Przejdź do zawartości

An: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycjanastępna edycja →
Canis (dyskusja | edycje)
Biurokraci, Administratorzy interfejsu, Administratorzy
7494 edycje
WizualnieWikikod
UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „Nie będzie niczego.”
m Wycofano edycje użytkownika 83.11.187.240 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to MilyAMD.
Linia 1: Linia 1:
Nie będzie niczego.
{{język
|nazwa=an
|nazwa własna=ankkepʼ
|alfabet u=ahtialański, łaciński
|typologia u=izolowane
|faktycznie=tak
|twórca f=Milyamd
|rok f=2010
|conworld Msc=Haivoori
|państwa=[[Ahtialia]]
|regiony=[[Paznai]], [[Granti Lahs]]
|mówiący=100-500
|klasyfikacja=izolowane
|mniejszość [[lud An]]
}}
 
[[Plik:ankkep.jpg|thumb|Pierwszy ślad języka an, słowa ''ankkep', enkkep' (ekkep'), erk, rep'tir (rmetir)'' zapisane pismem ahtialańskim.]]
 
'''Język an''', '''ankkepʼ''' [{{IPA|ankʼəʘ}}] - język izolowany, na granicy wymarcia, używany w północno-wschodniej [[Związek Ahtialański|Ahtialii]], fianeukach 21 i 22, przez [[lud An]]. Niejasne jest jego pochodzenie, najpierw uważano go za etnolekt spoza Mikui lub daleko spokrewniony z językami mikujskimi, jednak możliwe, że jest on premikujski (używany przed rozpowszechnieniem mikujskich) lub nawet spokrewniony z językami ziemskimi (szczególnie z indoeuropejskimi).
 
==Historia==
Pochodzenie języka an jest nieznane. Pierwotnie uznawano go za język niespokrewniony z żadnym znanym językiem lub bardzo daleki krewny języków mikujskich (''nkkep'' mogło pochodzić od *kını z metatezą). Stawiano również hipotezy łączące język an z językami z innych kontynentów, jakkolwiek ograniczane przez [[Antywojenny Pakt Międzykontynentalny Haivoori|pakt antywojenny]].
 
Obecnie przeważają dwie teorie. Pierwsza, opracowana przez lingwistów ahtialańskich, mówi o grupie języków przedmikujskich (niespokrewnionych z mikujskimi, używanych przed ekspansją tamtych). An miałby być śladem rodziny języków używanych w zamierzchłych czasach, wypieranej przez dialekty pramikujskie i stającej się substratem m.in. obecnego ahtialańskiego i amulti (cechy języków przedmikujskich przenikałyby do sąsiednich mikujskich).
 
Teoria sformułowana przez specjalistów z Ziemi mówi o ziemskim pochodzeniu języka an, przeniesionym na Haivoori podczas podróży [[kerum]]em. Według nich, jeśli języki przedmikujskie istniały, język an mógł częściowo przejąć ich cechy. Język an wykazuje niewielkie związki z językiem indoeuropejskim (słowa ''an, nkkepʼ, repʼtir'' miałyby pochodzić od indoeuropejskich *man-, *dnghwa-, *bhrehter, a ''rek/erk'' byłby zapożyczeniem praahtialańskiego *thirik).
 
Dziś język an pozostaje prawie nieużywany. Mimo to do lokalnych dialektów ([[Paznai]], [[Granti Lahs]], częściowo [[Carvahn]]) przenikły pojedyncze słowa, np. slangowe ''мъөsур'' z an. ''p'(e)sur'' (koleżanka, rówieśniczka).
 
==Użytkownicy==
Liczba osób mówiących językiem an jest różna w zależności od interpretacji. Około czterdziestu ludzi czynnie posługuje się nim jako żywym językiem (nowy ankkepʼ), a kilkadziesiąt mieszkańców Mikui nauczyło się go jako języka martwego (klasyczny ankkepʼ), głównie dla celów hobbystycznych/badawczych. Ponadto liczbę osób posługujących się dialektami opartymi w dużej mierze na klasycznym języku an szacuje się na prawie pół tysiąca. Kilkanaście tysięcy Ahtialańczyków mówi gwarami posiadającymi zapożyczenia z nowoańskiego.
 
==Fonologia==
===Samogłoski===
{| class=wikitable
|
!prz.
!cen.
!tyl.
|-
!przymk.
|{{IPA|i}}
!
|{{IPA|u}}
|-
!średn.
!
|{{IPA|ə}} <<tt>e</tt>>
!
|-
!otw.
!
|{{IPA|a}}
!
|}
 
===Spółgłoski===
{| class=wikitable
|
!wargowe
!dziąsłowe
!podniebienne
!welarne
!uwularne
|-
!zwarte
|{{IPA|p}}
|{{IPA|t}}
|{{IPA|c}}
|{{IPA|k}}
|{{IPA|q}}
|-
!zw. przydech.
|({{IPA|pʰ}}) <<tt>ph</tt>>
|{{IPA|tʰ}} <<tt>th</tt>>
|{{IPA|cʰ}} <<tt>ch</tt>>
|({{IPA|kʰ}}) <<tt>kh</tt>>
|({{IPA|qʰ}}) <<tt>qh</tt>>
|-
!zw. ejekt.
|{{IPA|pʼ}} <<tt>pp</tt>>
|{{IPA|tʼ}} <<tt>tt</tt>>
|{{IPA|cʼ}} <<tt>cc</tt>>
|{{IPA|kʼ}} <<tt>kk</tt>>
|{{IPA|qʼ}} <<tt>kʼ</tt>>
|-
!mlaski
|{{IPA|ʘ}} <<tt>pʼ</tt>>
|{{IPA|ǃ}} <<tt>tʼ</tt>>
|{{IPA|ǂ}} <<tt>cʼ</tt>>
!
!
|-
!szczelinowe
|{{IPA|f}}
|{{IPA|s}}
!
|{{IPA|x}}
|({{IPA|χ}}) <<tt>h</tt>>
|-
!nosowe
|{{IPA|m}}
|{{IPA|n}}
!
!
!
|-
!płynne
|({{IPA|w}})
|{{IPA|r l}}
|({{IPA|j}})
!
!
|}
 
Ponadto spółgłoski nosowe i płynne mogą być zgłoskotwórcze: {{IPA|əm~m̩ ən~n̩ ər~r̩ əl~l̩}} <<tt>em en er el</tt>>.
 
==Gramatyka==
===Rzeczownik===
Rzeczownik odmienia się przez cztery przypadki (absolutyw, ergatyw, dopełniacz, wołacz) przyłączając przodówki i końcówki. Formą podstawową jest absolutyw (dawny biernik).
 
{| class=wikitable
|+ ''(tt-)enkkepʼ'' - język
!Przypadek
!L. pojedyncza
!L. mnoga
|-
!A.
| enkkepʼ
| enkkepʼa
|-
!E.
| attenkkepʼ
| attenkkepʼa
|-
!D.
| uttenkkepʼ
| uttenkkepʼa
|-
!W.
| ittenkkepʼ
| ittenkkepʼa
|}
 
{| class=wikitable
|+ ''an'' - Ańczyk
!Przypadek
!L. pojedyncza
!L. mnoga
|-
!A.
| an
| atʼa
|-
!E.
| *annan
| *annatʼa
|-
!D.
| ussan
| ussatʼa
|-
!W.
| imman
| immatʼa
|}
 
{| class=wikitable
|+ ''repʼtir'' - rówieśnik
!Przypadek
!L. pojedyncza
!L. mnoga
|-
!A.
|repʼtir
|repʼtira
|-
!E.
|anrepʼtir
|anrepʼtira
|-
!D.
|usrepʼtir
|usrepʼtira
|-
!W.
|imrepʼtir
|imrepʼtira
|}
 
{| class=wikitable
|+ ''(s-)pʼesur'' - rówieśniczka
!Przypadek
!L. pojedyncza
!L. mnoga
|-
!A.
|pʼesur
|pʼesura
|-
!E.
|aspʼesur
|aspʼesura
|-
!D.
|uspʼesur
|uspʼesura
|-
!W.
|ispʼesur
|ispʼesura
|}
 
===Czasownik===
Czasownik odmienia się przez trzy czasy (teraźniejszy, przeszły niedokonany, przeszły dokonany) i trzy tryby (oznajmujący, rozkazujący, życzący).
 
Przykład odmiany: ''it'' (być, nieregularny), ''itte'' (jeść) i ''ccen'' (umieć):
 
{| class=wikitable
!1. ''um''
|''imi''
|''ittetʼu''
|''ccentʼu''
!1. ''pʼi''
|''mi''
|''ittemi''
|''ccenmi''
|-
!2. ''tʼe''
|''icʼi''
|''ittecʼi''
|''ccencʼi''
!2. ''cʼe''
|''cʼi''
|''ittecʼi''
|''ccencʼi''
|-
!3. ''tte''
|''iti''
|''itti''
|''ccni''
!3. ''is''
|''itu''
|''ittu''
|''ccnu''
|}
 
 
[[Kategoria:Ahtialia]]
[[Kategoria:Języki Haivoori]]
[[Kategoria:Języki sztuczne]]
[[Kategoria:Języki Miłego]]

Wersja z 06:18, 24 kwi 2011

an
ankkepʼ
Sposoby zapisu: ahtialański, łaciński
Typologia: izolowane
Faktycznie
Utworzenie: Milyamd w 2010
Używany w : Ahtialia
Regiony : Paznai, Granti Lahs
Liczba użytkowników 100-500
Klasyfikacja: izolowane
Lista conlangów


Pierwszy ślad języka an, słowa ankkep', enkkep' (ekkep'), erk, rep'tir (rmetir) zapisane pismem ahtialańskim.

Język an, ankkepʼ [ankʼəʘ] - język izolowany, na granicy wymarcia, używany w północno-wschodniej Ahtialii, fianeukach 21 i 22, przez lud An. Niejasne jest jego pochodzenie, najpierw uważano go za etnolekt spoza Mikui lub daleko spokrewniony z językami mikujskimi, jednak możliwe, że jest on premikujski (używany przed rozpowszechnieniem mikujskich) lub nawet spokrewniony z językami ziemskimi (szczególnie z indoeuropejskimi).

Historia

Pochodzenie języka an jest nieznane. Pierwotnie uznawano go za język niespokrewniony z żadnym znanym językiem lub bardzo daleki krewny języków mikujskich (nkkep mogło pochodzić od *kını z metatezą). Stawiano również hipotezy łączące język an z językami z innych kontynentów, jakkolwiek ograniczane przez pakt antywojenny.

Obecnie przeważają dwie teorie. Pierwsza, opracowana przez lingwistów ahtialańskich, mówi o grupie języków przedmikujskich (niespokrewnionych z mikujskimi, używanych przed ekspansją tamtych). An miałby być śladem rodziny języków używanych w zamierzchłych czasach, wypieranej przez dialekty pramikujskie i stającej się substratem m.in. obecnego ahtialańskiego i amulti (cechy języków przedmikujskich przenikałyby do sąsiednich mikujskich).

Teoria sformułowana przez specjalistów z Ziemi mówi o ziemskim pochodzeniu języka an, przeniesionym na Haivoori podczas podróży kerumem. Według nich, jeśli języki przedmikujskie istniały, język an mógł częściowo przejąć ich cechy. Język an wykazuje niewielkie związki z językiem indoeuropejskim (słowa an, nkkepʼ, repʼtir miałyby pochodzić od indoeuropejskich *man-, *dnghwa-, *bhrehter, a rek/erk byłby zapożyczeniem praahtialańskiego *thirik).

Dziś język an pozostaje prawie nieużywany. Mimo to do lokalnych dialektów (Paznai, Granti Lahs, częściowo Carvahn) przenikły pojedyncze słowa, np. slangowe мъөsур z an. p'(e)sur (koleżanka, rówieśniczka).

Użytkownicy

Liczba osób mówiących językiem an jest różna w zależności od interpretacji. Około czterdziestu ludzi czynnie posługuje się nim jako żywym językiem (nowy ankkepʼ), a kilkadziesiąt mieszkańców Mikui nauczyło się go jako języka martwego (klasyczny ankkepʼ), głównie dla celów hobbystycznych/badawczych. Ponadto liczbę osób posługujących się dialektami opartymi w dużej mierze na klasycznym języku an szacuje się na prawie pół tysiąca. Kilkanaście tysięcy Ahtialańczyków mówi gwarami posiadającymi zapożyczenia z nowoańskiego.

Fonologia

Samogłoski

prz. cen. tyl.
przymk. i u
średn. ə <e>
otw. a

Spółgłoski

wargowe dziąsłowe podniebienne welarne uwularne
zwarte p t c k q
zw. przydech. (pʰ) <ph> tʰ <th> cʰ <ch> (kʰ) <kh> (qʰ) <qh>
zw. ejekt. pʼ <pp> tʼ <tt> cʼ <cc> kʼ <kk> qʼ <kʼ>
mlaski ʘ <pʼ> ǃ <tʼ> ǂ <cʼ>
szczelinowe f s x (χ) <h>
nosowe m n
płynne (w) r l (j)

Ponadto spółgłoski nosowe i płynne mogą być zgłoskotwórcze: əm~m̩ ən~n̩ ər~r̩ əl~l̩ <em en er el>.

Gramatyka

Rzeczownik

Rzeczownik odmienia się przez cztery przypadki (absolutyw, ergatyw, dopełniacz, wołacz) przyłączając przodówki i końcówki. Formą podstawową jest absolutyw (dawny biernik).

(tt-)enkkepʼ - język
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. enkkepʼ enkkepʼa
E. attenkkepʼ attenkkepʼa
D. uttenkkepʼ uttenkkepʼa
W. ittenkkepʼ ittenkkepʼa
an - Ańczyk
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. an atʼa
E. *annan *annatʼa
D. ussan ussatʼa
W. imman immatʼa
repʼtir - rówieśnik
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. repʼtir repʼtira
E. anrepʼtir anrepʼtira
D. usrepʼtir usrepʼtira
W. imrepʼtir imrepʼtira
(s-)pʼesur - rówieśniczka
Przypadek L. pojedyncza L. mnoga
A. pʼesur pʼesura
E. aspʼesur aspʼesura
D. uspʼesur uspʼesura
W. ispʼesur ispʼesura

Czasownik

Czasownik odmienia się przez trzy czasy (teraźniejszy, przeszły niedokonany, przeszły dokonany) i trzy tryby (oznajmujący, rozkazujący, życzący).

Przykład odmiany: it (być, nieregularny), itte (jeść) i ccen (umieć):

1. um imi ittetʼu ccentʼu 1. pʼi mi ittemi ccenmi
2. tʼe icʼi ittecʼi ccencʼi 2. cʼe cʼi ittecʼi ccencʼi
3. tte iti itti ccni 3. is itu ittu ccnu
Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=An&oldid=3657”