Język śląski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „'''DO NAPISANIA OD NOWA'''”)
Linia 1: Linia 1:
{{język
+
'''DO NAPISANIA OD NOWA'''
|kolor = skyblue
 
|nazwa=Slesian
 
|nazwa własna=''śląski''
 
|mówiący=115 000 000
 
|conlanger1=szl
 
|conlanger3=pos.szl.spr
 
|rok=2015
 
|twórca=[[User:Spiritus|Spiritus]]
 
|alfabet=łacinka
 
|typologia=SOV, V2
 
|klasyfikacja=indoeuropejskie
 
* romańskie
 
** bohemskie
 
*** '''śląski'''
 
|tekst=Oameni li touti liwri a iebali ian dignità a diti nascian. Łor donati soun coum razà a consawie a deberan har à l’outri coum lui cor płen de fradernità.
 
}}
 
{{słownik}}
 
 
 
'''Język śląski''' (śl. ''Slesian'' [sliˈʑan]) – język indoeuropejski z grupy romańskiej. Jest językiem ojczystym dla ok. 115 000 000 osób na świecie. Od 1990 r. regulacją na wszystkich obszarach zajmuje się założona w 1862 r. Akademia Języka Śląskiego (śl. ''Ł'Acadiemia de Dioum Łu Slesian''). Pełni funkcję oficjalnego języka min. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Światowej Organizacji Handlu czy Międzynarodowego Biura Miar i Wag.
 
 
 
== Fonologia ==
 
 
 
Opracowanie to odnosi się do odmiany standardowej (śl. ''ła sorta de stímel'') języka śląskiego, opartej na wymowie mieszkańców GOP-u, szczególnie Gliwic. By zobaczyć dialektalne różnice w wymowie, należy spojrzeć do odpowiedniej sekcji.
 
 
 
=== Samogłoski ===
 
 
 
<div style="background:transparent;">
 
{|cellspacing="0" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
 
|-style="text-align:center; font-size:smaller;"
 
|style="padding-bottom:3px;"|
 
|style="width: 60px;"|'''Przednie'''
 
|style="width: 60px; word-spacing: -.3em;"|
 
|style="width: 60px;"|'''Centralne'''
 
|style="width: 60px;word-spacing: -.3em;"|
 
|style="width: 60px;"|'''Tylne'''
 
|-
 
|style="height:30px; font-size:smaller; text-align:right;"|'''Przymknięte'''
 
|style="height:210px;" colspan="5" rowspan="7"|<div style="position:relative;width:300px;height:210px;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background:transparent; position:absolute; top:0px; left:0px;">
 
 
 
{|style="position:relative; width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"
 
|style="width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"|<div style="position:absolute; left:3%; width:2.33em; top:4%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">i</div>
 
 
 
<div style="position:absolute; left:78%; width:3em; top:8%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">u</div>
 
 
 
<div style="position: absolute; left: 83%; width: 2.7em; top: 60%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɔ</div>
 
 
 
<div style="position: absolute; left: 35%; width: 2.7em; top: 55%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɛ</div>
 
 
 
<div style="position:absolute; left:53%; width:2.33em; top:44%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">(ə)</div>
 
 
 
<div style="position:absolute; left:50%; width:2.33em; top:20%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ɨ</div>
 
 
 
<div style="position:absolute; left:25%; width:2.33em; top:8%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ʉ̟</div>
 
 
 
<div style="position:absolute; left:60%; width:2.66em; top:85%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">a</div>
 
 
 
|}
 
</div></div>
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Średnie'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie otwarte'''
 
|-
 
|style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
 
|}
 
</div>
 
 
 
==== Redukcje samogłosek ====
 
Samogłoski w śląskim kontynentalnym i nowozelandzkim ulegają redukcji w sylabach nieakcentowanych. Dźwięki /i/ /u/ /ʉ̟/ i /ɨ/ nie ulegają redukcjom. Poniższa tabela przedstawia redukcje pozostałych.
 
 
 
{|class="wikitable" style="text-align: center
 
! Akcent.
 
! Nieakcent.
 
! Przykład
 
! Wymowa
 
! Znaczenie
 
|-
 
| [a]
 
| [ə]
 
| niatra
 
| [ˈɲatrə]
 
| ''okno''
 
|-
 
| [ɛ]
 
| [ə]
 
| genética
 
| [ʑəˈnɛt͡ɕikə]
 
| ''genetyka''
 
|-
 
| [jɛ]
 
| [i]
 
| piewién
 
|[piˈvjɛn]
 
| ''wróżba''
 
|-
 
| [ɔ]
 
| [u]
 
| sonor
 
| [suˈnɔr]
 
| ''dźwięk''
 
|}
 

Wersja z 18:58, 12 lip 2015

DO NAPISANIA OD NOWA