Ananeya

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Toraia [tɔɾaja]

Samogłoski Krótkie
Przednie Centralne Tylne
Przymknięte [i] i [ʊ] u
Średnie [ɛ] e [ɔ] o
Otwarte [æ] à [a] a
Samogłoski Długie
Przednie Centralne Tylne
Przymknięte [iː] ī [ʊː] ū
Średnie [eː] ē [oː] ō
Otwarte [æː] āē [aː] ā
Spółgłoski
Wargowe Koronalne Dorsalne Krtaniowe
Welarne Uwularne
Nosowe [m] m [n] n [ŋ] ng
Zwarte [p] p [t] t [k] k [q] q [ʔ]
Frykatywy [f] f [h] h
Płynne [w] u [ɾ] r [j] i
Uderzeniowe [ɾ] r, [ɾ͈͡t̚] rt
Drżące [rː] rr

W torajańskim występują cztery klasy rzeczowników:

  • Klasa I - Mężczyźni, przedmioty wielkie i silne:
    • Ōt” [oːt] ‘Mężczyzna’;
    • Akat” [akat] ‘Miecz’;
    • Ōm” [oːm] ‘Stół’.
  • Klasa II - Kobiety, przedmioty małe i wątłe, pojęcia abstrakcyjne:
    • Aīa” [ajːa] ‘Kobieta’;
    • Uarā” [waɾaː] ‘Kwiat’;
    • Artu” [aɾ͈͡tʊ] ‘Zło’.
  • Klasa III - Zwierzęta, narzędzia:
    • Aiēu” [ajeːw] ‘Pies’;
    • Rua” [ɾʊa] ‘Nóż’;
    • Āēt” [æːt] ‘Pióro’.
  • Klasa IV - Siły Natury, duże obiekty naturalne:
    • Eiōnga” [ɛjoːŋa] ‘Deszcz’;
    • Naiua” [najwa] ‘Niebo’;
    • Aūat” [awːat] ‘Góra’.

Przypadki: Intransytyw, transytyw, celownik, narzędnik (instrumentalny/komitatywny), essyw.

  • Ōt MężczyznaTRA
    • Ōta MężczyznaINT
    • Ōte MężczyznaCEL
    • Ōto MężczyznaNAR
    • Ōtme MężczyznaESS
  • Wara KwiatTRA
    • Warā KwiatINT
    • Warē KwiatCEL
    • Warō KwiatNAR
    • Warme KwiatESS


Określanie rzeczowników:

  • Tēo > A tēo [a teːo]
  • Ame > Āme [aːme]
  • Āvoa > Ai Āvoa [a‿jːavoa]
  • Eyet > Ēyet [eːjet]
  • Ēthem > A ēthem [a eːtʰem]
  • Ore > Ōre [oːɾe]
  • Ōwei > A ōwei [a‿wːej]
  • Ikōa > Īkōa [iːkoːa]
  • Īme > Āime [aːjme]
  • Uto > Ūto [ʊːto]
  • Ūfa > Āufa [aːwfa]
Koniugacja 1
“Keru”
‘Chodzić’
Czas teraźniejszy Czas przeszły Czas przyszły
Aspekt Dokonany Aspekt Niedokonany
Osoba 1 L. Pojedyncza Kerū Ikeru Kerua Mē ikeru
L. Mnoga Kerūi Ikeri Mē ikeri
Osoba 2 L. Pojedyncza Kerō Ikero Keruo Mē ikero
L. Mnoga Kerōi Ikeroi Mē ikeroi
Osoba 3 L. Pojedyncza Ker Iker Kerū Mē iker
L. Mnoga Keru Ikeru Mē ikeru
Koniugacja 2
“Teu”
‘Robić’
Czas teraźniejszy Czas przeszły Czas przyszły
Aspekt Dokonany Aspekt Niedokonany
Osoba 1 L. Pojedyncza Teū Iteu Tea Mē iteu
L. Mnoga Teūi Itei Mē itei
Osoba 2 L. Pojedyncza Teō Iteo Teo Mē iteo
L. Mnoga Teōi Iteoi Mē iteoi
Osoba 3 L. Pojedyncza Te Ite Teū Mē ite
L. Mnoga Teu Iteu Mē iteu