Ęmucki: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Język ęmucki przeniesiono do Ęmucki nad przekierowaniem: Prośba autora.)
m
Linia 750: Linia 750:
 
<references/>
 
<references/>
 
[[Kategoria:Języki GNW]]
 
[[Kategoria:Języki GNW]]
[[00:Język ęmucki]]
 
 
[[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]
 
[[Kategoria:Języki sztuczne a priori]]
 
[[Kategoria:Języki Miłego]]
 
[[Kategoria:Języki Miłego]]

Wersja z 18:41, 10 mar 2013

Typ: a priori
Rodzaj: artystyczny
Lista conlangów
ęmucki
ral-ęmut
Utworzenie: Milyamd w 2009
Najnowsza wersja: 2.1 beta
Klasyfikacja: języki sztuczne artystyczne a priori
Kody
Conlanger–3 gnw.em.mil
Używany w : Ecja
Regiony : Baukazja, Chomąto
Klasyfikacja: języki środkowoeuremickie
Status urzędowy
Język urzędowy : Ecja
Oficjalna regulacja: Ministerstwo Słowa
Lista conlangów


Skrót:
Emy
Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.
Języki i dialekty Ecji.
Flaga ęmucka.

Język ęmucki klasyczny (Ral-ęmut sur'atkan) jest językiem sztucznym, jednym z najlepiej opisanych języków Milyamda. Charakteryzuje się połączeniem wielu różnych cech, m.in. polisyntezy, bogatej odmiany przez przypadki i braku leksykalnego odróżniania czasowników.

Świat

Język ęmucki jest elementem świata GNW, w którym posługują się nim Eci. Język wykazuje ogromne zróżnicowanie dialektalne na terenie Ecji, wyróżnia się dialekt południowy, zachodni, stołeczny, dialekt ącki. Sporny jest status języka ymnickiego. Blisko spokrewniony jest również język białodolski.

Wedle eckiego prawa każda forma języka ęmuckiego (również kolokwialna lub regionalna) jest dopuszczalna i wskazana, o ile jest również powszechnie zrozumiała. W tym artykule opisano tzw. odmianę standardową, używaną, jeśli tekst wymaga braku cech idiolektalnych, a język jest traktowany w ujęciu bezosobowym.

Rozwój

Język ęmucki należy do rodziny języków środkowoeuremickich, używanych we wschodniej i południowej Euremice Północnej, północnej Euremice Południowej i zachodniej Łazji.

Ok. 1000 lat przed Bezadatem istniał język praęmucki, częściowo rekonstruowany wspólny przodek języka ęmuckiego i białodolskiego. Z tego okresu zachowały się nieliczne inskrypcje abdżadowe.

Setki lat później wykształcił się język staroęmucki (staroecki), zapisywany pismem wczesnym.

Lata 100-500 a.u.c. to okres używania języka średnioęmuckiego i początków obecnego zróżnicowania mowy. Znany z mniejszej ilości zapisków. Nazywany jest wspólnym przodkiem języka nowoęmuckiego, ąckiego i ymnickiego.

Język ęmucki klasyczny został opisany w oparciu o dialekty obszarów rolniczych południowo-zachodniej Ecji w wiekach VII-X. Używany głównie do pisania dokumentów i ksiąg, które mają być zrozumiałe w całym cesarstwie. Do innych zastosowań, np. do poezji, o wiele lepiej nadają się jedenastowieczne gwary miejskie.

Fonologia historyczna

W języku ęmuckim zaszło wiele zmian fonologicznych względem języka praeckiego. Do najważniejszych należą:

  • synkopa (przemiana sylab CVCV w CVC, zredukowanie wewnętrznych sylab do spółgłosek), np. *itə > it, *mikaGa > mikan; zachodziła dla co drugiej sylaby, wyłączając koniec słowa i dla ostatniej sylaby, nie zaszła w przypadku wielu końcówek (wyrównanie analogiczne);
  • palatalizacja *z *s oraz przejście miękkich *z *s *j *x do z/j ś;
  • powstanie samogłosek nosowych, np. *e-N-xi, *su-N > ę(śi), sų;
  • ubezdźwięcznienie spółgłosek wygłosowych, np. *sabə > *sab > sap;
  • udźwięcznienie spółgłosek na granicy morfemów, np. *ʔetə-ʔutə > *ʔet-ut > edut.

Fonologia

W języku ęmuckim dużą rolę odgrywa podział na sylaby. Zbitki spółgłosek są dopuszczalne tylko na granicach sylab.

Sylaba składa się z:

  • nagłosu - spółgłoska nagłosowa lub nośnik (zwarcie krtaniowe);
  • ośrodka - samogłoska ustna lub nosowa;
  • kody - brak lub spółgłoska wygłosowa.

Sylaby otwarte posiadające samogłoskę ustną (krótką) są jednomorowe (lekkie). Dwumorowe (ciężkie) są sylaby z samogłoską nosową (długą) lub kodą. Nie występują sylaby trzymorowe, tj. mające zarówno samogłoskę nosową i kodę.

  • da [da] - sylaba otwarta, lekka
  • [daɨ̃] - sylaba nosowa, ciężka
  • dak [dak] - sylaba zamknięta, ciężka

Samogłoska krótka w sylabie otwartej akcentowanej otrzymuje dodatkową długość.

Spółgłoski Wargowe Dziąsłowe Podnieb. Welarne Krtaniowe
Nosowe m n
Zwarte dźwięczne b d g
bezdźwięczne p t k ʔ
‹'›
Szczelinowe dźwięczne v~f
‹v›
ʑ
‹z›
bezdźwięczne s ɕ
‹ś›
χ
‹h›
Półotwarte ɾ
‹r›
j
Boczne l

Na niebiesko zaznaczono spółgłoski występujące tylko na początku sylaby (przed samogłoską), a na żółto - tylko na końcu sylaby (po samogłosce; przed spółgłoską lub na końcu wyrazu). Na zielono - spółgłoski występujące w obu kontekstach.

Prozodia

W języku ęmuckim dominuje akcent inicjalny, na pierwszą sylabę jednostki słownej (tj. bez przedrostka oddzielanego dywizem). Najsilniejszy akcent w zdaniu pada na orzeczenie. Występuje również słaby nacisk na końcówkę czasownikową.

W zależności od miejsca padania akcentu mogą występować różne alofony fonemów samogłoskowych: (w tabeli uwzględniono odmianę standardową)

Samogłoska a e i ą ę į y o u ǫ ų
Akcentowane a e i ã ĩ ɘ o ɯ ɘ̃ õ ɯ̃
Zredukowane ɐ ɪ ɪ æ̃ ɪ̃ ɪ̃ ə ʊ ω ə̃ ʊ̃ ω̃
Uwaga!
Symbolu [ω] użyto na oznaczenie samogłoski prawie przymkniętej środkowo-tylnej, niezaokrąglonego odpowiednika [ʊ], zredukowanej formy [ɯ].

Składnia

Jeśli podmiot zdania nie jest określony, występuje polisynteza. Poszczególne elementy są inkorporowane w następującej kolejności:

Pyr-ramaśędezikmuvne
"To właśnie mężczyzna kupił dom."
dopełnienie czasownik podmiot sufiksy
pyr- ramaśę- dezik -muvne

Jeśli zaś podmiot jest określony, występuje na początku zdania. Po czasowniku zastępuje go -i- "on/ona/ono":

  • Sǫmen pyrtohrek. (Pyr) noptąimuv.
    Wszedłem do domu. Dom / on był mały.

Zdania

Pytania tworzy się przez intonację - nie ma partykuł pytających ani inwersji. Dla wyrazistości można na końcu dodać potwierdzenie lub zaprzeczenie, np.

  • Saty aśdokty̨rav? (To jest chleb?)
  • Saty aśdokty̨rav, sar? (To jest chleb, czy tak?)
  • Saty aśdokty̨rav, ker? (To jest chleb, czyż nie?)

Na pytania odpowiada się sar (tak), ker (nie) lub kiśgorsy/kiśgorty (nie wiem).

Przeczenia tworzy się dodając przedrostek kiś- do orzeczenia. Nie spotyka się zaimków przeczących.

  • At dylśanty̨tyv. (Ktoś podróżuje.)
  • Kyt dylśanty̨tyv. (Każdy podróżuje.)
  • Kyt kiśdylśanty̨tyv. (Nikt/każdy nie podróżuje.)

Rozkazy tworzy się zwykłą składnią zdania oznajmującego w specjalnym trybie.

Ewenementem języka ęmuckiego są kategoryczne rozkazy i zakazy formowane w pytania.

Zdania względne

Nie ma w języku ęmuckim zaimków względnych. Zdania podrzędne buduje się używając zaimka osobowego/obecnego:

  • Sarge-sylnįmen.
    książka.dop-widzieć.prze.1sg
    Widziałem książkę.
  • Sarge-ramaśęten.
    książka.dop-kupować.ter.1sg
    Kupuję książkę.
  • Sarge-ramaśęten, ity-sylnįmenun.
    książka.dop-kupować.ter.1sg ono.dop-widzieć.prze.1sg.podrz
    Kupuję książkę, którą widziałem. (dosł. Kupuję książkę, że widziałem ją.)

Morfologia

Język ęmucki jest częściowo polisyntetyczny, co oznacza duży stosunek liczby morfemów do liczby wyrazów. Co nie jest widoczne ortograficznie, całe zdanie bywa zawarte w jednym wyrazie.

Tradycyjna gramatyka ęmucka wydziela pięć części mowy:

  • kieman (duch) - rzeczowniki, przymiotniki, imiesłowy w pierwszych czterech przypadkach, również czasowniki
  • gonvur (myśl) - końcówki aglutynacyjne rzeczowników (poimki zrostowe)
  • voraś (czyn) - końcówki aglutynacyjne czasowników (spójki)
  • śonak (słowo) - przysłówki, wykrzykniki
  • sezaj (sens) - partykuły, spójniki

Morfonologia

W języku ęmuckim występują trzy rodzaje oboczności: udźwięcznienie, geminacja, unosowienie, zapisywane literami u g n w indeksie. Polegają na wymianie spółgłoski końcowej na spółgłoskę nagłosową lub zbitkę spółgłosek (wygłosowa + nagłosowa).

Spółgł.
podst.
Udźw. Gem. Nas.
p b pp m
v v vv m
t d tt nt
n n nn n
l r lr n
r r rr n
ś z śś
j z śz nz
k g kk nk
h h hh nh

Przy udźwięcznieniu może zajść także inna oboczność - cofnięcie polegające na usunięciu samogłoski i przemianie spółgłoski nagłosowej w wygłosową, np.

  • rodyt (zły) > rotd-aj (gorszy)
  • kyat (wysoki) > kyhd-azaj (jeszcze wyższy)
  • azut (równy) > ajd-et (równiacha)

Ale:

  • karadon (lekcja) > karadon-at (zajęcia)
  • morat (zmęczony) > morad-aj (bardziej zmęczony)

Słowotwórstwo

Afiks Kategoria słowotwórcza Przykład
kep- dla kolejnego pokolenia (w nazwach członków rodziny) kepmanzyr (babcia) od manzyr (mama)
kiś- zaprzeczenie kiś-vit (zachodni) od vit (wschodni)
ny̨- liczba mnoga Ralny̨-et (Eci) od Ral-et (Et)
ral- nazwa własna Ral-mip (Nąmip) od mip (chomik)
u-aj Stopień wyższy przymiotnika maldadaj (młodszy) od maldat (młody)
u-ak Nazwa narzędzia todak (packa) od tot [1]
n-an Sufiks grzecznościowy męski sunrontan od sunrot (ojciec)
u-an Sufiks grzecznościowy religijny retsedan od retset (brat)
g-arit podobny do czegoś ropparit (wodnisty) od rop (woda)
u-at Rzeczownik zbiorowy; duże nagromadzenie czegoś bezat [2] od bej (dom)
u-azaj Stopień zawyższy przymiotnika maldadazaj (jeszcze młodszy) od maldat (młody)
u-edek słabe zgrubienie
g-ej Sufiks kpiący rzeczy piśtittej od piśtit (liść)
n-ek zdrobnienie
u-en Nazwa większej rzeczy podobnej do czegoś zuven (ocean) od zuv (morze)
n-eśek mocne zdrobnienie
u-et zgrubienie syval, syvaret (Sobal)
u-etek słabe zdrobnienie
u-ik zrobiony z czegoś robik (zrobiony z wody) od rop (woda)
n-in Sufiks grzecznościowy żeński manzanrin od manzar (matka)
n-it Stopień najwyższy przymiotnika maldantit (najmłodszy) od maldat (młody)
u-yh sennonyh (lotnisko) od sennon (samolot)
g-yk, -ynkan, -ynkin, -ykkol potomstwo pegonnynkan (królewicz) od pegon (król)
u-oj Sufiks kpiący zwierząt śegoj od śek (pies)
g-ok Sufiks kpiący osób orsannok od orsan (lekarz)
g-ol rzeczownik zbiorowy
n-ot Sufiks grzecznościowy do starszych venśankot od venśak (ciotka)
n-yt zawierający coś ronput (wodny) od rop (woda)
-byś rzeczownik odsłowny ziktatbyś (bieg) od ziktat (biegnący)
-kan archaiczny sufiks narzędzia, systemu sur'atkan (mowa) od sur'at (mówiący)
-mut sufiks przymiotnikowy (dodawany do orzecznikownika) ral-ęmut (ęmucki) od ral-et (Et)
-tyh nazwa kraju, państwa, okolic ryjtuttyh (unia) od ryjtut (jednoczący)
-zan sufiks przysłówkowy etzan (będąc) od et (będący)

Czasownik

Formą słownikową czasownika jest jego imiesłów. Do utworzenia formy osobowej potrzebny jest imiesłów w przypadku czasownikowym (werbialu) i końcówka osobowa.

  • gor (wiedzący; wiedzieć) -> gorty̨ren (wiem)
  • et (będący; być) -> ęmyv (był)
  • gukkenat (jedzony; być jedzonym) -> gukkenątyvte (będzie jedzone)

Strona

W języku ęmuckim występują cztery strony: czynna, bierna, odbiorcza oraz sprawcza.

Strona czynna oznacza, że podmiot jest wykonawcą czynności. Może również pełnić funkcję strony sprawczej (gdy podano nadmiarowe dopełnienia).

  • Martat retse-sylnįtyv. (Marta widzi brata.)
  • Martat manzartytik retse-sylnįtyv. (Marta pokazuje brata matce. dosł. Marta widzi brata matce.)

Strona bierna przedstawia obiekt czynności jako podmiot. Wykonawca występuje w ablatywie.

  • Retset Martarek sylninątyv. (Brat jest widziany przez Martę.)

Strona odbiorcza informuje, że podmiot jest adresatem czynności.

  • Manzar retse-sylniǫtyv. (Matce pokazano brata.)

Strona sprawcza oznacza powodowanie czynności, jeśli jej kauzatywny charakter nie może zostać wywnioskowany z dopełnień.

  • Martat retse-sylniśkętyv. (Marta pokazuje brata.)
Strona Gr I Gr II Gr III Gr IV
czynna -at -et -it -ot -ut -yt -l -p -n -r -k -v -h -ś -j
bierna -anat -enat -inat -onat -unat -ynet -net -npet -nket -nśet -nzet
odbiorcza -aot -eot -iot -oot -uot -ydot -ldot -pdot -ndot -rdot -kdot -vdot -dot -jdot
sprawcza -aśket -eśket -iśket -ośket -uśket -yket -lket -pket -nket -rket -kket -vket -ket -jket

Koniugacja

Czasy, aspekty, tryby i osoby są wyrażane przez końcówki dołączane do czasownika. Podano formy pełne i skrócone. Istnieją również końcówki używane w zdaniach inkorporowanych.

Końcówki mają domyślną formę niedokonaną. Dla formy dokonanej używa się przyrostka -rak. Użycie aspektów jest inne niż w języku polskim:

  • bonty̨ren - jestem człowiekiem; bonty̨renrak - staję się człowiekiem;
  • sunrǫtote - będziesz ojcem; sunrǫtoterak - zostaniesz ojcem;
  • rygųmyn - spaliśmy; rygųmynrak - zasnęliśmy;
Czasy, tryby 1 sg 1 pl 2 sg 2 pl 3
ogólny -ren -ryn -ro -ra -rav
teraźniejszy -ten -tyn -to -ta -tyv
przyszły -tente -tynte -tote -tate -tyvte
przeszły -men -myn -mo -ma -muv
przypuszczający -gen -gyn -go -ga -gav
rozkazujący -meś -nyn -doś -gan -te

Forma oznaczona 3 wymaga podmiotu, w przeciwieństwie do reszty. Jest również używana honoryfikatywnie, podmiotem jest wówczas grzecznościowa pochodna od dot, nymet, ganet:

  • Pyrtoh ęmo? (Byłeś w domu?)
  • Pyrtoh ędontotmuv? (Był Pan/Pani w domu?) – dziecko do dorosłego
  • Pyrtoh ędontinmuv? (Była Pani w domu?)
  • Pyrtoh ędodetekmuv? (Byłeś w domu?) – dorosły do dziecka

Dodatkowe

Dodatkowe końcówki:

  • rak - rozpoczęcie
    rygųten "spałem"
    rygųtenrak "zasnąłem"
  • ni - łączność, równoczesność
    sur'ąmen sylniśkęmenni "mówiłem i pokazywałem"
  • se - następstwo
    sanąmen sǫmense "stałem, a następnie poszedłem"
  • ha, ne - podkreślenie, przeciwstawienie
    kiś-sardąmen reśhekty̨tenha "nie umarłem, a nawet jestem zdrów"
  • un - zdanie podrzędne
    i-sur'ąten ętenun "mówię, że jestem"

Zaimki

Uwaga! Wiele spośród zaimków zawiera przedrostek przenoszący akcent wyrazowy na drugą sylabę.

Zaimki osobowe:

  • met [met] - ja
  • dot [dot] - ty
  • dait [dɐˈit] - on
  • zyit [ʑəˈit] - ona
  • it [ʔit] - on/ona (r. męsko-żeński)
  • ih [ʔih] - ono
  • nymet [ˈnɐmət ~ nəˈmet] - my
  • ganet [ˈganət ~ ŋɐˈnet] - wy
  • ny̨it [nə̃ˈit] - oni/one (r. męsko-żeński)
  • ny̨ih [nə̃ˈih] - one (r. nijaki)

Odmiana: (pozostałe przypadki na podstawie posesywu; objaśnienia w sekcji #Rzeczownik)

Mianownik met dot dait zyit it ih nymet ganet ny̨it ny̨ih
Dopełniacz me do dai zyi i ity nyn gan ny̨i ny̨ity
Werbial daį zyį į ity̨ nymę ganę ny̨į ny̨ity̨
Posesyw me(ni) do(ni) dai zyi i ity nyme gane ny̨i ny̨ity
Pozostałe przypadki - od posesywu
Prefiks dzierżawczy mer- dor- dai- zyi- i- nyr- gar- i-

Zaimki wskazujące:

  • sat [sat] - ten/ta, ta osoba
  • sah [sah] - to, ta rzecz
  • kot [kot] - taki
  • kanyh [ˈkaˑnɜh] - tu
  • savyh [ˈsaˑvɜh] - tam
  • kak [kak] - teraz
  • savek [ˈsaˑvək] - wtedy
  • kak [kak] - tak, tym sposobem
  • sanak [ˈsaˑnɐk] - tamtym sposobem

Zaimki pytające:

  • vit [vit] - kto, jaki
  • vih [vih] - co
  • vivyh [ˈviˑvɜh] - gdzie
  • vivek [ˈviˑvək] - kiedy
  • vak [vak], vinak [ˈviˑnɐk] - jak

Zaimki upowszechniające:

  • kyt [kɐt], kyn'it [kənˈit] - każdy, wszyscy
  • kyh [kɐh], kyn'ih [kənˈih] - wszystko
  • kyvyh ['kɐˑvɜh] - wszędzie
  • kyvek [ˈkɐˑvək] - zawsze
  • kynak [ˈkɐˑnɐk] - każdym sposobem

Zaimki nieokreślone:

  • at [ʔat] - ktoś
  • ah [ʔah] - coś, zero
  • avyh [ˈʔaˑvɜh] - gdzieś
  • avek [ˈʔaˑvək] - kiedyś
  • anak [ˈʔaˑnɐk] - jakoś

Rzeczownik

Ęmucka deklinacja obejmuje 19 przypadków i ma 4 paradygmaty.

Typy deklinacji

  • grupa I - mianownik kończy się na samogłoskę lub "-t" - z wyjątkiem końcówki "-yt", np. get - świat.
  • grupa II - temat zakończony na "-yt", np. ryt - kot.
  • grupa IIIa - temat kończy się spółgłoskami "-l -p -n -r -k -v", np. śek - pies.
  • grupa IIIb - mianownik zakończony na "-h", np. sattoh - państwo.
  • grupa IV - mianownik zakończony na "-ś -j", np. doj - piorun.

Przypadki

Podano przykłady odmiany rzeczowników z różnych grup deklinacji.

Nazwa przypadka Przykłady Użycie
Mianownik get ryt śek doj Głównie przedstawia podmiot (to jest kot).
Dopełniacz ge ryt śek doj Wprowadza dopełnienie bliższe (widzę kota) oraz konstrukcje relacyjne i posesyjne (miska kota).
Werbial gę ryt śekty̨ dozę Tworzy czasownik (być kotem).
Posesyw ge ryty śekty dozi Używany w niektórych konstrukcjach posiadania (kot ma miskę), łączy się z rzeczownikami relacyjnymi.
Ablatyw gerek rytyrek śektyrek dozirek Oznacza pochodzenie (od kota).
Celownik getik rytytik śektytik dozitik Oznacza odbiorcę (kotu, dla kota).
Inessyw geoh rytyoh śektyoh dozioh Położenie wewnątrz (w kocie).
Elatyw geohrek rytyohrek śektyohrek doziohrek Ruch na zewnątrz (z kota). Może wyrażać relacje czasowe (od dnia).
Illatyw geohtik rytyohtik śektyohtik doziohtik Ruch do wewnątrz (w kota). Może wyrażać relacje czasowe (do dnia).
Adessyw gevyh rytyvyh śektyvyh dozivyh Położenie w pobliżu lub na powierzchni (na kocie).
Delatyw gevyhrek rytyvyhrek śektyvyhrek dozivyhrek Głównie oznacza ruch z powierzchni (z powierzchni kota); rzadko używany. Może wyrażać relacje czasowe (po dniu).
Allatyw gevyhtik rytyvyhtik śektyvyhtik dozivyhtik Ruch w kierunku (do kota); wypierany przez celownik. Może wyrażać relacje czasowe (przed dniem).
Prolatyw gemik rytymik śektymik dozimik Droga przez powierzchnię, przez wnętrze (przez kota).
Instruktyw genak rytynak śektynak dozinak Określenie sposobu (po kociemu, jak kot), rzadziej narzędzia (kotem).
Translatyw genatik rytynatik śektynatik dozinatik Stan docelowy ([zmienić] w kota).
Partytyw gemej rytymej śektymej dozimej Pewna ilość danej rzeczy ([trochę] kota).
Essyw gevek rytyvek śektyvek dozivek Oznacza trwanie podczas pewnego procesu (równocześnie z kotem). Wyraża relacje czasowe (w dniu).
Komitatyw geak rytyak śektyak doziak Określa towarzyszenie (z kotem).
Abessyw gekik rytykik śektykik dozikik Wyraża brak danego przedmiotu/osoby (bez kota).

Rzeczowniki relacyjne

Do określania bardziej złożonych relacji przestrzennych używa się osobnych rzeczowników, np.:

  • zil (przestrzeń dookoła) - śekty ziltyvyh (naokoło psa)
  • bugit (prawa strona) - ryty bugivyh (na prawo od kota)
  • rin (przed) - dozi rintyvek (przed piorunem) - także: doza-rintyvek, dozivyhtik.
  • av (poza) - ge avtyoh (poza światem)

Liczba

Istnieją dwa sposoby na wyrażenie liczby.

System przedrostkowy jest starszą metodą. Polega na dołączeniu przedrostka liczebnego i pozwala na wyrażenie konkretnej ilości. Jest przeważnie używany z rzeczownikami niepoliczalnymi, występującymi tylko jednokrotnie, abstrakcyjnymi oraz gdy nie może zostać zastosowana druga metoda.

  • dojbyś (burza) > ny̨-dojbyś (burze, wiele burz)
  • get (świat) > -get (dwa światy)
  • bykitbyś (miłość) > -bykitbyś (cztery miłości, poczwórna miłość)

System wrostkowy to nowszy sposób, oparty na przegłosie samogłoski pod tonem opadającym - z reguły z drugiej sylaby wyrazu. W liczbie mnogiej samogłoska zmienia się w "i". W przypadku jednosylabowych wyrazów może dojść do dodania końcówki -(t)it pod tonem opadającym.

  • aśdok (chleb) > aśdik (chleby)
  • ryt, Pos. ryty (kot) > rytit, Pos. ryti (koty)
  • zuv, Pos. zuvty (morze) > zuvtit, Pos. zuvti (morza)

Czasem wyraz ma już "i" w drugiej sylabie, wówczas formy liczby pojedynczej i mnogiej są takie same. Wówczas można stosować przedrostki lub przegłos dla ścisłości.

  • sąpil (ząb, zęby) > ek-sąpil (ząb)
  • piśtit (liść, liście) > piśtyt (liść)
  • pevit (użytkownik, użytkownicy) > ny̨-pevit (użytkownicy)

Przypisy

  1. dźwiękonaśladowcze "pac"
  2. archaicznie "miasto/ulica/osiedle"; stąd też nazwa "Bezadat" <- średnioęm. [bɛʝadad(ə)]