Ergatywność częściowa

Z Conlanger
Wersja z dnia 19:30, 10 gru 2014 autorstwa Губєрт (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ergatywność częściowa (nazywana też rozszczepioną, ang. split ergativity) to ergatywność cechująca tylko niektóre struktury danego języka. Są języki, które przejawiają różne rodzaje stosunków morfosyntaktycznych w różnych segmentach gramatyki. Istnieją wśród języków określone tendencje, według których mogą współistnieć w jednym języku stosunki mianownikowo-biernikowe i ergatywno-absolutywne.

Do kryteriów podziału należą:

Zasadą jest, że jeżeli występuje tu niejednolitość stosunków morfosyntaktycznych, to rzeczownik lub zaimek stojący wyżej w hierarchii żywotności odmienia się biernikowo, a stojący niżej ergatywnie. Granica może przebiegać w różnych miejscach zależnie od języka, np. między zaimkiem pierwszej osoby o odmianie biernikowej a innymi zaimkami i rzeczownikami albo między zaimkami osobowymi a rzeczownikami. Między imionami gramatycznymi o odmianie biernikowej a tymi o odmianie ergatywnej mogą się plasować imiona gramatyczne wykazujące stosunki trójdzielne lub neutralne.
  • rodzaj czasownika albo stopień wolicjonalności (patrz: języki aktywne)
  • czas, aspekt lub tryb czasownika
  • podrzędność lub nadrzędność zdania
  • rozłam między systemem przypadków a wykładnikami związku zgody na czasowniku
  • rozłam między morfologią a składnią (np. szyk zdania, tworzenie zdań podrzędnych i współrzędnie złożonych)