Język ołłuch: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
Linia 46: Linia 46:
 
== Fonetyka ==
 
== Fonetyka ==
 
=== Samogłoski ===
 
=== Samogłoski ===
 +
W języku znajduje się 8 samogłosek. Istnieją także tzw. dyftongi z pozycji, ale są one traktowane jak dwa fonemy.
 
{| class=wikitable
 
{| class=wikitable
 
! rowspan=1|
 
! rowspan=1|
Linia 64: Linia 65:
 
|-align=center
 
|-align=center
 
!Prawie otwarte
 
!Prawie otwarte
|{{IPA|æ}}||{{IPA|ɐ}}||
+
|{{IPA|æ}}||colspan="2"|{{IPA|ɐ}}
 
|-align=center
 
|-align=center
 
|}
 
|}

Wersja z 22:12, 13 mar 2020

Język ołłuch
pe ègołł ołłuch/żongäpèzèz ègołł
Sposoby zapisu: łacińska transkrypcja (na chwilę obecną)
Klasyfikacja: Gamajskie
  • Protogamajski
    • Grupa Preferyjna
      • Starozongepajcki
        • Zongepajcki ludowy
          • Języki wschodniozongepajckie
            • Język ołłuch
Lista conlangów

        

Język ołłuch (ołł. pe ègołł ołłuch ['pe ɛɣoɮ 'oɮyx], ołłuchzuz ègołł ['oɮyxt͡syt͡s 'ɛɣoɮ] lub żongäpèzèz ègołł ['zonɣæpɛt͡sɛɐt͡s 'ɛɣoɮ][1], zon. kla. osluchzuz aigoslo ['osluxt͡sut͡s 'ajɣoslo]) jest językiem należącym do języków zongepajckich, przez co jednocześnie do języków gamajskich. Dzieli się dalej na ołłuch zachodni i ołłuch wschodni.

Obie odmiany są wyjątkowe wśród języków zongepajckich, bo jako jedyne zachowały starozongepajcką głoskę [ɮ], podczas gdy inne zamieniły ten dźwięk na zbitkę [sl]. Nie mają także ruchomej samogłoski oraz typowej dla języków wschodniozongepajckich prelabializacji o oraz u do wo, wu. Inne zmiany to osłabienie miękkiego l do [j] zaś samogłoska [u] przesunęła się do [y].

Różnice z zongepajckim klasycznym

Spółgłoski

Ołłuch wschodni i zachodni

  • Starozongepajckie *łł [ɮ] zostało zachowane, podczas gdy w innych językach przeszło w [sl]. Efektem palatalizacji jest ž.
  • Starozongepajckie [t͡θ] przetrwało.
  • Brak przejścia *ch*x (*[x] → *[k͡x]) z pierwszej przesuwki.
  • Spółgłoska *h zanikła bez śladu po samogłoskach.
  • Spółgłoska *j zanika bez śladu w nagłosie przed i.
  • Miękkie przeszło w j. Nie jest to oddane w transkrypcji.
  • Języczkowe *kh [χ] przeszło w ch.
  • Interwokaliczne *f udźwięczniło się do *v. W ołłuchu zachodnim dodatkowo te głoski są dwuwargowe, a nie wargowo-zębowe.

Ołłuch wschodni

  • Cała klasa spółgłosek welarnych ominęła przesuwki, więc k, ķ [g], ch odpowiadają stanowi protogamajskiemu.

Ołłuch zachodni

  • Głoska *k pochodząca z protogamajskiego *g przeszła w zwarcie krtaniowe.
  • Zlanie wygłosowych *dj i w wspólnej postaci tj [θ]. Nie jest to regularne.

Samogłoski

  • Samogłoska pochodząca z starozongepajckiego obniżyła się do .
  • Dyftongi *ai, *au uległy monoftongizacji do è, ò (w zongepajckim klasycznym są zachowane)
  • Samogłoska *u przeszła w y.
  • Brak ruchomej samogłoski.
  • Podobnie jak w zongepajckim klasycznym, o oraz u nie ulegają prelabializacji (w odróżnieniu od większości wariantów ludowych wschodniej zongepajszczyzny).

Fonetyka

Samogłoski

W języku znajduje się 8 samogłosek. Istnieją także tzw. dyftongi z pozycji, ale są one traktowane jak dwa fonemy.

Przednie Środkowe Tylne
Przymknięte i y
Półprzymknięte e o
Półotwarte ɛ ɔ
Prawie otwarte æ ɐ

Spółgłoski

Ołłuch zachodni

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podniebienne Welarne Gardłowe
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne p t (k)[2] ʔ
dźwięczne b d
Afrykaty bezdźwięczne ts,
dźwięczne dz
Szczelinowe bezdźwięczne ɸ s, θ ʃ ç x h
dźwięczne β[3] z, ð ʒ ɣ
Drżące r
Boczne, Półsamogłoski ɫ l, ɮ j ʊ̯

Ołłuch wschodni

Wargowe Zębowe Dziąsłowe Podniebienne Welarne Gardłowe
Nosowe m n ɲ
Zwarte bezdźwięczne p t k
dźwięczne b d g
Afrykaty bezdźwięczne pf ts,
dźwięczne dz
Szczelinowe bezdźwięczne f s ʃ ç x h
dźwięczne v[4] z, ð ʒ ɣ
Drżące r
Boczne, Półsamogłoski ɫ l, ɮ j ʊ̯

Transkrypcja

a ä b c d dj dz e è
[ɐ] [æ] [b] [] [d] [ð] [d͡z] [d͡ʒ] [e] [ɛ]
f g h ch i j k kz ķ[5]
[f/ɸ] [ɣ] [h] [x] [i] [j] [k] [ç] [g]
l ľ ł łł m n ň o ò
[l] [j] [ɫ] [ɮ] [m] [n] [ɲ] [o] [ɔ]
p pf q[6] r s š t tj[7] u
[p] [p͡f] [ʔ] [r] [s] [ʃ] [t] [θ] [y]
v w z ƶ ż ž
[v/β] [ʊ̯] [t͡s] [t͡θ] [z] [ʒ]

Zapis j oraz ľ oparty jest na etymologii.

Przypisy

  1. ostatnia forma jest obecnie niezalecana, bo znaczy tyle co "zongepajcki" lub "zachodni" i wiele języków samodzielnie tak się nazywa, podczas gdy określenie "zongepajcki" powinno być używane tylko do starozongepajckiego lub zongepajckiego klasycznego
  2. występuje tylko w zapożyczeniach
  3. interwokaliczny allofon ɸ oddany w transkrypcji
  4. interwokaliczny allofon f oddany w transkrypcji
  5. tylko w ołłuchu wschodnim
  6. tylko w ołłuchu zachodnim
  7. tylko w ołłuchu zachodnim