Język bukiński: Różnice pomiędzy wersjami
Nie podano opisu zmian |
mNie podano opisu zmian |
||
| (Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez jednego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Język bukiński, bukińszczyzna (bk. | '''Język bukiński, bukińszczyzna (bk. būkųzke, būkųzky iazyk, būkųzka mowa)''' - zachodniosłowiański język sztuczny. Posługuje się nim lud Buków. Projekt powstał z inicjatywy Tynnai w 2025 roku. | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
! colspan="2" |''' | ! colspan="2" |'''būkųzky iazyk''' | ||
|- | |- | ||
|Obszar | |Obszar | ||
| Linia 37: | Linia 37: | ||
|Ślauwik bukųzkyi mowy | |Ślauwik bukųzkyi mowy | ||
|} | |} | ||
= Historia = | |||
Ludy Bukowskie osiedliły się w Polsce z początkiem XIII n.e; prawdopodobnie przybyli z wyspy Wolin, choć niektóre źródła podają, że przybyli z terenów Prus, dzisiejszego terytorium rosyjskiego obwodu kaliningradzkiego. Język posiada wiele cech języków bałtyckich oraz już nieistniejącej grupy pomorskiej języków lechickich. Posiada także zapożyczenia z języka kaszubskiego, litewskiego oraz rosyjskiego. | |||
= Alfabet = | |||
{| class="wikitable" | |||
|+Alfabyt | |||
!bukiński | |||
!IPA | |||
|- | |||
|Aa | |||
|a | |||
|- | |||
|Åå | |||
|ɔ, ä | |||
|- | |||
|Āā | |||
|a: | |||
|- | |||
|Bb | |||
|b | |||
|- | |||
|Cc | |||
|t͡s | |||
|- | |||
|Dd | |||
|d | |||
|- | |||
|Ee | |||
|ə, i<sup>ɛ</sup> | |||
|- | |||
|Ëë | |||
|ɛ | |||
|- | |||
|Ff | |||
|f | |||
|- | |||
|Gg | |||
|g | |||
|- | |||
|Hh | |||
|x | |||
|- | |||
|Ii | |||
|i | |||
|- | |||
|Īī | |||
|i: | |||
|- | |||
|Kk | |||
|k | |||
|- | |||
|Ll | |||
|l | |||
|- | |||
|Łł | |||
|w | |||
|- | |||
|Mm | |||
|m | |||
|- | |||
|Nn | |||
|n | |||
|- | |||
|Oo | |||
|o, ɞ | |||
|- | |||
|Ōō | |||
|o: | |||
|- | |||
|Pp | |||
|p | |||
|- | |||
|Rr | |||
|r | |||
|- | |||
|Ss | |||
|s | |||
|- | |||
|Tt | |||
|t | |||
|- | |||
|Uu | |||
|u | |||
|- | |||
|Ųų | |||
|ũ | |||
|- | |||
|Ww | |||
|v | |||
|- | |||
|Yy | |||
|ɪ | |||
|- | |||
|Zz | |||
|z | |||
|- | |||
|Żż | |||
|ʒ | |||
|} | |||
'''Uwagi:''' | |||
= Fonetyka = | |||
{| class="wikitable" | |||
|+Samogłoski | |||
! | |||
!Przednie | |||
!Centralne | |||
!Tylne | |||
|- | |||
!Przymknięte | |||
| align="center" |i | |||
| align="center" | | |||
| align="center" |u | |||
|- | |||
!Półprzymknięte | |||
| align="center" |e | |||
| | |||
| align="center" |o | |||
|- | |||
!Średnia | |||
| | |||
| align="center" |ə | |||
| | |||
|- | |||
!Półotwarte | |||
| align="center" |ɛ | |||
| align="center" |ɞ | |||
| align="center" |ɔ | |||
|- | |||
!Otwarte | |||
| | |||
| align="center" |ä | |||
| | |||
|} | |||
Cechy fonetyczne: | |||
= Gramatyka = | |||
=== Zaimki osobowe === | |||
{| class="wikitable" | |||
|+lp | |||
!pl | |||
!bk | |||
|- | |||
|ja | |||
|jå | |||
|- | |||
|ty | |||
|ty | |||
|- | |||
|on/ona | |||
|won/wona | |||
|} | |||
{| class="wikitable" | |||
|+lmn | |||
!pl | |||
!bk | |||
|- | |||
|my | |||
|my | |||
|- | |||
|wy | |||
|wy | |||
|- | |||
|oni | |||
|woni/wony | |||
|} | |||
=== Odmiana "być" (bytu) w czasie teraźniejszym === | |||
{| class="wikitable" | |||
!lp | |||
|- | |||
|jå jëstam | |||
|- | |||
|ty jëstes | |||
|- | |||
|won/wona jes | |||
|} | |||
{| class="wikitable" | |||
!lmn | |||
|- | |||
|me jëseżme | |||
|- | |||
|we jëseżcie | |||
|- | |||
|woni/wone sų | |||
|} | |||
==== Tworzenie zdań w czasie teraźniejszym (prezenz) ==== | |||
Ja jestem Polakiem. - '''Jå jëstam Polak.''' | |||
Ona jest lekarką. - '''Wona jes doktor.''' | |||
My jesteśmy biedni. - '''Me jëseżme biade.''' | |||
On jest chory. - '''Won jes nezdrawy.''' | |||
=== Odmiana "być" (bytu) w czasie przeszłym === | |||
{| class="wikitable" | |||
!lp | |||
|- | |||
|jå był | |||
|- | |||
|ty byłos | |||
|- | |||
|won/wona był/była | |||
|} | |||
{| class="wikitable" | |||
!lmn | |||
|- | |||
|me bełyzme | |||
|- | |||
|we bełyzcie | |||
|- | |||
|woni/wone były | |||
|} | |||
==== Tworzenie zdań w czasie przeszłyn (praiżde) ==== | |||
Ja byłem w sklepie. - '''Jå był wu magazynų.''' | |||
Ona była u koleżnaki. - '''Wona była u prziådky.''' | |||
Oni byli niemili. - '''Woni były nemylë''' | |||
On był w lesie. - '''Won był wu lësu'''. | |||
= Tłumaczenia = | |||
=== Deklaracja praw człowieka === | |||
'''''Wsiytczāi lidië rodzų sa wulne ë rōwne wu swych czistnoce ë swych prawach. Māių dostiene rozimom ë simoniei ë māių påstapywaut wubac druchen wu duchu bracinotī.''''' | |||
=== Modlitwa Pańska === | |||
'''''Odcza nasz, jaszy jës wu nebezach''''' | |||
'''''niach sa swiocy twa miana''''' | |||
'''''niach przindza twa krålestwa''''' | |||
'''''niach mudzaie twa wola''''' | |||
'''''jak wu nebesach tak uz na żemli''''' | |||
'''''Chlebe neszego pawszadniagu dei nōm dzysaī''''' | |||
'''''ë adpastų nōm nachie winy''''' | |||
'''''jako ë my adpåstame nażym winowajsom''''' | |||
'''''A nie dopusta na naz pokuszenio''''' | |||
'''''ale naz zbaw oda złego. Āmen''''' | |||
= Porównanie języków = | |||
{| class="wikitable" | |||
|+ | |||
!polski | |||
!kaszubski | |||
!połabski drzewiański | |||
!bukiński | |||
|- | |||
|ogień | |||
|òdżiń | |||
|viďėn | |||
|woigyn | |||
|- | |||
|woda | |||
|wòda | |||
|wådă | |||
|wådai | |||
|- | |||
|zima | |||
|zëma | |||
|zaimă | |||
|zīma | |||
|- | |||
|śnieg | |||
|sniég | |||
|sneg | |||
|snieg | |||
|- | |||
|wieczór | |||
|wieczór | |||
|vicer | |||
|wyciar | |||
|- | |||
|wiatr | |||
|wiater | |||
|v́otĕr | |||
|wietr | |||
|- | |||
|ręka | |||
|rãka | |||
|rǫkă | |||
|rųka | |||
|} | |||
[[Kategoria:Conlangi]] | |||
Aktualna wersja na dzień 09:46, 28 lut 2026
Język bukiński, bukińszczyzna (bk. būkųzke, būkųzky iazyk, būkųzka mowa) - zachodniosłowiański język sztuczny. Posługuje się nim lud Buków. Projekt powstał z inicjatywy Tynnai w 2025 roku.
| būkųzky iazyk | |
|---|---|
| Obszar | Pomorze, Polska |
| Liczba mówiących | 52 tys. użytkowników |
| Pismo/alfabet | łacina |
| klasyfikacja genetyczna | |
| klasyfikacja genetyczna |
|
| Status oficjalny | |
| Pomorze, Polska | |
| Kod | bk |
| Słownik | Ślauwik bukųzkyi mowy |
Historia
Ludy Bukowskie osiedliły się w Polsce z początkiem XIII n.e; prawdopodobnie przybyli z wyspy Wolin, choć niektóre źródła podają, że przybyli z terenów Prus, dzisiejszego terytorium rosyjskiego obwodu kaliningradzkiego. Język posiada wiele cech języków bałtyckich oraz już nieistniejącej grupy pomorskiej języków lechickich. Posiada także zapożyczenia z języka kaszubskiego, litewskiego oraz rosyjskiego.
Alfabet
| bukiński | IPA |
|---|---|
| Aa | a |
| Åå | ɔ, ä |
| Āā | a: |
| Bb | b |
| Cc | t͡s |
| Dd | d |
| Ee | ə, iɛ |
| Ëë | ɛ |
| Ff | f |
| Gg | g |
| Hh | x |
| Ii | i |
| Īī | i: |
| Kk | k |
| Ll | l |
| Łł | w |
| Mm | m |
| Nn | n |
| Oo | o, ɞ |
| Ōō | o: |
| Pp | p |
| Rr | r |
| Ss | s |
| Tt | t |
| Uu | u |
| Ųų | ũ |
| Ww | v |
| Yy | ɪ |
| Zz | z |
| Żż | ʒ |
Uwagi:
Fonetyka
| Przednie | Centralne | Tylne | |
|---|---|---|---|
| Przymknięte | i | u | |
| Półprzymknięte | e | o | |
| Średnia | ə | ||
| Półotwarte | ɛ | ɞ | ɔ |
| Otwarte | ä |
Cechy fonetyczne:
Gramatyka
Zaimki osobowe
| pl | bk |
|---|---|
| ja | jå |
| ty | ty |
| on/ona | won/wona |
| pl | bk |
|---|---|
| my | my |
| wy | wy |
| oni | woni/wony |
Odmiana "być" (bytu) w czasie teraźniejszym
| lp |
|---|
| jå jëstam |
| ty jëstes |
| won/wona jes |
| lmn |
|---|
| me jëseżme |
| we jëseżcie |
| woni/wone sų |
Tworzenie zdań w czasie teraźniejszym (prezenz)
Ja jestem Polakiem. - Jå jëstam Polak.
Ona jest lekarką. - Wona jes doktor.
My jesteśmy biedni. - Me jëseżme biade.
On jest chory. - Won jes nezdrawy.
Odmiana "być" (bytu) w czasie przeszłym
| lp |
|---|
| jå był |
| ty byłos |
| won/wona był/była |
| lmn |
|---|
| me bełyzme |
| we bełyzcie |
| woni/wone były |
Tworzenie zdań w czasie przeszłyn (praiżde)
Ja byłem w sklepie. - Jå był wu magazynų.
Ona była u koleżnaki. - Wona była u prziådky.
Oni byli niemili. - Woni były nemylë
On był w lesie. - Won był wu lësu.
Tłumaczenia
Deklaracja praw człowieka
Wsiytczāi lidië rodzų sa wulne ë rōwne wu swych czistnoce ë swych prawach. Māių dostiene rozimom ë simoniei ë māių påstapywaut wubac druchen wu duchu bracinotī.
Modlitwa Pańska
Odcza nasz, jaszy jës wu nebezach
niach sa swiocy twa miana
niach przindza twa krålestwa
niach mudzaie twa wola
jak wu nebesach tak uz na żemli
Chlebe neszego pawszadniagu dei nōm dzysaī
ë adpastų nōm nachie winy
jako ë my adpåstame nażym winowajsom
A nie dopusta na naz pokuszenio
ale naz zbaw oda złego. Āmen
Porównanie języków
| polski | kaszubski | połabski drzewiański | bukiński |
|---|---|---|---|
| ogień | òdżiń | viďėn | woigyn |
| woda | wòda | wådă | wådai |
| zima | zëma | zaimă | zīma |
| śnieg | sniég | sneg | snieg |
| wieczór | wieczór | vicer | wyciar |
| wiatr | wiater | v́otĕr | wietr |
| ręka | rãka | rǫkă | rųka |