Łacinka ahtialańska: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzył nową stronę „{{Główny artykuł|Język ahtialański}} {{sp}}'''Łacinka ahtialańska''' to zastępczy sposób zapisu języka ahtialańskiego w sytuacjach, w który...”)
 
 
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 3: Linia 3:
  
 
Ironicznie, przez [[Canis|autora]] najczęściej<ref>Do około [[2000]] roku.</ref> język ahtialański był zapisywany pismem łacińskim, a język polski - ahtialańskim. Wynika to z faktu potrzeby szyfrowania informacji, więc język obcy - sam w sobie będący szyfrem - nie wymagał już dziwnego zapisu. Pismo ahtialańskie wróciło do łask, gdy doceniona została w [[2003]] roku tradycja języka, a łacinka powróciła w nowszych czasach, gdy zapis ahtialańskiego na komputerach okazał się niewykonalny. W latach [[2007]] - [[2010]] na komputerach stosowano jednak cyrylicę. Obecnie używa się wszystkich trzech alfabetów, każdy do innego celu.
 
Ironicznie, przez [[Canis|autora]] najczęściej<ref>Do około [[2000]] roku.</ref> język ahtialański był zapisywany pismem łacińskim, a język polski - ahtialańskim. Wynika to z faktu potrzeby szyfrowania informacji, więc język obcy - sam w sobie będący szyfrem - nie wymagał już dziwnego zapisu. Pismo ahtialańskie wróciło do łask, gdy doceniona została w [[2003]] roku tradycja języka, a łacinka powróciła w nowszych czasach, gdy zapis ahtialańskiego na komputerach okazał się niewykonalny. W latach [[2007]] - [[2010]] na komputerach stosowano jednak cyrylicę. Obecnie używa się wszystkich trzech alfabetów, każdy do innego celu.
 +
 +
Ponieważ na systemach typu Windows domyślny polski układ klawiatury i tak zawiera wyłącznie polskie symbole, znaki ahtialańskiej łacinki zostały tak dobrane, by każdy był dostępny z polskiego układu klawiatury na systemach z Linuksem.
  
 
=Kompletny zestaw=
 
=Kompletny zestaw=
Linia 49: Linia 51:
  
 
=Spółgłoski=
 
=Spółgłoski=
: ''Do uzupełnienia!''
+
<center>
 +
{|
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[b͈]}}|B b}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʢ]}}|G g}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[d͈]}}|D d}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ð]}}|Ð đ<small><ref>Z wariantem w postaci "Ð ð".</ref></small>}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[z]}}|Z z}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[z̪͆]}}|Ẑ ẑ}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[t͡s]}}|C c}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[t͡ɕ]}}|Ç ç}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[θ]}}|Þ þ}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʝː]}}|J j}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[kʰ]~[q]}}|K k}}
 +
|-
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ɮʲ]}}|L l}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[lˠ]~[l]}}|Ll ll}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[w]}}|W w}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[m]; [m͈ˠ]}}|M m}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[n͉]; [ɲ]}}|N n}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[n͈ˠ]}}|Ñ ñ}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[x͡s̪͆]}}|X x}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[p]}}|P p}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[r̺]}}|R r}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[s̺̠]}}|S s}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[s̪͆]}}|Ŝ ŝ}}
 +
|-
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʃ]}}|Ş ş}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[t]~[tʰ]}}|T t}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[β]~[v]}}|V v}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʍˑ]}}|F f}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[q͡ʜ]}}|Q q}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[x],[h],[ɦ]}}|H h}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʜ]}}|Ħ ħ}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʔ]}}| -}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ŋǀ]}}|nǀ}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ŋǃ˞]}}|tǀ}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ŋǃ˞ʷ]}}|tǀw}}
 +
|-
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[q’]}}|k'}}
 +
|
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[p̄]}}|p”}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[p’]}}|pp}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[t̄]}}|t”}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[ʈ’]}}|tt}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[k̄]}}|k”}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[c’]}}|kk}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[mː]}}|mm}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[nː]}}|nn}}
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[θː]}}|þþ}}
 +
|-
 +
|{{subnetbox|{{IPA|[s]}}|s”}}
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|
 +
|{{subnetbox|<small>symbol</small>|·}}
 +
|}
 +
</center>
 +
 
 
=Reguły zapisu=
 
=Reguły zapisu=
 
: ''Do uzupełnienia!''
 
: ''Do uzupełnienia!''

Aktualna wersja na dzień 13:46, 20 sie 2011

Lupa2.gif
Główny artykuł: Język ahtialański

        Łacinka ahtialańska to zastępczy sposób zapisu języka ahtialańskiego w sytuacjach, w których użycie właściwego pisma jest niewykonalne. Tego pisma używa się w komunikacji w języku ahtialańskim, na przykład w Internecie, podczas gdy w sytuacjach ozdobnych częściej stosuje się cyrylicę[1]. Łacinka ahtialańska, podobnie jak inne sposoby zapisu ahtialańskiego, jest w dużej mierze dokładnym systemem fonetycznym, regulowanym deskryptywnie[2].

Ironicznie, przez autora najczęściej[3] język ahtialański był zapisywany pismem łacińskim, a język polski - ahtialańskim. Wynika to z faktu potrzeby szyfrowania informacji, więc język obcy - sam w sobie będący szyfrem - nie wymagał już dziwnego zapisu. Pismo ahtialańskie wróciło do łask, gdy doceniona została w 2003 roku tradycja języka, a łacinka powróciła w nowszych czasach, gdy zapis ahtialańskiego na komputerach okazał się niewykonalny. W latach 2007 - 2010 na komputerach stosowano jednak cyrylicę. Obecnie używa się wszystkich trzech alfabetów, każdy do innego celu.

Ponieważ na systemach typu Windows domyślny polski układ klawiatury i tak zawiera wyłącznie polskie symbole, znaki ahtialańskiej łacinki zostały tak dobrane, by każdy był dostępny z polskiego układu klawiatury na systemach z Linuksem.

Kompletny zestaw

Do uzupełnienia!

Samogłoski

Na ciemnoniebieskim polu znajduje się dokładny zapis wymowy, w międzynarodowym alfabecie fonetycznym (IPA), na jasnoniebieskim polu są litery znaczące te dźwięki. Tylda «~» oznacza, że dokładna wymowa może się wahać pomiędzy danymi dźwiękami. Średnik «;» oznacza, że dana litera ma więcej niż jeden odczyt, i że reguły odczytu zostaną podane osobno.

[ä]
A a
[o]
O o
[e]
E e
[i]~[ɪ]
İ i
[u]
U u
[ɨ]; [ɯ]
I ı
[i˞]
Y y
[ã̤ː˦˥]
à ã
[õː˨˦]
Õ õ
[ẽ̤ː]
Ẽ ẽ
[iː]
Í í
[ṳ̃uː]
Ũ ũ
[ɨ̝ː]
Ĩ ĩ
[ɑ]
Á á
[ə]~[ɤ]~[ɘ]
Ö ö
[ə]~[ɤ]
Ä ä
[ɘ]
Ë ë
[ʉ]
Û û

Używanych jest sześć liter podstawowego kształtu:

A a - O o - E e - U u - I ı - Y y

Oraz pięć znaków diakrytycznych służących do zwiększenia dostępnych liter:

  • kropka ponad (ang. dot above) - kropkę umieszcza się nad literę «I ı», aby utworzyć «İ i»
  • tylda (tilde) - z jej pomocą zapisuje się samogłoski serii silnej, czyli «Ã ã», «Ẽ ẽ», «Õ õ», «Ũ ũ» oraz «Ĩ ĩ». Seria silna jest kompleksową wymową samogłosek: w jednym momencie używa się wymowy nosowej, dyszącej, wydłuża samogłoskę o 50% i czasem jeszcze podnosi ton (w zależności od otwartości samogłoski)
  • akcent ostry (acute) - znaczy samogłoski wymawiane w nieregularny sposób. Używane do «Í í» oznacza to samo, co «İ i», ale w wydłużonej postaci, pod akcentem głównym lub pobocznym; oraz do «Á á», gdzie zaznacza irregularną, starą, ale żywą głoskę [ɑ]
  • Umlaut (diaeresis) - oznacza samogłoski, które w historii języka zostały przesunięte (a dokładnie, scentralizowane) w stronę "e". Dotyczy «A a» oraz «O o», które zapisuje się «Ä ä» oraz «Ö ö». Jeśli głoska od początku posiadała wymowę-przegłos (nie pochodzi od /a/, /o/, ani tym bardziej od /e/), to używa się litery «Ë ë». Wszystkie trzy znaki - ä, ö, ë - mają bardzo zbliżoną wymowę. Nie we wszystkich dialektach zmiana ta zaszła, stąd rozróżnienie jest konieczne
  • Odwrócony daszek (circumflex) - oznacza osłabienie głoski [u] do [ʉ] i tylko do tego znaku jest stosowany.

Spółgłoski

[b͈]
B b
[ʢ]
G g
[d͈]
D d
[ð]
Ð đ[4]
[z]
Z z
[z̪͆]
Ẑ ẑ
[t͡s]
C c
[t͡ɕ]
Ç ç
[θ]
Þ þ
[ʝː]
J j
[kʰ]~[q]
K k
[ɮʲ]
L l
[lˠ]~[l]
Ll ll
[w]
W w
[m]; [m͈ˠ]
M m
[n͉]; [ɲ]
N n
[n͈ˠ]
Ñ ñ
[x͡s̪͆]
X x
[p]
P p
[r̺]
R r
[s̺̠]
S s
[s̪͆]
Ŝ ŝ
[ʃ]
Ş ş
[t]~[tʰ]
T t
[β]~[v]
V v
[ʍˑ]
F f
[q͡ʜ]
Q q
[x],[h],[ɦ]
H h
[ʜ]
Ħ ħ
[ʔ]
-
[ŋǀ]
[ŋǃ˞]
[ŋǃ˞ʷ]
tǀw
[q’]
k'
[p̄]
p”
[p’]
pp
[t̄]
t”
[ʈ’]
tt
[k̄]
k”
[c’]
kk
[mː]
mm
[nː]
nn
[θː]
þþ
[s]
s”
symbol
·

Reguły zapisu

Do uzupełnienia!

Przypisy

  1. Patrz też: Akara
  2. Przez "deskryptywnie" rozumie się to, że wszelkie zmiany w wymowie są błyskawicznie oddawane na piśmie, ignorując walory historyczne i tradycji.
  3. Do około 2000 roku.
  4. Z wariantem w postaci "Ð ð".