Olżycki: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 113: | Linia 113: | ||
===Czasowniki=== | ===Czasowniki=== | ||
Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na | Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na kilka grup: | ||
* '''koniugacja -a-''' | * '''koniugacja -a-''' - grupa czasowników kończących się w bezokoliczniku regularnie na '''-ate''', mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego, np. ''cita-te > citae-an'' | ||
* '''koniugacja -e-''', czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na '''-ete''' i '''-ite''' | * '''koniugacja samogłoskowa''' - grupa podobna do poprzedniej, zawierająca krótkie czasowniki o jednosylabowych tematach kończących się samogłoską, np. ''pi-te > pie-an'' | ||
* '''czasowniki nieregularne''', mające różne wzorce odmiany, np. '' | * '''koniugacja -e-''', czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na '''-ete''' i '''-ite''', np. ''vide-te, voli-te > vide-an, vole-an'' | ||
* '''koniugacja spółgłoskowa''' - grupa zawierająca czasowniki o temacie kończącym się spółgłoską: ''mog-te > mog-an'' | |||
* '''czasowniki nieregularne''', mające różne wzorce odmiany, np. ''bu-te > eme'', ''eed-te > eem'', ''ean-te > im-an'' | |||
====Eu present==== | ====Eu present==== | ||
| Linia 161: | Linia 163: | ||
{| class=wikitable | {| class=wikitable | ||
!inf | !inf | ||
!''vedte'' | !''vedte'' /{{IPA|vesː}}/ | ||
|- | |- | ||
!1sg | !1sg | ||
|''vedan'' | |''vedan'' /{{IPA|vedã}}/ | ||
|- | |- | ||
!2sg | !2sg | ||
|''vedese'' | |''vedese'' /{{IPA|vedzez}}/ | ||
|- | |- | ||
!3sg | !3sg | ||
|''vedee'' | |''vedee'' /{{IPA|vedze}}/ | ||
|- | |- | ||
!1pl | !1pl | ||
|''vedeme'' | |''vedeme'' /{{IPA|vedzem}}/ | ||
|- | |- | ||
!2pl | !2pl | ||
|''vedete'' | |''vedete'' /{{IPA|vedzets}}/ | ||
|- | |- | ||
!3pl | !3pl | ||
|''vedant'' | |''vedant'' /{{IPA|vedã}}/ | ||
|} | |} | ||
Wersja z 23:28, 17 sty 2011
Język olżycki (ea rece olgittic /jaˌʀeʃ olʒiˈsːik/, prościej: e'olgittine /jolʒiˈsːiɲ/) - fikcyjny język zachodniosłowiański używany w alternatywnej historii w północnej Lotaryngii (Lorunea), Nadrenii (Renanea, Olgiteu Staru) i Hesji (Olgiteu Novu). Nazwa pochodzi od kontaminacji Alzacji z Łużycami.
Fonologia i zapis
Spółgłoski
| wargowe | dziąsłowe | zadziąsłowe | podniebienne | tylnojęzykowe | |
|---|---|---|---|---|---|
| zwarte | b p | d~ɾ t | ɟ c g c ** |
g k g c | |
| zw.-szcz. | dz ts d t * |
||||
| szczel. | v f | z s | ʒ ʃ g c * |
||
| nosowe | m | n | ɲ n * |
||
| płynne | l | j l * |
ʀ r |
- *) przed e i
- **) przed u
Samogłoski

Zapis
Spółgłoski
- m [m]
- b [b]
- p [p]
- bh v [v]
- ph f [f]
- n [n]
- d [d] [dz]¹
- t [t] [ts]¹, na końcu wyrazu [ɾ] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
- dh [d]¹
- th [t]¹
- z [z]
- s [s], na końcu wyrazu [z] (jeśli następny zaczyna się samogłoską) lub nieme
- l [l] [j]¹
- g [g] [ʒ]¹
- c [k] [ʃ]¹
- gu [gʲ]¹
- k cu qu [kʲ]¹
- r [ʁ]
¹) przed literami "e", "i"
Dwuznaki
- dt tt [tt] [ss]¹
- zt st [st] [ss]¹
- ds ts [ss]
- gt ct [tt] [ss]¹
- zc sc [sk] [ʃʃ]¹
- gs cs x [ss]
¹) przed literami "e", "i"
Samogłoski
- a [a]
- an [ã]
- e [ʲe] [j]²
- ee [ʲe]
- eu [ʲu]
- i [i]
- o [o]
- ou [u]
- u [y]
²) "e" jest wymawiane jako:
- [j] między samogłoskami, na początku wyrazu przed samogłoską, po samogłosce
- [e] między spółgłoskami, na początku wyrazu przed spółgłoską
- nieme po spółgłosce, zmienia wymowę niektórych spółgłosek
Morfologia
Rodzajniki
W języku olżyckim występuje rodzajnik określony w dwóch rodzajach: męskim i żeńskim, w liczbie pojedynczej i mnogiej:
- Liczba pojedyncza: eu (rodzaj męski), ea (rodzaj żeński)
- Liczba mnoga: ee (brak rozróżnienia na rodzaje)
Rodzajnik określony jest często skracany do e' przed samogłoską, np. e'olgittine zamiast ea olgittine.
Czasowniki
Czasowniki określają wykonywaną czynność lub stan, w jakim znajduje się podmiot. Czasowniki charakteryzują cechy wyróżniające: tryb, czas (w tym aspekt), koniugacja. Dzielą się na kilka grup:
- koniugacja -a- - grupa czasowników kończących się w bezokoliczniku regularnie na -ate, mające wstawkę w temacie czasu teraźniejszego, np. cita-te > citae-an
- koniugacja samogłoskowa - grupa podobna do poprzedniej, zawierająca krótkie czasowniki o jednosylabowych tematach kończących się samogłoską, np. pi-te > pie-an
- koniugacja -e-, czyli czasowniki kończące się w bezokoliczniku regularnie na -ete i -ite, np. vide-te, voli-te > vide-an, vole-an
- koniugacja spółgłoskowa - grupa zawierająca czasowniki o temacie kończącym się spółgłoską: mog-te > mog-an
- czasowniki nieregularne, mające różne wzorce odmiany, np. bu-te > eme, eed-te > eem, ean-te > im-an
Eu present
Czas teraźniejszy będący czasem podstawowym.
Odmiana czasowników regularnych:
| inf | citate /ʃitats/ | pite /pits/ | videte /vidzets/ | recte /ʁeʃː/ |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | citaean /ʃitajã/ | piean /pijã/ | videan /vidzã/ | recan /ʁekã/ |
| 2sg | citaese /ʃitajz/ | piese /pijz/ | vidise /vidziz/ | recese /ʁeʃez/ |
| 3sg | citaee /ʃitaje/ | piee /pije/ | vidi /vidzi/ | recee /ʁeʃe/ |
Eu perfect
E'imperfect
Eu plusperfect
Eu futur
Eu futur perfect
Eu futur proce
Czas przyszły bliski, wyrażający czynności mające miejsce w najbliższej przyszłości, co do których jesteśmy pewni, że się wydarzą.
Konstrukcja: podmiot + vedte (present) + bezokolicznik bez -e
| inf | vedte /vesː/ |
|---|---|
| 1sg | vedan /vedã/ |
| 2sg | vedese /vedzez/ |
| 3sg | vedee /vedze/ |
| 1pl | vedeme /vedzem/ |
| 2pl | vedete /vedzets/ |
| 3pl | vedant /vedã/ |
Przykładowe zdanie:
- Eo vedan edt. /jo vedã etː/ - Będę jeść.