Język gowojski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 534: Linia 534:
 
|}
 
|}
 
==== Zaimek zwrotny – partykuła ''cü''====
 
==== Zaimek zwrotny – partykuła ''cü''====
Istnieje zaimek zwrotny, który odpowiada polskiemu ''się/sobie'' – '''cü''' występujące przed czasownikem.
+
Istnieje zaimek zwrotny, który odpowiada polskiemu ''się/sobie'' – '''cü''' występujące przed czasownikem. Więcej będzie o nim w sekcji strony zwrotnej w czasowniku.
  
 +
=== Czasowniki ===
 +
Czasowniki są najważniejszą grupą słów w języku gowojskim. Nie posiada żadnej końcówki.
 +
 +
==== Odmiana przez osoby ====
 +
Czasownik podobnie jak w pragammajskim, odmienia się przez osoby. Odziedziczona została odmiana po spółgłoskach, a także powstała nowa po samogłoskach:
 +
 +
{| class="wikitable" style="vertical-align:bottom;"
 +
|- style="font-weight:bold; text-align:center; background-color:rgb(255, 153, 0);"
 +
! colspan="12" | Odmiana przez osoby
 +
|- style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);"
 +
| Osoba
 +
| '''hú''' (ja)
 +
| '''lí''' (ty)
 +
| '''deĺí''' (Ty)
 +
| '''paí''' (on)
 +
| '''räƕ''' (my)
 +
| '''ür''' (wy)
 +
| '''dür''' (Wy)
 +
| '''fo''' (oni)
 +
|-
 +
| style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);" | Po spółgłoskach
 +
| ''-el'', ''-ʲel''
 +
| ''-os''
 +
| rowspan=2|''-has''
 +
| rowspan=2|''-sai''
 +
|''-o''
 +
|''-éŋ'', ''-ʲéŋ''
 +
|rowspan=2|''-jíŋ''
 +
|''-ár''
 +
|-
 +
| style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);" | Po samogłoskach
 +
|''-wel''
 +
|''-näs''
 +
|''-je''
 +
|''-kn''
 +
|''-jár''
 +
|}
 +
 +
Trzy czasowniki odmieniają się nieregularnie.
 +
{| class="wikitable" style="vertical-align:bottom;"
 +
|- style="font-weight:bold; text-align:center; background-color:rgb(255, 153, 0);"
 +
! colspan="12" | Odmiana '''być, mieć, chcieć'''
 +
|- style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);"
 +
| Osoba
 +
| '''hú''' (ja)
 +
| '''lí''' (ty)
 +
| '''deĺí''' (Ty)
 +
| '''paí''' (on)
 +
| '''räƕ''' (my)
 +
| '''ür''' (wy)
 +
| '''dür''' (Wy)
 +
| '''fo''' (oni)
 +
|-
 +
| style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);" | ''być (konu)''
 +
| ''kauzó''
 +
| ''konu''
 +
| ''kauzhó''
 +
| ''kauzei''
 +
|''kauzé''
 +
|''kauwos''
 +
|''kauwoha''
 +
|''kauwosais''
 +
|-
 +
| style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);" | ''mieć (rusf)''
 +
| ''rucó''
 +
| ''rusf''
 +
| ''rucghó''<ref>zapis <cgh> oznacza [t͡sɣ] aby uniknąć pomylenia z dwuznakiem <ch></ref>
 +
| ''rucei''
 +
|''rucé''
 +
|'' rusfos''
 +
|''rusfoha''
 +
|''rusfosais''
 +
|-
 +
| style="font-weight:bold; background-color:rgb(192, 192, 192);" | ''chcieć (isüg)''
 +
| ''isügó''
 +
| ''isüb''
 +
| ''isüghó''
 +
|''isügei''
 +
|''isüy̌é''
 +
| ''isübos''
 +
|''isüboha''
 +
|''isübosais''
 +
|-
 +
|}
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 21:00, 23 wrz 2020

język gowojski
rór hows iknúr
Typologia: z szykiem SVO
Utworzenie: Emilando (w 2020)
Cel utworzenia: Na potrzeby projektu/konwerldu
Najnowsza wersja: 1.0_01
Klasyfikacja: Gamajskie
  • pragammajski (†)
    • prangamajski (†)
      • pranaumowski (†)
        • naumowski
        • gowojski
Kody
Conlanger–1 gow.
Lista conlangów

        

Nuvola apps bookcase 1 blue.svg.png Zobacz też słownik tego języka.

Język naumowski (gow. rór hows iknúr /ˈɹɔːɹ ˈɣɔws iˈknuːɹ/, nau. rår ghowózu iknaúr, /ˈrɔ̞r ɣoˈwozu iˈknäʊ̯r/, zon. gowozoz aigoslo /ˈɣowot͡sot͡s ˈaɪ̯ɣoslo/) jest językiem z rodziny języków gamajskich i bliski, choć niezrozumiały krewny naumowszczyzny. Należy do drobnej rodziny języków naumowskich, szerzej do grupy centralnej języków gammajskich.

Język charakteryzują archaiczne cechy takie jak mocne zachowanie pragammajskiego dyftonga ai i całkowity brak końcówki bezokolicznika oraz liczniejsze innowacje typu przejścia u > ü w każdej pozycji, rotacyzmu *z oraz , przegłos pragammajskiego *u > o > ʷe i silna historyczna labializacja. W odróżnieniu od krewnego, nie przeprowadził masowych zmian z akcentem (pada prawie zawsze na drugą sylabę i brak redukcji), ale posiada za to iloczas (cecha, z której zrezygnował naumowski).

Historia

Procesa od pragammajskiego

Okres prangamajski (grupa centralna)

Ngamienie

Pierwszą zmianą zaobserwowaną w gowojskim, wspólną dla całej grupy centralnej jest zamienienie pragammajskiej gammy [ɣ] na n tylnojęzykowe [ŋ]. Ta zmiana dotknęła także narzecza ńamskie, ngamskie i ńanyjskie.

  • *ɣ > *ŋ
Wydłużenie wysokich samogłosek przed *r oraz rotacyzm

Zmianą która zaczęła oddalać naumowskie od innych ngamajskich jest wydłużenie krótkich *i *u przed *r do *ī *ū (jeszcze z pragammajskim iloczasem). Następnie odbył się rotacyzm spółgłosek *z *ħ, które zlały się z *r. Drastycznym echwektem było zatarcie różnicy pomiędzy niektórymi wyrazami, zwiększenie ilości gieminaty *rr oraz powstanie potrójnego[1] *rrr. Samogłoski *i *u nie wydłużały się przed *r z rotacyzmu.

  • *ir > *īr
  • *ur > *ūr
  • *z > *r
  • *ħ > *r

Okres pranaumowski

Zanik *q, *rrr oraz metateza *ārC

Trzy niepowiązane, ale dosyć duże zmiany odbyły się prawdopodobnie w tym samym czasie. Spółgłoska *q stała się gieminatą [kː] (zapisaną ck), zaś *rrr oraz *ārC uległy metatezie:

  • *q > *ck
  • *Vrrr > *rVrr
  • *ārC > *rāC
Zanik iloczasu

Wreszcie, tak jak w większości innych j. gammajskich zanikł iloczas:

  • *a > *å [ɔ̞]
  • *ā > *a [æ]
  • *i > *e [e̞]
  • *ī > *i [i]
  • *u > *o [o̞]
  • *ū > *u [u]

W przeciwieństwie do większości j. gammajskich, wysokie długie samogłoski nie uległy dyftonizacji, tylko po prostu się skróciły, ale za to krótkie odmianki uległy obniżeniu do *e *o. Podobna zmiana występuje tylko w Baukucie. Natomiast rozwój *a-*ā wyrównał opozycja przód-tył, ponieważ krótka odmianka wycochwała się do tyłu (i jednocześnie uległa welaryzacji), zaś długa została przesunięta do [æ]. Później doszło do kolejnych zmian, mianowicie o > ʷe oraz å > o przez które powstał prosty system pięciu samogłosek: a e i o u.

Pranaumowska przesuwka spółgłosek przedniojęzykowych

Ta przesuwka wpłynęła na pragammajskie *t *d *th *dh. Spółgłoski [t] [d] ulegają przejściu w afrykaty [t͡s] [d͡z], zaś [θ] [ð] stwardniały do [t] [d]. Afrykata [d͡z] szybko się uprościła do samego [z], przez co ten dźwięk został odzyskany po rotacyzmie.

  • *t > *c [ts]
  • *d > *dz > *z [z]
  • *th > *t [t]
  • *dh > *d [d]

Przejście t > c nie dotyczyło spółgłoski rozdzielającej samogłoskę bezokolicznika od końcówki czasu przeszłego.

Gieminacja grupy *nŋ > *ŋŋ
  • *nŋ > *ŋŋ

W wyniku asymilacji grupa *nŋ stała się *ŋŋ. Powstanie w ten sposób ósma gieminata w naumowskim (po sześciu pragammajskich i *ck < *q). Ona jako jedyna wytrzyma tzw. ŋ-breaking.

ŋ-breaking oraz nk, ng > ŋk, ŋg

Dźwięk [ŋ] pochodzący od pragammajskiej gammy został w większości pozycji zlikwidowany.

  • nagłosowe *ŋ > *nn
  • śródgłosowe *ŋ > *kn
  • wygłosowe *ŋ > *ŋk

Ponadto, grupy nk ng się zasymilozowały do [ŋk] [ŋg]. Grupy ŋk ŋg później przeszły w ːŋ co częściowo cofnęło zmianę *ŋ > *ŋk. Śladem ŋ-breakingu były liczne alternacje czasem widoczne do obecnych czasów, np. súŋ (siedem) vs suknau (siódmy).

Okres starogowojski

Gowojski rozwój niektórych zbitek i spółgłosek

Po rozpadzie spólnoty pranaumowskiej gowojski zmienił część zbitek, giemnat i spółgłoskę *w. Gieminata *ll w większości pozycji przeszła w gl, ale pozostało jako w absolutnym wygłosie jako ll. Gieminata *ww przeszła w gh, zaś *jj w y [dz] – dokładnie tak samo jak w naumowskim. Zbitka *gn przeszła w ŋn. Nagłosowe ck- przeszło w ch- [x]. Na sam koniec *w stało się v.

  • *ll > gl
  • *-ll > -ll
  • *gn > ŋn
  • *ww > gh
  • *jj > y
  • *ck- > ch-
  • *w > v
Przesunięcie akcentu na drugą sylabę

Regularne przesunięcie akcentu, tylko kilka słów zachowało akcent inicjalny.

Nasalizacja

Nasalizacja to wybitnie gowojska (w odróżnieniu od naumowskiego) zmiana, która później wpłynęła na język. Każda samogłoska stała się nosówką przed wygłosowym *m *n, także przed gieminatami.

  • *VN_[C #] > Ṽ
Znaczące zmiany w samogłoskach

W pewnym momencie gowojski całkowicie przereformował swój system samogłosek:

  • u > ü
  • or > ar
  • ǫr > ųr
  • o > ʷe
  • ǫ > ʷę
  • å > o
  • ą̊ > aų

Rezultatem powstała fonemiczna labjalizacja i zanikł pranaumowski dźwięk å.

Wydłużenie pod akcentem

Wszystkie samogłoski prócz nosówek mogą się wydłużyć gdy są akcentowane i w sylabie otwartej, a następna spółgłoska nie jest gieminatą. Przy czem należy zaznaczyć, że nowe ó > ʷo.

Lenicja wygłosowa

Zmiana pokrewna do tej w naumowskim:

  • -p > -f
  • -b > -v
  • -t > -s
  • -c > -s
  • -d > -z
  • -y > -z
  • -k > -ch
  • -g > -gh
  • -f, -s, -h > nic
  • -z > -l²

Z wyjątkem *l² wszystkie dźwięki z lenicji już były obecne w gowojskim. Dźwięk *l² wyraźnie różnił się podczas pewnego późniejszego procesu od l, ale charakter tej różnicy nie jest dokładnie znany. Gieminata ck nie uległa lenicji.

Rozwój ę po labializowanej

Samogłoska ę podnosi się po spółgłoskach labjalizowanych (nieważne czy po dawnym ǫ, czy z zapożyczeń).

  • ʷ_ę > ʷ_ę̇
Kolejne zmiany samogłoskowe

Potem doszło do monoftongizacji, pochylenia i denasalizacji :

  • *au > u
  • *aú > ú
  • *á > ó
  • *aų > au
Przesunięcie ą k przodowi

Kolejna zmiana dotycząca barwy nosówki, mianowicie ą przeszło w nosowe ą̈

  • *ą > ą̈
Palatalizacja

Ostatnia zmiana w czasach starogowojskich, która wpłynęła na welarne i krtaniowe (z labializowanymi odmianami) przed e, é, i, í, ü, ű i nosówkami (w tym ą̈ ę̇)

  • *k > č
  • *g > y̌
  • *ch > š
  • *gh > ž
  • *h > j
  • *kʷ > t
  • *gʷ > d
  • *chʷ > þ
  • *ghʷ > ð
  • *hʷ > f

Okres średniogowojski

Wypadnięcie wygłosowych samogłosek

Krótkie wygłosowe ustne samogłoski wypadają w pozycji wygłosu. W przypadku ai zazwyczaj dyftong ulega zachowaniu, ale może się uprościć do a. Półsamogłoska -j też zanika.

  • *-i, -ü, -u, -o, -a, -e, -j > nic
  • *-ai > -a (nieregularnie)

Istnieje kilka wyjątków, gdzie samogłoska nie wypadła.

Zanik -l

Krótke wygłosowe samogłoski zostały odzyskane poprzez utratę końcowego -l, ale nie -l².

  • *-Vl > -V
Obniżenie e é ę

Inaczej nazywane również przywróceniem á ą. W pierwszej fazie samogłoski e é obniżają się do a á przed wargowymi. Podobnie ę w tej pozycji przechodzi w ą. W innych pozycjach ę zlewa się z ą̈.

  • *e_W, *é_W > a, á
  • *ę_W > ą
  • *ę > ą̈

W drugej fazie e é nieregularnie obniżają się do ä a̋ po R (spółgłoski płynne) oraz n:

  • *[R n]_e, [R n]_é > ä a̋
Utrata nasalizacji

Wszystkie nosówki zostały poddane denasalizacji:

  • *ą > a
  • *ą̈ > ä
  • *ę̇ > *ė > e
  • *į > i
  • *ų̈ > ü
  • *ų > u

Pozostałością nasalizacji jest dźwięk ä. Ponadto większość obecnych krótkich wygłosów to dawne nosówki.

Okres współczesny

Zanik labjalizacji

Pierwsza drastyczna zmiana, która odpowiada za obecne zdeformowanie gowojskiego:

  • *rʷ > ɹ
  • *lʷ > ł
  • *nʷ > m
  • *mʷ > w
  • *kʷ > p
  • *gʷ > b
  • *chʷ > f
  • *ghʷ > v
  • *sʷ, *fʷ, *hʷ > ƕ [ʍ]
  • *zʷ, *vʷ, *jʷ > w
  • *tʷ > þ
  • *dʷ > ð
  • *cʷ, *yʷ, *pʷ, *bʷ, > sf, zv, pf, bv

Zanik labjalizacji doprowadził chociażby do fonemizacji á (od teraz mogło się pojawić é przed nowymi wargowymi). Co ciekawe, labjalizowane t d odzyskują pragammajskie brzmienie (np. *dhu > *ðo > *do > *dʷe > ðe)

Zmiany fonetyczne

Doszło do kolejnych małych, ale ważnych zmian:

  • *ŋk, *ŋg > ːŋ
  • *r > ːɹ (ːr)
  • *r- > är-
  • *tR > *þR
  • *dR > *ðR
Utrata gieminat

Gieminaty zanikły. W nagłosie dały [h], zaś w innych pozycjach się skróciły:

  • *Cː- > h-
  • inne *Cː > C
Rozwój *ac > aš, *aí > ei oraz *h > gh

Ostatnie zmiany gowojskie:

  • *ac > aš
  • *aí > ei
  • *h > gh (zapisane od teraz h)

Charakterystycznym i dziwnym rezultatem jest obecność nagłosowej pragammajskiej h- pomimo że gowojski to język centralny, jak np. w how (człowiek) i hohau (syn).

Fonetyka

Samogłoski

W gowojskim występuje siedem barw samogłosek i trzy dyftongi ai ei au. Ponadto monoftongi występują w odmiankach długich (iloczas). Zatem można doliczyć do 17 samogłosek...

Przednie Tylne
Niezaokrąglone Zaokrąglone
Przymknięte i (i í) y (ü ű) u (u ú)
Półotwarte ɛɛː (e é) ɔɔː (o ó)
Otwarte ææː (ä a̋) ääː (a á)

Długie samogłoski é ó mają tendencje do ścieśniania swojej wymowy do [eː] [oː], co zwiększa kontrast z krótkimi.

Dyftongi to ai, ei, au. Ai oraz ei kontynuują pragammajskie *ai, zaś au to refleks prastarej nosówki *ą̊.

Spółgłoski

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podniebienne Welarne
Nosowe m (m) n (n) ŋ (ŋ)
Zwarte bezdźwięczne p (p) t (t) k (k)
dźwięczne b (b) d (d) g (g)
Afrykaty bezdźwięczne ts (c) (č)
dźwięczne dz (y) ()
Szczelinowe bezdźwięczne f (f) θ (þ)・s (s) ʃ (š) x (ch)
dźwięczne v (v) ð (ð)・z (z) ʒ (ž) ɣ (h)
Boczne ɫ (ł) l (l)
Półsamogłoski ɹ (r) j (j) ʍ (ƕ)・w (w)

Fonem /ɹ/ posiada allofona [r] w jednym słowie: Ražéjo "najwyższy bóg religji naumowskiej/bóg".

Niektórzy wymawiają [ɫ] jako [ʟ].

Należy zauważyć brak spółgłosek miękkich (prócz zadziąsłowców) w odróżnieniu od naumowskiego.

Gramatyka

Przedimek

Podobnie jak w naumowskim, w gowojskim dużą role odgrywają przedimki: określony rór, nieokreślony ƕo i zerowy . Podczas gdy rór i występują zarówno w liczbie pojedynczej jak i mnogej, to ƕo występuje tylko w liczbie pojedynczej (wynika to z tego, że pochodzi to słowo od liczebnika jeden).

Za przedimek nie uznaje się partykuły re oznaczającej liczbę mnogą. Może ona się jednak łączyć z przedimkami gdy nie dochodzi do elizji (formy róre i när).

Rzeczownik i deklinacja

Rzeczowniki należą do głównych części mowy gowojskiej obok czasownika.

Deklinacja

Podobnie jak naumowski, gowojski bardzo mocno uprościł deklinacje pragammajską. W skład zestawu gowojskiego wchodzą cztery przypadki: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik. W odróżnieniu od naumowskiego w deklinacji doszło do mniej wyrównań, przez co jest bardziej rozbudowana. Występuje siedem deklinacji.

Deklinacja I jest używana do oryginalnych pragammajskich samogłosek, które nie pochodzą z nosówek ani z zaniku wygłosów. Praktycznie zawsze są to słowa kończące się długą samogłoską, ale są też przypadki kilku słów z krótką wygłosową samogłoską. Używa się jej też po zwokalizowanych j oraz w. Deklinacja II używana dla słów, które w pragammajskim kończyły się samogłoską, a w gowojskim spółgłoską. Istnieją też dwie odmiany deklinacji III - IIIm oraz IIIn. Używane są po dawnych nosówkach – odpowiednio powstałych z m oraz n. W deklinacji IIIn czasem dochodzi do wymiany ä:e. Deklinacja IV dotyczy słów, które w pragammajskim kończyły się na *-d. Zachodzi w niej wymiana l:z. Deklinacja V używana dla słów które w pragammajskim kończyły się na *-l (ta spółgłoska obecnie wypadła). Używa się jej też dla wielu zapożyczeń. Deklinacja VI zaś dotyczy słów, które zarówno w pragammajskim, jak i gowojskim kończą się spółgłoską i nie zachodzą żadne wymiany.

Należy wspomnieć o palatalizacji, która zachodzi przed przednimi. Dotyczy ona wszystkich welarnych i części wargowych (od labiowelarów) – wargowe takie oznacza się w słownikach. Przy czem h może zostać zmiękczone do j lub žh zmiękczone do j też się oznacza specjalnie w słownikach.

Końcówki
Przypadek II VI I IIIm IIIn IV V
Mianownik –ø
Dopełniacz –u –w –m –¹n, –n –² –l
Biernik –i –j –²i –li
Celownik –a –ø –wa –ma –¹na, –na –²a –la
  • ¹ – wymiana ä:e
  • ² – wymiana l:z
Przykład odmiany
Przypadek II – čiw VI – litak I – Ražéjo IIIm – äreiri IIIn – kojä IV – dárol V – osa
Mianownik čiw litak Ražéjo äreiri kojä dárol osa
Celownik čiwa Ražéjowa äreirima kojena dároza osala
Dopełniacz čiwu litaku Ražéjow äreirim kojen dároz osal
Biernik čiwi litači Ražéjoj dározi osali

Liczba żeczowńika

Rzeczownik ma dwie liczby – pojedynczą i mnogą. Liczba mnoga jest tworzona partykułą re która ulega elizji przed samogłoską np.:

  • re litak – słudzy
  • re ceirä – nogi
  • r'ijór – córki
  • r'árür – duchy

Partykuła ta pełni też funkcje przedimka nieokreślonego (choć nim nie jest). Jeżeli nie ulega elizji, może się połączyć z przedimek zerowym i określonym (när i róre) np.:

  • när litak – żadni słudzy
  • róre ceirä – te nogi

Określnik

W wyniku procesów fonetycznych język gowojski utracił niemal całkowicie różnice pomiędzy przymiotnikem i przysłówkem (pozostałością jest kilka słów np. méso – płasko i més – płaski), zlały się one w jedną część mowy – określnik. Funkcje przymiotnika pełni stojąc przed rzeczownikem lub zaimkem, zaś przysłówka przed czasownikem.

Końcówką określnika jest zazwyczaj -s np.:

  • egla̋s – ciężko, ciężki
  • hows – ludzko, ludzki

W przypadku występowania w wygłosie trudnej zbitki lub -s -z -š -ž końcówką jest -äs

  • sozväs – szybko, szybki
  • üna̋zäs – brzydko, brzydki

Zaimki

Zaimki osobowe

Zaimki osobowe są uważane za rzeczowniki. Oznacza to też, że podlegają czteroprzypadkowej deklinacji. Formy są odziedziczone z pragammajskiego, chociaż doszło do nieregularnych zmian.

Deklinacja zaimkiw
Przy. (ja) (ty) delí (Ty) pei (on) räƕ (my) ür (wy) dür (Wy) fo (oni)
Mianownik delí pei räƕ ür dür fo
Dopełniacz huw livei delivei puw räfú ürú dürú chú
Celownik hu lave delave pove räfo ürü dürü cho
Biernik huj li deli poyo räf sír desír ši

Zaimki dzierżawcze

Pragammajskie zaimki dzierżawcze zostały utracone w językach naumowskich, powstały jednak nowe z zaimków osobowych i końcówki określnika -s (czasem poddane nieregularnej zmianie). Działają jak określniki.

Zaimki dzierżawcze
Przy. (ja) (ty) delí (Ty) pei (on) räƕ (my) ür (wy) dür (Wy) fo (oni)
Określnik hus lis delis pais räƕos üš düš chos

Zaimek zwrotny – partykuła

Istnieje zaimek zwrotny, który odpowiada polskiemu się/sobie występujące przed czasownikem. Więcej będzie o nim w sekcji strony zwrotnej w czasowniku.

Czasowniki

Czasowniki są najważniejszą grupą słów w języku gowojskim. Nie posiada żadnej końcówki.

Odmiana przez osoby

Czasownik podobnie jak w pragammajskim, odmienia się przez osoby. Odziedziczona została odmiana po spółgłoskach, a także powstała nowa po samogłoskach:

Odmiana przez osoby
Osoba (ja) (ty) deĺí (Ty) paí (on) räƕ (my) ür (wy) dür (Wy) fo (oni)
Po spółgłoskach -el, -ʲel -os -has -sai -o -éŋ, -ʲéŋ -jíŋ -ár
Po samogłoskach -wel -näs -je -kn -jár

Trzy czasowniki odmieniają się nieregularnie.

Odmiana być, mieć, chcieć
Osoba (ja) (ty) deĺí (Ty) paí (on) räƕ (my) ür (wy) dür (Wy) fo (oni)
być (konu) kauzó konu kauzhó kauzei kauzé kauwos kauwoha kauwosais
mieć (rusf) rucó rusf rucghó[2] rucei rucé rusfos rusfoha rusfosais
chcieć (isüg) isügó isüb isüghó isügei isüy̌é isübos isüboha isübosais

Przypisy

  1. !!!
  2. zapis <cgh> oznacza [t͡sɣ] aby uniknąć pomylenia z dwuznakiem <ch>