Język podwodny: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 21:40, 19 sty 2024

Język podwodny

Faktycznie
Najnowsza wersja:	1.0
W
Lista conlangów

Język podwodny —

Fonologia

Samogłoski

W języku podwodnym występują 3 samogłoski krótkie oraz ich długie odpowiedniki.

	Przednie		Centralne		Tylne
	Krótkie	Długie	Krótkie	Długie	Krótkie	Długie
Przymknięte	i	iː			ɯ	ɯː
Otwarte			a	aː

Dyftongi

W języku podwodnym występują 2 dyftongi krótkie oraz ich długie odpowiedniki.

ai - [ai̯] jak w...
āi - [aːi̯] jak w...
au - [aɯ̯] jak w...
āu - [aːɯ̯] jak w...

Spółgłoski

W języku podwodnym występuje 16 spółgłosek.

		Wargowe	Zębowe	Welarne	Krtaniowe
Nosowe		m	n
Zwarte	bezdźwięczne	p	t	k	ʔ
Zwarte	dźwięczne	b		ɡ
Szczelinowe		ɸ	s		h
Aproksymanty		ʙ	ɬ	ɰ

Struktura sylaby

W języku podwodnym dopuszczalna największa sylaba to (C)V(N), gdzie:

C – dowolna spółgłoska.
V – dowolna samogłoska lub dyftong.
N – spółgłoska nosowa.

(N) nie występuje w śródgłosie, jedynie w wygłosie.

Pismo

Zapis łaciński

W zapisie łacińskim języka podwodnego stosuje się 20 znaków.

a	ā	b	c	g	h	i	ī	l	m
[a]	[aː]	[b]	[k]	[ɡ]	[h]	[i]	[iː]	[ɬ]	[m]
n	p	q	r	s	t	u	ū	v	w
[n]	[p]	[ʔ]	[ʙ]	[s]	[t]	[ɯ]	[ɯː]	[ɸ]	[ɰ]

Gramatyka

Rzeczowniki

W języku podwodnym nie występuje odmiana przez przypadki.

Zdrobnienia

Zdrobnienia w języku podwodnym dzielą się na zdrobnienia I i II stopnia. Zdrobnienia I stopnia tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-lu"

sā (ryba) → sālu (rybka)

II stopień zdrobnień może być odebrany jako przesadnie, czy też czasami pogardliwie. Zdrobnienia II stopnia tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-lāna"

uta (kamień) → utalāna (kamyczek)

Liczba

W języku podwodnym liczbę tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-n".

sā (ryba) → sān (ryby)

Powszechnie można także podwoić słowo. Ilość danej rzeczy zależy od zastosowania przyrostka.

sā-sā (trochę ryb), uta-uta (trochę kamieni)
sā-sān (wiele ryb), uta-utan (wiele kamieni)

Określność

Rzeczownik w języku podwodnym może przybrać dwie postacie — określoną oraz nieokreśloną. Postać nieokreślona jest jednoznaczna z podstawowym wyglądem rzeczownika. Postać określoną natomiast tworzy się poprzez dodanie partykuły "a" przed rzeczownikiem.

sā (jakaś ryba) → a sā (ta ryba)

Jeżeli słowo zaczyna się od samogłoski, to przed nią pojawia się zwarcie krtaniowe.

uta (jakiś kamień) → a quta (ten kamień)

Czasowniki

W języku podwodnym odmiana czasownika jest wyjątkowo prosta. Nie występuje bezokolicznik, więc przypadku, kiedy po odmienionym czasowniku występuje bezokolicznik, np. "kocham jeść", to ten drugi czasownik odmieniamy przez osobę i stawiamy pomiędzy tymi czasownikami partykułę pomocniczą "vai".

sān wi huca qām vai sa qām (Kocham jeść ryby)

W innych wypadkach można postawić po prostu nieodmieniony czasownik.

Odmiana i czas

Do określenia liczby i osoby w czasowniku należy postawić przed nim odpowiedni zaimek. W przypadku czasu zaś stawia się odpowiednią partykułę po czasowniku.

Czas	Partykuła	Przykład	Znaczenie
Przeszły	camī	wi sa camī	jadłem
Teraźniejszy	qām	wi sa qām	jem
Przyszły	tutu	wi sa tutu	będę jadł

W zdaniach pytających szyk zdania ulega zmianie, a partykułę stawia się pomiędzy zaimkiem a czasownikiem.

sā-sān wi sa qām (jem wiele ryb) → sā-sān wi qām sa? (czy jem wiele ryb?)

Strony

Występują trzy strony czasownika — strona czynna, bierna oraz sprawcza. Strona czynna jest stroną podstawową, zawartą w rdzeniu czasownika. Stronę bierną natomiast tworzy się poprzez dodanie przyrostka "-wā", a stronę sprawczą poprzez przyrostek "-pu". W stronie sprawczej podmiot jest sprawcą czynności, jedno z dopełnień jest wykonawcą czynności, drugie natomiast jest odbiorcą tejże czynności.

Strona czynna:

wati
(widzieć)

Strona sprawcza:

watiwā
(pokazywać)

Strona bierna:

watipu
([...] widziany)

Aspekty

Występują w języku podwodnym dwa aspekty — niedokonany oraz dokonany. Aspekt niedokonany jest równoznaczny z podstawowym wyglądem czasownika. Aspekt dokonany natomiast tworzy się poprzez dodanie do czasownika przedrostka "gi-".

Aspekt niedokonany:

nabu
(niszczyć)

Aspekt dokonany:

ginabu
(zniszczyć)

Istnieje też oboczny przedrostek "gai-", który występuje przed głoską /ʔ/, pojawiającą się po przedrostku, kiedy rdzeń zaczyna się od samogłoski.

Aspekt niedokonany:

uca
(śpiewać)

Aspekt dokonany:

gaiquca
(zaśpiewać)

Przeczenie

W języku podwodnym przeczenie czasownika tworzy się poprzez postawienie partykuły "gu" za czasownikiem.

wi huca camī (kochałem) → wi huca gu camī (nie kochałem)

Występuje także drugi sposób zaprzeczenia poprzez dodanie "gugūm" przed "gu". Używa się tego sposobu do dobitnego podkreślenia, że się czegoś nie zrobiło, np. kiedy ktoś nas oskarża.

wi ginabu camī (zniszczyłem) → wi ginabu gugūm gu camī (nie zniszczyłem)

Potocznie często "gugūm gu" skraca się do samego "gugūm", zostawiając dłuższą postać na szczególne okoliczności, aby zachować jej siłę.

Przymiotniki

Przymiotniki są tworzone poprzez dodanie...

@@ Linia 235: / Linia 235: @@
 <br clear="all" />
-Istnieje też oboczny przedrostek "'''gai'''-", który występuje przed głoską /ʔ/, pojawiającą się, kiedy rdzeń zaczyna się od samogłoski.
+Istnieje też oboczny przedrostek "'''gai'''-", który występuje przed głoską /ʔ/, pojawiającą się po przedrostku, kiedy rdzeń zaczyna się od samogłoski.
 <div style="width:300px; height:auto; margin:0px auto; float:left;">
@@ Linia 252: / Linia 252: @@
 *''wi huca camī'' (kochałem) → ''wi huca '''gu''' camī'' (nie kochałem)
+Występuje także drugi sposób zaprzeczenia poprzez dodanie "'''gugūm'''" przed "'''gu'''". Używa się tego sposobu do dobitnego podkreślenia, że się czegoś nie zrobiło, np. kiedy ktoś nas oskarża.
+*''wi ginabu camī'' (zniszczyłem) → ''wi ginabu '''gugūm gu''' camī'' (nie zniszczyłem)
+Potocznie często "'''gugūm gu'''" skraca się do samego "'''gugūm'''", zostawiając dłuższą postać na szczególne okoliczności, aby zachować jej siłę.
 ===Przymiotniki===
 <hr>
+Przymiotniki są tworzone poprzez dodanie...
 [[Kategoria:Języki sztuczne]]