Wersja z 03:47, 12 lut 2018

Torajański Toraia ōmehai [toɾaja o̞ːmɛhaj]

Utworzenie:	Ghoster w 2017
Sposoby zapisu:	Ahotara (Enōihara + Mekābara)
Typologia:	A priori VSO Aglutynacyjny Tranzytywno-genetywny
Klasyfikacja:	Języki anahoryjskie Dialekty północne Toraia te orihāddēa ōmehai (oficjalny język torajański)
Kody
Conlanger–3	`pri.tor.gho`
Lista conlangów

Torajański (tor. Toraia ōmehai [toɾaja o̞ːmɛhaj]) jest językiem oraz kontinuum dialektowym, mówionym przez ~12,000,000,000 Torajańczyków na Nieuklękłym. Liczba natywnych użytkowników oficjalnego standardu torajańskiego to około siedmiu miliardów. Toraia zapisywana jest dwoma pismami: Enōiharą, będącą tradycyjnym, torajańskim pismem czysto-ideograficznym (liczącym sobie około 1000 szeroko używanych znaków i około 500 rzadziej używanych lub archaicznych), a także zmodyfikowaną padmarańską Maqabrą (tutaj nazywaną „Mekāberą” [mɛkaːbɛɾa]), będącą nietypową wersją abdżadu. Zapisu diakrytykowanego dla ich konkretnych wartości używa się tylko w razie niejednoznaczności. Zbiórcza nazwa dla zapisu torajańskiego oboma rodzajami pisma to Ahotara.

Rodzina anahoryjska

Proto-anahoryjski †
- Staro-anahoryjski †
  - Dialekty Północne
    - Toraia te orihāddēa ōmehai (oficjalny język torajański)
    - Horea ōmehai (dialekt horeański)
    - Azūnai ōmehai (dialekt azunajski)
    - Zuahi ōmehai (dialekt zuahi)
  - Dialekty południowe:
    - Omenōtāia ōmehai (dialekt omenotajański)
    - Dialekty Obiō
      - Obiō te kama ōmehai (dialekt obiō z wybrzeża)
      - Obiō te hatta ōmehai (dialekt obiō z nizin)
  - Dialekty wschodnie:
    - Ameduta ōmehai (dialekt amedutański)
    - Aroro te aoha ōmehai (dialekt ludu Aroro)
  - Dialekty zachodnie:
    - Turamēza te aodamāi ōmehai (dialekt klasztoru w Turmizie)

Fonetyka

Struktura sylaby to (C)V, chociaż w mowie potocznej rozziewy mogą przemieniać się w dyftongi.

Samogłoski

**Samogłoski**
	Przednie	Tylne
Przymknięte	[i] i [iː] ī	[ʏ̞] u [ʏ̞ː] ū
Średnie	[ɛ] e [e̞ː] ē	[o] o [o̞ː] ō
Otwarte	[a] a [aː] ā

Spółgłoski

**Spółgłoski**
		Wargowe	Dziąsłowe	Welarne	Krtaniowe
Nosowe		[m] m¹	[n] n¹
Zwarte	Bezdźwięczne	[p] p	[t] t	[k] k
Zwarte	Dźwięczne	[b] b²	[d] d³
Szczelinowe			[s̟] z⁴		[h] h⁵
Drżące			[ɾ] r⁶
Płynne		(ʏ̯) u		(j) i

Przypisy

1 - Fonemy /m n/ w dialektach południowych, szczególnie przez Omenōtāia, mogą być wymawiane jako [ŋ] przed samogłoskami /a o/ oraz ich długimi odpowiednikami.
2 - Fonem /b/ może być realizowany jako implozywne [ɓ], co jest wpływem języka imfursyjskiego. Jest to szczególnie popularne wśród ludności zimfursytowanej.
3 - Fonem /d/ w dialektach wschodnich w pozycjach przed /e i/ oraz ich długimi odpowiednikami wymawiamy jest jako [z̟].
4 - Wymowa fonemu /z/ waha się mocno w zależności od regionu. Dialekty północne są bardziej konserwatywne, zachowując wczesną wymowę zbliżoną do [s], podczas gdy dialekty południowe (w szczególności dialekt obiō z wybrzeża) preferują [ʃ], [ʃʲ] bądź [ɕ].
5 - Fonem /h/ jest bardzo różnie wymawiany i w większości dialektów istnieje sporo wariantów jego realizacji, do których najczęstszych należą [h], [ʔ], [x]; ponadto w dialekcie amedutańskim można spotkać się także z wymową [ʃ] lub [χ].
6 - Fonem /r/ w dialekcie amedutańskim wymawiany jest jako [l].

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
+{{język
+| kolor = #C0C0C0 | nazwa = Torajański | nazwa własna = Toraia ōmehai [toɾaja o̞ːmɛhaj]
+| twórca = [[User:Ghoster|Ghoster]] | rok = 2017
+| alfabet = Ahotara (Enōihara + Mekābara) | typologia = ''A priori''<br/>'''VSO''' <br/>Aglutynacyjny<br/>Tranzytywno-genetywny | klasyfikacja = <br/>
+* Języki anahoryjskie
+** Dialekty północne
+*** '''Toraia te orihāddēa ōmehai''' (oficjalny język torajański)
+| conlanger3 = pri.tor.gho
+}}
+'''Torajański''' (tor. ''Toraia ōmehai'' [toɾaja o̞ːmɛhaj]) jest językiem oraz kontinuum dialektowym, mówionym przez ~12,000,000,000 Torajańczyków na [[Nieuklękły|Nieuklękłym]]. Liczba natywnych użytkowników oficjalnego standardu torajańskiego to około siedmiu miliardów. Toraia zapisywana jest dwoma pismami: [[Enōihara|Enōiharą]], będącą tradycyjnym, torajańskim pismem czysto-ideograficznym (liczącym sobie około 1000 szeroko używanych znaków i około 500 rzadziej używanych lub archaicznych), a także zmodyfikowaną padmarańską [[Maqabra|Maqabrą]] (tutaj nazywaną „[[Mekābera|Mekāberą]]” [mɛkaːbɛɾa]), będącą nietypową wersją abdżadu. Zapisu diakrytykowanego dla ich konkretnych wartości używa się tylko w razie niejednoznaczności. Zbiórcza nazwa dla zapisu torajańskiego oboma rodzajami pisma to [[Ahotara|Ahotara]].
+'''Rodzina anahoryjska'''
+* Proto-anahoryjski †
+** Staro-anahoryjski †
+*** Dialekty Północne
+**** [[Język torajański|Toraia te orihāddēa ōmehai]] (oficjalny język torajański)
+**** [[Język horea|Horea ōmehai]] (dialekt horeański)
+**** [[Język azunajski|Azūnai ōmehai]] (dialekt azunajski)
+**** [[Język zuahi|Zuahi ōmehai]] (dialekt zuahi)
+*** Dialekty południowe:
+**** [[Język omenōtāia|Omenōtāia ōmehai]] (dialekt omenotajański)
+**** Dialekty Obiō
+***** [[Język obiō (dialekt wybrzeża)|Obiō te kama ōmehai]] (dialekt obiō z wybrzeża)
+***** [[Język obiō (dialekt nizinny)|Obiō te hatta ōmehai]] (dialekt obiō z nizin)
+*** Dialekty wschodnie:
+**** [[Język amedutański|Ameduta ōmehai]] (dialekt amedutański)
+**** [[Język aroro|Aroro te aoha ōmehai]] (dialekt ludu Aroro)
+*** Dialekty zachodnie:
+**** [[Turmizyjski język torajański|Turamēza te aodamāi ōmehai]] (dialekt [[Klasztor w Turmizie|klasztoru w Turmizie]])
+='''Fonetyka'''=
+Struktura sylaby to (C)V, chociaż w mowie potocznej rozziewy mogą przemieniać się w dyftongi.
+=='''Samogłoski'''==
 {| class="wikitable" style="text-align: center;"
 |+ '''Samogłoski'''
@@ Linia 7: / Linia 43: @@
 |-
 ! <small>Przymknięte</small>
-| [i] '''i'''
+| [i] '''i''' [iː] '''ī'''
-| [ʏ̞] '''u'''
+| [ʏ̞] '''u''' [ʏ̞ː] '''ū'''
 |-
 ! <small>Średnie</small>
-| [ɛ] '''e'''
+| [ɛ] '''e''' [e̞ː] '''ē'''
-| [o] '''o'''
+| [o] '''o''' [o̞ː] '''ō'''
 |-
 ! <small>Otwarte</small>
-| colspan=2| [a] '''a'''
+| colspan=2| [a] '''a''' [aː] '''ā'''
 |}
-{| class="wikitable" style="text-align: center;"
+=='''Spółgłoski'''==
-|+ '''Samogłoski'''
-|-
-!
-! <small>Przednie</small>
-! <small>Tylne</small>
-|-
-! <small>Przymknięte</small>
-| [iː] '''ī'''
-| [ʏ̞ː] '''ū'''
-|-
-! <small>Średnie</small>
-| [e̞ː] '''ē'''
-| [o̞ː] '''ō'''
-|-
-! <small>Otwarte</small>
-| colspan=2| [aː] '''ā'''
-|}
 {| class="wikitable" style="text-align: center;"
@@ Linia 44: / Linia 63: @@
 ! Dziąsłowe
 ! Welarne
-! Uwularne
 ! Krtaniowe
 |-
 ! colspan=2| Nosowe
-| [m] '''m'''
+| [m] '''m'''<sup>1</sup>
-| [n] '''n'''
+| [n] '''n'''<sup>1</sup>
-|
 |
 |
@@ Linia 59: / Linia 76: @@
 | [t] '''t'''
 | [k] '''k'''
-| [q] '''q'''
 |
 |-
 ! <small>Dźwięczne</small>
-| [b] '''b'''
+| [b] '''b'''<sup>2</sup>
-| [d] '''d'''
+| [d] '''d'''<sup>3</sup>
-|
 |
 |
@@ Linia 71: / Linia 86: @@
 ! colspan=2| Szczelinowe
 |
-| [s̟] '''z'''
+| [s̟] '''z'''<sup>4</sup>
-|
 |
-| [h] '''h'''
+| [h] '''h'''<sup>5</sup>
 |-
 ! colspan=2| Drżące
 |
-| [ɾ] '''r'''
+| [ɾ] '''r'''<sup>6</sup>
-|
 |
 |
 |-
 ! colspan=2| Płynne
-| (w) '''u'''
+| (ʏ̯)  '''u'''
 |
 | (j) '''i'''
-|
 |
 |}
+'''Przypisy'''
+* 1 - Fonemy /m n/ w dialektach południowych, szczególnie przez [[Omenōtāia]], mogą być wymawiane jako [ŋ] przed samogłoskami /a o/ oraz ich długimi odpowiednikami.
+* 2 - Fonem /b/ może być realizowany jako implozywne [ɓ], co jest wpływem języka imfursyjskiego. Jest to szczególnie popularne wśród ludności zimfursytowanej.
+* 3 - Fonem /d/ w dialektach wschodnich w pozycjach przed /e i/ oraz ich długimi odpowiednikami wymawiamy jest jako [z̟].
+* 4 - Wymowa fonemu /z/ waha się mocno w zależności od regionu. Dialekty północne są bardziej konserwatywne, zachowując wczesną wymowę zbliżoną do [s], podczas gdy dialekty południowe (w szczególności dialekt obiō z wybrzeża) preferują [ʃ], [ʃʲ] bądź [ɕ].
+* 5 - Fonem /h/ jest bardzo różnie wymawiany i w większości dialektów istnieje sporo wariantów jego realizacji, do których najczęstszych należą [h], [ʔ], [x]; ponadto w dialekcie [[Język amedutański|amedutańskim]] można spotkać się także z wymową [ʃ] lub [χ].
+* 6 - Fonem /r/ w dialekcie amedutańskim wymawiany jest jako [l].