Język minijski: Różnice pomiędzy wersjami
Utworzył nową stronę „Język minijski - główny język Minów, a także język wehikularny południowo-wschodniej Dewii. = Dźwięki = == Spółgłoski == *m n ɲ ŋ (m n n...” |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 6: | Linia 6: | ||
*p t tʃ k (b d z g) | *p t tʃ k (b d z g) | ||
*pʰ tʰ tʃʰ kʰ (p t c k) | *pʰ tʰ tʃʰ kʰ (p t c k) | ||
*f s ʃ (f s x) | |||
*w l j (w l j) | *w l j (w l j) | ||
| Linia 16: | Linia 17: | ||
=== Harmonia wokaliczna === | === Harmonia wokaliczna === | ||
W język minijskim występuje harmonia wokaliczna. | W język minijskim występuje harmonia wokaliczna. | ||
{| class="wikitable" style="text-align:center" | |||
!colspan=4| Podział samogłosek | |||
|- | |||
! Neutralne | |||
! Przednie | |||
! Tylne | |||
|- | |||
| i | |||
| | |||
| o | |||
|- | |||
| u | |||
| | |||
| û | |||
|- | |||
| | |||
| e | |||
| a | |||
|} | |||
Obok siebie nie mogą występować samogłoski przednie i tylne. Czasami dochodzi do wymiany jakościowej samogłosek, w szczególności e:a, która potrafi zmienić znaczenie słowa (zmienia rodzaj żeński na męski). | |||
== Budowa sylaby == | == Budowa sylaby == | ||
| Linia 22: | Linia 43: | ||
= Gramatyka = | = Gramatyka = | ||
== Zaimki == | == Zaimki == | ||
{| class="wikitable" style="text-align:center" | |||
!colspan=4| Zaimek | |||
|- | |||
!rowspan=2|Osoba | |||
!colspan=2|Sg | |||
!rowspan=2|Pl | |||
|- | |||
!m | |||
!f | |||
|- | |||
! 1. | |||
| aze | |||
| eze | |||
| le | |||
|- | |||
! 2. | |||
| wa | |||
| wo | |||
| cege | |||
|- | |||
! 3. | |||
|colspan=2|fe | |||
| fe de | |||
|} | |||
== Rzeczownik == | == Rzeczownik == | ||
Rzeczownik odmienia się przez przypadki i liczby. Liczby tworzy się poprzez złożenia ze liczebnikami, a także klasyfikatorami, a przypadki tworzone są za pomocą partykuł. | Rzeczownik odmienia się przez przypadki i liczby. Liczby tworzy się poprzez złożenia ze liczebnikami, a także klasyfikatorami, a przypadki tworzone są za pomocą partykuł. Istnieje też kategoria określoności. | ||
=== Deklinacja === | |||
Rzeczownik odmienia się za pomocą partykuł-poimków. Lista przypadków nie jest pełna, gdyż, de facto, połączenie z każdym poimkiem może być traktowane jako osobny przypadek. Poniżej uwzględniono tylko przypadki samodzielne, nie łączące się z innymi partykułami. | |||
{| class="wikitable" style="text-align:center" | |||
!Przypadek | |||
!Nieokr. | |||
!Okr. | |||
|- | |||
! Nom. | |||
|rowspan=2| -∅ | |||
| na/ne | |||
|- | |||
! Acc. | |||
| li | |||
|- | |||
! Gen. | |||
| ci | |||
| fa/fe | |||
|- | |||
! Dat-Loc. | |||
| ka/ke | |||
| ma/me | |||
|} | |||
=== Klasyfikatory === | |||
== Czasownik == | == Czasownik == | ||
Czasownik nie odmienia się ani przez osoby, ani przez liczby. Istnieje kategoria czasowo-aspektowa. Znaczenie czasowników mogą być modyfikowane za pomocą partykuł. | Czasownik nie odmienia się ani przez osoby, ani przez liczby. Istnieje kategoria czasowo-aspektowa. Znaczenie czasowników mogą być modyfikowane za pomocą partykuł. | ||
=== Odmiana czasowo-aspektowa === | |||
{| class="wikitable" style="text-align:center" | |||
!Czas | |||
!Ndk. | |||
!Dok. | |||
|- | |||
!Ter. | |||
| 0 | |||
| su | |||
|- | |||
!Prze. | |||
| zi | |||
| nja/nje | |||
|- | |||
!Tr. rozk. | |||
| ka/ke | |||
| ji | |||
|- | |||
!Tr. życz. | |||
| fu | |||
| fu su | |||
|- | |||
!Tr. przyp. | |||
|colspan=2| gun | |||
|} | |||
=== Partykuły modyfikujące znaczenie === | |||
*ka - początek akcji | |||
*tin - koniec akcji | |||
*xu - ruch przez, długi czas trwania akcji. | |||
I wiele, wiele innych. | |||
= Składnia = | |||
Ogólny szyk zdania to VSO. Przydawki występują po opisywanym rzeczowniku, ale przed partykułą, lub klasyfikatorem. | |||
= Teksty = | |||
== Owca i konie == | |||
{| class="wikitable" style="text-align:center" | |||
!colspan=2|Owca i konie | |||
|- | |||
| | |||
|Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę. | |||
|- | |||
|colspan=2| | |||
* - owca | |||
* - koń | |||
* - i | |||
* - nie | |||
* - wzgórze | |||
* - który | |||
* - mieć | |||
* - wełna | |||
* - widzieć | |||
* - jeden | |||
* - ciągnąć | |||
* - ciężki | |||
* - wóz | |||
* - drugi | |||
* - dźwigać | |||
* - wielki | |||
* - ładunek | |||
* - trzeci | |||
* - wieźć | |||
* - szybko | |||
* - człowiek | |||
* - mówić | |||
* - serce | |||
* - boleć | |||
* - co | |||
* - kazać | |||
* - robić | |||
* - odpowiedzieć | |||
* - słuchać | |||
* - kiedy | |||
* - pan | |||
* - zabierać | |||
* - płaszcz | |||
* - sam | |||
* - pobiec | |||
* - równina | |||
|} | |||
= Słowniczek = | |||
[[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Minijski]] | [[Kategoria:Użytkownik:Henryk Pruthenia]][[Kategoria:Języki Kyonu|Minijski]] | ||
Wersja z 09:18, 1 sie 2017
Język minijski - główny język Minów, a także język wehikularny południowo-wschodniej Dewii.
Dźwięki
Spółgłoski
- m n ɲ ŋ (m n nj ng)
- p t tʃ k (b d z g)
- pʰ tʰ tʃʰ kʰ (p t c k)
- f s ʃ (f s x)
- w l j (w l j)
Samogłoski
- i u (i u)
- ɤ (û)
- ɛ ɔ (e o)
- ɑ (a)
Harmonia wokaliczna
W język minijskim występuje harmonia wokaliczna.
| Podział samogłosek | |||
|---|---|---|---|
| Neutralne | Przednie | Tylne | |
| i | o | ||
| u | û | ||
| e | a | ||
Obok siebie nie mogą występować samogłoski przednie i tylne. Czasami dochodzi do wymiany jakościowej samogłosek, w szczególności e:a, która potrafi zmienić znaczenie słowa (zmienia rodzaj żeński na męski).
Budowa sylaby
Ogólna budowa sylaby to CV(n), a więc w wygłosie sylaby nie może występować żadna inna spółgłoska niż /n/ w rodzimych słowach.
Gramatyka
Zaimki
| Zaimek | |||
|---|---|---|---|
| Osoba | Sg | Pl | |
| m | f | ||
| 1. | aze | eze | le |
| 2. | wa | wo | cege |
| 3. | fe | fe de | |
Rzeczownik
Rzeczownik odmienia się przez przypadki i liczby. Liczby tworzy się poprzez złożenia ze liczebnikami, a także klasyfikatorami, a przypadki tworzone są za pomocą partykuł. Istnieje też kategoria określoności.
Deklinacja
Rzeczownik odmienia się za pomocą partykuł-poimków. Lista przypadków nie jest pełna, gdyż, de facto, połączenie z każdym poimkiem może być traktowane jako osobny przypadek. Poniżej uwzględniono tylko przypadki samodzielne, nie łączące się z innymi partykułami.
| Przypadek | Nieokr. | Okr. |
|---|---|---|
| Nom. | -∅ | na/ne |
| Acc. | li | |
| Gen. | ci | fa/fe |
| Dat-Loc. | ka/ke | ma/me |
Klasyfikatory
Czasownik
Czasownik nie odmienia się ani przez osoby, ani przez liczby. Istnieje kategoria czasowo-aspektowa. Znaczenie czasowników mogą być modyfikowane za pomocą partykuł.
Odmiana czasowo-aspektowa
| Czas | Ndk. | Dok. |
|---|---|---|
| Ter. | 0 | su |
| Prze. | zi | nja/nje |
| Tr. rozk. | ka/ke | ji |
| Tr. życz. | fu | fu su |
| Tr. przyp. | gun | |
Partykuły modyfikujące znaczenie
- ka - początek akcji
- tin - koniec akcji
- xu - ruch przez, długi czas trwania akcji.
I wiele, wiele innych.
Składnia
Ogólny szyk zdania to VSO. Przydawki występują po opisywanym rzeczowniku, ale przed partykułą, lub klasyfikatorem.
Teksty
Owca i konie
| Owca i konie | |
|---|---|
| Na wzgórzu owca, która nie miała wełny, zobaczyła konie: jeden ciągnął ciężki wóz, drugi dźwigał wielki ładunek, a trzeci wiózł szybko człowieka. Owca rzekła do koni: „Serce mnie boli, widząc, co człowiek nakazuje robić koniom”. Konie odpowiedziały: „Słuchaj, owco, serca nas bolą, kiedy widzimy, jak człowiek, pan, zabiera twoją wełnę na płaszcz dla samego siebie. I owca nie ma wełny”. Usłyszawszy to, owca pobiegła przez równinę. | |
| |