Język ołłuch: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
Linia 17: Linia 17:
 
'''Język ołłuch''' (ołł. '''pe ègołł ołłuch''' [{{IPA|'pe ɛɣoɮ 'oɮyx}}], '''ołłuchzuz ègołł''' [{{IPA|'oɮyxt͡syt͡s 'ɛɣoɮ}}] lub '''żongäpèzèz ègołł''' [{{IPA|'zonɣæpɛt͡sɛɐt͡s 'ɛɣoɮ}}]<ref>ostatnia forma jest obecnie niezalecana, bo znaczy tyle co "zongepajcki" lub "zachodni" i wiele języków samodzielnie tak się nazywa, podczas gdy określenie "zongepajcki" powinno być używane tylko do starozongepajckiego lub zongepajckiego klasycznego</ref>, zon. kla. '''osluchzuz aigoslo''' [{{IPA|'osluxt͡sut͡s 'ajɣoslo}}]) jest językiem należącym do języków zongepajckich, przez co jednocześnie do [[języki_gamajskie|języków gamajskich]]. Dzieli się dalej na ołłuch zachodni i ołłuch wschodni.
 
'''Język ołłuch''' (ołł. '''pe ègołł ołłuch''' [{{IPA|'pe ɛɣoɮ 'oɮyx}}], '''ołłuchzuz ègołł''' [{{IPA|'oɮyxt͡syt͡s 'ɛɣoɮ}}] lub '''żongäpèzèz ègołł''' [{{IPA|'zonɣæpɛt͡sɛɐt͡s 'ɛɣoɮ}}]<ref>ostatnia forma jest obecnie niezalecana, bo znaczy tyle co "zongepajcki" lub "zachodni" i wiele języków samodzielnie tak się nazywa, podczas gdy określenie "zongepajcki" powinno być używane tylko do starozongepajckiego lub zongepajckiego klasycznego</ref>, zon. kla. '''osluchzuz aigoslo''' [{{IPA|'osluxt͡sut͡s 'ajɣoslo}}]) jest językiem należącym do języków zongepajckich, przez co jednocześnie do [[języki_gamajskie|języków gamajskich]]. Dzieli się dalej na ołłuch zachodni i ołłuch wschodni.
  
Obie odmiany są wyjątkowe wśród języków zongepajckich, bo jako jedyne zachowały starozongepajcką głoskę [{{IPA|ɮ}}], podczas gdy inne zamieniły ten dźwięk na zbitkę [{{IPA|sl}}]. Nie mają także ruchomej samogłoski oraz typowej dla języków wschodniozongepajckich prelabianizacji '''o''' oraz '''u''' do '''wo''', '''wu'''. Inne zmiany to osłabienie miękkiego l do [{{IPA|j}}] zaś samogłoska [{{IPA|u}}] przesunęła się do [{{IPA|y}}].
+
Obie odmiany są wyjątkowe wśród języków zongepajckich, bo jako jedyne zachowały starozongepajcką głoskę [{{IPA|ɮ}}], podczas gdy inne zamieniły ten dźwięk na zbitkę [{{IPA|sl}}]. Nie mają także ruchomej samogłoski oraz typowej dla języków wschodniozongepajckich prelabializacji '''o''' oraz '''u''' do '''wo''', '''wu'''. Inne zmiany to osłabienie miękkiego l do [{{IPA|j}}] zaś samogłoska [{{IPA|u}}] przesunęła się do [{{IPA|y}}].
  
 
== Różnice z zongepajckim klasycznym ==
 
== Różnice z zongepajckim klasycznym ==
Linia 35: Linia 35:
 
====Ołłuch zachodni ====
 
====Ołłuch zachodni ====
 
*Głoska '''*k''' pochodząca z protogamajskiego '''*g''' przeszła w zwarcie krtaniowe.
 
*Głoska '''*k''' pochodząca z protogamajskiego '''*g''' przeszła w zwarcie krtaniowe.
*Zlanie wygłosowych '''*dj''' i '''*ƶ''' w wspólnej postaci '''tj''' [{{IPA|θ}}].
+
*Zlanie wygłosowych '''*dj''' i '''*ƶ''' w wspólnej postaci '''tj''' [{{IPA|θ}}]. Nie jest to regularne.
  
 
=== Samogłoski ===
 
=== Samogłoski ===
Linia 42: Linia 42:
 
*Samogłoska '''*u''' przeszła w '''y'''.
 
*Samogłoska '''*u''' przeszła w '''y'''.
 
*Brak ruchomej samogłoski.
 
*Brak ruchomej samogłoski.
*Podobnie jak w zongepajckim klasycznym, '''o''' oraz '''u''' nie ulegają prelabianizacji (w odróżnieniu od większości wariantów ludowych wschodniej zongepajszczyzny).
+
*Podobnie jak w zongepajckim klasycznym, '''o''' oraz '''u''' nie ulegają prelabializacji (w odróżnieniu od większości wariantów ludowych wschodniej zongepajszczyzny).
  
 
== Fonetyka ==
 
== Fonetyka ==

Wersja z 15:45, 13 mar 2020

Język ołłuch
pe ègołł ołłuch/żongäpèzèz ègołł
Sposoby zapisu: łacińska transkrypcja (na chwilę obecną)
Klasyfikacja: Gamajskie
  • Protogamajski
    • Grupa Preferyjna
      • Starozongepajcki
        • Zongepajcki ludowy
          • Języki wschodniozongepajckie
            • Język ołłuch
Lista conlangów

        

Język ołłuch (ołł. pe ègołł ołłuch ['pe ɛɣoɮ 'oɮyx], ołłuchzuz ègołł ['oɮyxt͡syt͡s 'ɛɣoɮ] lub żongäpèzèz ègołł ['zonɣæpɛt͡sɛɐt͡s 'ɛɣoɮ][1], zon. kla. osluchzuz aigoslo ['osluxt͡sut͡s 'ajɣoslo]) jest językiem należącym do języków zongepajckich, przez co jednocześnie do języków gamajskich. Dzieli się dalej na ołłuch zachodni i ołłuch wschodni.

Obie odmiany są wyjątkowe wśród języków zongepajckich, bo jako jedyne zachowały starozongepajcką głoskę [ɮ], podczas gdy inne zamieniły ten dźwięk na zbitkę [sl]. Nie mają także ruchomej samogłoski oraz typowej dla języków wschodniozongepajckich prelabializacji o oraz u do wo, wu. Inne zmiany to osłabienie miękkiego l do [j] zaś samogłoska [u] przesunęła się do [y].

Różnice z zongepajckim klasycznym

Spółgłoski

Ołłuch wschodni i zachodni

  • Starozongepajckie *łł [ɮ] zostało zachowane, podczas gdy w innych językach przeszło w [sl]. Efektem palatalizacji jest ž.
  • Starozongepajckie [t͡θ] przetrwało.
  • Brak przejścia *ch*x (*[x] → *[k͡x]) z pierwszej przesuwki.
  • Spółgłoska *h zanikła bez śladu po samogłoskach.
  • Spółgłoska *j zanika bez śladu w nagłosie przed i.
  • Miękkie przeszło w j. Nie jest to oddane w transkrypcji.
  • Języczkowe *kh [χ] przeszło w ch.
  • Interwokaliczne *f udźwięczniło się do *v. W ołłuchu zachodnim dodatkowo te głoski są dwuwargowe, a nie wargowo-zębowe.

Ołłuch wschodni

  • Cała klasa spółgłosek welarnych ominęła przesuwki, więc k, ķ [g], ch odpowiadają stanowi protogamajskiemu.

Ołłuch zachodni

  • Głoska *k pochodząca z protogamajskiego *g przeszła w zwarcie krtaniowe.
  • Zlanie wygłosowych *dj i w wspólnej postaci tj [θ]. Nie jest to regularne.

Samogłoski

  • Samogłoska pochodząca z starozongepajckiego obniżyła się do .
  • Dyftongi *ai, *au uległy monoftongizacji do è, ò (w zongepajckim klasycznym są zachowane)
  • Samogłoska *u przeszła w y.
  • Brak ruchomej samogłoski.
  • Podobnie jak w zongepajckim klasycznym, o oraz u nie ulegają prelabializacji (w odróżnieniu od większości wariantów ludowych wschodniej zongepajszczyzny).

Fonetyka

Samogłoski

Przednie Środkowe Tylne
Przymknięte i y
Półprzymknięte e o
Półotwarte ɛ ɔ
Prawie otwarte æ ɐ

Spółgłoski

Ołłuch zachodni

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podniebienne Welarne Gardłowe
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne p t (k)[2] ʔ
dźwięczne b d
Afrykaty bezdźwięczne ts,
dźwięczne dz
Szczelinowe bezdźwięczne ɸ s, θ ʃ ç x h
dźwięczne β[3] z, ð ʒ ɣ
Drżące r
Boczne, Półsamogłoski ɫ l, ɮ j ʊ̯

Ołłuch wschodni

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podniebienne Welarne Gardłowe
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d g
Afrykaty bezdźwięczne pf ts,
dźwięczne dz
Szczelinowe bezdźwięczne f s ʃ ç x h
dźwięczne v[4] z, ð ʒ ɣ
Drżące r
Boczne, Półsamogłoski ɫ l, ɮ j ʊ̯

Transkrypcja

a ä b c d dj dz e è
[ɐ] [æ] [b] [] [d] [ð] [d͡z] [d͡ʒ] [e] [ɛ]
f g h ch i j k kz ķ[5]
[f/ɸ] [ɣ] [h] [x] [i] [j] [k] [ç] [g]
l ľ ł łł m n ň o ò
[l] [j] [ɫ] [ɮ] [m] [n] [ɲ] [o] [ɔ]
p pf q[6] r s š t tj[7] u
[p] [p͡f] [ʔ] [r] [s] [ʃ] [t] [θ] [y]
v w z ƶ ż ž
[v/β] [ʊ̯] [t͡s] [t͡θ] [z] [ʒ]

Zapis j oraz ľ oparty jest na etymologii.

Przypisy

  1. ostatnia forma jest obecnie niezalecana, bo znaczy tyle co "zongepajcki" lub "zachodni" i wiele języków samodzielnie tak się nazywa, podczas gdy określenie "zongepajcki" powinno być używane tylko do starozongepajckiego lub zongepajckiego klasycznego
  2. występuje tylko w zapożyczeniach
  3. interwokaliczny allofon ɸ oddany w transkrypcji
  4. interwokaliczny allofon f oddany w transkrypcji
  5. tylko w ołłuchu wschodnim
  6. tylko w ołłuchu zachodnim
  7. tylko w ołłuchu zachodnim