie konieczności symbolizowany makronem <big>ˉ</big>. Odpowiednikiem w [[Ziemia (świat 780)|ziemskiej]] interpunkcji jest przecinek lub kropka. Spotykana w zdaniach oznajmujacych.
===Intonacja potwierdzająca===
Ton lekko rosnący, następnie średnio opadający. Zaznaczany znakiem cyrkumfleksu <big>ˆ</big> lub wykrzyknikiem (!). Sygnalizuje przytaknięcia, potwierdzenia, czasem także rozkazy.
==Liczby==
[[Plik:Nikaunum.PNG|thumb|Cyfry używane i proponowane do użycia w systemie szesnastkowym.]]

Liczby na Łunateraz zapisywane są w systemie dziesiątkowym bez użycia zera, np. 206 to <big>−∤+</big> (1X6, 1*100+10*10+ 6, 100+100+6), a 100 to <big>⊐∤</big> (9X, 9*10+10, 90+10).

Planuje się również rozszerzenie systemu do szesnastkowego i wprowadzenie zera.


==Przykłady==
*[[Plik:1F.png|x12px|baseline]][[Plik:1D.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]] [[Plik:1f.png|x8px|baseline]][[Plik:1T.png|x12px|baseline]][[Plik:1R.png|x12px|baseline]][[Plik:1E.png|x8px|baseline]] - fadei Ftarae [{{IPA|fad̠ei t̪aɻɛ}}]
*[[Plik:1K.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1L.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]] [[Plik:1N.png|x12px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]][[Plik:1K.png|x12px|baseline]][[Plik:1O.png|x8px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]] - keleu nikau [{{IPA|kel̪eu nikau}}]
*[[Plik:1A.png|x12px|baseline]][[Plik:1O.png|x8px|baseline]][[Plik:1R.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]] - Aore [{{IPA|ɔɻe}}]
*[[Plik:1M.png|x12px|baseline]][[Plik:1T.png|x12px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]] [[Plik:1f.png|x8px|baseline]][[Plik:1D.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1F.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]] - Mati fdefei [{{IPA|mat̪i d̪efei}}]
*[[Plik:1M.png|x12px|baseline]][[Plik:1L.png|x12px|baseline]][[Plik:1e.png|x8px|baseline]][[Plik:1I.png|x12px|baseline]][[Plik:1s.png|x8px|baseline]] - Maleis [{{IPA|mal̪eiʃ}}]
*[[Plik:1B.png|x12px|baseline]][[Plik:1E.png|x8px|baseline]][[Plik:1T.png|x12px|baseline]] [[Plik:1M.png|x12px|baseline]][[Plik:1L.png|x12px|baseline]][[Plik:1U.png|x12px|baseline]] - Baet Malu [{{IPA|bɛt̠ mal̪u}}]