Język wikajski: Różnice pomiędzy wersjami
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 29: | Linia 29: | ||
Różnice między oboma językami spowodowane są sztucznym stworzeniem języka formalnego, aby "udostojnić" brzmienie poprzednich języków. Język potoczny jest językiem powstałym na bazie języka formalnego, z wpływami starego języka (przedformalnego). | Różnice między oboma językami spowodowane są sztucznym stworzeniem języka formalnego, aby "udostojnić" brzmienie poprzednich języków. Język potoczny jest językiem powstałym na bazie języka formalnego, z wpływami starego języka (przedformalnego). | ||
==Fonologia języka== | ==Fonologia i zapis języka== | ||
Trzeba rozróżnić fonologię języka formalnego od fonologii języka potocznego. Ta druga zmienia się bardzo pomiędzy różnymi dialektami, jak i nawet pomiędzy osobami. | Trzeba rozróżnić fonologię języka formalnego od fonologii języka potocznego. Ta druga zmienia się bardzo pomiędzy różnymi dialektami, jak i nawet pomiędzy osobami. Zapis łacinką nie używa wielkich liter. | ||
===Samogłoski=== | ===Samogłoski=== | ||
| Linia 227: | Linia 227: | ||
==Gramatyka== | ==Gramatyka== | ||
Gramatyka w wikajskim jest bardzo prosta. Istnieją trzy czasy, tryb rozkazujący, oraz strona bierna. | Gramatyka w wikajskim jest bardzo prosta. Istnieją trzy czasy, tryb rozkazujący, oraz strona bierna. Obowiązuje szyk SVO, ale w formie potocznej można użyć w niektórych przypadkach szyku SOV. | ||
===Czas przeszły=== | ===Czas przeszły=== | ||
Tworzony jest przez czasownik anantena (forma przeszła od eninteno - być). Czasownik ten w języku formalnym jest zawsze na końcu zdania, w potocznym dokleja się na początku czasownika w skróconej formie an'. W języku potocznym występują skrócenia, sposób ich używania będzie wyjaśniony w odpowiednim punkcie. | |||
=====Język potoczny==== | ====Język formalny==== | ||
athei aemeo viti anantena - On jechał naprzód | |||
====Język potoczny==== | |||
ath'an'aemeo viti - On jechał naprzód | |||
===Czas teraźniejszy=== | ===Czas teraźniejszy=== | ||
Tworzony przez czasownik eninteno (być) w sposób podobny do czasu przeszłego. W języku potocznym czasownik ten jest opuszczany, nawet jeśli w zdaniu nie występuje żaden inny czasownik. | |||
====Język formalny==== | |||
athei aemeo viti eninteno - On jedzie naprzód | |||
====Język potoczny==== | |||
ath'aemeo viti - On jedzie naprzód | |||
===Czas przyszły=== | ===Czas przyszły=== | ||
Tworzony przez czasownik anantenoa (przyszła forma eninteno - być). W języku potocznym czasownik ten skraca się do ano'. | |||
====Język formalny==== | |||
athei aemeo viti anantenoa - On będzie jechał naprzód | |||
====Język potoczny==== | |||
ath'ano'aemeo viti - On będzie jechał naprzód | |||
===Tryb rozkazujący=== | ===Tryb rozkazujący=== | ||
Tworzony przez dodanie końcówki 'e' do czasownika. W przypadku drugiej osoby liczby pojedynczej można opuścić zaimek. Występuje tylko w czasie teraźniejszym i wobec tego nie używa się czasownika eninteno. | |||
====Język formalny==== | |||
aemeoe viti - Jedź naprzód! | |||
====Język potoczny==== | |||
aemeoe viti - Jedź naprzód! | |||
===Strona bierna=== | ===Strona bierna=== | ||
Tworzony przez dodanie caemaoa (w języku potocznym skrócone do em') przed czasownikiem. Po czasowniku eninteno (lub jego formach) występuje wykonawca czynności, z dodaną końcówką '-a' lub '-ai' w przypadku liczby mnogiej. | |||
====Język formalny==== | |||
Ilune dramo monle eninteno- Człowiek gotuje jedzenie. | |||
monle caemaoa dramo eninteno ilunea - Jedzenie jest gotowane przez człowieka. | |||
====Język potoczny==== | |||
Ilune dramo monle - Człowiek gotuje jedzenie. | |||
monle em'dramo (ilunea) - Jedzenie jest gotowane (przez człowieka). | |||
W przypadku języka potocznego można opuścić wykonawcę czynności, w języku formalnym musi on zawsze występować. | |||
Wersja z 00:28, 14 kwi 2012
| wikajski vicae | |
|---|---|
| Utworzenie: | tqr w 2006, 2012 |
| Sposoby zapisu: | cothi-vicae, łacinka |
| Kody | |
| Conlanger–3 | pri.vic.tqr |
| Przykład | |
| Powszechna Deklaracja Praw Człowieka formalny ro-ailuni caemaoa potho fianoi onthomene hi fianoi lothene di deme hi di curili atheie eninteno pothenai maei videce eninteno ti aelotho hi curilo eninteno gomithe fetho yoao caipene laene ro-ailuni eninteno potoczny ro-ailuni em'potho f'onthomene hi'fi'lothene deme'di hi'curili'di atheie ma'videce aelotho'ti hi'curilo fetho'ya'go caipene ro-ailuni'lae | |
| Lista conlangów | |
| Zobacz też słownik tego języka. |
Język wikajski (vicae, dosł. mowa) - język stworzony dla conworldu około 2006 roku, w 2012 odkurzony i dość mocno poprawiony, już jako niezależny język. Podstawową cechą wyróżniającą ten język jest używanie języka formalnego, potocznego i kilku pośrednich stopni w różnych sytuacjach jako mowy grzecznościowej.
Język formalny i język potoczny
Zasadniczo istnieją dwie wersje tego języka, różniące się gramatyką i wymową, prawie nie różniące się natomiast słownictwem. Różnice między oboma językami spowodowane są sztucznym stworzeniem języka formalnego, aby "udostojnić" brzmienie poprzednich języków. Język potoczny jest językiem powstałym na bazie języka formalnego, z wpływami starego języka (przedformalnego).
Fonologia i zapis języka
Trzeba rozróżnić fonologię języka formalnego od fonologii języka potocznego. Ta druga zmienia się bardzo pomiędzy różnymi dialektami, jak i nawet pomiędzy osobami. Zapis łacinką nie używa wielkich liter.
Samogłoski
| Zapis | IPA - język formalny | IPA - język potoczny | Przykład |
|---|---|---|---|
| a | /a/ | /a/ | alaim ("władca") |
| e | /ɛ/ | /e/ | eilos ("lud, zgromadzenie") |
| e (koniec wyrazu) | /ɛ/ | /ɐ/ | lathe ("ląd") |
| u | /u/ | /ou/ | vilune ("dach") |
| o | /ɔ/ | /au/ | vion ("błysk") |
| ae | /æ/ | /aje/ | aelo ("światło") |
| i | /i/ | /i/ | nilune ("śmierć") |
| i (w hi) | /œ/ | /i/ | hi ("i") |
| oa | /œ/ | /oja/ | inthoa ("nurt") |
Spółgłoski
| Zapis | IPA - język formalny | IPA - język potoczny | Przykład |
|---|---|---|---|
| y | /j/ | /j/ | yonge ("dym") |
| z | /z/ | /z/ | naizovie ("gwiazda") |
| b | /b/ | /b/, /v/ | bocae ("podwójny") |
| n | /n/ | /n/ | danathe ("długo") |
| n w "on" | /n/ | /ɲ/ | on ("kraj") |
| n w końcówkach "ene" | /n/ | /nʲ/ | zirviene ("niebieski") |
| d | /d/ | /d/ | dene ("tutaj") |
| l | /ɫ/ | /ɫ/ | beld ("syn") |
| p | /p/ | /p/ | pamitho ("nazywać") |
| c | /k/ | /k/ | cothe ("znak") |
| m | /m/ | /m/ | vimathe ("noga") |
| k | /gʰ/ | /ɣ/ | kian ("piana") |
| f | /pʰ/ | /f/ | fothore ("wodospad") |
| t | /t/ | /t/ | atimo ("ciąć") |
| v | /v/ | /w/ | vico ("mówić") |
| r | /ɹ/ | /r/ | maro ("śnieg") |
| s | /s/ | /ʂ/ | soaca ("dziewięć") |
| h | /ɣ/ | /ɣ/ | hem ("port") |
| g | /g/ | /g/ | gabene ("czarny") |
| dh | /dʰ/ | /d/ | adh ("gniazdo") |
| th | /tʰ/ | /t/ | thun ("woda") |
| qu | /kʰw/ | /xw/ | lequathe ("pas") |
| qe | /kʰie/ | /xije/ | luqebethe ("krew") |
Zbitki samogłosek w mowie formalnej zawsze wymawiane są bez protezy, w potocznej z protezą krótkiego /j/. Proteza występuje także czasem na początku wyrazu, jeśli jego pierwsza litera to samogłoska, a ostatnia litera poprzedniego wyrazu też jest samogłoską.
Praktycznie zawsze w mowie potocznej występują: proteza /j/ między samogłoskami (przynajmniej niektórymi), /x/, /f/, /ɣ/, /t/, /d/ zamiast /kʰ/, /pʰ/, /gʰ/, /tʰ/, /dʰ/, oraz formy /ɔɲ/ i /enʲe/.
Akcent
W języku formalnym akcent główny na 3 sylabę od końca, poboczny na ostatnią. Akcent toniczny. W przypadku dwusylabowego słowa akcent na 1 sylabę, jednosylabowe słowa bez akcentu
W języku potocznym 'doklejki' akcentowane tonicznie co drugą 'doklejkę'. Słowo rdzenne akcentowane dynamicznie na pierwszą sylabę, oraz jeśli są przynajmniej trzy sylaby, akcentem pobocznym, na ostatnią. W przypadku słów bez doklejek, akcentowane tak samo jak w języku formalnym, tyle, że dynamicznie.
Gramatyka
Gramatyka w wikajskim jest bardzo prosta. Istnieją trzy czasy, tryb rozkazujący, oraz strona bierna. Obowiązuje szyk SVO, ale w formie potocznej można użyć w niektórych przypadkach szyku SOV.
Czas przeszły
Tworzony jest przez czasownik anantena (forma przeszła od eninteno - być). Czasownik ten w języku formalnym jest zawsze na końcu zdania, w potocznym dokleja się na początku czasownika w skróconej formie an'. W języku potocznym występują skrócenia, sposób ich używania będzie wyjaśniony w odpowiednim punkcie.
Język formalny
athei aemeo viti anantena - On jechał naprzód
Język potoczny
ath'an'aemeo viti - On jechał naprzód
Czas teraźniejszy
Tworzony przez czasownik eninteno (być) w sposób podobny do czasu przeszłego. W języku potocznym czasownik ten jest opuszczany, nawet jeśli w zdaniu nie występuje żaden inny czasownik.
Język formalny
athei aemeo viti eninteno - On jedzie naprzód
Język potoczny
ath'aemeo viti - On jedzie naprzód
Czas przyszły
Tworzony przez czasownik anantenoa (przyszła forma eninteno - być). W języku potocznym czasownik ten skraca się do ano'.
Język formalny
athei aemeo viti anantenoa - On będzie jechał naprzód
Język potoczny
ath'ano'aemeo viti - On będzie jechał naprzód
Tryb rozkazujący
Tworzony przez dodanie końcówki 'e' do czasownika. W przypadku drugiej osoby liczby pojedynczej można opuścić zaimek. Występuje tylko w czasie teraźniejszym i wobec tego nie używa się czasownika eninteno.
Język formalny
aemeoe viti - Jedź naprzód!
Język potoczny
aemeoe viti - Jedź naprzód!
Strona bierna
Tworzony przez dodanie caemaoa (w języku potocznym skrócone do em') przed czasownikiem. Po czasowniku eninteno (lub jego formach) występuje wykonawca czynności, z dodaną końcówką '-a' lub '-ai' w przypadku liczby mnogiej.
Język formalny
Ilune dramo monle eninteno- Człowiek gotuje jedzenie. monle caemaoa dramo eninteno ilunea - Jedzenie jest gotowane przez człowieka.
Język potoczny
Ilune dramo monle - Człowiek gotuje jedzenie. monle em'dramo (ilunea) - Jedzenie jest gotowane (przez człowieka).
W przypadku języka potocznego można opuścić wykonawcę czynności, w języku formalnym musi on zawsze występować.