Feldzki - Historia wersji

Todsmer: Zabezpieczył „Feldzki”: Częste wandalizmy ([edytowanie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze) [przenoszenie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze))

2021-05-05T21:32:43Z

Zabezpieczył „Feldzki”: Częste wandalizmy ([edytowanie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze) [przenoszenie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze))

← poprzednia wersja		Wersja z 23:32, 5 maj 2021
(Brak różnic)

Todsmer: Wycofano edycje użytkownika Pingijno (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Feles muribus.

2021-05-05T21:27:39Z

Wycofano edycje użytkownika Pingijno (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Feles muribus.

← poprzednia wersja		Wersja z 23:27, 5 maj 2021
Linia 229:		Linia 229:

	[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie]]		[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie]]
	[[Kategoria:Języki ~~Milo~~]]		[[Kategoria:Języki Miłego]]

Pingijno o 16:37, 4 maj 2021

2021-05-04T16:37:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:37, 4 maj 2021
Linia 229:		Linia 229:

	[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie]]		[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie]]
	[[Kategoria:Języki ~~Miłego~~]]		[[Kategoria:Języki Milo]]

Feles muribus: /* Etap średniofeldzki */

2012-04-10T14:21:37Z

Etap średniofeldzki

← poprzednia wersja		Wersja z 16:21, 10 kwi 2012
Linia 67:		Linia 67:
	* v, w > v ‹w›		* v, w > v ‹w›

	* C > Cʲ (przed ~~/i i: ɛ e: æ:/~~), w szczególności		* C > Cʲ (przed przednimi), w szczególności
	** 0 > j		** 0 > j
	** n > nʲ > ɲ		** n > nʲ > ɲ
Linia 74:		Linia 74:
	** s > sʲ > ɕ		** s > sʲ > ɕ
	** r > rʲ > ʒ ‹rz› (twarde)		** r > rʲ > ʒ ‹rz› (twarde)
			** h > ʃ ‹sz›

	* u > ɨ ‹y› (koniec wyrazu; przed C+/i/)		* u > ɨ ‹y› (koniec wyrazu; przed C+/i/)

Feles muribus: /* Etap staro-wschodnio-saksoński (starofeldzki) */

2012-04-10T13:55:46Z

Etap staro-wschodnio-saksoński (starofeldzki)

← poprzednia wersja		Wersja z 15:55, 10 kwi 2012
Linia 49:		Linia 49:
	* θ > d		* θ > d
	* g > j (po samogłoskach)		* g > j (po samogłoskach)
	* h > j (po sam. przednich)		* h, k > j (po sam. przednich)
	* h > 0 (na początku wyrazu)		* h > 0 (na początku wyrazu)

Feles muribus: /* Przykłady */

2012-04-10T11:36:33Z

Przykłady

← poprzednia wersja		Wersja z 13:36, 10 kwi 2012
Linia 220:		Linia 220:
	!pole		!pole
	\|-		\|-
	\|~~stuk~~		\|styk
	\|''(piece)''		\|''(piece)''
	\|stuk		\|stuk

Feles muribus: /* Etap średniofeldzki */

2012-04-10T11:35:36Z

Etap średniofeldzki

← poprzednia wersja		Wersja z 13:35, 10 kwi 2012
Linia 54:		Linia 54:
	===Etap średniofeldzki===		===Etap średniofeldzki===
	* as? > ɑ: (końc.)		* as? > ɑ: (końc.)
	* i > 0 (końc.)
	* u > ɨ ‹y› (końc.)
	* uo > o:		* uo > o:
	* V > V: (w akc. syl. otw.)		* V > V: (w akc. syl. otw.)
Linia 62:		Linia 60:

	*przed /r/		*przed /r/
			** u, u: > o, o:
	** i, i: > e, e:		** i, i: > e, e:
	** ie, e:, ɛ, æ: > ia		** ie, e:, ɛ, æ: > ia
Linia 68:		Linia 67:
	* v, w > v ‹w›		* v, w > v ‹w›

	* C > Cʲ (przed /i e æ/), w szczególności		* C > Cʲ (przed /i i: ɛ e: æ:/), w szczególności
	** 0 > j		** 0 > j
	** n > nʲ > ɲ		** n > nʲ > ɲ
Linia 75:		Linia 74:
	** s > sʲ > ɕ		** s > sʲ > ɕ
	** r > rʲ > ʒ ‹rz› (twarde)		** r > rʲ > ʒ ‹rz› (twarde)

			* u > ɨ ‹y› (koniec wyrazu; przed C+/i/)

	===Etap nowofeldzki===		===Etap nowofeldzki===

Feles muribus: /* Przykłady */

2012-04-10T11:28:25Z

Przykłady

← poprzednia wersja		Wersja z 13:28, 10 kwi 2012
Linia 219:		Linia 219:
	!pole		!pole
	\|-		\|-
	\|~~scik~~		\|stuk
	\|''(piece)''		\|''(piece)''
	\|stuk		\|stuk

Feles muribus: Utworzył nową stronę „{{j|a posteriori=tak|diachroniczny=tak|artystyczny=tak}} Feldzka flaga '''Język feldzki''', ''Fielniska tunga'' (niem. ''Feldnisch...”

2012-04-09T23:14:45Z

Utworzył nową stronę „{{j|a posteriori=tak|diachroniczny=tak|artystyczny=tak}} thumb|Feldzka flaga '''Język feldzki''', ''Fielniska tunga'' (niem. ''Feldnisch...”

Nowa strona

{{j|a posteriori=tak|diachroniczny=tak|artystyczny=tak}}

[[Plik:Fielniska flaga.png|thumb|Feldzka flaga]]

'''Język feldzki''', ''Fielniska tunga'' (niem. ''Feldnische Sprache'', ang. ''Fieldish language'') – język germański używany w środkowej Europie, język urzędowy [[Feldzka|Feldzki]] (''Fieldan'').

Jest to eksperyment, jak mógłby wyglądać język terenów rzeczywistej Polski, gdyby między VIII a X wiekiem zostały one zajęte przez Sasów. Język wywodzi się od starosaksońskiego.

Mimo wszystko język feldzki – w przeciwieństwie do wenedyku – '''nie jest''' dokładnym rzutowaniem germańskiego superstratu na przedpolski substrat i stawia większy nacisk na naturalizm, zamysł twórczy i widzimisię autora. Wynikiem posiada kilka cech swoistych.

==Historia==
===Etap staro-wschodnio-saksoński (starofeldzki)===
{|
|
{| class=wikitable
|{{IPA|m}}
|{{IPA|n}}
|{{IPA|ŋg}}
|-
|{{IPA|p b}}
|{{IPA|t d}}
|{{IPA|k g}}
|-
|{{IPA|f}}
|{{IPA|θ s}}
|{{IPA|h}}
|-
|{{IPA|w}}
|{{IPA|l r}}
|
|}
|
{| class=wikitable
|{{IPA|i i:}}
|{{IPA|u u:}}
|{{IPA|iu}}
|-
|{{IPA|ɛ e:}}
|{{IPA|ɔ o:}}
|{{IPA|ie io uo}}
|-
|{{IPA|ã æ:}}
|{{IPA|a}}
|
|}
|}

* b > v (po samogłoskach)
* θ > d
* g > j (po samogłoskach)
* h > j (po sam. przednich)
* h > 0 (na początku wyrazu)

===Etap średniofeldzki===
* as? > ɑ: (końc.)
* i > 0 (końc.)
* u > ɨ ‹y› (końc.)
* uo > o:
* V > V: (w akc. syl. otw.)
* ijV > iV:
* VjV, VwV > V:

*przed /r/
** i, i: > e, e:
** ie, e:, ɛ, æ: > ia

* s, st > ʃ ‹sz› (na końcu wyrazów)
* v, w > v ‹w›

* C > Cʲ (przed /i e æ/), w szczególności
** 0 > j
** n > nʲ > ɲ
** t > tsʲ > tɕ
** d > dzʲ > dʑ
** s > sʲ > ɕ
** r > rʲ > ʒ ‹rz› (twarde)

===Etap nowofeldzki===
* i: > i
* ie, e: > e ‹é›
* æ: > ɛ, a (przed twardymi)
* u: > u
* o: > o ‹ó›
* ɑ: > ɞ ‹á›
* ã: > ɞ̃ ‹ą›

W większości dialektów:
* e > ɛ
* o, ɞ > ɔ
* i, iɛ > ɨ, ɛ (po zadziąsł.)
* ɨ, a, ã > ə (końc, nieakc.)
* ã ‹ę› > ɛm, ɛn, ɛ
* ɞ̃ > ɔm, ɔn, ɔ

==Fonologia==
{| class=wikitable
!Spółgłoski
!wargowe
!zębowe
!zadziąsłowe
!podnieb.
!tylnojęz.
|-
!nosowe
|{{IPA|m}}
|{{IPA|n}}
| –
|{{IPA|ɲ}}
| –
|-
!zwarte
|{{IPA|p b}}
|{{IPA|t d <br/> (ts)}}
| –
|{{IPA|tɕ dʑ}}
|{{IPA|k g}}
|-
!szczelinowe
|{{IPA|f v}}
|{{IPA|s (z)}}
|{{IPA|ʃ ʒ}}
|{{IPA|ɕ (ʑ)}}
|{{IPA|x}}
|-
!płynne
|{{IPA|w}}
|{{IPA|r l}}
| –
|{{IPA|j}}
| –
|}

Najbardziej uderzającą rzeczą jest brak głosek [{{IPA|tʃ dʒ}}] (z prostej przyczyny - w starosaksońskim nie było głosek, z których mogłyby się rozwinąć; chyba, że doszłoby do wtórnej, kaszubskopodobnej palatalizacji, ale tej autor wolał uniknąć). W zapożyczeniach są one oddawane przez [{{IPA|tɕ dʑ}}], rzadziej [{{IPA|ʃ ʒ}}], np. ''mikrocip'' (czip), ''ciáj'' (herbata), ''Szomolungma'' (Czomolungma).

Również, miękkość jest zapisywana rzadziej niż w polskim, np. ''scik'' [{{IPA|ɕtɕik}}].

{| class=wikitable
!Samogłoski
!przednie
!środkowe
!tylne
|-
!wysokie
|{{IPA|i}}
|{{IPA|ɨ}}
|{{IPA|u}}
|-
!średnie
|{{IPA|(e) <br/> ɛ}}
|{{IPA|(ə) <br/> (ɞ)}}
|{{IPA|ɔ}}
|-
!niskie
| –
|{{IPA|a}}
| –
|}

‹e› to [{{IPA|e}}] między miękkimi, [{{IPA|ɛ}}] w pozostałych przypadkach.

‹a ę y› w końcowych, nieakcentowanych sylabach redukują się do [{{IPA|ə}}].

‹á› w dialektach środkowych i wschodnich zlało się z ‹o› [{{IPA|ɔ}}], w pozostałych jest wymawiane [{{IPA|ɞ}}]. W niektórych gwarach można znaleźć resztki pozostałych głosek ścieśnionych [{{IPA|e o}}], jednak występują one niekonsekwentnie.

==Przykłady==
{| class=wikitable
!feldzki
!angielski
!holenderski
!niemiecki
!polski
|-
|się
|''(be)''
|zijn
|sein
!być
|-
|donę
|do
|doen
|tun
!robić
|-
|frzosę
|freeze
|vriezen
|frieren
!mrozić
|-
|usz
|house
|huis
|Haus
!dom
|-
|ut
|out
|uit
|aus
!na zewnątrz
|-
|twie
|two
|twee
|zwei
!dwa
|-
|wiel
|wheel
|wiel
|''(Rad)''
!koło
|-
|field
|field
|veld
|Feld
!pole
|-
|scik
|''(piece)''
|stuk
|Stück
!kawałek, sztuka
|}

[[Kategoria:Sztuczne języki germańskie]]
[[Kategoria:Języki Miłego]]