Język podwodny: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 15:36, 6 wrz 2025

Język podwodny

Faktycznie
Utworzenie:	Wirczę w 2024
Najnowsza wersja:	1.0
W
Lista conlangów

Język podwodny —

Fonologia

Samogłoski

W języku podwodnym występują 3 samogłoski krótkie oraz ich długie odpowiedniki.

	Przednie		Centralne		Tylne
	Krótkie	Długie	Krótkie	Długie	Krótkie	Długie
Przymknięte	i	iː			u	uː
Otwarte			a	aː

Głoska /i/ po spółgłoskach /k g/ wymawia się jako [ɪ].

Dwugłoski

W języku podwodnym występują 2 dwugłoski krótkie oraz ich długie odpowiedniki.

ai - [ai̯] jak w...
āi - [aːi̯] jak w...
au - [au̯] jak w...
āu - [aːu̯] jak w...

Spółgłoski

W języku podwodnym występuje 16 spółgłosek.

		Wargowe	Zębowe	Welarne	Krtaniowe
Nosowe		m	n
Zwarte	bezdźwięczne	p	t	k	ʔ
Zwarte	dźwięczne	b		ɡ
Szczelinowe			θ • s		h
Aproksymanty		ʙ	ɬ	w

Struktura sylaby

W języku podwodnym dopuszczalna największa sylaba to (C)V(N), gdzie:

C – dowolna spółgłoska.
V – dowolna samogłoska lub dyftong.
N – spółgłoska nosowa.

(N) nie występuje w śródgłosie, jedynie w wygłosie.

Pismo

Do zapisu języka podwodnego wykorzystuje się rodzime pismo zwane jako [...], oraz łacinkę.

Zapis łaciński

W zapisie łacińskim języka podwodnego stosuje się 20 znaków.

a	ā	b	c	g	h	i	ī	l	m
[a]	[aː]	[b]	[k]	[ɡ]	[h]	[i]	[iː]	[ɬ]	[m]
n	p	q	r	s	t	u	ū	þ	w
[n]	[p]	[ʔ]	[ʙ]	[s]	[t]	[u]	[uː]	[θ]	[w]

Gramatyka

Rzeczowniki

W języku podwodnym nie występuje odmiana przez przypadki.

Zdrobnienia

Zdrobnienia w języku podwodnym dzielą się na zdrobnienia I i II stopnia. Zdrobnienia I stopnia tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-lu"

sā (ryba) → sālu (rybka)

II stopień zdrobnień może być odebrany jako przesadnie, czy też czasami pogardliwie. Zdrobnienia II stopnia tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-lāna"

uta (kamień) → utalāna (kamyczek)

Liczba

W języku podwodnym liczbę tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-n".

sā (ryba) → sān (ryby)

Powszechnie można także podwoić słowo. Ilość danej rzeczy zależy od zastosowania przyrostka.

sā-sā (trochę ryb), uta-uta (trochę kamieni)
sā-sān (wiele ryb), uta-utan (wiele kamieni)

W przypadku słów zakończonych przyrostkiem "-um", liczbę mnogą tworzy się poprzez zastąpienie go przyrostkiem "-ān".

Określność

Rzeczownik w podwodnym może przybrać dwie postacie — określoną oraz nieokreśloną. Postać nieokreślona jest jednoznaczna z podstawowym rzeczownikiem. Postać określoną natomiast tworzy się poprzez dodanie "a" przed rzeczownikiem.

sā (jakaś ryba) → a sā (ta ryba)

Jeżeli słowo zaczyna się od samogłoski, to przed nią pojawia się zwarcie krtaniowe.

uta (jakiś kamień) → a quta (ten kamień)

Czasowniki

W języku podwodnym odmiana czasownika jest wyjątkowo prosta. Nie występuje bezokolicznik, więc w przypadku, kiedy po odmienionym czasowniku występuje bezokolicznik, np. "kocham jeść", to ten drugi czasownik odmieniany jest przez osobę i stawiana jest pomiędzy nimi partykuła pomocnicza "þai".

sān wi huca qām þai sa qām (Kocham jeść ryby)

W innych wypadkach można postawić po prostu nieodmieniony czasownik.

Odmiana i czas

Do określenia liczby i osoby w czasowniku należy postawić przed nim odpowiedni zaimek. Określenie czasu natomiast następuje poprzez postawienie odpowiedniej partykuły po czasowniku. W języku podwodnym występują jedynie trzy czasy — przeszły, teraźniejszy i przyszły.

Czas	Partykuła	Przykład	Znaczenie
Przeszły	camī	wi sa camī	jadłem
Teraźniejszy	qām	wi sa qām	jem
Przyszły	tutu	wi sa tutu	będę jadł

W zdaniach pytających szyk zdania ulega zmianie, a partykułę czasu stawia się przed czasownikiem.

sā-sān wi sa qām (jem wiele ryb) → sā-sān wi qām sa? (czy jem wiele ryb?)

Strony

Występują trzy strony czasownika — strona czynna, bierna oraz sprawcza. Strona czynna jest stroną podstawową, zawartą w rdzeniu czasownika. Stronę bierną natomiast tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-wā", a stronę sprawczą poprzez przyrostek "-pu". W stronie sprawczej podmiot jest sprawcą czynności, jedno z dopełnień jest wykonawcą czynności, drugie natomiast jest odbiorcą tejże czynności.

Strona czynna:

wati
(widzieć)

Strona sprawcza:

watiwā
(pokazywać)

Strona bierna:

watipu
([...] widziany)

Aspekty

Występują w języku podwodnym dwa aspekty — niedokonany oraz dokonany. Aspekt niedokonany jest równoznaczny z podstawowym czasownikiem. Aspekt dokonany natomiast tworzy się poprzez dodanie do czasownika przedrostka "gi-".

Aspekt niedokonany:

nabu
(niszczyć)

Aspekt dokonany:

ginabu
(zniszczyć)

Istnieje też oboczny przedrostek "gai-", który występuje przed głoską /ʔ/, pojawiającą się po przedrostku, kiedy rdzeń zaczyna się od samogłoski.

Aspekt niedokonany:

uca
(śpiewać)

Aspekt dokonany:

gaiquca
(zaśpiewać)

Przeczenie

W języku podwodnym przeczenie czasownika tworzy się poprzez postawienie partykuły "gu" za czasownikiem.

wi huca camī (kochałem) → wi huca gu camī (nie kochałem)

Przymiotniki

Przymiotniki są tworzone poprzez dodanie...

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 | typologia u =
 | faktycznie = tak
-| twórca f =
+| twórca f = Wirczę
 | rok f = 2024
 | wersja f = 1.0
@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 |
 |
-|{{IPA|ɯ}}
+|{{IPA|u}}
-|{{IPA|ɯː}}
+|{{IPA|uː}}
 |-
 !Otwarte
@@ Linia 56: / Linia 56: @@
 |
 |}
-====Dyftongi====
+*Głoska /i/ po spółgłoskach /k g/ wymawia się jako [ɪ].
-W języku podwodnym występują 2 dyftongi krótkie oraz ich długie odpowiedniki.
+====Dwugłoski====
+W języku podwodnym występują 2 dwugłoski krótkie oraz ich długie odpowiedniki.
 <div style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2">
 *'''ai''' - [{{IPA|ai̯}}] jak w...
 *'''āi''' - [{{IPA|aːi̯}}] jak w...
-*'''au''' - [{{IPA|aɯ̯}}] jak w...
+*'''au''' - [{{IPA|au̯}}] jak w...
-*'''āu''' - [{{IPA|aːɯ̯}}] jak w...
+*'''āu''' - [{{IPA|aːu̯}}] jak w...
 </div>
@@ Linia 97: / Linia 99: @@
 |- align="center"
 ! colspan="2" | Szczelinowe
-|{{IPA|ɸ}}
+|
-| colspan=2 align=center | {{IPA|s}}
+| colspan=2 align=center | {{IPA|θ}} &bull; {{IPA|s}}
 |
 |{{IPA|h}}
@@ Linia 105: / Linia 107: @@
 |{{IPA|ʙ}}
 | colspan=2 align=center | {{IPA|ɬ}}
-|{{IPA|ɰ}}
+|{{IPA|w}}
 |
 |}
@@ Linia 111: / Linia 113: @@
 ===Struktura sylaby===
 <hr>
-W języku podwodnym dopuszczalna sylaba to '''(C)V(N)''', gdzie:
+W języku podwodnym dopuszczalna największa sylaba to '''(C)V(N)''', gdzie:
 *'''C''' – dowolna spółgłoska.
 *'''V''' – dowolna samogłoska lub dyftong.
@@ Linia 118: / Linia 120: @@
 ==Pismo==
+Do zapisu języka podwodnego wykorzystuje się rodzime pismo zwane jako [...], oraz łacinkę.
 ===Zapis łaciński===
@@ Linia 128: / Linia 131: @@
 | [{{IPA|a}}] || [{{IPA|aː}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|ɡ}}] || [{{IPA|h}}] || [{{IPA|i}}] || [{{IPA|iː}}] || [{{IPA|ɬ}}] || [{{IPA|m}}]
 |- style="font-size: 2.0em;"
-|  n  ||  p  ||  q  ||  r  ||  s  ||  t  ||  u  ||  ū  ||  v  ||  w
+|  n  ||  p  ||  q  ||  r  ||  s  ||  t  ||  u  ||  ū  ||  þ  ||  w
 |-
-| [{{IPA|n}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ʔ}}] || [{{IPA|ʙ}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|ɯ}}] || [{{IPA|ɯː}}] || [{{IPA|ɸ}}] || [{{IPA|ɰ}}]
+| [{{IPA|n}}] || [{{IPA|p}}] || [{{IPA|ʔ}}] || [{{IPA|ʙ}}] || [{{IPA|s}}] || [{{IPA|t}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|uː}}] || [{{IPA|θ}}] || [{{IPA|w}}]
 |}
@@ Linia 140: / Linia 143: @@
 ====Zdrobnienia====
-<hr>
 Zdrobnienia w języku podwodnym dzielą się na zdrobnienia I i II stopnia. Zdrobnienia I stopnia tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-'''lu'''"
@@ Linia 150: / Linia 152: @@
 ====Liczba====
-<hr>
 W języku podwodnym liczbę tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-'''n'''".
@@ Linia 157: / Linia 158: @@
 Powszechnie można także podwoić słowo. Ilość danej rzeczy zależy od zastosowania przyrostka.
-*'''''sā-sā''''' (trochę ryb)
+*'''''sā-sā''''' (trochę ryb), '''''uta-uta''''' (trochę kamieni)
-*'''''sā-sān''''' (wiele ryb)
+*'''''sā-sān''''' (wiele ryb), '''''uta-utan''''' (wiele kamieni)
+W przypadku słów zakończonych przyrostkiem "-'''um'''", liczbę mnogą tworzy się poprzez zastąpienie go przyrostkiem "-'''ān'''".
 ====Określność====
-<hr>
+Rzeczownik w podwodnym może przybrać dwie postacie — określoną oraz nieokreśloną. Postać nieokreślona jest jednoznaczna z podstawowym rzeczownikiem. Postać określoną natomiast tworzy się poprzez dodanie "'''a'''" przed rzeczownikiem.
-Rzeczownik w języku podwodnym może przybrać dwie postacie - określoną oraz nieokreśloną. Postać nieokreślona jest jednoznaczna z podstawowym wyglądem rzeczownika. Postać określoną natomiast tworzy się poprzez dodanie partykuły "'''a'''" przed rzeczownikiem.
 *'''''sā''''' (jakaś ryba) → '''''a sā''''' (ta ryba)
@@ Linia 172: / Linia 174: @@
 ===Czasowniki===
 <hr>
+W języku podwodnym odmiana czasownika jest wyjątkowo prosta. Nie występuje bezokolicznik, więc w przypadku, kiedy po odmienionym czasowniku występuje bezokolicznik, np. "kocham jeść", to ten drugi czasownik odmieniany jest przez osobę i stawiana jest pomiędzy nimi partykuła pomocnicza "'''þai'''".
+*''sān wi huca qām '''þai''' sa qām'' (Kocham jeść ryby)
+W innych wypadkach można postawić po prostu nieodmieniony czasownik.
+====Odmiana i czas====
+Do określenia liczby i osoby w czasowniku należy postawić przed nim odpowiedni zaimek. Określenie czasu natomiast następuje poprzez postawienie odpowiedniej partykuły po czasowniku. W języku podwodnym występują jedynie trzy czasy — przeszły, teraźniejszy i przyszły.
+{| class="wikitable" style="text-align:center"
+!Czas
+!Partykuła
+!Przykład
+!Znaczenie
+|-
+! Przeszły
+! camī
+| wi sa '''camī'''
+| ''jadłem''
+|-
+! Teraźniejszy
+! qām
+| wi sa '''qām'''
+| ''jem''
+|-
+! Przyszły
+! tutu
+| wi sa '''tutu'''
+| ''będę jadł''
+|}
+W zdaniach pytających szyk zdania ulega zmianie, a partykułę czasu stawia się przed czasownikiem.
+*''sā-sān wi sa '''qām''''' (jem wiele ryb) → ''sā-sān wi '''qām''' sa?'' (czy jem wiele ryb?)
+====Strony====
+Występują trzy strony czasownika — strona czynna, bierna oraz sprawcza. Strona czynna jest stroną podstawową, zawartą w rdzeniu czasownika. Stronę bierną natomiast tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-'''wā'''", a stronę sprawczą poprzez przyrostek "-'''pu'''". W stronie sprawczej podmiot jest sprawcą czynności, jedno z dopełnień jest wykonawcą czynności, drugie natomiast jest odbiorcą tejże czynności.
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Strona czynna:'''
+:wati<br>(widzieć)
+</div>
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Strona sprawcza:'''
+:wati'''wā'''<br>(pokazywać)
+</div>
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Strona bierna:'''
+:wati'''pu'''<br>([...] widziany)
+</div>
+<br clear="all" />
+====Aspekty====
+Występują w języku podwodnym dwa aspekty — niedokonany oraz dokonany. Aspekt niedokonany jest równoznaczny z podstawowym czasownikiem. Aspekt dokonany natomiast tworzy się poprzez dodanie do czasownika przedrostka "'''gi'''-".
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Aspekt niedokonany:'''
+:nabu<br>(niszczyć)
+</div>
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Aspekt dokonany:'''
+:'''gi'''nabu<br>(zniszczyć)
+</div>
+<br clear="all" />
+Istnieje też oboczny przedrostek "'''gai'''-", który występuje przed głoską /ʔ/, pojawiającą się po przedrostku, kiedy rdzeń zaczyna się od samogłoski.
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Aspekt niedokonany:'''
+:uca<br>(śpiewać)
+</div>
+<div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
+'''Aspekt dokonany:'''
+:'''gai'''quca<br>(zaśpiewać)
+</div>
+<br clear="all" />
+====Przeczenie====
+W języku podwodnym przeczenie czasownika tworzy się poprzez postawienie partykuły "'''gu'''" za czasownikiem.
+*''wi huca camī'' (kochałem) → ''wi huca '''gu''' camī'' (nie kochałem)
+===Przymiotniki===
+<hr>
+Przymiotniki są tworzone poprzez dodanie...
 [[Kategoria:Języki sztuczne]]