Język aswa - Historia wersji

Canis o 21:34, 12 sie 2025

2025-08-12T21:34:37Z

← poprzednia wersja		Wersja z 23:34, 12 sie 2025
Linia 15:		Linia 15:
	\| natcon = con		\| natcon = con
	}}		}}
	{{sp}}'''Aswa''' («aswa ylil» {{IPA\|[ɑs'wɒj lil]}}) jest conlangiem [[Użytkownik:Canis\|Canisa]], używanym do przeróżnych celów. Aswa zastąpiła [[ahtialański]] w wielu zastosowaniach, przede wszystkim dla sztuki. ~~Powstał~~ około roku 2010 na bazie projektu czystego, tonalnego języka; obecnie znajduje się w wersji czwartej. Jest to najlepiej skonstruowany dotychczas język tego autora. Istnieje silna interferencja między językami ahtialańskim, a aswą.		{{sp}}'''Aswa''' («aswa ylil» {{IPA\|[ɑs'wɒj lil]}}) jest conlangiem [[Użytkownik:Canis\|Canisa]], używanym do przeróżnych celów. Aswa zastąpiła [[ahtialański]] w wielu zastosowaniach, przede wszystkim dla sztuki, ale głównie około 2010-2013, kiedy we wszystkich zastosowaniach oba języki wypchnął całkowicie [[język ayu]], a w 2025 roku [[ahtialański]] wyewoluował do języka [[język ahtialański pulserimski\|pulserimskiego]]. Aswa powstała około roku 2010 na bazie projektu czystego, tonalnego języka; obecnie znajduje się w wersji czwartej. Jest to najlepiej skonstruowany dotychczas język tego autora. Istnieje silna interferencja między językami ahtialańskim, a aswą.

	Aswa jest [[Mery\|merą]]: zachowuje się tak, jakby na nieznany język aprioryczny wywierały ogromny wpływ języki naturalne, co skutkuje luźną mieszanką na wszystkich poziomach konstrukcji tego conlangu.		Aswa jest [[Mery\|merą]]: zachowuje się tak, jakby na nieznany język aprioryczny wywierały ogromny wpływ języki naturalne, co skutkuje luźną mieszanką na wszystkich poziomach konstrukcji tego conlangu.

Canis: Aswa przeniesiono do Język aswa

2012-10-18T11:23:46Z

Aswa przeniesiono do Język aswa

← poprzednia wersja		Wersja z 13:23, 18 paź 2012
(Brak różnic)

Canis: /* Składnia */

2011-07-27T16:15:39Z

Składnia

← poprzednia wersja		Wersja z 18:15, 27 lip 2011
Linia 288:		Linia 288:

	=Składnia=		=Składnia=
			{{sp}}Aswa jest językiem o podstawowym szyku SVO, równie często można zauważyć szyk SOV, który nadaje nieco formalnego stylu. Stawia słowa określające za słowami określanymi: ''dom zielony''.

			Nietypową, właściwą tylko aswie cechą jest zastosowanie obu najpopularniejszych konstrukcji morfosyntaktycznych naraz, każda do innych celów. Przypomina to tzw. ''szyk austronezyjski'' (patrz: ''tagalog'', ''bahasa indonesia'', ''malagasy''), z tym, że ten jest stosowany do różnicowania obiektów określonych-niekreślonych, a aswa - skupiająca się na czasowniku - stosuje je do różnicowania czasów gramatycznych; co wcale nie przeszkadza wyrazić środkami morfologicznymi jeszcze nie tylko określoność, ale i dystans.
			<center>
			{\|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
			\|+ Szyki i podstawowe przypadki
			\|-
			!<small>Szyk</small>
			!<small>Przypadki główne</small>
			!<small>Przypadki wtórne</small>
			!<small>Podst. użycie</small>
			\|- align=center
			\|Ergatywny
			\|Dyrektyw (Erg., Dir.)
			\|Absolutyw (Abs.)
			\|Teraźniejszość i przyszłość
			\|- align=center
			\|Akuzatywny
			\|Dyrektyw (Dir., Nom.)
			\|Biernik (Acc.)
			\|Przeszłość i brak czasu
			\|}
			</center>

			Podobnie jak w językach austronezyjskich, stosowane są przełączniki. W aswie umożliwiają one rozróżnienie agensa od pacjensa bez odmiany argumentów i bez zwracania uwagi na pozycję, ponieważ każdy przełącznik wycelowany już jest w daną część. Szyk akuzatywny jest stosowany do wprowadzania zdania w czas przeszły (''de facto'' raczej w tryb narracyjny niż w prawdziwy czas) lub czas ogólny, nieokreślony. Ergatywny jest podstawowym.

			<center>
			{\|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
			\|+ Podstawowe morfemy
			\|-
			!<small>Szyk</small>
			!<small>Główny przypadek</small>
			!<small>Forma</small>
			!<small>Wtórny przypadek</small>
			!<small>Forma</small>
			!<small>Użycie</small>
			\|- align=center
			\|Ergatywny
			\|Dyrektyw-1 (ERG)
			\|«y-»
			\|Absolutyw (ABS)
			\|ø
			\|Teraźniej. + przyszł.
			\|- align=center
			\|Akuzatywny
			\|Dyrektyw-2 (NOM)
			\|«a-»/«ә-»
			\|Biernik (ACC)
			\|«o-»/«ö-»
			\|Przesz. + ogólny
			\|}
			</center>

			Przykłady użycia:
			<center>
			{\|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
			\|+ Przykłady użycia
			\|-
			!<small>Użycie</small>
			!<small>Znaczenie</small>
			\|- align=center
			\| Ytaq səpi nət.
			\| Pies gryzie kość.
			\|- align=center
			\| Ataq səpəv önət.
			\| Pies gryzł kość.
			\|}
			</center>

			<center>
			Agens może pozostać nieoznaczony, pod warunkiem, że kontekst czyni go oczywistym (i tylko, gdy jest nieokreślony):
			{\|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
			\|+ Przykłady zdań nieokreślonych
			\|-
			!<small>Usage</small>
			!<small>Meaning</small>
			\|- align=center
			\| Taq səpiy nət.
			\| Pies gryzie kość. ERG
			\|-
			!<small>Usage</small>
			!<small>Meaning</small>
			\|- align=center
			\| Taq səpəv' önət.
			\| Pies gryzł kość. ACC
			\|}
			</center>

Canis: /* Interpunkcja */

2011-07-27T15:53:08Z

Interpunkcja

← poprzednia wersja		Wersja z 17:53, 27 lip 2011
Linia 286:		Linia 286:

	Tytło bywa używane do skrótów w pisowni cyrylickiej, jak słowo «к҃р» (''qr'') oznacza "ogień", od słowa «кұскыр» (''quskır'').		Tytło bywa używane do skrótów w pisowni cyrylickiej, jak słowo «к҃р» (''qr'') oznacza "ogień", od słowa «кұскыр» (''quskır'').

			=Składnia=

Canis: /* Ortografia */

2011-07-27T15:52:22Z

Ortografia

← poprzednia wersja		Wersja z 17:52, 27 lip 2011
Linia 258:		Linia 258:
	\|}		\|}

	=~~Ortografia~~=		=Pisownia=
	{{sp}}Aswę zapisuje się za pomocą alfabetu łacińskiego.		{{sp}}Aswę zapisuje się za pomocą alfabetu łacińskiego.
	{\| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;"		{\| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;"
Linia 281:		Linia 281:
	* «'» [ʲ]		* «'» [ʲ]
	{{Юрт\|Hristiyənizmə\|Hristiyənizməsü əlsə yréliji nəmiiyüsə nüüřıw şaapılıq Anazaretın Yezus Hristös nəmiihəq otarlit Paléstinəřar.\|SubNet Aswa}}		{{Юрт\|Hristiyənizmə\|Hristiyənizməsü əlsə yréliji nəmiiyüsə nüüřıw şaapılıq Anazaretın Yezus Hristös nəmiihəq otarlit Paléstinəřar.\|SubNet Aswa}}

			==Interpunkcja==
			Aswa wymusza nieco inną ortografię niż ta zwykle używana w Europie. Zdania składowe z reguły są dzielone przez czterokropek ⁘ a koniec paragrafu czy tekstu oznacza się pięciokropkiem ⁙. Cytaty zawsze umieszcza się w «» nawiasach, a listy są tworzone albo od strzałki w prawo →, albo od trójkątnego wskaźnika ‣. Bywa, że ⁂ (trzy gwiazdki) są używane do oznaczenia absolutnego końca tekstu. Nieco poetycką funkcję ma też oficjalny symbol ⁖ sygnalizujący ironię, np. «⁖əls», które oznacza dosłownie "dużo", ze znakiem ⁖ będzie oznaczało "niewiele". Nie ma standardowego sygnalizatora rozpoczęcia tekstu, ale czasem używa się symbolu ⁜.

			Tytło bywa używane do skrótów w pisowni cyrylickiej, jak słowo «к҃р» (''qr'') oznacza "ogień", od słowa «кұскыр» (''quskır'').

Canis: /* Finalne /j/ */

2011-07-27T15:46:43Z

Finalne /j/

← poprzednia wersja		Wersja z 17:46, 27 lip 2011
Linia 220:		Linia 220:
	* «sələy'''i'''» (od «sələyrgé») - pachną		* «sələy'''i'''» (od «sələyrgé») - pachną
	* «səpil'''’'''» (od «səpilgé», też po prostu «səp») - gryzą		* «səpil'''’'''» (od «səpilgé», też po prostu «səp») - gryzą

			===Fonemy /k/ oraz /q/===
			Dźwięki [k] oraz [q] są de facto alofonami jednego fonemu (/k/). Funkcjonują one tak samo, jak w języku kazańskotatarskim: /k/ pojawia się przed samogłoskami przednimi i "é", a /q/ przed tylnymi, "ı" oraz na końcu słowa. W cyrylickiej ortografii nie ma w ogóle tego rozróżnienia.
			{{cytat\|"Kazań": ''Qazan''<br/>'''ALE'''<br/>"Kercz": ''Kerç''}}

	===Fonem /ɹ/===		===Fonem /ɹ/===

Canis: /* Inicjalne /j/ */

2011-07-27T15:45:31Z

Inicjalne /j/

← poprzednia wersja		Wersja z 17:45, 27 lip 2011
Linia 211:		Linia 211:
	# «Swané '''y'''řintər thömüksü.» (darowany liść jest zielony)		# «Swané '''y'''řintər thömüksü.» (darowany liść jest zielony)
	Obecnie jedyną poprawną regułą jest zapisywanie "y" w każdej sytuacji, czy to się wymawia jako [i] czy [j]:		Obecnie jedyną poprawną regułą jest zapisywanie "y" w każdej sytuacji, czy to się wymawia jako [i] czy [j]:
	# ~~«żhels yżhels»~~ (niepoprawna niepoprawność), ze zbitką [ɫsjʦx]		# «çhels yçhels» (niepoprawna niepoprawność), ze zbitką [ɫsjʦx]
	Opcjonalnie można wstawić szwę dla ułatwienia wymowy:		Opcjonalnie można wstawić szwę dla ułatwienia wymowy:
	# ~~«żhelsə yżhels»~~ (niepoprawna niepoprawność), z [ɫsəjʦx]		# «çhelsə yçhels» (niepoprawna niepoprawność), z [ɫsəjʦx]

	===Finalne /j/===		===Finalne /j/===

Canis: /* Ortografia */ LOL, głupi jestem, ja nie mam "cz" w tym języku i wydziwiam

2011-07-27T15:45:04Z

Ortografia: LOL, głupi jestem, ja nie mam "cz" w tym języku i wydziwiam

← poprzednia wersja		Wersja z 17:45, 27 lip 2011
Linia 258:		Linia 258:
	{\| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;"		{\| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;"
	\|-		\|-
	\| A a \|\| Ə ə \|\| B b \|\| C c \|\| D d \|\| E e \|\| É é \|\| F f \|\| G g \|\| H h \|\| İ i \|\| I ı ~~\|\| J j \|\| K k~~		\| A a \|\| Ə ə \|\| B b \|\| C c \|\| Ç ç \|\| Çh çh \|\| D d \|\| E e \|\| É é \|\| F f \|\| G g \|\| H h \|\| İ i \|\| I ı
	\|-		\|-
	\| Kh kh \|\| L l \|\| M m \|\| N n \|\| Ñ ñ \|\| O o \|\| Ö ö \|\| P p \|\| Ph ph \|\| Q q \|\| R r \|\| Ř ř ~~\|\| S s \|\| Ş ş~~		\| J j \|\| K k \|\| Kh kh \|\| L l \|\| M m \|\| N n \|\| Ñ ñ \|\| O o \|\| Ö ö \|\| P p \|\| Ph ph \|\| Q q \|\| R r \|\| Ř ř
	\|-		\|-
	\| T t \|\| Th th \|\| U u \|\| Ü ü \|\| V v \|\| W w \|\| Y y \|\| Z z ~~\|\| Ż ż \|\| Żh żh~~ \|\| '		\| S s \|\| Ş ş \|\| T t \|\| Th th \|\| U u \|\| Ü ü \|\| V v \|\| W w \|\| Y y \|\| Z z \|\| '
	\|}		\|}
	* «ə» [æ], [ə]		* «ə» [æ], [ə]
	* «c» [c]		* «c» [c]
			* «ç» [ʦ]
			* «çh» [ʦ͡x]
	* «é» [ɘ]		* «é» [ɘ]
	* «j» [ɟ]		* «j» [ɟ]
Linia 273:		Linia 275:
	* «w» [w]		* «w» [w]
	* «y» [j]		* «y» [j]
	* «ż» [ʦ]
	* «żh» [ʦ͡x]
	* «'» [ʲ]		* «'» [ʲ]
	{{Юрт\|Hristiyənizmə\|Hristiyənizməsü əlsə yréliji nəmiiyüsə nüüřıw şaapılıq Anazaretın Yezus Hristös nəmiihəq otarlit Paléstinəřar.\|SubNet Aswa}}		{{Юрт\|Hristiyənizmə\|Hristiyənizməsü əlsə yréliji nəmiiyüsə nüüřıw şaapılıq Anazaretın Yezus Hristös nəmiihəq otarlit Paléstinəřar.\|SubNet Aswa}}

Canis: /* Warianty */

2011-07-27T15:40:34Z

Warianty

← poprzednia wersja		Wersja z 17:40, 27 lip 2011
Linia 253:		Linia 253:
	\|/ʃ/: [ɕ]		\|/ʃ/: [ɕ]
	\|}		\|}

			=Ortografia=
			{{sp}}Aswę zapisuje się za pomocą alfabetu łacińskiego.
			{\| align="center" border="1" cellspacing="0" cellpadding="8" bgcolor="#EFEFEF" style="font-size:20px; text-align:center;"
			\|-
			\| A a \|\| Ə ə \|\| B b \|\| C c \|\| D d \|\| E e \|\| É é \|\| F f \|\| G g \|\| H h \|\| İ i \|\| I ı \|\| J j \|\| K k
			\|-
			\| Kh kh \|\| L l \|\| M m \|\| N n \|\| Ñ ñ \|\| O o \|\| Ö ö \|\| P p \|\| Ph ph \|\| Q q \|\| R r \|\| Ř ř \|\| S s \|\| Ş ş
			\|-
			\| T t \|\| Th th \|\| U u \|\| Ü ü \|\| V v \|\| W w \|\| Y y \|\| Z z \|\| Ż ż \|\| Żh żh \|\| '
			\|}
			* «ə» [æ], [ə]
			* «c» [c]
			* «é» [ɘ]
			* «j» [ɟ]
			* «ñ» [ŋ]
			* «k» [k], «q» [q]
			* «ş» [ʃ]
			* «w» [w]
			* «y» [j]
			* «ż» [ʦ]
			* «żh» [ʦ͡x]
			* «'» [ʲ]
			{{Юрт\|Hristiyənizmə\|Hristiyənizməsü əlsə yréliji nəmiiyüsə nüüřıw şaapılıq Anazaretın Yezus Hristös nəmiihəq otarlit Paléstinəřar.\|SubNet Aswa}}

Canis: /* Fonem /v/ */

2011-07-27T15:37:29Z

Fonem /v/

← poprzednia wersja		Wersja z 17:37, 27 lip 2011
Linia 227:		Linia 227:
	===Fonem /v/===		===Fonem /v/===
	Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami.		Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami.

			==Warianty==
			Jak w większości języków, fonetyka także i aswy nie jest jednolita. Na razie nie opracowano conworldu, w którym miałby być używany ten język, ale i tak są pewne warianty wymowy, które odzwierciedlałyby różnice geograficzne użytkowników tego języka. Istnieją dwa takie warianty, które - '''sztucznie''' - podzielimy w tym artykule na ''północne'' i ''południowe'', gdzie północne to standardowa wersja. Wobec tego:

			{\|class="wikitable" align="center" style="text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
			!Północne
			!Południowe
			\|-
			\|/ɫ/: [lˤ]
			\|/ɫ/: [lˠ]
			\|-
			\|/ɣ/: [ɣ]~[ʕ]
			\|/ɣ/: [ɣ]
			\|-
			\|/r/: [r] '''oraz''' [ɹ]
			\|/r/: [r] '''lub''' [ɹ]
			\|-
			\|/v/: [β] ~ [w]
			\|/v/: [v]
			\|-
			\|/f/: [ɸ]
			\|/f/: [f]
			\|-
			\|/ʃ/: [ʃ]
			\|/ʃ/: [ɕ]
			\|}