Przejdź do zawartości

Język aswa: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Nie podano opisu zmian
Linia 20: Linia 20:


=Wymowa=
=Wymowa=
Wymowa aswy ma charakter własno-ałtajski.
==Spółgłoski==
{|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
{|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
!colspan=10|Dźwięki powszechne
!colspan=10|Dźwięki powszechne
Linia 129: Linia 127:
|
|
|}
|}
{|class="IPA" cellspacing="0px" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
|-style="text-align:center; font-size:smaller;"
|style="padding-bottom:3px;"|
|style="width: 60px;"|'''Przednie'''
|style="width: 60px; word-spacing: -.3em;"|
|style="width: 60px;"|'''Centralne'''
|style="width: 60px;word-spacing: -.3em;"|
|style="width: 60px;"|'''Tylne'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Przymknięte'''
|rowspan="7" colspan="5" style="height: 210px;"|<div style="position: relative;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background: transparent; position: absolute; top: 0px; left: 0px;">
{|style="position: relative; width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent;"
|style="width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent; font-size: 120%;"|
<div style="position: absolute; left: 5%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">
{{h1|i}}</div>
<div style="position:absolute; left:43.5%; width:2.7em; top:2%; background:#FFFFF5;">
{{h1|ɨ}} • {{h1|ʉ}}</div>
<div style="position: absolute; left: 48%; width: 2.7em; top: 30%; background: white;">
{{h1|ɘ}} • {{h1|ɵ}}</div>
<div style="position: absolute; left: 82%; width: 3em; top: 2%; background: white;">
{{h2|'''ɯ'''}} • {{h1|u}}</div>
<div style="position: absolute; left: 16%; width: 2.7em; top: 30%; background: white;">
{{h1|e}}</div>
<div style="position:absolute; left:57%; width:1em; top:44%; background:#FFFFF5;">
{{h2|'''ə'''}}</div>
<div style="position: absolute; left: 84%; width: 2.7em; top: 30%; background: white;">
{{h1|o}}</div>
<div style="position: absolute; left: 29%; width: 3em; top: 58%; background: white;">
{{h1|ɛ}}</div>
<div style="position:absolute; left:37%; width:2em; top:73%; background:#FFFFF5;">
{{h1|æ}}</div>
<div style="position: absolute; left: 83%; width: 3em; top: 86%; background: white;">
{{h1|ɑ}}</div>
|} </div></div>
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Średnie'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie otwarte'''
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
|}
Kolorem {{h1|zielony}} oznaczono dominujące samogłoski w języku, natomiast {{h2|czerwonym}} pewne warianty.
==Zjawiska fonetyczne==
===Harmonia samogłosek===
Samogłoski układają się w grupy, w jednostce słowa nie powinny mieszać się samogłoski różnych grup. Harmonia ta nie jest do końca ustalona i czasem jest łamana ("e" /ɛ/ bywa, że zachowuje się neutralnie). Morfemy funkcyjne, takie jak końcówki przypadków, są zazwyczaj zależne od rdzenia słowa.
{|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
!<small>Przednie</small>
!<small>Neutralne</small>
!<small>Tylne</small>
|- align=center
|i [i]
|rowspan="2"|é [ɘ]
|
|- align=center
|ü [ʉ]
|u [u]
|- align=center
|ə [æ]<br/>e [ɛ]
|rowspan="2"|ı [ɨ]
|a [ɑ]
|- align=center
|ö [ɵ]
|o [o]
|}
===Długość samogłosek===
Aswa różnicuje długie samogłoski od krótkich. Długie samogłoski są 150% do 200% długości krótkich. Długie zapisuje się przez podwojenie litery, np. «ölüük» "drozd".
===Inicjalne /j/===
W przeszłości morfem {i-} [i], będący prefiksem mianownika w układzie ergatywnym, bywał skracany do [j], jeśli nie padał na niego akcent (czyli w praktyce prawie zawsze) i jeśli poprzednie słowo kończyło się na samogłoskę (aswa ma akcent na końcową sylabę słowa). Ta reguła nie dotyczyła leksykalnego "i".
# Słowo podstawowe: «İntər» (liść).
# «'''İ'''řintər thömüksü» (liść jest zielony)
# «Swané '''y'''řintər thömüksü.» (darowany liść jest zielony)
Obecnie jedyną poprawną regułą jest zapisywanie "y" w każdej sytuacji, czy to się wymawia jako [i] czy [j]:
# «żhels yżhels» (niepoprawna niepoprawność), ze zbitką [ɫsjʦx]
Opcjonalnie można wstawić szwę dla ułatwienia wymowy:
# «żhelsə yżhels» (niepoprawna niepoprawność), z [ɫsəjʦx]
===Finalne /j/===
Przy odmianie osobowej czasownika finalne /j/, gdy pojawia się po spółgłosce, zachowuje się inaczej: zazwyczaj po prostu zmiękcza głoskę tak, jak to jest w językach słowiańskich.
* «talay» (od «talargé») - strzelają;
* «sələy'''i'''» (od «sələyrgé»)  - pachną
* «səpil'''’'''» (od «səpilgé», też po prostu «səp») - gryzą
===Fonem /ɹ/===
Dziąsłowy (czasem zadziąsłowy) fonem /ɹ/, bardzo powszechny w aswie, nie występuje w żadnym rdzeniu. Służy do zlepiania morfemów w sytuacji, gdy obie krawędzie morfemów są samogłoskami:
* «talargé» - strzelać, «talařu» - strzelanie, strzelanina
===Fonem /v/===
Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami.

Wersja z 15:00, 27 lip 2011

ASWA
«aswa ylil»
'
{{{flaga}}} {{{terytorium}}}
▸ Używany: {{{w}}}
▸ Użytkownicy: {{{użyt}}}
▸ Regulacja: {{{regu}}}
▸ Pismo: pismo łacińskie
▸ Cel: {{{cel}}}
▸ Autor: {{{autor}}}
▸ Słownik: niedostępny
▸ Kody: {{{kody}}}
{{{demo}}}
Kody{{{cc}}}

        Aswa («aswa ylil» [ɑs'wɒj lil]) jest conlangiem Canisa, używanym do przeróżnych celów. Aswa zastąpiła ahtialański w wielu zastosowaniach, przede wszystkim dla sztuki. Powstał około roku 2010 na bazie projektu czystego, tonalnego języka; obecnie znajduje się w wersji czwartej. Jest to najlepiej skonstruowany dotychczas język tego autora. Istnieje silna interferencja między językami ahtialańskim, a aswą.

Aswa jest merą: zachowuje się tak, jakby na nieznany język aprioryczny wywierały ogromny wpływ języki naturalne, co skutkuje luźną mieszanką na wszystkich poziomach konstrukcji tego conlangu.

Wymowa

Dźwięki powszechne
  Dwuwar. Zębowe Dziąs. Podnieb. Wel. Jęz.
~ Gardł.
Nosowe m n ŋ
Zwarte proste p t c k q
afrykaty p͡x t͡x k͡x
Afrykaty proste ʦ
złożone ʦ͡x
Szczelinowe dźwięczne v ~ w z ɣ ~ ʢ
bezdźwięczne f s ʃ x
Drżące r
Boczne ɫ ~ ɫ͡ʢ
Płynne w ɹ j
Dźwięki rzadkie
  Dwuwar. Zębowe Dziąs. Podnieb. Wel. Jęz.
Zwarte Dźwięczne b d ɟ
Przednie Centralne Tylne
Przymknięte
i
ɨʉ
ɘɵ
ɯu
e
ə
o
ɛ
æ
ɑ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte

Kolorem zielony oznaczono dominujące samogłoski w języku, natomiast czerwonym pewne warianty.

Zjawiska fonetyczne

Harmonia samogłosek

Samogłoski układają się w grupy, w jednostce słowa nie powinny mieszać się samogłoski różnych grup. Harmonia ta nie jest do końca ustalona i czasem jest łamana ("e" /ɛ/ bywa, że zachowuje się neutralnie). Morfemy funkcyjne, takie jak końcówki przypadków, są zazwyczaj zależne od rdzenia słowa.

Przednie Neutralne Tylne
i [i] é [ɘ]
ü [ʉ] u [u]
ə [æ]
e [ɛ]
ı [ɨ] a [ɑ]
ö [ɵ] o [o]

Długość samogłosek

Aswa różnicuje długie samogłoski od krótkich. Długie samogłoski są 150% do 200% długości krótkich. Długie zapisuje się przez podwojenie litery, np. «ölüük» "drozd".

Inicjalne /j/

W przeszłości morfem {i-} [i], będący prefiksem mianownika w układzie ergatywnym, bywał skracany do [j], jeśli nie padał na niego akcent (czyli w praktyce prawie zawsze) i jeśli poprzednie słowo kończyło się na samogłoskę (aswa ma akcent na końcową sylabę słowa). Ta reguła nie dotyczyła leksykalnego "i".

  1. Słowo podstawowe: «İntər» (liść).
  2. «İřintər thömüksü» (liść jest zielony)
  3. «Swané yřintər thömüksü.» (darowany liść jest zielony)

Obecnie jedyną poprawną regułą jest zapisywanie "y" w każdej sytuacji, czy to się wymawia jako [i] czy [j]:

  1. «żhels yżhels» (niepoprawna niepoprawność), ze zbitką [ɫsjʦx]

Opcjonalnie można wstawić szwę dla ułatwienia wymowy:

  1. «żhelsə yżhels» (niepoprawna niepoprawność), z [ɫsəjʦx]

Finalne /j/

Przy odmianie osobowej czasownika finalne /j/, gdy pojawia się po spółgłosce, zachowuje się inaczej: zazwyczaj po prostu zmiękcza głoskę tak, jak to jest w językach słowiańskich.

  • «talay» (od «talargé») - strzelają;
  • «sələyi» (od «sələyrgé») - pachną
  • «səpil» (od «səpilgé», też po prostu «səp») - gryzą

Fonem /ɹ/

Dziąsłowy (czasem zadziąsłowy) fonem /ɹ/, bardzo powszechny w aswie, nie występuje w żadnym rdzeniu. Służy do zlepiania morfemów w sytuacji, gdy obie krawędzie morfemów są samogłoskami:

  • «talargé» - strzelać, «talařu» - strzelanie, strzelanina

Fonem /v/

Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami.