Język iteński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Utworzył nową stronę „'''Język iteński''' Język iteński (Itnekép limt [''IPA:'' itnɛkɛ:p limt], Itnekónsga [''IPA:'' itnɛkɔ:nʃa]) - conlang typu a priorio-a posteriori, z przewag...”)
 
Linia 81: Linia 81:
 
  ijr - oni, one  
 
  ijr - oni, one  
 
Poniżej podane są już przykłady odmiany czasowników.
 
Poniżej podane są już przykłady odmiany czasowników.
 +
 +
== I. KONIUGACJA ''-unt''==
 +
Na przykładzie czasownika sev''unt''- mówić
 +
Czas teraźniejszy (tryb oznajmujący):
 +
1. sevú
 +
2. seve
 +
3. seví
 +
 +
Czas przeszły dokonany (tryb oznajmujący):
 +
1. seve
 +
2. sevá
 +
3. sevu
 +
 +
Czas przeszły niedokonany (tryb oznajmujący):
 +
1. sevew
 +
2. seváw
 +
3. sevuw
 +
 +
Czas przyszły (tryb oznajmujący):
 +
1. sevím
 +
2. sevén
 +
3. sevúnj
 +
 +
Tryb proszący:
 +
1. sevús
 +
2. seves
 +
3. sevís
 +
 +
Tryb rozkazujący:
 +
1. sevúl!
 +
2. sevel!
 +
3. sevul!
 +
 +
Tryb przypuszczający:
 +
1. sevúr
 +
2. sevef
 +
3. sevíw
 +
 +
Czas zaprzeszły:
 +
Tworzy się go z czasownika ''vwálunt'' - być (patrz niżej), w czasie przeszłym dokonanym i czasownikiem w czasie przeszłym dokonanym (przykłady patrz niżej)
 +
 +
 +
 +
 +
== II. Koniugacja ''-int'' ==
 +
Na przykładzie czasownika lindos''int''- robić
 +
Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):
 +
1. lindosuj
 +
2. lindosej
 +
3. lindosij
 +
 +
Czas przeszły dokonany (Tryb oznajmujący):
 +
1. lindosé
 +
2. lindosá
 +
3. lindosú
 +
 +
Czas przeszły niedokonany (Tryb oznajmujący):
 +
1. lindosel
 +
2. lindosal
 +
2. lindosul
 +
 +
Czas przyszły(Tryb oznajmujący):
 +
1. lindosújm
 +
2. lindoséjm
 +
3. lindosíjm
 +
 +
Tryb proszący:
 +
1. lindosujs
 +
2. lindosejs
 +
3. lindosijs
 +
 +
Tryb rozkazujący:
 +
1. lindosúl!
 +
2. lindosél!
 +
3. lindosíl!
 +
 +
Tryb przypuszczający:
 +
1. lindosujr
 +
2. lindosejr
 +
3. lindosijr
 +
 +
Czas zaorzeszły:
 +
Tworzy się go z czasownika ''vwálunt'' - być (patrz niżej), w czasie przeszłym dokonanym i czasownikiem w czasie przeszłym dokonanym (przykłady patrz niżej)
 +
 +
== Czasowniki wielokrotne ==
 +
Wszystkie czasowniki regularne są: jednokrotne (patrz wyżej), i wielokrotne. Czasowniki wielokrotne tworzy się regularnie poprzez wzrostek '''-mos-''' przed ostatnią sylabę, np.: se.vunt - se'''mos'''vunt, lin.do.sint - lindo'''mos'''int (tutaj w celu uniknięcia podwojenia ''s'' zapisujemy yno jedno s, również gdy zdażają się takie przypadki [też z ''m''] to zapisujemy to jeden raz!). Koniugacja, zaś jest taka sama jak w przypadku czasowników jednokrotnych, np.:
 +
Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):
 +
1. semosvú
 +
2. semosve
 +
3. semosví
 +
                          VS.
 +
Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):
 +
1. sevú
 +
2. seve
 +
3. seví
 +
 +
== Czasowniki nieregularne ==
 +
W poruwnaniu z czasownikami regularnymi, nie daje się po nich zaimka osobowego (jako podmiotu)
 +
=== Vwálunt - być ===
 +
Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):
 +
1. sgú  sgus
 +
2. ep    áf
 +
3. u    pow
 +
 +
Czas przeszły dokonany (Tryb oznajmujący):
 +
1. vwe  vwus
 +
2. vwá  vwáv
 +
3. vwu  vwow
 +
 +
Czas przeszły niedokonany (Tryb oznajmujący):
 +
1. faounew  faoní
 +
2. faonál    faone
 +
3. faonul    faonji
 +
 +
Czas przyszły (Tryb oznajmujący):
 +
1. fpaonew  fpaoní
 +
2. fpaonál  fpaone
 +
3. fpaonul  fpaonji
 +
 +
Tryb proszący:
 +
1. sús  sus
 +
2. seps  sáfs
 +
3. sus  spow
 +
 +
Tryb rozkazujący:
 +
1. viúl!  viusl!
 +
2. viel!  viafl!
 +
3. viul!  viowl!
 +
 +
Tryb przypuszczający:
 +
1. sgúre  sguse
 +
2. epse  áfse
 +
3. use    powse
 +
 +
Czasownik vwálunt nie ma czasu zaprzeszłego!
 +
 +
 +
== Konstrukcje stron czasownika (na przykładach)==
 +
1. Mówię o domie. - Sevú ún sór sgártis. (dosł. Mówię ja o domie)
 +
2. Dom jest mówiony (opowiadany) przeze mnie. - Nád seví sgárt  njor únis. (dosł. Jest [''nád'' jest odpowiednikiem polskiego ''jest'' w stronie biernej] mówiony dom przez mnie)
 +
3. Dom mówi się (opowiada o sobie). - Seví sgárt gé. (dosł Mówi dom się)
 +
 +
1. Robię książkę. - Lindosuj ún op gonjí (dosł. robię ja [op = przedimek w konstrukcjach biernikowych] książkę)
 +
2. Książka jest robiona przeze mnie. - Rún lindosij gonjí njor op ún. (dosł. Jest [''rún'' jest odpowiednikiem ''nád'' z czasownikami II koniugacji (-int)] robiona książka przez [biernik] mnie.)
 +
3. Książka robi się. - Lindosij gonjí gé (dosł. Robi książka się)
 +
 +
SIĘ, CZYLI GÉ ZAWSZE WYSTĘPUJE NA KOŃCU ZDANIA!
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 
[[Kategoria:Języki sztuczne]]
 
[[Kategoria:Języki sztuczne]]

Wersja z 21:00, 5 paź 2012

Język iteński Język iteński (Itnekép limt [IPA: itnɛkɛ:p limt], Itnekónsga [IPA: itnɛkɔ:nʃa]) - conlang typu a priorio-a posteriori, z przewagą tego pierwszego (zwłaszcza jeżeli chodzi o słownictwo)

Samogłoski

Czworkąt samogłosek języka iteńskiego

1.png


Samogłoski są zapisywane w następujący sposób:

KRÓTKIE:

a - A, a
ɛ - E, e
ɔ - O, o
i - I, i
u - U, u

DŁUGIE:

a: - Á, á
ɛ: - É, é
ɔ: - Ó, ó
i: - Í, í
u: - Ú, ú


Spółgłoski

5.png

Ponad to występują jeszcze dźwięki [w] oraz [ɕ]

  Spółgłoski są zapisywane tak;
[m] - M,m
[n] - N,n
[ɲ] - Nj, nj
[p] - P, p
[b] - B, b
[t] - T, t
[d] - D, d
[k] - C, c
[g] - G, g
[f] - F, f
[v] - V, v
[s] - S, s
[ʃ] - Sg, sg
[j] - J, j, lub I, i jeśli występuje przed samogłoskami
[ɾ] - R, r
[l] - L, l	
[w] - W, w
[ɕ] - Sj, sj


Dyftongi

W zasadzie do występuje jeden dyftong;

[aɔ] - Ao, ao

Występuje on też w postaci [aɔj] oraz [aɔw] zapisywane następująco

[aɔj] - Aoi, aoi
[aɔw] - Aou, aou


Akcent

Akcent jest dynamiczno-inicjalny

Szyk zdania

Szykiem zdania jest VSO;

Seví ín. - On mówi.
Go seví ín? - Czy on mówi?


Czasownik

Informacje

Czasownik w języku iteńskim odmienia się przez 5 czasów (zaprzeszły, przeszły dokonany, przeszły niedokonany, teraźniejszy oraz przyszły), 4 tryby (oznajumujący dla wszystkich czasów, oraz proszący, rozkoazujący i przypuszczający, tworzące osobne formy czasownika), oraz przez 3 osoby (ale nie przez liczby!). Może być jednokrotny, bądź wielokrotny. Większość czasowników również można połączyć w konstrukcje strony biernej i zwrotnej; wszystkie mają stronę czynną.

Koniugacja

Wyróżniamy 2 grupy koniugacyjne. Pierwsza zakończona w bezokoliczniku końcówką -unt, druga zaś ma końcówkę -int. Warto wspomnieć, że każdy czas/tryb (proszący, rozkazujący, przypuszczający) ma po trzy formy czasownika. Aby czasownik był w pełni zrozumiały po nim trzeba dodać zaimek osobowy (w funkcji podmiotu), bądź podmiot;

ún - ja
en - ty
ín - on, ona, ono (to) 
ujr - my
ejr - wy
ijr - oni, one 

Poniżej podane są już przykłady odmiany czasowników.

I. KONIUGACJA -unt

Na przykładzie czasownika sevunt- mówić Czas teraźniejszy (tryb oznajmujący):

1. sevú
2. seve
3. seví

Czas przeszły dokonany (tryb oznajmujący):

1. seve
2. sevá
3. sevu

Czas przeszły niedokonany (tryb oznajmujący):

1. sevew
2. seváw
3. sevuw

Czas przyszły (tryb oznajmujący):

1. sevím
2. sevén
3. sevúnj

Tryb proszący:

1. sevús
2. seves
3. sevís

Tryb rozkazujący:

1. sevúl!
2. sevel!
3. sevul!

Tryb przypuszczający:

1. sevúr
2. sevef
3. sevíw

Czas zaprzeszły:

Tworzy się go z czasownika vwálunt - być (patrz niżej), w czasie przeszłym dokonanym i czasownikiem w czasie przeszłym dokonanym (przykłady patrz niżej)



II. Koniugacja -int

Na przykładzie czasownika lindosint- robić Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):

1. lindosuj
2. lindosej
3. lindosij

Czas przeszły dokonany (Tryb oznajmujący):

1. lindosé
2. lindosá
3. lindosú

Czas przeszły niedokonany (Tryb oznajmujący):

1. lindosel
2. lindosal
2. lindosul

Czas przyszły(Tryb oznajmujący):

1. lindosújm
2. lindoséjm
3. lindosíjm

Tryb proszący:

1. lindosujs
2. lindosejs
3. lindosijs

Tryb rozkazujący:

1. lindosúl!
2. lindosél!
3. lindosíl!

Tryb przypuszczający:

1. lindosujr
2. lindosejr
3. lindosijr

Czas zaorzeszły:

Tworzy się go z czasownika vwálunt - być (patrz niżej), w czasie przeszłym dokonanym i czasownikiem w czasie przeszłym dokonanym (przykłady patrz niżej)

Czasowniki wielokrotne

Wszystkie czasowniki regularne są: jednokrotne (patrz wyżej), i wielokrotne. Czasowniki wielokrotne tworzy się regularnie poprzez wzrostek -mos- przed ostatnią sylabę, np.: se.vunt - semosvunt, lin.do.sint - lindomosint (tutaj w celu uniknięcia podwojenia s zapisujemy yno jedno s, również gdy zdażają się takie przypadki [też z m] to zapisujemy to jeden raz!). Koniugacja, zaś jest taka sama jak w przypadku czasowników jednokrotnych, np.: Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):

1. semosvú
2. semosve
3. semosví
                         VS.

Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):

1. sevú
2. seve
3. seví

Czasowniki nieregularne

W poruwnaniu z czasownikami regularnymi, nie daje się po nich zaimka osobowego (jako podmiotu)

Vwálunt - być

Czas teraźniejszy (Tryb oznajmujący):

1. sgú   sgus
2. ep    áf
3. u     pow

Czas przeszły dokonany (Tryb oznajmujący):

1. vwe   vwus
2. vwá   vwáv
3. vwu   vwow

Czas przeszły niedokonany (Tryb oznajmujący):

1. faounew   faoní
2. faonál    faone
3. faonul    faonji

Czas przyszły (Tryb oznajmujący):

1. fpaonew   fpaoní
2. fpaonál   fpaone
3. fpaonul   fpaonji

Tryb proszący:

1. sús   sus
2. seps  sáfs
3. sus   spow

Tryb rozkazujący:

1. viúl!  viusl!
2. viel!  viafl!
3. viul!  viowl!

Tryb przypuszczający:

1. sgúre  sguse
2. epse   áfse
3. use    powse

Czasownik vwálunt nie ma czasu zaprzeszłego!


Konstrukcje stron czasownika (na przykładach)

1. Mówię o domie. - Sevú ún sór sgártis. (dosł. Mówię ja o domie)
2. Dom jest mówiony (opowiadany) przeze mnie. - Nád seví sgárt  njor únis. (dosł. Jest [nád jest odpowiednikiem polskiego jest w stronie biernej] mówiony dom przez mnie)
3. Dom mówi się (opowiada o sobie). - Seví sgárt gé. (dosł Mówi dom się)
1. Robię książkę. - Lindosuj ún op gonjí (dosł. robię ja [op = przedimek w konstrukcjach biernikowych] książkę)
2. Książka jest robiona przeze mnie. - Rún lindosij gonjí njor op ún. (dosł. Jest [rún jest odpowiednikiem nád z czasownikami II koniugacji (-int)] robiona książka przez [biernik] mnie.)
3. Książka robi się. - Lindosij gonjí gé (dosł. Robi książka się)

SIĘ, CZYLI GÉ ZAWSZE WYSTĘPUJE NA KOŃCU ZDANIA!