Przejdź do zawartości

Język starokadoński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycja
Henryk Pruthenia (dyskusja | edycje)
Biurokraci, Administratorzy
6975 edycji
WizualnieWikikod
 
(Nie pokazano 21 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 14: Linia 14:
| państwa = brak
| państwa = brak
| klasyfikacja = j. miteńsko-kadońsko-zireskie
| klasyfikacja = j. miteńsko-kadońsko-zireskie
*j. proto-miteńsko-kadońsko-zireski'
*j. proto-miteńsko-kadońsko-zireski
| tekst jaki =  
| tekst jaki =  
| tekst u =  
| tekst u =  
Linia 44: Linia 44:
*s > ts
*s > ts
*ś > k
*ś > k
*d > č _{e, i, u}, R_
*d > č _{e, i, u}, R_, V_V
*g > ħ
*g > ħ
*w > b (z wyjątkiem nagłosu)
*w > b (z wyjątkiem nagłosu)
Linia 54: Linia 54:
*gVk > qVk
*gVk > qVk
*eye, aya > ēy
*eye, aya > ēy
*iye > īy
*ayi > ēy
*eya > yā
*iya > yā
*rj > rk
*rj > rk
*y- > h-
*y- > h-
*y > h _{i, e}
*ty, dy, ny > č, č, y
*ky, xy > c
*py, by, my > m
*θy, šy > θ, š


= Gramatyka =
= Gramatyka =
== Zaimki ==
== Zaimki ==
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="3" | Cas.
! colspan="4" | Sg.
! colspan="3" | Pl.
|-
! rowspan="2" | I
! rowspan="2" | II
! colspan="2" | III
! rowspan="2" | I
! rowspan="2" | II
! III
|-
! an.
! in.
! an.
|-
! Nom.
| me
| te
| ke
| rowspan="2" | ceš
| nēc
| θēc
| rowspan="2" | kēc
|-
! Acc.
| mēyš
| teš
| keš
| nēse
| θēse
|-
! Loc.
| māk
| teke
| keke
| cāske
| neše
| θēše
| cāše
|-
! Poss.
| merēy
| terēy
| keye
| cāye
| nero
| θero
| cāye
|}
=== Zaimek pytający ===
*''kto?'', ''co?''
{| class="wikitable"
|-
! Cas.
! an.
! in.
|-
! Nom.
| ko
| rowspan="2" | me
|-
! Acc.
| koš
|-
! Loc.
| koke
| meke
|-
! Poss.
| koye
| mese
|}
=== Zaimek wskazujący ===
*''ten, to''
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="2" | Cas.
! colspan="2" | Sg.
! rowspan="2" | Pl.
|-
! an.
! in.
|-
! Nom.
| cīyc
| rowspan="2" | cīy
| rowspan="2" | cīce
|-
! Acc.
| cīš
|-
! Loc.
| cīke
| cīke
| cīše
|-
! Poss.
| cīye
| cīse
| cīmā
|}
*''tamten, tamto''
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="2" | Cas.
! colspan="2" | Sg.
! rowspan="2" | Pl.
|-
! an.
! in.
|-
! Nom.
| nīyc
| rowspan="2" | nīy
| rowspan="2" | nīce
|-
! Acc.
| nīš
|-
! Loc.
| nīke
| nīke
| nīše
|-
! Poss.
| nīye
| nīse
| nīmā
|}
== Rzeczownik ==
== Rzeczownik ==
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="2" colspan="2" | Cas.
! colspan="3" | an.
! colspan="3" | in.
|-
! C
! CC
! V
! C
! CC
! V
|-
! rowspan="4" | Sg.
! Nom.
| šīt
| bāħp
| nene
| rowspan="2" | θāb
| rowspan="2" | qōlb
| rowspan="2" | ħēme
|-
! Acc.
| šītš
| bāħpeš
| neneš
|-
! Loc.
| šītk
| bāħpke
| nenek
| θābse
| qōlbse
| ħēmese
|-
! Poss.
| šīte
| bāħpe
| nene
| θābse
| qōlbse
| ħēmese
|-
! rowspan="4" | Pl.
! Nom.
| šītī
| bāħpī
| nenī
| rowspan="2" | θābo
| rowspan="2" | qōlbo
| rowspan="2" | ħēmeb
|-
! Acc.
| šītse
| bāħpese
| nenese
|-
! Loc.
| šītše
| bāħpeše
| neneše
| θābke
| qōlbke
| ħēmeke
|-
! Poss.
| šītī
| bāħpī
| nenī
| θābose
| qōlbose
| ħēmese
|}
== Przymiotnik ==
== Przymiotnik ==
{| class="wikitable"
|-
! rowspan="2" | Cas.
! colspan="2" | Sg.
! rowspan="2" | Pl.
|-
! an.
! in.
|-
! Nom.
| -
| -š
| rowspan="2" | -ce
|-
! Acc.
| -š
| -š
|-
! Loc.
| -ke
| -sāk
| -ke
|-
! Poss.
| -se
| -se
| -se
|}
=== Odmiana czasownikowa ===
Przymiotniki odmieniają się przez czasy i osoby. Odpowiada to polskiemu "być jakimś".
{| class="wikitable"
|-
! Prs.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| keše-te-me
| keše-te-yā
|-
! I
| keše-te-te
| keše-te-θā
|-
! III an.
| keše-te
| rowspan="2" | keše-te-ce
|-
! III in.
| keše-te-š
|-
! Imp.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| keše-tī-me
| keše-tī-yā
|-
! I
| keše-tī-te
| keše-tī-θā
|-
! III an.
| keše-tī
| rowspan="2" | keše-tī-ce
|-
! III in.
| keše-tī-š
|-
! Perf.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| keše-tō-me
| keše-tō-ne
|-
! I
| keše-tō-te
| keše-tō-θe
|-
! III an.
| keše-tō
| rowspan="2" | keše-tō-čā
|-
! III in.
| keše-tō-š
|-
! Inf. act.
| colspan="2" | keše-te-som
|-
! Imper.
! Sg.
! Pl.
|-
! II
| keše-te-t
| keše-te-θ
|}
Istnieje też forma kauzatywna, odpowiadająca polskiemu "stawać się jakimś", "sprawiać, by stać się jakimś", "czynić jakimś"
{| class="wikitable"
|-
! Prs.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| keše-qe-me
| keše-qe-yā
|-
! I
| keše-qe-te
| keše-qe-θā
|-
! III an.
| keše-q
| rowspan="2" | keše-qa-ce
|-
! III in.
| keše-qe-š
|-
! Imp.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| keše-q-tī-me
| keše-q-tī-yā
|-
! I
| keše-q-tī-te
| keše-q-tī-θā
|-
! III an.
| keše-q-tī
| rowspan="2" | keše-q-tī-ce
|-
! III in.
| keše-q-tī-š
|-
! Perf.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| keše-q-tō-me
| keše-q-tō-ne
|-
! I
| keše-q-tō-te
| keše-q-tō-θe
|-
! III an.
| keše-q-tō
| rowspan="2" | keše-q-tō-čā
|-
! III in.
| keše-q-tō-š
|-
! Inf. act.
| colspan="2" | keše-qe-som
|-
! Imper.
! Sg.
! Pl.
|-
! II
| keše-qe-t
| keše-qe-θ
|}
Sufiks -q- po spółgłoskach może przyjąć formę -āq-.
== Przysłówek ==
== Przysłówek ==
== Liczebnik ==
== Liczebnik ==
{| class="wikitable"
|-
! Nom.
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
|-
! C.
| ēʔe
| kīce
| dāk
| θā
| nām
| ēš
| hepe
| ōkāb
| nāb
| tēce
|-
! Ord.
| ēʔec
| kīke
| dākū
| θākū
| nāmkū
| ēškū
| hepekū
| ōkābkū
| nābkū
| tēcek
|-
! Nom.
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
! 18
! 19
! 20
|-
! C.
| tecēʔ
| kīceʔes
| dākeʔes
| θāʔes
| nāmeʔes
| ēšeʔes
| hepeʔes
| ōkābeʔes
| nābeʔes
| kīceteš
|-
! Ord.
| tecēko
| kīceʔeko
| dākeʔeko
| θāʔeko
| nāmeʔeko
| ēšeʔeko
| hepeʔeko
| ōkābeʔeko
| nābeʔeko
| kīceteško
|-
! Nom.
! 10
! 20
! 30
! 40
! 50
! 60
! 70
! 80
! 90
! 100
|-
! C.
| tēce
| kīceteš
| dākteš
| θāteš
| nāmteš
| ēšteš
| hepeteš
| ōkābteš
| nābteš
| hēce
|-
! Ord.
| tēcek
| kīceteško
| dākteško
| θāteško
| nāmteško
| ēšteško
| hepeteško
| ōkābteško
| nābteško
| hēcek
|-
! Nom.
! 100
! 200
! 1000
! 2000
|-
! C.
| hēce
| kīce-hēce
| tēce-hēce
| kīceteš-hēce
|-
! Ord.
| hēcek
| kīce-hēcek
| tēce-hēcek
| kīceteš-hēcek
|}
== Czasownik ==
== Czasownik ==
{| class="wikitable"
|-
! Prs.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| -me
| -yā
|-
! II
| -te
| -θā
|-
! III an.
| -ke
| rowspan="2" | -ce
|-
! III in.
| -š
|-
! Imp.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| -īme
| -īyā
|-
! II
| -īte
| -īθā
|-
! III an.
| -īke
| rowspan="2" | -īce
|-
! III in.
| -īš
|-
! Perf.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| -co
| -ne
|-
! II
| -cote
| -θe
|-
! III an.
| -te
| rowspan="2" | -čā
|-
! III in.
| -teš
|-
! Pass. imp.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| -ēme
| -ēnāb
|-
! II
| -ēte
| -ēθēb
|-
! III an.
| -ē
| rowspan="2" | -ēkāb
|-
! III in.
| -ē
|-
! Pass. perf.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| -ēco
| -ēne
|-
! II
| -ēcote
| -ēθe
|-
! III an.
| -ēke
| rowspan="2" | -ēčā
|-
! III in.
| -ēteš
|-
! Inf. act.
| colspan="2" | -m
|-
! Inf. pass.
| colspan="2" | -ēcāš
|-
! Imper.
! Sg.
! Pl.
|-
! II
| -t
| -θ
|}
=== Czasowniki nieregularne ===
=== Czasowniki nieregularne ===
*''som'' "być"
{| class="wikitable"
|-
! Prs.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| come
| coyā
|-
! I
| cote
| coθā
|-
! III an.
| coke
| rowspan="2" | cōb
|-
! III in.
| coš
|-
! Imp.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| sīme
| sīyā
|-
! I
| sīte
| sīθā
|-
! III an.
| sīke
| rowspan="2" | sīce
|-
! III in.
| sīš
|-
! Perf.
! Sg.
! Pl.
|-
! I
| sōc
| sone
|-
! I
| sōcte
| soθe
|-
! III an.
| sote
| rowspan="2" | sočā
|-
! III in.
| soteš
|-
! Inf. act.
| colspan="2" | som
|-
! Imper.
! Sg.
! Pl.
|-
! II
| sot
| soθ
|}
== Przyimek ==
== Przyimek ==
*kere + ACC - do + GEN
*xe + ACC - z + INS
*ka + ACC - od + GEN
*robe + LOC - przy + LOC, u + GEN
*kīt + LOC - na + LOC
*kīt + ACC - na + ACC
*šebe + LOC - nad + INS
*šebe + ACC- nad + ACC
*ne + LOC- pod + INS
*ne + ACC - pod + ACC
*θāʔ - przez + ACC


= Słowotwórstwo =
= Słowotwórstwo =
Linia 71: Linia 782:
= Teksty =
= Teksty =


[[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Proto-miteńsko-kadońsko-zireski]][[Kategoria:Języki miteńskie]]
[[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Proto-miteńsko-kadońsko-zireski]][[Kategoria:Języki miteńskie]][[Kategoria:Języki Północy]]

Aktualna wersja na dzień 11:07, 4 kwi 2026

Język starokadoński
Sposoby zapisu: Łacinka
Typologia: Fleksyjny
SVO
Faktycznie
Utworzenie: Henryk Pruthenia w 2025
W Kyon
Używany w : brak
Klasyfikacja: j. miteńsko-kadońsko-zireskie
  • j. proto-miteńsko-kadońsko-zireski
Lista conlangów
Zobacz też słownik tego języka.

Fonologia

Dźwięki

Samogłoski

  • iː uː (ī ū)
  • e eː o oː (e ē o ō)
  • aː (ā)

Spółgłoski

  • m n (m n)
  • p b t d k q ʔ (p b t d k q ʔ)
  • θ s ʂ x ħ (θ s š x ħ h)
  • t͡s t͡ʂ (c č)
  • w ɫ r (w l r)

Zapis

Zmiany fonetyczne

  • m̌, ň > m, n
  • t́, č > θ
  • c, ć > š
  • ḱ, š > x _{e, i}
  • ḱ > q _{a}
  • ḱ, ṕ > k, p | ts, b (w nagłosie k, p, w innych pozycjach ts, b)
  • š > š (w wygłosie) | s (wszędzie indziej)
  • s > ts
  • ś > k
  • d > č _{e, i, u}, R_, V_V
  • g > ħ
  • w > b (z wyjątkiem nagłosu)
  • VCV > V:C
  • V > e/o (krótkie)
  • aCu > ōC
  • -h > -ʔ
  • kVk > qVk
  • gVk > qVk
  • eye, aya > ēy
  • iye > īy
  • ayi > ēy
  • eya > yā
  • iya > yā
  • rj > rk
  • y- > h-
  • y > h _{i, e}
  • ty, dy, ny > č, č, y
  • ky, xy > c
  • py, by, my > m
  • θy, šy > θ, š

Gramatyka

Zaimki

Cas. Sg. Pl.
I II III I II III
an. in. an.
Nom. me te ke ceš nēc θēc kēc
Acc. mēyš teš keš nēse θēse
Loc. māk teke keke cāske neše θēše cāše
Poss. merēy terēy keye cāye nero θero cāye

Zaimek pytający

  • kto?, co?
Cas. an. in.
Nom. ko me
Acc. koš
Loc. koke meke
Poss. koye mese

Zaimek wskazujący

  • ten, to
Cas. Sg. Pl.
an. in.
Nom. cīyc cīy cīce
Acc. cīš
Loc. cīke cīke cīše
Poss. cīye cīse cīmā
  • tamten, tamto
Cas. Sg. Pl.
an. in.
Nom. nīyc nīy nīce
Acc. nīš
Loc. nīke nīke nīše
Poss. nīye nīse nīmā

Rzeczownik

Cas. an. in.
C CC V C CC V
Sg. Nom. šīt bāħp nene θāb qōlb ħēme
Acc. šītš bāħpeš neneš
Loc. šītk bāħpke nenek θābse qōlbse ħēmese
Poss. šīte bāħpe nene θābse qōlbse ħēmese
Pl. Nom. šītī bāħpī nenī θābo qōlbo ħēmeb
Acc. šītse bāħpese nenese
Loc. šītše bāħpeše neneše θābke qōlbke ħēmeke
Poss. šītī bāħpī nenī θābose qōlbose ħēmese

Przymiotnik

Cas. Sg. Pl.
an. in.
Nom. - -š -ce
Acc. -š -š
Loc. -ke -sāk -ke
Poss. -se -se -se

Odmiana czasownikowa

Przymiotniki odmieniają się przez czasy i osoby. Odpowiada to polskiemu "być jakimś".

Prs. Sg. Pl.
I keše-te-me keše-te-yā
I keše-te-te keše-te-θā
III an. keše-te keše-te-ce
III in. keše-te-š
Imp. Sg. Pl.
I keše-tī-me keše-tī-yā
I keše-tī-te keše-tī-θā
III an. keše-tī keše-tī-ce
III in. keše-tī-š
Perf. Sg. Pl.
I keše-tō-me keše-tō-ne
I keše-tō-te keše-tō-θe
III an. keše-tō keše-tō-čā
III in. keše-tō-š
Inf. act. keše-te-som
Imper. Sg. Pl.
II keše-te-t keše-te-θ

Istnieje też forma kauzatywna, odpowiadająca polskiemu "stawać się jakimś", "sprawiać, by stać się jakimś", "czynić jakimś"

Prs. Sg. Pl.
I keše-qe-me keše-qe-yā
I keše-qe-te keše-qe-θā
III an. keše-q keše-qa-ce
III in. keše-qe-š
Imp. Sg. Pl.
I keše-q-tī-me keše-q-tī-yā
I keše-q-tī-te keše-q-tī-θā
III an. keše-q-tī keše-q-tī-ce
III in. keše-q-tī-š
Perf. Sg. Pl.
I keše-q-tō-me keše-q-tō-ne
I keše-q-tō-te keše-q-tō-θe
III an. keše-q-tō keše-q-tō-čā
III in. keše-q-tō-š
Inf. act. keše-qe-som
Imper. Sg. Pl.
II keše-qe-t keše-qe-θ

Sufiks -q- po spółgłoskach może przyjąć formę -āq-.

Przysłówek

Liczebnik

Nom. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
C. ēʔe kīce dāk θā nām ēš hepe ōkāb nāb tēce
Ord. ēʔec kīke dākū θākū nāmkū ēškū hepekū ōkābkū nābkū tēcek
Nom. 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
C. tecēʔ kīceʔes dākeʔes θāʔes nāmeʔes ēšeʔes hepeʔes ōkābeʔes nābeʔes kīceteš
Ord. tecēko kīceʔeko dākeʔeko θāʔeko nāmeʔeko ēšeʔeko hepeʔeko ōkābeʔeko nābeʔeko kīceteško
Nom. 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
C. tēce kīceteš dākteš θāteš nāmteš ēšteš hepeteš ōkābteš nābteš hēce
Ord. tēcek kīceteško dākteško θāteško nāmteško ēšteško hepeteško ōkābteško nābteško hēcek
Nom. 100 200 1000 2000
C. hēce kīce-hēce tēce-hēce kīceteš-hēce
Ord. hēcek kīce-hēcek tēce-hēcek kīceteš-hēcek

Czasownik

Prs. Sg. Pl.
I -me -yā
II -te -θā
III an. -ke -ce
III in. -š
Imp. Sg. Pl.
I -īme -īyā
II -īte -īθā
III an. -īke -īce
III in. -īš
Perf. Sg. Pl.
I -co -ne
II -cote -θe
III an. -te -čā
III in. -teš
Pass. imp. Sg. Pl.
I -ēme -ēnāb
II -ēte -ēθēb
III an. -ē -ēkāb
III in. -ē
Pass. perf. Sg. Pl.
I -ēco -ēne
II -ēcote -ēθe
III an. -ēke -ēčā
III in. -ēteš
Inf. act. -m
Inf. pass. -ēcāš
Imper. Sg. Pl.
II -t -θ

Czasowniki nieregularne

  • som "być"
Prs. Sg. Pl.
I come coyā
I cote coθā
III an. coke cōb
III in. coš
Imp. Sg. Pl.
I sīme sīyā
I sīte sīθā
III an. sīke sīce
III in. sīš
Perf. Sg. Pl.
I sōc sone
I sōcte soθe
III an. sote sočā
III in. soteš
Inf. act. som
Imper. Sg. Pl.
II sot soθ

Przyimek

  • kere + ACC - do + GEN
  • xe + ACC - z + INS
  • ka + ACC - od + GEN
  • robe + LOC - przy + LOC, u + GEN
  • kīt + LOC - na + LOC
  • kīt + ACC - na + ACC
  • šebe + LOC - nad + INS
  • šebe + ACC- nad + ACC
  • ne + LOC- pod + INS
  • ne + ACC - pod + ACC
  • θāʔ - przez + ACC

Słowotwórstwo

Teksty

Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Język_starokadoński&oldid=66904”