Język proto-waraski - przodek wszystkich języków waraskich. Wyłonił się z niego język starowaraski, przez wielu ajdyniriańskich i waraskich uczonych uznawany za dialekt języka proto-waraskiego, oraz język praszymaski.

Dźwięki

Samogłoski

i u (i u)
a (a)

Spółgłoski

m n (m n)
b̥ p d̥ t g̥ k (p pp t tt k kk)
v s h (v s h)
l ɾ r j (l r rr j)

Akcent

Akcent jest stały i pada na pierwszą sylabę.

Gramatyka

Zaimek

Zaimki osobowe

Osoba	Sg	Pl
1.	kka	tti
2.	ha	ramha

Funkcję trzeciej osoby pełnią zaimki wskazujące oraz końcówki klasy nominalnej.

Zaimki wskazujące

Występuje podział zaimków wskazujących ze względu na to, czy znajdują się w sferze mówiącego (bliskie), czy poza nią (dalsze). Dodatkowo wyróżnia się dwie klasy: ożywioną i nieożywioną.

Klasa	Bliskie		Dalsze
Klasa	Sg	Pl	Sg	Pl
Ożywiona	ta-r	ta-ta	ma-r	ma-ta
Nieożywiona	ta-su	ta-nu	ma-su	ma-nu

Zaimki dzierżawcze

Dla pierwszej i drugiej osoby istniał sufisk dzierżawczy.

Osoba	Sg	Pl
1.	-kku-	-tta-
2.	-hu-	-ma-

Rzeczownik

Rzeczowniki odmieniają się przez liczby. Istnieją dwie klasy rzeczowników: ożywiona i nieożywiona.

Klasy rzeczowników

Klasa	Sg	Pl
Ożywiona	-r	-ta
Nieożywiona	-su	-nu

Związek zgody

Przymiotnik i Przysłówek

Nie ma formalnego wyróżnika przymiotnika. Formy przysłówków i przymiotników są tożsame. Przymiotnik stoi zawsze po określanym rzeczowniku. Przymiotnik zgadza się klasą z rzeczownikiem, a przysłówek z czasownikiem.

Czasownik

Czasowniki są odmienne przez czasy, osoby i liczby. Tryby tworzy się za pomocą partykuł. Czasowniki zgadzają się z rzeczownikiem co do klasy nominalnej. Istnieją dwie odmiany czasowe: neutralno-aktywna oraz nieprzechodnia. Występują trzy koniugacje (ze względu na rodzaj tematu):

spółgłoskowa - I
samogłoskowa twarda - II
samogłoskowa miękka - III

Koniugacje czasowe

Występują trzy koniugacje czasowe:

spółgłoskowa (I) - dla czasowników, których temat zakańcza się spółgłoską;
samogłoskowa twarda (II) - dla czasowników, których temat zakańcza się samogłoską i samogłoska nie wypada w czasie koniugacji;
samogłoskowa miękka (III) - dla czasowników, których temat zakańcza się samogłoską i samogłoska ta wypada.

Koniugacja I

Koniugacja I tar "brać, nieść"
Czas	Przech.	Nieprzech.
Ter.	tar
Przy.	tara	tari

Koniugacja II

Koniugacja II himra "słyszeć"
Czas	Przech.	Nieprzech.
Ter.	himra
Przy.	himrama	himrajkka

Koniugacja III

Koniugacja III sunku "jeść"
Czas	Przech.	Nieprzech.
Ter.	sunk
Przy.	sunkuma	sunki

Koniugacja osobowa

ZGODNOŚĆ etc.

Poimek

Partykuła

Słowotwórstwo

Składnia

Słownik