Ananeya: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 12:19, 26 sie 2014

Toraia [tɔɾaja]

**Samogłoski Krótkie**
	Przednie	Centralne	Tylne
Przymknięte	[i] i		[ʊ] u
Średnie	[ɛ] e		[ɔ] o
Otwarte		[a] a

**Samogłoski Długie**
	Przednie	Centralne	Tylne
Przymknięte	[iː] ī		[ʊː] ū
Średnie	[eː] ē		[oː] ō
Otwarte		[aː] ā

**Spółgłoski**
	Wargowe	Koronalne	Dorsalne	Krtaniowe
Nosowe	[m] m	[n] n	[ŋ] ng
Zwarte	[p] p	[t] t	[k] k	[ʔ] ’
Frykatywy	[f] f			[h] h
Płynne	[w] u		[j] i
Uderzeniowe		[ɾ] r

W torajańskim występują cztery klasy rzeczowników:

Klasa I - Mężczyźni, przedmioty wielkie i silne:
- “Ōt” [oːt] ‘Mężczyzna’;
- “Akat” [akat] ‘Miecz’;
- “Ōm” [oːm] ‘Stół’.
Klasa II - Kobiety, przedmioty małe i wątłe, pojęcia abstrakcyjne:
- “Aīa” [ajːa] ‘Kobieta’;
- “Uarā” [waɾaː] ‘Kwiat’;
- “Artu” [aɾ͈͡tʊ] ‘Zło’.
Klasa III - Zwierzęta, narzędzia:
- “Aiēu” [ajeːw] ‘Pies’;
- “Rua” [ɾʊa] ‘Nóż’;
- “Āt” [aːt] ‘Pióro’.
Klasa IV - Siły Natury, duże obiekty naturalne:
- “Eiōnga” [ɛjoːŋa] ‘Deszcz’;
- “Naiua” [najwa] ‘Niebo’;
- “Aūat” [awːat] ‘Góra’.

**Koniugacja 1**
“Keru” ‘Chodzić’		Czas teraźniejszy	Czas przeszły		Czas przyszły
“Keru” ‘Chodzić’		Czas teraźniejszy	Aspekt Dokonany	Aspekt Niedokonany	Czas przyszły
Osoba 1	L. Pojedyncza	Kerū	Ikeru	Kerua	Mē ikeru
Osoba 1	L. Mnoga	Kerūi	Ikeri	Kerua	Mē ikeri
Osoba 2	L. Pojedyncza	Kerō	Ikero	Keruo	Mē ikero
Osoba 2	L. Mnoga	Kerōi	Ikeroi	Keruo	Mē ikeroi
Osoba 3	L. Pojedyncza	Ker	Iker	Kerū	Mē iker
Osoba 3	L. Mnoga	Keru	Ikeru	Kerū	Mē ikeru

**Koniugacja 2**
“Teu” ‘Robić’		Czas teraźniejszy	Czas przeszły		Czas przyszły
“Teu” ‘Robić’		Czas teraźniejszy	Aspekt Dokonany	Aspekt Niedokonany	Czas przyszły
Osoba 1	L. Pojedyncza	Teū	Iteu	Tea	Mē iteu
Osoba 1	L. Mnoga	Teūi	Itei	Tea	Mē itei
Osoba 2	L. Pojedyncza	Teō	Iteo	Teo	Mē iteo
Osoba 2	L. Mnoga	Teōi	Iteoi	Teo	Mē iteoi
Osoba 3	L. Pojedyncza	Te	Ite	Teū	Mē ite
Osoba 3	L. Mnoga	Teu	Iteu	Teū	Mē iteu

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-'''Ananeya''' [ananeja]
+'''Toraia''' [tɔɾaja]
 {| class="wikitable" style="text-align: center;"
@@ Linia 11: / Linia 11: @@
 ! Przymknięte
 | [i] '''i'''
-| [ʉ] '''u'''
 |
+| [ʊ] '''u'''
 |-
 ! Średnie
-| [e] '''e'''
+| [ɛ] '''e'''
 |
-| [o] '''o'''
+| [ɔ] '''o'''
 |-
 ! Otwarte
@@ Linia 36: / Linia 36: @@
 ! Przymknięte
 | [iː] '''ī'''
 |
 | [ʊː] '''ū'''
 |-
@@ Linia 54: / Linia 54: @@
 |+ '''Spółgłoski'''
 |-
-! colspan=2|
+!
 ! Wargowe
 ! Koronalne
@@ Linia 60: / Linia 60: @@
 ! Krtaniowe
 |-
-! colspan=2| Nosowe
+! Nosowe
 | [m] '''m'''
 | [n] '''n'''
@@ Linia 66: / Linia 66: @@
 |
 |-
-! rowspan=2| Zwarte
+! Zwarte
-! <small>Bezdźwięczne</small>
 | [p] '''p'''
 | [t] '''t'''
 | [k] '''k'''
-|
+| [ʔ] '''’'''
 |-
-! <small>Aspirowane</small>
+! Frykatywy
-| [pʰ] '''ph'''
+| [f] '''f'''
-| [tʰ] '''th'''
-| [kʰ] '''kh'''
 |
-|-
-! rowspan=2| Frykatywy
-! <small>Bezdźwięczne</small>
-| [f] '''f'''
-| [s] '''z'''
 |
 | [h] '''h'''
 |-
-! <small>Dźwięczne</small>
+! Płynne
-| [v] '''v'''
+| [w] '''u'''
 |
+| [j] '''i'''
 |
+|-
+! Uderzeniowe
 |
-|-
-! colspan=2| Płynne
-| [ʍ] '''w'''
 | [ɾ] '''r'''
-| [j] '''y'''
 |
-|-
+|
 |}
-Przypadki: Intransytyw, transytyw, celownik, narzędnik (instrumentalny/komitatywny), essyw.
+W torajańskim występują cztery klasy rzeczowników:
-* '''Ōt''' ''Mężczyzna''<sup>TRA</sup>
-** '''Ōta''' ''Mężczyzna''<sup>INT</sup>
-** '''Ōte''' ''Mężczyzna''<sup>CEL</sup>
-** '''Ōto''' ''Mężczyzna''<sup>NAR</sup>
-** '''Ōtme''' ''Mężczyzna''<sup>ESS</sup>
-* '''Wara''' ''Kwiat''<sup>TRA</sup>
-** '''Warā''' ''Kwiat''<sup>INT</sup>
-** '''Warē''' ''Kwiat''<sup>CEL</sup>
-** '''Warō''' ''Kwiat''<sup>NAR</sup>
-** '''Warme''' ''Kwiat''<sup>ESS</sup>
-Określanie rzeczowników:
-* Tēo > A tēo [a teːo]
+* Klasa I - Mężczyźni, przedmioty wielkie i silne:
-* Ame > Āme [aːme]
+** “'''Ōt'''” [oːt] ‘''Mężczyzna''’;
-* Āvoa > Ai Āvoa [a‿jːavoa]
+** “'''Akat'''” [akat] ‘''Miecz''’;
-* Eyet > Ēyet [eːjet]
+** “'''Ōm'''” [oːm] ‘''Stół''’.
-* Ēthem > A ēthem [a eːtʰem]
+* Klasa II - Kobiety, przedmioty małe i wątłe, pojęcia abstrakcyjne:
-* Ore > Ōre [oːɾe]
+** “'''Aīa'''” [ajːa] ‘''Kobieta''’;
-* Ōwei > A ōwei [a‿wːej]
+** “'''Uarā'''” [waɾaː] ‘''Kwiat''’;
-* Ikōa > Īkōa [iːkoːa]
+** “'''Artu'''” [aɾ͈͡tʊ] ‘''Zło''’.
-* Īme > Āime [aːjme]
+* Klasa III - Zwierzęta, narzędzia:
-* Uto > Ūto [ʊːto]
+** “'''Aiēu'''” [ajeːw] ‘''Pies''’;
-* Ūfa > Āufa [aːwfa]
+** “'''Rua'''” [ɾʊa] ‘''Nóż''’;
+** “'''Āt'''” [aːt] ‘''Pióro''’.
+* Klasa IV - Siły Natury, duże obiekty naturalne:
+** “'''Eiōnga'''” [ɛjoːŋa] ‘''Deszcz''’;
+** “'''Naiua'''” [najwa] ‘''Niebo''’;
+** “'''Aūat'''” [awːat] ‘''Góra''’.
 {| class="wikitable" style="text-align: center;"