Przejdź do zawartości

Język bwerski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Tynnai (dyskusja | edycje)
Tynnai (dyskusja | edycje)
Linia 187: Linia 187:
= Akcent wyrazowy =
= Akcent wyrazowy =
[edytuj | edytuj kod]
[edytuj | edytuj kod]
Akcent pada zawsze na pierwszą sylabę w zdaniu. Przykładowo: '''Hb'''yn '''syk'''ianlo '''ēl'''kiem '''sor'''ia '''nu'''sa (Idę nad rzekę jutro). W przypadku samogłosek ā, ē oraz ó występują one zawsze w pierwszej sylabie danego słowa, chyba że są to słowa pochodzenia obcego.
Akcent pada zawsze na pierwszą sylabę w zdaniu. Przykładowo: '''H'''yn '''syk'''ianlo '''ēl'''kiem '''sor'''ia '''nu'''sa (Idę nad rzekę jutro). W przypadku samogłosek ā, ē oraz ó bwystępują one zawsze w pierwszej sylabie danego słowa, chyba że są to słowa pochodzenia obcego.


= Gramatyka =
= Gramatyka =
Linia 239: Linia 239:
|-
|-
|ja
|ja
|hyn
|hbyn
|gwel<u>a</u>
|gwel<u>a</u>
|jeśli słowo kończy się na "a", to przedłużamy je (ulia -> uliā (chcieć);
|jeśli słowo kończy się na "a", to przedłużamy je (ulia -> uliā (chcieć);
Linia 287: Linia 287:
!lp
!lp
!lmn
!lmn
!Przykłady
!Przykłady zdań
|-
|-
|mianownik
|mianownik
|mursia
|mursia
|mursiany
|mursiany
|
|Hbyn suriuw nam mursia. - Zaraz będę w domu.
|-
|-
|dopełniacz
|dopełniacz

Wersja z 13:54, 15 wrz 2025

Język bwers, bwerski (bw. bwers hryn /ɓvæ:rʃ xrɪn/, dawniej też język ibwerski) zamieszkałych u wybrzeży Morza Insermeckiego. Projekt powstał w 2021 roku przez Tynnai.

Bwers hryn
Obszar Morze Insermeckie (Złocista Przystań / Hierwan), wyspy Arkin oraz Werd
Liczba mówiących 190 tys. użytkoników
Pismo/alfabet łacina
klasyfikacja genetyczna
klasyfikacja genetyczna
  • Języki Prasendilimskie
  • Języki Północnosendilimskie
  • Języki Imarosendilimskie
  • Język Imar-Bwerski
  • Prajęzyk Bwers
  • Jezyk starobwerski
  • Język średnio-wysoko bwerski
  • język nowo-ibwerski (bwerski) - dialekt północny - dialekt zachodni - dialekt wysp Arkin
Status oficjalny
Obszar autonomiczny Hierwan, Wyspy Arkin i Werd
Kod bw.
Słownik Bwers hryn akantsmiel

Historia

[edytuj | edytuj kod] Pod koniec IX wieku naszej ery ludy Sendilimskie ruszyły na północ w poszukiwaniu lepszego klimatu oraz pożywienia, którego na południu kontynetu była znikoma ilość. Wódz Urgar II poprowadził swój lud wielkimi statkami wybudowanymi z solidnego dębu, po 30 dniach żeglugi dopłynęli do Zatoki Uinsma (dzisiejszego Hierwan), odludnego miejsca pełnego złocistych plaż, lasów oraz kamieni. Postanowili założyć tam osadę, którą nazwali Złociste Wybrzeże. Rok później dopłynęli do Wysp Arkin i Werd. Język stale się rozwijał, na ziemie przyszłych Bwersów przypływali zamożni kupcy w celu handlu dobrami, miasto się rozwijało a prosty lud z południa już nigdy nie zaznał głodu. Język wciąż ewoluował, z jednej grupy Imarosendilimskiej powstały dwa języki, omawiany tu Bwerski oraz język Imar, którzy to poszli dalej na północ. Języki te, mimo że mają wspólnego przodka, ale różnią się dziś słownictwem, czy też akcentem.

Etymologia nazwy

[edytuj | edytuj kod] Słowo Bwers pochodzi od języka Imar-Bwerskiego i oznacza tyle co "Morzanie, ludzie morza" (imarbwerski. Bhwaersh min, l.mn. bwaershan). Od X wieku ludzie przestali dodawać "min" i powstało, bhwaersh, a pózniej bwers.

Alfabet

[edytuj | edytuj kod]

Litera alfabetu i jej nazwa
IPA

[edytuj | edytuj kod]

Aa (ia) a
Āā (aa) a:
Bb (bvi) ɓ
Cc (ce) c
Ċċ (che)
Dd (de) d
Ee (he) e,æ
Ēē (ee) e:, æ:
Ff (fhe) fh'
Gg (ge) k
Hh (hy) x
Ii (iy) i, ɪ
Kk (ki) k'
Ll (le) l
Mm (mo) m
Nn (no) n
Oo (o) o
Óó (oo) o:
Ǫǫ (auo) ɔ̃
Pp (py) p
Rr (ry) ɾ
Ss (sa) s
Tt (ty) t
Uu (u) u
Ųų (uoa) ũ
Ww (vo) v
Vv (fo) f
Yy (je) j
Zz (zy) z

Uwagi:

- "I" po s, n, t, l, m, r brzmi zawsze jako /ɪ/ - linswa (grzech), krysm (para), mis (łza) /'lɪnsva, k'ɪsm, mɪs/

- po ų i ǫ nie może występować żadna samogłoska;

- litera "f" bardzo rzadko występuje w słowach rodzimego pochodzenia. Zastępowana jest przez "v" i "w"

- "k" zawsze jest miękkie - Iuk, Muksa, kustu. Wyjątkami są słowa pochodzenia obcego, np. Kemió bwóron /'kemu: ɓvo:ron/ - Ziemia Kemuu.

- litera "s" jest wydłużana, jeśli znajduję się pomiędzy dwoma samogłoskami, przykładowo Rosso /ros:o/ (miedź)

- litera "i" oraz "ó" w połączeniu tworzy długie u, przykładowo ċeións /tʃeu:ns/ - kryształ.

Dyftongi IPA
ny ɲ
sy ɕ
cy t͡ɕ
gz ʤ

Uwagi:

- ny występuję tylko na początku albo na końcu zdania, np nybworsa (biały), lumusuny (gołoledź)

- gz może występować w każdym miejscu w danym wyrazie;

- ...

- ...



Akcent wyrazowy

[edytuj | edytuj kod] Akcent pada zawsze na pierwszą sylabę w zdaniu. Przykładowo: Hyn sykianlo ēlkiem soria nusa (Idę nad rzekę jutro). W przypadku samogłosek ā, ē oraz ó bwystępują one zawsze w pierwszej sylabie danego słowa, chyba że są to słowa pochodzenia obcego.

Gramatyka

Ewolucja

Na przestrzeni lat język ibweski, znany później jako bwerski odsunął się od Języka imar-bwerskiego tworząc osobną mowę. Do VIII wieku język ten przekazywany był ustnie, lecz na początku IX wieku na rozkaz panującego ówcześnie władcy Ersawa, przetłumaczono pierwszą Świętą Księge Barsomina. Na przestrzeni lat piśmiennictwo bwerskie rozpowszechniło się na całe Złociste Wybrzeże, a później na dalsze rejony.

Jak każdy język, tak i tu, język bwerski ewoluował na przestrzeni wieków;

język starobwerski język średniobwerski język nowoibwerski (bwerski klasyczny) uwagi
bharsióbhiavv

/'bharso:bhiaff/

bhyarsióbhiæw

/'bhiyarsu:bhiæv/

baraesióbiu

/bara'esu:ɓiu/

(I) a->ya/iya;

(II) ia/iā ->iæ/iǣ*-> iu;

(III) bh->b/bi (*dialekt wysp Arkin);

(IV) zanik końcowego v;

chroncwugy hronċwægi hronċwiuk
iwzyrnu


Czasownik

Odmienna część mowy, nie wyróżniamy tu czasowników oznaczającej czynności i jej braku. Czasowniki odmieniają sie przez osoby i liczby. Odmiana być (gwel) we wszystkich czasach i osobach

liczba pojedyncza
pl. bw. odmiana uwagi
ja hbyn gwela jeśli słowo kończy się na "a", to przedłużamy je (ulia -> uliā (chcieć);
ty ter gwelo gwelo, w dialektach Wysp Arkin o jest wydłużane do "ó";
on /ona sy / ky gweln jeśli słowo kończy się na "n", dodajemy "on" na koniec słowa selbarsenon (prawo), iósanon (termin);
liczba mnoga
pl bw. odmiana uwagi
my har gwelsa w mowie potocznej, bwerczycy skracają gwelsa do g'wa
wy nar gwelva zależnie od intonacji oraz miejsca w zdaniu słowo to czytamy jako /kfelfah/
oni/one so gwelna


Rzeczownik

Odmienna część mowy, odmienia się przez przypadki i liczby.

Deklinacja rzeczownika dom (mursia)

nazwa przypadku lp lmn Przykłady zdań
mianownik mursia mursiany Hbyn suriuw nam mursia. - Zaraz będę w domu.
dopełniacz mursiada mursianyda
celownik mursias mursianyas
biernik mursiame mursianyme
narzędnik mursiava mursianya
wołacz mursiar mursianyr





Rzeczownik odprzymiotnikowy

....

....

Liczebnik

Na przestrzeni lat język ibweski, znany później jako bwerski odsunął się od

W języku Bwers wyróżniamy 4 główne części mowy

  • Czasownik (blufhymma)
  • Przymiotnik odprzysłówkowy (samoistnie przymiotnik nie występuję*) (drotymma)
  • Rzeczownik (roitymma)
  • Liczebnik (gvokymma) Pozostałymi częściami mowy są:
  • Okolicznik trójdzielny (czasu, sposobu miejsca)
  • Grupa przyimkowo-przysłókowa (wszystkie przymki i przysłówki z wyjątkiem *)

Czasy w języku Bwers

  • Zaprzeszły (uvirtfe nųmkivt)
  • Nieprzyszły (balasg nųmkivt)

Teraźniejszy ciągły (I) (farhesogn nųmkivt)