Język bwerski

Język bwers, bwerski (bw. bwers hryn /ɓvæ:rʃ xrɪn/, dawniej też język ibwerski) zamieszkałych u wybrzeży Morza Insermeckiego. Projekt powstał w 2021 roku przez Tynnai.

Bwers hryn
Obszar	Morze Insermeckie (Złocista Przystań / Hierwan), wyspy Arkin oraz Werd
Liczba mówiących	190 tys. użytkoników
Pismo/alfabet	łacina
klasyfikacja genetyczna
klasyfikacja genetyczna	Języki Prasendilimskie Języki Północnosendilimskie Języki Imarosendilimskie Język Imar-Bwerski Prajęzyk Bwers Jezyk starobwerski Język średnio-wysoko bwerski język nowo-ibwerski (bwerski) - dialekt północny - dialekt zachodni - dialekt wysp Arkin
Status oficjalny
Obszar autonomiczny Hierwan, Wyspy Arkin i Werd
Kod	bw.
Słownik	Bwers hryn akantsmiel

Historia

[edytuj | edytuj kod] Pod koniec IX wieku naszej ery ludy Sendilimskie ruszyły na północ w poszukiwaniu lepszego klimatu oraz pożywienia, którego na południu kontynetu była znikoma ilość. Wódz Urgar II poprowadził swój lud wielkimi statkami wybudowanymi z solidnego dębu, po 30 dniach żeglugi dopłynęli do Zatoki Uinsma (dzisiejszego Hierwan), odludnego miejsca pełnego złocistych plaż, lasów oraz kamieni. Postanowili założyć tam osadę, którą nazwali Złociste Wybrzeże. Rok później dopłynęli do Wysp Arkin i Werd. Język stale się rozwijał, na ziemie przyszłych Bwersów przypływali zamożni kupcy w celu handlu dobrami, miasto się rozwijało a prosty lud z południa już nigdy nie zaznał głodu. Język wciąż ewoluował, z jednej grupy Imarosendilimskiej powstały dwa języki, omawiany tu Bwerski oraz język Imar, którzy to poszli dalej na północ. Języki te, mimo że mają wspólnego przodka, ale różnią się dziś słownictwem, czy też akcentem.

Etymologia nazwy

[edytuj | edytuj kod] Słowo Bwers pochodzi od języka Imar-Bwerskiego i oznacza tyle co "Morzanie, ludzie morza" (imarbwerski. Bhwaersh min, l.mn. bwaershan). Od X wieku ludzie przestali dodawać "min" i powstało, bhwaersh, a pózniej bwers.

Alfabet

[edytuj | edytuj kod]

bwers wnesog

Litera alfabetu i jej nazwa	IPA [edytuj | edytuj kod]
Aa (ia)	a
Āā (aa)	a:
Bb (bvi)	ɓ
Cc (ce)	c
Ċċ (che)	tʃ
Dd (de)	d
Ee (he)	e,æ
Ēē (ee)	e:, æ:
Ff (fhe)	fh'
Gg (ge)	k
Hh (hy)	x
Ii (iy)	i, ɪ
Kk (ki)	k'
Ll (le)	l
Mm (mo)	m
Nn (no)	n
Oo (o)	o
Óó (oo)	o:
Pp (py)	p
Rr (ry)	ɾ
Ss (sa)	s
Tt (ty)	t
Uu (u)	u
Ųų (uoa)	ũ
Ww (vo)	v
Vv (fo)	f
Yy (je)	j
Zz (zy)	z

Uwagi:

- "I" po s, n, t, l, m, r brzmi zawsze jako /ɪ/ - linswa (grzech), krysm (para), mis (łza) /'lɪnsva, k'ɪsm, mɪs/;

- po ų nie może występować żadna samogłoska;

- litera "f" bardzo rzadko występuje w słowach rodzimego pochodzenia. Zastępowana jest przez "v" i "w" (kiedyś "vv");

- "k" zawsze jest miękkie - Iuk, Muksa, kustu. Wyjątkami są słowa pochodzenia obcego, np. Kemió bwóron /'kemu: ɓvo:ron/ - Ziemia Kemuu;

- litera "s" jest wydłużana, jeśli znajduję się pomiędzy dwoma samogłoskami, przykładowo Rosso /ros:o/ (miedź);

- litera "i" oraz "ó" w połączeniu tworzy długie u, przykładowo ċeións /tʃeu:ns/ - kryształ;

- litera "j" nigdy nie występowała w alfabecie języka bwerskiego (ani wcześniejszych jego wersji), jest ona od zawsze zastępowana "y", bądź niekiedy "i";

- "ų" po literach m, n i l czytana jest jako "ą", np. mųsa - gra;

- "g" czytane jest zawsze jako "k"

bwers kioh

Dyftongi	IPA
ui	øi
au	eʊ
yi	ɰi
ie	iə
óu	æu

Tryftongi	IPA
iuo
uie
aoi

bwers apotag

Dwuznaki	IPA
ny	ɲ
sy	ɕ
cy	t͡ɕ
gz	ʤ
lh	ɫ

Uwagi:

- ny występuję tylko na początku albo na końcu zdania, np nybworsa (biały), lumusuny (gołoledź);

- gz może występować w każdym miejscu w danym wyrazie;

Fonetyka

	Przednie	Przednie scentr.	Centralne	Tylne scentr.	Tylne
Przymknięte	i		ʉ		u
Prawie przymknięte
Półprzymknięte	e				o
Średnie			ə
Półotwarte	œ
Prawie otwarte
Otwarte	a

Akcent wyrazowy

[edytuj | edytuj kod] Akcent pada zawsze na pierwszą sylabę w zdaniu. Przykładowo: Hyn sykianlo ēlkiem soria nusa (Idę nad rzekę jutro). W przypadku samogłosek ā, ē oraz ó bwystępują one zawsze w pierwszej sylabie danego słowa, chyba że są to słowa pochodzenia obcego.

Gramatyka

Ewolucja

Na przestrzeni lat język ibweski, znany później jako bwerski odsunął się od Języka imar-bwerskiego tworząc osobną mowę. Do VIII wieku język ten przekazywany był ustnie, lecz na początku IX wieku na rozkaz panującego ówcześnie władcy Ersawa, przetłumaczono pierwszą Świętą Księge Barsomina. Na przestrzeni lat piśmiennictwo bwerskie rozpowszechniło się na całe Złociste Wybrzeże, a później na dalsze rejony.

II wiek (srebrny wiek)

-

-

-

-

III wiek

-

-

-

IV wiek

-

-

-

V wiek

-

-

-

VI wiek

-

-

-

VII wiek

-

-

-

VIII wiek

-

-

-

IX wiek

Jak każdy język, tak i tu, język bwerski ewoluował na przestrzeni wieków;

język starobwerski	język średniobwerski	język nowoibwerski (bwerski klasyczny)	uwagi
bharsióbhiavv /'bharso:bhiaff/	bhyarsióbhiæw /'bhiyarsu:bhiæv/	baraesióbiu /bara'esu:ɓiu/	(I) a->ya/iya; (II) ia/iā ->iæ/iǣ*-> iu; (III) bh->b/bi (*dialekt wysp Arkin); (IV) zanik końcowego v;
chroncwugy	hronċwægi	hronċwiuk
iwzyrnuh	iwzyrnu	ivsyrnu
nicbhariozh	niċbarióz	niċpariós

Czasownik

blufhymma/czasownik

Odmienna część mowy, nie wyróżniamy tu czasowników oznaczającej czynności i jej braku. Czasowniki odmieniają sie przez osoby i liczby.

Odmiana być (gwel) - liczba pojedyncza

pl.	bw.	odmiana	uwagi
ja	hbyn	gwela	jeśli słowo kończy się na "a", to przedłużamy je (ulia -> uliā (chcieć);
ty	ter	gwelo	gwelo, w dialektach Wysp Arkin o jest wydłużane do "ó";
on /ona	sy / ky	gweln	jeśli słowo kończy się na "n", dodajemy "on" na koniec słowa selbarsenon (prawo), iósanon (termin);

Odmiana być (gwel) - liczba mnoga

pl	bw.	odmiana	uwagi
my	har	gwelsa	w mowie potocznej, bwerczycy skracają gwelsa do g'wa
wy	nar	gwelva	zależnie od intonacji oraz miejsca w zdaniu słowo to czytamy jako /kfelfah/
oni/one	so	gwelna

Rzeczownik

roitymma/rzeczownik

Odmienna część mowy, odmienia się przez przypadki i liczby.

Deklinacja rzeczownika dom (mursia)

nazwa przypadku	lp	lmn	Przykłady zdań
mianownik	mursia	mursiany	Hbyn suni nam mursia. - Zaraz będę w domu.
dopełniacz	mursiada	mursianyda
celownik	mursias	mursianyas
biernik	mursiame	mursianyme
narzędnik	mursiava	mursianya
wołacz	mursiar	mursianyr

Rzeczownik odprzymiotnikowy

Aby takowy utworzyć dodajemy do rzeczownika zaimek "iuw" mursianuw -> domowy

Rzeczownik odczasownikowy

Rzeczownik ten tworzy przez konstrukcje roitymma+ bar (czasownik i doklejona cząstka "bar" na koniec)

bier - kolor - > kolorować - bierbar

Liczebnik

gvokymma / liczebnik

odmienna część mowy, do X wieku zapisywana według systemu zapisu liczb imarosendilimskich

dawna cyfra ibwerska (imarosendilimska)	współczesna cyfra bwerska	pl	uwagi
ᓚ yiuwzagh	ᓇ iuwsa	0
ᒧ lekau	ᒍ liókaw	1
ᐯ n'sar	ᑌ nusar	2
ᐊ pwąn	ᐊ bwan	3
	zior	4
	aparg	5
	wurag	6
	skel	7
	num	8
	róedh	9
	wahna	10

100 - wahna(ir)wahnra (10x10) [ir oznacza mnożenie]

1000 -

Wpływy zagraniczne

Na przestrzeni lat język ibwerski, znany później jako bwerski odsunął się od języka Imar-bwerskiego tworząc osobny twór. Mimo to, posiada wpływy innych języków, takich jak Basir, czy własnie Imarskiego.

Wyrazy zapożyczone z innych języków

inne języki	bwerski	tłumaczenie
baziw	biusyw (imarski)	róża
hurwin	hoerwyn	polecenie
bwasig	bwesik	pieniądz

Tłumaczenia

Deklaracja praw człowieka

polski

Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa.

tłumaczenie bwerskie

Cabweg syókha hrāwtan wiaolh ioela cenygersolh sa amui wiermin tiēwh aran. Hbuny raugsanā mil gwansyióra bwargza tuiw samskrat toila hubóu mitsarh lheimokta ioela mita whabren ċantió kin.

IPA

/Capwæk' sjɔˑk^ha hɾa:vtan wiaoɫ 'ioela ceɲkeɾsoɫ sa amøi viəɾmɪn t̪iə:vh aɾan. 'hpuɲ reʊkˑsana: mɪl k'vansju:ɾa pvarʤa tøiv samˑskɾat toila hubæu mɪtzarh ɫeimok'ta mɪta 'whapɾen tʃantu: kin.

Podstawowe zwroty w języku bwers

Ioelā - witaj;

Uiwlag sam - dzień dobry;

Inne

W języku Bwers wyróżniamy 4 główne części mowy

• Czasownik (blufhymma)
• Przymiotnik odprzysłówkowy (samoistnie przymiotnik nie występuję*) (drotymma)
• Rzeczownik (roitymma)
• Liczebnik (gvokymma) Pozostałymi częściami mowy są:
• Okolicznik trójdzielny (czasu, sposobu miejsca)
• Grupa przyimkowo-przysłókowa (wszystkie przymki i przysłówki z wyjątkiem *)

Czasy w języku Bwers

• Zaprzeszły (uvirtfe nųmkivt)
• Nieprzyszły (balasg nųmkivt)

Teraźniejszy ciągły (I) (farhesogn nųmkivt)