Talonbat - Historia wersji

Borlach o 16:36, 7 lip 2024

2024-07-07T16:36:53Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:36, 7 lip 2024
Linia 237:		Linia 237:
	<br>		<br>
	{{Regiony Kyonu intro}}		{{Regiony Kyonu intro}}
	[[Kategoria:~~Regiony Kyonu~~]]		[[Kategoria:Wielka Pustynia Południowa]]
	[[Kategoria:Adeza]]		[[Kategoria:Adeza]]

Borlach: /* Miasta-państwa Talonbatu */

2021-09-02T13:13:36Z

Miasta-państwa Talonbatu

← poprzednia wersja		Wersja z 15:13, 2 wrz 2021
Linia 216:		Linia 216:
	{{Główny artykuł\|Miasta-państwa Talonbatu}}		{{Główny artykuł\|Miasta-państwa Talonbatu}}

	W [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] terytorium Talonbatu podzielone jest pomiędzy trzynastoma rywalizującymi ze sobą państewkami, zwanymi w [[Język adezaski\|języku adezaskim]] ܨܡܘܝ ܒܝܥܒܐݎ ''Sȝumwê Bê'hebâc'', dosłownie "miasta-państwa". Każde z nich skupione jest wokół konkretnego ośrodka miejskiego, które kontroluje pomniejsze miasteczka i osady. Teoretycznie hegemonia nad talonbackimi miastami-państwami znajduje się w rękach duopolu [[Adera]]-Tȝinur. Adera, oraz rządzący nią kapłani, stanowi niemalże niekwestionowany autorytet religijny, miasto to jest bowiem jednym z najświętszych miejsc dla [[Adezowie\|Talonbatczyków]], a na pewno najświętszym spośród wszystkich miast. Chociaż nie jest to być może dokładna analogia, jej status można porównać do tradycyjnej stolicy regionu. Tȝinur przez ostatnie kilka stuleci dzierżył prymat polityczny oraz militarny, po części także kulturowy, będąc ''de facto'' główną siłą regionu. Miasto to utrzymywało swoją pozycję tak długo po części dzięki własnej sile, po części dzięki współpracy z Aderą i opieraniu się na jej autorytecie.		W [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] terytorium Talonbatu podzielone jest pomiędzy trzynastoma rywalizującymi ze sobą państewkami, zwanymi w [[Język adezaski\|języku adezaskim]] ܨܡܘܝ ܒܝܥܒܐݎ ''Sȝumwê Bê'hebâc'', lub rzadziej ܨܡܘܝ ܣܐܠܝܛܐݎ ''Sȝumwê Zâṛêtâc'', dosłownie "miasta-państwa". Każde z nich skupione jest wokół konkretnego ośrodka miejskiego, które kontroluje pomniejsze miasteczka i osady. Teoretycznie hegemonia nad talonbackimi miastami-państwami znajduje się w rękach duopolu [[Adera]]-Tȝinur. Adera, oraz rządzący nią kapłani, stanowi niemalże niekwestionowany autorytet religijny, miasto to jest bowiem jednym z najświętszych miejsc dla [[Adezowie\|Talonbatczyków]], a na pewno najświętszym spośród wszystkich miast. Chociaż nie jest to być może dokładna analogia, jej status można porównać do tradycyjnej stolicy regionu. Tȝinur przez ostatnie kilka stuleci dzierżył prymat polityczny oraz militarny, po części także kulturowy, będąc ''de facto'' główną siłą regionu. Miasto to utrzymywało swoją pozycję tak długo po części dzięki własnej sile, po części dzięki współpracy z Aderą i opieraniu się na jej autorytecie.

	Pomimo tego, że Tȝinur ciągle cieszy się posłuszeństwem większość talonbackich miast-państw, jest to w istocie gasnąca potęga. Miasto pogrążone jest w kryzysie politycznym, nie stanowi już także od dawna największej potęgi wojskowej. Mimo to jego elity odznaczają się wielką dozą arogancji, przekonane o swojej nieomylności i niezaprzeczalnej dominacji. Na nową potęgę wojskową wyrosło położone na wschód od Tȝinur miasto Nijhhun. Przez ostatnie dwa pokolenia Nijhhun ustawicznie rosło w siłę, dokonując agresywnej ekspansji, coraz mocniej zaburzając polityczne ''status quo'' w regionie. Powoduje to rosnące obawy oraz frustracje innych miast wschodniego i północnego Talonbatu, zwłaszcza zaś tradycyjnego rywala Nijhhun, miasta Ađeyin, przy jednoczesnej bierności elit z Tȝinur.		Pomimo tego, że Tȝinur ciągle cieszy się posłuszeństwem większość talonbackich miast-państw, jest to w istocie gasnąca potęga. Miasto pogrążone jest w kryzysie politycznym, nie stanowi już także od dawna największej potęgi wojskowej. Mimo to jego elity odznaczają się wielką dozą arogancji, przekonane o swojej nieomylności i niezaprzeczalnej dominacji. Na nową potęgę wojskową wyrosło położone na wschód od Tȝinur miasto Nijhhun. Przez ostatnie dwa pokolenia Nijhhun ustawicznie rosło w siłę, dokonując agresywnej ekspansji, coraz mocniej zaburzając polityczne ''status quo'' w regionie. Powoduje to rosnące obawy oraz frustracje innych miast wschodniego i północnego Talonbatu, zwłaszcza zaś tradycyjnego rywala Nijhhun, miasta Ađeyin, przy jednoczesnej bierności elit z Tȝinur.

Borlach o 09:36, 26 sie 2021

2021-08-26T09:36:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:36, 26 sie 2021
Linia 10:		Linia 10:
	\|Narody = [[Adezowie]]		\|Narody = [[Adezowie]]
	}}		}}
	'''Talonbat''' ([[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}]), znany także jako '''Adeza''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}], [[Język czaaż\|cza.]] ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]) — kraina historyczno-geograficzna, a także jeden z regionów [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni Południowej]], położony na zachód od [[Zagórze Harruńskie\|Zagórza Harruńskiego]]. Jest to niewielki obszar, obejmujący 44 335 km²<ref>Największe odległości to 332 km na linii wschód-zachód oraz 176 km na linii północ-południe.</ref>, będący swego rodzaju niecką o elewacji wyraźnie niższej od wszystkich otaczających go terenów. Położony jest w dodatku pomiędzy dwoma niewielkimi pasmami górskimi na północy i południu. Z tego powodu Talonbat zbiera i przechowuję wodę oraz wilgoć z okolicy, zwłaszcza podczas pory deszczowej Czasu Rekina.		'''Talonbat''' ([[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}]), znany także jako '''Adeza''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}], [[Język czaaż\|cza.]] ܛܐܫܜܨ ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]) — kraina historyczno-geograficzna, a także jeden z regionów [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni Południowej]], położony na zachód od [[Zagórze Harruńskie\|Zagórza Harruńskiego]]. Jest to niewielki obszar, obejmujący 44 335 km²<ref>Największe odległości to 332 km na linii wschód-zachód oraz 176 km na linii północ-południe.</ref>, będący swego rodzaju niecką o elewacji wyraźnie niższej od wszystkich otaczających go terenów. Położony jest w dodatku pomiędzy dwoma niewielkimi pasmami górskimi na północy i południu. Z tego powodu Talonbat zbiera i przechowuję wodę oraz wilgoć z okolicy, zwłaszcza podczas pory deszczowej Czasu Rekina.

	Talonbat jest także jedynym miejscem na całej Wielkiej Pustyni w którym występują naturalne całoroczne jeziora słodkiej wody. Głównym powodem ich istnienia nie jest jednak specyficzne ukształtowanie terenu, lecz obecność tak zwanego [[Wielki Talonbacki Basen Artezyjski\|Wielkiego Talonbackiego Basenu Artezyjskiego]]. Zapewnia on wodę ogromnej sieci jaskiń oraz podziemnych jezior i rzek, zwanych [[Serce Demiurga\|Sercem Demiurga]], których przedłużeniem są zaś jeziora na powierzchni·		Talonbat jest także jedynym miejscem na całej Wielkiej Pustyni w którym występują naturalne całoroczne jeziora słodkiej wody. Głównym powodem ich istnienia nie jest jednak specyficzne ukształtowanie terenu, lecz obecność tak zwanego [[Wielki Talonbacki Basen Artezyjski\|Wielkiego Talonbackiego Basenu Artezyjskiego]]. Zapewnia on wodę ogromnej sieci jaskiń oraz podziemnych jezior i rzek, zwanych [[Serce Demiurga\|Sercem Demiurga]], których przedłużeniem są zaś jeziora na powierzchni·
Linia 17:		Linia 17:

	==Nazwa==		==Nazwa==
	Nazwa krainy w jednym z dwóch rdzennych dla niej języków, a więc [[Język adezaski\|języku adezaskim]], to ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}]. Chociaż jej dokładne znaczenie nie jest pewne, bez wątpienia jest ona pokrewna adezaskim terminom określającym boga i boginię (kolejno ܛܣ ܫܜ ''ḍas 'ađe'' oraz ܛܣ ܫܜܨ ''ḍas 'ađezi''). W nazwie tej szczególnie rzuca się w oczy konsekwentne użycie kwalifikatora pierwszej kategorii (''ḍas''), wskazującego na ludzi, bogów oraz ludzkie części ciała. Ma to najprawdopodobniej związek z adezaskim wierzeniem, jakoby Talonbat stanowił serce i centralny punkt świata, klatkę piersiową martwego boga, z ciała którego składa się cały świat. Znajduje to oddźwięk w [[Język adezaski#Ideogramy talonbackie\|ideogramach talonbackich]], w których region Talonbatu zapisuje się jako ⵙ, co wskazuje najprawdopodobniej na centralny punkt istnienia. Nazwa krainy w jej drugim rdzennym języku, [[Język czaaż\|czaaż]], jest podobna, przybiera ona bowiem formę ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]. Pochodzi też zapewne z tego samego źródła.		Nazwa krainy w jednym z dwóch rdzennych dla niej języków, a więc [[Język adezaski\|języku adezaskim]], to ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}]. Chociaż jej dokładne znaczenie nie jest pewne, bez wątpienia jest ona pokrewna adezaskim terminom określającym boga i boginię (kolejno ܛܣ ܫܜ ''ḍas 'ađe'' oraz ܛܣ ܫܜܨ ''ḍas 'ađezi''). W nazwie tej szczególnie rzuca się w oczy konsekwentne użycie kwalifikatora pierwszej kategorii (''ḍas''), wskazującego na ludzi, bogów oraz ludzkie części ciała. Ma to najprawdopodobniej związek z adezaskim wierzeniem, jakoby Talonbat stanowił serce i centralny punkt świata, klatkę piersiową martwego boga, z ciała którego składa się cały świat. Znajduje to oddźwięk w [[Język adezaski#Ideogramy talonbackie\|ideogramach talonbackich]], w których region Talonbatu zapisuje się jako ⵙ, co wskazuje najprawdopodobniej na centralny punkt istnienia. Nazwa krainy w jej drugim rdzennym języku, [[Język czaaż\|czaaż]], jest podobna, przybiera ona bowiem formę ܛܐܫܜܨ ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]. Pochodzi też zapewne z tego samego źródła.

	Adeza znana jest jednak szerzej na [[Kyon\|Kyonie]] pod mianem Talonbatu. Jest to nazwa pochodzenia [[Język ajdyniriański\|ajdyniriańskiego]], biorąca się ze sformułowania ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}], oznaczającego "Zachodnia Pustynia". Co ciekawe, jest to bardzo specyficzna nazwa, będąca złożeniem utworzonym w sposób odwrotny do zwykle stosowanego - bardziej poprawnym gramatycznie byłoby złożenie ''Nambhaťaloan''. Nie ma pewności czemu złożenie te rozpowszechniło się w takiej akurat formie. Popularna na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] opowieść twierdzi, że nazwę tą ukuli rykadańscy kupcy, posługujący się językiem ajdyniriańskim w ograniczonym stopniu, opowiadający ludom wschodu (dla których ajdyniriański również jest ''lingua francą'', nie zaś językiem ojczystym) o tajemniczych przybyszach z zachodu.		Adeza znana jest jednak szerzej na [[Kyon\|Kyonie]] pod mianem Talonbatu. Jest to nazwa pochodzenia [[Język ajdyniriański\|ajdyniriańskiego]], biorąca się ze sformułowania ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}], oznaczającego "Zachodnia Pustynia". Co ciekawe, jest to bardzo specyficzna nazwa, będąca złożeniem utworzonym w sposób odwrotny do zwykle stosowanego - bardziej poprawnym gramatycznie byłoby złożenie ''Nambhaťaloan''. Nie ma pewności czemu złożenie te rozpowszechniło się w takiej akurat formie. Popularna na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] opowieść twierdzi, że nazwę tą ukuli rykadańscy kupcy, posługujący się językiem ajdyniriańskim w ograniczonym stopniu, opowiadający ludom wschodu (dla których ajdyniriański również jest ''lingua francą'', nie zaś językiem ojczystym) o tajemniczych przybyszach z zachodu.
Linia 42:		Linia 42:
	\|[[Język adezaski\|adezaski]]		\|[[Język adezaski\|adezaski]]
	\|ܛܣ ܫܜܨ<br/><big>ⵙ</big><br/>''Ḍas 'Ađezȝa''<br/>/{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}/		\|ܛܣ ܫܜܨ<br/><big>ⵙ</big><br/>''Ḍas 'Ađezȝa''<br/>/{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}/
	\|ݍܠܝܢ ܫܜܨܝܢ<br/><big>ⵙⵣ</big><br/> ''Jxiṛên-u-'Ađezȝayin''<ref>Dosłownie: "Dziecko Adezy"</ref><br/>/{{IPA\|ʄ'ɪ'ɽe:nʊ ʔæɗe'z:ˤæjɪn}}/		\|ݍܠܝܢ ܫܜܨܝܢ<br/><big>ⵙⵣ</big><br/>''Jxiṛên-u-'Ađezȝayin''<ref>Dosłownie: "Dziecko Adezy"</ref><br/>/{{IPA\|ʄ'ɪ'ɽe:nʊ ʔæɗe'z:ˤæjɪn}}/
	\|-		\|-
	\|[[Język ajdyniriański\|ajdyniriański]]		\|[[Język ajdyniriański\|ajdyniriański]]
Linia 53:		Linia 53:
	\|-		\|-
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/		\|ܛܐܫܜܨ<br/><big>ⵙ</big><br/>''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: 'ʕæɗi:zˤi:n}}/		\|ܛܠܢ ܫܜܨܢ<br/><big>ⵙⵣ</big><br/>''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: 'ʕæɗi:zˤi:n}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]

Borlach o 08:43, 26 sie 2021

2021-08-26T08:43:44Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:43, 26 sie 2021
Linia 7:		Linia 7:
	\|Krainy = Se'iđun, C̣xâzib		\|Krainy = Se'iđun, C̣xâzib
	\|Państwa = [[Miasta-państwa Talonbatu]]		\|Państwa = [[Miasta-państwa Talonbatu]]
	\|Miasta = [[Adera]]<br>Hhi'sam, Tȝinar, Nijhhun, ~~C̣xâzh~~		\|Miasta = [[Adera]]<br>Hhi'sam, Tȝinar, Nijhhun, C̣xâz
	\|Narody = [[Adezowie]]		\|Narody = [[Adezowie]]
	}}		}}
Linia 196:		Linia 196:
	*'''Cywilizacja talonbacka (postfarandyjska)''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 8990 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>)		*'''Cywilizacja talonbacka (postfarandyjska)''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 8990 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>)
	Etap rozwoju cywilizacji talonbackiej obejmujący okres 3877 lat<ref>Około 1500 lat ziemskich.</ref>, od wyjścia z Wieków Ciemnych aż do przybycia na ten obszar ze wschodu Wielkiej Wyprawy. Jest on, w ogromnym uproszczeniu, porównywalny do średniowiecza.		Etap rozwoju cywilizacji talonbackiej obejmujący okres 3877 lat<ref>Około 1500 lat ziemskich.</ref>, od wyjścia z Wieków Ciemnych aż do przybycia na ten obszar ze wschodu Wielkiej Wyprawy. Jest on, w ogromnym uproszczeniu, porównywalny do średniowiecza.
	::'''Okres czażyjski''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 5783 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres militarnej i politycznej dominacji miasta ~~C̣xâzh~~, oraz regionu C̣xâzib, nad całym Talonbatem. Nawiązanie kontaktów ze światem zewnętrznym poprzez [[Szlak Ognia]], przyjęcie sechtońskiego pisma.		::'''Okres czażyjski''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 5783 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres militarnej i politycznej dominacji miasta C̣xâz, oraz regionu C̣xâzib, nad całym Talonbatem. Nawiązanie kontaktów ze światem zewnętrznym poprzez [[Szlak Ognia]], przyjęcie sechtońskiego pisma.
	::'''Okres rajcyjski''' (2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 7553 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres ponownego załamania się handlu Szlakiem Ognia oraz znacznej izolacji Talonbatu. Kulturowa oraz polityczna dominacja miasta Rayca', poparta religijnym autorytetem pobliskiej Adery.		::'''Okres rajcyjski''' (2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 7553 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres ponownego załamania się handlu Szlakiem Ognia oraz znacznej izolacji Talonbatu. Kulturowa oraz polityczna dominacja miasta Rayca', poparta religijnym autorytetem pobliskiej Adery.
	::'''Okres tynurski''' (3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]) - okres zwierzchnictwa miasta Tȝinur nad innymi talonbackimi miastami-państwami. Częściowe otwarcie się Szlaku Ognia, w postaci talonbackich kupców wyprawiających się do [[Rykadan\|Rykadanu]] i okolic Tarfiy.		::'''Okres tynurski''' (3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]) - okres zwierzchnictwa miasta Tȝinur nad innymi talonbackimi miastami-państwami. Częściowe otwarcie się Szlaku Ognia, w postaci talonbackich kupców wyprawiających się do [[Rykadan\|Rykadanu]] i okolic Tarfiy.
Linia 228:		Linia 228:

	===Relacje międzynarodowe===		===Relacje międzynarodowe===
	Talonbackie miasta-państwa nie utrzymują żadnej jednolitej polityki zagranicznej, każde z 13 głównych miast prowadzi własną i niezależną politykę zagraniczną. Relacje nawiązywane są głównie pomiędzy innymi miastami-państwami, jednak niektóre z nich, zwłaszcza te położone na wschodnich lub zachodnich rubieżach Talonbatu, utrzymują w miarę regularne kontakty handlowe z innymi krainami, przede wszystkim z położonym na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] [[Rykadan\|Patriarchat Rykadanu]] oraz z okolicami Jeziora Tarfiy we wschodniej [[Kanisja\|Kanisji]]. Do owych miast handlowych należą zwłaszcza Ađeyin, Udȝa'an oraz ~~C̣xâzh~~.		Talonbackie miasta-państwa nie utrzymują żadnej jednolitej polityki zagranicznej, każde z 13 głównych miast prowadzi własną i niezależną politykę zagraniczną. Relacje nawiązywane są głównie pomiędzy innymi miastami-państwami, jednak niektóre z nich, zwłaszcza te położone na wschodnich lub zachodnich rubieżach Talonbatu, utrzymują w miarę regularne kontakty handlowe z innymi krainami, przede wszystkim z położonym na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] [[Rykadan\|Patriarchat Rykadanu]] oraz z okolicami Jeziora Tarfiy we wschodniej [[Kanisja\|Kanisji]]. Do owych miast handlowych należą zwłaszcza Ađeyin, Udȝa'an oraz C̣xâz.

	==Ciekawostki==		==Ciekawostki==

Borlach: /* Nazwy w językach obcych */

2021-08-25T22:47:07Z

Nazwy w językach obcych

← poprzednia wersja		Wersja z 00:47, 26 sie 2021
Linia 54:		Linia 54:
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/		\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: ʕæ'ɗi:zˤi:n}}/		\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: 'ʕæɗi:zˤi:n}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]

Borlach o 08:55, 25 sie 2021

2021-08-25T08:55:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:55, 25 sie 2021
Linia 10:		Linia 10:
	\|Narody = [[Adezowie]]		\|Narody = [[Adezowie]]
	}}		}}
	'''Talonbat''' ([[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}]), znany także jako '''Adeza''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}], [[Język czaaż\|cza.]] ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'~~ʕæɗizˤ~~}}]) — kraina historyczno-geograficzna, a także jeden z regionów [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni Południowej]], położony na zachód od [[Zagórze Harruńskie\|Zagórza Harruńskiego]]. Jest to niewielki obszar, obejmujący 44 335 km²<ref>Największe odległości to 332 km na linii wschód-zachód oraz 176 km na linii północ-południe.</ref>, będący swego rodzaju niecką o elewacji wyraźnie niższej od wszystkich otaczających go terenów. Położony jest w dodatku pomiędzy dwoma niewielkimi pasmami górskimi na północy i południu. Z tego powodu Talonbat zbiera i przechowuję wodę oraz wilgoć z okolicy, zwłaszcza podczas pory deszczowej Czasu Rekina.		'''Talonbat''' ([[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}]), znany także jako '''Adeza''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}], [[Język czaaż\|cza.]] ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]) — kraina historyczno-geograficzna, a także jeden z regionów [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni Południowej]], położony na zachód od [[Zagórze Harruńskie\|Zagórza Harruńskiego]]. Jest to niewielki obszar, obejmujący 44 335 km²<ref>Największe odległości to 332 km na linii wschód-zachód oraz 176 km na linii północ-południe.</ref>, będący swego rodzaju niecką o elewacji wyraźnie niższej od wszystkich otaczających go terenów. Położony jest w dodatku pomiędzy dwoma niewielkimi pasmami górskimi na północy i południu. Z tego powodu Talonbat zbiera i przechowuję wodę oraz wilgoć z okolicy, zwłaszcza podczas pory deszczowej Czasu Rekina.

	Talonbat jest także jedynym miejscem na całej Wielkiej Pustyni w którym występują naturalne całoroczne jeziora słodkiej wody. Głównym powodem ich istnienia nie jest jednak specyficzne ukształtowanie terenu, lecz obecność tak zwanego [[Wielki Talonbacki Basen Artezyjski\|Wielkiego Talonbackiego Basenu Artezyjskiego]]. Zapewnia on wodę ogromnej sieci jaskiń oraz podziemnych jezior i rzek, zwanych [[Serce Demiurga\|Sercem Demiurga]], których przedłużeniem są zaś jeziora na powierzchni·		Talonbat jest także jedynym miejscem na całej Wielkiej Pustyni w którym występują naturalne całoroczne jeziora słodkiej wody. Głównym powodem ich istnienia nie jest jednak specyficzne ukształtowanie terenu, lecz obecność tak zwanego [[Wielki Talonbacki Basen Artezyjski\|Wielkiego Talonbackiego Basenu Artezyjskiego]]. Zapewnia on wodę ogromnej sieci jaskiń oraz podziemnych jezior i rzek, zwanych [[Serce Demiurga\|Sercem Demiurga]], których przedłużeniem są zaś jeziora na powierzchni·
Linia 17:		Linia 17:

	==Nazwa==		==Nazwa==
	Nazwa krainy w jednym z dwóch rdzennych dla niej języków, a więc [[Język adezaski\|języku adezaskim]], to ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}]. Chociaż jej dokładne znaczenie nie jest pewne, bez wątpienia jest ona pokrewna adezaskim terminom określającym boga i boginię (kolejno ܛܣ ܫܜ ''ḍas 'ađe'' oraz ܛܣ ܫܜܨ ''ḍas 'ađezi''). W nazwie tej szczególnie rzuca się w oczy konsekwentne użycie kwalifikatora pierwszej kategorii (''ḍas''), wskazującego na ludzi, bogów oraz ludzkie części ciała. Ma to najprawdopodobniej związek z adezaskim wierzeniem, jakoby Talonbat stanowił serce i centralny punkt świata, klatkę piersiową martwego boga, z ciała którego składa się cały świat. Znajduje to oddźwięk w [[Język adezaski#Ideogramy talonbackie\|ideogramach talonbackich]], w których region Talonbatu zapisuje się jako ⵙ, co wskazuje najprawdopodobniej na centralny punkt istnienia. Nazwa krainy w jej drugim rdzennym języku, [[Język czaaż\|czaaż]], jest podobna, przybiera ona bowiem formę ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'~~ʕæɗizˤ~~}}]. Pochodzi też zapewne z tego samego źródła.		Nazwa krainy w jednym z dwóch rdzennych dla niej języków, a więc [[Język adezaski\|języku adezaskim]], to ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}]. Chociaż jej dokładne znaczenie nie jest pewne, bez wątpienia jest ona pokrewna adezaskim terminom określającym boga i boginię (kolejno ܛܣ ܫܜ ''ḍas 'ađe'' oraz ܛܣ ܫܜܨ ''ḍas 'ađezi''). W nazwie tej szczególnie rzuca się w oczy konsekwentne użycie kwalifikatora pierwszej kategorii (''ḍas''), wskazującego na ludzi, bogów oraz ludzkie części ciała. Ma to najprawdopodobniej związek z adezaskim wierzeniem, jakoby Talonbat stanowił serce i centralny punkt świata, klatkę piersiową martwego boga, z ciała którego składa się cały świat. Znajduje to oddźwięk w [[Język adezaski#Ideogramy talonbackie\|ideogramach talonbackich]], w których region Talonbatu zapisuje się jako ⵙ, co wskazuje najprawdopodobniej na centralny punkt istnienia. Nazwa krainy w jej drugim rdzennym języku, [[Język czaaż\|czaaż]], jest podobna, przybiera ona bowiem formę ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]. Pochodzi też zapewne z tego samego źródła.

	Adeza znana jest jednak szerzej na [[Kyon\|Kyonie]] pod mianem Talonbatu. Jest to nazwa pochodzenia [[Język ajdyniriański\|ajdyniriańskiego]], biorąca się ze sformułowania ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}], oznaczającego "Zachodnia Pustynia". Co ciekawe, jest to bardzo specyficzna nazwa, będąca złożeniem utworzonym w sposób odwrotny do zwykle stosowanego - bardziej poprawnym gramatycznie byłoby złożenie ''Nambhaťaloan''. Nie ma pewności czemu złożenie te rozpowszechniło się w takiej akurat formie. Popularna na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] opowieść twierdzi, że nazwę tą ukuli rykadańscy kupcy, posługujący się językiem ajdyniriańskim w ograniczonym stopniu, opowiadający ludom wschodu (dla których ajdyniriański również jest ''lingua francą'', nie zaś językiem ojczystym) o tajemniczych przybyszach z zachodu.		Adeza znana jest jednak szerzej na [[Kyon\|Kyonie]] pod mianem Talonbatu. Jest to nazwa pochodzenia [[Język ajdyniriański\|ajdyniriańskiego]], biorąca się ze sformułowania ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}], oznaczającego "Zachodnia Pustynia". Co ciekawe, jest to bardzo specyficzna nazwa, będąca złożeniem utworzonym w sposób odwrotny do zwykle stosowanego - bardziej poprawnym gramatycznie byłoby złożenie ''Nambhaťaloan''. Nie ma pewności czemu złożenie te rozpowszechniło się w takiej akurat formie. Popularna na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] opowieść twierdzi, że nazwę tą ukuli rykadańscy kupcy, posługujący się językiem ajdyniriańskim w ograniczonym stopniu, opowiadający ludom wschodu (dla których ajdyniriański również jest ''lingua francą'', nie zaś językiem ojczystym) o tajemniczych przybyszach z zachodu.
Linia 53:		Linia 53:
	\|-		\|-
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'~~ʕæɗizˤ~~}}/		\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu ʕæ'~~ɗizˤin~~}}/		\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: ʕæ'ɗi:zˤi:n}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]
Linia 186:		Linia 186:
	{{zobacz też\|Starożytna Ajdyniriana}}		{{zobacz też\|Starożytna Ajdyniriana}}

	'''Cywilizacja talonbacka''', zwana także '''cywilizacją adezaską''' lub '''adeską''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܘܝܬܠݏܘܠܝܢ ''Wayṭȝu-ru-Cxawariyin''<ref>Dosłownie: "Pieśń Przeszłości".</ref> [{{IPA\|'wæjʈˤʊrʊ.t͡s'æwærɪjɪn}}], [[Język czaaż\|cza.]] ''Gbin Sȝaalɛin'' [{{IPA\|'~~ɡ͡bin~~ sˤɒːl'~~ʕin~~}}], [[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Āshavan Ťaloannambhatani'' [{{IPA\|a:ʂa'van t'alɔan:ambʰa'tani}}]), to jedna z najbardziej odizolowanych i najmniej zbadanych, lecz jednocześnie jedna z najdłużej istniejących cywilizacji [[Kyon\|Kyonu]]. W [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] jej udokumentowana historycznie lub archeologicznie historia liczy sobie około 9000 lat<ref>Około 3400 lat ziemskich.</ref>, co czyni ją porównywalną wiekiem do [[Qin\|cywilizacji qińskiej]]. Cywilizacja talonbacka obejmując przede wszystkim obszar historyczno-geograficznej krainy Talonbatu, wykazuje także niezwykle długą ciągłość historyczną. Sięga swymi korzeniami czasów antycznych, okresu migracji [[Języki talonbacko-harruńskie\|ludów talonbacko-harruńskich]]. Rozkwitała jednak po raz pierwszy w okresie poprzedzającym [[Katastrofa Farandyjska\|Katastrofę Farandyjską]], a więc w szczytowego okresu epoki brązu. W przeciwieństwie do blisko spokrewnionej [[Cywilizacja harruńska\|cywilizacji harruńskiej]], cywilizacja talonbacka nie upadła całkowicie w wyniku Katastrofy Farandyjskiej, zajmując ten sam obszar przez następne tysiąclecia. Rys historyczny i dzieje tej cywilizacji dzieli się przeważnie na następujące okresy:		'''Cywilizacja talonbacka''', zwana także '''cywilizacją adezaską''' lub '''adeską''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܘܝܬܠݏܘܠܝܢ ''Wayṭȝu-ru-Cxawariyin''<ref>Dosłownie: "Pieśń Przeszłości".</ref> [{{IPA\|'wæjʈˤʊrʊ.t͡s'æwærɪjɪn}}], [[Język czaaż\|cza.]] ''Gbin Sȝaalɛin'' [{{IPA\|'ɡ͡bi:n sˤɒːl'ʕi:n}}], [[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Āshavan Ťaloannambhatani'' [{{IPA\|a:ʂa'van t'alɔan:ambʰa'tani}}]), to jedna z najbardziej odizolowanych i najmniej zbadanych, lecz jednocześnie jedna z najdłużej istniejących cywilizacji [[Kyon\|Kyonu]]. W [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] jej udokumentowana historycznie lub archeologicznie historia liczy sobie około 9000 lat<ref>Około 3400 lat ziemskich.</ref>, co czyni ją porównywalną wiekiem do [[Qin\|cywilizacji qińskiej]]. Cywilizacja talonbacka obejmując przede wszystkim obszar historyczno-geograficznej krainy Talonbatu, wykazuje także niezwykle długą ciągłość historyczną. Sięga swymi korzeniami czasów antycznych, okresu migracji [[Języki talonbacko-harruńskie\|ludów talonbacko-harruńskich]]. Rozkwitała jednak po raz pierwszy w okresie poprzedzającym [[Katastrofa Farandyjska\|Katastrofę Farandyjską]], a więc w szczytowego okresu epoki brązu. W przeciwieństwie do blisko spokrewnionej [[Cywilizacja harruńska\|cywilizacji harruńskiej]], cywilizacja talonbacka nie upadła całkowicie w wyniku Katastrofy Farandyjskiej, zajmując ten sam obszar przez następne tysiąclecia. Rys historyczny i dzieje tej cywilizacji dzieli się przeważnie na następujące okresy:
	<br><br/>		<br><br/>
	*'''Cywilizacja Starożytnego Talonbatu''' (3600 [[Vezdāŝaular#Mierzenie czasu dla Starożytnej Ajdyniriany\|PZD]]<ref>Ok. 13 rok [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref> - 800 [[Vezdāŝaular#Mierzenie czasu dla Starożytnej Ajdyniriany\|PZD]]<ref>Rok 2813 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>)		*'''Cywilizacja Starożytnego Talonbatu''' (3600 [[Vezdāŝaular#Mierzenie czasu dla Starożytnej Ajdyniriany\|PZD]]<ref>Ok. 13 rok [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref> - 800 [[Vezdāŝaular#Mierzenie czasu dla Starożytnej Ajdyniriany\|PZD]]<ref>Rok 2813 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>)

Borlach: /* Nazwy w językach obcych */

2021-08-03T19:33:04Z

Nazwy w językach obcych

← poprzednia wersja		Wersja z 21:33, 3 sie 2021
Linia 54:		Linia 54:
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗizˤ}}/		\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗizˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|~~ɖal~~'nu ʕæ'ɗizˤin}}/		\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu ʕæ'ɗizˤin}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]

Borlach o 19:28, 3 sie 2021

2021-08-03T19:28:08Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:28, 3 sie 2021
Linia 5:		Linia 5:
	\|Język = [[Język adezaski\|adezaski]], [[Język czaaż\|czaaż]]		\|Język = [[Język adezaski\|adezaski]], [[Język czaaż\|czaaż]]
	\|Lokalizacja = [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu]]		\|Lokalizacja = [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu]]
	\|Krainy = Se'iđun, ~~Cxâzib~~		\|Krainy = Se'iđun, C̣xâzib
	\|Państwa = [[Miasta-państwa Talonbatu]]		\|Państwa = [[Miasta-państwa Talonbatu]]
	\|Miasta = [[Adera]]<br>Hhi'sam, Tȝinar, Nijhhun, ~~Cxâzh~~		\|Miasta = [[Adera]]<br>Hhi'sam, Tȝinar, Nijhhun, C̣xâzh
	\|Narody = [[Adezowie]]		\|Narody = [[Adezowie]]
	}}		}}
Linia 129:		Linia 129:
	Drugi co do wielkości zbiornik wodny Talonbatu, znajdujący się na wschodzie regionu. W suchszych okresach składa się jedynie z dwóch jezior. Tereny nad nimi położone są jednak bardzo płaskie i nisko położone, co sprawia się duża ich część pokrywa się wodą wraz z przybyciem deszczy. Od Jeziora Tiwan oddziela Jezioro Gha'arun pas wzniesień, uniemożliwiający połączenie się obu zbiorników. Brzegi jezior Tiwan oraz Gha'arun oraz otaczającej ich niecki wyznaczają granice Se'iđun, jednej z dwóch części Talonbatu.		Drugi co do wielkości zbiornik wodny Talonbatu, znajdujący się na wschodzie regionu. W suchszych okresach składa się jedynie z dwóch jezior. Tereny nad nimi położone są jednak bardzo płaskie i nisko położone, co sprawia się duża ich część pokrywa się wodą wraz z przybyciem deszczy. Od Jeziora Tiwan oddziela Jezioro Gha'arun pas wzniesień, uniemożliwiający połączenie się obu zbiorników. Brzegi jezior Tiwan oraz Gha'arun oraz otaczającej ich niecki wyznaczają granice Se'iđun, jednej z dwóch części Talonbatu.

	{{Termin\|ܝܐܜ ݏܐܨܢ Jâđe ~~Cxâzȝun~~\|[[Język adezaski\|adezaski]]\|Jezioro ~~Cxâzȝun~~\| ['ɟæ:ɗe '~~t͡s~~'æ:z:ˤʊn]}}		{{Termin\|ܝܐܜ ݏܐܨܢ Jâđe C̣xâzȝun\|[[Język adezaski\|adezaski]]\|Jezioro C̣xâzȝun\| ['ɟæ:ɗe 'ʈ͡ʂ'æ:z:ˤʊn]}}
	Jezioro ~~Cxâzȝun~~ to najmniejsze z trzech wielkich jezior Talonbatu. Składa się ono z trzech pomniejszych zbiorników wodnych, w suchszych okresach połączonych ze sobą siecią kanałów oraz rzeczek. ~~Cxâzib~~, druga część Talonbatu, znajduje się nad brzegami Jeziora ~~Cxâzȝun~~.		Jezioro C̣xâzȝun to najmniejsze z trzech wielkich jezior Talonbatu. Składa się ono z trzech pomniejszych zbiorników wodnych, w suchszych okresach połączonych ze sobą siecią kanałów oraz rzeczek. C̣xâzib, druga część Talonbatu, znajduje się nad brzegami Jeziora C̣xâzȝun.

	====Rzeki====		====Rzeki====
Linia 148:		Linia 148:
	Góry Ṇêpu, w ich najbardziej na zachód wysuniętej części, położonej najbliżej Talonbatu, są zdecydowanie bardziej rozległe, jednak o wiele bardziej łagodne. Pozbawione są wąwozów i urwisk tak stromych jak te w Górach Keṇḍêp, chociaż i tutaj trafić można na wiele ciekawych formacji skalnych, wytworzonych przez erozję pustynnego wiatru i deszczu. Najwyższym ich szczytem w tej okolicy jest '''Góra Kpar'ha''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܫܡܝ ܟܐܢ ܟܦܠܥ '' 'Umê Kâṇ Kpar'ha'' [{{IPA\|ʔʊ'me: 'kæ:ɳ 'k͡pærʔ͡hæ}}]), mierząca 1481 metrów.		Góry Ṇêpu, w ich najbardziej na zachód wysuniętej części, położonej najbliżej Talonbatu, są zdecydowanie bardziej rozległe, jednak o wiele bardziej łagodne. Pozbawione są wąwozów i urwisk tak stromych jak te w Górach Keṇḍêp, chociaż i tutaj trafić można na wiele ciekawych formacji skalnych, wytworzonych przez erozję pustynnego wiatru i deszczu. Najwyższym ich szczytem w tej okolicy jest '''Góra Kpar'ha''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܫܡܝ ܟܐܢ ܟܦܠܥ '' 'Umê Kâṇ Kpar'ha'' [{{IPA\|ʔʊ'me: 'kæ:ɳ 'k͡pærʔ͡hæ}}]), mierząca 1481 metrów.

	W obrębie samej talonbackiej niecki również mogą trafić się niewielkie wzniesienia, jak te odgradzające Jezioro Tiwan od Jeziora Gha'arun, lub te na północ od miasta [[Adera]]. Ich wysokość nie przekracza jednak 200 metrów ponad resztę równiny. Wyjątkiem są tutaj wzniesienia w zachodniej części Talonbatu, pomiędzy Jeziorem Tiwan a Jeziorem ~~Cxâzȝun~~. Stanowią one niejako przedłużenie Gór Keṇḍêp, dzieląc Talonbat na dwie części, zwane Se'iđun (część wschodnia) oraz (~~Cxâzib~~) część zachodnia. Wznoszą się one na około 1300 metrów ponad planetarny poziom morza.		W obrębie samej talonbackiej niecki również mogą trafić się niewielkie wzniesienia, jak te odgradzające Jezioro Tiwan od Jeziora Gha'arun, lub te na północ od miasta [[Adera]]. Ich wysokość nie przekracza jednak 200 metrów ponad resztę równiny. Wyjątkiem są tutaj wzniesienia w zachodniej części Talonbatu, pomiędzy Jeziorem Tiwan a Jeziorem C̣xâzȝun. Stanowią one niejako przedłużenie Gór Keṇḍêp, dzieląc Talonbat na dwie części, zwane Se'iđun (część wschodnia) oraz (C̣xâzib) część zachodnia. Wznoszą się one na około 1300 metrów ponad planetarny poziom morza.

	===Fauna i flora===		===Fauna i flora===
Linia 196:		Linia 196:
	*'''Cywilizacja talonbacka (postfarandyjska)''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 8990 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>)		*'''Cywilizacja talonbacka (postfarandyjska)''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 8990 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>)
	Etap rozwoju cywilizacji talonbackiej obejmujący okres 3877 lat<ref>Około 1500 lat ziemskich.</ref>, od wyjścia z Wieków Ciemnych aż do przybycia na ten obszar ze wschodu Wielkiej Wyprawy. Jest on, w ogromnym uproszczeniu, porównywalny do średniowiecza.		Etap rozwoju cywilizacji talonbackiej obejmujący okres 3877 lat<ref>Około 1500 lat ziemskich.</ref>, od wyjścia z Wieków Ciemnych aż do przybycia na ten obszar ze wschodu Wielkiej Wyprawy. Jest on, w ogromnym uproszczeniu, porównywalny do średniowiecza.
	::'''Okres czażyjski''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 5783 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres militarnej i politycznej dominacji miasta ~~Cxâzh~~, oraz regionu ~~Cxâzib~~, nad całym Talonbatem. Nawiązanie kontaktów ze światem zewnętrznym poprzez [[Szlak Ognia]], przyjęcie sechtońskiego pisma.		::'''Okres czażyjski''' (1500 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 5783 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres militarnej i politycznej dominacji miasta C̣xâzh, oraz regionu C̣xâzib, nad całym Talonbatem. Nawiązanie kontaktów ze światem zewnętrznym poprzez [[Szlak Ognia]], przyjęcie sechtońskiego pisma.
	::'''Okres rajcyjski''' (2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 7553 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres ponownego załamania się handlu Szlakiem Ognia oraz znacznej izolacji Talonbatu. Kulturowa oraz polityczna dominacja miasta Rayca', poparta religijnym autorytetem pobliskiej Adery.		::'''Okres rajcyjski''' (2170 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]<ref>Rok 7553 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#EK - Era Kyonu\|kalendarza wspólnego]].</ref>) - okres ponownego załamania się handlu Szlakiem Ognia oraz znacznej izolacji Talonbatu. Kulturowa oraz polityczna dominacja miasta Rayca', poparta religijnym autorytetem pobliskiej Adery.
	::'''Okres tynurski''' (3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]) - okres zwierzchnictwa miasta Tȝinur nad innymi talonbackimi miastami-państwami. Częściowe otwarcie się Szlaku Ognia, w postaci talonbackich kupców wyprawiających się do [[Rykadan\|Rykadanu]] i okolic Tarfiy.		::'''Okres tynurski''' (3940 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]] - 5377 [[Vezdāŝaular#Ery\|CE]]) - okres zwierzchnictwa miasta Tȝinur nad innymi talonbackimi miastami-państwami. Częściowe otwarcie się Szlaku Ognia, w postaci talonbackich kupców wyprawiających się do [[Rykadan\|Rykadanu]] i okolic Tarfiy.
Linia 225:		Linia 225:
	Mieszkańcami Talonbatu są [[Adezowie]], zwani także Talonbatczykami. Stanowią oni praktycznie 100% populacji regionu, obcokrajowcy bowiem trafiają w te strony niezwykle rzadko. Najczęściej spotykanymi obcokrajowcami są mieszkańcy oaz położonych na zachód od Talonbatu, zwłaszcza największej z nich, [[Kpabare]], którzy okazyjnie przybywają do miast-państw w celach handlowych. Są oni jednak blisko spokrewnieni z tutejszymi mieszkańcami, przez wielu są nawet uznawani za odłam Adezów.		Mieszkańcami Talonbatu są [[Adezowie]], zwani także Talonbatczykami. Stanowią oni praktycznie 100% populacji regionu, obcokrajowcy bowiem trafiają w te strony niezwykle rzadko. Najczęściej spotykanymi obcokrajowcami są mieszkańcy oaz położonych na zachód od Talonbatu, zwłaszcza największej z nich, [[Kpabare]], którzy okazyjnie przybywają do miast-państw w celach handlowych. Są oni jednak blisko spokrewnieni z tutejszymi mieszkańcami, przez wielu są nawet uznawani za odłam Adezów.

	Dwoma najważniejszymi odłamami Adezów są mieszkańcy Se'iđun, wschodniej (a zarazem głównej) części Talonbatu, oraz mieszkańcy ~~Cxâzib~~, a więc części zachodniej, skupionej nad brzegami Jeziora ~~Cxâzȝun~~. Pomimo niezaprzeczalnego pokrewieństwa, wspólnego dziedzictwa, bardzo podobnych praktyk religijnych oraz poczucia przynależności do tego samego talonbackiego kręgu cywilizacyjnego, mieszkańcy Se'iđun oraz ~~Cxâzib~~ różnią się od siebie kulturowo, mówią także dwoma odrębnymi (choć spokrewnionymi) językami. Głównym językiem Talonbatu jest wywodzący się z Se'iđun [[Język adezaski\|język adezaski]], mieszkańcy ~~Cxâzib~~ posługują się natomiast [[Język czaaż\|językiem czaaż]].		Dwoma najważniejszymi odłamami Adezów są mieszkańcy Se'iđun, wschodniej (a zarazem głównej) części Talonbatu, oraz mieszkańcy C̣xâzib, a więc części zachodniej, skupionej nad brzegami Jeziora C̣xâzȝun. Pomimo niezaprzeczalnego pokrewieństwa, wspólnego dziedzictwa, bardzo podobnych praktyk religijnych oraz poczucia przynależności do tego samego talonbackiego kręgu cywilizacyjnego, mieszkańcy Se'iđun oraz C̣xâzib różnią się od siebie kulturowo, mówią także dwoma odrębnymi (choć spokrewnionymi) językami. Głównym językiem Talonbatu jest wywodzący się z Se'iđun [[Język adezaski\|język adezaski]], mieszkańcy C̣xâzib posługują się natomiast [[Język czaaż\|językiem czaaż]].

	===Relacje międzynarodowe===		===Relacje międzynarodowe===
	Talonbackie miasta-państwa nie utrzymują żadnej jednolitej polityki zagranicznej, każde z 13 głównych miast prowadzi własną i niezależną politykę zagraniczną. Relacje nawiązywane są głównie pomiędzy innymi miastami-państwami, jednak niektóre z nich, zwłaszcza te położone na wschodnich lub zachodnich rubieżach Talonbatu, utrzymują w miarę regularne kontakty handlowe z innymi krainami, przede wszystkim z położonym na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] [[Rykadan\|Patriarchat Rykadanu]] oraz z okolicami Jeziora Tarfiy we wschodniej [[Kanisja\|Kanisji]]. Do owych miast handlowych należą zwłaszcza Ađeyin, Udȝa'an oraz ~~Cxâzh~~.		Talonbackie miasta-państwa nie utrzymują żadnej jednolitej polityki zagranicznej, każde z 13 głównych miast prowadzi własną i niezależną politykę zagraniczną. Relacje nawiązywane są głównie pomiędzy innymi miastami-państwami, jednak niektóre z nich, zwłaszcza te położone na wschodnich lub zachodnich rubieżach Talonbatu, utrzymują w miarę regularne kontakty handlowe z innymi krainami, przede wszystkim z położonym na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] [[Rykadan\|Patriarchat Rykadanu]] oraz z okolicami Jeziora Tarfiy we wschodniej [[Kanisja\|Kanisji]]. Do owych miast handlowych należą zwłaszcza Ađeyin, Udȝa'an oraz C̣xâzh.

	==Ciekawostki==		==Ciekawostki==

Borlach: /* Populacja */

2021-07-14T14:08:49Z

Populacja

← poprzednia wersja		Wersja z 16:08, 14 lip 2021
Linia 223:		Linia 223:
	Populacja w [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] wynosi około 450 000, co jest liczbą zaskakująco wysoką, biorąc pod uwagę położenie regionu w środku [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni]]. Stały dostęp do wody oraz pożywienia, a także warunki umożliwiające rolnictwo na szeroką skalę, pozwalają jednak utrzymać populacje na wysokim poziomie. Pomaga w tym ograniczony swoją rytualnością sposób prowadzenia wojny, niewielka ilość zwierząt hodowlanych, a także spora izolacja regionu od wielu chorób zakaźnych, będących plagą innych części Kyonu. Liczba 450 000 jest jednak konsekwencją powiększającego się przeludnienia Talonbatu (którego nie powstrzymują nawet regularne i coraz częstsze ofiary z ludzi), co wraz z ograniczoną przestrzenią zdatną do zamieszkania, powoduje coraz większe napięcia społeczne, zwłaszcza te o charakterze między kastowym.		Populacja w [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] wynosi około 450 000, co jest liczbą zaskakująco wysoką, biorąc pod uwagę położenie regionu w środku [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni]]. Stały dostęp do wody oraz pożywienia, a także warunki umożliwiające rolnictwo na szeroką skalę, pozwalają jednak utrzymać populacje na wysokim poziomie. Pomaga w tym ograniczony swoją rytualnością sposób prowadzenia wojny, niewielka ilość zwierząt hodowlanych, a także spora izolacja regionu od wielu chorób zakaźnych, będących plagą innych części Kyonu. Liczba 450 000 jest jednak konsekwencją powiększającego się przeludnienia Talonbatu (którego nie powstrzymują nawet regularne i coraz częstsze ofiary z ludzi), co wraz z ograniczoną przestrzenią zdatną do zamieszkania, powoduje coraz większe napięcia społeczne, zwłaszcza te o charakterze między kastowym.

	Mieszkańcami Talonbatu są [[Adezowie]], zwani także Talonbatczykami. Stanowią oni praktycznie 100% populacji regionu, obcokrajowcy bowiem trafiają w te strony niezwykle rzadko. Najczęściej spotykanymi obcokrajowcami są mieszkańcy oaz położonych na zachód od Talonbatu, zwłaszcza największej z nich, [[~~Kpabara\|Kpabary~~]], ~~który~~ okazyjnie przybywają do miast-państw w celach handlowych. Są oni jednak blisko spokrewnieni z tutejszymi mieszkańcami, przez wielu są nawet uznawani za odłam Adezów.		Mieszkańcami Talonbatu są [[Adezowie]], zwani także Talonbatczykami. Stanowią oni praktycznie 100% populacji regionu, obcokrajowcy bowiem trafiają w te strony niezwykle rzadko. Najczęściej spotykanymi obcokrajowcami są mieszkańcy oaz położonych na zachód od Talonbatu, zwłaszcza największej z nich, [[Kpabare]], którzy okazyjnie przybywają do miast-państw w celach handlowych. Są oni jednak blisko spokrewnieni z tutejszymi mieszkańcami, przez wielu są nawet uznawani za odłam Adezów.

	Dwoma najważniejszymi odłamami Adezów są mieszkańcy Se'iđun, wschodniej (a zarazem głównej) części Talonbatu, oraz mieszkańcy Cxâzib, a więc części zachodniej, skupionej nad brzegami Jeziora Cxâzȝun. Pomimo niezaprzeczalnego pokrewieństwa, wspólnego dziedzictwa, bardzo podobnych praktyk religijnych oraz poczucia przynależności do tego samego talonbackiego kręgu cywilizacyjnego, mieszkańcy Se'iđun oraz Cxâzib różnią się od siebie kulturowo, mówią także dwoma odrębnymi (choć spokrewnionymi) językami. Głównym językiem Talonbatu jest wywodzący się z Se'iđun [[Język adezaski\|język adezaski]], mieszkańcy Cxâzib posługują się natomiast [[Język czaaż\|językiem czaaż]].		Dwoma najważniejszymi odłamami Adezów są mieszkańcy Se'iđun, wschodniej (a zarazem głównej) części Talonbatu, oraz mieszkańcy Cxâzib, a więc części zachodniej, skupionej nad brzegami Jeziora Cxâzȝun. Pomimo niezaprzeczalnego pokrewieństwa, wspólnego dziedzictwa, bardzo podobnych praktyk religijnych oraz poczucia przynależności do tego samego talonbackiego kręgu cywilizacyjnego, mieszkańcy Se'iđun oraz Cxâzib różnią się od siebie kulturowo, mówią także dwoma odrębnymi (choć spokrewnionymi) językami. Głównym językiem Talonbatu jest wywodzący się z Se'iđun [[Język adezaski\|język adezaski]], mieszkańcy Cxâzib posługują się natomiast [[Język czaaż\|językiem czaaż]].

Borlach: /* Populacja */

2021-07-14T13:53:53Z

Populacja

← poprzednia wersja		Wersja z 15:53, 14 lip 2021
Linia 221:		Linia 221:

	===Populacja===		===Populacja===
			Populacja w [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Rok wspólny\|kyońskim roku wspólnym]] wynosi około 450 000, co jest liczbą zaskakująco wysoką, biorąc pod uwagę położenie regionu w środku [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni]]. Stały dostęp do wody oraz pożywienia, a także warunki umożliwiające rolnictwo na szeroką skalę, pozwalają jednak utrzymać populacje na wysokim poziomie. Pomaga w tym ograniczony swoją rytualnością sposób prowadzenia wojny, niewielka ilość zwierząt hodowlanych, a także spora izolacja regionu od wielu chorób zakaźnych, będących plagą innych części Kyonu. Liczba 450 000 jest jednak konsekwencją powiększającego się przeludnienia Talonbatu (którego nie powstrzymują nawet regularne i coraz częstsze ofiary z ludzi), co wraz z ograniczoną przestrzenią zdatną do zamieszkania, powoduje coraz większe napięcia społeczne, zwłaszcza te o charakterze między kastowym.

			Mieszkańcami Talonbatu są [[Adezowie]], zwani także Talonbatczykami. Stanowią oni praktycznie 100% populacji regionu, obcokrajowcy bowiem trafiają w te strony niezwykle rzadko. Najczęściej spotykanymi obcokrajowcami są mieszkańcy oaz położonych na zachód od Talonbatu, zwłaszcza największej z nich, [[Kpabara\|Kpabary]], który okazyjnie przybywają do miast-państw w celach handlowych. Są oni jednak blisko spokrewnieni z tutejszymi mieszkańcami, przez wielu są nawet uznawani za odłam Adezów.

			Dwoma najważniejszymi odłamami Adezów są mieszkańcy Se'iđun, wschodniej (a zarazem głównej) części Talonbatu, oraz mieszkańcy Cxâzib, a więc części zachodniej, skupionej nad brzegami Jeziora Cxâzȝun. Pomimo niezaprzeczalnego pokrewieństwa, wspólnego dziedzictwa, bardzo podobnych praktyk religijnych oraz poczucia przynależności do tego samego talonbackiego kręgu cywilizacyjnego, mieszkańcy Se'iđun oraz Cxâzib różnią się od siebie kulturowo, mówią także dwoma odrębnymi (choć spokrewnionymi) językami. Głównym językiem Talonbatu jest wywodzący się z Se'iđun [[Język adezaski\|język adezaski]], mieszkańcy Cxâzib posługują się natomiast [[Język czaaż\|językiem czaaż]].

	===Relacje międzynarodowe===		===Relacje międzynarodowe===
	Talonbackie miasta-państwa nie utrzymują żadnej jednolitej polityki zagranicznej, każde z 13 głównych miast prowadzi własną i niezależną politykę zagraniczną. Relacje nawiązywane są głównie pomiędzy innymi miastami-państwami, jednak niektóre z nich, zwłaszcza te położone na wschodnich lub zachodnich rubieżach Talonbatu, utrzymują w miarę regularne kontakty handlowe z innymi krainami, przede wszystkim z położonym na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] [[Rykadan\|Patriarchat Rykadanu]] oraz z okolicami Jeziora Tarfiy we wschodniej [[Kanisja\|Kanisji]]. Do owych miast handlowych należą zwłaszcza Ađeyin, Udȝa'an oraz Cxâzh.		Talonbackie miasta-państwa nie utrzymują żadnej jednolitej polityki zagranicznej, każde z 13 głównych miast prowadzi własną i niezależną politykę zagraniczną. Relacje nawiązywane są głównie pomiędzy innymi miastami-państwami, jednak niektóre z nich, zwłaszcza te położone na wschodnich lub zachodnich rubieżach Talonbatu, utrzymują w miarę regularne kontakty handlowe z innymi krainami, przede wszystkim z położonym na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] [[Rykadan\|Patriarchat Rykadanu]] oraz z okolicami Jeziora Tarfiy we wschodniej [[Kanisja\|Kanisji]]. Do owych miast handlowych należą zwłaszcza Ađeyin, Udȝa'an oraz Cxâzh.

← poprzednia wersja		Wersja z 11:36, 26 sie 2021
Linia 10:		Linia 10:
	\|Narody = [[Adezowie]]		\|Narody = [[Adezowie]]
	}}		}}
	'''Talonbat''' ([[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}]), znany także jako '''Adeza''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}], [[Język czaaż\|cza.]] ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]) — kraina historyczno-geograficzna, a także jeden z regionów [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni Południowej]], położony na zachód od [[Zagórze Harruńskie\|Zagórza Harruńskiego]]. Jest to niewielki obszar, obejmujący 44 335 km²<ref>Największe odległości to 332 km na linii wschód-zachód oraz 176 km na linii północ-południe.</ref>, będący swego rodzaju niecką o elewacji wyraźnie niższej od wszystkich otaczających go terenów. Położony jest w dodatku pomiędzy dwoma niewielkimi pasmami górskimi na północy i południu. Z tego powodu Talonbat zbiera i przechowuję wodę oraz wilgoć z okolicy, zwłaszcza podczas pory deszczowej Czasu Rekina.		'''Talonbat''' ([[Język ajdyniriański\|ajd.]] ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}]), znany także jako '''Adeza''' ([[Język adezaski\|adz.]] ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}], [[Język czaaż\|cza.]] ܛܐܫܜܨ ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]) — kraina historyczno-geograficzna, a także jeden z regionów [[Wielka Pustynia Południowa Kyonu\|Wielkiej Pustyni Południowej]], położony na zachód od [[Zagórze Harruńskie\|Zagórza Harruńskiego]]. Jest to niewielki obszar, obejmujący 44 335 km²<ref>Największe odległości to 332 km na linii wschód-zachód oraz 176 km na linii północ-południe.</ref>, będący swego rodzaju niecką o elewacji wyraźnie niższej od wszystkich otaczających go terenów. Położony jest w dodatku pomiędzy dwoma niewielkimi pasmami górskimi na północy i południu. Z tego powodu Talonbat zbiera i przechowuję wodę oraz wilgoć z okolicy, zwłaszcza podczas pory deszczowej Czasu Rekina.

	Talonbat jest także jedynym miejscem na całej Wielkiej Pustyni w którym występują naturalne całoroczne jeziora słodkiej wody. Głównym powodem ich istnienia nie jest jednak specyficzne ukształtowanie terenu, lecz obecność tak zwanego [[Wielki Talonbacki Basen Artezyjski\|Wielkiego Talonbackiego Basenu Artezyjskiego]]. Zapewnia on wodę ogromnej sieci jaskiń oraz podziemnych jezior i rzek, zwanych [[Serce Demiurga\|Sercem Demiurga]], których przedłużeniem są zaś jeziora na powierzchni·		Talonbat jest także jedynym miejscem na całej Wielkiej Pustyni w którym występują naturalne całoroczne jeziora słodkiej wody. Głównym powodem ich istnienia nie jest jednak specyficzne ukształtowanie terenu, lecz obecność tak zwanego [[Wielki Talonbacki Basen Artezyjski\|Wielkiego Talonbackiego Basenu Artezyjskiego]]. Zapewnia on wodę ogromnej sieci jaskiń oraz podziemnych jezior i rzek, zwanych [[Serce Demiurga\|Sercem Demiurga]], których przedłużeniem są zaś jeziora na powierzchni·
Linia 17:		Linia 17:

	==Nazwa==		==Nazwa==
	Nazwa krainy w jednym z dwóch rdzennych dla niej języków, a więc [[Język adezaski\|języku adezaskim]], to ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}]. Chociaż jej dokładne znaczenie nie jest pewne, bez wątpienia jest ona pokrewna adezaskim terminom określającym boga i boginię (kolejno ܛܣ ܫܜ ''ḍas 'ađe'' oraz ܛܣ ܫܜܨ ''ḍas 'ađezi''). W nazwie tej szczególnie rzuca się w oczy konsekwentne użycie kwalifikatora pierwszej kategorii (''ḍas''), wskazującego na ludzi, bogów oraz ludzkie części ciała. Ma to najprawdopodobniej związek z adezaskim wierzeniem, jakoby Talonbat stanowił serce i centralny punkt świata, klatkę piersiową martwego boga, z ciała którego składa się cały świat. Znajduje to oddźwięk w [[Język adezaski#Ideogramy talonbackie\|ideogramach talonbackich]], w których region Talonbatu zapisuje się jako ⵙ, co wskazuje najprawdopodobniej na centralny punkt istnienia. Nazwa krainy w jej drugim rdzennym języku, [[Język czaaż\|czaaż]], jest podobna, przybiera ona bowiem formę ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]. Pochodzi też zapewne z tego samego źródła.		Nazwa krainy w jednym z dwóch rdzennych dla niej języków, a więc [[Język adezaski\|języku adezaskim]], to ܛܣ ܫܜܨ ''Ḍas 'Ađezȝa'' [{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}]. Chociaż jej dokładne znaczenie nie jest pewne, bez wątpienia jest ona pokrewna adezaskim terminom określającym boga i boginię (kolejno ܛܣ ܫܜ ''ḍas 'ađe'' oraz ܛܣ ܫܜܨ ''ḍas 'ađezi''). W nazwie tej szczególnie rzuca się w oczy konsekwentne użycie kwalifikatora pierwszej kategorii (''ḍas''), wskazującego na ludzi, bogów oraz ludzkie części ciała. Ma to najprawdopodobniej związek z adezaskim wierzeniem, jakoby Talonbat stanowił serce i centralny punkt świata, klatkę piersiową martwego boga, z ciała którego składa się cały świat. Znajduje to oddźwięk w [[Język adezaski#Ideogramy talonbackie\|ideogramach talonbackich]], w których region Talonbatu zapisuje się jako ⵙ, co wskazuje najprawdopodobniej na centralny punkt istnienia. Nazwa krainy w jej drugim rdzennym języku, [[Język czaaż\|czaaż]], jest podobna, przybiera ona bowiem formę ܛܐܫܜܨ ''Ḍaaɛađizȝ'' [{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}]. Pochodzi też zapewne z tego samego źródła.

	Adeza znana jest jednak szerzej na [[Kyon\|Kyonie]] pod mianem Talonbatu. Jest to nazwa pochodzenia [[Język ajdyniriański\|ajdyniriańskiego]], biorąca się ze sformułowania ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}], oznaczającego "Zachodnia Pustynia". Co ciekawe, jest to bardzo specyficzna nazwa, będąca złożeniem utworzonym w sposób odwrotny do zwykle stosowanego - bardziej poprawnym gramatycznie byłoby złożenie ''Nambhaťaloan''. Nie ma pewności czemu złożenie te rozpowszechniło się w takiej akurat formie. Popularna na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] opowieść twierdzi, że nazwę tą ukuli rykadańscy kupcy, posługujący się językiem ajdyniriańskim w ograniczonym stopniu, opowiadający ludom wschodu (dla których ajdyniriański również jest ''lingua francą'', nie zaś językiem ojczystym) o tajemniczych przybyszach z zachodu.		Adeza znana jest jednak szerzej na [[Kyon\|Kyonie]] pod mianem Talonbatu. Jest to nazwa pochodzenia [[Język ajdyniriański\|ajdyniriańskiego]], biorąca się ze sformułowania ''Ťaloannambhat'' [{{IPA\|t'alɔan:am'bʰat}}], oznaczającego "Zachodnia Pustynia". Co ciekawe, jest to bardzo specyficzna nazwa, będąca złożeniem utworzonym w sposób odwrotny do zwykle stosowanego - bardziej poprawnym gramatycznie byłoby złożenie ''Nambhaťaloan''. Nie ma pewności czemu złożenie te rozpowszechniło się w takiej akurat formie. Popularna na obszarze [[Ajdyniriana\|Ajdyniriany]] opowieść twierdzi, że nazwę tą ukuli rykadańscy kupcy, posługujący się językiem ajdyniriańskim w ograniczonym stopniu, opowiadający ludom wschodu (dla których ajdyniriański również jest ''lingua francą'', nie zaś językiem ojczystym) o tajemniczych przybyszach z zachodu.
Linia 42:		Linia 42:
	\|[[Język adezaski\|adezaski]]		\|[[Język adezaski\|adezaski]]
	\|ܛܣ ܫܜܨ<br/><big>ⵙ</big><br/>''Ḍas 'Ađezȝa''<br/>/{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}/		\|ܛܣ ܫܜܨ<br/><big>ⵙ</big><br/>''Ḍas 'Ađezȝa''<br/>/{{IPA\|'ɖæs ʔæɗe'z:ˤæ}}/
	\|ݍܠܝܢ ܫܜܨܝܢ<br/><big>ⵙⵣ</big><br/> ''Jxiṛên-u-'Ađezȝayin''<ref>Dosłownie: "Dziecko Adezy"</ref><br/>/{{IPA\|ʄ'ɪ'ɽe:nʊ ʔæɗe'z:ˤæjɪn}}/		\|ݍܠܝܢ ܫܜܨܝܢ<br/><big>ⵙⵣ</big><br/>''Jxiṛên-u-'Ađezȝayin''<ref>Dosłownie: "Dziecko Adezy"</ref><br/>/{{IPA\|ʄ'ɪ'ɽe:nʊ ʔæɗe'z:ˤæjɪn}}/
	\|-		\|-
	\|[[Język ajdyniriański\|ajdyniriański]]		\|[[Język ajdyniriański\|ajdyniriański]]
Linia 53:		Linia 53:
	\|-		\|-
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/		\|ܛܐܫܜܨ<br/><big>ⵙ</big><br/>''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: 'ʕæɗi:zˤi:n}}/		\|ܛܠܢ ܫܜܨܢ<br/><big>ⵙⵣ</big><br/>''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: 'ʕæɗi:zˤi:n}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]

← poprzednia wersja		Wersja z 00:47, 26 sie 2021
Linia 54:		Linia 54:
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/		\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗi:zˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: ʕæ'ɗi:zˤi:n}}/		\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu: 'ʕæɗi:zˤi:n}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]

← poprzednia wersja		Wersja z 21:33, 3 sie 2021
Linia 54:		Linia 54:
	\|[[Język czaaż\|czaaż]]		\|[[Język czaaż\|czaaż]]
	\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗizˤ}}/		\|''Ḍaaɛađizȝ''<br/>/{{IPA\|ɖɒː'ʕæɗizˤ}}/
	\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|~~ɖal~~'nu ʕæ'ɗizˤin}}/		\|''Ḍalnu Ɛađizȝin''<br/>/{{IPA\|ɖæl'nu ʕæ'ɗizˤin}}/
	\|-		\|-
	\|[[język hetyński\|hetyński]]		\|[[język hetyński\|hetyński]]