Glatlìukō - Historia wersji

Emilando: Artykuł września 2025

2025-11-20T18:40:36Z

Artykuł września 2025

← poprzednia wersja		Wersja z 20:40, 20 lis 2025
Linia 1:		Linia 1:
			{{AM}}
	{{Kyon ukończony}}		{{Kyon ukończony}}
	{{Szablon:ThewowieIntro}}		{{Szablon:ThewowieIntro}}

Borlach: /* Ciekawostki */

2025-08-27T12:19:37Z

Ciekawostki

← poprzednia wersja		Wersja z 14:19, 27 sie 2025
Linia 141:		Linia 141:

	==Ciekawostki==		==Ciekawostki==
	* Motyw ostatniego wielkiego pojedynku, dramatycznie kończącego historię rywalizacji Glatlìukō i Lādīgnēja, zdaje się być bezpośrednio związany z podobnym motywem występującym w [[Pieśń Bliźniaczych Bram\|Pieśni Bliźniaczych Bram]]. Jest to późniejsza romantyzowana opowieść, pochodząca z okresu klasycznego (a dokładniej z pierwszej połowy istnienia [[Państwo Tjewangono\|Państwa Tjewangono]], jednak dziejąca się w [[Pierwsze państwa~~-miasta~~ Dewii\|okresie atramskim]]. Obie legendy tworzone i rozwijane były w odniesieniu do siebie, dla słuchaczy znających obie opowieści. Prawdopodobnie jest to również echo tej samej atramskiej tradycji pojedynków między wojownikami na polu bitwy. W okresie klasycznym przetrwała ona głównie w formie zinstytucjonalizowanych krwawych igrzysk<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_sport.</ref>.		* Motyw ostatniego wielkiego pojedynku, dramatycznie kończącego historię rywalizacji Glatlìukō i Lādīgnēja, zdaje się być bezpośrednio związany z podobnym motywem występującym w [[Pieśń Bliźniaczych Bram\|Pieśni Bliźniaczych Bram]]. Jest to późniejsza romantyzowana opowieść, pochodząca z okresu klasycznego (a dokładniej z pierwszej połowy istnienia [[Państwo Tjewangono\|Państwa Tjewangono]], jednak dziejąca się w [[Pierwsze miasta-państwa Dewii\|okresie atramskim]]. Obie legendy tworzone i rozwijane były w odniesieniu do siebie, dla słuchaczy znających obie opowieści. Prawdopodobnie jest to również echo tej samej atramskiej tradycji pojedynków między wojownikami na polu bitwy. W okresie klasycznym przetrwała ona głównie w formie zinstytucjonalizowanych krwawych igrzysk<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_sport.</ref>.
	* Postać Glatlìukō, Ojca Thewów i Bohatera (<font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꄂꐕ꒐ꄂꀂ\|Noto Sans Yi}}</font> ''Àrtūr''), stanowi bezpośrednie nawiązanie do [[Użytkownik:ArturJD\|ArturaJD]], pierwotnego twórcy [[Thewowie\|Thewów]], [[Język thewański\|ich języka]] oraz przez niemal dekadę jedynego gracza na [[Dewia\|Dewii]]. W 2016 roku odszedł on z [[Projekt Kyon\|projektu Kyon]].		* Postać Glatlìukō, Ojca Thewów i Bohatera (<font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꄂꐕ꒐ꄂꀂ\|Noto Sans Yi}}</font> ''Àrtūr''), stanowi bezpośrednie nawiązanie do [[Użytkownik:ArturJD\|ArturaJD]], pierwotnego twórcy [[Thewowie\|Thewów]], [[Język thewański\|ich języka]] oraz przez niemal dekadę jedynego gracza na [[Dewia\|Dewii]]. W 2016 roku odszedł on z [[Projekt Kyon\|projektu Kyon]].
	* W roku {{RokEryKyonu\|11002}} w [[FTI\|tangijskim]] środowisku studenckim popularna była anegdota określająca Glatlìukō mianem "pierwszego cybernetyka". Wzięło się to z nadmiernego przedstawiania prawodawstwa Glatlìukō na wykładach historii jako uniwersalnego, które ma regulować każdą inną społeczność, co młodzi studenci, przyzwyczajeni do nowoczesnych urządzeń, próbowali rozumieć jako prawo "samoregulujące się" w obrębie systemu obejmującego prawo, religię i ekonomię. Choć historycy odrzucali to twierdzenie jako kompletną fantazję, anegdota generalnie funkcjonowała jako akademicki żart przez wiele kolejnych lat.		* W roku {{RokEryKyonu\|11002}} w [[FTI\|tangijskim]] środowisku studenckim popularna była anegdota określająca Glatlìukō mianem "pierwszego cybernetyka". Wzięło się to z nadmiernego przedstawiania prawodawstwa Glatlìukō na wykładach historii jako uniwersalnego, które ma regulować każdą inną społeczność, co młodzi studenci, przyzwyczajeni do nowoczesnych urządzeń, próbowali rozumieć jako prawo "samoregulujące się" w obrębie systemu obejmującego prawo, religię i ekonomię. Choć historycy odrzucali to twierdzenie jako kompletną fantazję, anegdota generalnie funkcjonowała jako akademicki żart przez wiele kolejnych lat.

Borlach o 12:18, 27 sie 2025

2025-08-27T12:18:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:18, 27 sie 2025
Linia 143:		Linia 143:
	* Motyw ostatniego wielkiego pojedynku, dramatycznie kończącego historię rywalizacji Glatlìukō i Lādīgnēja, zdaje się być bezpośrednio związany z podobnym motywem występującym w [[Pieśń Bliźniaczych Bram\|Pieśni Bliźniaczych Bram]]. Jest to późniejsza romantyzowana opowieść, pochodząca z okresu klasycznego (a dokładniej z pierwszej połowy istnienia [[Państwo Tjewangono\|Państwa Tjewangono]], jednak dziejąca się w [[Pierwsze państwa-miasta Dewii\|okresie atramskim]]. Obie legendy tworzone i rozwijane były w odniesieniu do siebie, dla słuchaczy znających obie opowieści. Prawdopodobnie jest to również echo tej samej atramskiej tradycji pojedynków między wojownikami na polu bitwy. W okresie klasycznym przetrwała ona głównie w formie zinstytucjonalizowanych krwawych igrzysk<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_sport.</ref>.		* Motyw ostatniego wielkiego pojedynku, dramatycznie kończącego historię rywalizacji Glatlìukō i Lādīgnēja, zdaje się być bezpośrednio związany z podobnym motywem występującym w [[Pieśń Bliźniaczych Bram\|Pieśni Bliźniaczych Bram]]. Jest to późniejsza romantyzowana opowieść, pochodząca z okresu klasycznego (a dokładniej z pierwszej połowy istnienia [[Państwo Tjewangono\|Państwa Tjewangono]], jednak dziejąca się w [[Pierwsze państwa-miasta Dewii\|okresie atramskim]]. Obie legendy tworzone i rozwijane były w odniesieniu do siebie, dla słuchaczy znających obie opowieści. Prawdopodobnie jest to również echo tej samej atramskiej tradycji pojedynków między wojownikami na polu bitwy. W okresie klasycznym przetrwała ona głównie w formie zinstytucjonalizowanych krwawych igrzysk<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_sport.</ref>.
	* Postać Glatlìukō, Ojca Thewów i Bohatera (<font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꄂꐕ꒐ꄂꀂ\|Noto Sans Yi}}</font> ''Àrtūr''), stanowi bezpośrednie nawiązanie do [[Użytkownik:ArturJD\|ArturaJD]], pierwotnego twórcy [[Thewowie\|Thewów]], [[Język thewański\|ich języka]] oraz przez niemal dekadę jedynego gracza na [[Dewia\|Dewii]]. W 2016 roku odszedł on z [[Projekt Kyon\|projektu Kyon]].		* Postać Glatlìukō, Ojca Thewów i Bohatera (<font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꄂꐕ꒐ꄂꀂ\|Noto Sans Yi}}</font> ''Àrtūr''), stanowi bezpośrednie nawiązanie do [[Użytkownik:ArturJD\|ArturaJD]], pierwotnego twórcy [[Thewowie\|Thewów]], [[Język thewański\|ich języka]] oraz przez niemal dekadę jedynego gracza na [[Dewia\|Dewii]]. W 2016 roku odszedł on z [[Projekt Kyon\|projektu Kyon]].
	* W roku 11002 ~~[[EK]] (tysiące lat później), w środowisku studenckim~~ w [[FTI\|~~Tangii~~]] popularna była anegdota określająca Glatlìukō mianem "pierwszego cybernetyka". Wzięło się to z nadmiernego przedstawiania prawodawstwa Glatlìukō na wykładach historii jako uniwersalnego, które ma regulować każdą inną społeczność, co młodzi studenci, przyzwyczajeni do nowoczesnych urządzeń, próbowali rozumieć jako prawo "samoregulujące się" w obrębie systemu obejmującego prawo, religię i ekonomię. Choć historycy odrzucali to twierdzenie jako kompletną fantazję, anegdota generalnie funkcjonowała jako akademicki żart.		* W roku {{RokEryKyonu\|11002}} w [[FTI\|tangijskim]] środowisku studenckim popularna była anegdota określająca Glatlìukō mianem "pierwszego cybernetyka". Wzięło się to z nadmiernego przedstawiania prawodawstwa Glatlìukō na wykładach historii jako uniwersalnego, które ma regulować każdą inną społeczność, co młodzi studenci, przyzwyczajeni do nowoczesnych urządzeń, próbowali rozumieć jako prawo "samoregulujące się" w obrębie systemu obejmującego prawo, religię i ekonomię. Choć historycy odrzucali to twierdzenie jako kompletną fantazję, anegdota generalnie funkcjonowała jako akademicki żart przez wiele kolejnych lat.

	==Galeria==		==Galeria==

Borlach o 11:08, 27 sie 2025

2025-08-27T11:08:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:08, 27 sie 2025
Linia 28:		Linia 28:
	Zgodnie z thewańską tradycją, Glatlìukō przyszedł na świat we wiosce '''Ēranī''' ([[Język thewański\|tj.]] <font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ꄚꋠꀘ\|Noto Sans Yi}}</font> [{{IPA\|ˈxeːraɲiː}}]), będącej osadą satelicką położoną w pobliżu wschodnioatramskiego miasta-państwa [[Wionyta]]. Jego klan nosił tą samą nazwę co osada i był z nią tożsamy, rządząc nią pod wionyckim zwierzchnictwem. Nie ma pewności co do konkretnej daty jego narodzin. Różne źródła podają różne lata, wiele nie podaje natomiast żadnych, ograniczając się jedynie do chronologicznego usytuowania narodzin Glatlìukō "pod koniec Atramu". Podobną tajemnicą otoczona jest jego bezpośrednia rodzina. Nie znane są imiona jego rodziców. Różne podania o Glatlìukō opisują go jako jedynaka, najstarszego z licznego rodzeństwa, najmłodsze dziecko lub jedynego syna spośród wielu córek.		Zgodnie z thewańską tradycją, Glatlìukō przyszedł na świat we wiosce '''Ēranī''' ([[Język thewański\|tj.]] <font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ꄚꋠꀘ\|Noto Sans Yi}}</font> [{{IPA\|ˈxeːraɲiː}}]), będącej osadą satelicką położoną w pobliżu wschodnioatramskiego miasta-państwa [[Wionyta]]. Jego klan nosił tą samą nazwę co osada i był z nią tożsamy, rządząc nią pod wionyckim zwierzchnictwem. Nie ma pewności co do konkretnej daty jego narodzin. Różne źródła podają różne lata, wiele nie podaje natomiast żadnych, ograniczając się jedynie do chronologicznego usytuowania narodzin Glatlìukō "pod koniec Atramu". Podobną tajemnicą otoczona jest jego bezpośrednia rodzina. Nie znane są imiona jego rodziców. Różne podania o Glatlìukō opisują go jako jedynaka, najstarszego z licznego rodzeństwa, najmłodsze dziecko lub jedynego syna spośród wielu córek.

	Pewne kontrowersje wzbudza samo imię Glatlìukō. Jak się bowiem wydaje, nie jest ono ani imieniem rdzennie thewańskim, ani lufgarskim, ani nawet lumuskim. Pomimo swojej popularności w okresie klasycznym, nie pojawia się w żadnych wcześniejszych tekstach atramskich. Nie jest łatwo rozbić go na mniejsze elementy składowe o oczywistym znaczeniu, a te dające się odszyfrować są wątpliwe. Palatalizacja występująca w środku imienia łamie w dodatku zasady thewańskiej gramatyki (w rodzimych słowach palatalizacja występuje jedynie na pierwszej sylabie tematu, w dowolnym miejscu występuje tylko w zapożyczeniach).		Pewne kontrowersje wzbudza samo imię Glatlìukō. Jak się bowiem wydaje, nie jest ono ani imieniem rdzennie thewańskim, ani lufgarskim, ani nawet lumuskim. Pomimo swojej popularności w okresie klasycznym, nie pojawia się w żadnych wcześniejszych tekstach atramskich. Nie jest łatwo rozbić go na mniejsze elementy składowe o oczywistym znaczeniu, a te dające się odszyfrować są wątpliwe. Palatalizacja występująca w środku imienia łamie w dodatku zasady thewańskiej gramatyki (w rodzimych słowach palatalizacja występuje jedynie na pierwszej sylabie tematu, w dowolnym miejscu występuje tylko w zapożyczeniach). Z tego powodu niektóre apokryficzne teksty z czasów [[Imperium Thewów]]<ref>Pomimo tego, że wspomniane teksty pochodzą z czasów [[Imperium Thewów]], przez cały okres klasyczny jakakolwiek sugestia o "niethewańskości" Glatlìukō uznawana była za skrajnie obrazoburczą, niemalże bluźnierczą.</ref> łączą Glatlìukō lub jego przodków z krainami położonymi na wschód od Atramu, przede wszystkim z '''Yrnālnę̂k''' lub '''Tavlōnatl'''<ref>Yrnālnę̂k jest praktycznie bezspornie umieszczany na wschód od wielkiego jeziora Vrę̄nlu, wytyczającego północną granicę Atramu. Dokładne położenie krainy Tavlōnatl jest o wiele mniej pewne. Niektórzy badacze twierdzą, że pod tą nazwą kryją się ziemie na wschód od Atramu, na północ od jeziora Ilme i zatoki Nȳgā. Nie jest to jednak dominująca opinia, większość uczonych widzi Tavlōnatl raczej na południe od jeziora Ilme i zatoki Nȳgā.</ref>. Imię musiałoby wywodzić się z któregoś z języków tamtych obszarów. Powiązanie z Tavlōnatl jest szczególnie interesujące, biorąc pod uwagę niezwykle popularne opowieści o romansie Glatlìukō z królową Jynnatē, którą zawsze identyfikowana jest właśnie jako władczyni krainy Tavlōnatl.

	Z tego powodu niektóre apokryficzne teksty z czasów [[Imperium Thewów]]<ref>Pomimo tego, że wspomniane teksty pochodzą z czasów [[Imperium Thewów]], przez cały okres klasyczny jakakolwiek sugestia o "niethewańskości" Glatlìukō uznawana była za skrajnie obrazoburczą, niemalże bluźnierczą.</ref> łączą Glatlìukō lub jego przodków z krainami położonymi na wschód od Atramu, przede wszystkim z '''Yrnālnę̂k''' lub '''Tavlōnatl'''<ref>Yrnālnę̂k jest praktycznie bezspornie umieszczany na wschód od wielkiego jeziora Vrę̄nlu, wytyczającego północną granicę Atramu. Dokładne położenie krainy Tavlōnatl jest o wiele mniej pewne. Niektórzy badacze twierdzą, że pod tą nazwą kryją się ziemie na wschód od Atramu, na północ od jeziora Ilme i zatoki Nȳgā. Nie jest to jednak dominująca opinia, większość uczonych widzi Tavlōnatl raczej na południe od jeziora Ilme i zatoki Nȳgā.</ref>. Imię musiałoby wywodzić się z któregoś z języków tamtych obszarów. Powiązanie z Tavlōnatl jest szczególnie interesujące, biorąc pod uwagę niezwykle popularne opowieści o romansie Glatlìukō z królową Jynnatē, którą zawsze identyfikowana jest właśnie jako władczyni krainy Tavlōnatl.

	Wedle niektórych późniejszych przekazów, narodzinom Glatlìukō towarzyszyły cudowne znaki, zarówno na ziemi, jak i w niebiosach. Zgodnie łączone były one z '''bogiem Īlō''', strażnikiem prawdy i patronem sprawiedliwości. Historie te traktuje się jako późniejsze dodatki mające nadać życiu Glatlìukō wymiar sakralny. Powiązanie z Īlō wynika z faktu rzeczywistego podawania się Glatlìukō na późniejszym etapie życia za czempiona i wysłannik Īlō, wielkiego sędziego wymierzającego boską sprawiedliwość wszystkim tym, którzy odwrócili się od prawdy.		Wedle niektórych późniejszych przekazów, narodzinom Glatlìukō towarzyszyły cudowne znaki, zarówno na ziemi, jak i w niebiosach. Zgodnie łączone były one z '''bogiem Īlō''', strażnikiem prawdy i patronem sprawiedliwości. Historie te traktuje się jako późniejsze dodatki mające nadać życiu Glatlìukō wymiar sakralny. Powiązanie z Īlō wynika z faktu rzeczywistego podawania się Glatlìukō na późniejszym etapie życia za czempiona i wysłannik Īlō, wielkiego sędziego wymierzającego boską sprawiedliwość wszystkim tym, którzy odwrócili się od prawdy.

Borlach: /* Glatlìukō a badania naukowe */

2025-08-27T10:44:08Z

Glatlìukō a badania naukowe

← poprzednia wersja		Wersja z 12:44, 27 sie 2025
Linia 136:		Linia 136:

	==Glatlìukō a badania naukowe==		==Glatlìukō a badania naukowe==
	Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. {{RokEryKyonu\|11000}}<ref>Co stanowi odpowiednik w przybliżeniu roku 2100 na Ziemi.</ref>) była źródłem licznych inspiracji kulturowych oraz celem badań i ekspedycji, przeprowadzanych szczególnie przez państwa obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon Zachodni). Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na ~~'''~~Uniwersytecie Tamarua~~'''~~ w [[Święta Republika Tangii\|Świętej Republice Tangia (FTI)]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę [[Pierwsze miasta-państwa Dewii\|Atramu]], jak i figurę symboliczną, obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami. Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych, mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez [[Secht\|sechtońskich]] badaczy. Tam był przedmiotem książek, teatru, komiksu i filmu.		Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. {{RokEryKyonu\|11000}}<ref>Co stanowi odpowiednik w przybliżeniu roku 2100 na Ziemi.</ref>) była źródłem licznych inspiracji kulturowych oraz celem badań i ekspedycji, przeprowadzanych szczególnie przez państwa obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon Zachodni). Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na Uniwersytecie Tamarua w [[Święta Republika Tangii\|Świętej Republice Tangia (FTI)]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę [[Pierwsze miasta-państwa Dewii\|Atramu]], jak i figurę symboliczną, obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami. Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych, mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez [[Secht\|sechtońskich]] badaczy. Tam był przedmiotem książek, teatru, komiksu i filmu.

	Część badaczy (tak zwana ''szkoła minimalistów'') uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być przejawem procesu proto-sekularyzacji: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Spory te nigdy nie zostały definitywnie rozwiązane.		Część badaczy (tak zwana ''szkoła minimalistów'') uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być przejawem procesu proto-sekularyzacji: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Spory te nigdy nie zostały definitywnie rozwiązane.

Borlach o 10:43, 27 sie 2025

2025-08-27T10:43:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:43, 27 sie 2025
Linia 135:		Linia 135:
	Tuż po uczcie głupiec zniknął bez śladu i nikt nie był w stanie go odnaleźć. Jak się okazało, nie był to bowiem zwykły człowiek, tylko inkarnacja '''Jurpetla''' ([[Język thewański\|tj.]] <font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꆗꌦ꒐ꄂꎋ\|Noto Sans Yi}}</font> [{{IPA\|jurˈpeːθ}}]), trójjedynego boga [[Religia thewańska\|klasycznej religii thewańskiej]]. Była to pierwsza z trzech prób mających przetestować cnoty Glatlìukō, sprawdzić czy nadaje się on na przywódcę, czy nie jest tak na prawdę kolejnym tyranem. Cały cykl pełni zarówno rolę komediową, jak i dydaktyczną, ucząc wartości takich jak wspólnotowość, dobroduszność i rozwaga.		Tuż po uczcie głupiec zniknął bez śladu i nikt nie był w stanie go odnaleźć. Jak się okazało, nie był to bowiem zwykły człowiek, tylko inkarnacja '''Jurpetla''' ([[Język thewański\|tj.]] <font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꆗꌦ꒐ꄂꎋ\|Noto Sans Yi}}</font> [{{IPA\|jurˈpeːθ}}]), trójjedynego boga [[Religia thewańska\|klasycznej religii thewańskiej]]. Była to pierwsza z trzech prób mających przetestować cnoty Glatlìukō, sprawdzić czy nadaje się on na przywódcę, czy nie jest tak na prawdę kolejnym tyranem. Cały cykl pełni zarówno rolę komediową, jak i dydaktyczną, ucząc wartości takich jak wspólnotowość, dobroduszność i rozwaga.

	==~~Badania~~ naukowe ~~Glatlìukō w późniejszych czasach~~==		==Glatlìukō a badania naukowe==
	Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. ~~11 000 EK, tj.~~ odpowiednik roku 2100 na Ziemi) była ~~przedmiotem~~ licznych inspiracji, badań i ekspedycji, szczególnie ~~państw z~~ obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon ~~zachodni~~).		Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. {{RokEryKyonu\|11000}}<ref>Co stanowi odpowiednik w przybliżeniu roku 2100 na Ziemi.</ref>) była źródłem licznych inspiracji kulturowych oraz celem badań i ekspedycji, przeprowadzanych szczególnie przez państwa obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon Zachodni). Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na '''Uniwersytecie Tamarua''' w [[Święta Republika Tangii\|Świętej Republice Tangia (FTI)]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę [[Pierwsze miasta-państwa Dewii\|Atramu]], jak i figurę symboliczną, obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami. Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych, mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez [[Secht\|sechtońskich]] badaczy. Tam był przedmiotem książek, teatru, komiksu i filmu.

	~~Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na Uniwersytecie Tamarua w [[Święta Republika Tangii\|Świętej Republice Tangia~~ (~~FTI~~)~~]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę Atramu~~, ~~jak i figurę symboliczną~~, ~~obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami~~. ~~Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych~~, ~~mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez~~ [[~~secht~~]]~~ońskich badaczy~~. ~~Tam był przedmiotem książek~~, ~~teatru~~, ~~komiksu i filmu~~.		Część badaczy (tak zwana ''szkoła minimalistów'') uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być przejawem procesu proto-sekularyzacji: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Spory te nigdy nie zostały definitywnie rozwiązane.

	Część badaczy ("szkoła minimalistów") uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być proto-sekularyzacją: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Czy oni wszyscy mieli rację, tego się nie dowiedzieli.		W Tamarua prowadzono zestawienia kodeksu Glatlìukō z Kodeksem Tangijskim z roku {{RokEryKyonu\|10020}}, poszukując paralel w strukturze prawnej (m.in. regulacje handlu, system miar i wag, organizacja wspólnot). Porównania te służyły analizie ciągłości idei prawniczych w długiej perspektywie. W {{RokEryKyonu\|10980}} ekspedycja z Uniwersytetu Tamarua odkryła na południowym wybrzeżu [[Wielka Dewia\|Wielkiej Dewii]] (nad Morzem Thewańskim) fragmenty stel, które zdawały się przeczyć tradycyjnej narracji o jednolitym kodeksie. Odkrycie to wywołało debatę, czy Glatlìukō faktycznie ustanowił spójny system prawa, czy też jego imię posłużyło późniejszej redakcji. Minimaliści uznawali to za dowód, że imię Glatlìukō było wykorzystywane ''post factum'' przez różne lokalne społeczności dewańskie. Generalnie Glatlìukō uznawany był jednak za postać historyczną w [[FTI\|tangijsko]]-[[Secht\|sechtońskich]] książkach na ten temat.

	W Tamarua prowadzono zestawienia kodeksu Glatlìukō z Kodeksem Tangijskim z 10020 EK, poszukując paralel w strukturze prawnej (m.in. regulacje handlu, system miar i wag, organizacja wspólnot). Porównania te służyły analizie ciągłości idei prawniczych w długiej perspektywie.

	W 10980 EK ekspedycja z Uniwersytetu Tamarua odkryła ~~fragmenty stel w~~ [[~~Atram~~]]ie, które zdawały się przeczyć tradycyjnej narracji o jednolitym kodeksie. Odkrycie to wywołało debatę, czy Glatlìukō faktycznie ustanowił spójny system prawa, czy też jego imię posłużyło późniejszej redakcji. Minimaliści uznawali to za dowód, że Glatlìukō~~, choć~~ uznawany za postać historyczną w ~~księgach~~ [[FTI\|tangijsko]]-[[~~secht~~]]~~ońskich~~ na ten temat~~, mógł mieć jego imię wykorzystywane przez inne lokalne społeczności dewańskie~~.

	==Ciekawostki==		==Ciekawostki==

Canis: /* Badania naukowe Glatlìukō w późniejszych czasach */

2025-08-27T07:49:27Z

Badania naukowe Glatlìukō w późniejszych czasach

← poprzednia wersja		Wersja z 09:49, 27 sie 2025
Linia 138:		Linia 138:
	Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. 11 000 EK, tj. odpowiednik roku 2100 na Ziemi) była przedmiotem licznych inspiracji, badań i ekspedycji, szczególnie państw z obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon zachodni).		Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. 11 000 EK, tj. odpowiednik roku 2100 na Ziemi) była przedmiotem licznych inspiracji, badań i ekspedycji, szczególnie państw z obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon zachodni).

	Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na Uniwersytecie Tamarua w [[Święta Republika ~~Tangia~~\|Świętej Republice Tangia (FTI)]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę Atramu, jak i figurę symboliczną, obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami. Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych, mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez [[secht]]ońskich badaczy. Tam był przedmiotem książek, teatru, komiksu i filmu.		Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na Uniwersytecie Tamarua w [[Święta Republika Tangii\|Świętej Republice Tangia (FTI)]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę Atramu, jak i figurę symboliczną, obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami. Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych, mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez [[secht]]ońskich badaczy. Tam był przedmiotem książek, teatru, komiksu i filmu.

	Część badaczy ("szkoła minimalistów") uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być proto-sekularyzacją: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Czy oni wszyscy mieli rację, tego się nie dowiedzieli.		Część badaczy ("szkoła minimalistów") uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być proto-sekularyzacją: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Czy oni wszyscy mieli rację, tego się nie dowiedzieli.

Canis: /* Ciekawostki */

2025-08-27T07:47:23Z

Ciekawostki

← poprzednia wersja		Wersja z 09:47, 27 sie 2025
Linia 149:		Linia 149:
	* Motyw ostatniego wielkiego pojedynku, dramatycznie kończącego historię rywalizacji Glatlìukō i Lādīgnēja, zdaje się być bezpośrednio związany z podobnym motywem występującym w [[Pieśń Bliźniaczych Bram\|Pieśni Bliźniaczych Bram]]. Jest to późniejsza romantyzowana opowieść, pochodząca z okresu klasycznego (a dokładniej z pierwszej połowy istnienia [[Państwo Tjewangono\|Państwa Tjewangono]], jednak dziejąca się w [[Pierwsze państwa-miasta Dewii\|okresie atramskim]]. Obie legendy tworzone i rozwijane były w odniesieniu do siebie, dla słuchaczy znających obie opowieści. Prawdopodobnie jest to również echo tej samej atramskiej tradycji pojedynków między wojownikami na polu bitwy. W okresie klasycznym przetrwała ona głównie w formie zinstytucjonalizowanych krwawych igrzysk<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_sport.</ref>.		* Motyw ostatniego wielkiego pojedynku, dramatycznie kończącego historię rywalizacji Glatlìukō i Lādīgnēja, zdaje się być bezpośrednio związany z podobnym motywem występującym w [[Pieśń Bliźniaczych Bram\|Pieśni Bliźniaczych Bram]]. Jest to późniejsza romantyzowana opowieść, pochodząca z okresu klasycznego (a dokładniej z pierwszej połowy istnienia [[Państwo Tjewangono\|Państwa Tjewangono]], jednak dziejąca się w [[Pierwsze państwa-miasta Dewii\|okresie atramskim]]. Obie legendy tworzone i rozwijane były w odniesieniu do siebie, dla słuchaczy znających obie opowieści. Prawdopodobnie jest to również echo tej samej atramskiej tradycji pojedynków między wojownikami na polu bitwy. W okresie klasycznym przetrwała ona głównie w formie zinstytucjonalizowanych krwawych igrzysk<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_sport.</ref>.
	* Postać Glatlìukō, Ojca Thewów i Bohatera (<font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꄂꐕ꒐ꄂꀂ\|Noto Sans Yi}}</font> ''Àrtūr''), stanowi bezpośrednie nawiązanie do [[Użytkownik:ArturJD\|ArturaJD]], pierwotnego twórcy [[Thewowie\|Thewów]], [[Język thewański\|ich języka]] oraz przez niemal dekadę jedynego gracza na [[Dewia\|Dewii]]. W 2016 roku odszedł on z [[Projekt Kyon\|projektu Kyon]].		* Postać Glatlìukō, Ojca Thewów i Bohatera (<font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꄂꐕ꒐ꄂꀂ\|Noto Sans Yi}}</font> ''Àrtūr''), stanowi bezpośrednie nawiązanie do [[Użytkownik:ArturJD\|ArturaJD]], pierwotnego twórcy [[Thewowie\|Thewów]], [[Język thewański\|ich języka]] oraz przez niemal dekadę jedynego gracza na [[Dewia\|Dewii]]. W 2016 roku odszedł on z [[Projekt Kyon\|projektu Kyon]].
			* W roku 11002 [[EK]] (tysiące lat później), w środowisku studenckim w [[FTI\|Tangii]] popularna była anegdota określająca Glatlìukō mianem "pierwszego cybernetyka". Wzięło się to z nadmiernego przedstawiania prawodawstwa Glatlìukō na wykładach historii jako uniwersalnego, które ma regulować każdą inną społeczność, co młodzi studenci, przyzwyczajeni do nowoczesnych urządzeń, próbowali rozumieć jako prawo "samoregulujące się" w obrębie systemu obejmującego prawo, religię i ekonomię. Choć historycy odrzucali to twierdzenie jako kompletną fantazję, anegdota generalnie funkcjonowała jako akademicki żart.

	==Galeria==		==Galeria==

Canis: /* Glatlìukō, bóg i tuńczyk */

2025-08-27T07:44:13Z

Glatlìukō, bóg i tuńczyk

← poprzednia wersja		Wersja z 09:44, 27 sie 2025
Linia 134:		Linia 134:

	Tuż po uczcie głupiec zniknął bez śladu i nikt nie był w stanie go odnaleźć. Jak się okazało, nie był to bowiem zwykły człowiek, tylko inkarnacja '''Jurpetla''' ([[Język thewański\|tj.]] <font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꆗꌦ꒐ꄂꎋ\|Noto Sans Yi}}</font> [{{IPA\|jurˈpeːθ}}]), trójjedynego boga [[Religia thewańska\|klasycznej religii thewańskiej]]. Była to pierwsza z trzech prób mających przetestować cnoty Glatlìukō, sprawdzić czy nadaje się on na przywódcę, czy nie jest tak na prawdę kolejnym tyranem. Cały cykl pełni zarówno rolę komediową, jak i dydaktyczną, ucząc wartości takich jak wspólnotowość, dobroduszność i rozwaga.		Tuż po uczcie głupiec zniknął bez śladu i nikt nie był w stanie go odnaleźć. Jak się okazało, nie był to bowiem zwykły człowiek, tylko inkarnacja '''Jurpetla''' ([[Język thewański\|tj.]] <font size="4">{{Unicode\|‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍꒣ꆗꌦ꒐ꄂꎋ\|Noto Sans Yi}}</font> [{{IPA\|jurˈpeːθ}}]), trójjedynego boga [[Religia thewańska\|klasycznej religii thewańskiej]]. Była to pierwsza z trzech prób mających przetestować cnoty Glatlìukō, sprawdzić czy nadaje się on na przywódcę, czy nie jest tak na prawdę kolejnym tyranem. Cały cykl pełni zarówno rolę komediową, jak i dydaktyczną, ucząc wartości takich jak wspólnotowość, dobroduszność i rozwaga.

			==Badania naukowe Glatlìukō w późniejszych czasach==
			Postać Glatlìukō w znacznie późniejszych czasach (ok. 11 000 EK, tj. odpowiednik roku 2100 na Ziemi) była przedmiotem licznych inspiracji, badań i ekspedycji, szczególnie państw z obszaru [[Kanisja\|Kanisji]] (Kyon zachodni).

			Legendarny władca był przedmiotem intensywnych badań na Uniwersytecie Tamarua w [[Święta Republika Tangia\|Świętej Republice Tangia (FTI)]]. Uczeni traktowali go zarówno jako historycznego prawodawcę Atramu, jak i figurę symboliczną, obrosłą tradycją oraz reinterpretacjami. Na jego temat napisano wiele opracowań naukowych, mniej lub bardziej prawidłowych. Glatlìukō był także studiowany przez [[secht]]ońskich badaczy. Tam był przedmiotem książek, teatru, komiksu i filmu.

			Część badaczy ("szkoła minimalistów") uważała, że przypisywany Glatlìukō kodeks mógł być redakcją późniejszych pokoleń, powstałą w celu wzmocnienia legitymizacji władzy. Inni argumentowali, że zachowane fragmenty świadczą o istnieniu jednolitego zbioru norm już w VI tysiącleciu [[EK]]. Sechtońscy religioznawcy wskazywali, że odwołanie się Glatlìukō do boga Īlō jako strażnika prawa mogło być proto-sekularyzacją: prawo zyskało status uniwersalnego porządku, wykraczającego poza lokalne wspólnoty. Interpretowano to jako wczesne przejście od "magii" ku instytucjom. Czy oni wszyscy mieli rację, tego się nie dowiedzieli.

			W Tamarua prowadzono zestawienia kodeksu Glatlìukō z Kodeksem Tangijskim z 10020 EK, poszukując paralel w strukturze prawnej (m.in. regulacje handlu, system miar i wag, organizacja wspólnot). Porównania te służyły analizie ciągłości idei prawniczych w długiej perspektywie.

			W 10980 EK ekspedycja z Uniwersytetu Tamarua odkryła fragmenty stel w [[Atram]]ie, które zdawały się przeczyć tradycyjnej narracji o jednolitym kodeksie. Odkrycie to wywołało debatę, czy Glatlìukō faktycznie ustanowił spójny system prawa, czy też jego imię posłużyło późniejszej redakcji. Minimaliści uznawali to za dowód, że Glatlìukō, choć uznawany za postać historyczną w księgach [[FTI\|tangijsko]]-[[secht]]ońskich na ten temat, mógł mieć jego imię wykorzystywane przez inne lokalne społeczności dewańskie.

	==Ciekawostki==		==Ciekawostki==

Borlach o 22:22, 26 sie 2025

2025-08-26T22:22:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 00:22, 27 sie 2025
Linia 1:		Linia 1:
			{{Kyon ukończony}}
	{{Szablon:ThewowieIntro}}		{{Szablon:ThewowieIntro}}
	{{Conosoba		{{Conosoba