Język panamski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzył nową stronę „'''Język panamski''' (pan. ''パナマクァㇽ'' (''panamakwar'') lub ''パナマパーㇲ'' (''panamapās''), dosł. 'ludzka mowa') ==Zapis i wymowa== S...”)
 
Linia 125: Linia 125:
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Fonem '''n''' w kodzie sylaby w pozycjach przed '''m''' i '''k''', '''kj''', '''kw''' wymawiany jest odpowiednio jako [{{IPA|m}}] i [{{IPA|ŋ}}]. <br>
+
Fonem '''n''' w kodzie sylaby w pozycjach przed '''m'''/'''p''', '''k'''/'''kw''' i '''kj''' wymawiany jest odpowiednio jako [{{IPA|m}}], [{{IPA|ŋ}}] i [{{IPA|ɲ}}]. <br>
 
Istnieją też długie samogłoski zapisywane przez '''ー''', np. '''オㇲキェーラ''' ''oskjēra''.<br>
 
Istnieją też długie samogłoski zapisywane przez '''ー''', np. '''オㇲキェーラ''' ''oskjēra''.<br>
 
Ponadto jeżeli '''ウ''' lub '''イ''' stoi w pozycji, w której można je interpretować na dwa sposoby (jako kodę sylaby lub nagłos nowej sylaby), używa się znaku kropki '''・''', by zasygnalizować, że wymawia się jak samogłoskę, np. ''テ・イ'' (trans. ''tei'', wym. [{{IPA|te.ʔi}}]) w opozycji do ''テイ'' (transkrybowanego i czytanego ''tej''); połączenie ''テイㇴ'' (trans. ''tein'', wym. [{{IPA|te.ʔin}}]) nie wymaga użycia kropki, gdyż w tej pozycji interpretacja ''*tejn'' dawałaby niezgodną z fonotaktykami sylabę CVCC.
 
Ponadto jeżeli '''ウ''' lub '''イ''' stoi w pozycji, w której można je interpretować na dwa sposoby (jako kodę sylaby lub nagłos nowej sylaby), używa się znaku kropki '''・''', by zasygnalizować, że wymawia się jak samogłoskę, np. ''テ・イ'' (trans. ''tei'', wym. [{{IPA|te.ʔi}}]) w opozycji do ''テイ'' (transkrybowanego i czytanego ''tej''); połączenie ''テイㇴ'' (trans. ''tein'', wym. [{{IPA|te.ʔin}}]) nie wymaga użycia kropki, gdyż w tej pozycji interpretacja ''*tejn'' dawałaby niezgodną z fonotaktykami sylabę CVCC.
 +
 
==Lenicja==
 
==Lenicja==
 
W języku panamskim lenicja spółgłosek zwartych zachodzi wg poniższego wzoru:
 
W języku panamskim lenicja spółgłosek zwartych zachodzi wg poniższego wzoru:

Wersja z 06:16, 10 wrz 2014

Język panamski (pan. パナマクァㇽ (panamakwar) lub パナマパーㇲ (panamapās), dosł. 'ludzka mowa')

Zapis i wymowa

Sylaba ma budowę CVC.

Spółgłoska a i u e o wygłos
brak
k キ [ci] ク [kʷu]
kj [c] キャ キュ キェ キョ
kw [] クァ クィ クェ クォ
s シ [sʲi] ソ
t チ [ʦʲi] トゥ
c [ʦ] ツァ ツェ ツォ
n
h
p パ ピ プ ペ ポ
m
j
r [ɾ]
w

Fonem n w kodzie sylaby w pozycjach przed m/p, k/kw i kj wymawiany jest odpowiednio jako [m], [ŋ] i [ɲ].
Istnieją też długie samogłoski zapisywane przez , np. オㇲキェーラ oskjēra.
Ponadto jeżeli lub stoi w pozycji, w której można je interpretować na dwa sposoby (jako kodę sylaby lub nagłos nowej sylaby), używa się znaku kropki , by zasygnalizować, że wymawia się jak samogłoskę, np. テ・イ (trans. tei, wym. [te.ʔi]) w opozycji do テイ (transkrybowanego i czytanego tej); połączenie テイㇴ (trans. tein, wym. [te.ʔin]) nie wymaga użycia kropki, gdyż w tej pozycji interpretacja *tejn dawałaby niezgodną z fonotaktykami sylabę CVCC.

Lenicja

W języku panamskim lenicja spółgłosek zwartych zachodzi wg poniższego wzoru:

  • k -> h
  • kj -> j
  • kw -> w
  • t -> c
  • p -> m

Uwaga! Efektem lenicji t przed i jest s, nie c. K przechodzi w h także w pozycji przed i i u, mimo iż wymawia się je wtedy odpowiednio jak kj i kw.
Lenicja zachodzi w trzech przypadkach:

  1. Gdy do tematu zakończonego na spółgłoskę zwartą dodawany jest sufiks rozpoczynający się od samogłoski, np. kwot 'chłopiec' -> kwoca itāj 'chłopiec i jego matka'.
  2. Gdy do tematu zakończonego na długą samogłoskę po spółgłosce zwartej dodaje się sufiks powodujący skrócenie samogłoski, np. potō 'dziś' -> pocon kajrō 'dziś i jutro'.
  3. Przy reduplikacji pierwszej sylaby, np. kwot 'chłopiec' -> wokwot 'chłopcy'.

Imię

Liczba mnoga

Dotyczy tylko rzeczowników ożywionych.

  • Od wyrazów rozpoczynających się spółgłoską liczba mnoga tworzona jest metodą reduplikacji pierwszej sylaby. Procesowi temu towarzyszą uproszczenia fonetyczne w obrębie dodanej sylaby: koda jest pomijana, długa samogłoska skracana, a spółgłoska zwarta ulega lenicji. Przykłady: sapawojmi 'mag', sasapawojmi 'magowie'; kwot 'chłopiec', wokwot 'chłopcy' (nie *kwokwot, *kwotkwot, *wotkwot); tāj 'matka', catāj 'matki' (nie *tatāj, *cātāj, *cajtāj itd.).
  • Od wyrazów rozpoczętych samogłoskami tworzy się ją przedrostkiem paC-, w którym C odpowiada pierwszej spółgłosce w rdzeniu, a jeśli jest to spółgłoska zwarta, ulega ona lenicji. Przykłady: īka 'pradziadek', pahīka 'pradziadkowie' (nie *pakīka); es 'przyjaciel', pases 'przyjaciele'.

Czasem przy tworzeniu liczby mnogiej zachodzą dalsze zmiany, np. ama 'człowiek', panama 'ludzie' (prawdopodobnie skutek dysymilacji regularnej formy *pamama).