Język aswa: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 227: | Linia 227: | ||
===Fonem /v/=== | ===Fonem /v/=== | ||
Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami. | Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami. | ||
==Warianty== | |||
Jak w większości języków, fonetyka także i aswy nie jest jednolita. Na razie nie opracowano conworldu, w którym miałby być używany ten język, ale i tak są pewne warianty wymowy, które odzwierciedlałyby różnice geograficzne użytkowników tego języka. Istnieją dwa takie warianty, które - '''sztucznie''' - podzielimy w tym artykule na ''północne'' i ''południowe'', gdzie północne to standardowa wersja. Wobec tego: | |||
{|class="wikitable" align="center" style="text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" | |||
!Północne | |||
!Południowe | |||
|- | |||
|/ɫ/: [lˤ] | |||
|/ɫ/: [lˠ] | |||
|- | |||
|/ɣ/: [ɣ]~[ʕ] | |||
|/ɣ/: [ɣ] | |||
|- | |||
|/r/: [r] '''oraz''' [ɹ] | |||
|/r/: [r] '''lub''' [ɹ] | |||
|- | |||
|/v/: [β] ~ [w] | |||
|/v/: [v] | |||
|- | |||
|/f/: [ɸ] | |||
|/f/: [f] | |||
|- | |||
|/ʃ/: [ʃ] | |||
|/ʃ/: [ɕ] | |||
|} | |||
Wersja z 17:37, 27 lip 2011
| ASWA «aswa ylil» | |||
|---|---|---|---|
| ' | |||
| {{{flaga}}} | {{{terytorium}}} | ||
| ▸ Używany: | {{{w}}} | ||
| ▸ Użytkownicy: | {{{użyt}}} | ||
| ▸ Regulacja: | {{{regu}}} | ||
| ▸ Pismo: | pismo łacińskie | ||
| ▸ Cel: | {{{cel}}} | ||
| ▸ Autor: | {{{autor}}} | ||
| ▸ Słownik: | niedostępny | ||
| ▸ Kody: | {{{kody}}} | ||
| {{{demo}}} | |||
Kody{{{cc}}}
| |||
| |||
Aswa («aswa ylil» [ɑs'wɒj lil]) jest conlangiem Canisa, używanym do przeróżnych celów. Aswa zastąpiła ahtialański w wielu zastosowaniach, przede wszystkim dla sztuki. Powstał około roku 2010 na bazie projektu czystego, tonalnego języka; obecnie znajduje się w wersji czwartej. Jest to najlepiej skonstruowany dotychczas język tego autora. Istnieje silna interferencja między językami ahtialańskim, a aswą.
Aswa jest merą: zachowuje się tak, jakby na nieznany język aprioryczny wywierały ogromny wpływ języki naturalne, co skutkuje luźną mieszanką na wszystkich poziomach konstrukcji tego conlangu.
Wymowa
| Dźwięki powszechne | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dwuwar. | Zębowe | Dziąs. | Podnieb. | Wel. | Jęz. ~ Gardł. | ||||
| Nosowe | m | n | ŋ | ||||||
| Zwarte | proste | p | t | c | k | q | |||
| afrykaty | p͡x | t͡x | k͡x | ||||||
| Afrykaty | proste | ʦ | |||||||
| złożone | ʦ͡x | ||||||||
| Szczelinowe | dźwięczne | v ~ w | z | ɣ ~ ʢ | |||||
| bezdźwięczne | f | s | ʃ | x | |||||
| Drżące | r | ||||||||
| Boczne | ɫ ~ ɫ͡ʢ | ||||||||
| Płynne | w | ɹ | j | ||||||
| Dźwięki rzadkie | |||||||||
| Dwuwar. | Zębowe | Dziąs. | Podnieb. | Wel. | Jęz. | ||||
| Zwarte | Dźwięczne | b | d | ɟ | |||||
| Przednie | Centralne | Tylne | |||
| Przymknięte | |||||
| Prawie przymknięte | |||||
| Półprzymknięte | |||||
| Średnie | |||||
| Półotwarte | |||||
| Prawie otwarte | |||||
| Otwarte | |||||
Kolorem zielony oznaczono dominujące samogłoski w języku, natomiast czerwonym pewne warianty.
Zjawiska fonetyczne
Harmonia samogłosek
Samogłoski układają się w grupy, w jednostce słowa nie powinny mieszać się samogłoski różnych grup. Harmonia ta nie jest do końca ustalona i czasem jest łamana ("e" /ɛ/ bywa, że zachowuje się neutralnie). Morfemy funkcyjne, takie jak końcówki przypadków, są zazwyczaj zależne od rdzenia słowa.
| Przednie | Neutralne | Tylne |
|---|---|---|
| i [i] | é [ɘ] | |
| ü [ʉ] | u [u] | |
| ə [æ] e [ɛ] |
ı [ɨ] | a [ɑ] |
| ö [ɵ] | o [o] |
Długość samogłosek
Aswa różnicuje długie samogłoski od krótkich. Długie samogłoski są 150% do 200% długości krótkich. Długie zapisuje się przez podwojenie litery, np. «ölüük» "drozd".
Inicjalne /j/
W przeszłości morfem {i-} [i], będący prefiksem mianownika w układzie ergatywnym, bywał skracany do [j], jeśli nie padał na niego akcent (czyli w praktyce prawie zawsze) i jeśli poprzednie słowo kończyło się na samogłoskę (aswa ma akcent na końcową sylabę słowa). Ta reguła nie dotyczyła leksykalnego "i".
- Słowo podstawowe: «İntər» (liść).
- «İřintər thömüksü» (liść jest zielony)
- «Swané yřintər thömüksü.» (darowany liść jest zielony)
Obecnie jedyną poprawną regułą jest zapisywanie "y" w każdej sytuacji, czy to się wymawia jako [i] czy [j]:
- «żhels yżhels» (niepoprawna niepoprawność), ze zbitką [ɫsjʦx]
Opcjonalnie można wstawić szwę dla ułatwienia wymowy:
- «żhelsə yżhels» (niepoprawna niepoprawność), z [ɫsəjʦx]
Finalne /j/
Przy odmianie osobowej czasownika finalne /j/, gdy pojawia się po spółgłosce, zachowuje się inaczej: zazwyczaj po prostu zmiękcza głoskę tak, jak to jest w językach słowiańskich.
- «talay» (od «talargé») - strzelają;
- «sələyi» (od «sələyrgé») - pachną
- «səpil’» (od «səpilgé», też po prostu «səp») - gryzą
Fonem /ɹ/
Dziąsłowy (czasem zadziąsłowy) fonem /ɹ/, bardzo powszechny w aswie, nie występuje w żadnym rdzeniu. Służy do zlepiania morfemów w sytuacji, gdy obie krawędzie morfemów są samogłoskami:
- «talargé» - strzelać, «talařu» - strzelanie, strzelanina
Fonem /v/
Fonem /v/, zazwyczaj dwuwargowy, zmienia się w /w/, gdy występuje pomiędzy samogłoskami.
Warianty
Jak w większości języków, fonetyka także i aswy nie jest jednolita. Na razie nie opracowano conworldu, w którym miałby być używany ten język, ale i tak są pewne warianty wymowy, które odzwierciedlałyby różnice geograficzne użytkowników tego języka. Istnieją dwa takie warianty, które - sztucznie - podzielimy w tym artykule na północne i południowe, gdzie północne to standardowa wersja. Wobec tego:
| Północne | Południowe |
|---|---|
| /ɫ/: [lˤ] | /ɫ/: [lˠ] |
| /ɣ/: [ɣ]~[ʕ] | /ɣ/: [ɣ] |
| /r/: [r] oraz [ɹ] | /r/: [r] lub [ɹ] |
| /v/: [β] ~ [w] | /v/: [v] |
| /f/: [ɸ] | /f/: [f] |
| /ʃ/: [ʃ] | /ʃ/: [ɕ] |
