Tekst źródłowy strony Sakhra

{{Mhasal Miejsca}}
{{państwo
| nazwa własna państwa=''Sakhra''<br>''{{Unicode|𐦾𐦧𐦬|Aegyptus}}''
| nazwa polska państwa=Sakhra
| lokalizacja=[[Plik:Aussieactive-oTRD-P4nU8Q-unsplash.jpg|450px]]<br/><small>Widok na grobowiec Khadīrricara I w Sakhra</small><br><br/>[[Plik:Sakhra.png|450px]]<br/><small>Położenie grobowców Sakhra na tle [[Mhasal|Mhasalu]]</small>
| języki urzędowe=[[Język ajdyniriański|ajdyniriański]], [[Język mhasalski|mhasalski]]
| języki używane=[[Język mhasalski|mhasalski]], inne
| ludność całkowita =  ''kilkunastu stałych mieszkańców''
| rok = na rok 5360 [[Vezdāŝaular#Ery|CE]]<ref>Rok 8973 [[Projekt Kyon#Kalendarz|kalendarza wspólnego]].</ref>
| waluta = 1 adrash = 100 zuvwarów
| kod waluty = ADR
| ustrój=imperialna prowincja
| głowa państwa=Namiestnik
| władca=Varish Kénhaīr Dinahaīr
}}
'''Sakhra''' ([[Język mhasalski|mha.]] {{Unicode|𐦾𐦧𐦬|Aegyptus}} ''Sakhra'' [{{IPA|sakʰ'ɾa}}]) — unikalne w skali [[Mhasal|Mhasalu]] miejsce, w którym znajduje się 6 monumentalnych wykutych w skale grobowców. Miejsce to znajduje się w [[Sepet Środkowy|Sepecie Środkowym]], na zachód od stolicy prowincji, miasta [[Nekeharah]]. Jest jedyny znany faraoński kompleks grobowcowy pochodzący z okresu późniejszego niż predynastyczny.

W pobliżu kompleksu grobowców znajduje się niewielka, licząca zaledwie kilkunastu mieszańców, wioska, również o nazwie Sakhra. 

==Pochodzenie==
Zespół grobowców powstał za czasów VI Dynastii Nekeharskiej, krótko panującej dynastii obcego pochodzenia. Została ona założona przez Kaderizara, tahareńskiego dowódcę wojskowego i watażkę. Pomimo tego, że Mhasalowi udało się odeprzeć tahareńskie ataki podczas inwazji tego ludu na obszar [[Ajdyniriana|Ajdyniriny]], niepokoje wewnętrzne i konflikt dynastyczny doprowadziły w niedługo potem do znacznego osłabienia państwa. Wykorzystał to Karedizar, lepiej znany pod swoim późniejszym zmhasalizowanym imieniem faraońskim jako Khadīrricar I. Udało się mu przejąć kontrolę nad większą częścią [[Mhasal|Mhasalu]], za swą siedzibę obierając [[Nekeharah|Nekeharę]], zakładając tak zwaną VI Dynastię Nekeharską.
==Układ grobowców==
W Sakhra znajduje się 6 wykutych w skale grobowców, różniących się rozmiarami, detalami architektonicznymi oraz rozmachem, każdy z nich stanowi jednak przykład niezwykłego budownictwa. Grobowce te nie mają tak naprawdę odpowiedników we wcześniejszej i późniejszej tradycji mhasalskiej<ref>Jedyne przykłady mhasalskich grobowców królewskich pochodzą z okresu predynastycznego, znacznie różnią się jednak od tych znajdujących się w Sakhra.</ref>, pomimo tego, że zbudowane zostały w zgodzie z ogólnomhasalską estetyką, z dość nielicznymi odwołaniami do tahareńskiej kultury oraz religii. 

Pierwszy grobowiec zbudowany został dla Khadīrricar I oraz jego drugiej żony. Drugi dla jego najstarszego syna z pierwszej żony, Khadīrricar II, który jednak bardzo szybko zmarł, nie pozostawiając po sobie dziedzica, faraońska władza przeszła więc na jego młodszego przyrodniego brata imieniem Ristem, który szybko przybrał miano Khadīrricara III. Grobowiec zbudowany dla niego oraz jego [[Mhasalowie|mhasalskiej]] żony, Tēti, jest zdecydowanie najbardziej imponującym z całego kompleksu. Czwarty grobowiec zbudowano dla córki Khadīrricara I z jego pierwszej żony, Ašinas. Piąty oraz szósty grobowiec zbudowano dla synów Khadīrricara III, młodszego Sedrisa oraz starszego, Khadīrricara IV, będącym ostatnim faraonem z dynastii.

==Akty wandalizmu==
===Wandalizm mhasalski===

Z uwagi na swe obce pochodzenie panowanie VI Dynastii Nekeharskiej jej panowanie uznawane było przez wiele grup społecznych za obcą okupację, pomimo mariaży z mhasalskimi rodami arystokratycznymi oraz odwoływania się do mhasalskiej tradycji. Z tego powodu w kilkanaście lat po upadku tej dynastii grobowce w Sakhra zostały zwandalizowane przez sporych rozmiarów tłum, podżeganych być może przez kapłanów Chatnakha. Częściowo zniszczone zostały inskrypcje, imiona oraz podobizny królewskie, zwłaszcza w przypadku Khadīrricara IV. W większości przypadków zniszczenia ograniczyły się głównie do zewnętrznej części grobowców. Bardzo niewielu śmiałków odważyło się wejść wewnątrz wykutych w skale korytarzy i komór, dzięki czemu wewnętrzne zniszczenia są niewielkie i ograniczone.

Według jeden z legend podczas aktu dewastacji zniszczone zostały szczątki Khadīrricara IV, wejście do głównej części jego grobowca zdaje się być jednak nienaruszone. Prawdopodobnie wewnątrz grobowców wciąż znajdują się więc szczątki faraonów oraz rodziny królewskiej. 

===Ajdyniriańskie graffiti===
Na nodze ogromnego posągu Khadīrricara III, na południe od wejścia do grobowca, znajduje się ajdyniriańskie graffiti. Jest to wyryta w skale inskrypcja w [[Język ajdyniriański|języku ajdyniriańskim]], głosząca:

:''Gdy Imperator Tālaivchahtish<ref>Tālaivchahtish IV Zdobywca, ajdyniriański imperator odpowiadający za żysudrydzki podbój Mhasalu.</ref> przybył do Nekehary, [inskrypcja] została wyryta przez tych, którzy szli z Jego armią, Carmśaetisa, syna Varisha i Cir̄as oraz Kirtara, syna Hédara i Cifrinah. Chwała!''

==Galeria==

<gallery mode="packed" heights=350px>
Plik:Abu Simbel Temple May 30 2007.jpg|Widok na zdewastowany grobowiec faraona Khadīrricara III i królowej Tēti.
Plik:S F-E-CAMERON EGYPT 2006 FEB 00671.jpg|Główny posąg Khadīrricara III
</gallery>

==Przypisy==
<references/>
[[Kategoria:Mhasal]][[Kategoria:Miasta Kyonu]]