Język śląski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Fonologia)
Linia 1: Linia 1:
'''Język śląski''' - język słowiański.
+
'''Język śląski''' (śl. ''Slesian'' [sliˈʑɑ̃]) – język indoeuropejski z grupy romańskiej. Jest językiem ojczystym dla ok. 115 000 000 osób na świecie. Od 1990 r. regulacją na wszystkich obszarach zajmuje się założona w 1862 r. Akademia Języka Śląskiego (śl. ''Ł'Acadiemia de Dioum Eł Slesian''). Pełni funkcję oficjalnego języka min. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Światowej Organizacji Handlu czy Międzynarodowego Biura Miar i Wag.
 +
 
 
== Fonologia ==
 
== Fonologia ==
{|class=wikitable align=center
 
|-
 
!rowspan=2 colspan=2|
 
!rowspan=2|<small>Labialne</small>
 
!colspan=2|<small>Koronalne</small>
 
!rowspan=2|<small>Palatalne</small>
 
!rowspan=2|<small>Dorsalne</small>
 
|-
 
!<small>Dentalne</small>
 
!<small>Szumiące</small>
 
|-
 
!colspan=2|<small>Nosowe</small>
 
|m
 
|n
 
|
 
|
 
|
 
|-
 
!rowspan=2|<small>Plozywy<small>
 
!<small>Dźw.</small>
 
|b
 
|d
 
|
 
|
 
|g
 
|-
 
!<small>Bezdźw.
 
|p
 
|t
 
|
 
|
 
|k
 
|-
 
!rowspan=2|<small>Frykatywne</small>
 
!<small>Dźwi.</small>
 
|v
 
|z
 
|
 
|
 
 
|-
 
!<small>Dźwi.</small>
 
|f
 
|s
 
 
|
 
 
|-
 
!colspan=2|<small>Afrykaty</small>
 
|
 
|t͡s
 
|
 
|
 
|
 
|-
 
!colspan=2|<small>Aproksymanty</small>
 
|
 
|l
 
|
 
|j
 
|w
 
|}
 
  
{|
+
Opracowanie to odnosi się do odmiany standardowej (śl. ''sorta de stímel'') języka śląskiego, opartej na wymowie mieszkańców GOP-u, szczególnie Gliwic. By zobaczyć dialektalne różnice w wymowie, należy spojrzeć do odpowiedniej sekcji.
|
+
 
{|class="IPA" cellspacing="0px" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
+
=== Samogłoski ===
|+ '''Samogłoski krótkie'''
+
 
|-
+
<div style="background:transparent;">
 +
{|cellspacing="0" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
 
|-style="text-align:center; font-size:smaller;"
 
|-style="text-align:center; font-size:smaller;"
 
|style="padding-bottom:3px;"|
 
|style="padding-bottom:3px;"|
Linia 77: Linia 17:
 
|style="width: 60px;"|'''Tylne'''
 
|style="width: 60px;"|'''Tylne'''
 
|-
 
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Przymknięte'''
+
|style="height:30px; font-size:smaller; text-align:right;"|'''Przymknięte'''
|rowspan="7" colspan="5" style="height: 210px;"|<div style="position: relative;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background: transparent; position: absolute; top: 0px; left: 0px;">  
+
|style="height:210px;" colspan="5" rowspan="7"|<div style="position:relative;width:300px;height:210px;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background:transparent; position:absolute; top:0px; left:0px;">
 +
 
 +
{|style="position:relative; width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"
 +
|style="width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"|<div style="position:absolute; left:1%; width:2.33em; top:1%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">i</div>
 +
 
 +
<div style="position:absolute; left:82%; width:3em; top:2%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">u</div>
 +
 
 +
<div style="position: absolute; left: 83%; width: 2.7em; top: 60%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɔ</div>
 +
 
 +
<div style="position: absolute; left: 35%; width: 2.7em; top: 55%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɛ</div>
 +
 
 +
<div style="position:absolute; left:53%; width:2.33em; top:44%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">(ə)</div>
 +
 
 +
<div style="position:absolute; left:50%; width:2.33em; top:20%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɨ</div>
 +
 
 +
<div style="position:absolute; left:10%; width:2.33em; top:4%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">y</div>
 +
 
 +
<div style="position:absolute; left:60%; width:2.66em; top:85%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">a</div>
  
{|style="position: relative; width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent;"
 
|style="width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent; font-size: 120%;"|
 
<div style="position: absolute; left: 12%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">i</div>
 
<div style="position: absolute; left: 48%; width: 2.3em; top: 20%; background: white;">ɨ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 75%; width: 2.3em; top: 10%; background: white;">ʊ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 40%; width: 2.3em; top: 64%; background: white;">ɛ</div>
 
<div style="position: absolute; left: 60%; width: 2.3em; top: 85%; background: white;">a</div>
 
<div style="position: absolute; left: 84%; width: 2.3em; top: 58%; background: white;">ɔ</div>
 
|} </div></div>
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Środkowe'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie otwarte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
 
 
|}
 
|}
|
+
</div></div>
{|class="IPA" cellspacing="0px" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
 
|+ '''Samogłoski długie'''
 
|-
 
|-style="text-align:center; font-size:smaller;"
 
|style="padding-bottom:3px;"|
 
|style="width: 60px;"|'''Przednie'''
 
|style="width: 60px; word-spacing: -.3em;"|
 
|style="width: 60px;"|'''Centralne'''
 
|style="width: 60px;word-spacing: -.3em;"|
 
|style="width: 60px;"|'''Tylne'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Przymknięte'''
 
|rowspan="7" colspan="5" style="height: 210px;"|<div style="position: relative;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background: transparent; position: absolute; top: 0px; left: 0px;">
 
 
 
{|style="position: relative; width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent;"
 
|style="width: 300px; height: 210px; text-align: center; background: transparent; font-size: 120%;"|
 
<div style="position: absolute; left: 12%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">iː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 48%; width: 2.3em; top: 15%; background: white;">ɨː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 76%; width: 2.3em; top: 2%; background: white;">uː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 84%; width: 2.3em; top: 58%; background: white;">ɔː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 39%; width: 2.3em; top: 75%; background: white;">æː</div>
 
<div style="position: absolute; left: 80%; width: 2.3em; top: 85%; background: white;">ɑː</div>
 
|} </div></div>
 
 
|-
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
Linia 131: Linia 44:
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
 
|-
 
|-
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Środkowe'''
+
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Średnie'''
 
|-
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
Linia 139: Linia 52:
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
 
|}
 
|}
 +
</div>

Wersja z 17:01, 9 lip 2015

Język śląski (śl. Slesian [sliˈʑɑ̃]) – język indoeuropejski z grupy romańskiej. Jest językiem ojczystym dla ok. 115 000 000 osób na świecie. Od 1990 r. regulacją na wszystkich obszarach zajmuje się założona w 1862 r. Akademia Języka Śląskiego (śl. Ł'Acadiemia de Dioum Eł Slesian). Pełni funkcję oficjalnego języka min. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Światowej Organizacji Handlu czy Międzynarodowego Biura Miar i Wag.

Fonologia

Opracowanie to odnosi się do odmiany standardowej (śl. sorta de stímel) języka śląskiego, opartej na wymowie mieszkańców GOP-u, szczególnie Gliwic. By zobaczyć dialektalne różnice w wymowie, należy spojrzeć do odpowiedniej sekcji.

Samogłoski

Przednie Centralne Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
i
u
ɔ
ɛ
(ə)
ɨ
y
a
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte